Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń i systemów ochronnych przeznaczonych do użytku w przestrzeniach zagrożonych wybuchem
Table of Provisions (55)
Statutory Text (55 Articles)
§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla
1) zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa
i ochrony zdrowia dotyczàce projektowania oraz
wytwarzania urzàdzeƒ i systemów ochronnych
przeznaczonych do u˝ytku w przestrzeniach zagro˝onych wybuchem, zwanych dalej „urzàdzeniami
i systemami ochronnymi”;
2) procedury oceny zgodnoÊci;
3) treÊç deklaracji zgodnoÊci;
4) minimalne kryteria, jakie powinny byç uwzgl´dnione przy notyfikowaniu jednostek;
5) sposób oznakowania urzàdzeƒ i systemów ochronnych;
6) wzór oznakowania CE.
§ 2. Przepisy rozporzàdzenia majà zastosowanie do
aparatury zabezpieczajàcej, sterujàcej i regulacyjnej,
zwanej dalej „aparaturà”, przeznaczonej do u˝ytku na
zewnàtrz przestrzeni zagro˝onych wybuchem, która
jest wymagana lub przyczynia si´ do bezpiecznego
funkcjonowania urzàdzeƒ i systemów ochronnych wobec zagro˝eƒ wybuchowych.
§ 3. Przepisów rozporzàdzenia nie stosuje si´ do
1) aparatury medycznej przeznaczonej do u˝ytku
w Êrodowisku medycznym;
2) urzàdzeƒ i systemów ochronnych, je˝eli zagro˝enie
———————
1) Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej kieruje
dzia∏em administracji rzàdowej — gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów
z dnia 7 stycznia 2003 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu
dzia∏ania Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej
(Dz. U. Nr 1, poz. 5).
2) Przepisy niniejszego rozporzàdzenia wdra˝ajà postanowienia Dyrektywy Unii Europejskiej 94/9/WE z dnia 23 marca
1994 r. w sprawie ujednolicenia przepisów paƒstw cz∏onkowskich dotyczàcych urzàdzeƒ i systemów ochronnych
przeznaczonych do u˝ytku w przestrzeniach zagro˝onych
wybuchem. Uwzgl´dnione zosta∏y równie˝ poprawki do
dyrektywy opublikowane w Dz. U. WE Nr L 21 z dnia
26.01.2000 r. oraz Nr L 304 z dnia 5.12.2000 r.
wybuchowe wynika wy∏àcznie z obecnoÊci materia∏ów wybuchowych lub substancji chemicznie
niestabilnych;
3) urzàdzeƒ przeznaczonych do u˝ytku domowego
i stosowanych dla celów niezarobkowych, je˝eli atmosfera wybuchowa mo˝e powstaç wy∏àcznie
w wyniku przypadkowego wyp∏ywu paliwa gazowego;
4) Êrodków ochrony indywidualnej okreÊlonych
w rozporzàdzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie
zasadniczych wymagaƒ dla Êrodków ochrony indywidualnej (Dz. U. Nr 80, poz. 725);
5) statków pe∏nomorskich i ruchomych platform morskich wraz z wyposa˝eniem pok∏adowym tych statków i platform;
6) Êrodków transportu — statków oraz pojazdów i ich
przyczep, przeznaczonych wy∏àcznie do transportu
osób drogà powietrznà lub siecià transportu drogowego, kolejowego lub wodnego, a tak˝e Êrodków transportu w zakresie, w jakim sà przeznaczone do przewozu towarów drogà powietrznà, siecià
dróg lub siecià kolejowà albo drogà wodnà. Wy∏àczeniu nie podlegajà pojazdy przeznaczone do
u˝ytku w przestrzeni zagro˝onej wybuchem;
7) wyrobów zaprojektowanych i wykonanych na u˝ytek si∏ zbrojnych lub Policji oraz innych s∏u˝b, do
których zadaƒ nale˝y zapewnienie przestrzegania
prawa i porzàdku publicznego.
§ 4. U˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà
1) urzàdzenia — maszyny, sprz´t, przyrzàdy sta∏e lub
ruchome, podzespo∏y sterujàce wraz z oprzyrzàdowaniem oraz systemy wykrywania i zapobiegania,
które oddzielnie lub po∏àczone ze sobà sà przeznaczone do wytwarzania, przesy∏ania, magazynowania, pomiaru, regulacji i przetwarzania energii albo
przetwórstwa materia∏ów, które, przez ich w∏asne
potencjalne êród∏a zap∏onu, sà zdolne do spowodowania wybuchu;
2) systemy ochronne — urzàdzenia inne ni˝ okreÊlone
w pkt 1, których zadaniem jest natychmiastowe powstrzymanie powstajàcego wybuchu lub ograniczenie skutecznego zasi´gu wybuchu i mogà byç
wprowadzone do obrotu oddzielnie, w celu zastosowania jako systemy samodzielne;
3) cz´Êci i podzespo∏y — wyroby istotne ze wzgl´du
na bezpieczne funkcjonowanie urzàdzeƒ i systemów ochronnych, bez funkcji samodzielnych;
4) atmosfera wybuchowa — mieszanina substancji
palnych w postaci: gazów, par, mgie∏ lub py∏ów
z powietrzem w warunkach atmosferycznych,
w której po zapaleniu spalanie rozprzestrzenia si´
na ca∏à niespalonà mieszanin´;
5) przestrzeƒ zagro˝ona wybuchem — przestrzeƒ,
w której zale˝nie od warunków lokalnych i ruchowych mo˝e wystàpiç atmosfera wybuchowa;
6) u˝ytkowanie zgodnie z przeznaczeniem — u˝ytkowanie urzàdzeƒ, systemów ochronnych i aparatury odpowiednio do grup i kategorii, o których mowa w § 5, w sposób okreÊlony w instrukcjach do∏àczonych do tych urzàdzeƒ i systemów ochronnych
przez producenta w celu zapewnienia bezpiecznego ich funkcjonowania;
7) zak∏ad górniczy — zak∏ad górniczy, o którym mowa
w art. 6 pkt 7 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. — Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 27, poz. 96,
z póên. zm.3));
8) typ — wzorzec wyrobu reprezentatywny dla przewidywanej produkcji.
§ 5. 1. Ustala si´ nast´pujàce grupy urzàdzeƒ i systemów ochronnych
1) grup´ I — stanowiàcà urzàdzenia i systemy ochronne przeznaczone do u˝ytku w zak∏adach górniczych, w których wyst´puje zagro˝enie metanowe
lub zagro˝enie wybuchem py∏u w´glowego;
2) grup´ II — stanowiàcà urzàdzenia i systemy
ochronne przeznaczone do u˝ytku w innych, ni˝
wymienione w pkt 1, miejscach zagro˝onych wyst´powaniem atmosfer wybuchowych.
2. W obr´bie grupy I ustala si´ nast´pujàce kategorie urzàdzeƒ
1) kategori´ M1 obejmujàcà urzàdzenia zaprojektowane i, w razie potrzeby, wyposa˝one w specjalne,
dodatkowe Êrodki zabezpieczenia przeciwwybuchowego tak, aby mog∏y funkcjonowaç zgodnie
z parametrami ruchowymi ustalonymi przez producenta, zapewniajàc bardzo wysoki poziom zabezpieczenia; urzàdzenia tej kategorii projektuje si´
tak, aby by∏y zdolne do dzia∏ania w atmosferze wybuchowej nawet w przypadku rzadko wyst´pujàcej
awarii tego urzàdzenia i charakteryzowa∏y si´ takimi Êrodkami zabezpieczenia, ˝e
a) w przypadku uszkodzenia jednego ze Êrodków
zabezpieczajàcych, przynajmniej drugi, niezale˝ny Êrodek zapewni wymagany poziom zabezpieczenia, albo
b) wymagany poziom zabezpieczenia b´dzie zapewniony w przypadku wystàpienia dwóch niezale˝nych od siebie uszkodzeƒ;
———————
3) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U.
z 1996 r. Nr 106, poz. 496, z 1997 r. Nr 88, poz. 554, Nr 111,
poz. 726 i Nr 133, poz. 885, z 1998 r. Nr 106, poz. 668,
z 2000 r. Nr 109, poz. 1157 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r.
Nr 110, poz. 1190, Nr 115, poz. 1229 i Nr 154, poz. 1800,
oraz z 2002 r. Nr 113, poz. 984, Nr 117, poz. 1007, Nr 153,
poz. 1271, Nr 166, poz. 1360 i Nr 240, poz. 2055.
Poz. 1393
2) kategori´ M2 obejmujàcà urzàdzenia zaprojektowane tak, aby mog∏y funkcjonowaç zgodnie z parametrami ruchowymi ustalonymi przez producenta, zapewniajàc wysoki poziom zabezpieczenia; w urzàdzeniach tej kategorii zapewnia si´
a) wy∏àczanie zasilania, w przypadku wystàpienia
atmosfery wybuchowej,
b) Êrodki zabezpieczenia przeciwwybuchowego zapewniajàce wymagany poziom zabezpieczenia
podczas normalnego dzia∏ania tych urzàdzeƒ,
a tak˝e w przypadku trudnych warunków ich
eksploatacji, w szczególnoÊci powsta∏ych wskutek nieostro˝nego obchodzenia si´ z nimi i zmieniajàcych si´ warunków Êrodowiskowych.
3. W obr´bie grupy II ustala si´ nast´pujàce kategorie urzàdzeƒ
1) kategori´ 1 obejmujàcà urzàdzenia zaprojektowane
tak, aby mog∏y funkcjonowaç zgodnie z parametrami ruchowymi ustalonymi przez producenta, zapewniajàc bardzo wysoki poziom zabezpieczenia;
urzàdzenia tej kategorii
a) sà przeznaczone do u˝ytku w miejscach, w których atmosfery wybuchowe sà obecne stale lub
cz´sto w d∏ugich okresach,
b) zapewniajà wymagany poziom zabezpieczenia,
nawet w przypadku rzadko wyst´pujàcej awarii
urzàdzenia i charakteryzujà si´ takimi Êrodkami
zabezpieczenia, ˝e
— w przypadku uszkodzenia jednego ze Êrodków zabezpieczajàcych, przynajmniej drugi,
niezale˝ny Êrodek zapewni wymagany poziom zabezpieczenia albo
— wymagany poziom zabezpieczenia b´dzie zapewniony w przypadku wystàpienia dwóch
niezale˝nych od siebie uszkodzeƒ;
2) kategori´ 2 obejmujàcà urzàdzenia zaprojektowane
tak, aby mog∏y funkcjonowaç zgodnie z parametrami ruchowymi ustalonymi przez producenta, zapewniajàc wysoki poziom zabezpieczenia; urzàdzenia tej kategorii
a) sà przeznaczone do u˝ytku w miejscach, w których wyst´powanie atmosfer wybuchowych jest
prawdopodobne,
b) posiadajà Êrodki zabezpieczenia przeciwwybuchowego zapewniajàce wymagany poziom zabezpieczenia nawet w przypadku cz´stych zak∏óceƒ lub uszkodzeƒ urzàdzeƒ, jakie bierze si´ pod
uwag´;
3) kategori´ 3 obejmujàcà urzàdzenia zaprojektowane
tak, aby mog∏y funkcjonowaç zgodnie z parametrami ruchowymi ustalonymi przez producenta i zapewniaç normalny poziom zabezpieczenia; urzàdzenia tej kategorii
a) sà przeznaczone do u˝ytku w miejscach, w których wystàpienie atmosfer wybuchowych jest
ma∏o prawdopodobne, a je˝eli wystàpià, to tylko w krótkim okresie,
b) zapewniajà wymagany poziom zabezpieczenia
podczas normalnego dzia∏ania tych urzàdzeƒ.
4. Urzàdzenia obj´te kategoriami wymienionymi
w ust. 2 i 3 powinny spe∏niaç zasadnicze wymagania
okreÊlone w rozdziale 2, ze szczególnym uwzgl´dnieniem wymagaƒ, o których mowa w
1) § 39 — w przypadku urzàdzeƒ obj´tych kategorià
M1;
2) § 40 — w przypadku urzàdzeƒ obj´tych kategorià
M2;
3) § 41 i 42 — w przypadku urzàdzeƒ obj´tych kategorià 1;
4) § 43 i 44 — w przypadku urzàdzeƒ obj´tych kategorià 2;
5) § 45 — w przypadku urzàdzeƒ obj´tych kategorià 3;
6) § 46 i 51 — w przypadku systemów ochronnych.
5. Je˝eli producent zastosowa∏ normy zharmonizowane dotyczàce urzàdzeƒ i systemów ochronnych lub,
w przypadku braku norm zharmonizowanych, odpowiednie normy krajowe obejmujàce jedno lub wi´cej
zasadniczych wymagaƒ, urzàdzenia, systemy ochronne, aparatur´ oraz cz´Êci lub podzespo∏y uznaje si´ za
zgodne z tymi wymaganiami.
6. Urzàdzenia i systemy ochronne oraz aparatura
mogà byç zaprojektowane do funkcjonowania w konkretnej atmosferze wybuchowej; w tym przypadku
urzàdzenia i systemy ochronne oraz aparatura powinny byç odpowiednio oznakowane.
§ 6. 1. Urzàdzenia i systemy ochronne i aparatura
mogà byç wprowadzane do obrotu i oddawane do
u˝ytku tylko wtedy, gdy przy prawid∏owym zainstalowaniu, konserwowaniu oraz u˝ytkowaniu zgodnym
z przeznaczeniem nie b´dà stwarza∏y zagro˝enia dla
bezpieczeƒstwa i zdrowia osób, zwierzàt domowych
oraz mienia.
2. W celu zapewnienia bezpieczeƒstwa osób,
zw∏aszcza pracowników u˝ytkujàcych urzàdzenia i systemy ochronne oraz aparatur´, mogà byç ustalane inne ni˝ okreÊlone w rozporzàdzeniu wymagania, pod
warunkiem ˝e nie spowodujà one koniecznoÊci modyfikacji urzàdzeƒ, systemów ochronnych lub aparatury
w sposób niezgodny z postanowieniami rozporzàdzenia.
§ 7. 1. Dopuszcza si´ mo˝liwoÊç prezentacji na targach, wystawach i innych pokazach urzàdzeƒ i systemów ochronnych oraz aparatury, które nie spe∏niajà
wymagaƒ okreÊlonych w rozporzàdzeniu, je˝eli na widocznym miejscu zamieszczona b´dzie informacja, ˝e
urzàdzenia i systemy ochronne oraz aparatura sà niezgodne z zasadniczymi wymaganiami i nie b´dà wprowadzone do obrotu, dopóki producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel nie doprowadzi do ich zgodnoÊci z wymaganiami okreÊlonymi w rozporzàdzeniu.
2. Podczas prezentacji, o których mowa w ust. 1,
powinny byç podj´te odpowiednie Êrodki bezpieczeƒstwa w celu zapewnienia ochrony osób i mienia.
Poz. 1393
§ 8. 1. Je˝eli urzàdzenia i systemy ochronne oraz
aparatura uzyska∏y pozytywny wynik oceny zgodnoÊci,
zgodnie z postanowieniami rozdzia∏u 3 do∏àcza si´ do
nich deklaracj´ zgodnoÊci WE oraz umieszcza oznakowanie CE w sposób okreÊlony w rozdziale 5.
2. Deklaracja zgodnoÊci WE zawiera w szczególnoÊci
1) nazw´ lub znak identyfikacyjny producenta lub jego upowa˝nionego przedstawiciela oraz ich adres;
2) opis urzàdzenia, systemu ochronnego lub aparatury;
3) wykaz przepisów majàcych zastosowanie do urzàdzeƒ i systemów ochronnych oraz aparatury;
4) w koniecznych przypadkach
a) nazw´, numer identyfikacyjny i adres jednostki
notyfikowanej,
b) numer certyfikatu badania typu WE,
c) powo∏anie norm zharmonizowanych,
d) wykaz norm i specyfikacji technicznych, które zastosowano,
e) powo∏anie si´ na inne przepisy, które zastosowano;
5) imi´ i nazwisko oraz podpis osoby uprawnionej do
z∏o˝enia podpisu w imieniu producenta albo jego
upowa˝nionego przedstawiciela.
3. Cz´Êci i podzespo∏y przeznaczone do wbudowania do urzàdzeƒ lub systemów ochronnych mogà byç
wprowadzone do obrotu, je˝eli wystawiono dla nich
Êwiadectwo zgodnoÊci, o którym mowa w § 53 ust. 1.
Rozdzia∏ 2
Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa
i ochrony zdrowia dotyczàce projektowania
oraz wytwarzania urzàdzeƒ i systemów ochronnych
§ 9. Projektujàc oraz wytwarzajàc urzàdzenia i systemy ochronne oraz aparatur´, nale˝y braç pod uwag´
aktualny stan wiedzy technicznej.
§ 10. Urzàdzenia i systemy ochronne powinny byç
projektowane zgodnie z zasadami zintegrowanego
bezpieczeƒstwa przeciwwybuchowego; w tym celu
producent powinien podjàç dzia∏ania, aby
1) zapobiec, w miar´ mo˝liwoÊci, wytwarzaniu lub
uwalnianiu atmosfery wybuchowej przez urzàdzenia i systemy ochronne;
2) zapobiec zap∏onowi atmosfery wybuchowej,
uwzgl´dniajàc charakter ka˝dego êród∏a zap∏onu
elektrycznego lub nieelektrycznego;
3) w przypadku powstania, mimo przedsi´wzi´tych
Êrodków ostro˝noÊci, wybuchu mogàcego zagroziç swym dzia∏aniem bezpoÊrednim lub poÊrednim
bezpieczeƒstwu osób, zwierzàt domowych oraz
mieniu, natychmiast powstrzymaç lub ograniczyç
zasi´g p∏omienia wybuchu i ciÊnienia wybuchu do
bezpiecznego poziomu.
§ 11. 1. Produkcj´ urzàdzeƒ i systemów ochronnych
powinna poprzedziç analiza dotyczàca mo˝liwoÊci wystàpienia awarii podczas ich u˝ytkowania. Analiza ta
ma na celu unikni´cie sytuacji niebezpiecznych podczas u˝ytkowania urzàdzeƒ i systemów ochronnych.
2. Przeprowadzajàc analiz´, o której mowa w ust. 1,
nale˝y uwzgl´dniç nieprawid∏owoÊci, jakie mogà wystàpiç podczas u˝ytkowania urzàdzeƒ i systemów
ochronnych.
§ 12. Urzàdzenia i systemy ochronne podlegajàce
szczególnym warunkom kontroli i konserwacji powinny mieç konstrukcj´ uwzgl´dniajàcà te warunki.
§ 13. Urzàdzenia i systemy ochronne projektuje si´
i wytwarza tak, aby by∏y zdolne do funkcjonowania
w istniejàcych i przewidywanych warunkach Êrodowiskowych.
§ 14. 1. Urzàdzenia i systemy ochronne oznacza si´
w sposób czytelny i trwa∏y. Oznaczenie zawiera
w szczególnoÊci
Poz. 1393
3) wytyczne w zakresie bezpieczeƒstwa podczas instalowania, oddawania do eksploatacji, uruchamiania, u˝ytkowania, monta˝u i demonta˝u, regulacji
oraz konserwacji tych urzàdzeƒ i systemów
ochronnych;
4) informacje umo˝liwiajàce okreÊlenie, czy urzàdzenie zaliczane do danej kategorii lub system ochronny mogà byç u˝ywane bezpiecznie w przewidywanej przestrzeni i warunkach pracy;
5) parametry elektryczne i ciÊnieniowe, maksymalne
temperatury powierzchni lub inne wartoÊci dopuszczalne;
6) w koniecznych przypadkach
a) wskazanie obszarów niebezpiecznych, usytuowanych naprzeciw systemów odcià˝ajàcych,
b) instrukcje dotyczàce szkoleƒ,
c) specjalne warunki u˝ywania urzàdzenia i systemu ochronnego, w tym informacje o mo˝liwoÊciach niew∏aÊciwego ich u˝ycia, wykazanych
doÊwiadczeniem,
d) charakterystyki narz´dzi, jakie mogà byç odpowiednie do urzàdzenia lub systemu ochronnego.
1) nazw´ i adres producenta;
2) oznakowanie CE;
3) seri´ lub typ urzàdzenia i systemu ochronnego;
4) numer fabryczny, je˝eli stosuje si´ numery fabryczne;
5) rok produkcji;
6) specjalne oznaczenie zabezpieczenia przeciwwybuchowego
urzàdzeƒ;
wraz z symbolem grupy i kategorià
7) w przypadku urzàdzeƒ zaliczanych do grupy II — liter´ „G”, dotyczàcà atmosfer wybuchowych spowodowanych obecnoÊcià gazów, par lub mgie∏, lub
liter´ „D”, dotyczàcà atmosfer wybuchowych spowodowanych obecnoÊcià py∏u.
2. Tam, gdzie to niezb´dne, na urzàdzeniach i systemach ochronnych umieszcza si´ oznaczenia zawierajàce informacje istotne ze wzgl´du na bezpieczeƒstwo
ich u˝ywania.
§ 15. 1. Do urzàdzeƒ i systemów ochronnych wprowadzanych do obrotu do∏àcza si´ instrukcje zawierajàce
1) informacje zamieszczone w oznaczeniu, o którym
mowa w § 14 ust. 1, z wy∏àczeniem numeru fabrycznego;
2) informacje u∏atwiajàce konserwacj´ urzàdzenia
i systemu ochronnego, w szczególnoÊci adres osoby wprowadzajàcej je do obrotu oraz adres serwisu;
2. Do instrukcji, o których mowa w ust. 1, do∏àcza
si´ rysunki i schematy potrzebne do: uruchomienia,
konserwacji, kontroli i sprawdzenia poprawnego dzia∏ania oraz naprawy urzàdzenia i systemu ochronnego,
a tak˝e istotne zalecenia, w szczególnoÊci dotyczàce
bezpieczeƒstwa.
3. Producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel
sporzàdza instrukcje w jednym z j´zyków paƒstw
cz∏onkowskich Unii Europejskiej oraz w j´zyku kraju,
w którym urzàdzenia lub systemy ochronne b´dà u˝ywane; do urzàdzeƒ i systemów ochronnych do∏àcza si´
tak˝e instrukcje sporzàdzone w j´zyku kraju, w którym
urzàdzenia lub systemy ochronne zosta∏y wyprodukowane.
4. Dokumenty informacyjne dotyczàce urzàdzeƒ
i systemów ochronnych nie mogà byç sprzeczne z wytycznymi w zakresie bezpieczeƒstwa, o których mowa
w ust. 1.
§ 16. 1. Materia∏y stosowane do budowy urzàdzeƒ
i systemów ochronnych muszà uwzgl´dniaç obcià˝enia przewidywane podczas eksploatacji tych urzàdzeƒ
i systemów ochronnych i nie mogà spowodowaç
uwolnienia wybuchu.
2. Z uwzgl´dnieniem warunków eksploatacji okreÊlonych przez producenta, w instrukcji, o której mowa
w § 15 ust. 1, mi´dzy stosowanymi materia∏ami i sk∏adnikami atmosfery w przestrzeni zagro˝onej wybuchem
nie mogà zachodziç reakcje, które mog∏yby ujemnie
wp∏ynàç na zabezpieczenie przeciwwybuchowe.
3. Materia∏y, o których mowa w ust. 1, dobiera si´
w taki sposób, aby przewidywalne zmiany ich w∏aÊci-
woÊci i kompatybilnoÊci w po∏àczeniu z innymi materia∏ami nie doprowadzi∏y do zmniejszenia osiàgni´tego zabezpieczenia, zw∏aszcza w zakresie odpornoÊci na
korozj´, zu˝ycie, przewodnoÊci elektrycznej, wytrzyma∏oÊci mechanicznej, starzenia si´ i skutków zmian temperatury.
§ 17. 1. Urzàdzenia i systemy ochronne projektuje
si´ i wytwarza zgodnie z wiedzà technicznà w zakresie
bezpieczeƒstwa przeciwwybuchowego tak, aby mog∏y
bezpiecznie funkcjonowaç podczas przewidywanego
okresu ich trwa∏oÊci.
2. Cz´Êci i podzespo∏y przeznaczone do wbudowania lub wykorzystania jako cz´Êci zamienne w urzàdzeniach i systemach ochronnych projektuje si´ i wytwarza tak, aby po ich zamontowaniu zgodnie z instrukcjà
producenta dzia∏a∏y bezpiecznie ze wzgl´du na zamierzone cele zabezpieczenia przeciwwybuchowego.
§ 18. 1. Urzàdzenia, które mogà emitowaç gazy lub
py∏y palne, w miar´ mo˝liwoÊci powinny stanowiç
uk∏ady zamkni´te.
2. Je˝eli urzàdzenia majà otwory lub nieszczelne
z∏àcza, to powinny mieç, o ile to mo˝liwe, takà konstrukcj´, aby emisje gazów lub py∏ów nie mog∏y doprowadziç do utworzenia na zewnàtrz urzàdzeƒ atmosfery
wybuchowej.
3. Otwory do nape∏niania i opró˝niania urzàdzeƒ
powinny mieç, o ile to mo˝liwe, takà konstrukcj´ i wyposa˝enie, aby ograniczyç emisj´ substancji palnych
podczas ich nape∏niania i opró˝niania.
§ 19. 1. Urzàdzenia i systemy ochronne przeznaczone do stosowania w przestrzeniach zapylonych projektuje si´ tak, aby warstwy py∏u osiad∏ego na ich powierzchni nie mog∏y si´ zapaliç.
2. Tam, gdzie to jest mo˝liwe, powinno si´ ograniczaç wyst´powanie warstw py∏ów. Urzàdzenia i systemy ochronne powinny byç ∏atwe do czyszczenia.
3. Temperatura powierzchni urzàdzeƒ powinna byç
wyraênie ni˝sza od temperatury zap∏onu warstwy py∏ów.
4. W zwiàzku z akumulacjà ciep∏a uwzgl´dnia si´
gruboÊç warstwy py∏ów osiad∏ych na powierzchni
urzàdzeƒ i systemów ochronnych, a w razie potrzeby
stosuje Êrodki ograniczajàce temperatur´ ich powierzchni.
§ 20. 1. Urzàdzenia i systemy ochronne, które mogà podlegaç szczególnym rodzajom nara˝eƒ zewn´trznych, wyposa˝a si´, w razie potrzeby, w dodatkowe
Êrodki ochronne.
Poz. 1393
nikach, które stanowià element ich zabezpieczenia
przeciwwybuchowego, ich otwarcie powinno byç mo˝liwe tylko przy u˝yciu specjalnych narz´dzi lub z zachowaniem odpowiednich Êrodków zabezpieczajàcych.
§ 22. 1. W celu zabezpieczenia przed innymi zagro˝eniami, urzàdzenia i systemy ochronne projektuje si´
i wytwarza tak, aby
1) uniknàç urazów cia∏a lub innych obra˝eƒ, jakie mog∏yby odnieÊç osoby wskutek bezpoÊredniego lub
poÊredniego zetkni´cia si´ z nimi;
2) na dost´pnej cz´Êci ich powierzchni nie powstawa∏y temperatury albo promieniowanie, które mog∏oby wywo∏aç zagro˝enie;
3) wyeliminowaç, znane z praktyki, zagro˝enia nieelektryczne;
4) przewidywane warunki przecià˝enia nie prowadzi∏y do sytuacji niebezpiecznych.
2. W przypadku gdy zagro˝enia, o których mowa
w ust. 1, powodowane dzia∏aniem urzàdzeƒ i systemów ochronnych sà cz´Êciowo lub w ca∏oÊci okreÊlone w odr´bnych przepisach, przepisów rozporzàdzenia
nie stosuje si´ w zakresie okreÊlonym w tych przepisach.
§ 23. Projektujàc urzàdzenia, nale˝y przewidzieç
Êrodki zapobiegajàce ich niebezpiecznym przecià˝eniom w postaci zintegrowanych z nimi elementów pomiarowych, sterujàcych i regulujàcych, w szczególnoÊci takich jak: od∏àczniki przecià˝eniowe, ograniczniki
temperatury, wy∏àczniki sterowane ró˝nicà ciÊnieƒ,
przep∏ywomierze, przekaêniki czasowe oraz liczniki obrotów lub podobnych elementów kontrolnych.
§ 24. Je˝eli elementy urzàdzeƒ, które mogà spowodowaç zap∏on atmosfery wybuchowej, sà umieszczone
w os∏onie ognioszczelnej, powinna ona wytrzymaç ciÊnienie powsta∏e podczas wewn´trznego wybuchu
mieszaniny wybuchowej i zapobiec przeniesieniu si´
wybuchu do atmosfery wybuchowej otaczajàcej t´
os∏on´.
§ 25. Nale˝y zapobiegaç pojawianiu si´ potencjalnych êróde∏ zap∏onu: iskier, p∏omieni, ∏uków elektrycznych, wysokich temperatur powierzchni, energii akustycznej, promieniowania optycznego, fal elektromagnetycznych i innych êróde∏ zap∏onu.
§ 26. Stosujàc odpowiednie Êrodki, nale˝y zapobiegaç
1) ∏adunkom elektrostatycznym, zdolnym do wywo∏ania niebezpiecznych wy∏adowaƒ;
2. Urzàdzenia konstruuje si´ tak, aby wytrzymywa∏y nara˝enia, o których mowa w ust. 1, bez negatywnego wp∏ywu na ich zabezpieczenie przeciwwybuchowe.
2) wyst´powaniu, w cz´Êciach przewodzàcych urzàdzenia, pràdów b∏àdzàcych lub up∏ywowych sprzyjajàcych powstawaniu niebezpiecznej korozji, nagrzewaniu powierzchni lub iskrzeniu zdolnemu do
spowodowania zap∏onu.
§ 21. Je˝eli urzàdzenia i systemy ochronne sà
umieszczone w obudowach lub w zamkni´tych pojem-
§ 27. Na etapie projektowania urzàdzeƒ i systemów
ochronnych nale˝y zapobiegaç, w miar´ mo˝liwoÊci,
nadmiernemu nagrzaniu wynikajàcemu z tarcia lub
uderzeƒ, powstajàcych w szczególnoÊci mi´dzy materia∏ami i cz´Êciami stykajàcymi si´ ze sobà podczas wirowania lub przez wnikni´cie cia∏ obcych.
mi w przestrzeniach zagro˝onych wybuchem, projektuje si´ i wytwarza zgodnie z ich planowanym zakresem dzia∏ania i warunkami, w jakich b´dà eksploatowane.
§ 28. Urzàdzenia i systemy ochronne tak si´ projektuje oraz wyposa˝a w zintegrowane z nimi elementy
pomiarowe, sterujàce i regulujàce, aby wyrównywanie
si´ ciÊnieƒ przez nie wywo∏anych nie generowa∏o fal
uderzeniowych lub spr´˝eƒ zdolnych spowodowaç zap∏on.
2. Zapewnia si´, w razie potrzeby, mo˝liwoÊç
sprawdzania dok∏adnoÊci odczytu i poprawnoÊci dzia∏ania urzàdzeƒ posiadajàcych funkcje pomiarowe.
§ 29. 1. Urzàdzenia i systemy ochronne tak si´ projektuje i wytwarza, aby mog∏y w sposób bezpieczny
spe∏niaç funkcje, do których sà przeznaczone, nawet
w przypadku wyst´powania zmiennych warunków
otoczenia, w szczególnoÊci: napi´ç, wilgoci, wibracji
oraz zanieczyszczeƒ i innych oddzia∏ywaƒ zewn´trznych, z uwzgl´dnieniem ograniczeƒ wynikajàcych
z warunków eksploatacji tych urzàdzeƒ i systemów
ochronnych okreÊlonych przez producenta.
2. Urzàdzenia mogà byç wykonane tylko z takich
elementów, które sà odpowiednie do przewidywanych
nara˝eƒ mechanicznych i termicznych oraz wytrzyma∏e na oddzia∏ywanie substancji agresywnych, istniejàcych lub przewidywanych.
§ 30. 1. Urzàdzenia bezpieczeƒstwa powinny funkcjonowaç niezale˝nie od wyposa˝enia pomiarowego
lub sterujàcego, niezb´dnego ze wzgl´dów technologicznych.
2. W przypadku wystàpienia niesprawnoÊci urzàdzeƒ bezpieczeƒstwa, podejmuje si´ niezb´dne dzia∏ania majàce na celu niezw∏oczne ich wykrycie za pomocà odpowiednich Êrodków i ograniczenie do minimum
prawdopodobieƒstwa wystàpienia sytuacji niebezpiecznych. Ogólnie nale˝y stosowaç zasad´, aby bezpieczeƒstwo by∏o zapewnione w przypadku wystàpienia awarii urzàdzeƒ bezpieczeƒstwa.
3. W projekcie urzàdzenia posiadajàcego funkcje
pomiarowe uwzgl´dnia si´ wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa zapewniajàcy, ˝e próg alarmu b´dzie dostatecznie
oddalony od granic wybuchowoÊci lub zapalnoÊci analizowanej atmosfery, ze szczególnym uwzgl´dnieniem
warunków dzia∏ania instalacji i mo˝liwych odchyleƒ
systemu pomiarowego.
§ 33. Podczas projektowania urzàdzeƒ zabezpieczajàcych, sterowanych przy u˝yciu oprogramowania, powinno si´ zwróciç szczególnà uwag´ na zagro˝enia,
które mog∏yby byç spowodowane b∏´dem w tym oprogramowaniu.
§ 34. Urzàdzenia i systemy ochronne w∏àczone do
procesów automatycznych, wykazujàce odchylenia od
przewidzianych warunków ich dzia∏ania, powinny
umo˝liwiaç ich r´czne od∏àczenie, z zastrze˝eniem ˝e
nie b´dzie to negatywnie wp∏ywaç na warunki bezpieczeƒstwa.
§ 35. 1. W przypadku uruchamiania si´ systemu
wy∏àczenia awaryjnego zakumulowane energie powinny byç, w miar´ mo˝liwoÊci, szybko i bezpiecznie
rozproszone lub od∏àczone, aby nie stanowi∏y zagro˝enia.
2. Wymagania okreÊlone w ust. 1 nie dotyczà energii zakumulowanej w elektrochemicznych êród∏ach zasilania.
3. Urzàdzenie bezpieczeƒstwa powinno uruchamiaç bezpoÊrednio odpowiednie urzàdzenia wykonawcze, bez poÊrednictwa oprogramowania.
§ 36. Urzàdzenia i systemy ochronne, których
uszkodzenie zasilania mo˝e spowodowaç wystàpienie
dodatkowych zagro˝eƒ, powinny mieç mo˝liwoÊç bezpiecznego dzia∏ania, niezale˝nie od pozosta∏ej instalacji.
4. Urzàdzenia i systemy ochronne powinno wyposa˝aç si´ w dodatkowe zabezpieczenia w przypadku
uszkodzenia urzàdzeƒ bezpieczeƒstwa.
§ 37. 1. Przy∏àczenia urzàdzeƒ i systemów ochronnych wyposa˝a si´ w odpowiednie wpusty kablowe
i rurowe.
5. Wy∏àczniki awaryjne urzàdzeƒ bezpieczeƒstwa
muszà, tak dalece jak to mo˝liwe, posiadaç blokady ponownego w∏àczenia. Ponowne w∏àczenie urzàdzenia
nast´puje, gdy blokada powtórnego w∏àczania zostanie uprzednio Êwiadomie usuni´ta.
2. W przypadku gdy przewiduje si´ wspó∏prac´
urzàdzeƒ i systemów ochronnych z innymi urzàdzeniami i systemami ochronnymi, powinno byç zapewnione
bezpieczeƒstwo tej wspó∏pracy.
§ 31. W przypadku stosowania w urzàdzeniach jednostek sterujàcych i wyÊwietlaczy, projektuje si´ je
zgodnie z zasadami ergonomii, w celu zapewnienia
mo˝liwie najwy˝szego poziomu bezpieczeƒstwa ich
dzia∏ania ze wzgl´du na ryzyko wybuchu.
§ 32. 1. Urzàdzenia posiadajàce funkcje pomiarowe
przeznaczone do zabezpieczenia przeciwwybuchowego, o ile b´dà stosowane z urzàdzeniami u˝ytkowany-
§ 38. W przypadku gdy urzàdzenia i systemy
ochronne sà wyposa˝one w przyrzàdy wykrywajàce
lub alarmujàce, przeznaczone do monitorowania atmosfery wybuchowej, powinny byç podane niezb´dne
wskazówki dotyczàce rozmieszczenia tych przyrzàdów.
§ 39. 1. Urzàdzenia zaliczane do grupy I kategorii
M1 tak si´ projektuje i wytwarza, aby êród∏a zap∏onu
nie mog∏y uaktywniç si´ nawet w przypadku rzadko
wyst´pujàcej awarii tych urzàdzeƒ. Urzàdzenia te wy-
posa˝a si´ w takie Êrodki zabezpieczajàce, aby w przypadku
êród∏a zap∏onu nie uaktywni∏y si´ nawet w przypadku
rzadko wyst´pujàcej awarii tych urzàdzeƒ.
1) awarii jednego z tych Êrodków przynajmniej drugi
niezale˝ny Êrodek zabezpieczajàcy zapewni∏ wymagany poziom zabezpieczenia;
2. Urzàdzenia, o których mowa w ust. 1, wyposa˝a
si´ w takie Êrodki zabezpieczajàce, aby w przypadku
wystàpienia
2) wystàpienia dwóch niezale˝nych od siebie uszkodzeƒ by∏ zapewniony wymagany poziom zabezpieczenia.
1) awarii jednego z tych Êrodków przynajmniej drugi,
niezale˝ny Êrodek zabezpieczajàcy zapewni∏ wymagany poziom zabezpieczenia;
2. W miar´ potrzeby urzàdzenia, o których mowa
w ust. 1
2) dwóch niezale˝nych od siebie uszkodzeƒ by∏ zapewniony wymagany poziom bezpieczeƒstwa.
1) wyposa˝a si´ w dodatkowe, specjalne Êrodki zabezpieczajàce; Êrodki te powinny byç zdolne do funkcjonowania w atmosferze wybuchowej;
2) tak si´ konstruuje, aby py∏ nie móg∏ wnikaç do ich
wn´trza.
3. W celu zapobie˝enia zap∏onowi py∏u rozproszonego w powietrzu, temperatura powierzchni cz´Êci
urzàdzeƒ powinna byç wyraênie ni˝sza od temperatury zap∏onu spodziewanej mieszaniny py∏owo-powietrznej.
4. Urzàdzenia, o których mowa w ust. 1, tak si´ projektuje, aby ich otwieranie umo˝liwiajàce dost´p do
cz´Êci, które mogà byç êród∏em zap∏onu, by∏o mo˝liwe
tylko wtedy, gdy urzàdzenia te sà wy∏àczone lub w warunkach, w których zapewnione jest iskrobezpieczeƒstwo. Je˝eli nie ma mo˝liwoÊci wy∏àczenia tych urzàdzeƒ, producent powinien umieÊciç tabliczk´ ostrzegawczà na otwieranych ich cz´Êciach. W razie potrzeby, urzàdzenia takie wyposa˝a si´ w odpowiednie dodatkowe systemy blokujàce.
§ 40. 1. Urzàdzenia zaliczane do grupy I kategorii
M2 wyposa˝a si´ w takie Êrodki zabezpieczajàce, aby
êród∏a zap∏onu nie uaktywni∏y si´ podczas normalnego
ich dzia∏ania, nawet w trudnych warunkach eksploatacji, w szczególnoÊci wynikajàcych ze zmieniajàcych si´
warunków Êrodowiska i nieostro˝nego obchodzenia
si´ z nimi.
2. W przypadku wystàpienia atmosfery wybuchowej, powinno si´ przewidzieç wy∏àczanie urzàdzeƒ,
o których mowa w ust. 1.
3. Urzàdzenia, o których mowa w ust. 1, tak si´ projektuje, aby ich otwieranie, umo˝liwiajàce dost´p do
cz´Êci, które mogà byç êród∏em zap∏onu, by∏o mo˝liwe
tylko w stanie ich wy∏àczenia lub za poÊrednictwem
odpowiednich systemów blokujàcych. Je˝eli nie ma
mo˝liwoÊci wy∏àczenia tych urzàdzeƒ, producent
umieszcza tabliczk´ ostrzegawczà na otwieranych ich
cz´Êciach.
4. Do urzàdzeƒ, o których mowa w ust. 1, stosuje
si´ wymagania okreÊlone w § 39 ust. 2 pkt 2 i ust. 3.
§ 41. 1. Urzàdzenia zaliczane do grupy II kategorii 1
tak si´ projektuje i wytwarza, aby w przypadku wyst´powania zagro˝eƒ, spowodowanych atmosferà wybuchowà wynikajàcà z obecnoÊci gazów, par lub mgie∏,
3. Urzàdzenia, o których mowa w ust. 1, posiadajàce powierzchnie mogàce si´ nagrzewaç, podczas ich
projektowania i wytwarzania wyposa˝a si´ w zabezpieczenia zapewniajàce, ˝e w najbardziej niekorzystnych
okolicznoÊciach nie zostanie przekroczona maksymalna dopuszczalna temperatura ich powierzchni. Powinno uwzgl´dniç si´ tak˝e przyrosty temperatur wynikajàce z akumulacji ciep∏a i reakcji chemicznych.
4. Urzàdzenia, o których mowa w ust. 1, tak si´ projektuje, aby ich otwieranie umo˝liwiajàce dost´p do
cz´Êci, które mogà byç êród∏em zap∏onu, by∏o mo˝liwe
tylko wtedy, gdy sà one wy∏àczone lub w warunkach,
w których zapewnione jest iskrobezpieczeƒstwo. Je˝eli nie ma mo˝liwoÊci wy∏àczenia tych urzàdzeƒ, producent umieszcza tabliczk´ ostrzegawczà na ich otwieranych cz´Êciach. W razie potrzeby, urzàdzenia takie wyposa˝a si´ w odpowiednie dodatkowe systemy blokujàce.
§ 42. 1. Urzàdzenia, o których mowa w § 41 ust. 1,
tak si´ projektuje i wytwarza, aby w przypadku wyst´powania zagro˝enia spowodowanego atmosferà wybuchowà wynikajàcà z obecnoÊci py∏ów, nie powodowa∏y zap∏onu mieszanin py∏owo-powietrznych, nawet
w sytuacjach rzadko wyst´pujàcej ich awarii; przepis
§ 41 ust. 2 stosuje si´ odpowiednio.
2. Urzàdzenia, o których mowa w § 41 ust. 1, o ile
jest konieczne, projektuje si´ tak, aby wnikanie do nich
py∏ów oraz wydostawanie si´ z nich py∏ów mog∏o odbywaç si´ tylko w specjalnie do tego celu przewidzianych miejscach w urzàdzeniu. Wymagania te stosuje
si´ tak˝e do wpustów kablowych i elementów przy∏àczeniowych.
3. W celu zapobie˝enia zap∏onowi py∏u rozproszonego w powietrzu, temperatura powierzchni cz´Êci
urzàdzeƒ, o których mowa w § 41 ust. 1, powinna byç
wyraênie ni˝sza od temperatury zap∏onu spodziewanej
mieszaniny py∏owo-powietrznej. Wymagania okreÊlone w § 41 ust. 4 stosuje si´ do bezpiecznego otwierania tych urzàdzeƒ.
§ 43. 1. Urzàdzenia zaliczone do grupy II kategorii 2
tak si´ projektuje i wytwarza, aby w przypadku zagro˝enia spowodowanego wyst´powaniem atmosfery
wybuchowej wynikajàcej z obecnoÊci gazów, par lub
mgie∏, êród∏a zap∏onu nie uaktywni∏y si´ nawet podczas cz´stych zak∏óceƒ lub uszkodzeƒ tych urzàdzeƒ.
2. Cz´Êci urzàdzeƒ, o których mowa w ust. 1, tak si´
projektuje i wytwarza, aby ich dopuszczalne temperatury powierzchni nie mog∏y byç przekraczane, nawet
w przypadkach zagro˝enia wynikajàcego z sytuacji
awaryjnych przewidzianych przez producenta tych
urzàdzeƒ.
szaniny wybuchowej z powietrzem i niebezpiecznych
nagromadzeƒ.
3. Urzàdzenia, o których mowa w ust. 1, tak si´ projektuje, aby ich otwieranie umo˝liwiajàce dost´p do
cz´Êci, które mogà byç êród∏em zap∏onu, by∏o mo˝liwe
tylko w stanie ich wy∏àczenia lub za poÊrednictwem
odpowiednich systemów blokujàcych. Je˝eli wy∏àczenie urzàdzeƒ nie jest mo˝liwe, producent powinien
umieÊciç tabliczk´ ostrzegawczà na otwieranych cz´Êciach tych urzàdzeƒ.
2. Systemy ochronne tak si´ projektuje i umieszcza
w urzàdzeniach, aby
§ 44. 1. Urzàdzenia, o których mowa w § 42 ust. 1,
tak si´ projektuje i wytwarza, aby w przypadku zagro˝enia spowodowanego wyst´powaniem atmosfery
wybuchowej wynikajàcej z obecnoÊci py∏ów, nie by∏
mo˝liwy zap∏on mieszanin py∏owo-powietrznych, nawet podczas cz´stych zak∏óceƒ lub uszkodzeƒ urzàdzeƒ.
2. Wymagania okreÊlone w
1) § 42 ust. 2 stosuje si´ do zabezpieczenia przed wnikaniem py∏u do urzàdzeƒ;
2) § 42 ust. 3 stosuje si´ do temperatury powierzchni
urzàdzeƒ;
3) § 43 ust. 3 stosuje si´ do otwierania urzàdzeƒ.
§ 45. 1. Urzàdzenia zaliczone do grupy II kategorii 3
projektuje si´ i wytwarza tak, aby w przypadku wyst´powania zagro˝enia spowodowanego wyst´powaniem atmosfery wybuchowej wynikajàcej z obecnoÊci
gazów, par lub mgie∏ mo˝liwe by∏o zapobieganie przewidywalnym êród∏om zap∏onu, które mogà powstaç
podczas normalnego dzia∏ania tych urzàdzeƒ.
2. Temperatury powierzchni urzàdzeƒ, o których
mowa w ust. 1, nie mogà, w przewidywanych warunkach dzia∏ania tych urzàdzeƒ, przekraczaç ustalonych
maksymalnych temperatur ich powierzchni. Wy˝sze
temperatury mogà byç dopuszczone tylko w wyjàtkowych okolicznoÊciach, je˝eli producent zastosowa∏
specjalne, dodatkowe Êrodki zabezpieczajàce.
3. Urzàdzenia, o których mowa w ust. 1, tak si´ projektuje i wytwarza, aby w przypadku zagro˝enia spowodowanego wyst´powaniem atmosfery wybuchowej na skutek obecnoÊci py∏ów, przewidywalne êród∏a
zap∏onu, których powstanie jest prawdopodobne podczas normalnego ich dzia∏ania, nie mog∏y spowodowaç zap∏onu mieszanin py∏owo-powietrznych. Wymagania okreÊlone w § 41 ust. 3 stosuje si´ do temperatury powierzchni urzàdzeƒ zaliczanych do grupy II kategorii 3.
4. Urzàdzenia, o których mowa w ust. 1, ∏àcznie
z wpustami kablowymi i elementami przy∏àczeniowymi wytwarza si´ z uwzgl´dnieniem wymiarów czàstek
py∏u tak, aby py∏ nie móg∏ w ich wn´trzu tworzyç mie-
§ 46. 1. Systemy ochronne powinny mieç takie parametry, aby skutki ewentualnego wybuchu zosta∏y
zredukowane do bezpiecznego poziomu.
1) uniemo˝liwiç rozprzestrzenienie si´ wybuchu poprzez niebezpieczne reakcje ∏aƒcuchowe lub przez
wyrzuty p∏omieni oraz aby powstajàce wybuchy
nie przechodzi∏y w detonacje;
2) w przypadku uszkodzenia zasilania nadal zachowywa∏y swà zdolnoÊç dzia∏ania przez okres wystarczajàcy do unikni´cia sytuacji niebezpiecznych;
3) dzia∏a∏y pomimo zewn´trznych zak∏óceƒ.
§ 47. 1. Dobierajàc, w fazie projektowania, w∏aÊciwoÊci materia∏ów s∏u˝àcych do budowy systemów
ochronnych, przyjmuje si´, ˝e w ekstremalnych warunkach ich dzia∏ania nale˝y przewidywaç maksymalne
wartoÊci ciÊnieƒ wybuchu i efektu nagrzania przez p∏omieƒ.
2. Systemy ochronne odporne na wybuch tak si´
projektuje, aby by∏y zdolne do wytrzymania powsta∏ej
fali uderzeniowej bez utraty integralnoÊci systemu.
3. Osprz´t tak si´ pod∏àcza do systemów ochronnych, aby wytrzymywa∏ maksymalne spodziewane ciÊnienie wybuchu, bez utraty swej zdolnoÊci dzia∏ania.
4. Podczas wykonywania prac studialnych dotyczàcych systemów ochronnych i projektowania tych systemów uwzgl´dnia si´ skutki wywo∏ane przez ciÊnienie
powsta∏e w urzàdzeniach peryferyjnych i przy∏àczonym uk∏adzie rurociàgów.
§ 48. Ze wzgl´du na prawdopodobieƒstwo, ˝e obcià˝enie systemów ochronnych b´dzie przekracza∏o
ich wytrzyma∏oÊç, urzàdzenia odcià˝ajàce powinny byç
tak zaprojektowane, aby nie stanowi∏y zagro˝enia dla
osób znajdujàcych si´ w ich pobli˝u.
§ 49. Systemy t∏umienia wybuchów tak si´ projektuje, aby reagowa∏y na rozwijajàcy si´ wybuch w jego
najwczeÊniejszym stadium i przeciwdzia∏a∏y mu skutecznie, z uwzgl´dnieniem maksymalnej szybkoÊci narastania ciÊnienia i maksymalnego ciÊnienia wybuchu.
§ 50. Systemy odsprz´gajàce, przewidziane do izolowania okreÊlonych urzàdzeƒ instalacji, tak si´ projektuje, aby za pomocà odpowiednich urzàdzeƒ, tak szybko, jak to mo˝liwe, w przypadku powstajàcego wybuchu, zachowywa∏y zdolnoÊç do zabezpieczenia przed
przeniesieniem p∏omienia i zachowywa∏y swà wytrzyma∏oÊç mechanicznà w warunkach dzia∏ania.
§ 51. Systemy ochronne powinny byç zdolne do
zintegrowania z obwodami posiadajàcymi odpowiedni
próg alarmu tak aby, w razie potrzeby, nast´powa∏o za-
przestanie dop∏ywu i przep∏ywu substancji oraz wy∏àczenie cz´Êci urzàdzeƒ instalacji, które nie mogà ju˝
bezpiecznie dzia∏aç.
Rozdzia∏ 3
Poz. 1393
§ 54. Producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel wprowadzajàcy do obrotu urzàdzenia i systemy
ochronne mo˝e zastosowaç procedur´ wewn´trznej
kontroli produkcji, o której mowa w pkt 1 za∏àcznika
nr 1 do rozporzàdzenia, w odniesieniu do wymagaƒ
bezpieczeƒstwa wymienionych w § 22 ust. 1.
Procedury oceny zgodnoÊci
§ 52. 1. Producent urzàdzeƒ i systemów ochronnych oraz aparatury lub jego upowa˝niony przedstawiciel przed wprowadzeniem ich do obrotu stosuje procedury oceny zgodnoÊci, o których mowa w za∏àczniku
nr 1 do rozporzàdzenia, dla urzàdzeƒ zaliczanych do
1) grupy I kategorii M1 i grupy II kategorii 1 — badanie typu WE wraz z zapewnieniem jakoÊci produkcji lub weryfikacjà wyrobu, okreÊlone odpowiednio
w pkt 2, 4 i 6 za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia;
2) grupy I kategorii M2 i grupy II kategorii 2, w przypadku
a) silników spalinowych i urzàdzeƒ elektrycznych
tych grup i kategorii — badanie typu wraz ze
zgodnoÊcià z typem lub zapewnieniem jakoÊci
wyrobu, okreÊlone odpowiednio w pkt 2, 3 i 5 za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia,
b) innych, ni˝ wymienione w lit. a, urzàdzeƒ tych
grup i kategorii — wewn´trznà kontrol´ produkcji, okreÊlonà w pkt 1 za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia, oraz przesy∏a dokumentacj´ technicznà jednostce notyfikowanej, która potwierdza jej
odbiór w najkrótszym terminie i przechowuje jà;
3) grupy II kategorii 3 — wewn´trznà kontrol´ produkcji, okreÊlonà w pkt 1 za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia;
4) grup I i II oprócz procedur wymienionych w pkt 1—3
— weryfikacj´ produkcji jednostkowej, okreÊlonà
w pkt 7 za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia.
2. W przypadku dokonywania oceny zgodnoÊci systemów ochronnych, stosuje si´ wymagania okreÊlone
odpowiednio w ust. 1 pkt 1 lub 4.
3. Przepisy ust. 1 stosuje si´ do cz´Êci urzàdzeƒ i ich
podzespo∏ów.
§ 53. 1. Producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel wprowadzajàcy do obrotu cz´Êci urzàdzeƒ i ich
podzespo∏y wystawia dla nich Êwiadectwo zgodnoÊci
potwierdzajàce ich zgodnoÊç z, majàcymi do nich zastosowanie, wymaganiami okreÊlonymi w rozporzàdzeniu.
2. Âwiadectwo zgodnoÊci powinno zawieraç
1) charakterystyk´ cz´Êci urzàdzeƒ i ich podzespo∏ów;
2) warunki wbudowania cz´Êci urzàdzeƒ i ich podzespo∏ów do urzàdzeƒ lub systemów ochronnych,
aby zapewnia∏y spe∏nienie zasadniczych wymagaƒ, majàcych zastosowanie do finalnego urzàdzenia i systemu ochronnego.
§ 55. Dokumenty i korespondencje odnoszàce si´
do procedur oceny zgodnoÊci sporzàdza si´ w j´zyku
polskim; mogà te˝ byç sporzàdzone w j´zyku akceptowanym przez jednostk´ notyfikowanà.
Rozdzia∏ 4
Minimalne kryteria, jakie powinny byç uwzgl´dnione
przy notyfikowaniu jednostek
§ 56. 1. Jednostka notyfikowana, jej kierownik i pracownicy odpowiedzialni za przeprowadzanie oceny
zgodnoÊci nie mogà byç projektantami, producentami,
dostawcami ani instalatorami urzàdzeƒ i systemów
ochronnych, które oceniajà, ani te˝ upowa˝nionymi
przedstawicielami ˝adnej ze stron. Nie powinni byç
bezpoÊrednio zaanga˝owani w projektowanie, wytwarzanie, sprzeda˝ i konserwacj´ urzàdzeƒ i systemów
ochronnych ani byç przedstawicielami stron przeprowadzajàcych te czynnoÊci.
2. Przepis ust. 1 nie wy∏àcza mo˝liwoÊci wymiany
informacji technicznych mi´dzy producentem a jednostkà notyfikowanà.
3. Jednostka notyfikowana i jej pracownicy powinni przeprowadzaç ocen´ zgodnoÊci, wykazujàc najwy˝szy stopieƒ rzetelnoÊci zawodowej i kompetencji technicznej.
4. Pracownicy jednostki notyfikowanej powinni podejmowaç dzia∏ania w sposób niezale˝ny, bezstronny
i przestrzegaç zasady równoprawnego traktowania
podmiotów uczestniczàcych w procesie oceny zgodnoÊci.
5. Jednostka notyfikowana powinna dysponowaç
odpowiednimi pracownikami i niezb´dnym wyposa˝eniem, umo˝liwiajàcym w∏aÊciwe wykonanie zadaƒ administracyjnych i technicznych zwiàzanych z ocenà
zgodnoÊci, a tak˝e mieç dost´p do sprz´tu wymaganego do badaƒ specjalistycznych.
6. Pracownicy jednostki notyfikowanej odpowiedzialni za dokonywanie oceny zgodnoÊci powinni odbyç przeszkolenie w tym zakresie, a tak˝e posiadaç
1) wystarczajàcà wiedz´ niezb´dnà do przeprowadzania badaƒ oraz odpowiednie doÊwiadczenie w ich
przeprowadzaniu;
2) dobrà znajomoÊç wymagaƒ dotyczàcych przedmiotu badaƒ;
3) umiej´tnoÊci sporzàdzania certyfikatów, protoko∏ów i sprawozdaƒ wymaganych w celu udokumentowania przeprowadzanych badaƒ.
7. Jednostka notyfikowana powinna zapewniaç
1) bezstronnoÊç pracowników przeprowadzajàcych
audyty;
2) ochron´ informacji zawodowych uzyskanych przez
pracowników podczas wykonywanych zadaƒ okreÊlonych w rozporzàdzeniu, z wyjàtkiem wspó∏pracy z w∏aÊciwymi organami administracji paƒstwowej.
Rozdzia∏ 5
Oznakowanie CE
§ 57.1. Oznakowanie CE umieszcza si´ na urzàdzeniach i systemach ochronnych oraz aparaturze w sposób wyraêny, widoczny, czytelny i trwa∏y. Dodatkowo,
urzàdzenia i systemy ochronne oraz aparatur´ oznacza
si´ w sposób okreÊlony w § 14.
2. Z prawej strony oznakowania CE umieszcza si´
numer identyfikacyjny jednostki notyfikowanej, która
uczestniczy∏a w fazie kontroli produkcji urzàdzeƒ i systemów ochronnych oraz aparatury.
3. Niedopuszczalne jest umieszczanie na urzàdzeniu, systemach ochronnych i aparaturze oznaczeƒ, które mog∏yby wprowadziç w b∏àd strony trzecie co do
znaczenia i formy oznakowania CE. Wszelkie inne
oznakowania mogà byç umieszczane na urzàdzeniach
i systemach ochronnych oraz aparaturze pod warunkiem, ˝e nie spowodujà ograniczenia widocznoÊci
i czytelnoÊci oznakowania CE.
Poz. 1393
4. Wzór oznakowania CE okreÊla za∏àcznik nr 2 do
rozporzàdzenia.
§ 58. 1. W przypadku gdy do urzàdzeƒ i systemów
ochronnych oraz aparatury majà zastosowanie odr´bne przepisy, które przewidujà umieszczenie oznakowania CE, oznakowanie mo˝e byç umieszczone pod warunkiem, ˝e urzàdzenie i system ochronny oraz aparatura spe∏niajà tak˝e wymagania tych przepisów.
2. Je˝eli co najmniej jeden z przepisów, o których
mowa w ust. 1, pozwala producentowi na wybór innych przepisów, oznakowanie CE powinno wskazywaç
zgodnoÊç urzàdzeƒ i systemów ochronnych oraz aparatury z przepisami, które zastosowa∏ producent. W takim przypadku producent podaje szczegó∏owe dane
o zastosowanych przepisach w do∏àczonych do urzàdzeƒ i systemów ochronnych oraz aparatury dokumentach, ostrze˝eniach lub instrukcjach, wymaganych
przez te przepisy.
Rozdzia∏ 6
Przepis koƒcowy
§ 59. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem uzyskania przez Rzeczpospolità Polskà cz∏onkostwa w Unii
Europejskiej.
Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej
J. Hausner
Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki, Pracy
i Polityki Spo∏ecznej z dnia 28 lipca 2003 r. (poz. 1393)
Za∏àcznik nr 1
PROCEDURY OCENY ZGODNOÂCI
1. Wewn´trzna kontrola produkcji.
1.1. Wewn´trzna kontrola produkcji jest procedurà,
poprzez którà producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel, wype∏niajàcy obowiàzki, o których mowa
w pkt 1.3 i 1.3.1, zapewnia i oÊwiadcza, ˝e urzàdzenie
spe∏nia wymagania okreÊlone w rozporzàdzeniu, które
dotyczà tego urzàdzenia.
1.2. Producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel umieszcza na ka˝dym egzemplarzu urzàdzenia
oznakowanie CE oraz wystawia deklaracj´ zgodnoÊci
WE.
1.3. Producent sporzàdza dokumentacj´ technicznà. Dokumentacja techniczna jest przechowywana
przez producenta lub upowa˝nionego przedstawiciela,
do celów kontrolnych, przez okres 10 lat od dnia wyprodukowania ostatniego egzemplarza urzàdzenia.
1.3.1. W przypadku gdy ani producent urzàdzeƒ,
ani jego upowa˝niony przedstawiciel nie majà siedziby
w Unii Europejskiej, osoba, która wprowadza urzàdze-
nie do obrotu, przechowuje i udost´pnia dokumentacj´ technicznà.
1.3.2. Dokumentacja techniczna powinna umo˝liwiaç ocen´ zgodnoÊci urzàdzenia z wymaganiami
okreÊlonymi w rozporzàdzeniu, które dotyczà tego
urzàdzenia, oraz w zakresie niezb´dnym do dokonania
oceny zgodnoÊci powinna obejmowaç projektowanie,
wytwarzanie i eksploatacj´ urzàdzenia, a tak˝e zawieraç co najmniej
1) opis ogólny urzàdzenia;
2) projekt koncepcyjny konstrukcji oraz rysunki i schematy, w szczególnoÊci elementów, podzespo∏ów
i obwodów;
3) opisy i wyjaÊnienia niezb´dne do zrozumienia rysunków i schematów, o których mowa w ppkt 2,
oraz dzia∏ania urzàdzenia;
4) wykaz norm zharmonizowanych zastosowanych
w ca∏oÊci lub cz´Êciowo oraz, w przypadku niezastosowania tych norm, opis rozwiàzaƒ przyj´tych
w celu spe∏nienia zasadniczych wymagaƒ okreÊlonych w rozporzàdzeniu;
5) wyniki, w szczególnoÊci obliczeƒ projektowych lub
przeprowadzonych badaƒ;
6) protoko∏y badaƒ.
1.3.3. Producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel przechowuje kopi´ deklaracji zgodnoÊci WE wraz
z dokumentacjà technicznà.
1.4. Producent podejmuje wszelkie niezb´dne dzia∏ania w celu zapewnienia, ˝e w procesie wytwarzania
urzàdzenia zosta∏a zachowana jego zgodnoÊç z dokumentacjà technicznà oraz z wymaganiami okreÊlonymi
w rozporzàdzeniu, które go dotyczà.
2. Badanie typu WE.
wiàzania przyj´te przez producenta spe∏niajà zasadnicze wymagania okreÊlone w rozporzàdzeniu,
je˝eli normy zharmonizowane nie zosta∏y zastosowane przez producenta;
3) przeprowadza lub zleca przeprowadzenie odpowiednich badaƒ i prób w celu sprawdzenia, czy
producent prawid∏owo zastosowa∏ wybrane normy zharmonizowane;
4) uzgadnia z wnioskodawcà miejsce przeprowadzenia badaƒ i niezb´dnych prób.
2.3. Je˝eli typ spe∏nia wymagania okreÊlone w rozporzàdzeniu, jednostka notyfikowana sporzàdza certyfikat badania typu WE i wydaje go wnioskodawcy.
2.3.1. Certyfikat badania typu WE zawiera co najmniej
2.1. Badanie typu WE jest procedurà, poprzez którà
jednostka notyfikowana sprawdza i poÊwiadcza, ˝e egzemplarz urzàdzenia reprezentatywny dla przewidywanej produkcji spe∏nia wymagania okreÊlone w rozporzàdzeniu.
1) nazw´ i adres producenta;
2.2. Producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel, zwani dalej „wnioskodawcà”, sk∏ada wniosek
o przeprowadzenie badania typu WE w wybranej przez
siebie jednostce notyfikowanej.
4) warunki jego wa˝noÊci.
2.2.1. Wniosek powinien zawieraç
1) nazw´ i adres producenta; je˝eli wniosek sk∏ada
upowa˝niony przedstawiciel — jego nazw´ albo
imi´ i nazwisko oraz adres;
2) oÊwiadczenie, ˝e taki sam wniosek nie zosta∏ z∏o˝ony w innej jednostce notyfikowanej;
3) dokumentacj´ technicznà.
2.2.2. Wnioskodawca przekazuje do dyspozycji jednostki notyfikowanej reprezentatywny egzemplarz wyrobu, zwany dalej „typem”. Jednostka notyfikowana
mo˝e za˝àdaç dodatkowych egzemplarzy typu, je˝eli
wymaga tego program badaƒ.
2.2.3. Dokumentacja techniczna w zakresie niezb´dnym do przeprowadzenia oceny zgodnoÊci wyrobu z zasadniczymi wymaganiami okreÊlonymi w rozporzàdzeniu zawiera ogólny opis typu oraz informacje,
o których mowa w pkt 1.3.2.
2.2.4. Jednostka notyfikowana
1) bada dokumentacj´ technicznà, o której mowa
w pkt 2.2.3, i sprawdza, czy typ zosta∏ wykonany
zgodnie z tà dokumentacjà oraz identyfikuje elementy, które zosta∏y zaprojektowane zgodnie z odpowiednimi normami zharmonizowanymi, a tak˝e
bada te elementy, które zaprojektowano, nie stosujàc tych norm;
2) przeprowadza lub zleca przeprowadzenie odpowiednich badaƒ i prób w celu sprawdzenia, czy roz-
Poz. 1393
2) wnioski z badaƒ;
3) dane niezb´dne do identyfikacji zatwierdzonego typu;
2.3.2. Jednostka notyfikowana do∏àcza do certyfikatu badania typu WE wykaz istotnych informacji zawartych w dokumentacji technicznej. Jednostka notyfikowana przechowuje kopi´ certyfikatu badania typu
WE wraz z wykazem.
2.4. Je˝eli typ nie spe∏nia wymagaƒ okreÊlonych
w rozporzàdzeniu, jednostka notyfikowana odmawia
wnioskodawcy wydania certyfikatu badania typu WE,
podajàc przyczyn´ odmowy, oraz wskazuje Êrodki odwo∏awcze.
2.5. Wnioskodawca informuje jednostk´ notyfikowanà, która wyda∏a certyfikat badania typu WE,
o wszelkich modyfikacjach zatwierdzonego typu, o ile
modyfikacje te mogà wp∏ynàç na brak zgodnoÊci z zasadniczymi wymaganiami lub na ustalone warunki
u˝ytkowania wyrobu; dodatkowe zatwierdzenie sporzàdza si´ jako uzupe∏nienie do certyfikatu badania typu WE.
2.6. Jednostka notyfikowana udost´pnia innym
jednostkom notyfikowanym informacje o wydanych
i wycofanych certyfikatach badania typu WE oraz
o uzupe∏nieniach do tych certyfikatów.
2.7. Jednostka notyfikowana mo˝e przekazaç innym jednostkom notyfikowanym, na ich uzasadniony
wniosek, kopi´ certyfikatu badania typu WE oraz uzupe∏nienia do tych certyfikatów.
2.8. Producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel przechowuje dokumentacj´ technicznà i kopie certyfikatu badania typu WE wraz z ich uzupe∏nieniami
przez okres co najmniej 10 lat od daty wytworzenia
ostatniego urzàdzenia lub systemu ochronnego. Je˝eli producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel nie
majà siedziby w Unii Europejskiej, osoba wprowadzajàca wyrób do obrotu przechowuje i udost´pnia dokumentacj´ technicznà.
3. Zapewnienie zgodnoÊci z typem.
3.1. Zapewnienie zgodnoÊci z typem jest procedurà, poprzez którà producent lub jego upowa˝niony
przedstawiciel zapewnia i oÊwiadcza, ˝e rozpatrywane
wyroby sà zgodne z typem opisanym w certyfikacie badania typu WE i wymaganiami okreÊlonymi w rozporzàdzeniu. Producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel umieszcza na ka˝dym wyrobie oznakowanie CE
i wystawia pisemnà deklaracj´ zgodnoÊci WE.
3.2. Producent podejmuje wszelkie niezb´dne dzia∏ania, aby proces wytwarzania zapewnia∏ zgodnoÊç
produkowanych wyrobów z typem opisanym w certyfikacie badania typu WE i zasadniczymi wymaganiami
okreÊlonymi w rozporzàdzeniu.
3.3.1. Producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel przechowuje kopi´ deklaracji zgodnoÊci WE co najmniej przez okres 10 lat od daty wytworzenia ostatniego wyrobu.
3.3.2. Je˝eli producent lub jego upowa˝niony
przedstawiciel nie majà siedziby w Unii Europejskiej,
osoba wprowadzajàca wyrób do obrotu przechowuje
i udost´pnia dokumentacj´ technicznà.
3.4. Producent wykonuje lub zleca wykonanie badaƒ dotyczàcych zabezpieczenia przeciwwybuchowego ka˝dego egzemplarza wyprodukowanego urzàdzenia. Badania przeprowadza si´ na odpowiedzialnoÊç
jednostki notyfikowanej, wybranej przez producenta.
3.5. Podczas procesu wytwarzania, producent
umieszcza na urzàdzeniach numer identyfikacyjny jednostki notyfikowanej, na jej odpowiedzialnoÊç.
4. Zapewnienie jakoÊci produkcji.
4.1. Zapewnienie jakoÊci produkcji jest procedurà,
poprzez którà producent, wype∏niajàc obowiàzki, o których mowa w pkt 4.2, zapewnia i oÊwiadcza, ˝e rozpatrywane wyroby sà zgodne z typem opisanym w certyfikacie badania typu WE i spe∏niajà zasadnicze wymagania okreÊlone w rozporzàdzeniu. Producent lub jego
upowa˝niony przedstawiciel umieszcza na wyrobie
oznakowanie CE i wystawia pisemnà deklaracj´ zgodnoÊci WE. Obok oznakowania CE umieszcza si´ numer
identyfikacyjny jednostki notyfikowanej odpowiedzialnej za nadzór, o którym mowa w pkt 4.4.
4.2. Producent powinien stosowaç zatwierdzony
system jakoÊci, o którym mowa w pkt 4.3.1—4.3.10,
w odniesieniu do produkcji, kontroli koƒcowej i badaƒ.
Producent podlega nadzorowi, o którym mowa
w pkt 4.4.1—4.4.4.
4.3. System jakoÊci.
4.3.1. Producent sk∏ada w wybranej przez siebie
jednostce notyfikowanej wniosek o zatwierdzenie sys-
Poz. 1393
temu jakoÊci w zakresie rozpatrywanych wyrobów.
Wniosek powinien zawieraç
1) istotne informacje dotyczàce przewidywanej kategorii wyrobów;
2) dokumentacj´ dotyczàcà systemu jakoÊci;
3) dokumentacj´ technicznà dotyczàcà zatwierdzonego typu i kopi´ certyfikatu badania typu WE.
4.3.2. System jakoÊci powinien zapewniaç zgodnoÊç wyrobów z typem opisanym w certyfikacie badania typu WE oraz z wymaganiami okreÊlonymi w rozporzàdzeniu.
4.3.3. Wszystkie elementy systemu i wymagania
przyj´te przez producenta dokumentuje si´ w sposób
systematyczny i logiczny, w formie opisanych Êrodków, procedur i pisemnych instrukcji. Dokumentacja
systemu jakoÊci powinna umo˝liwiaç spójnà interpretacj´ programów i planów jakoÊci, ksiàg jakoÊci i zapisów dotyczàcych jakoÊci.
4.3.4. Dokumentacja systemu jakoÊci zawiera
w szczególnoÊci opis
1) celów dotyczàcych jakoÊci, struktury organizacyjnej oraz zakresu odpowiedzialnoÊci i uprawnieƒ
kierownictwa w odniesieniu do jakoÊci wyrobu;
2) procesów wytwarzania, technik sterowania jakoÊcià i technik zapewnienia jakoÊci oraz systematycznych dzia∏aƒ, które b´dà stosowane;
3) badaƒ i prób, które b´dà przeprowadzane przed
wytwarzaniem wyrobu, w trakcie i po zakoƒczeniu
jego wytwarzania, oraz cz´stoÊç ich przeprowadzania;
4) zapisów dotyczàcych jakoÊci — protoko∏ów kontroli i wyników badaƒ, danych dotyczàcych wzorcowania oraz protoko∏ów w zakresie kwalifikacji odpowiednich pracowników;
5) metod monitorowania osiàgania wymaganej jakoÊci wyrobu i skutecznoÊci dzia∏ania systemu jakoÊci.
4.3.5. Jednostka notyfikowana ocenia system jakoÊci w celu stwierdzenia, czy spe∏nia wymagania, o których mowa w pkt 4.3.2—4.3.4.
4.3.6. Jednostka notyfikowana domniemywa zgodnoÊç ocenianego systemu jakoÊci w zakresie tych wymagaƒ, które spe∏niono, stosujàc odpowiednie normy
zharmonizowane.
4.3.7. W sk∏ad zespo∏u oceniajàcego system jakoÊci
powinna wchodziç przynajmniej jedna osoba majàca
doÊwiadczenie w ocenianiu technologii wytwarzania
wyrobu.
4.3.8. Procedura oceny systemu jakoÊci obejmuje
audyt kontrolny w zak∏adzie producenta.
4.3.9. Po zakoƒczeniu oceny systemu jakoÊci, jednostka notyfikowana powiadamia producenta o podj´-
tej decyzji dotyczàcej dokonanej oceny. Powiadomienie powinno zawieraç nazw´ i adres jednostki notyfikowanej, wnioski z dokonanej oceny oraz uzasadnienie
podj´tej decyzji.
4.3.10. Producent powinien wywiàzywaç si´ z zobowiàzaƒ wynikajàcych z zatwierdzonego systemu jakoÊci i zapewniaç, aby funkcjonowa∏ on prawid∏owo.
4.3.11. Producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel informujà jednostk´ notyfikowanà, która zatwierdzi∏a system jakoÊci, o wszelkich zamierzonych
modyfikacjach systemu.
4.3.12. Jednostka notyfikowana ocenia proponowane modyfikacje i decyduje, czy zmodyfikowany system jakoÊci nadal spe∏nia wymagania, o których mowa
w pkt 4.3.2—4.3.4, czy te˝ jest wymagana ponowna jego ocena.
4.3.13. Jednostka notyfikowana powiadamia producenta o podj´tej decyzji. W powiadomieniu zamieszcza wnioski z dokonanej oceny oraz uzasadnienie podj´tej decyzji.
4.4. Nadzór wykonywany przez jednostk´ notyfikowanà.
Poz. 1393
3) decyzje, protoko∏y i raporty, o których mowa
w pkt 4.3.13 oraz w pkt 4.4.3 i 4.4.4.
4.5.1. Jednostka notyfikowana powiadamia zainteresowane jednostki notyfikowane o wydanych i cofni´tych zatwierdzeniach systemów jakoÊci.
5. Zapewnienie jakoÊci wyrobu.
5.1. Zapewnienie jakoÊci wyrobu jest procedurà,
poprzez którà producent, wype∏niajàc obowiàzki, o których mowa w pkt 5.2, zapewnia i oÊwiadcza, ˝e rozpatrywane wyroby sà zgodne z typem opisanym w certyfikacie badania typu WE.
5.2. Producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel umieszcza na ka˝dym wyrobie oznakowanie CE
oraz wystawia pisemnà deklaracj´ zgodnoÊci WE.
Obok oznakowania CE umieszcza si´ numer identyfikacyjny jednostki notyfikowanej odpowiedzialnej za nadzór, o którym mowa w pkt 5.5.
5.3. Producent powinien stosowaç zatwierdzony
system jakoÊci w zakresie kontroli koƒcowej i badaƒ
wyrobów, o którym mowa w pkt 5.4, oraz podlegaç
nadzorowi, o którym mowa w pkt 5.5.
5.4. System jakoÊci.
4.4.1. Celem nadzoru jest sprawdzenie, czy producent wype∏nia obowiàzki wynikajàce z zatwierdzonego
systemu jakoÊci.
5.4.1. Producent sk∏ada w wybranej przez siebie
jednostce notyfikowanej wniosek o ocen´ swojego
systemu jakoÊci w zakresie rozpatrywanych wyrobów.
4.4.2. Producent umo˝liwia jednostce notyfikowanej dost´p do stanowisk wytwarzania, kontroli, badaƒ
i sk∏adowania wyrobu w celu dokonania kontroli oraz
dostarcza wszelkich niezb´dnych informacji, a w szczególnoÊci
1) informacje dotyczàce przewidywanej kategorii wyrobów;
1) dokumentacj´ systemu jakoÊci;
2) dokumentacj´ dotyczàcà systemu jakoÊci;
2) dokumentacj´ technicznà;
3) dokumentacj´ technicznà dotyczàcà zatwierdzonego typu oraz kopi´ certyfikatu badania typu WE.
3) zapisy dotyczàce jakoÊci — protoko∏y kontroli i wyniki badaƒ, dane dotyczàce wzorcowania, protoko∏y dotyczàce kwalifikacji odpowiednich pracowników.
4.4.3. Jednostka notyfikowana przeprowadza
u producenta okresowe audyty w celu sprawdzenia,
czy utrzymuje on i stosuje system jakoÊci. Jednostka
notyfikowana przekazuje producentowi raporty z przeprowadzonych audytów.
4.4.4. Jednostka notyfikowana mo˝e przeprowadzaç u producenta niezapowiedziane kontrole, wykonywaç badania wyrobu lub zleciç ich wykonanie w celu sprawdzenia w∏aÊciwego dzia∏ania systemu jakoÊci.
Jednostka notyfikowana przekazuje producentowi protoko∏y z kontroli i badaƒ.
4.5. Producent przechowuje przez okres 10 lat od
daty wytworzenia ostatniego wyrobu
5.4.2. Wniosek powinien zawieraç
5.4.3. W ramach systemu jakoÊci, ka˝dy wyrób bada si´ i wykonuje próby okreÊlone w odpowiednich
normach zharmonizowanych lub odpowiednie próby
równowa˝ne, w celu zweryfikowania zgodnoÊci wyrobu z zasadniczymi wymaganiami okreÊlonymi w rozporzàdzeniu.
5.4.4. Wszystkie elementy i wymagania przyj´te
przez producenta dokumentuje si´ w sposób systematyczny i logiczny w formie opisanych Êrodków, procedur i pisemnych instrukcji. Dokumentacja systemu jakoÊci powinna umo˝liwiaç spójnà analiz´ programów
i planów jakoÊci, ksiàg jakoÊci i zapisów dotyczàcych
jakoÊci.
5.4.5. W dokumentacji systemu jakoÊci zamieszcza
si´ w szczególnoÊci opis
1) dokumentacj´ systemu jakoÊci;
1) celów dotyczàcych jakoÊci, struktury organizacyjnej oraz zakresu odpowiedzialnoÊci i uprawnieƒ
kierownictwa w odniesieniu do jakoÊci wyrobu;
2) dokumentacj´ dotyczàcà planowanych modyfikacji
systemu jakoÊci;
2) badaƒ i prób, które b´dà przeprowadzone po zakoƒczeniu wytwarzania wyrobu;
3) metod monitorowania skutecznoÊci dzia∏ania systemu jakoÊci;
4) zapisów dotyczàcych jakoÊci — protoko∏ów kontroli i wyników badaƒ, danych dotyczàcych wzorcowania oraz protoko∏ów dotyczàcych kwalifikacji
odpowiednich pracowników.
5.4.6. Jednostka notyfikowana ocenia system jakoÊci w celu stwierdzenia, czy spe∏nia on wymagania,
o których mowa w pkt 5.4.3—5.4.5. Jednostka notyfikowana domniemywa zgodnoÊç ocenianego systemu jakoÊci w zakresie tych wymagaƒ, które spe∏niono, stosujàc odpowiednie normy zharmonizowane.
5.4.7. W sk∏ad zespo∏u oceniajàcego system jakoÊci
powinna wchodziç przynajmniej jedna osoba majàca
doÊwiadczenie w ocenianiu technologii wytwarzania
wyrobu.
Poz. 1393
5.5.3. Jednostka notyfikowana przeprowadza okresowe audyty w celu sprawdzenia, czy producent utrzymuje i stosuje system jakoÊci, oraz przekazuje producentowi raporty z audytów.
5.5.4. Jednostka notyfikowana mo˝e przeprowadzaç u producenta niezapowiedziane kontrole. Podczas kontroli jednostka notyfikowana mo˝e w niezb´dnych przypadkach przeprowadziç badania, lub zleciç
ich przeprowadzenie, w celu sprawdzenia w∏aÊciwego
dzia∏ania systemu jakoÊci. Jednostka notyfikowana
przekazuje producentowi protoko∏y z kontroli i badaƒ.
5.6. Producent przechowuje przez okres 10 lat od
daty wytworzenia ostatniego wyrobu
1) dokumentacj´ technicznà dotyczàcà zatwierdzonego typu i kopi´ certyfikatu badania typu WE;
5.4.8. Procedura oceny systemu jakoÊci obejmuje
audyt kontrolny w zak∏adzie producenta.
2) dokumentacj´ dotyczàcà modyfikacji systemu jakoÊci;
5.4.9. Jednostka notyfikowana powiadamia producenta o podj´tej decyzji dotyczàcej przeprowadzonej
oceny. Powiadomienie powinno zawieraç nazw´ i adres jednostki notyfikowanej, wnioski z dokonanej oceny oraz uzasadnienie podj´tej decyzji.
3) decyzje, protoko∏y i raporty, o których mowa
w pkt 5.4.12 oraz w pkt 5.5.3 i 5.5.4, przekazane
przez jednostk´ notyfikowanà.
5.4.10. Producent powinien wywiàzywaç si´ z obowiàzków wynikajàcych z zatwierdzonego systemu jakoÊci i zapewniaç, aby funkcjonowa∏ on prawid∏owo.
5.4.11. Producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel informujà jednostk´ notyfikowanà, która zatwierdzi∏a system jakoÊci, o wszelkich zamierzonych
modyfikacjach tego systemu.
5.4.12. Jednostka notyfikowana ocenia proponowane modyfikacje i decyduje, czy zmodyfikowany system jakoÊci nadal spe∏nia wymagania, o których mowa
w pkt 5.4.3—5.4.5, czy te˝ jest wymagana ponowna jego ocena. Jednostka notyfikowana powiadamia producenta o swojej decyzji. W powiadomieniu zamieszcza wnioski z dokonanej oceny wraz z uzasadnieniem
podj´tej decyzji.
5.5. Nadzór wykonywany przez jednostk´ notyfikowanà.
5.5.1. Celem nadzoru jest sprawdzenie, czy producent wype∏nia obowiàzki wynikajàce z zatwierdzonego
systemu jakoÊci.
5.5.2. Producent umo˝liwia jednostce notyfikowanej dost´p do stanowisk kontroli, badaƒ i sk∏adowania
wyrobu w celu dokonania kontroli oraz dostarcza
wszelkich niezb´dnych informacji, a w szczególnoÊci
1) dokumentacj´ dotyczàcà systemu jakoÊci;
2) dokumentacjà technicznà;
3) zapisy dotyczàce jakoÊci wyrobu — protoko∏y kontroli i wyniki badaƒ, dane dotyczàce wzorcowania
oraz protoko∏y dotyczàce kwalifikacji odpowiednich pracowników.
5.7. Jednostka notyfikowana powiadamia zainteresowane jednostki notyfikowane o wydanych i cofni´tych zatwierdzeniach systemów jakoÊci.
6. Weryfikacja wyrobu.
6.1. Weryfikacja wyrobu jest procedurà, poprzez
którà producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel
zapewnia i oÊwiadcza, ˝e urzàdzenie spe∏niajàce wymagania, o których mowa w pkt 6.4, jest zgodne z typem opisanym w certyfikacie badania typu WE oraz
spe∏nia wymagania okreÊlone w rozporzàdzeniu, które
go dotyczà.
6.2. Producent podejmuje wszelkie niezb´dne dzia∏ania w celu zapewnienia, aby urzàdzenie b´dàce wynikiem procesu wytwarzania by∏o zgodne z typem opisanym w certyfikacie badania typu WE oraz z wymaganiami okreÊlonymi w rozporzàdzeniu.
6.2.1. Producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel umieszcza na wszystkich urzàdzeniach oznakowanie CE oraz wystawia deklaracj´ zgodnoÊci WE.
6.3. Jednostka notyfikowana, w celu potwierdzenia
zgodnoÊci urzàdzenia z odpowiednimi wymaganiami
okreÊlonymi w rozporzàdzeniu, przeprowadza odpowiednie badania i próby, sprawdzajàc ka˝de urzàdzenie zgodnie z wymaganiami, o których mowa w pkt 6.4.
6.3.1. Producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel przez okres 10 lat od daty wytworzenia ostatniego
urzàdzenia przechowuje egzemplarz deklaracji zgodnoÊci WE.
6.4. Weryfikacja ka˝dego egzemplarza urzàdzenia
prowadzona jest przez wykonywanie badaƒ i przeprowadzanie prób.
6.4.1. W celu sprawdzenia, czy urzàdzenie jest
zgodne z typem opisanym w certyfikacie badania typu
WE i wymaganiami okreÊlonymi w rozporzàdzeniu,
które dotyczà tego urzàdzenia, ka˝dy egzemplarz urzàdzenia sprawdza si´ indywidualnie i poddaje odpowiednim badaniom i próbom okreÊlonym w normach
zharmonizowanych, o których mowa w § 5 ust. 5 rozporzàdzenia, lub badaniom i próbom równowa˝nym.
w rozporzàdzeniu, które dotyczà tego urzàdzenia, oraz
zrozumienie konstrukcji, wytwarzania i dzia∏ania urzàdzenia i zawiera co najmniej
6.4.2. Jednostka notyfikowana umieszcza swój numer identyfikacyjny lub zleca jego umieszczenie na
ka˝dym urzàdzeniu oraz wystawia zaÊwiadczenie
o zgodnoÊci na podstawie przeprowadzonych badaƒ
i prób.
3) opisy i wyjaÊnienia niezb´dne do zrozumienia rysunków i schematów, o których mowa w ppkt 2,
oraz dzia∏ania urzàdzenia;
6.4.3. Producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel udost´pnia na ˝àdanie zaÊwiadczenia o zgodnoÊci
wydane przez jednostk´ notyfikowanà.
7. Weryfikacja jednostkowa.
7.1. Weryfikacja jednostkowa jest procedurà, poprzez którà producent zapewnia i oÊwiadcza, ˝e urzàdzenie, dla którego zosta∏o wydane zaÊwiadczenie,
o którym mowa w pkt 7.4.1, spe∏nia wymagania dotyczàce tego urzàdzenia okreÊlone w rozporzàdzeniu.
Producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel
umieszcza oznakowanie CE na urzàdzeniach oraz wystawia deklaracj´ zgodnoÊci WE.
7.2. Producent sk∏ada wniosek o weryfikacj´ jednostkowà w wybranej przez siebie jednostce notyfikowanej. We wniosku zamieszcza si´
1) nazw´ i adres producenta oraz lokalizacj´ urzàdzeƒ;
2) oÊwiadczenie, ˝e podobny wniosek nie zosta∏ z∏o˝ony w innej jednostce notyfikowanej;
3) dokumentacj´ technicznà.
7.3. Dokumentacja techniczna umo˝liwia ocen´
zgodnoÊci urzàdzenia z wymaganiami okreÊlonymi
1) opis ogólny urzàdzenia;
2) projekt koncepcyjny konstrukcji oraz rysunki i schematy, w szczególnoÊci elementów, podzespo∏ów
i obwodów;
4) wykaz norm zharmonizowanych zastosowanych
w ca∏oÊci lub cz´Êciowo oraz, w przypadku niezastosowania tych norm, opis rozwiàzaƒ przyj´tych
w celu spe∏nienia zasadniczych wymagaƒ okreÊlonych w rozporzàdzeniu;
5) wyniki, w szczególnoÊci obliczeƒ projektowych
i przeprowadzonych badaƒ;
6) protoko∏y badaƒ.
7.4. W celu zapewnienia zgodnoÊci urzàdzenia
z wymaganiami okreÊlonymi w rozporzàdzeniu, które
dotyczà tego urzàdzenia, jednostka notyfikowana bada
projekt i budow´ ka˝dego egzemplarza urzàdzenia,
a w trakcie jego wytwarzania przeprowadza badania
i próby okreÊlone w normach zharmonizowanych lub
przeprowadza badania i próby równowa˝ne.
7.4.1. Jednostka notyfikowana umieszcza swój numer identyfikacyjny lub zleca jego umieszczenie na
urzàdzeniu oraz wystawia zaÊwiadczenie o zgodnoÊci
na podstawie przeprowadzonych badaƒ i prób, które
przechowuje przez okres 10 lat od daty jego wydania.
7.4.2. Producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel udost´pnia na ˝àdanie deklaracj´ zgodnoÊci WE
oraz zaÊwiadczenie o zgodnoÊci wystawione przez jednostk´ notyfikowanà.
Za∏àcznik nr 2
OZNAKOWANIE CE
Oznakowanie CE sk∏ada si´ z liter „CE” o poni˝szych kszta∏tach
W przypadku pomniejszenia lub powi´kszenia oznakowania CE nale˝y zachowaç proporcje podane na
powy˝szym rysunku. Elementy oznakowania CE powinny mieç t´ samà wysokoÊç, która nie mo˝e byç mniejsza
ni˝ 5 mm. W przypadku urzàdzeƒ o niewielkich rozmiarach dopuszcza si´ odst´pstwo od tego warunku.
1393
ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPO¸ECZNEJ1)
z dnia 28 lipca 2003 r.
w sprawie zasadniczych wymagaƒ dla urzàdzeƒ i systemów ochronnych przeznaczonych do u˝ytku
w przestrzeniach zagro˝onych wybuchem2)
Na podstawie art. 9 ustawy z dnia 30 sierpnia
2002 r. o systemie oceny zgodnoÊci (Dz. U. Nr 166,
poz. 1360 oraz z 2003 r. Nr 80, poz. 718 i Nr 130,
poz. 1188) zarzàdza si´, co nast´puje
Rozdzia∏ 1
Przepisy ogólne