Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej
Table of Provisions (260)
Statutory Text (260 Articles)
1.
Ustawa określa warunki wykonywania działalności w zakresie ubezpieczeń osobowych i
ubezpieczeń majątkowych.
2.
Ustawa określa także zasady
1)
wykonywania zawodu aktuariusza;
2)
sprawowania nadzoru ubezpieczeniowego;
3)
organizacji i funkcjonowania ubezpieczeniowego samorządu gospodarczego.
Określenia użyte w ustawie oznaczają
1)
biuro narodowe - biuro narodowe w rozumieniu ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu
Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
(Dz. U. Nr 124, poz. 1152);
2)
duże ryzyka - ryzyka, o których mowa w dziale II załącznika do ustawy
a)
grupy 4-7, 11, 12,
b)
grupy 14, 15 - w przypadku gdy ubezpieczający wykonuje działalność gospodarczą lub
wolny zawód, a ryzyko wiąże się z tą działalnością,
c)
grupy 8, 9, 13, 16 - w przypadku gdy ubezpieczający przekracza co najmniej dwa z następujących
kryteriów w roku obrotowym
-
suma bilansowa wynosi 6,2 mln euro,
-
obroty netto wynoszą 12,8 mln euro,
-
średnia ilość pracowników wynosi 250 osób,
jeżeli ubezpieczający należy do grupy kapitałowej, dla której przygotowywane jest
sprawozdanie skonsolidowane w rozumieniu ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości
(Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 oraz z 2003 r. Nr 60, poz. 535), powyższe kryteria oceniane będą na podstawie sprawozdania skonsolidowanego;
3)
główny oddział - oddział, w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej
(Dz. U. Nr 101, poz. 1178, z późn. zm., zakładu ubezpieczeń z państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej;
4)
koasekuracja - umowę ubezpieczenia, na podstawie której co najmniej dwa zakłady ubezpieczeń
działając w porozumieniu zobowiązują się do spełnienia określonego świadczenia w przypadku
zajścia, przewidzianego w umowie, zdarzenia losowego;
5)
krajowy zakład ubezpieczeń - przedsiębiorcę, w rozumieniu ustawy - Prawo działalności
gospodarczej, z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, który uzyskał zezwolenie
na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
6)
oddział - oddział, w rozumieniu ustawy - Prawo działalności gospodarczej, zakładu
ubezpieczeń z państwa członkowskiego Unii Europejskiej;
7)
organ nadzoru - Komisję Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych, o której mowa
w ustawie z dnia 22 maja 2003 r. o nadzorze ubezpieczeniowym i emerytalnym oraz Rzeczniku
Ubezpieczonych
(Dz. U. Nr 124, poz. 1153);
8)
podmiot dominujący - podmiot dominujący w rozumieniu ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi
(Dz. U. z 2002 r. Nr 49, poz. 447 i Nr 240, poz. 2055 oraz z 2003 r. Nr 50, poz. 424 i Nr 84, poz. 774);
9)
publiczny obrót - publiczny obrót w rozumieniu ustawy - Prawo o publicznym obrocie
papierami wartościowymi;
10)
reprezentant do spraw roszczeń - reprezentanta do spraw roszczeń w rozumieniu ustawy
o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim
Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych;
11)
spółka publiczna - spółkę publiczną w rozumieniu ustawy - Prawo o publicznym obrocie
papierami wartościowymi;
12)
ubezpieczeniowa grupa kapitałowa - co najmniej dwa zakłady ubezpieczeń powiązane ze
sobą;
13)
ubezpieczeniowy fundusz kapitałowy - w ubezpieczeniu, o którym mowa w dziale I grupa
3 załącznika do ustawy, wydzielony fundusz aktywów, stanowiący rezerwę tworzoną ze
składek ubezpieczeniowych, inwestowany w sposób określony w umowie ubezpieczenia;
14)
Urząd - Urząd Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych, o którym mowa w
ustawie o nadzorze ubezpieczeniowym i emerytalnym oraz Rzeczniku Ubezpieczonych;
15)
zagraniczny ubezpieczeniowy fundusz gwarancyjny - podmiot, którego siedziba znajduje
się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, gwarantujący zaspokojenie roszczeń
z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów
mechanicznych w przypadku niespełnienia obowiązku ubezpieczenia lub nieustalenia sprawcy
szkody;
16)
zagraniczny zakład ubezpieczeń - przedsiębiorcę zagranicznego, w rozumieniu ustawy
- Prawo działalności gospodarczej, wykonujący działalność ubezpieczeniową;
17)
zakład ubezpieczeń powiązany - zakład ubezpieczeń, który posiada akcje lub udziały
albo prawa z akcji lub udziałów w innym zakładzie ubezpieczeń lub jakiekolwiek inne
uprawnienia o charakterze właścicielskim zapewniające co najmniej 20 % głosów na walnym
zgromadzeniu lub co najmniej 20 % kapitału, lub zakład ubezpieczeń wobec którego inny
zakład ubezpieczeń posiada takie uprawnienia;
18)
zdarzenie losowe - niezależne od woli ubezpieczającego zdarzenie przyszłe i niepewne,
którego nastąpienie powoduje uszczerbek w dobrach osobistych lub w dobrach majątkowych
albo zwiększenie potrzeb majątkowych po stronie ubezpieczającego lub innej osoby objętej
ochroną ubezpieczeniową.
1.
Przez działalność ubezpieczeniową rozumie się wykonywanie czynności ubezpieczeniowych
związanych z oferowaniem i udzielaniem ochrony na wypadek ryzyka wystąpienia skutków
zdarzeń losowych.
2.
Zakład ubezpieczeń nie może wykonywać innej działalności poza działalnością ubezpieczeniową
i bezpośrednio z nią związaną, z zastrzeżeniem ust. 8 i art. 26 ust. 1.
3.
Czynnościami ubezpieczeniowymi, o których mowa w ust. 1, są
1)
zawieranie umów ubezpieczenia, umów reasekuracji lub umów gwarancji ubezpieczeniowych
lub zlecanie ich zawierania uprawnionym pośrednikom ubezpieczeniowym w rozumieniu
ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o pośrednictwie ubezpieczeniowym
(Dz. U. Nr 124, poz. 1154), a także wykonywanie tych umów;
2)
składanie oświadczeń woli w sprawach roszczeń o odszkodowania lub inne świadczenia
należne z tytułu umów, o których mowa w pkt 1;
3)
ustalanie składek i prowizji należnych z tytułu zawieranych umów, o których mowa w
pkt 1;
4)
ustanawianie w drodze czynności cywilnoprawnych, zabezpieczeń rzeczowych lub osobistych,
jeżeli są one bezpośrednio związane z zawieraniem umów, o których mowa w pkt 1.
4.
Czynnościami ubezpieczeniowymi są również
1)
ocena ryzyka w ubezpieczeniach osobowych i ubezpieczeniach majątkowych oraz w umowach
gwarancji ubezpieczeniowych;
2)
wypłacanie odszkodowań i innych świadczeń należnych z tytułu umów, o których mowa
w ust. 3 pkt 1;
3)
przejmowanie i zbywanie przedmiotów lub praw nabytych przez zakład ubezpieczeń w związku
z wykonywaniem umowy ubezpieczenia lub umowy gwarancji ubezpieczeniowej;
4)
prowadzenie kontroli przestrzegania przez ubezpieczających lub ubezpieczonych, zastrzeżonych
w umowie lub w ogólnych warunkach ubezpieczeń, obowiązków i zasad bezpieczeństwa odnoszących
się do przedmiotów objętych ochroną ubezpieczeniową;
5)
prowadzenie postępowań regresowych oraz postępowań windykacyjnych odnoszących się
do wierzytelności ubezpieczającego mających bezpośredni wpływ na zakres odpowiedzialności
zakładu ubezpieczeń z tytułu umów, o których mowa w ust. 3 pkt 1;
6)
lokowanie środków zakładu ubezpieczeń;
7)
wykonywanie innych czynności określonych w przepisach innych ustaw.
5.
Czynnościami ubezpieczeniowymi są także następujące czynności, jeżeli są wykonywane
przez zakład ubezpieczeń
1)
ustalanie przyczyn i okoliczności zdarzeń losowych;
2)
ustalanie wysokości szkód oraz rozmiaru odszkodowań oraz innych świadczeń należnych
uprawnionym z umów ubezpieczenia lub umów gwarancji ubezpieczeniowych;
3)
ustalanie wartości przedmiotu ubezpieczenia;
4)
czynności zapobiegania powstawaniu albo zmniejszeniu skutków wypadków ubezpieczeniowych
lub finansowanie tych działań z funduszu prewencyjnego.
6.
Zakład ubezpieczeń może zlecać wykonanie czynności, o których mowa w ust. 4 pkt 1-6
oraz ust. 5, innym podmiotom. Czynności, o których mowa w ust. 4 pkt 1-6 oraz ust.
5, wykonywane przez te podmioty są traktowane jak czynności ubezpieczeniowe, w zakresie,
w jakim są wykonywane w imieniu i na rzecz zakładu ubezpieczeń.
7.
Czynności, o których mowa w ust. 4 pkt 5 oraz ust. 5 pkt 1 i 2, uważa się za czynności
ubezpieczeniowe także wtedy, gdy ich wykonania podejmuje się zakład ubezpieczeń na
wniosek innego zakładu ubezpieczeń, Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, Polskiego
Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych lub uprawnionego z tytułu umów, o których mowa
w ust. 3 pkt 1, nawet jeżeli umowy te są zawarte z innym zakładem ubezpieczeń.
8.
Zakład ubezpieczeń może wykonywać działalność akwizycyjną na rzecz otwartych funduszy
emerytalnych, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych
(Dz. U. Nr 139, poz. 934, z późn. zm..
Ustala się podział ubezpieczeń według działów, grup i rodzajów ryzyka określony w
załączniku do ustawy.
Zakład ubezpieczeń może wykonywać działalność ubezpieczeniową wyłącznie w formie spółki
akcyjnej albo towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych.
1.
Wykonywanie działalności ubezpieczeniowej wymaga zezwolenia organu nadzoru.
2.
Działalność ubezpieczeniową wykonuje zakład ubezpieczeń działający jako zakład ubezpieczeń
i reasekuracji albo zakład ubezpieczeń albo zakład reasekuracji.
3.
Zakład ubezpieczeń, w formie spółki akcyjnej, ma obowiązek i wyłączne prawo używania
w nazwie lub firmie wyrazów „towarzystwo ubezpieczeń”, „zakład ubezpieczeń”, „towarzystwo
ubezpieczeń i reasekuracji”, „zakład ubezpieczeń i reasekuracji”, „towarzystwo reasekuracji”
lub „zakład reasekuracji”. Dopuszczalne jest używanie w obrocie odpowiednio skrótów
„TU”, „ZU”, „TUiR”, „ZUiR”, „TR” lub „ZR”.
4.
Zakład ubezpieczeń, w formie towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych, ma obowiązek i wyłączne
prawo używania w nazwie wyrazów „towarzystwo ubezpieczeń wzajemnych”. Dopuszczalne
jest używanie w obrocie skrótu „TUW”.
Organ nadzoru może być uczestnikiem postępowania rejestrowego dotyczącego zakładu
ubezpieczeń.
1.
Zakład ubezpieczeń nie może wykonywać jednocześnie działalności, o której mowa w dziale
I załącznika do ustawy, oraz w dziale II załącznika do ustawy.
2.
Zakład ubezpieczeń wykonujący działalność, o której mowa w dziale I załącznika do
ustawy, używa w nazwie lub firmie wyrazy wyróżniające ten rodzaj działalności.
Powództwo o roszczenia wynikające z umów ubezpieczenia można wytoczyć albo według
przepisów o właściwości ogólnej albo przed sąd właściwy dla miejsca zamieszkania lub
siedziby ubezpieczającego, ubezpieczonego, uposażonego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia.
1.
Krajowy zakład ubezpieczeń lub zagraniczny zakład ubezpieczeń, wykonujący działalność
ubezpieczeniową na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w zakresie ubezpieczenia
odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w
związku z ruchem tych pojazdów, staje się członkiem Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego
i Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych z dniem zawarcia pierwszej umowy
w tej grupie ubezpieczenia.
2.
Krajowy zakład ubezpieczeń lub zagraniczny zakład ubezpieczeń wykonujący działalność
ubezpieczeniową na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie ubezpieczenia odpowiedzialności
cywilnej rolników z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego staje się członkiem Ubezpieczeniowego
Funduszu Gwarancyjnego z dniem zawarcia pierwszej umowy w tego rodzaju ubezpieczeniu.
Wykonywanie działalności ubezpieczeniowej przez krajowy zakład ubezpieczeń lub zagraniczny
zakład ubezpieczeń mający siedzibę w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii
Europejskiej, który uzyskał zezwolenie na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlega nadzorowi organu nadzoru.
1.
Zakład ubezpieczeń udziela ochrony ubezpieczeniowej na podstawie umowy ubezpieczenia
zawartej z ubezpieczającym.
2.
Umowa ubezpieczenia ma charakter dobrowolny, z zastrzeżeniem przepisów ustawy o ubezpieczeniach
obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli
Komunikacyjnych.
3.
Ogólne warunki ubezpieczenia oraz umowa ubezpieczenia powinny być formułowane jednoznacznie
i w sposób zrozumiały.
4.
Postanowienia sformułowane niejednoznacznie interpretuje się na korzyść ubezpieczającego,
ubezpieczonego, uposażonego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia.
1.
W zakresie ubezpieczeń, o których mowa w dziale I załącznika do ustawy, zakład ubezpieczeń
jest obowiązany do zawarcia w umowie ubezpieczenia
1)
definicji poszczególnych świadczeń;
2)
wysokości składek odpowiadających poszczególnym świadczeniom podstawowym i dodatkowym;
3)
zasad ustalania świadczeń należnych z tytułu umowy, w szczególności sposobu kalkulacji
i przyznawania premii, rabatów i udziału w zyskach ubezpieczonego, określenia stopy
technicznej, wskazania wartości wykupu oraz wysokości sumy ubezpieczenia w przypadku
zmiany umowy ubezpieczenia na bezskładkową, o ile są one gwarantowane, określenia
kosztów oraz innych obciążeń pobieranych przez zakład ubezpieczeń przy wypłacie świadczeń;
4)
opisu tych czynników w metodach kalkulacji rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, które
mogą mieć wpływ na zmianę wysokości świadczenia zakładu ubezpieczeń;
5)
wskazania przepisów regulujących opodatkowanie świadczeń zakładu ubezpieczeń.
2.
W zakresie ubezpieczeń, o których mowa w dziale I załącznika do ustawy, przed wyrażeniem
przez strony zgody na zmianę warunków umowy lub zmianę prawa właściwego dla zawartej
umowy ubezpieczenia, zakład ubezpieczeń jest obowiązany przekazać pisemnie informacje
w tym zakresie ubezpieczającemu i ubezpieczonemu wraz z określeniem wpływu tych zmian
na wartość świadczeń przysługujących z tytułu zawartej umowy.
3.
W zakresie ubezpieczeń, o których mowa w dziale I załącznika do ustawy, zakład ubezpieczeń
jest obowiązany do pisemnego informowania ubezpieczającego i ubezpieczonego, nie rzadziej
niż raz w roku, o wysokości świadczeń przysługujących z tytułu zawartej umowy ubezpieczenia,
w szczególności o wartości wykupu oraz premii.
4.
W zakresie ubezpieczeń na życie, jeżeli są związane z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym,
o których mowa w dziale I grupa 3 załącznika do ustawy, zakład ubezpieczeń jest obowiązany
do określenia lub zawarcia w umowie ubezpieczenia
1)
wykazu oferowanych ubezpieczeniowych funduszy kapitałowych;
2)
zasad ustalania wartości świadczeń oraz wartości wykupu ubezpieczenia, w tym również
zasad umarzania jednostek ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego i terminów ich zamiany
na środki pieniężne i wypłaty świadczenia;
3)
regulaminu lokowania środków ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego obejmującego
w szczególności charakterystykę aktywów wchodzących w skład tego funduszu, kryteria
doboru aktywów oraz zasady ich dywersyfikacji i inne ograniczenia inwestycyjne;
4)
zasad i terminów wyceny jednostek ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego;
5)
zasad ustalania wysokości kosztów oraz wszelkich innych obciążeń potrącanych ze składek
ubezpieczeniowych lub z ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego;
6)
zasad alokacji składek ubezpieczeniowych w jednostki ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego,
w szczególności w zakresie określonym w pkt 4 i 5, oraz terminu zamiany składek na
jednostki tego funduszu.
5.
W zakresie umów ubezpieczenia z działu I grupa 3 załącznika do ustawy, zakład ubezpieczeń
jest obowiązany do
1)
dokonywania wyceny jednostek ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego nie rzadziej
niż raz w miesiącu;
2)
ogłaszania w dzienniku o zasięgu ogólnopolskim, niezwłocznie po jej ustaleniu, o wartości
jednostki ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego;
3)
sporządzania i publikowania rocznych i półrocznych sprawozdań ubezpieczeniowego funduszu
kapitałowego.
6.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w drodze rozporządzenia,
zakres sprawozdań, o których mowa w ust. 5 pkt 3, a także formę, sposób sporządzania
oraz termin i sposób publikacji tych sprawozdań, uwzględniając konieczność właściwego
i pełnego poinformowania ubezpieczających, ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych
z umów ubezpieczenia, o ubezpieczeniowym funduszu kapitałowym.
1.
W przypadku ubezpieczeń, o których mowa w dziale II grupa 17 załącznika do ustawy,
umowa ubezpieczenia nie może obejmować dodatkowo innych grup ubezpieczeń, chyba że
ubezpieczenia te uwzględnione zostały w odrębnej części polisy oraz została dla nich
ustalona odrębna składka ubezpieczeniowa.
2.
W ramach ubezpieczenia, o którym mowa w ust. 1, ubezpieczonemu przysługuje prawo swobodnego
wyboru adwokata lub radcy prawnego, w zakresie obrony, reprezentowania lub wspierania
jego interesów w postępowaniu sądowym lub administracyjnym.
3.
Zakład ubezpieczeń wykonujący działalność w zakresie ubezpieczeń, o których mowa w
dziale II grupa 17 załącznika do ustawy, ma obowiązek zapewnić, aby pracownik zakładu
ubezpieczeń zajmujący się obsługą roszczeń z tytułu umowy ubezpieczenia w tym zakresie
nie wykonywał podobnej działalności
1)
w zakresie innej grupy ubezpieczeń prowadzonej przez ten zakład ubezpieczeń;
2)
w innym zakładzie ubezpieczeń, który jest podmiotem dominującym lub podmiotem zależnym
wobec tego zakładu ubezpieczeń, wykonującym działalność ubezpieczeniową w dziale II
załącznika do ustawy.
Zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie lub świadczenie na podstawie uznania roszczenia
uprawnionego z umowy ubezpieczenia w wyniku własnych ustaleń dokonanych w postępowaniu,
o którym mowa w art. 16, zawartej z nim ugody lub prawomocnego orzeczenia sądu.
1.
Po otrzymaniu zawiadomienia o zajściu zdarzenia losowego objętego ochroną ubezpieczeniową,
w terminie 7 dni od dnia otrzymania tego zawiadomienia, zakład ubezpieczeń informuje
o tym ubezpieczającego i ubezpieczonego oraz przeprowadza postępowanie dotyczące ustalenia
stanu faktycznego zdarzenia, zasadności zgłoszonych roszczeń i wysokości odszkodowania,
a także pisemnie lub drogą elektroniczną informuje ubezpieczającego, ubezpieczonego
lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia, jakie dokumenty są potrzebne do ustalenia
odszkodowania.
2.
Jeżeli w terminach określonych w umowie lub ustawie zakład ubezpieczeń nie wypłaci
odszkodowania, zawiadamia pisemnie osobę zgłaszającą roszczenie o przyczynach niemożności
zaspokojenia jej roszczeń w całości lub części, a także wypłaca bezsporną część odszkodowania.
3.
Jeżeli odszkodowanie nie przysługuje lub przysługuje w innej wysokości, niż określona
w zgłoszonym roszczeniu, zakład ubezpieczeń informuje o tym pisemnie osobę występującą
z roszczeniem, wskazując na okoliczności oraz na podstawę prawną uzasadniającą całkowitą
lub częściową odmowę wypłaty odszkodowania. Informacja zakładu ubezpieczeń powinna
zawierać pouczenie o możliwości dochodzenia roszczeń na drodze sądowej.
4.
Zakład ubezpieczeń ma obowiązek udostępnić osobom, o których mowa w ust. 1, informacje
i dokumenty, które miały wpływ na ustalenie odpowiedzialności gwarancyjnej zakładu
ubezpieczeń i wysokości odszkodowania lub świadczenia. Osoby te mają prawo wglądu
do akt szkodowych i sporządzania na swój koszt odpisów lub kserokopii dokumentów akt
szkodowych, przy czym sposób udostępniania akt szkodowych nie może wiązać się z nadmiernymi,
ponad potrzebę, utrudnieniami dla tych osób.
Posiadacz pojazdu mechanicznego jest obowiązany poinformować zakład ubezpieczeń o
przeprowadzeniu dodatkowego badania technicznego, o którym mowa w art. 81 ust. 8 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym
(Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515).
1.
Wysokość składek ubezpieczeniowych ustala zakład ubezpieczeń po dokonaniu oceny ryzyka
ubezpieczeniowego.
2.
Składkę ubezpieczeniową ustala się w wysokości, która powinna co najmniej zapewnić
wykonanie wszystkich zobowiązań z umów ubezpieczenia i pokrycie kosztów wykonywania
działalności ubezpieczeniowej zakładu ubezpieczeń.
3.
Zakład ubezpieczeń jest obowiązany gromadzić odpowiednie dane statystyczne w celu
ustalania na ich podstawie składek ubezpieczeniowych i rezerw techniczno-ubezpieczeniowych.
4.
Składka ubezpieczeniowa powinna być ustalana według kryteriów przedstawionych w ogólnych
warunkach ubezpieczenia, zwłaszcza w zakresie zniżek lub podwyższeń kwot zasadniczych.
5.
Zakład ubezpieczeń może dokonywać indeksacji składki ubezpieczeniowej oraz innych
opłat pobieranych od ubezpieczającego lub należnych ubezpieczającemu z tytułu zawartej
umowy, pod warunkiem przedstawienia w umowie ubezpieczenia metod i terminów, według
których dokonuje się indeksacji.
1.
Zakład ubezpieczeń i osoby w nim zatrudnione lub osoby i podmioty, za pomocą których
zakład ubezpieczeń wykonuje czynności ubezpieczeniowe, są obowiązane do zachowania
tajemnicy dotyczącej poszczególnych umów ubezpieczenia.
2.
Zakaz, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy informacji udzielanych na wniosek
1)
sądu lub prokuratury, o ile są niezbędne w toczącym się postępowaniu;
2)
Policji, jeżeli jest to konieczne do skutecznego zapobieżenia przestępstwu, jego wykrycia
albo ustalenia sprawców i uzyskania dowodów, na zasadach i w trybie określonym w art. 20 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
(Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58, z późn. zm.;
3)
komornika sądowego w związku z toczącym się postępowaniem egzekucyjnym;
4)
organu nadzoru, w zakresie wykonywania ustawowych zadań;
5)
Najwyższej Izby Kontroli, o treści umów ubezpieczenia zawartych przez jednostki objęte
kontrolą;
6)
Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej, w związku z prowadzoną przez organ kontroli
skarbowej
a)
sprawą o przestępstwo skarbowe lub o wykroczenie skarbowe przeciwko, będącej osobą
fizyczną, stronie umowy ubezpieczenia, o ile informacje mają związek z tą sprawą,
b)
sprawą o przestępstwo skarbowe popełnione przy wykonywaniu czynności związanych z
działalnością osoby prawnej lub spółki handlowej nieposiadającej osobowości prawnej,
będącej stroną umowy ubezpieczenia, o ile informacje mają związek z tą sprawą;
7)
Generalnego Inspektora Informacji Finansowej, w zakresie wykonywania przez niego zadań
określonych w ustawie z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu wprowadzaniu do obrotu finansowego
wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł oraz o
przeciwdziałaniu finansowaniu terroryzmu
(Dz. U. Nr 116, poz. 1216, z późn. zm.;
8)
Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, w zakresie wykonywania przez niego
zadań określonych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych
(Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 i Nr 153, poz. 1271);
9)
Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w zakresie wykonywania przez niego
zadań określonych w ustawie z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów
(Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804);
10)
komisji do rozpatrywania roszczeń z tytułu szkód wyrządzonych przez wojska obce w
zakresie wykonywania przez nią zadań określonych w ustawie z dnia 23 września 1999 r. o zasadach pobytu wojsk obcych na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej oraz zasadach ich przemieszczania się przez to terytorium
(Dz. U. Nr 93, poz. 1063 oraz z 2003 r. Nr 60, poz. 536);
11)
dyrektora izby celnej, w związku z prowadzoną przez organ celny
a)
sprawą o przestępstwo skarbowe lub o wykroczenie skarbowe przeciwko, będącej osobą
fizyczną, stronie umowy ubezpieczenia, o ile informacje mają związek z tą sprawą,
b)
sprawą o przestępstwo skarbowe popełnione przy wykonywaniu czynności związanych z
działalnością osoby prawnej lub spółki handlowej nieposiadającej osobowości prawnej,
będącej stroną umowy ubezpieczenia, o ile informacje mają związek z tą sprawą;
12)
centralnej ewidencji pojazdów, w rozumieniu ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, w zakresie umów ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych
za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów;
13)
Rzecznika Praw Obywatelskich, w zakresie wykonywania ustawowych zadań, w związku z
podjętą interwencją;
14)
Rzecznika Ubezpieczonych, w zakresie wykonywania ustawowych zadań, w związku z podjętą
interwencją;
15)
Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, w zakresie wykonywania ustawowych zadań;
16)
Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, w zakresie wykonywania ustawowych
zadań;
17)
Polskiej Izby Ubezpieczeń, w zakresie zadań, o których mowa w art. 220 ust. 2 pkt
7;
18)
banku upoważnionego do dokonywania czynności obrotu dewizowego, w zakresie ustalenia
istnienia wymagalnego zobowiązania stanowiącego podstawę do przekazania za granicę
waluty obcej;
19)
biegłego rewidenta, w zakresie wykonywania ustawowych zadań;
20)
ubezpieczającego, ubezpieczonego, uposażonego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia;
21)
innego zakładu ubezpieczeń, z którym zawarto umowę reasekuracji lub koasekuracji,
w zakresie umów ubezpieczeń ryzyk objętych tą umową;
22)
innego zakładu ubezpieczeń, w zakresie niezbędnym dla potrzeb stosowania taryfy w
zależności od długości okresu bezszkodowego lub ustalania proporcjonalnej odpowiedzialności,
w przypadku zawarcia umów ubezpieczenia obowiązkowego na ten sam okres w co najmniej
dwóch zakładach ubezpieczeń lub dla potrzeb ustalenia odpowiedzialności, jeżeli ten
sam przedmiot ubezpieczenia w tym samym czasie jest ubezpieczony od tego samego ryzyka
w dwóch lub więcej zakładach ubezpieczeń na sumy, które łącznie przewyższają jego
wartość ubezpieczeniową;
23)
podmiotu przetwarzającego, na zlecenie zakładu ubezpieczeń, dane dotyczące ubezpieczających,
ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych z umów ubezpieczenia oraz administrujących
indywidualnymi kontami jednostek uczestnictwa w ubezpieczeniowym funduszu kapitałowym;
24)
zleceniobiorców czynności określonych w art. 3 ust. 4 pkt 1-6 oraz ust. 5 w zakresie,
w jakim dotyczą one zleconych czynności;
25)
innych podmiotów, których uprawnienie do żądania informacji wynika z przepisów innych
ustaw.
3.
Przetwarzanie danych oraz wykonywanie czynności przez podmioty, o których mowa w ust.
2 pkt 23 i 24, nie ogranicza odpowiedzialności wynikającej z zakazu, o którym mowa
w ust. 1.
4.
Zakład ubezpieczeń może udostępniać dane dotyczące umów ubezpieczenia na zasadach
i w trybie określonych w ustawie z dnia 14 lutego 2003 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych
(Dz. U. Nr 50, poz. 424).
1.
Zakład ubezpieczeń i osoby w nim zatrudnione oraz osoby, za pośrednictwem których
zakład ubezpieczeń wykonuje czynności ubezpieczeniowe, są obowiązane zachować w tajemnicy
informację o przekazaniu Policji danych na zasadach określonych w art. 20 ust. 4-10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
2.
Zachowanie tajemnicy, o której mowa w ust. 1, obowiązuje wobec strony umowy ubezpieczenia
oraz osób trzecich.
1.
Zakład ubezpieczeń może zażądać, aby ubezpieczony lub osoba na rzecz której ma zostać
zawarta umowa ubezpieczenia poddała się badaniom lekarskim lub badaniom diagnostycznym
z minimalnym ryzykiem, z wyłączeniem badań genetycznych, w celu oceny ryzyka ubezpieczeniowego,
ustalenia prawa do świadczenia i wysokości tego świadczenia.
2.
Koszty badań, o których mowa w ust. 1, pokrywa zakład ubezpieczeń.
3.
Zakład ubezpieczeń jest obowiązany na żądanie ubezpieczonego albo osoby, na rzecz
której ma zostać zawarta umowa ubezpieczenia udostępnić jej wyniki badań, o których
mowa w ust. 1.
1.
Zakład ubezpieczeń może uzyskać odpłatnie od podmiotów, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej
(Dz. U. Nr 91, poz. 408, z późn. zm., które udzielały świadczeń zdrowotnych ubezpieczonemu lub osobie na rzecz której
ma zostać zawarta umowa ubezpieczenia, informacje o okolicznościach związanych z oceną
ryzyka ubezpieczeniowego i weryfikacją podanych przez tę osobę danych o jej stanie
zdrowia, ustaleniem prawa tej osoby do świadczenia z zawartej umowy ubezpieczenia
i wysokością tego świadczenia, a także informacje o przyczynie śmierci ubezpieczonego,
z wyłączeniem wyników badań genetycznych.
2.
Z żądaniem przekazania informacji, o których mowa w ust. 1, występuje lekarz upoważniony
przez zakład ubezpieczeń.
3.
Wystąpienie zakładu ubezpieczeń o informację, o której mowa w ust. 1, wymaga pisemnej
zgody ubezpieczonego lub osoby na rzecz której ma zostać zawarta umowa ubezpieczenia
albo jej przedstawiciela ustawowego.
4.
Podmioty, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej, są obowiązane przekazać posiadane informacje, o stanie zdrowia ubezpieczonego lub
osoby na rzecz której ma zostać zawarta umowa ubezpieczenia, zakładowi ubezpieczeń,
który o te informacje występuje, w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty otrzymania
wystąpienia zakładu ubezpieczeń o przekazanie informacji.
5.
Zakład ubezpieczeń może, za pisemną zgodą osoby, której dane dotyczą albo jej przedstawiciela
ustawowego, na pisemne żądanie innego zakładu ubezpieczeń, udostępnić temu zakładowi
ubezpieczeń przetwarzane przez siebie dane osobowe, w zakresie potrzebnym do oceny
ryzyka ubezpieczeniowego i weryfikacji danych podanych przez ubezpieczającego lub
ubezpieczonego lub osobę na rzecz której ma zostać zawarta umowa ubezpieczenia, ustalenia
prawa ubezpieczonego do świadczenia z zawartej umowy ubezpieczenia i wysokości tego
świadczenia, a także do udzielenia posiadanych przez siebie informacji o przyczynie
śmierci ubezpieczonego lub informacji niezbędnych do ustalenia prawa uprawnionego
do odszkodowania z tytułu umowy ubezpieczenia i jego wysokości.
6.
Minister właściwy do spraw zdrowia, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
instytucji finansowych, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres i tryb
udzielania zakładom ubezpieczeń przez podmioty, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej, informacji o stanie zdrowia ubezpieczonych lub osób na rzecz których ma zostać zawarta
umowa ubezpieczenia, a także sposób ustalania wysokości opłat za udzielenie tych informacji,
uwzględniając, niezbędny dla oceny ryzyka ubezpieczeniowego, zakres tych informacji
oraz zastosowanie odpowiedniej stawki składki dla określenia odpowiedzialności zakładu
ubezpieczeń.
Przepisy art. 21 i art. 22 stosuje się odpowiednio do pozyskiwania danych osoby zgłaszającej
roszczenie z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Udostępnianie danych może dotyczyć
informacji niezbędnych zakładowi ubezpieczeń do ustalenia prawa tej osoby do odszkodowania
lub świadczenia, a także określenia jego wysokości.
1.
Zakład ubezpieczeń może przetwarzać, w celu wykonania umowy ubezpieczenia, zawarte
w umowach ubezpieczenia dane ubezpieczonych lub uprawnionych z umowy ubezpieczenia
do otrzymywania odszkodowań lub świadczeń.
2.
Przetwarzanie danych, o których mowa w ust. 1, nie wymaga powiadamiania osób, o których
mowa w ust. 1.
1.
Sądy, prokuratura, Policja oraz inne organy i instytucje, na wniosek zakładu ubezpieczeń,
w zakresie zadań przez ten zakład ubezpieczeń wykonywanych i w celu ich wykonania,
w związku z wypadkiem lub zdarzeniem będącym podstawą ustalania odpowiedzialności,
udzielają informacji o stanie sprawy oraz udostępniają zebrane materiały, jeżeli są
one niezbędne do ustalenia okoliczności tych wypadków i zdarzeń losowych oraz wysokości
odszkodowania lub świadczenia.
2.
Sądy, prokuratura, Policja oraz inne organy i instytucje, na wniosek Ubezpieczeniowego
Funduszu Gwarancyjnego, Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych lub Rzecznika
Ubezpieczonych, w zakresie zadań przez nie wykonywanych i w celu ich wykonania, udzielają
informacji w zakresie stanu sprawy oraz udostępniają zebrane materiały.
3.
Zakład ubezpieczeń ma obowiązek, na żądanie ubezpieczonego, uposażonego lub uprawnionego
z umowy ubezpieczenia lub poszkodowanego, udostępnić posiadane przez siebie informacje
związane z wypadkiem lub zdarzeniem będącym podstawą ustalenia jego odpowiedzialności
oraz ustalenia okoliczności wypadków i zdarzeń losowych, jak również wysokości odszkodowania
lub świadczenia.
1.
Dokumenty związane z zawieraniem i wykonywaniem umów ubezpieczenia mogą być sporządzane
na elektronicznych nośnikach informacji, jeżeli będą w sposób należyty utworzone,
utrwalone, przechowywane i zabezpieczone. Usługi związane z zabezpieczeniem tych dokumentów
mogą być wykonywane przez zakład ubezpieczeń lub spółkę utworzoną przez zakład ubezpieczeń
lub przez inne podmioty.
2.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w drodze rozporządzenia,
szczegółowe zasady tworzenia, utrwalania, przechowywania i zabezpieczania, w tym przy
zastosowaniu podpisu elektronicznego, dokumentów, o których mowa w ust. 1, uwzględniając
konieczność odpowiedniego zabezpieczenia danych.
1.
Zarząd krajowego zakładu ubezpieczeń, z wyłączeniem towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych,
składa się co najmniej z trzech osób.
2.
Członkiem zarządu krajowego zakładu ubezpieczeń może być osoba, która spełnia łącznie
następujące wymagania
1)
posiada pełną zdolność do czynności prawnych;
2)
posiada wyższe wykształcenie;
3)
nie była skazana za umyślne przestępstwo stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu;
4)
daje rękojmię prowadzenia spraw zakładu ubezpieczeń w sposób należyty.
3.
Co najmniej dwie osoby wchodzące w skład zarządu krajowego zakładu ubezpieczeń, w
tym prezes zarządu, muszą posługiwać się językiem polskim. W przypadku obywateli państw
obcych, znajomość języka polskiego powinna być potwierdzona egzaminem państwowym z
języka polskiego dla cudzoziemców ubiegających się o urzędowe poświadczenie jego znajomości,
o którym mowa w ustawie z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim
(Dz. U. Nr 90, poz. 999, z 2000 r. Nr 29, poz. 358, z 2002 r. Nr 144, poz. 1204 oraz z 2003 r. Nr 73, poz. 661).
4.
Co najmniej połowa członków zarządu krajowego zakładu ubezpieczeń, w tym prezes zarządu,
musi legitymować się co najmniej pięcioletnim stażem pracy na samodzielnych stanowiskach
kierowniczych w instytucjach finansowych.
5.
Powołanie dwóch członków zarządu, w tym prezesa krajowego zakładu ubezpieczeń, następuje
za zgodą organu nadzoru. O wyrażenie zgody występuje organ zakładu ubezpieczeń właściwy
w zakresie powołania członków zarządu.
6.
Wyrażenie zgody, o której mowa w ust. 5, następuje w drodze decyzji.
7.
Organ nadzoru może w drodze decyzji odmówić wyrażenia zgody na powołanie osoby wchodzącej
w skład zarządu krajowego zakładu ubezpieczeń, jeżeli nie spełnia ona warunków określonych
w ust. 2-4.
8.
W przypadku odmowy udzielenia przez organ nadzoru zgody, o której mowa w ust. 5, powołanie
członka zarządu krajowego zakładu ubezpieczeń nie wywołuje skutków prawnych.
9.
Organ krajowego zakładu ubezpieczeń właściwy w sprawie powoływania lub odwoływania
członków zarządu jest obowiązany poinformować organ nadzoru o zmianach w składzie
zarządu w ciągu 7 dni od dnia podjęcia uchwały o powołaniu lub odwołaniu.
1.
Członkiem rady nadzorczej krajowego zakładu ubezpieczeń może być osoba, która spełnia
łącznie następujące wymagania
1)
posiada pełną zdolność do czynności prawnych;
2)
posiada wyższe wykształcenie;
3)
nie była skazana za umyślne przestępstwo stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu;
4)
daje rękojmię prowadzenia spraw zakładu ubezpieczeń w sposób należyty.
2.
Organ krajowego zakładu ubezpieczeń właściwy w sprawie powołania lub odwołania członków
rady nadzorczej jest obowiązany poinformować organ nadzoru o zmianach w składzie rady
nadzorczej w ciągu 7 dni od dnia podjęcia uchwały o powołaniu lub odwołaniu.
Członkiem organu zarządzającego zakładu ubezpieczeń nie może być osoba będąca członkiem
organu zarządzającego
1)
narodowego funduszu inwestycyjnego lub firmy zarządzającej majątkiem narodowego funduszu
inwestycyjnego;
2)
towarzystwa funduszy inwestycyjnych;
3)
podmiotu prowadzącego działalność maklerską w rozumieniu przepisów o publicznym obrocie
papierami wartościowymi oraz inną działalność w zakresie publicznego obrotu papierami
wartościowymi;
4)
powszechnego towarzystwa emerytalnego;
5)
banku.
1.
Zakład ubezpieczeń jest obowiązany do opracowania i stosowania regulaminów wewnętrznych
określających sposób wykonywania działalności ubezpieczeniowej, w tym co najmniej
regulaminu organizacyjnego, kontroli wewnętrznej, działalności lokacyjnej i oceny
ryzyka.
2.
Obowiązki, o których mowa w ust. 1, dotyczą także ubezpieczeniowej grupy kapitałowej.
W zakresie nieuregulowanym w ustawie, do krajowego zakładu ubezpieczeń wykonującego
działalność w formie spółki akcyjnej stosuje się przepisy Kodeksu spółek handlowych.
1.
Statut zakładu ubezpieczeń wymaga, przed zarejestrowaniem, zatwierdzenia przez organ
nadzoru.
2.
Zmiany w statucie wymagają, przed zarejestrowaniem, zatwierdzenia przez organ nadzoru
w zakresie
1)
zmiany siedziby lub firmy;
2)
podwyższenia lub obniżenia kapitału zakładowego;
3)
zmiany zasięgu terytorialnego lub rzeczowego zakresu działalności;
4)
zmiany dotyczącej uprzywilejowania akcji lub uprawnień przyznanych akcjonariuszom
osobiście;
5)
tworzenia w ciężar kosztów funduszy, rezerw techniczno-ubezpieczeniowych i innych
rezerw;
6)
zmiany zasad reprezentacji spółki;
7)
zmian w gospodarowaniu majątkiem i aktywami zakładu ubezpieczeń, w tym w zakresie
określenia kompetencji organów zakładu ubezpieczeń;
8)
zmian w funduszu organizacyjnym;
9)
organu uprawnionego do zatwierdzania ogólnych lub szczególnych warunków ubezpieczenia.
1.
Kapitał zakładowy krajowego zakładu ubezpieczeń nie może być niższy niż najwyższa
wysokość minimalnego kapitału gwarancyjnego wymaganego dla grup ubezpieczeń, o których
mowa w załączniku do ustawy, w zakresie których krajowy zakład ubezpieczeń posiada
zezwolenie na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej.
2.
Kapitał zakładowy jest pokrywany wkładem pieniężnym i podlega wpłaceniu w całości
przed zarejestrowaniem krajowego zakładu ubezpieczeń w Krajowym Rejestrze Sądowym.
3.
Środki na opłacenie kapitału zakładowego nie mogą pochodzić z kredytu lub pożyczki
albo być w inny sposób obciążone.
4.
Wpłaty na akcje nie mogą pochodzić z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł.
1.
Akcje zakładu ubezpieczeń mogą być tylko akcjami imiennymi, z wyjątkiem akcji wprowadzanych
do publicznego obrotu, za zgodą Komisji Papierów Wartościowych i Giełd, na podstawie
odrębnych przepisów.
2.
Zbycie akcji imiennych wymaga wydanej w drodze decyzji zgody organu nadzoru, jeżeli
następuje w okresie do 12 miesięcy od dnia dokonania wpisu zakładu ubezpieczeń do
Krajowego Rejestru Sądowego.
3.
Zbycie akcji z naruszeniem ust. 2 jest nieważne.
4.
W celu ustalenia składu akcjonariuszy zakładu ubezpieczeń, Krajowy Depozyt Papierów
Wartościowych Spółka Akcyjna, domy maklerskie, banki prowadzące działalność maklerską
oraz banki prowadzące rachunki papierów wartościowych, mają obowiązek, na żądanie
zakładu ubezpieczeń będącego spółką publiczną i na jego koszt, w terminie 30 dni od
dnia zgłoszenia żądania, przekazać zakładowi ubezpieczeń informację o posiadaniu przez
poszczególnych akcjonariuszy akcji tego zakładu ubezpieczeń w liczbie zapewniającej
co najmniej 5% ogólnej liczby głosów ma walnym zgromadzeniu.
5.
Przekazanie zakładowi ubezpieczeń informacji, o których mowa w ust. 4, nie narusza
obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej określonej w przepisach ustawy - Prawo o
publicznym obrocie papierami wartościowymi.
6.
W przypadku wydania decyzji o wykluczeniu lub o wycofaniu akcji z publicznego obrotu
albo o uchyleniu decyzji w sprawie wyrażenia zgody na wprowadzenie akcji do publicznego
obrotu zakład ubezpieczeń jest obowiązany, w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia
decyzji, dokonać zamiany akcji na okaziciela na akcje imienne. W okresie od dnia doręczenia
decyzji do dnia dokonania zamiany nie można dokonywać obrotu akcjami na okaziciela.
1.
Podmiot nabywający albo obejmujący akcje lub prawa z akcji krajowego zakładu ubezpieczeń
w ilości zapewniającej przekroczenie 10% głosów na walnym zgromadzeniu lub udziału
w kapitale zakładowym, jest obowiązany powiadomić o tym organ nadzoru w terminie 7
dni od dnia nabycia albo objęcia.
2.
Podmiot zamierzający nabyć, bezpośrednio lub pośrednio, akcje lub prawa z akcji albo
objąć akcje lub prawa z akcji krajowego zakładu ubezpieczeń w ilości zapewniającej
przekroczenie odpowiednio 20%, 33%, 50% głosów na walnym zgromadzeniu lub udziału
w kapitale zakładowym, jest obowiązany każdorazowo powiadomić organ nadzoru o zamiarze
nabycia albo objęcia.
3.
Organ nadzoru może, w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia zawiadomienia, o którym
mowa w ust. 2, złożyć sprzeciw, w drodze decyzji, co do nabycia albo objęcia tych
akcji lub praw z akcji lub ustalić maksymalny termin nabycia albo objęcia tych akcji
lub praw z akcji.
4.
Organ nadzoru może złożyć sprzeciw, w drodze decyzji, co do nabycia albo objęcia akcji
lub praw z akcji krajowego zakładu ubezpieczeń, o których mowa w ust. 2, jeżeli
1)
nabywca albo obejmujący akcje lub prawa z akcji krajowego zakładu ubezpieczeń nie
daje rękojmi prowadzenia spraw krajowego zakładu ubezpieczeń w sposób należycie zabezpieczający
interesy ubezpieczających, ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych z umów ubezpieczenia;
2)
środki przeznaczone na nabycie albo objęcie akcji lub praw z akcji krajowego zakładu
ubezpieczeń pochodzą z kredytu lub pożyczki albo są w inny sposób obciążone;
3)
nabycie albo objęcie akcji lub praw z akcji krajowego zakładu ubezpieczeń przez określony
podmiot zagraża obronności, bezpieczeństwu państwa lub bezpieczeństwu i porządkowi
publicznemu;
4)
wpłaty na akcje pochodzą z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł;
5)
nabycie albo objęcie akcji lub praw z akcji krajowego zakładu ubezpieczeń przez określony
podmiot stoi w sprzeczności z planami restrukturyzacji sektora lub jego części.
5.
Nabycie albo objęcie akcji lub praw z akcji krajowego zakładu ubezpieczeń przez podmiot
zależny uważa się za nabycie albo objęcie przez podmiot dominujący.
6.
Przepisu ust. 5 nie stosuje się, gdy podmiotem dominującym jest Skarb Państwa.
7.
W przypadku nabycia albo objęcia akcji lub praw z akcji z naruszeniem warunków, o
których mowa w ust. 2, z akcji tych nie może być wykonywane prawo głosu.
8.
Uchwały walnego zgromadzenia krajowego zakładu ubezpieczeń podjęte z naruszeniem ust.
7 są nieważne.
9.
Przepisy ust. 1-7 nie naruszają przepisów ustawy - Prawo o publicznym obrocie papierami
wartościowymi oraz przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów.
10.
Podmiot nabywający albo obejmujący akcje lub prawa z akcji krajowego zakładu ubezpieczeń,
w trybie ust. 1-7, jest obowiązany poinformować o nabyciu lub objęciu krajowy zakład
ubezpieczeń, którego akcji nabycie albo objęcie dotyczy.
1.
Podmiot, który zamierza zbyć bezpośrednio lub pośrednio akcje lub prawa z akcji krajowego
zakładu ubezpieczeń, ma obowiązek każdorazowo powiadomić o zamiarze zbycia organ nadzoru,
jeżeli w wyniku zbycia jego udział w liczbie głosów na walnym zgromadzeniu lub w kapitale
zakładowym spadłby odpowiednio poniżej 10%, 20%, 33%, 50%.
2.
Zamiar zbycia lub zbycie akcji lub praw z akcji krajowego zakładu ubezpieczeń przez
podmiot zależny uważa się za zamiar ich zbycia lub zbycie przez podmiot dominujący.
3.
Przepisu ust. 2 nie stosuje się, gdy podmiotem dominującym jest Skarb Państwa.
4.
Przepisy ust. 1-3 nie naruszają przepisów ustawy - Prawo o publicznym obrocie papierami
wartościowymi oraz przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów.
5.
Podmiot zbywający akcje lub prawa z akcji krajowego zakładu ubezpieczeń, w trybie
ust. 1-3, jest obowiązany poinformować o zbyciu krajowy zakład ubezpieczeń, którego
zbycie dotyczy.
1.
Zakład ubezpieczeń ma obowiązek po uzyskaniu informacji zawiadomić organ nadzoru o
każdym nabyciu albo objęciu albo zbyciu akcji lub praw z akcji przez akcjonariusza,
jeżeli powoduje to powstanie sytuacji, o której mowa w art. 35 ust. 1 i 2, art. 36
ust. 1 oraz w art. 239 ust. 1 i 2.
2.
Zakład ubezpieczeń ma obowiązek dołączyć do rocznego sprawozdania finansowego przedstawianego
organowi nadzoru informację o posiadaniu przez każdego akcjonariusza akcji dających
mu minimum 5% głosów na walnym zgromadzeniu lub 5% kapitału zakładowego.
3.
Informacja, o której mowa w ust. 2, zawiera
1)
imię i nazwisko lub nazwę albo firmę akcjonariusza;
2)
miejsce zamieszkania i adres zamieszkania lub siedzibę i adres siedziby akcjonariusza;
3)
liczbę posiadanych akcji i procent odpowiadających im głosów na walnym zgromadzeniu.
1.
Zakład ubezpieczeń, który ubezpiecza swoich członków na zasadzie wzajemności, jest
towarzystwem ubezpieczeń wzajemnych, zwanym dalej „towarzystwem”.
2.
Do umów ubezpieczenia zawieranych z towarzystwem przez podmioty będące członkami tego
towarzystwa nie stosuje się przepisów o zamówieniach publicznych.
1.
Towarzystwo podlega wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego.
2.
Towarzystwo uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego.
1.
Statut towarzystwa jest sporządzany w formie aktu notarialnego.
2.
Statut towarzystwa wymaga przed zarejestrowaniem zatwierdzenia przez organ nadzoru.
3.
Zmiany w statucie towarzystwa wymagają przed zarejestrowaniem zatwierdzenia przez
organ nadzoru w zakresie
1)
zmiany siedziby lub nazwy;
2)
obniżenia kapitału zakładowego;
3)
zmiany zasięgu terytorialnego lub rzeczowego zakresu działalności;
4)
tworzenia w ciężar kosztów funduszy, rezerw techniczno-ubezpieczeniowych i innych
rezerw;
5)
zmiany zasad reprezentacji towarzystwa;
6)
zmian w gospodarowaniu majątkiem i aktywami towarzystwa, w tym w zakresie określenia
kompetencji organów towarzystwa;
7)
zmian w funduszu organizacyjnym, z zastrzeżeniem art. 92 ust. 2 pkt 5.
1.
Statut towarzystwa określa w szczególności
1)
nazwę i siedzibę towarzystwa;
2)
terytorialny zasięg działalności;
3)
liczbę członków zarządu i rady nadzorczej;
4)
zakres rzeczowy działalności z określeniem działu, grup i rodzajów ubezpieczeń oraz
zakres działalności reasekuracyjnej;
5)
wysokość kapitału zakładowego;
6)
zasady wykorzystania nadwyżki bilansowej oraz sposób pokrycia strat;
7)
zasady umarzania udziałów;
8)
zasady uzyskania i utraty członkostwa oraz rodzaje członkostwa;
9)
sposób rozwiązania towarzystwa;
10)
zasady dokonywania ogłoszeń towarzystwa, w tym oznaczenie pisma do ogłoszeń;
11)
organ uprawniony do zatwierdzania ogólnych warunków ubezpieczenia.
2.
Do statutu towarzystwa mogą być włączone ogólne warunki ubezpieczenia.
W towarzystwie mogą być tworzone związki wzajemności członkowskiej, jeżeli tak stanowi
statut towarzystwa.
1.
Towarzystwo posiadające ograniczony zakres działalności ze względu na małą liczbę
członków oraz niewielką liczbę lub niskie sumy zawieranych umów ubezpieczenia lub
niewielki terytorialny zasięg działalności może być uznane przez organ nadzoru za
małe towarzystwo ubezpieczeń wzajemnych.
2.
Organ nadzoru może uznać towarzystwo za małe towarzystwo ubezpieczeń wzajemnych, po
spełnieniu przez nie następujących warunków
1)
towarzystwo ubezpiecza jedynie swoich członków;
2)
członkami towarzystwa jest zdefiniowany krąg podmiotów, wykonujących określony zawód
lub grupę zawodów lub wykonujących określony rodzaj działalności gospodarczej lub
działających na określonym terenie;
3)
roczny przypis składki nie przekracza równowartości w złotych 5 mln euro.
3.
Decyzja o uznaniu towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych przez organ nadzoru za małe towarzystwo
ubezpieczeń wzajemnych podlega wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego.
4.
Do małego towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych nie stosuje się przepisów art. 13 ust.
1, jeżeli statut przewiduje wnoszenie przez członków dopłat lub zmniejszenie świadczeń
towarzystwa na rzecz członków, a także art. 45 ust. 1, art. 46, art. 47 oraz art.
146 ust. 1.
5.
Małe towarzystwo ubezpieczeń wzajemnych nie może wykonywać działalności w zakresie
reasekuracji czynnej.
6.
W razie przekroczenia przez małe towarzystwo ubezpieczeń wzajemnych kwot rocznego
przypisu składki, o której mowa w ust. 2 pkt 3, towarzystwo obowiązane jest zawiadomić
o tym organ nadzoru.
7.
Od dnia przekroczenia kwoty rocznego przypisu składki, o której mowa w ust. 2 pkt
3, towarzystwo z mocy ustawy kontynuuje działalność jako towarzystwo ubezpieczeń wzajemnych.
8.
Towarzystwo zobowiązane jest dostosować działalność do wymogów ustawy w terminie 12
miesięcy od dnia przekroczenia rocznego przypisu składki, o której mowa w ust. 2 pkt
3.
1.
Jeżeli statut nie stanowi inaczej, uzyskanie członkostwa musi być związane z zawarciem
umowy ubezpieczenia, a jego utrata - z wygaśnięciem stosunku ubezpieczenia.
2.
Statut towarzystwa może przewidywać, że towarzystwo będzie ubezpieczało także osoby
niebędące członkami towarzystwa. Osoby te nie mogą być zobowiązane do udziału w pokrywaniu
straty towarzystwa przez wnoszenie dodatkowej składki ubezpieczeniowej.
3.
Składki od osób, o których mowa w ust. 2, nie mogą stanowić więcej niż 10 % składki
przypisanej brutto towarzystwa.
1.
Statut towarzystwa przewiduje tworzenie kapitału zapasowego według zasad, o których
mowa w art. 396 Kodeksu spółek handlowych, z tym że obniżenie kapitału zapasowego może nastąpić wyłącznie przez pokrycie straty
bilansowej.
2.
Statut towarzystwa określa system świadczeń członków na rzecz towarzystwa. Przysługujące
członkowi należności majątkowe od towarzystwa nie zwalniają tego członka z obowiązku
płacenia składek.
3.
Statut towarzystwa może przewidywać zmniejszenie świadczeń towarzystwa na rzecz członków
z tytułu ubezpieczeń, chyba że przewiduje on nieograniczony udział członków w pokryciu
straty w technicznym rachunku ubezpieczeń.
4.
Członkowie towarzystwa nie odpowiadają za jego zobowiązania.
1.
Kapitał zakładowy nie może być niższy niż najwyższa wysokość minimalnego kapitału
gwarancyjnego wymaganego dla grup ubezpieczeń, o których mowa w załączniku do ustawy,
w zakresie których towarzystwo posiada zezwolenie na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej.
2.
Kapitał zakładowy jest pokrywany w całości wkładem pieniężnym w terminie 30 dni od
dnia zarejestrowania towarzystwa.
3.
Statut towarzystwa może przewidywać spłacanie kapitału zakładowego tylko z nadwyżek
rocznych i w okresie tworzenia kapitału zapasowego osobom, które wniosły kapitał zakładowy,
lub niespłacanie kapitału zakładowego określonym osobom.
4.
Kapitał zakładowy może być obniżony przez zmniejszenie nominalnej wartości udziałów
lub przez umorzenie części udziałów.
5.
Osoby, które wniosły kapitał zakładowy, mogą być członkami zarządu towarzystwa lub
rady nadzorczej towarzystwa, w zakresie określonym w statucie, do czasu spłacenia
kapitału.
6.
Spłata kapitału zakładowego osobie, o której mowa w ust. 5, powoduje nabycie udziałów
własnych przez towarzystwo.
7.
Jeżeli udziały własne nie zostaną zbyte w terminie 12 miesięcy od dnia nabycia, muszą
być umorzone w drodze obniżenia kapitału zakładowego.
8.
Udziały własne należy umieścić w bilansie jako osobną pozycję pod nazwą „Udziały własne
do zbycia”.
9.
Towarzystwo nie może wykonywać samo albo przez pełnomocników uprawnień wynikających
z własnych udziałów.
10.
Nadwyżka roczna może być przeznaczona na spłatę kapitału zakładowego, o którym mowa
w ust. 3, albo na zwiększenie kapitałów własnych i funduszy członkowskich tworzonych
w towarzystwie.
Do towarzystwa stosuje się odpowiednio przepisy art. 35, art. 36 i art. 239.
Organami towarzystwa są
1)
zarząd towarzystwa, zwany dalej w niniejszym rozdziale „zarządem”;
2)
rada nadzorcza towarzystwa, zwana dalej w niniejszym rozdziale „radą nadzorczą”;
3)
walne zgromadzenie członków towarzystwa, zwane dalej w niniejszym rozdziale „walnym
zgromadzeniem”.
1.
Zarząd prowadzi sprawy towarzystwa i reprezentuje towarzystwo.
2.
Do zarządu mogą być powołane osoby spośród członków towarzystwa lub spoza ich grona.
3.
Członków zarządu powołuje i odwołuje walne zgromadzenie, chyba że statut towarzystwa
stanowi inaczej.
1.
Mandat członka zarządu wygasa najpóźniej z dniem odbycia walnego zgromadzenia zatwierdzającego
sprawozdanie finansowe za ostatni pełny rok obrotowy pełnienia funkcji członka zarządu.
2.
Mandat członka zarządu wygasa również wskutek śmierci, rezygnacji albo odwołania go
ze składu zarządu.
3.
Do złożenia rezygnacji przez członka zarządu stosuje się odpowiednio przepisy o wypowiedzeniu
zlecenia przez przyjmującego zlecenie.
Członek zarządu może być w każdym czasie odwołany lub zawieszony w czynnościach. Nie
pozbawia go to roszczeń ze stosunku pracy lub innego stosunku prawnego dotyczącego
pełnienia funkcji członka zarządu.
1.
Prawo członka zarządu do prowadzenia spraw towarzystwa i reprezentowania towarzystwa
dotyczy wszystkich czynności sądowych i pozasądowych towarzystwa, z wyjątkiem spraw,
które wymagają uchwały walnego zgromadzenia.
2.
Prawa członka zarządu do prowadzenia spraw towarzystwa i reprezentowania towarzystwa
nie można ograniczyć ze skutkiem prawnym wobec osób trzecich.
1.
Sposób reprezentowania towarzystwa określa statut towarzystwa. Jeżeli statut towarzystwa
nie zawiera żadnych postanowień w tym przedmiocie, do składania oświadczeń woli i
podpisywania pism w imieniu towarzystwa jest wymagane współdziałanie dwóch członków
zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem.
2.
Do ustanowienia prokury stosuje się przepisy dotyczące ustanowienia prokury w spółce
akcyjnej.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 nie wyłączają ustanowienia prokury jednoosobowej lub łącznej i
nie ograniczają praw prokurentów, wynikających z przepisów o prokurze.
4.
Oświadczenia pisemne kierowane do towarzystwa złożone w jego lokalu albo jednemu z
członków zarządu lub prokurentowi mają skutek prawny względem towarzystwa.
1.
Oświadczenia pisemne towarzystwa kierowane do oznaczonej osoby zawierają
1)
nazwę towarzystwa, jego siedzibę i adres;
2)
oznaczenie sądu rejestrowego i numeru, pod którym towarzystwo jest wpisane do rejestru;
3)
imiona i nazwiska członków zarządu.
2.
Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy oświadczeń woli kierowanych do osób
pozostających z towarzystwem w stałych stosunkach umownych.
W umowach między towarzystwem a członkami zarządu, a także w sporach z nimi, towarzystwo
reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik wybrany przez walne zgromadzenie.
1.
Członek zarządu nie może bez zgody towarzystwa zajmować się interesami konkurencyjnymi
ani też uczestniczyć w podmiocie konkurencyjnym. Jeżeli statut towarzystwa nie stanowi
inaczej, zgody udziela organ uprawniony do powołania zarządu.
2.
W przypadku sprzeczności interesów towarzystwa z osobistymi interesami członka zarządu,
jego współmałżonka, krewnych i powinowatych do drugiego stopnia oraz osób, z którymi
jest on powiązany osobiście, członek zarządu wstrzymuje się od udziału w rozstrzygnięciu
takich spraw i żąda zaznaczenia tego w protokole z posiedzenia zarządu.
Uchwały zarządu są protokołowane. Protokoły zawierają porządek obrad, nazwiska i imiona
obecnych członków zarządu, liczbę głosów oddanych na poszczególne uchwały oraz zdania
odrębne. Protokoły podpisują obecni na posiedzeniu członkowie zarządu.
1.
Rada nadzorcza składa się co najmniej z pięciu członków powoływanych i odwoływanych
przez walne zgromadzenie.
2.
Statut towarzystwa może przewidywać inny sposób powoływania lub odwoływania członków
rady nadzorczej.
3.
Członek zarządu, likwidator i pracownik towarzystwa zajmujący stanowisko głównego
księgowego, radcy prawnego lub inne podlegające bezpośrednio członkowi zarządu nie
może być równocześnie członkiem rady nadzorczej.
1.
Rada nadzorcza sprawuje stały nadzór nad działalnością towarzystwa we wszystkich dziedzinach
jego działalności.
2.
Do kompetencji rady nadzorczej należy w szczególności ocena sprawozdania finansowego,
zarówno co do zgodności z księgami i dokumentami, jak i ze stanem faktycznym, badanie
sprawozdania zarządu z działalności towarzystwa, badanie wniosków zarządu co do podziału
nadwyżki bilansowej albo pokrycia straty bilansowej oraz składanie walnemu zgromadzeniu
corocznego sprawozdania pisemnego z wyników powyższej oceny.
3.
W celu wykonania obowiązków, o których mowa w ust. 2, rada nadzorcza może badać każdą
czynność towarzystwa, żądać od zarządu i pracowników towarzystwa sprawozdań i wyjaśnień,
dokonywać rewizji stanu majątku oraz sprawdzać księgi i dokumenty.
1.
Do kompetencji rady nadzorczej należy również zawieszanie w czynnościach poszczególnych
lub wszystkich członków zarządu oraz delegowanie członków rady nadzorczej do czasowego
wykonywania czynności członków zarządu niemogących sprawować swoich czynności.
2.
W przypadku długotrwałej niemożności sprawowania czynności przez członka zarządu rada
nadzorcza niezwłocznie podejmuje odpowiednie działania w celu dokonania zmiany w składzie
zarządu.
1.
Statut towarzystwa może rozszerzyć uprawnienia rady nadzorczej, a w szczególności
przewidywać, że zarząd jest obowiązany uzyskać zgodę rady nadzorczej przed dokonaniem
określonych czynności.
2.
Jeżeli rada nadzorcza nie wyrazi zgody na dokonanie określonej czynności, zarząd może
zwrócić się do walnego zgromadzenia, aby powzięło uchwałę udzielającą zgody na dokonanie
tej czynności.
Rada nadzorcza wykonuje swoje obowiązki kolegialnie, może jednak delegować swoich
członków do samodzielnego pełnienia określonych czynności nadzorczych.
1.
Uchwały rady nadzorczej mogą być powzięte, jeżeli wszyscy członkowie zostali zaproszeni
do udziału w posiedzeniu rady nadzorczej. Uchwały zapadają bezwzględną większością
głosów, przy obecności co najmniej połowy członków rady nadzorczej, chyba że statut
towarzystwa stanowi inaczej.
2.
Do protokołów rady nadzorczej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące protokołów
zarządu.
3.
Walne zgromadzenie uchwala dla rady nadzorczej regulamin określający jej organizację
i sposób wykonywania czynności.
Najwyższym organem towarzystwa jest walne zgromadzenie. W sprawach niezastrzeżonych
w ustawie lub statucie do właściwości innych organów towarzystwa, podejmowanie uchwał
należy do walnego zgromadzenia.
1.
Zwyczajne walne zgromadzenie odbywa się w terminie 6 miesięcy po upływie każdego roku
obrotowego.
2.
Przedmiotem obrad zwyczajnego walnego zgromadzenia, poza innymi sprawami wymienionymi
w statucie, jest
1)
rozpatrzenie i zatwierdzenie sprawozdania zarządu z działalności towarzystwa, bilansu
oraz rachunku zysków i strat za rok ubiegły;
2)
powzięcie uchwały o podziale nadwyżki bilansowej albo o pokryciu straty bilansowej;
3)
udzielenie członkom organów towarzystwa absolutorium z wykonania przez nich obowiązków.
Walne zgromadzenie odbywa się w siedzibie towarzystwa. Statut towarzystwa może zawierać
odmienne postanowienia dotyczące określenia miejsca zwołania walnego zgromadzenia,
jednakże walne zgromadzenie może odbywać się wyłącznie na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej.
1.
Walne zgromadzenie zwołuje zarząd.
2.
Rada nadzorcza ma prawo zwołania zwyczajnego walnego zgromadzenia, jeżeli zarząd nie
zwoła go w terminie określonym w art. 65 ust. 1, oraz nadzwyczajnego walnego zgromadzenia,
jeżeli zwołanie go uzna za wskazane, a zarząd nie zwoła walnego zgromadzenia w terminie
14 dni od dnia zgłoszenia odpowiedniego żądania przez radę nadzorczą.
3.
Statut towarzystwa może przyznać uprawnienie, o którym mowa w ust. 2, także innym
osobom.
1.
Członkowie towarzystwa uprawnieni do udziału w walnym zgromadzeniu, reprezentujący
przynajmniej jedną dziesiątą udziałów lub głosów na walnym zgromadzeniu, mogą żądać
zwołania nadzwyczajnego walnego zgromadzenia, jak również umieszczenia określonych
spraw w porządku obrad najbliższego walnego zgromadzenia. Żądanie takie należy złożyć
na piśmie do zarządu najpóźniej na 30 dni przed proponowanym terminem walnego zgromadzenia.
2.
Statut towarzystwa może przyznać uprawnienia, o których mowa w ust. 1, członkom towarzystwa
uprawnionym do udziału w walnym zgromadzeniu przedstawiającym mniej niż jedną dziesiątą
udziałów lub głosów na walnym zgromadzeniu.
3.
Jeżeli w terminie 14 dni od dnia przedstawienia żądania zarządowi nadzwyczajne walne
zgromadzenie nie będzie zwołane, sąd rejestrowy może po wezwaniu zarządu do złożenia
oświadczenia upoważnić do zwołania nadzwyczajnego walnego zgromadzenia członków towarzystwa
uprawnionych do udziału w walnym zgromadzeniu, występujących z tym żądaniem. Sąd wyznacza
przewodniczącego tego walnego zgromadzenia. Walne zgromadzenie podejmie uchwałę rozstrzygającą,
czy koszty zwołania i odbycia walnego zgromadzenia ma ponieść towarzystwo.
4.
W ogłoszeniach i zawiadomieniach listami poleconymi, za zwrotnym potwierdzeniem odbioru,
o zwołaniu nadzwyczajnego walnego zgromadzenia, o którym mowa w ust. 3, należy powołać
się na postanowienie sądu rejestrowego.
1.
Walne zgromadzenie zwołuje się przez ogłoszenie, którego dokonuje się co najmniej
na 21 dni przed terminem walnego zgromadzenia.
2.
W ogłoszeniu należy oznaczyć datę, godzinę i miejsce odbycia walnego zgromadzenia
oraz szczegółowy porządek obrad. W przypadku zamierzonej zmiany statutu towarzystwa
należy powołać dotychczas obowiązujące postanowienia, jak również treść projektowanych
zmian.
3.
Członek towarzystwa uprawniony do udziału w walnym zgromadzeniu, który złoży w towarzystwie
przynajmniej jeden udział, może żądać zawiadomienia go listem poleconym, za zwrotnym
potwierdzeniem odbioru, wysłanym najpóźniej równocześnie z ogłoszeniem, o terminie
i porządku obrad walnego zgromadzenia, a następnie o powziętych uchwałach.
Jeżeli statut towarzystwa nie stanowi inaczej, walne zgromadzenie jest ważne bez względu
na liczbę reprezentowanych na nim udziałów.
Jeżeli statut nie stanowi inaczej, walne zgromadzenie otwiera przewodniczący rady
nadzorczej albo jego zastępca, a następnie spośród osób uprawnionych do uczestnictwa
na walnym zgromadzeniu wybiera się przewodniczącego.
1.
Lista obecności, zawierająca spis uczestników walnego zgromadzenia z wymienieniem
liczby udziałów na walnym zgromadzeniu, które każdy z nich przedstawia i służących
im głosów, podpisana przez przewodniczącego walnego zgromadzenia, wyłożona jest podczas
obrad tego walnego zgromadzenia. Statut towarzystwa może zawierać inne postanowienia
w tym zakresie.
2.
Na wniosek członków towarzystwa uprawnionych do udziału w walnym zgromadzeniu reprezentujących
przynajmniej jedną dziesiątą udziałów, lista obecności jest sprawdzona przez wybraną
w tym celu komisję, złożoną co najmniej z 3 osób. Wnioskodawcy mają prawo wyboru jednego
członka komisji.
1.
Członkowie towarzystwa uprawnieni do udziału w walnym zgromadzeniu mogą uczestniczyć
w walnym zgromadzeniu oraz wykonywać prawo głosu osobiście lub przez pełnomocników.
2.
Pełnomocnictwo udzielone jest, pod rygorem nieważności, na piśmie i dołączone do protokołu
walnego zgromadzenia.
3.
Członek zarządu lub pracownik towarzystwa nie mogą być pełnomocnikami na walnym zgromadzeniu.
Członek towarzystwa uprawniony do udziału w walnym zgromadzeniu nie może ani osobiście,
ani przez pełnomocnika, ani jako pełnomocnik innej osoby, głosować przy powzięciu
uchwały, dotyczącej jego odpowiedzialności wobec towarzystwa z jakiegokolwiek tytułu
oraz w sprawie przyznania mu wynagrodzenia, umowy między nim a towarzystwem oraz sporu
między nim a towarzystwem.
1.
Uchwały walnego zgromadzenia zapadają bezwzględną większością głosów oddanych, jeżeli
przepisy statutu towarzystwa lub niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej.
2.
Głosowanie jest jawne. Tajne głosowanie zarządza się przy wyborach organów towarzystwa
lub likwidatorów oraz nad wnioskami o odwołanie członków organów towarzystwa lub likwidatorów,
o pociągnięcie ich do odpowiedzialności, jak również w sprawach osobowych. Tajne głosowanie
należy również zarządzić na żądanie choćby jednego z obecnych.
3.
Uchwały walnego zgromadzenia są protokołowane przez notariusza.
4.
W protokole należy stwierdzić prawidłowość zwołania walnego zgromadzenia i jego zdolność
do powzięcia uchwał, wymienić powzięte uchwały, liczbę głosów oddanych za każdą uchwałą
i zgłoszone sprzeciwy. Do protokołu należy dołączyć odpowiednie dokumenty, w tym dowody
zwołania walnego zgromadzenia i listę obecności z podpisami uczestników zgromadzenia.
5.
Odpis protokołu zarząd umieści w księdze protokołów. Członkowie towarzystwa uprawnieni
do udziału w walnym zgromadzeniu mogą przeglądać księgę protokołów, mogą także żądać
wydania poświadczonych przez zarząd odpisów uchwał.
1.
Uchwała walnego zgromadzenia sprzeczna z prawem, postanowieniami statutu towarzystwa
lub dobrymi obyczajami może być zaskarżona w drodze wytoczonego przeciwko towarzystwu
powództwa o uchylenie uchwały.
2.
Prawo do wytoczenia powództwa o uchylenie uchwały walnego zgromadzenia przysługuje
1)
zarządowi, radzie nadzorczej oraz poszczególnym członkom tych organów;
2)
członkowi towarzystwa uprawnionemu do udziału w walnym zgromadzeniu, który głosował
przeciwko uchwale, a po jej powzięciu zażądał zaprotokołowania sprzeciwu;
3)
członkowi towarzystwa uprawnionemu do udziału w walnym zgromadzeniu bezzasadnie niedopuszczonemu
do udziału w walnym zgromadzeniu;
4)
innym członkom towarzystwa uprawnionym do udziału w walnym zgromadzeniu, którzy nie
byli obecni na walnym zgromadzeniu, jedynie w przypadku wadliwego zwołania zgromadzenia
lub też powzięcia uchwały w sprawie nieobjętej porządkiem obrad.
3.
Uchwała walnego zgromadzenia może być zaskarżona przez członka towarzystwa uprawnionego
do udziału w walnym zgromadzeniu nawet w przypadku zgodności uchwały z przepisami
prawa i statutem towarzystwa, jeżeli jest sprzeczna z interesem towarzystwa lub ma
na celu pokrzywdzenie członka towarzystwa uprawnionego do udziału w walnym zgromadzeniu.
4.
Powództwo o uchylenie uchwały walnego zgromadzenia należy wnieść w terminie 30 dni
od dnia otrzymania wiadomości o uchwale, nie później jednak niż w terminie 6 miesięcy
od dnia powzięcia uchwały.
1.
W sporze dotyczącym uchylenia lub stwierdzenia nieważności uchwały walnego zgromadzenia
pozwane towarzystwo reprezentuje zarząd, jeżeli na mocy uchwały walnego zgromadzenia
nie został ustanowiony w tym celu pełnomocnik.
2.
Jeżeli zarząd nie może działać za towarzystwo, a brak jest uchwały walnego zgromadzenia
o ustanowieniu pełnomocnika, sąd właściwy do rozstrzygnięcia powództwa wyznacza kuratora
towarzystwa.
1.
Prawomocny wyrok uchylający uchwałę ma moc obowiązującą w stosunkach między towarzystwem
a wszystkimi członkami towarzystwa uprawnionymi do udziału w walnym zgromadzeniu.
2.
W przypadkach, w których ważność czynności dokonanej przez towarzystwo jest zależna
od uchwały walnego zgromadzenia, uchylenie takiej uchwały nie ma skutku wobec osób
trzecich działających w dobrej wierze.
1.
Zmiana statutu towarzystwa wymaga uchwały walnego zgromadzenia, powziętej większością
co najmniej trzech czwartych oddanych głosów.
2.
Walne zgromadzenie może upoważnić radę nadzorczą do dokonania w jego uchwałach zmian
o charakterze redakcyjnym.
3.
Zmiany statutu towarzystwa nie mogą ograniczać praw wynikających z zawartych umów
ubezpieczenia.
Uchwała o rozwiązaniu towarzystwa lub połączeniu z innym towarzystwem zapada większością
co najmniej trzech czwartych oddanych głosów.
1.
Towarzystwo może zostać przekształcone w spółkę akcyjną. Do przekształcenia towarzystwa
stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu spółek handlowych dotyczące powstania spółki akcyjnej.
2.
Do przekształcenia, o którym mowa w ust. 1, wymaga się
1)
sporządzenia planu przekształcenia towarzystwa wraz z załącznikami oraz opinią biegłego
rewidenta;
2)
powzięcia uchwały o przekształceniu towarzystwa w spółkę akcyjną i jej zatwierdzenia
przez organ nadzoru;
3)
powołania członków organów spółki akcyjnej powstałej w wyniku przekształcenia towarzystwa;
4)
podpisania, przez członków towarzystwa, statutu spółki akcyjnej powstałej w wyniku
przekształcenia towarzystwa;
5)
wykreślenia towarzystwa z rejestru i dokonania wpisu do rejestru spółki akcyjnej powstałej
w wyniku przekształcenia towarzystwa.
3.
Do przygotowania planu przekształcenia towarzystwa stosuje się odpowiednio przepisy
Kodeksu spółek handlowych.
1.
Uchwała o przekształceniu towarzystwa w spółkę akcyjną jest podejmowana większością
trzech czwartych głosów przez walne zgromadzenie.
2.
Uchwała o przekształceniu towarzystwa w spółkę akcyjną zawiera
1)
nazwę i siedzibę towarzystwa przekształcanego oraz firmę i siedzibę spółki akcyjnej,
która powstanie w wyniku przekształcenia towarzystwa;
2)
zasady ustalenia wartości udziałów towarzystwa określonych na podstawie sprawozdania
finansowego sporządzanego dla celów przekształcenia;
3)
określenie wysokości kapitału zakładowego spółki akcyjnej, która powstanie w wyniku
przekształcenia towarzystwa;
4)
sposób objęcia akcji oraz zakres praw przyznanych akcjonariuszom uczestniczącym w
spółce akcyjnej, która powstanie w wyniku przekształcenia towarzystwa, jeżeli przyznanie
takich praw jest przewidziane;
5)
zakres rzeczowy i terytorialny zasięg działalności spółki akcyjnej, która powstanie
w wyniku przekształcenia towarzystwa;
6)
zgodę na brzmienie statutu spółki akcyjnej, która powstanie w wyniku przekształcenia
towarzystwa;
7)
nazwiska i imiona członków zarządu oraz rady nadzorczej spółki akcyjnej, która powstanie
w wyniku przekształcenia towarzystwa.
1.
Towarzystwo, na 30 dni przed planowanym podjęciem uchwały o przekształceniu towarzystwa
w spółkę akcyjną, wzywa członków w sposób przewidziany dla ich zawiadamiania, do złożenia
oświadczeń o uczestnictwie w powstającej spółce akcyjnej w zakresie
1)
zamiaru objęcia akcji spółki, która powstanie w wyniku przekształcenia towarzystwa;
2)
kontynuowania umowy ubezpieczenia w zakładzie ubezpieczeń, który powstanie w wyniku
przekształcenia towarzystwa.
2.
Oświadczenie, o którym mowa w ust. 1, wymaga, pod rygorem nieważności, formy pisemnej.
3.
Członkowi, który nie złożył oświadczenia o uczestnictwie w powstającej spółce akcyjnej,
przysługuje roszczenie o zapłatę kwoty odpowiadającej wartości jego udziału w towarzystwie,
zgodnie ze sprawozdaniem finansowym sporządzonym dla celów przekształcenia; przysługuje
mu również prawo wypowiedzenia umowy ubezpieczenia.
4.
Towarzystwo ma obowiązek zapłaty kwoty, o której mowa w ust. 3, nie później niż w
terminie 6 miesięcy od dnia przekształcenia towarzystwa w spółkę akcyjną.
5.
Roszczenie o zapłatę kwoty, o której mowa w ust. 3, przedawnia się z upływem 2 lat
od dnia powzięcia uchwały o przekształceniu towarzystwa w spółkę akcyjną.
Oświadczenia członków towarzystwa o nieuczestniczeniu w powstającej spółce akcyjnej
przedstawia się na walnym zgromadzeniu, które ma podjąć uchwałę o przekształceniu
towarzystwa w spółkę akcyjną.
1.
Członkowie towarzystwa przystępujący do spółki powstałej w wyniku przekształcenia
obejmują akcje proporcjonalnie do ich udziałów.
2.
Jeżeli kapitał zakładowy nie został w całości objęty w sposób, o którym mowa w ust.
1, musi być do pełnej wysokości uzupełniony nowymi akcjami. Akcje te są w całości
obejmowane za wkłady pieniężne.
1.
Uchwała o przekształceniu towarzystwa w spółkę akcyjną jest zatwierdzana przez organ
nadzoru.
2.
Wniosek o zatwierdzenie uchwały o przekształceniu powinien zawierać
1)
plan przekształcenia, o którym mowa w art. 81 ust. 2 pkt 1;
2)
uchwałę o przekształceniu towarzystwa w spółkę akcyjną;
3)
sprawozdanie finansowe przekształcanego towarzystwa;
4)
dokumenty potwierdzające posiadanie środków finansowych wolnych od obciążeń w wysokości
równej kapitałowi zakładowemu wraz z oświadczeniem o przeznaczeniu ich na pokrycie
kapitału zakładowego;
5)
informacje o obejmujących akcje osobach, które nie były członkami przekształcanego
towarzystwa;
6)
oświadczenia członków towarzystwa o nieuczestniczeniu w powstającej spółce akcyjnej,
jako głos odrębny.
Organ nadzoru zatwierdza, w drodze decyzji, uchwałę o przekształceniu towarzystwa
w spółkę akcyjną, jeżeli są spełnione następujące warunki
1)
został złożony wniosek spełniający warunki określone w art. 86 ust. 2;
2)
przekształcenie towarzystwa w spółkę akcyjną jest zgodne z przepisami prawa;
3)
interesy ubezpieczających, ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych z umowy ubezpieczenia
są należycie zabezpieczone.
1.
Zarząd zgłosi do rejestru przekształcenie towarzystwa w spółkę akcyjną.
2.
Towarzystwo staje się spółką akcyjną z chwilą wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego.
Jednocześnie sąd rejestrowy z urzędu wykreśla z rejestru towarzystwo przekształcane
(dzień przekształcenia).
1.
Majątek przekształconego towarzystwa staje się majątkiem powstałej spółki akcyjnej.
2.
Do majątku powstałej spółki i do akcji wydawanych akcjonariuszom stosuje się przepisy
Kodeksu spółek handlowych dotyczące wkładów niepieniężnych i akcji wydawanych za te wkłady.
1.
Spółce akcyjnej powstałej w wyniku przekształcenia przysługują wszystkie prawa i obowiązki,
które przysługiwały towarzystwu przed przekształceniem.
2.
Spółka akcyjna staje się podmiotem zezwolenia na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej,
które zostało przyznane towarzystwu przed jego przekształceniem.
1.
Powstała spółka akcyjna ogłosi trzykrotnie w dzienniku o zasięgu ogólnopolskim o przekształceniu
i poinformuje pisemnie ubezpieczonych, którzy nie byli członkami przekształcanego
towarzystwa, o przysługującym im prawie do wypowiedzenia umowy ubezpieczenia w okresie
3 miesięcy od dnia ostatniego ogłoszenia.
2.
Pierwsze ogłoszenie, o którym mowa w ust. 1, powinno być dokonane w terminie 7 dni
od dnia przekształcenia, a pozostałe w odstępach nie krótszych niż 7 dni i nie dłuższych
niż 14 dni.
1.
Zezwolenie na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej dla krajowego zakładu ubezpieczeń
wydaje, w drodze decyzji, po rozpatrzeniu wniosku założycieli zakładu ubezpieczeń,
organ nadzoru.
2.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, zawiera
1)
określenie nazwy lub firmy, siedziby i adresu, zasięgu terytorialnego i rzeczowego
zakresu działalności krajowego zakładu ubezpieczeń;
2)
określenie wysokości kapitału zakładowego;
3)
wskazanie założycieli krajowego zakładu ubezpieczeń;
4)
wskazanie formy prawnej, w jakiej ma być wykonywana działalność;
5)
określenie wysokości funduszu organizacyjnego przeznaczonego na utworzenie administracji
krajowego zakładu ubezpieczeń i zorganizowanie sieci przedstawicielstw; wymóg ten
nie dotyczy przypadku, gdy akwizycja na rzecz zakładu ubezpieczeń, o którym mowa w
art. 38 ust. 1, będzie prowadzona przez struktury własne założycieli zakładu ubezpieczeń;
6)
wskazanie imion i nazwisk osób przewidzianych na członków zarządu i rady nadzorczej;
7)
wskazanie imienia i nazwiska aktuariusza, osoby której powierzono prowadzenie ksiąg
rachunkowych oraz doradcy inwestycyjnego w przypadku, gdy obowiązek zatrudnienia tej
osoby wynika z ustawy.
3.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, dołącza się
1)
projekt statutu krajowego zakładu ubezpieczeń;
2)
projekty ogólnych warunków ubezpieczenia ryzyk, w zakresie których ma być wydane zezwolenie;
3)
sprawozdania finansowe założycieli, obejmujące bilanse, rachunki zysków i strat, sprawozdania
z przepływu środków pieniężnych za ostatnie trzy lata przed datą złożenia wniosku
lub z całego okresu działalności, jeżeli założyciel wykonuje działalność gospodarczą
przez czas krótszy niż okres trzech lat - w przypadku gdy obowiązek sporządzania takich
sprawozdań finansowych założycieli, z prowadzonej przez nich działalności gospodarczej,
wynika z odrębnych przepisów prawa;
4)
noty objaśniające do sprawozdań, o których mowa w pkt 3;
5)
wyliczenie marginesu wypłacalności i wyliczenie wartości środków własnych - w przypadku
gdy założycielem jest zakład ubezpieczeń;
6)
sprawozdania bankowe z przepływu środków pieniężnych na rachunkach bankowych, obejmujące
okres roku do dnia złożenia wniosku, zeznania podatkowe, składane na podstawie przepisów
o podatku dochodowym od osób fizycznych, za ostatnie trzy lata podatkowe, oświadczenie
o pochodzeniu środków pieniężnych przeznaczonych na pokrycie kapitału zakładowego
i funduszu organizacyjnego - w przypadku założycieli będących osobami fizycznymi,
które nie mają obowiązku sporządzania sprawozdań finansowych;
7)
oświadczenia założycieli o kapitale zakładowym ze wskazaniem podmiotów obejmujących
akcje lub udziały, sposobu objęcia akcji lub udziałów, ilości obejmowanych akcji lub
udziałów oraz rodzaju akcji lub udziałów;
8)
dowód posiadania przez założycieli środków finansowych wolnych od obciążeń w wysokości
równej kapitałowi zakładowemu i funduszowi organizacyjnemu wraz z oświadczeniem o
przeznaczeniu ich na pokrycie kapitału zakładowego i funduszu organizacyjnego;
9)
plan działalności, obejmujący okres pierwszych trzech lat obrotowych działalności;
10)
odpis z Krajowego Rejestru Sądowego lub równoznaczny dokument wystawiony poza granicami
Rzeczypospolitej Polskiej, wydany nie później niż 3 miesiące przed złożeniem wniosku
- w przypadku, gdy założycielem jest osoba prawna;
11)
zaświadczenie organu nadzoru, właściwego dla siedziby zagranicznego zakładu ubezpieczeń,
dotyczące wykonywanej przez wnioskodawcę działalności oraz spełnienia wymogów w zakresie
wypłacalności;
12)
poświadczone notarialnie kopie stron dowodu osobistego, zawierające serię i numer
dowodu osobistego, imię i nazwisko, numer ewidencyjny PESEL, oznaczenie organu wydającego
dowód osobisty oraz datę wydania dowodu osobistego albo poświadczoną notarialnie kopię
paszportu - w przypadku założycieli będących osobami fizycznymi;
13)
życiorysy założycieli będących osobami fizycznymi oraz osób przewidzianych na członków
zarządu, członków rady nadzorczej i aktuariusza;
14)
zgody osób przewidzianych na członków zarządu oraz rady nadzorczej na objęcie stanowisk
w zakładzie ubezpieczeń oraz oświadczenie aktuariusza o wyrażeniu zgody na wykonywanie
obowiązków w krajowym zakładzie ubezpieczeń;
15)
poświadczenie odpowiedniego wykształcenia i doświadczenia zawodowego członków zarządu
i rady nadzorczej, w tym świadectwa pracy i odpisy dyplomów;
16)
poświadczoną kopię decyzji o wpisie aktuariusza do rejestru aktuariuszy;
17)
dane o wykształceniu i doświadczeniu zawodowym osoby proponowanej na stanowisko aktuariusza,
w tym świadectwa pracy i odpisy dyplomów;
18)
zaświadczenie o niekaralności osób proponowanych na członków zarządu i rady nadzorczej
oraz aktuariusza, wydane nie później niż 3 miesiące przed dniem złożenia wniosku,
w przypadku obywateli polskich przez Krajowy Rejestr Karny, a w przypadku obywateli
państw obcych przez właściwy organ;
19)
oświadczenia założycieli oraz osób przewidzianych na członków zarządu i członków rady
nadzorczej o toczących się przeciwko nim postępowaniach sądowych w związku ze sprawą
gospodarczą;
20)
oświadczenia założycieli oraz osób przewidzianych na członków zarządu i członków rady
nadzorczej o uczestnictwie w organach zarządzających i nadzorujących spółek handlowych;
21)
oświadczenie doradcy inwestycyjnego o wyrażeniu zgody na zatrudnienie - w przypadku
wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej w zakresie
działu I grupa 3 załącznika do ustawy;
22)
listę ustanowionych w każdym państwie członkowskim Unii Europejskiej reprezentantów
do spraw roszczeń - w przypadku wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności
ubezpieczeniowej w zakresie działu II grupa 10 załącznika do ustawy, z wyjątkiem ubezpieczenia
odpowiedzialności cywilnej przewoźnika.
4.
Dokumenty, o których mowa w ust. 3, powinny być sporządzone w języku polskim lub przetłumaczone
na język polski. Tłumaczenie powinno być sporządzone przez tłumacza przysięgłego lub
konsula Rzeczypospolitej Polskiej. Dokumenty urzędowe przed tłumaczeniem powinny być
zalegalizowane przez konsula Rzeczypospolitej Polskiej.
5.
Organ nadzoru może żądać od założycieli krajowego zakładu ubezpieczeń informacji dotyczących
ich
1)
struktury własnościowej;
2)
sytuacji finansowej;
3)
dotychczasowej działalności.
1.
Plan działalności, o którym mowa w art. 92 ust. 3 pkt 9, określa dane i warunki, jakie
ze względu na rodzaj i rozmiar prowadzonych ubezpieczeń są niezbędne do zapewnienia
zdolności krajowego zakładu ubezpieczeń do wykonywania zobowiązań. Plan działalności
zawiera w szczególności
1)
określenie rodzaju ryzyk, które krajowy zakład ubezpieczeń zamierza ubezpieczać;
2)
program reasekuracji określający formę i zakres reasekuracji oraz reasekuratorów;
3)
określenie źródeł finansowania środków w wysokości minimalnego kapitału gwarancyjnego
i marginesu wypłacalności;
4)
oszacowanie kosztów utworzenia administracji krajowego zakładu ubezpieczeń i organizacji
działalności z określeniem źródeł finansowania tych kosztów;
5)
określenie środków będących w posiadaniu krajowego zakładu ubezpieczeń, które są niezbędne
do wykonania usług świadczenia pomocy, jeżeli krajowy zakład ubezpieczeń zamierza
ubezpieczać ryzyka określone w dziale II grupa 18 załącznika do ustawy;
6)
określenie organizacji działalności ubezpieczeniowej, w tym
a)
struktury organizacyjnej krajowego zakładu ubezpieczeń,
b)
sposobu zawierania umów ubezpieczenia,
c)
zasad akceptacji ryzyk,
d)
sposobu ustalania stawek ubezpieczeniowych,
e)
sposobu ustalania rezerw techniczno-ubezpieczeniowych,
f)
przyjętych zasad rachunkowości, w szczególności zasad rozliczania kosztów, w tym kosztów
administracyjnych i kosztów akwizycji,
g)
systemu ustalania wartości odszkodowań lub świadczeń,
h)
systemu zarządzania aktywami,
i)
systemu kontroli wewnętrznej.
2.
Do planu działalności, o którym mowa w art. 92 ust. 3 pkt 9, dołącza się rachunek
symulacyjny pierwszych 3 lat obrotowych działalności, obejmujący
1)
oszacowanie kosztów działalności ubezpieczeniowej, w tym kosztów administracyjnych
i kosztów akwizycji;
2)
oszacowanie składki i świadczeń z wyróżnieniem działalności bezpośredniej i reasekuracji;
3)
oszacowanie liczby zawieranych umów ubezpieczenia, stopy wypowiedzeń umów i wartości
sum ubezpieczenia, jeżeli krajowy zakład ubezpieczeń zamierza ubezpieczać ryzyka określone
w dziale I załącznika do ustawy;
4)
oszacowanie i wskazanie źródeł finansowania środków niezbędnych do pokrycia rezerw
techniczno-ubezpieczeniowych i środków własnych w wysokości marginesu wypłacalności;
5)
projekt
a)
bilansu,
b)
ogólnego rachunku zysków i strat,
c)
zbiorczego technicznego rachunku ubezpieczeń,
d)
technicznych rachunków ubezpieczeń dla grup ubezpieczeń,
e)
wyliczenia środków własnych oraz marginesu wypłacalności i kapitału gwarancyjnego;
6)
uzasadnienie oszacowanych wartości, o których mowa w pkt 1-4.
Zezwolenie na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej jest wydawane w zakresie jednej
lub więcej grup ubezpieczeń, o których mowa w załączniku do ustawy.
W zezwoleniu, o którym mowa w art. 92, określa się
1)
nazwę lub firmę, siedzibę i adres, zasięg terytorialny i rzeczowy zakres działalności
krajowego zakładu ubezpieczeń;
2)
wysokość kapitału zakładowego;
3)
założycieli krajowego zakładu ubezpieczeń;
4)
formę organizacyjną działalności krajowego zakładu ubezpieczeń;
5)
imiona i nazwiska osób przewidzianych na członków pierwszego zarządu.
1.
Na wniosek założycieli zakładu ubezpieczeń, o którym mowa w art. 38 ust. 1, organ
nadzoru może wydać promesę zezwolenia na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej.
2.
W promesie organ nadzoru określa okres jej ważności, który nie może być krótszy niż
6 miesięcy.
3.
W okresie ważności promesy organ nadzoru nie może odmówić wydania zezwolenia na wykonywanie
działalności ubezpieczeniowej, chyba że nastąpią zmiany w zakresie wniosku, dokumentów
i informacji, o których mowa w art. 92.
4.
Odmowa wydania promesy zezwolenia na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej może
nastąpić z przyczyn, o których mowa w art. 98, z wyłączeniem ust. 1 pkt 5 i 6 tego
artykułu.
1.
Zmiana zasięgu terytorialnego lub rzeczowego zakresu działalności krajowego zakładu
ubezpieczeń wymaga zezwolenia organu nadzoru.
2.
Zezwolenie jest wydawane na wniosek krajowego zakładu ubezpieczeń.
3.
Wniosek, o którym mowa w ust. 2, zawiera informacje, o których mowa w art. 92 ust.
2 pkt 1.
4.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 3, dołącza się plan działalności, o którym mowa w
art. 92 ust. 3 pkt 9, oraz odpowiednio inne dokumenty, o których mowa w art. 92 ust.
3.
1.
Zezwolenie na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej nie może być wydane, jeżeli
zachodzi co najmniej jedna z następujących okoliczności
1)
wniosek o wydanie zezwolenia i dołączone do niego dokumenty nie spełniają wymagań
określonych w ustawie;
2)
w skład zarządu lub rady nadzorczej krajowego zakładu ubezpieczeń wchodzą osoby, które
nie spełniają wymogów określonych w ustawie;
3)
założyciele krajowego zakładu ubezpieczeń byli karani za umyślne przestępstwo stwierdzone
prawomocnym wyrokiem sądu;
4)
założyciele krajowego zakładu ubezpieczeń nie dają rękojmi prowadzenia spraw krajowego
zakładu ubezpieczeń w sposób należycie zabezpieczający interesy ubezpieczających,
ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych z umów ubezpieczenia;
5)
założyciele krajowego zakładu ubezpieczeń nie udowodnią posiadania środków finansowych
w wysokości równej co najmniej funduszowi organizacyjnemu i ustalonym w planie działalności
wartościom emisji akcji (udziałów) krajowego zakładu ubezpieczeń;
6)
założyciele posługują się wartościami majątkowymi pochodzącymi z nielegalnych lub
nieujawnionych źródeł;
7)
plan działalności krajowego zakładu ubezpieczeń nie zapewnia zdolności krajowego zakładu
ubezpieczeń do wykonywania zobowiązań;
8)
wykonywanie działalności przez ten zakład ubezpieczeń zagraża obronności, bezpieczeństwu
państwa lub bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu.
2.
Zezwolenie na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej w zakresie działu II grupa
10 załącznika do ustawy, z wyjątkiem ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej przewoźnika,
nie może być wydane, jeżeli krajowy zakład ubezpieczeń nie przedłoży listy reprezentantów
do spraw roszczeń.
W przypadkach, o których mowa w art. 35 lub art. 239, przepisy art. 98 ust. 1 pkt
3-6 stosuje się odpowiednio do akcjonariuszy albo udziałowców zakładu ubezpieczeń
przy wtórnym nabyciu akcji albo udziałów.
1.
Krajowy zakład ubezpieczeń jest obowiązany rozpocząć wykonywanie działalności ubezpieczeniowej
w terminie nieprzekraczającym 12 miesięcy od dnia wydania zezwolenia.
2.
Za dzień rozpoczęcia wykonywania działalności ubezpieczeniowej uważa się dzień zawarcia
pierwszej umowy ubezpieczenia.
3.
Krajowy zakład ubezpieczeń jest obowiązany zawiadomić organ nadzoru o zaprzestaniu
wykonywania działalności ubezpieczeniowej lub zawierania umów ubezpieczenia w danej
grupie ubezpieczeń w terminie 7 dni.
1.
Organ nadzoru może cofnąć krajowemu zakładowi ubezpieczeń w drodze decyzji zezwolenie
na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej w zakresie jednej lub więcej grup ubezpieczeń,
jeżeli
1)
przestał spełniać warunki wymagane do uzyskania zezwolenia lub
2)
wykonuje działalność z naruszeniem prawa, statutu, planu działalności lub nie zapewnia
zdolności krajowego zakładu ubezpieczeń do wykonywania zobowiązań, lub
3)
nie zrealizuje w terminie planu przywrócenia prawidłowych stosunków finansowych albo
krótkoterminowego planu wypłacalności, lub
4)
zaprzestanie wykonywania działalności ubezpieczeniowej przez okres dłuższy niż 6 miesięcy,
lub
5)
złoży wniosek o cofnięcie zezwolenia na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej;
6)
nie rozpoczął wykonywania działalności ubezpieczeniowej w terminie, o którym mowa
w art. 100 ust. 1;
7)
jeżeli w stosunku odpowiednio do akcjonariuszy albo udziałowców zakładu ubezpieczeń
zaistniały przesłanki określone w art. 98 ust. 1 pkt 3-6.
2.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 6, organ nadzoru może cofnąć zezwolenie w
zakresie grup ubezpieczeń, w których działalność ubezpieczeniowa nie została rozpoczęta.
3.
Organ nadzoru cofa zezwolenie na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej w zakresie
działu II grupa 10 załącznika do ustawy, z wyjątkiem ubezpieczenia odpowiedzialności
cywilnej przewoźnika, w przypadku stwierdzenia braku reprezentanta do spraw roszczeń
w państwie członkowskim Unii Europejskiej.
4.
W przypadku cofnięcia zezwolenia na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej w zakresie
jednej lub więcej grup ubezpieczeń, organ nadzoru może ograniczyć lub zakazać krajowemu
zakładowi ubezpieczeń swobodnego rozporządzania jego aktywami oraz zaciągania zobowiązań
lub przekazać zarząd majątkiem zakładu ubezpieczeń wyznaczonej osobie.
5.
Z dniem przekazania zarządu majątkiem wyznaczonej osobie prawo reprezentacji krajowego
zakładu ubezpieczeń w zakresie praw i obowiązków, których przedmiotem jest majątek
krajowego zakładu ubezpieczeń, przechodzi na wyznaczoną osobę.
6.
Z dniem przekazania zarządu majątkiem wyznaczonej osobie, kompetencje organów krajowego
zakładu ubezpieczeń w zakresie praw i obowiązków, których przedmiotem jest majątek
krajowego zakładu ubezpieczeń, ulegają zawieszeniu do dnia upływu terminu sprawowania
zarządu przez wyznaczoną osobę.
7.
Organ nadzoru ustala wynagrodzenie za sprawowanie zarządu majątkiem krajowego zakładu
ubezpieczeń przez wyznaczoną osobę. Koszty zarządu majątkiem krajowego zakładu ubezpieczeń
przez wyznaczoną osobę ponosi krajowy zakład ubezpieczeń.
8.
Osoba wyznaczona do sprawowania zarządu majątkiem krajowego zakładu ubezpieczeń otrzymuje
w razie potrzeby urlop bezpłatny w macierzystym zakładzie pracy na czas pełnienia
tej funkcji. Okres bezpłatnego urlopu zalicza się do okresów pracy oraz innych okresów,
od których zależy nabycie uprawnień pracowniczych.
9.
Organ nadzoru w decyzji o przekazaniu zarządu majątkiem, o którym mowa w ust. 4, określa
1)
osobę, której przekazuje się zarząd majątkiem krajowego zakładu ubezpieczeń;
2)
okres, na który jest ustanawiany zarząd majątkiem;
3)
szczegółowe zadania zarządu majątkiem;
4)
sposób wykonywania zadań zarządu majątkiem;
5)
wysokość wynagrodzenia za zarząd majątkiem.
10.
Decyzja o cofnięciu zezwolenia jest natychmiast wykonalna.
11.
Organ nadzoru, w terminie 7 dni od dnia wydania decyzji, trzykrotnie ogłasza w dzienniku
o zasięgu ogólnopolskim informację o cofnięciu zezwolenia na wykonywanie działalności
ubezpieczeniowej.
W przypadku cofnięcia zezwolenia na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej
1)
krajowy zakład ubezpieczeń nie może zawierać umów ubezpieczenia;
2)
umowy ubezpieczenia już zawarte nie mogą być przedłużane i nie przedłużają się;
3)
sumy ubezpieczeń zawartych umów ubezpieczenia nie mogą być podwyższane.
Przepisy ustawy stosuje się odpowiednio do głównych oddziałów zagranicznych zakładów
ubezpieczeń, o ile przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej.
1.
Zagraniczny zakład ubezpieczeń może podejmować i wykonywać działalność ubezpieczeniową
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na zasadzie wzajemności.
2.
Zasady wzajemności, o której mowa w ust. 1, nie stosuje się do państw należących do
Światowej Organizacji Handlu.
3.
Podjęcie działalności ubezpieczeniowej przez zagraniczny zakład ubezpieczeń, z zastrzeżeniem
przepisów rozdziału 7, wymaga zezwolenia organu nadzoru.
1.
Zagraniczny zakład ubezpieczeń może podejmować i wykonywać działalność ubezpieczeniową
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jedynie przez główny oddział, z zastrzeżeniem
przepisów rozdziału 7.
2.
Główny oddział działa na podstawie przepisów prawa polskiego i statutu głównego oddziału
sporządzanego przez zagraniczny zakład ubezpieczeń, w formie aktu notarialnego.
3.
Statut głównego oddziału i jego zmiany podlegają zatwierdzeniu przez organ nadzoru.
4.
Statut głównego oddziału określa w szczególności
1)
strukturę organizacyjną głównego oddziału;
2)
zasady tworzenia jednostek terenowych oraz zasady ich reprezentacji;
3)
rodzaje rezerw techniczno-ubezpieczeniowych tworzonych przez główny oddział i metody
ich tworzenia;
4)
zasady rozliczeń z centralą zagranicznego zakładu ubezpieczeń.
5.
Główny oddział podlega wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego i może rozpocząć działalność
z chwilą dokonania wpisu.
6.
Wpis do Krajowego Rejestru Sądowego może zostać dokonany po uzyskaniu zezwolenia organu
nadzoru na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej przez zagraniczny zakład ubezpieczeń
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
1.
Główny oddział może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywany.
2.
Głównym oddziałem kieruje dyrektor głównego oddziału.
3.
Dyrektor głównego oddziału i jego zastępcy muszą każdorazowo spełniać następujące
wymagania
1)
posiadać pełną zdolność do czynności prawnych;
2)
posiadać wyższe wykształcenie;
3)
nie być skazanym za umyślne przestępstwo stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu;
4)
dawać rękojmię prowadzenia spraw zakładu ubezpieczeń w sposób należyty.
4.
Co najmniej dwie osoby, o których mowa w ust. 3, w tym dyrektor głównego oddziału,
muszą posługiwać się językiem polskim. W przypadku obywateli państw obcych, znajomość
języka polskiego powinna być potwierdzona egzaminem państwowym z języka polskiego
dla cudzoziemców ubiegających się o urzędowe poświadczenie jego znajomości, o którym
mowa w ustawie o języku polskim.
5.
Co najmniej dwie osoby, o których mowa w ust. 3, w tym dyrektor głównego oddziału,
muszą legitymować się co najmniej pięcioletnim stażem pracy na samodzielnych stanowiskach
kierowniczych w instytucjach finansowych.
6.
Prawo reprezentacji głównego oddziału przysługuje dyrektorowi i jednemu z zastępców
lub dwóm zastępcom łącznie.
7.
Dyrektor głównego oddziału oraz jego zastępcy są ujawniani w Krajowym Rejestrze Sądowym.
8.
Główny oddział jest obowiązany przechowywać wszelkie dokumenty dotyczące jego działalności
w siedzibie głównego oddziału na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
9.
Główny oddział ma swoją siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości
wskazanej w zezwoleniu.
10.
Właściwe do rozpoznawania spraw, w których stroną lub uczestnikiem jest zagraniczny
zakład ubezpieczeń działający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez główny
oddział, są polskie sądy powszechne.
1.
Organ nadzoru, na wniosek zagranicznego zakładu ubezpieczeń, wydaje, w drodze decyzji,
zezwolenie na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej przez główny oddział na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej.
2.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, zawiera
1)
nazwę i siedzibę zagranicznego zakładu ubezpieczeń oraz nazwę państwa, w którym znajduje
się jego siedziba;
2)
siedzibę oraz rzeczowy zakres działalności głównego oddziału;
3)
imiona i nazwiska osób przewidzianych na dyrektora głównego oddziału, jego zastępców,
aktuariusza, osoby odpowiedzialnej za prowadzenie ksiąg rachunkowych oraz doradcy
inwestycyjnego, w przypadku gdy obowiązek zatrudnienia tej osoby wynika z ustawy.
3.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, dołącza się
1)
statut zagranicznego zakładu ubezpieczeń;
2)
projekty ogólnych warunków ubezpieczeń, w zakresie których ma być wydane zezwolenie;
3)
wyliczenie marginesu wypłacalności i wyliczenie wartości środków własnych zagranicznego
zakładu ubezpieczeń;
4)
plan działalności spełniający warunki, o których mowa w art. 93, dotyczący prowadzenia
głównego oddziału na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, obejmujący okres pierwszych
3 lat działalności;
5)
projekt statutu głównego oddziału;
6)
zaświadczenie organu nadzoru ubezpieczeniowego państwa, w którym znajduje się siedziba
zagranicznego zakładu ubezpieczeń, o posiadaniu przez ten zakład ubezpieczeń zezwolenia
na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej oraz o posiadaniu środków własnych oraz
informację o sytuacji finansowej tego zakładu ubezpieczeń;
7)
sprawozdanie finansowe za okres ostatnich 3 lat działalności zagranicznego zakładu
ubezpieczeń wraz z opinią biegłego rewidenta;
8)
dowód, że krajowe zakłady ubezpieczeń mogą podjąć działalność ubezpieczeniową na terytorium
kraju, w którym zakład ubezpieczeń ma siedzibę; wymóg ten nie dotyczy krajów, z którymi
Rzeczpospolita Polska podpisała stosowne umowy międzynarodowe;
9)
informacje o wysokości funduszu organizacyjnego przeznaczonego na utworzenie administracji
głównego oddziału i zorganizowanie jego jednostek terenowych;
10)
wskazanie źródeł środków finansowych niezbędnych do wypłacenia świadczeń ubezpieczeniowych
i pokrycia marginesu wypłacalności;
11)
zgodę osoby proponowanej na stanowisko dyrektora głównego oddziału oraz osób proponowanych
na stanowiska jego zastępców, a także zgodę aktuariusza - na wykonywanie obowiązków
w głównym oddziale;
12)
życiorysy osób proponowanych na stanowiska dyrektora głównego oddziału i jego zastępców
oraz aktuariusza;
13)
dokumenty potwierdzające odpowiednie wykształcenie i doświadczenie zawodowe niezbędne
do zarządzania zakładem ubezpieczeń osoby proponowanej na stanowisko dyrektora i osób
proponowanych na stanowiska jego zastępców, w tym świadectwa pracy i odpisy dyplomów;
14)
dane o wykształceniu i doświadczeniu zawodowym osoby proponowanej na stanowisko aktuariusza,
w tym świadectwa pracy i odpisy dyplomów oraz potwierdzoną kopię decyzji o wpisie
do rejestru aktuariuszy;
15)
zaświadczenie o niekaralności osób proponowanych na stanowiska dyrektora głównego
oddziału i jego zastępców oraz aktuariusza, wydane nie później niż 3 miesiące przed
dniem złożenia wniosku, w przypadku obywateli polskich przez Krajowy Rejestr Karny,
a w przypadku obywateli państw obcych przez właściwy organ;
16)
oświadczenie osób proponowanych na stanowiska dyrektora głównego oddziału i jego zastępców
oraz aktuariusza o toczących się przeciwko nim postępowaniach sądowych w związku ze
sprawą gospodarczą oraz o uczestnictwie w organach zarządzających i nadzorujących
spółek handlowych;
17)
oświadczenie doradcy inwestycyjnego o wyrażeniu zgody na zatrudnienie - w przypadku
wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej w zakresie
działu I grupa 3 załącznika do ustawy;
18)
listę ustanowionych w każdym państwie członkowskim Unii Europejskiej reprezentantów
do spraw roszczeń - w przypadku wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności
ubezpieczeniowej w zakresie działu II grupa 10 załącznika do ustawy, z wyjątkiem ubezpieczenia
odpowiedzialności cywilnej przewoźnika.
4.
Dokumenty, o których mowa w ust. 3, powinny być sporządzone w języku polskim lub przetłumaczone
na język polski. Tłumaczenie powinno być sporządzone przez tłumacza przysięgłego lub
konsula Rzeczypospolitej Polskiej. Dokumenty urzędowe przed tłumaczeniem powinny być
zalegalizowane przez konsula Rzeczypospolitej Polskiej.
1.
Zezwolenie, o którym mowa w art. 107 ust. 1, jest wydawane na wykonywanie działalności
ubezpieczeniowej w zakresie jednej lub więcej grup ubezpieczeń, o których mowa w załączniku
do ustawy.
2.
Zezwolenie może być wydane, jeżeli w państwie, w którym znajduje się siedziba zagranicznego
zakładu ubezpieczeń, zakład ten posiada odpowiednie zezwolenie na wykonywanie działalności
ubezpieczeniowej we wnioskowanym zakresie i działa w formie spółki akcyjnej albo towarzystwa
ubezpieczeń wzajemnych.
3.
Wymóg co do formy, o którym mowa w ust. 2, nie dotyczy podmiotów zagranicznych wykonujących
działalność ubezpieczeniową, których siedziba znajduje się w państwach należących
do Światowej Organizacji Handlu.
1.
Zagraniczny zakład ubezpieczeń, który złożył wniosek o wydanie zezwolenia na wykonywanie
działalności ubezpieczeniowej przez główny oddział lub uzyskał takie zezwolenie na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz na terytorium innego państwa członkowskiego
Unii Europejskiej, może złożyć wniosek o przyznanie mu łącznie następujących uprawnień
1)
obliczenia marginesu wypłacalności, o którym mowa w art. 116, w odniesieniu do wyników
całej działalności, którą zagraniczny zakład ubezpieczeń zamierza wykonywać lub wykonuje
przez główne oddziały mające siedziby na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej;
2)
złożenia kaucji, o której mowa w art. 113, jedynie na terytorium jednego spośród państw
członkowskich Unii Europejskiej, na terytorium których zagraniczny zakład ubezpieczeń
zamierza wykonywać lub wykonuje działalność ubezpieczeniową przez główne oddziały;
3)
umiejscowienia aktywów stanowiących pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych na
terytorium jednego spośród państw członkowskich Unii Europejskiej, na terytorium których
zagraniczny zakład ubezpieczeń zamierza wykonywać lub wykonuje działalność ubezpieczeniową
przez główne oddziały.
2.
Zagraniczny zakład ubezpieczeń występuje o przyznanie uprawnień, o których mowa w
ust. 1, do organu nadzoru oraz właściwych organów państw członkowskich Unii Europejskiej,
w których zamierza on wykonywać lub wykonuje działalność ubezpieczeniową przez główny
oddział.
3.
We wniosku, o którym mowa w ust. 1, zagraniczny zakład ubezpieczeń ma obowiązek wskazać
właściwy organ nadzoru jednego spośród państw członkowskich Unii Europejskiej na terytorium
których zagraniczny zakład ubezpieczeń zamierza wykonywać lub wykonuje działalność
ubezpieczeniową przez główne oddziały. Wskazany we wniosku właściwy organ będzie sprawować
nadzór nad wypłacalnością zagranicznego zakładu ubezpieczeń w odniesieniu do jego
działalności wykonywanej przez główne oddziały na terytorium państw członkowskich
Unii Europejskiej. W państwie członkowskim Unii Europejskiej, w którym ma siedzibę
wskazany właściwy organ nadzoru składana jest kaucja, o której mowa w ust. 1 pkt 2.
4.
Uprawnienia, o których mowa w ust. 1, mogą być przyznane, gdy wyrażą na to zgodę właściwe
organy wszystkich państw członkowskich Unii Europejskiej, na terytorium których zagraniczny
zakład ubezpieczeń zamierza wykonywać lub wykonuje działalność ubezpieczeniową przez
główne oddziały i na terytorium których złożył wniosek, o którym mowa w ust. 1. Organ
nadzoru udziela zgody w drodze decyzji, po dokonaniu w szczególności oceny sytuacji
finansowej zagranicznego zakładu ubezpieczeń, w tym jego wypłacalności.
5.
Uprawnienia, o których mowa w ust. 1, przysługują po wyrażeniu zgody, o której mowa
w ust. 4, od dnia przekazania informacji przez wskazany właściwy organ nadzoru, o
którym mowa w ust. 3, organom nadzoru pozostałych państw członkowskich Unii Europejskiej
na terytorium których zagraniczny zakład ubezpieczeń zamierza wykonywać lub wykonuje
działalność ubezpieczeniową przez główne oddziały, o zamiarze sprawowania nadzoru
nad wypłacalnością tego zakładu ubezpieczeń.
6.
Organ nadzoru przekaże lub wystąpi do właściwych organów nadzoru państw członkowskich
Unii Europejskiej na terytorium których zagraniczny zakład ubezpieczeń zamierza wykonywać
lub wykonuje działalność ubezpieczeniową przez główne oddziały - informacje niezbędne
do sprawowania nadzoru nad wypłacalnością zagranicznego zakładu ubezpieczeń w odniesieniu
do jego działalności wykonywanej przez główny oddział na terytorium państw członkowskich
Unii Europejskiej.
7.
Na wniosek jednego lub kilku zainteresowanych państw członkowskich Unii Europejskiej
zgoda na przyznanie uprawnień, o których mowa w ust. 1, może być cofnięta równocześnie
przez wszystkie zainteresowane państwa członkowskie Unii Europejskiej. Organ nadzoru
cofa zgodę w drodze decyzji.
8.
Nadzór sprawowany przez wskazany właściwy organ nadzoru, o którym mowa w ust. 3, jest
traktowany tak jak nadzór, o którym mowa w rozdziale 7.
1.
Powołanie dyrektora głównego oddziału i jednego z jego zastępców następuje za zgodą
organu nadzoru. O wyrażenie zgody występuje zagraniczny zakład ubezpieczeń.
2.
Wyrażenie zgody, o której mowa w ust. 1, następuje w drodze decyzji.
3.
Organ nadzoru może, w drodze decyzji, odmówić wyrażenia zgody na powołanie danej osoby
na stanowisko dyrektora głównego oddziału lub jego zastępcy, jeżeli osoba ta nie spełnia
warunków określonych w art. 106 ust. 3-5.
4.
W przypadku odmowy udzielenia przez organ nadzoru zgody, o której mowa w ust. 1, powołanie
osób, o których mowa w ust. 1, nie wywołuje skutków prawnych.
Zagraniczny zakład ubezpieczeń jest obowiązany rozpocząć wykonywanie działalności
ubezpieczeniowej w terminie nieprzekraczającym 12 miesięcy od dnia wydania zezwolenia.
Zmiana rzeczowego zakresu działalności głównego oddziału wymaga zezwolenia organu
nadzoru.
1.
Wykonywanie działalności ubezpieczeniowej przez zagraniczny zakład ubezpieczeń na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej może być rozpoczęte po złożeniu kaucji, w celu
zabezpieczenia jego przyszłych zobowiązań z tytułu umów ubezpieczenia zawartych przez
główny oddział na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
2.
Kaucja wynosi równowartość minimalnej wysokości kapitału gwarancyjnego.
3.
Kaucja jest utrzymywana przez cały okres działalności głównego oddziału na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej.
4.
Kaucja wraz z oprocentowaniem jest zaliczana na poczet posiadanych środków własnych
i podlega zdeponowaniu na wyodrębnionym, oprocentowanym rachunku w banku mającym siedzibę
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, który posiada fundusze własne w wysokości
stanowiącej równowartość w złotych co najmniej 100 mln euro.
5.
Kaucja wraz z oprocentowaniem podlega zwrotowi zagranicznemu zakładowi ubezpieczeń
po zaspokojeniu wszystkich roszczeń wynikających z umów ubezpieczenia zawartych za
pośrednictwem głównego oddziału na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
6.
Kaucja nie podlega egzekucji; zaspokojenie z kaucji za zgodą organu nadzoru wydaną
w drodze decyzji może nastąpić jedynie w trakcie likwidacji głównego oddziału.
1.
Zezwolenie na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej przez zagraniczny zakład ubezpieczeń
nie może być wydane, jeżeli
1)
wniosek zagranicznego zakładu ubezpieczeń nie spełnia warunków określonych w ustawie
lub
2)
osoby proponowane na stanowiska dyrektora głównego oddziału i jego zastępców nie spełniają
wymogów określonych w ustawie, lub
3)
zagraniczny zakład ubezpieczeń nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania działalności
ubezpieczeniowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lub
4)
zagraniczny zakład ubezpieczeń nie posiada środków finansowych w wysokości równej
co najmniej funduszowi organizacyjnemu i środków własnych głównego oddziału ustalonych
w planie działalności, lub
5)
zagraniczny zakład ubezpieczeń nie posiada środków finansowych niezbędnych do zapewnienia
pokrycia rezerw techniczno-ubezpieczeniowych głównego oddziału, lub
6)
zagraniczny zakład ubezpieczeń posługuje się wartościami majątkowymi pochodzącymi
z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł, lub
7)
plan działalności nie zapewnia zdolności do wykonywania zobowiązań głównego oddziału,
lub
8)
wykonywanie działalności zagraża obronności, bezpieczeństwu państwa lub bezpieczeństwu
i porządkowi publicznemu.
2.
Zezwolenie na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej przez zagraniczny zakład ubezpieczeń
w zakresie działu II grupa 10 załącznika do ustawy, z wyjątkiem ubezpieczenia odpowiedzialności
cywilnej przewoźnika, nie może być wydane, jeżeli zagraniczny zakład ubezpieczeń nie
przedłoży listy reprezentantów do spraw roszczeń.
Główny oddział jest obowiązany do tworzenia rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, o
których mowa w art. 149 ust. 1 pkt 2, na pokrycie zobowiązań, jakie mogą wyniknąć
z zawartych przez główny oddział umów ubezpieczenia na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej.
Zagraniczny zakład ubezpieczeń jest obowiązany posiadać na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej środki własne w wysokości nie niższej niż margines wypłacalności i nie niższej
niż kapitał gwarancyjny, przy czym podstawą do wyliczenia marginesu wypłacalności
jest
1)
wysokość rezerw techniczno-ubezpieczeniowych głównego oddziału oraz wielkość sum ubezpieczenia
umów zawartych przez główny oddział, w przypadku zagranicznego zakładu ubezpieczeń
wykonującego działalność w dziale I grupy 1-3 lub 4 załącznika do ustawy;
2)
składka lub świadczenie głównego oddziału w przypadku zagranicznego zakładu ubezpieczeń
wykonującego działalność w dziale I grupa 5 załącznika do ustawy;
3)
składka lub świadczenie głównego oddziału w przypadku zagranicznego zakładu ubezpieczeń
wykonującego działalność w dziale II załącznika do ustawy.
Przepisy określające uprawnienia organu nadzoru w stosunku do organów zakładu ubezpieczeń
stosuje się odpowiednio do dyrektora głównego oddziału i jego zastępców.
1.
Organ nadzoru zatwierdza, w drodze decyzji, umowę o przeniesienie całości lub części
portfela ubezpieczeń posiadanego przez główny oddział, na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej, na rzecz zakładu ubezpieczeń mającego siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej.
2.
Decyzja zatwierdzająca umowę, o której mowa w ust. 1, może być wydana, jeżeli zakład
ubezpieczeń przejmujący portfel ubezpieczeń będzie posiadać środki własne w wysokości
marginesu wypłacalności.
3.
Organ nadzoru zatwierdza, w drodze decyzji, przeniesienie całości lub części portfela
ubezpieczeń posiadanego przez główny oddział, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
na rzecz zakładu ubezpieczeń mającego siedzibę w innym państwie członkowskim Unii
Europejskiej, po uzyskaniu od właściwych organów tego państwa informacji w zakresie
1)
dopuszczalności, według prawa krajowego tego państwa członkowskiego Unii Europejskiej,
przeniesienia portfela;
2)
zgody na dokonanie przeniesienia portfela;
3)
posiadania przez zakład ubezpieczeń przejmujący portfel ubezpieczeń środków własnych
w wysokości marginesu wypłacalności.
4.
Organ nadzoru zatwierdza, w drodze decyzji, przeniesienie całości lub części portfela
ubezpieczeń posiadanego przez główny oddział, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
na rzecz głównego oddziału, który uzyskał zezwolenie na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej
w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, po uzyskaniu od właściwych organów
tego państwa informacji w zakresie, o którym mowa w ust. 3.
5.
W przypadku gdy ryzyko objęte umową ubezpieczenia zawartą przez główny oddział na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, umiejscowione jest w innym państwie członkowskim
Unii Europejskiej, organ nadzoru zatwierdza przeniesienie portfela, o którym mowa
w ust. 1, 3 lub 4, po uzyskaniu zgody właściwych organów państwa, w którym jest umiejscowione
ryzyko.
6.
Do umów o przeniesienie portfela, o których mowa w ust. 1 oraz w ust. 3, przepisy
art. 183-186 stosuje się odpowiednio.
1.
Organ nadzoru cofa, w drodze decyzji, zezwolenie na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej
przez zagraniczny zakład ubezpieczeń na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli
zakład ten w państwie, gdzie znajduje się jego siedziba
1)
utracił zezwolenie na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej;
2)
został postawiony w stan likwidacji lub ogłoszono jego upadłość.
2.
Organ nadzoru może cofnąć, w drodze decyzji, zezwolenie na wykonywanie działalności
w zakresie jednej lub kilku grup ubezpieczeń albo jednego lub kilku rodzajów ubezpieczeń
przez zagraniczny zakład ubezpieczeń na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli
1)
zagraniczny zakład ubezpieczeń przestał spełniać warunki niezbędne do uzyskania zezwolenia;
2)
główny oddział wykonuje działalność ubezpieczeniową z naruszeniem przepisów prawa,
statutu lub nie zapewnia zdolności zagranicznego zakładu ubezpieczeń do wykonywania
zobowiązań;
3)
zagraniczny zakład ubezpieczeń wystąpił do organu nadzoru z wnioskiem o cofnięcie
zezwolenia, przy czym należy zagwarantować zabezpieczenie interesów ubezpieczających,
ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych z umów ubezpieczenia w szczególności
w zakresie spełnienia świadczeń i wypłaty odszkodowań;
4)
zagraniczny zakład ubezpieczeń nie rozpoczął wykonywania działalności ubezpieczeniowej
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie, o którym mowa w art. 111;
5)
zagraniczny zakład ubezpieczeń zaprzestał wykonywania działalności ubezpieczeniowej
przez okres dłuższy niż 6 miesięcy;
6)
zagraniczny zakład ubezpieczeń nie zrealizuje w terminie planu przywrócenia prawidłowych
stosunków finansowych albo krótkoterminowego planu wypłacalności;
7)
w stosunku odpowiednio do akcjonariuszy albo udziałowców zagranicznego zakładu ubezpieczeń
zaistnieją przesłanki określone w art. 98 ust. 1 pkt 3-6.
3.
W przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 4, organ nadzoru może cofnąć zezwolenie w
zakresie grup ubezpieczeń, w których działalność ubezpieczeniowa nie została rozpoczęta.
4.
Organ nadzoru cofa zezwolenie na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej przez zagraniczny
zakład ubezpieczeń w zakresie działu II grupa 10 załącznika do ustawy, z wyjątkiem
ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej przewoźnika, w przypadku stwierdzenia braku
reprezentanta do spraw roszczeń w państwie członkowskim Unii Europejskiej.
5.
Zagraniczny zakład ubezpieczeń jest obowiązany, w terminie 7 dni, zawiadomić organ
nadzoru o zaprzestaniu wykonywania działalności ubezpieczeniowej lub zawierania umów
w danej grupie ubezpieczenia.
1.
W przypadku gdy organ nadzoru sprawuje nadzór nad działalnością ubezpieczeniową zagranicznego
zakładu ubezpieczeń na zasadach i w trybie określonych w art. 109, cofnięcie zezwolenia,
o którym mowa w art. 119, wymaga powiadomienia organów nadzoru pozostałych państw
członkowskich Unii Europejskiej, na terytorium których zagraniczny zakład ubezpieczeń
wykonuje działalność ubezpieczeniową przez główne oddziały.
2.
W przypadku gdy właściwy organ nadzoru, o którym mowa w art. 109 ust. 3, poinformuje
organ nadzoru o cofnięciu zezwolenia na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej
przez zagraniczny zakład ubezpieczeń na jego terytorium, organ nadzoru zastosuje do
tego zagranicznego zakładu ubezpieczeń wszelkie środki przewidziane w ustawie.
3.
W przypadku gdy powodem cofnięcia zezwolenia, o którym mowa w ust. 2, jest brak wymaganego
marginesu wypłacalności, organ nadzoru cofa zezwolenie na wykonywanie działalności
ubezpieczeniowej przez zagraniczny zakład ubezpieczeń na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej.
Rozwiązanie głównego oddziału następuje po przeprowadzeniu jego likwidacji.
1.
Organ nadzoru może zarządzić likwidację głównego oddziału w przypadku, gdy
1)
działalność głównego oddziału jest wykonywana z naruszeniem przepisów prawa, statutu,
planu działalności lub nie zapewnia zdolności zakładu ubezpieczeń do wykonywania zobowiązań;
2)
główny oddział nie spełnia świadczeń ubezpieczeniowych na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej albo spełnia je z opóźnieniem lub częściowo;
3)
zostało wszczęte postępowanie upadłościowe lub likwidacyjne wobec zagranicznego zakładu
ubezpieczeń w kraju jego siedziby.
2.
W przypadku zarządzenia likwidacji organ nadzoru wyznacza likwidatora.
1.
Likwidatorzy są obowiązani składać sprawozdania o przebiegu likwidacji co 3 miesiące
od dnia otwarcia likwidacji; organ nadzoru może żądać przedstawiania sprawozdań o
przebiegu likwidacji w terminach krótszych oraz przekazywania dodatkowych informacji.
2.
W przypadku zarządzenia likwidacji głównego oddziału
1)
główny oddział nie może zawierać nowych umów ubezpieczenia;
2)
umowy już zawarte nie mogą być przedłużane i nie przedłużają się;
3)
sumy ubezpieczeń zawartych umów ubezpieczenia nie mogą być podwyższane.
3.
W przypadku likwidacji przez zagraniczny zakład ubezpieczeń działalności na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej lub utraty zezwolenia na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej
w kraju, w którym znajduje się siedziba zagranicznego zakładu ubezpieczeń, likwidatorem
głównego oddziału jest jego dyrektor.
4.
Dyrektor głównego oddziału ma obowiązek powiadomić organ nadzoru o zaistnieniu okoliczności,
o których mowa w art. 119, w terminie 3 dni od dnia powzięcia informacji o zaistnieniu
tych okoliczności oraz trzykrotnie ogłasza o zaistnieniu tych okoliczności w dzienniku
o zasięgu ogólnokrajowym. Ogłoszenia są dokonywane w odstępach nie krótszych niż 7
dni i nie dłuższych niż 14 dni. Pierwsze ogłoszenie powinno być dokonane w terminie
7 dni od dnia powiadomienia organu nadzoru.
5.
Dyrektor głównego oddziału, który nie powiadomi organu nadzoru oraz nie ogłosi trzykrotnie
w dzienniku o zasięgu ogólnopolskim o okolicznościach, o których mowa w art. 119,
odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z zagranicznym zakładem ubezpieczeń za
szkodę wyrządzoną z tego tytułu wierzycielom.
Jeżeli środki stanowiące pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych nie wystarczą
na pokrycie wszystkich zobowiązań głównego oddziału, za wydaną w drodze decyzji zgodą
organu nadzoru, zaspokojenie niepokrytej części zobowiązań następuje z kaucji, o której
mowa w art. 113.
Do likwidacji głównego oddziału stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu spółek handlowych dotyczące likwidacji spółki akcyjnej.
Zagraniczny zakład ubezpieczeń odpowiada za zobowiązania głównego oddziału całym swoim
majątkiem.
1.
Krajowy zakład ubezpieczeń, w ramach swobody świadczenia usług, może wykonywać działalność
ubezpieczeniową na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej.
2.
Działalność krajowego zakładu ubezpieczeń w zakresie, o którym mowa w ust. 1, podlega
nadzorowi organu nadzoru.
1.
Zagraniczny zakład ubezpieczeń z państwa członkowskiego Unii Europejskiej może wykonywać
działalność ubezpieczeniową na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli uzyskał
odpowiednie zezwolenie na wykonywanie tej działalności w państwie, w którym ma swoją
siedzibę.
2.
Wykonywanie działalności przez zakład ubezpieczeń, o którym mowa w ust. 1, podlega
nadzorowi właściwego organu państwa członkowskiego Unii Europejskiej, w którym ma
on swoją siedzibę.
1.
Zagraniczny zakład ubezpieczeń z państwa członkowskiego Unii Europejskiej, wykonujący
działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązany stosować prawo
polskie, chyba że co innego wynika z umowy międzynarodowej, której Rzeczpospolita
Polska jest stroną.
2.
Za zobowiązania z tytułu wykonywanej działalności ubezpieczeniowej zagraniczny zakład
ubezpieczeń, o którym mowa w ust. 1, odpowiada całym swoim majątkiem.
3.
Zakład ubezpieczeń, o którym mowa w ust. 1, w zakresie określenia prawa właściwego
dla umowy ubezpieczenia jest obowiązany stosować następujące zasady
1)
jeżeli ubezpieczający ma miejsce zamieszkania lub siedzibę zarządu w państwie członkowskim
Unii Europejskiej umiejscowienia ryzyka, do umów ubezpieczenia stosuje się prawo tego
państwa członkowskiego Unii Europejskiej, z zastrzeżeniem, że gdy pozwala na to prawo
tego państwa członkowskiego strony mogą wybrać prawo innego państwa;
2)
jeżeli ubezpieczający nie ma stałego miejsca zamieszkania lub siedziby zarządu w państwie
członkowskim Unii Europejskiej umiejscowienia ryzyka, strony umowy ubezpieczenia mogą
wybrać jako właściwe prawo państwa członkowskiego Unii Europejskiej umiejscowienia
ryzyka lub prawo państwa, w którym ubezpieczający ma miejsce zamieszkania lub siedzibę
organu zarządzającego;
3)
jeżeli ubezpieczający wykonuje działalność gospodarczą lub wykonuje wolny zawód, a
umowa ubezpieczenia obejmuje co najmniej dwa ryzyka, związane z tą działalnością i
umiejscowione w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej, swoboda wyboru prawa
właściwego w odniesieniu do umowy ubezpieczenia będzie rozciągać się na prawo tego
państwa Unii Europejskiej, w którym ubezpieczający ma miejsce zamieszkania lub siedzibę
organu zarządzającego;
4)
w zakresie określonym w pkt 2 i 3 dopuszcza się możliwość swobody wyboru prawa właściwego;
5)
jeżeli ryzyko ogranicza się do zdarzeń zachodzących w państwie członkowskim innym
niż państwo umiejscowienia ryzyka, niezależnie od przepisów pkt 1-3, strony mogą wybrać
prawo pierwszego z tych państw;
6)
dokonanie wyboru prawa właściwego przez strony umowy ubezpieczenia, gdy wszystkie
istotne elementy w czasie dokonania wyboru są związane tylko z jednym państwem członkowskim
Unii Europejskiej nie wyłącza stosowania bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa
tego państwa członkowskiego Unii Europejskiej;
7)
wybór prawa ma być jednoznacznie określony w umowie ubezpieczenia;
8)
jeżeli wybór nie został dokonany zgodnie z pkt 1-7, prawem właściwym dla danej umowy
ubezpieczenia będzie prawo państwa członkowskiego Unii Europejskiej, z którym umowa
jest najściślej związana.
4.
Przepis ust. 3 nie ogranicza prawa właściwego dla siedziby sądu, jeżeli jest ono bezwzględnie
wiążące.
5.
W przypadku ubezpieczenia dużych ryzyk, strony umowy ubezpieczenia mogą wybrać prawo
dowolnego państwa członkowskiego Unii Europejskiej.
Zakład ubezpieczeń, wykonujący działalność ubezpieczeniową w dziale I załącznika do
ustawy, w zakresie określenia prawa właściwego dla umowy ubezpieczenia jest obowiązany
stosować następujące zasady
1)
prawem właściwym dla umowy ubezpieczenia jest prawo państwa członkowskiego Unii Europejskiej,
w którym ubezpieczający ma miejsce zamieszkania lub siedzibę zarządu;
2)
jeżeli ubezpieczającym jest osoba fizyczna mająca miejsce zamieszkania w państwie
członkowskim Unii Europejskiej innym niż państwo, którego jest obywatelem, ubezpieczający
może wybrać prawo państwa członkowskiego Unii Europejskiej, którego jest obywatelem.
1.
Zagraniczny zakład ubezpieczeń z państwa członkowskiego Unii Europejskiej może wykonywać
działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez oddział
1)
po otrzymaniu przez organ nadzoru od właściwego organu państwa, w którym znajduje
się siedziba zakładu ubezpieczeń, odpowiednich informacji dotyczących zagranicznego
zakładu ubezpieczeń, o których mowa w art. 132 i art. 133;
2)
po otrzymaniu od organu nadzoru informacji o warunkach, na których działalność ta
jest wykonywana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
2.
Organ nadzoru przekazuje informacje, o których mowa w ust. 1 pkt 2, organowi nadzoru
państwa właściwego ze względu na siedzibę zakładu ubezpieczeń, w terminie 2 miesięcy
od dnia otrzymania informacji, o których mowa w art. 132 i art. 133.
Zagraniczny zakład ubezpieczeń z państwa członkowskiego Unii Europejskiej może wykonywać
działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w inny sposób niż przez oddział
w ramach swobody świadczenia usług, po otrzymaniu przez organ nadzoru od właściwych
organów państwa członkowskiego Unii Europejskiej, na terenie którego znajduje się
siedziba zakładu ubezpieczeń
1)
zaświadczenia potwierdzającego, że zakład ubezpieczeń posiada środki na pokrycie marginesu
wypłacalności;
2)
informacji o grupach ubezpieczeń, na wykonywanie których posiada on zezwolenie;
3)
informacji o rodzaju ryzyk, które taki zakład ubezpieczeń zamierza ubezpieczać na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
1.
Zagraniczny zakład ubezpieczeń z państwa członkowskiego Unii Europejskiej, wykonujący
działalność w dziale II grupa 10 załącznika do ustawy, z wyjątkiem odpowiedzialności
cywilnej przewoźnika, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w ramach swobody świadczenia
usług ma obowiązek przekazać organowi nadzoru, za pośrednictwem właściwego organu
państwa, w którym znajduje się siedziba zakładu ubezpieczeń, dane osobowe przedstawicieli
zakładu ubezpieczeń upoważnionych do jego reprezentowania w zakresie niezbędnym dla
1)
podejmowania i zaspokajania roszczeń zgłaszanych przez osoby uprawnione oraz
2)
zapewnienia zastępstwa prawnego zakładu w sporach przed polskimi sądami powszechnymi.
2.
W przypadku gdy zakład ubezpieczeń nie wyznaczy przedstawicieli, o których mowa w
ust. 1, organ nadzoru może wyrazić zgodę na reprezentowanie zakładu ubezpieczeń w
zakresie, o którym mowa w ust. 1, przez ustanowionego przez ten zakład ubezpieczeń
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej reprezentanta do spraw roszczeń.
Krajowy zakład ubezpieczeń, który zamierza rozpocząć działalność ubezpieczeniową na
terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, ma obowiązek zawiadomienia
organu nadzoru.
1.
Zawiadomienie, o którym mowa w art. 134, w przypadku zamiaru wykonywania działalności
przez oddział zawiera
1)
nazwę państwa członkowskiego Unii Europejskiej, na terytorium którego zakład ubezpieczeń
zamierza wykonywać działalność ubezpieczeniową;
2)
rodzaj planowanej działalności, w tym rodzaje ryzyk, które zakład ubezpieczeń zamierza
ubezpieczać w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej;
3)
strukturę organizacyjną oddziału;
4)
plan działalności;
5)
adres oddziału w państwie członkowskim Unii Europejskiej;
6)
imię i nazwisko dyrektora oddziału upoważnionego do reprezentowania zakładu ubezpieczeń
oraz dwóch jego zastępców, którzy będą posiadać łącznie upoważnienie do reprezentowania
zakładu ubezpieczeń;
7)
oświadczenie, że zakład ubezpieczeń jest członkiem biura narodowego i zagranicznego
ubezpieczeniowego funduszu gwarancyjnego, w przypadku gdy zamierza on wykonywać działalność
w dziale II grupa 10 załącznika do ustawy, z wyłączeniem odpowiedzialności cywilnej
przewoźnika.
2.
W terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, organ
nadzoru przekaże informacje, o których mowa w ust. 1, wraz z oświadczeniem, że zakład
ubezpieczeń posiada środki na pokrycie marginesu wypłacalności, właściwym organom
państwa członkowskiego Unii Europejskiej, w którym krajowy zakład ubezpieczeń zamierza
wykonywać działalność.
3.
Organ nadzoru może odmówić, w drodze decyzji, przekazania informacji, o których mowa
w ust. 1, jeżeli
1)
sytuacja finansowa zakładu ubezpieczeń nie pozwala na utworzenie oddziału;
2)
struktura organizacyjna oddziału nie zapewnia prawidłowego wykonywania działalności;
3)
dyrektor oddziału oraz jego zastępcy nie posiadają odpowiedniego wykształcenia i doświadczenia
zawodowego niezbędnego do zarządzania zakładem ubezpieczeń lub nie dają rękojmi prowadzenia
spraw zakładu ubezpieczeń w sposób należyty lub byli karani za umyślne przestępstwo
stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu;
4)
przedstawiony plan działalności nie zapewnia zdolności do wykonywania zobowiązań.
4.
Oddział może zostać ustanowiony, jeżeli po przekazaniu informacji, w trybie ust. 2,
zakład otrzyma od właściwych organów państwa członkowskiego Unii Europejskiej, w którym
zakład zamierza ustanowić oddział, informacje o warunkach, na jakich działalność ta
będzie wykonywana. Oddział może być ustanowiony w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania
informacji przez zakład.
5.
Organ nadzoru niezwłocznie powiadomi zakład ubezpieczeń o przyczynach odmowy, o której
mowa w ust. 3.
1.
Organ nadzoru przekazuje informacje, o których mowa w art. 135 ust. 1, oraz oświadczenie,
o którym mowa w art. 135 ust. 2, w języku urzędowym państwa członkowskiego Unii Europejskiej,
w którym krajowy zakład ubezpieczeń zamierza działać przez oddział lub w inny sposób
niż przez oddział w ramach swobody świadczenia usług, chyba że właściwe organy tego
państwa nie zgłoszą takiego wymogu.
2.
Organ nadzoru może zgłosić wymóg przekazania mu w języku polskim informacji, o których
mowa w art. 131-133.
1.
Zawiadomienie, o którym mowa w art. 134, w przypadku zamiaru wykonywania działalności
w inny sposób niż przez oddział w ramach swobody świadczenia usług, zawiera wskazanie
rodzajów ryzyk, jakie zakład ubezpieczeń zamierza ubezpieczać.
2.
W terminie 30 dni od dnia zawiadomienia, o którym mowa w art. 134, organ nadzoru przekaże
właściwemu organowi państwa, w którym zakład ubezpieczeń zamierza wykonywać działalność
1)
zaświadczenie potwierdzające, że zakład ubezpieczeń posiada środki własne na pokrycie
marginesu wypłacalności;
2)
informację o grupach ubezpieczeń, na które posiada zezwolenie;
3)
informację o rodzaju ryzyk, które zakład ubezpieczeń zamierza ubezpieczać w państwie
członkowskim Unii Europejskiej.
3.
Organ nadzoru może odmówić przekazania informacji, o których mowa w ust. 2, jeżeli
sytuacja finansowa zakładu ubezpieczeń nie pozwala na wykonywanie działalności w zakresie
określonym w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 134.
4.
Zakład ubezpieczeń może rozpocząć działalność po otrzymaniu potwierdzenia od właściwego
organu państwa członkowskiego Unii Europejskiej o otrzymaniu informacji, o których
mowa w ust. 2.
5.
Organ nadzoru niezwłocznie powiadomi zakład ubezpieczeń o przyczynach odmowy, o której
mowa w ust. 3.
1.
O zamiarze zmiany wszelkich danych lub informacji, o których mowa w art. 135 ust.
1 i art. 137 ust. 1 i 2, zakład ubezpieczeń ma obowiązek poinformowania organu nadzoru
oraz właściwych organów państwa, w którym znajduje się siedziba oddziału zakładu ubezpieczeń,
w terminie co najmniej 30 dni przed planowanym wprowadzeniem tych zmian.
2.
Wprowadzanie zmian informacji lub danych, o których mowa w art. 135 ust. 1 i art.
137 ust. 1 i 2, następuje w trybie określonym w art. 135 ust. 2 i 3 i art. 137 ust.
2 i 3.
1.
Jeżeli organ nadzoru stwierdzi, że zagraniczny zakład ubezpieczeń, wykonujący działalność
przez oddział lub w inny sposób niż przez oddział w ramach swobody świadczenia usług,
przy wykonywaniu tej działalności nie przestrzega przepisów prawa polskiego, zobowiąże
ten zakład ubezpieczeń do usunięcia takiej nieprawidłowości.
2.
Jeżeli zakład ten nie podejmie koniecznych działań, o których mowa w ust. 1, organ
nadzoru poinformuje o tym właściwe organy państwa członkowskiego Unii Europejskiej,
w którym zakład ten ma siedzibę.
3.
Jeżeli pomimo zastosowania środków przez właściwe organy państwa członkowskiego Unii
Europejskiej wobec zakładu ubezpieczeń lub jeżeli środki te okażą się niedostateczne
lub nie zostaną zastosowane, a zagraniczny zakład ubezpieczeń w dalszym ciągu będzie
naruszać przepisy prawa polskiego, organ nadzoru, po poinformowaniu właściwych organów
państwa członkowskiego Unii Europejskiej, w którym zakład ten ma siedzibę, może zastosować
wszystkie uprawnienia przysługujące mu z mocy ustawy w stosunku do krajowych zakładów
ubezpieczeń i zagranicznych zakładów ubezpieczeń, aby zapobiec dalszym naruszeniom
prawa.
4.
Organ nadzoru w ramach czynności, o których mowa w ust. 3, może również zakazać wykonywania,
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, działalności ubezpieczeniowej przez zakład
ubezpieczeń, o którym mowa w ust. 3.
Krajowy zakład ubezpieczeń, który wykonuje działalność w ramach swobody świadczenia
usług, jest obowiązany do poinformowania ubezpieczającego, przed zawarciem umowy ubezpieczenia,
o siedzibie zakładu ubezpieczeń.
Polisa lub inny dokument potwierdzający zawarcie umowy ubezpieczenia przez oddział
lub w inny sposób niż przez oddział w ramach swobody świadczenia usług musi zawierać
informacje dotyczące
1)
adresu i siedziby zakładu ubezpieczeń lub odpowiednio adresu oddziału zakładu ubezpieczeń,
który udziela ochrony ubezpieczeniowej;
2)
miejsca zawarcia umowy ubezpieczenia;
3)
właściwości sądu, w przypadku sporu między stronami umowy ubezpieczenia;
4)
daty zawarcia umowy ubezpieczenia i terminu jej obowiązywania;
5)
przedmiotu umowy ubezpieczenia i warunków jej wykonania;
6)
oznaczenia stron umowy ubezpieczenia;
7)
wysokości składki ubezpieczeniowej;
8)
wskazania ogólnych warunków ubezpieczenia, w oparciu o które została zawarta umowa
ubezpieczenia oraz ich dostarczenia ubezpieczającemu.
Krajowy zakład ubezpieczeń wykonujący działalność poza granicami kraju jest obowiązany
do informowania organu nadzoru, oddzielnie dla transakcji przeprowadzanych w zakresie
działalności oddziału oraz dla transakcji przeprowadzanych w inny sposób niż przez
oddział w ramach swobody świadczenia usług, o wysokości składek, świadczeń i prowizji,
niepomniejszonych o reasekurację, w podziale na państwa członkowskie Unii Europejskiej
i grupy ubezpieczeń, a także - w odniesieniu do działu II grupa 10 załącznika do ustawy,
z wyłączeniem odpowiedzialności cywilnej przewoźnika - o częstotliwości występowania
i średniej wysokości szkód.
1.
Krajowy zakład ubezpieczeń może zawrzeć umowę o przeniesienie portfela ubezpieczeń
zawartych przez oddział, z zakładem ubezpieczeń mającym siedzibę w kraju członkowskim
Unii Europejskiej.
2.
Organ nadzoru zatwierdza umowę, o której mowa w ust. 1, z zachowaniem warunków określonych
w art. 181-186, po otrzymaniu od właściwego organu nadzoru państwa członkowskiego
Unii Europejskiej, w którym przejmujący zakład ubezpieczeń ma siedzibę, potwierdzenia,
że zakład ten, po przejęciu portfela, będzie posiadać środki własne w wysokości marginesu
wypłacalności.
1.
Przeniesienie portfela ubezpieczeń zawartych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
przez zagraniczny zakład ubezpieczeń działający przez oddział wymaga pozytywnej opinii
organu nadzoru przekazanej właściwemu organowi państwa członkowskiego Unii Europejskiej,
w którym zagraniczny zakład ubezpieczeń ma siedzibę.
2.
W przypadku gdy przeniesienie portfela, o którym mowa w ust. 1, ma nastąpić na rzecz
krajowego zakładu ubezpieczeń, organ nadzoru przekazuje właściwemu organowi państwa
członkowskiego Unii Europejskiej, w którym zagraniczny zakład ubezpieczeń ma siedzibę,
informację, czy krajowy zakład ubezpieczeń po przeniesieniu portfela będzie posiadać
środki własne w wysokości marginesu wypłacalności.
3.
Informacje, o których mowa w ust. 1 i 2, organ nadzoru przekazuje najpóźniej w terminie
3 miesięcy od dnia wystąpienia o przekazanie tych informacji.
Do likwidacji oddziału zagranicznego zakładu ubezpieczeń z państwa członkowskiego
Unii Europejskiej i krajowego zakładu ubezpieczeń za granicą stosuje się odpowiednio
art. 190-201.
1.
Zakład ubezpieczeń jest obowiązany posiadać środki własne w wysokości nie niższej
niż margines wypłacalności i nie niższej niż minimalna wysokość kapitału gwarancyjnego.
2.
Kapitał gwarancyjny jest równy większej z wartości
1)
jednej trzeciej marginesu wypłacalności;
2)
minimalnej wysokości kapitału gwarancyjnego.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w drodze rozporządzenia,
sposób wyliczenia wysokości marginesu wypłacalności oraz minimalną wysokość kapitału
gwarancyjnego dla działów i grup ubezpieczeń, uwzględniając konieczność zapewnienia
wypłacalności zakładów ubezpieczeń.
1.
Środki własne zakładu ubezpieczeń są to aktywa zakładu ubezpieczeń, z wyłączeniem
aktywów przeznaczonych na pokrycie wszelkich przewidywalnych zobowiązań i wartości
niematerialnych i prawnych.
2.
Z aktywów stanowiących środki własne zakładu ubezpieczeń powiązanego wyłącza się posiadane
przez ten zakład ubezpieczeń akcje i inne aktywa finansujące kapitały własne zakładów
ubezpieczeń należących do tej samej ubezpieczeniowej grupy kapitałowej.
3.
W szczególności środki własne zakładu ubezpieczeń powinny odpowiadać
1)
wartości opłaconego kapitału zakładowego;
2)
wartości zobowiązań wobec członków towarzystwa, w przypadku towarzystwa ubezpieczeń
wzajemnych, pod warunkiem, że zgodnie ze statutem towarzystwa zobowiązania wobec członków
towarzystwa
a)
mogą być spłacone członkom towarzystwa tylko i wyłącznie wtedy, gdy nie spowoduje
to naruszenia art. 146 ust. 1,
b)
w przypadku likwidacji towarzystwa, mogą być spłacone członkom towarzystwa tylko i
wyłącznie po spłaceniu wszelkich innych zobowiązań towarzystwa,
c)
z wyłączeniem indywidualnych płatności związanych z wygaśnięciem członkostwa, nie
mogą być spłacane przed przekazaniem informacji o zamiarze dokonania spłaty, w terminie
30 dni przed dniem spłaty, organowi nadzoru, który może zakazać w tym terminie dokonywania
spłaty;
3)
połowie należnych wpłat na kapitał zakładowy, pod warunkiem, że co najmniej 25 % kapitału
zostało opłacone;
4)
kapitałowi zapasowemu i kapitałom rezerwowym;
5)
niepodzielonemu wynikowi finansowemu z lat ubiegłych: zysk - wielkość dodatnia, strata
- wielkość ujemna;
6)
wynikowi finansowemu netto okresu sprawozdawczego: zysk - wielkość dodatnia, strata
- wielkość ujemna;
7)
w przypadku towarzystw ubezpieczeń wzajemnych należnościom towarzystwa od członków
z tytułu dopłat, których może zażądać na podstawie statutu, do wysokości 50 % należnych
dopłat w roku obrotowym i do wysokości 50 % środków własnych ogółem.
4.
Na wniosek zakładu ubezpieczeń i na podstawie przedstawionych przez niego dowodów
organ nadzoru może wyrazić, w drodze decyzji, zgodę na zaliczenie do środków własnych
1)
wszelkich ukrytych rezerw, wynikających z niedoszacowania aktywów lub przeszacowania
pasywów w bilansie, o ile takie ukryte rezerwy nie mają wyjątkowego charakteru;
2)
kapitału pożyczek podporządkowanych spełniających łącznie następujące warunki
a)
kapitał pożyczek podporządkowanych nie może stanowić więcej niż 25 % środków własnych,
b)
kapitał pożyczek podporządkowanych jest opłacony w pełnej wysokości,
c)
w umowie pożyczki zawarto warunki, zgodnie z którymi kapitał pożyczek podporządkowanych
w przypadku upadłości albo likwidacji zakładu ubezpieczeń, może być spłacony dopiero
po zaspokojeniu wszystkich innych wierzycieli zakładu ubezpieczeń,
d)
w przypadku pożyczek z określonym okresem spłaty, pierwotny okres spłaty musi wynosić
przynajmniej 5 lat; nie później jednak, niż 12 miesięcy przed terminem spłaty, zakład
ubezpieczeń jest obowiązany przedstawić do zatwierdzenia przez organ nadzoru, plan
przedstawiający sposób utrzymania lub podniesienia środków własnych do wymaganej wartości
przed terminem spłaty, chyba że warunki zaliczenia pożyczki do środków własnych stopniowo
ograniczają wartość pożyczki zaliczanej do środków własnych przez okres co najmniej
5 lat przed terminem spłaty; organ nadzoru może zezwolić na przedterminową spłatę
pożyczek, na wniosek zakładu ubezpieczeń, pod warunkiem że nie spowoduje to naruszenia
art. 146 ust. 1,
e)
w przypadku pożyczek, których termin spłaty nie jest ustalony, pożyczki te mogą być
spłacane tylko i wyłącznie z zachowaniem pięcioletniego okresu wypowiedzenia, chyba
że nie są już zaliczane do środków własnych; dokonanie przedterminowej spłaty może
nastąpić tylko i wyłącznie po uzyskaniu uprzedniej zgody organu nadzoru, na wniosek
zakładu ubezpieczeń, który jest obowiązany zawiadomić organ nadzoru o planowanej spłacie
co najmniej 6 miesięcy przed planowanym terminem spłaty i przedstawić aktualne dane
o wartości środków własnych i dane o wartości środków własnych przed i po dokonaniu
płatności; organ nadzoru może zezwolić na spłatę pożyczek pod warunkiem, że nie spowoduje
to naruszenia art. 146 ust. 1,
f)
w umowie pożyczki nie zawarto żadnych warunków przewidujących, że w określonych okolicznościach,
innych niż likwidacja zakładu ubezpieczeń, zadłużenie zostanie spłacone przed uzgodnionym
terminem spłaty,
g)
w umowie pożyczki zawarto warunki, zgodnie z którymi umowa pożyczki może być zmieniona
tylko po otrzymaniu od organu nadzoru oświadczenia o braku zastrzeżeń do planowanych
zmian.
5.
Na wniosek zakładu ubezpieczeń, o którym mowa w art. 38 ust. 1, i na podstawie przedstawionych
przez niego dowodów organ nadzoru może wyrazić, w drodze decyzji, zgodę na zaliczenie
do środków własnych rezerw, o których mowa w art. 151 ust. 2 pkt 8, jeżeli jej rozliczenie
nastąpi w okresie nie krótszym niż 5 lat.
6.
Na wniosek zakładu ubezpieczeń na życie i na podstawie przedstawionych przez niego
dowodów organ nadzoru może wyrazić, w drodze decyzji, zgodę na zaliczenie do środków
własnych
1)
kwoty 50 % przyszłych zysków zakładu ubezpieczeń, ustalonych przez pomnożenie przewidywanego
rocznego zysku, którym jest średnia arytmetyczna zysków zakładu wykazanych w okresie
ostatnich 5 lat działalności, przez współczynnik, który określa pozostały średni okres
ważności umów ubezpieczenia, nieprzekraczający 10 lat;
2)
w przypadku gdy zakład ubezpieczeń nie stosuje metody Zillmera lub stosuje ją, lecz
nie uwzględnia przy tym kosztów akwizycji w pełnej wysokości - różnicy między wysokością
rezerwy obliczoną przez zakład ubezpieczeń i wysokością rezerwy obliczoną przy zastosowaniu
metody Zillmera z uwzględnieniem kosztów akwizycji w pełnej wysokości; wielkość ta
nie może jednak przekroczyć 3,5 % sumy różnicy pomiędzy sumami kapitału i wysokości
rezerw techniczno-ubezpieczeniowych dla wszystkich umów ubezpieczenia, dla których
stosowanie metody Zillmera jest dopuszczalne; różnica zaliczana do środków własnych
jest pomniejszana o nierozliczone koszty akwizycji, wykazane w bilansie jako aktywa.
7.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w drodze rozporządzenia,
sposób kalkulacji współczynnika kwoty 50 % przyszłych zysków oraz współczynnika określającego
maksymalną wysokość przyszłych zysków, które mogą być zaliczone do środków własnych,
zakładu ubezpieczeń wykonującego działalność ubezpieczeniową w dziale I załącznika
do ustawy, uwzględniając konieczność zapewnienia spójności i przejrzystości dokonywanych
obliczeń.
8.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w drodze rozporządzenia,
szczegółowy sposób ustalania środków własnych zakładów ubezpieczeń powiązanych, w
taki sposób, aby w ubezpieczeniowej grupie kapitałowej do środków własnych nie były
zaliczane podwójnie, w sposób bezpośredni lub pośredni, te same aktywa.
1.
Zakład ubezpieczeń tworzy
1)
kapitał zapasowy oraz kapitały rezerwowe;
2)
rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe.
2.
Zakład ubezpieczeń może tworzyć w ciężar kosztów
1)
fundusz prewencyjny przeznaczony na finansowanie działalności zapobiegawczej, w wysokości
nieprzekraczającej 1 % składki przypisanej na udziale własnym w ostatnim roku obrotowym;
2)
fundusze i rezerwy specjalne określone w statucie.
1.
Wydatki związane z utworzeniem administracji zakładu ubezpieczeń oraz ze zorganizowaniem
sieci jego przedstawicielstw mogą być finansowane jedynie ze środków pochodzących
z funduszu organizacyjnego zakładu ubezpieczeń gromadzonych na wyodrębnionym rachunku
bankowym.
2.
Przychody ze środków funduszu organizacyjnego zakładu ubezpieczeń, po opodatkowaniu,
zwiększają odpowiednio wartość tego funduszu.
3.
Sposób tworzenia i gospodarowania funduszem organizacyjnym określa statut zakładu
ubezpieczeń.
1.
Rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe, o których mowa w art. 149 ust. 1 pkt 2, są przeznaczone
na pokrycie bieżących i przyszłych zobowiązań, jakie mogą wyniknąć z zawartych umów
ubezpieczenia.
2.
Na rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe składają się
1)
rezerwa składek;
2)
rezerwa na ryzyka niewygasłe;
3)
rezerwa na niewypłacone odszkodowania lub świadczenia, w tym rezerwa na skapitalizowaną
wartość rent;
4)
rezerwa na wyrównanie szkodowości (ryzyka);
5)
rezerwa ubezpieczeń na życie;
6)
rezerwa ubezpieczeń na życie, gdy ryzyko lokaty ponosi ubezpieczający;
7)
rezerwy na premie i rabaty dla ubezpieczonych;
8)
rezerwy na zwrot składek dla członków;
9)
inne rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe określone w statucie.
3.
Rezerwy, o których mowa w ust. 2 pkt 5-7, oraz rezerwa na skapitalizowaną wartość
rent zwiększane są w całości lub określonej części o dochody z tytułu lokat tych rezerw,
z uwzględnieniem warunków umowy ubezpieczenia i odpowiednich formuł matematycznych
wykorzystywanych przy obliczaniu rezerw.
4.
Obliczenia rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w zakładzie ubezpieczeń wykonującym
działalność w dziale I załącznika do ustawy mogą być dokonywane wyłącznie przez aktuariusza.
5.
Rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe w zakładzie ubezpieczeń wykonującym działalność
w dziale II załącznika do ustawy, które są ustalane metodami matematyki ubezpieczeniowej,
muszą być potwierdzone opinią aktuariusza o ich prawidłowości. Opinia ta stanowi załącznik
do sprawozdania finansowego.
W zakresie koasekuracji rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe są tworzone przez każdy
z zakładów ubezpieczeń zgodnie z zasadami przewidzianymi w ustawie, co najmniej w
wysokości proporcjonalnej do udziału zakładu w koasekurowanym ryzyku.
Zakład ubezpieczeń jest obowiązany do lokowania środków finansowych w taki sposób,
aby uwzględniając rodzaj i strukturę prowadzonych ubezpieczeń osiągnąć jak największy
stopień bezpieczeństwa i rentowności przy jednoczesnym zachowaniu płynności środków.
1.
Zakład ubezpieczeń jest obowiązany posiadać aktywa spełniające warunki określone w
ustawie w wysokości nie niższej niż wartość rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w
ujęciu brutto.
2.
Aktywa stanowiące pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych są ustalone w walucie,
w której są wyrażone zobowiązania z umów ubezpieczenia, z tytułu których tworzy się
odpowiednie rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe.
3.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w drodze rozporządzenia,
szczegółowe zasady ustalania waluty, w której ma zostać wypłacone odszkodowanie lub
świadczenie z umowy ubezpieczenia oraz przypadki, kiedy nie stosuje się zasady ustalania
waluty, uwzględniając w szczególności sytuację, gdy odszkodowanie lub świadczenie
określone w umowie ubezpieczenia nie jest wyrażone w żadnej walucie oraz możliwość
zaistnienia niedopasowania aktywów lub pasywów zakładu ubezpieczeń w danej walucie.
4.
Aktywa stanowiące pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych powinny być w odpowiedni
sposób zróżnicowane i rozproszone tak, aby nie były one związane z jednym rodzajem
aktywów lub jednym podmiotem, jak również nie były obciążone zobowiązaniami innymi
niż wynikające z umów ubezpieczenia.
5.
Termin wymagalności aktywów stanowiących pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych
powinien być dostosowany do terminu wymagalności zobowiązań z umów ubezpieczenia.
6.
Aktywami stanowiącymi pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych mogą być następujące
rodzaje aktywów
1)
papiery wartościowe emitowane, poręczone lub gwarantowane przez Skarb Państwa oraz
organizacje międzynarodowe, których członkiem jest Rzeczpospolita Polska;
2)
obligacje emitowane lub poręczone przez jednostki samorządu terytorialnego lub związki
jednostek samorządu terytorialnego;
3)
inne dłużne papiery wartościowe o stałej stopie dochodu;
4)
akcje, w tym dopuszczone do publicznego obrotu;
5)
jednostki uczestnictwa lub certyfikaty inwestycyjne w funduszach inwestycyjnych;
6)
inne dłużne papiery wartościowe o zmiennej stopie dochodu;
7)
udziały;
8)
listy zastawne;
9)
pożyczki, w tym zabezpieczone hipotecznie lub przez instytucje finansowe, oraz pożyczki
pod zastaw praw wynikających z umów ubezpieczenia na życie;
10)
nieruchomości lub ich części, z wyłączeniem nieruchomości lub ich części wykorzystywanych
na własne potrzeby;
11)
środki pieniężne, w tym zgromadzone na rachunku bankowym;
12)
depozyty bankowe;
13)
należności od reasekuratorów;
14)
udział reasekuratorów w rezerwach techniczno-ubezpieczeniowych;
15)
należności depozytowe od cedentów;
16)
należności od ubezpieczających wynikające z zawartych umów ubezpieczenia, jeżeli od
dnia wymagalności należności upłynęło nie więcej niż 3 miesiące;
17)
należności od pośredników ubezpieczeniowych wynikające z zawartych umów ubezpieczenia
lub umów reasekuracji, jeżeli od dnia wymagalności należności upłynęło nie więcej
niż 3 miesiące;
18)
należności od budżetu państwa;
19)
środki trwałe, inne niż nieruchomości, jeżeli dokonuje się od nich odpisów amortyzacyjnych
według stawek amortyzacyjnych ustalonych z zachowaniem zasady ostrożności;
20)
zarachowane czynsze i odsetki;
21)
aktywowane koszty akwizycji w zakresie zgodnym ze sposobem ustalania rezerwy ubezpieczeń
na życie w dziale I zgodnie z załącznikiem do ustawy oraz w zakresie zgodnym ze sposobem
ustalania rezerwy składek w dziale II załącznika do ustawy;
22)
instrumenty pochodne, jak opcje, transakcje terminowe typu futures, transakcje zamienne
o ile służą zmniejszeniu ryzyka związanego z innymi aktywami stanowiącymi pokrycie
rezerw techniczno-ubezpieczeniowych.
7.
Wartość aktywów stanowiących pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych jest ustalana
z zachowaniem zasady ostrożności, po pomniejszeniu o zobowiązania wynikające z ich
uzyskania. Jeżeli zakład ubezpieczeń ustala wartość aktywów stanowiących pokrycie
rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w sposób naruszający zasadę ostrożności wyceny,
organ nadzoru może zobowiązać zakład ubezpieczeń do dokonywania wyceny indywidualnych
aktywów po cenach sprzedaży netto.
8.
Nie stanowią aktywów na pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych zakładu ubezpieczeń
powiązanego aktywa finansujące kapitały własne zakładów ubezpieczeń należących do
tej samej ubezpieczeniowej grupy kapitałowej.
9.
Organ nadzoru może, na wniosek zakładu ubezpieczeń, udzielić, w drodze decyzji, zezwolenia
na uznawanie za aktywa stanowiące pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, aktywów
innych niż określone w ust. 6, pod warunkiem że są one związane z nowymi instrumentami
finansowymi. Organ nadzoru w decyzji udzielającej zezwolenia określa warunki dopuszczalności
uznawania za aktywa stanowiące pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych wskazanych
w zezwoleniu aktywów.
10.
Przez państwo członkowskie umiejscowienia ryzyka rozumie się państwo członkowskie
Unii Europejskiej, w którym
1)
znajduje się nieruchomość wraz z częściami składowymi i przynależnościami oraz znajdującym
się w niej mieniem, o ile mienie to jest objęte tą samą umową ubezpieczenia co nieruchomość;
2)
jest zarejestrowany pojazd mechaniczny, w przypadku gdy umowa ubezpieczenia dotyczy
pojazdu mechanicznego;
3)
została zawarta umowa ubezpieczenia, na okres nie dłuższy niż 4 miesiące, dotycząca
ubezpieczenia związanego z podróżą niezależnie od grupy określonej w załączniku do
ustawy;
4)
ubezpieczający będący osobą fizyczną ma stałe miejsce zamieszkania;
5)
ubezpieczający będący osobą prawną ma siedzibę jednostki organizacyjnej objętej umową
ubezpieczenia.
11.
W przypadku, gdy ryzyko jest umiejscowione na terytorium państwa członkowskiego Unii
Europejskiej aktywa, o których mowa w ust. 6, mogą być lokowane wyłącznie na terytorium
państw członkowskich Unii Europejskiej, z zastrzeżeniem ust. 12.
12.
Do uznania za środki stanowiące pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, aktywów
znajdujących się poza granicami państw członkowskich Unii Europejskiej, jest wymagane
zezwolenie ogólne udzielone przez ministra właściwego do spraw instytucji finansowych.
13.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych może, w drodze rozporządzenia, udzielić
zezwolenia ogólnego na uznawanie za środki stanowiące pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych
aktywów znajdujących się poza granicami państw członkowskich Unii Europejskiej, uwzględniając
konieczność zachowania bezpieczeństwa i rentowności aktywów.
1.
Aktywa stanowiące pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych nie mogą przekraczać
1)
40% wartości rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w papierach wartościowych dopuszczonych
do publicznego obrotu na rynku regulowanym i jednostkach uczestnictwa w funduszach
inwestycyjnych;
2)
25 % wartości rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w nieruchomościach oraz inwestycjach
w certyfikaty inwestycyjne funduszy inwestycyjnych, dokonujących lokat wyłącznie w
nieruchomości, a także pożyczkach zabezpieczonych hipotecznie, z zastrzeżeniem że
aktywa te nie mogą przekraczać
a)
10% wartości rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w jednej nieruchomości lub kilku
nieruchomościach, które ze względu na swoje położenie powinny być uznane za jedną
lokatę,
b)
5 % wartości rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w pożyczce zabezpieczonej hipotecznie
udzielonej temu samemu pożyczkobiorcy lub grupie pożyczkobiorców związanych ze sobą;
3)
10% wartości rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w listach zastawnych, udziałach,
akcjach niedopuszczonych do publicznego obrotu na rynku regulowanym i innych papierach
wartościowych o stałej lub zmiennej stopie dochodu, z zastrzeżeniem, że udział zakładu
ubezpieczeń w przedsiębiorstwie, które jest emitentem tych papierów wartościowych,
nie przekracza 10 % jego kapitału podstawowego;
4)
10% wartości rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w certyfikatach inwestycyjnych funduszy
inwestycyjnych zamkniętych;
5)
10% wartości rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w dłużnych papierach wartościowych
o stałej kwocie dochodu i pożyczkach zabezpieczonych przez instytucje finansowe;
6)
5 % wartości rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w papierach wartościowych jednego
emitenta lub grupy emitentów powiązanych albo w pożyczkach jednego pożyczkobiorcy
lub grupy pożyczkobiorców związanych ze sobą;
7)
5 % wartości rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w pożyczkach, które nie są zabezpieczone
hipotecznie albo przez instytucje finansowe, przy czym aktywa te nie mogą przekraczać
1 % wartości rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w jednej pożyczce;
8)
łącznie 25 % wartości rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w należnościach od cedentów,
reasekuratorów, ubezpieczających lub pośredników ubezpieczeniowych oraz udziale reasekuratorów
w rezerwach techniczno-ubezpieczeniowych, przy czym wartość tych należności oraz udziału
reasekuratorów w rezerwach techniczno-ubezpieczeniowych niezabezpieczonych hipotecznie
albo przez instytucje finansowe nie przekroczy 5 % łącznej wartości rezerw techniczno-ubezpieczeniowych;
nie są wymagane zabezpieczenia od reasekuratorów, którzy uzyskali pozytywną opinię
organu nadzoru;
9)
5 % wartości rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w środkach trwałych, z zastrzeżeniem
pkt 2;
10)
3% wartości rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w środkach pieniężnych;
11)
3% wartości rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w zarachowanych czynszach i odsetkach.
2.
Ograniczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 5 i 6, nie dotyczą papierów wartościowych
emitowanych, poręczonych lub gwarantowanych przez Skarb Państwa, albo organizacje
międzynarodowe, których członkiem jest Rzeczpospolita Polska, pożyczek udzielanych
Skarbowi Państwa lub poręczonych lub gwarantowanych przez Skarb Państwa albo organizacje
międzynarodowe, których członkiem jest Rzeczpospolita Polska, papierów wartościowych
emitowanych, poręczonych lub gwarantowanych przez jednostki samorządu terytorialnego
lub związki jednostek samorządu terytorialnego, pożyczek udzielonych jednostkom samorządu
terytorialnego oraz poręczonych lub gwarantowanych przez jednostki samorządu terytorialnego.
3.
Ograniczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 7 i 8, nie dotyczą zakładu ubezpieczeń,
o którym mowa w art. 38 ust. 1.
4.
Z ograniczeń określonych w ust. 1 są wyłączone aktywa stanowiące pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych
dla ubezpieczeń na życie, o których mowa w dziale I grupa 3 załącznika do ustawy,
jeżeli ryzyko lokaty ponosi ubezpieczający.
5.
Z ograniczeń, o których mowa w ust. 1 pkt 8, są wyłączone należności od ubezpieczających
wynikające z dobrowolnych ubezpieczeń, o których mowa w dziale II załącznika do ustawy,
do wysokości rezerwy składek utworzonej dla tych ubezpieczeń.
W przypadku gdy zakład ubezpieczeń wykonuje działalność ubezpieczeniową w dziale I
grupa 3 załącznika do ustawy, do zarządzania ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym
lub ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi jest obowiązany zatrudnić doradcę inwestycyjnego
lub zawrzeć umowę z podmiotem uprawnionym, na podstawie odrębnych przepisów, do zarządzania
aktywami na zlecenie.
1.
Suma ubezpieczenia od pojedynczego ryzyka na udziale własnym nie może przekroczyć
25 % łącznej wysokości rezerw techniczno-ubezpieczeniowych i kapitału własnego.
2.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach organ nadzoru może wyrazić zgodę na wysokość
sumy ubezpieczenia inną niż określona w ust. 1.
Aktuariuszem jest osoba fizyczna wykonująca czynności w zakresie matematyki ubezpieczeniowej,
finansowej i statystyki, wpisana do rejestru aktuariuszy.
1.
Do zadań aktuariusza należy
1)
ustalanie wartości rezerw techniczno-ubezpieczeniowych;
2)
kontrolowanie aktywów stanowiących pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, zgodnie
z art. 167;
3)
wyliczanie marginesu wypłacalności;
4)
sporządzanie rocznego raportu o stanie portfela ubezpieczeń;
5)
ustalanie wartości składników zaliczanych do środków własnych.
2.
Aktuariusz niezwłocznie informuje zarząd zakładu ubezpieczeń o ujawnieniu podczas
wykonywania zadań, o których mowa w ust. 1, faktów wskazujących na popełnienie przestępstwa
lub naruszenie przepisów prawa.
3.
Aktuariusz, w terminie 30 dni od dnia poinformowania zarządu zakładu ubezpieczeń o
ujawnieniu faktów, o których mowa w ust. 2, informuje organ nadzoru o ujawnionych
faktach oraz podjętych przez zakład ubezpieczeń działaniach w związku z ujawnieniem
tych faktów.
4.
Aktuariusza powołuje i odwołuje zarząd, a jeżeli aktuariusz jest członkiem zarządu
- organ właściwy w sprawie powołania lub odwołania zarządu.
5.
Organ właściwy w sprawie powołania lub odwołania aktuariusza jest obowiązany niezwłocznie
poinformować organ nadzoru o powołaniu lub odwołaniu aktuariusza, nie później niż
w terminie 3 dni od dnia powołania lub odwołania.
6.
Organ właściwy w sprawie powołania aktuariusza jest obowiązany powołać nowego aktuariusza
nie później niż w terminie 30 dni od dnia odwołania poprzedniego aktuariusza.
7.
W razie naruszenia przez organ właściwy w sprawie powołania lub odwołania aktuariusza
obowiązku, o którym mowa w ust. 6, organ nadzoru jest uprawniony do wskazania aktuariusza
na okres nieprzekraczający 6 miesięcy.
8.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w drodze rozporządzenia,
zakres informacji, które muszą być zawarte w rocznym raporcie o stanie portfela, o
którym mowa w ust. 1 pkt 4, uwzględniając konieczność zapewnienia organowi nadzoru
pełnej informacji o stanie portfela zakładu ubezpieczeń.
Rejestr aktuariuszy prowadzi organ nadzoru.
1.
Do rejestru aktuariuszy może być wpisana osoba fizyczna, spełniająca następujące wymagania
1)
ukończyła studia wyższe;
2)
przez okres co najmniej 2 lat wykonywała czynności z zakresu matematyki ubezpieczeniowej,
finansowej i statystyki, pod kierunkiem aktuariusza;
3)
złożyła z pozytywnym wynikiem egzamin aktuarialny;
4)
posiada pełną zdolność do czynności prawnych;
5)
korzysta z pełni praw publicznych;
6)
nie była prawomocnie skazana za umyślne przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów,
przestępstwo przeciwko mieniu lub za przestępstwo skarbowe.
2.
Organ nadzoru dokonuje wpisu do rejestru aktuariuszy na wniosek zainteresowanej osoby.
3.
Wpis aktuariusza do rejestru obejmuje
1)
imię i nazwisko, datę urodzenia i miejsce zamieszkania;
2)
numer zaświadczenia Komisji Egzaminacyjnej dla Aktuariuszy o złożeniu egzaminów aktuarialnych;
3)
datę wpisu.
4.
Aktuariusz ma obowiązek niezwłocznego zgłoszenia organowi nadzoru zmiany danych podlegających
wpisowi.
5.
Rejestr aktuariuszy jest ogłaszany przez ministra właściwego do spraw instytucji finansowych
w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.
6.
Od wymogu złożenia egzaminu aktuarialnego organ nadzoru, po uzyskaniu opinii ogólnopolskich
organizacji aktuariuszy, może zwolnić osobę będącą obywatelem państwa obcego spełniającą
warunki, o których mowa w ust. 1 pkt 4-6.
7.
Od wymogu złożenia egzaminu aktuarialnego są zwolnieni obywatele państw członkowskich
Unii Europejskiej na zasadach określonych w ustawie z dnia 26 kwietnia 2001 r. o zasadach uznawania nabytych w państwach członkowskich
Unii Europejskiej kwalifikacji do wykonywania zawodów regulowanych
(Dz. U. Nr 87, poz. 954 oraz z 2002 r. Nr 71, poz. 655), z zastrzeżeniem warunków, o których mowa w ust. 1 pkt 4-6.
Organ nadzoru dokona skreślenia aktuariusza z rejestru aktuariuszy w przypadku
1)
wniosku aktuariusza;
2)
zaprzestania wykonywania zawodu aktuariusza przez okres dłuższy niż 6 lat;
3)
utraty pełnej zdolności do czynności prawnych;
4)
prawomocnego orzeczenia utraty praw publicznych;
5)
skazania aktuariusza prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa, o których mowa w art.
161 ust. 1 pkt 6;
6)
orzeczenia prawomocnym wyrokiem sądu o pozbawieniu prawa do wykonywania zawodu aktuariusza;
7)
śmierci aktuariusza.
1.
Tworzy się Komisję Egzaminacyjną dla Aktuariuszy, zwaną dalej „Komisją”.
2.
Osoby wchodzące w skład Komisji powołuje i odwołuje minister właściwy do spraw instytucji
finansowych na wniosek organu nadzoru.
3.
Komisja składa się z
1)
przewodniczącego Komisji;
2)
zastępcy przewodniczącego Komisji;
3)
sekretarza Komisji;
4)
trzech członków Komisji.
4.
W skład Komisji wchodzą osoby posiadające wiedzę z zakresu matematyki ubezpieczeniowej,
finansowej i statystyki.
5.
Do zadań Komisji należy w szczególności
1)
przygotowywanie testów egzaminacyjnych;
2)
przeprowadzanie egzaminów aktuarialnych oraz sprawdzanie testów egzaminacyjnych;
3)
sporządzanie protokołów z posiedzeń Komisji;
4)
rozpatrywanie odwołań od wyników egzaminów, składanych przez jego uczestników.
6.
Za udział w każdej sesji egzaminacyjnej oraz za przygotowanie zadania egzaminacyjnego
członkom Komisji, o których mowa w ust. 3, przysługuje wynagrodzenie.
Obsługę administracyjno-biurową Komisji zapewnia Urząd.
1.
Tematy egzaminów aktuarialnych dotyczą w szczególności zagadnień z zakresu matematyki
ubezpieczeniowej, finansowej i statystyki.
2.
Warunkiem przystąpienia do egzaminu aktuarialnego jest zgłoszenie w Urzędzie pisemnego
wniosku o przystąpienie do egzaminu oraz wniesienie opłaty egzaminacyjnej.
3.
Wejście na salę egzaminacyjną odbywa się za okazaniem dowodu tożsamości.
4.
Osoba przystępująca do egzaminu aktuarialnego potwierdza ten fakt własnoręcznym podpisem
na liście obecności.
5.
Kontrolę nad organizacją i przebiegiem egzaminu aktuarialnego wykonują osoby wchodzące
w skład Komisji. W czasie egzaminu na sali egzaminacyjnej muszą być obecne co najmniej
2 osoby wchodzące w skład Komisji.
6.
Urząd jest odpowiedzialny za przechowywanie testów egzaminacyjnych.
7.
Urząd nie ponosi kosztów uczestnika związanych z przystąpieniem do egzaminu aktuarialnego.
1.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, po zasięgnięciu opinii ogólnopolskich
organizacji aktuariuszy, w drodze rozporządzenia
1)
nadaje regulamin Komisji;
2)
ustala wysokość opłat egzaminacyjnych, o których mowa w art. 165 ust. 2, dla osób
składających egzaminy aktuarialne przed Komisją;
3)
ustala wysokość wynagrodzenia dla osób wchodzących w skład Komisji za przeprowadzanie
egzaminów oraz przypadki, gdy wynagrodzenie to nie przysługuje.
2.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, wydając rozporządzenie, o którym
mowa w ust. 1, uwzględnia sposób działania Komisji, terminy i miejsce przeprowadzania
egzaminów, kontrolę sposobu ich przeprowadzenia, terminy przyjmowania zgłoszeń i uiszczania
opłaty egzaminacyjnej oraz sposób ogłaszania powyższych danych do publicznej wiadomości.
3.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, po zasięgnięciu opinii ogólnopolskich
organizacji aktuariuszy, określi, w drodze rozporządzenia, zakres obowiązujących tematów
egzaminów aktuarialnych oraz tryb przeprowadzania tych egzaminów, uwzględniając konieczność
zapewnienia pełnego sprawdzianu wiedzy kandydatów oraz sprawnego przeprowadzenia egzaminów.
1.
Zakład ubezpieczeń przedstawia organowi nadzoru roczne sprawozdanie finansowe, sporządzone
zgodnie z przepisami o rachunkowości, w terminie 6 miesięcy od ostatniego dnia roku
obrotowego.
2.
Sprawozdanie finansowe zakładu ubezpieczeń wykonującego działalność w zakresie działu
I oraz działu II grupa 10 załącznika do ustawy, obok osób określonych w odrębnych
ustawach, podpisuje również aktuariusz.
3.
Do sprawozdania finansowego zakładu ubezpieczeń wykonującego działalność w zakresie
ubezpieczeń działu II załącznika do ustawy, w których rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe
są ustalane metodami aktuarialnymi, dołącza się opinię aktuariusza o prawidłowości
wykazanych w sprawozdaniu rezerw techniczno-ubezpieczeniowych ustalanych metodami
aktuarialnymi.
4.
Do sprawozdania, o którym mowa w ust. 1, dołącza się raport o stanie portfela ubezpieczeń,
o którym mowa w art. 159 ust. 1 pkt 4.
Do sprawozdań finansowych zakład ubezpieczeń dołącza zestawienie środków własnych
wraz ze wskazaniem dowodów posiadania środków własnych w wysokości co najmniej marginesu
wypłacalności.
1.
Zakład ubezpieczeń przedstawia organowi nadzoru kwartalne i dodatkowe roczne sprawozdania
finansowe i statystyczne.
2.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określa, w drodze rozporządzenia,
zakres, formę i sposób sporządzania sprawozdań, o których mowa w ust. 1, oraz terminy
ich przedstawiania organowi nadzoru, uwzględniając wszystkie informacje mające wpływ
na ocenę sytuacji finansowej zakładu ubezpieczeń.
1.
Wyboru biegłego rewidenta dokonuje się przed upływem roku obrotowego, jednakże ten
sam podmiot nie może być wybrany na okres dłuższy niż 5 lat.
2.
O wyborze biegłego rewidenta zakład ubezpieczeń zawiadamia organ nadzoru nie później
niż w terminie 7 dni od dnia wyboru.
1.
Zakład ubezpieczeń jest obowiązany zawiadomić organ nadzoru o zmianie osoby, której
powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych, w terminie 7 dni od dnia powstania tych
zmian.
2.
Zakład ubezpieczeń jest obowiązany zawiadomić organ nadzoru o zmianie biegłego rewidenta
badającego sprawozdanie finansowe zakładu ubezpieczeń, w terminie 7 dni od dnia zmiany
biegłego rewidenta.
Biegły rewident, przeprowadzający badanie sprawozdania finansowego zakładu ubezpieczeń,
jest obowiązany powiadomić niezwłocznie organ nadzoru o ujawnionych podczas badania
sprawozdania finansowego zakładu ubezpieczeń faktach wskazujących na
1)
popełnienie przestępstwa;
2)
naruszenie przepisów prawa;
3)
zagrożenie wypłacalności zakładu ubezpieczeń.
1.
Krajowy zakład ubezpieczeń powiązany oraz główny oddział jest obowiązany do sporządzenia
i przekazywania organowi nadzoru wraz ze sprawozdaniem, o którym mowa w art. 169 ust.
1, rocznych sprawozdań dotyczących transakcji przeprowadzanych w ubezpieczeniowej
grupie kapitałowej w szczególności w zakresie
1)
pożyczek;
2)
gwarancji oraz innych transakcji pozabilansowych;
3)
środków stanowiących pokrycie marginesu wypłacalności;
4)
lokat;
5)
działalności reasekuracyjnej;
6)
porozumień co do podziału kosztów.
2.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w drodze rozporządzenia,
szczegółowy zakres, formę i zasady sporządzania sprawozdań, o których mowa w ust.
1, uwzględniając wysokość i strukturę kapitału zakładowego, wysokość rezerw techniczno-ubezpieczeniowych,
prawidłowość polityki lokacyjnej, wysokość i pokrycie środkami własnymi marginesu
wypłacalności oraz informacje mające wpływ na sytuację finansową zakładu ubezpieczeń.
3.
Organ nadzoru w przypadku stwierdzenia, że transakcje, o których mowa w ust. 1, zagrażają
bądź mogą zagrozić wypłacalności zakładu ubezpieczeń, może podjąć środki określone
w art. 187, art. 189 ust. 1 i art. 212, w celu przywrócenia prawidłowych stosunków
finansowych.
1.
Zakład ubezpieczeń współubezpieczający lub główny oddział współubezpieczający są obowiązane
do sporządzania danych statystycznych dotyczących zakresu operacji koasekuracyjnych
oraz przekazywania ich organowi nadzoru.
2.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w drodze rozporządzenia,
zakres i rodzaje danych statystycznych, które mają być sporządzone przez zakład ubezpieczeń
współubezpieczający lub główny oddział współubezpieczający, oraz terminy i formy ich
przekazywania organowi nadzoru, uwzględniając szczegółowo dane pozwalające określić
pełny zakres operacji koasekuracyjnych.
Organ nadzoru przekazuje organom nadzoru państwa członkowskiego Unii Europejskiej
niezbędne informacje dotyczące umów koasekuracji i współpracuje z nimi w zakresie
nadzoru nad takimi umowami.
1.
Połączenie zakładów ubezpieczeń może nastąpić, jeżeli wykonują one działalność w takiej
samej formie organizacyjnej.
2.
Przepisy niniejszego rozdziału nie wyłączają stosowania przepisów ustawy o ochronie
konkurencji i konsumentów.
Do łączenia się zakładów ubezpieczeń stosuje się przepisy Kodeksu spółek handlowych o łączeniu się spółek kapitałowych, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału.
W przypadku towarzystw ubezpieczeń wzajemnych przepisy te stosuje się odpowiednio.
Na zakład ubezpieczeń przejmujący lub na zakład ubezpieczeń nowo zawiązany przechodzi,
z dniem połączenia, portfel ubezpieczeń zakładu przejmowanego lub łączących się zakładów.
1.
Łączące się zakłady ubezpieczeń uzgadniają na piśmie plan połączenia zakładów ubezpieczeń.
2.
Plan połączenia zakładów ubezpieczeń, oprócz danych określonych w Kodeksie spółek handlowych, zawiera
1)
grupy ryzyk, w zakresie których zakład ubezpieczeń przejmujący lub nowo zawiązany
będzie wykonywać działalność;
2)
imiona i nazwiska
a)
osób, które będą wchodzić w skład organów zakładu ubezpieczeń przejmującego lub nowo
zawiązanego,
b)
osoby, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych,
c)
aktuariusza, jeżeli obowiązek wykonywania przez tę osobę przypisanych jej czynności
wynika z ustawy.
3.
Do planu połączenia zakładów ubezpieczeń należy dołączyć
1)
projekty uchwał o połączeniu zakładów ubezpieczeń;
2)
projekt statutu zakładu przejmującego lub zakładu ubezpieczeń nowo zawiązanego;
3)
dowód posiadania aktywów stanowiących pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych
zakładu ubezpieczeń przejmującego lub nowo zawiązanego oraz dowód posiadania środków
własnych na pokrycie marginesu wypłacalności;
4)
sprawozdania finansowe;
5)
dowód posiadania środków własnych na pokrycie marginesu wypłacalności.
1.
Organ nadzoru, w terminie 21 dni od dnia powiadomienia o planie połączenia zakładów
ubezpieczeń może, w drodze decyzji, złożyć sprzeciw wobec planowanego połączenia zakładów
ubezpieczeń, jeżeli z przedłożonych dokumentów wynika, że
1)
po połączeniu nowo powstały zakład ubezpieczeń nie będzie dysponować środkami własnymi
w wysokości wymaganego marginesu wypłacalności lub zakład ubezpieczeń nie będzie posiadał
aktywów na pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, oraz
2)
interesy ubezpieczających, ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych z umów ubezpieczenia
nie zostały należycie zabezpieczone.
2.
Sprzeciw, złożony przez organ nadzoru, powoduje bezskuteczność planu połączenia zakładów
ubezpieczeń.
3.
Powiadomienie, o którym mowa w ust. 1, następuje nie później niż w terminie 14 dni
od ogłoszenia planu połączenia zakładów ubezpieczeń, przez jeden z łączących się zakładów
ubezpieczeń.
1.
Zakład ubezpieczeń może zawrzeć z innym zakładem ubezpieczeń umowę o przeniesienie
całości lub części umów ubezpieczeń, zwaną dalej „przeniesieniem portfela ubezpieczeń”.
2.
Umowa, o której mowa w ust. 1, wymaga zatwierdzenia przez organ nadzoru.
1.
Przeniesienie portfela ubezpieczeń może nastąpić pod warunkiem, że zakład ubezpieczeń
przejmujący portfel ubezpieczeń i zakład ubezpieczeń przekazujący portfel ubezpieczeń,
po wykonaniu umowy będą posiadać środki własne w wysokości co najmniej marginesu wypłacalności
oraz będą posiadać aktywa na pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych.
2.
Organ nadzoru może zwolnić zakład ubezpieczeń przekazujący lub przejmujący portfel
od warunku, o którym mowa w ust. 1, jeżeli umowa ma na celu ochronę interesów ubezpieczających,
ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych z umów ubezpieczenia, w sytuacji zagrożenia
wypłacalności zakładu ubezpieczeń przekazującego.
1.
Przed zatwierdzeniem przeniesienia portfela ubezpieczeń organ nadzoru, na koszt zainteresowanych
zakładów ubezpieczeń, ogłosi trzykrotnie w dzienniku o zasięgu ogólnopolskim o zamierzonym
przeniesieniu portfela ubezpieczeń i wezwie ubezpieczonych do zgłaszania sprzeciwów
w terminie 3 miesięcy od dnia ostatniego ogłoszenia. Ogłoszenia są dokonywane w odstępach
nie krótszych niż 7 dni i nie dłuższych niż 14 dni.
2.
Ubezpieczeni, którzy zgłosili sprzeciw, mają prawo wypowiedzenia przenoszonej umowy
ubezpieczenia na ostatni dzień 3. miesiąca licząc od dnia zatwierdzenia przeniesienia
portfela ubezpieczeń.
1.
Wniosek o zatwierdzenie przeniesienia portfela ubezpieczeń składają wspólnie zainteresowane
zakłady ubezpieczeń.
2.
Wniosek o zatwierdzenie przeniesienia portfela ubezpieczeń określa
1)
nazwy i siedziby zakładów ubezpieczeń przejmującego i przekazującego portfel ubezpieczeń;
2)
wykaz przenoszonych umów ubezpieczenia;
3)
wykaz rezerw techniczno-ubezpieczeniowych ustalonych dla przenoszonych umów ubezpieczenia;
4)
wykaz aktywów przenoszonych wraz z umowami ubezpieczenia.
3.
Do wniosku o zatwierdzenie przeniesienia portfela ubezpieczeń należy dołączyć
1)
umowę o przeniesienie portfela ubezpieczeń;
2)
dowód posiadania środków własnych w wysokości marginesu wypłacalności zakładów ubezpieczeń
przejmującego i przekazującego portfel ubezpieczeń lub wniosek o zwolnienie od warunku
określonego w art. 182 ust. 1;
3)
dowód posiadania aktywów stanowiących pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych
przez zakład ubezpieczeń przejmujący i przekazujący portfel ubezpieczeń, z wyjątkiem
przypadku określonego w art. 182 ust. 2.
Organ nadzoru zatwierdza, w drodze decyzji, przeniesienie portfela ubezpieczeń, jeżeli
są spełnione następujące warunki
1)
został złożony wniosek spełniający warunki określone w art. 184;
2)
zakłady ubezpieczeń przekazujący i przejmujący portfel ubezpieczeń spełniają warunki
określone w art. 182;
3)
interesy ubezpieczających, ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych z umowy ubezpieczenia
są należycie zabezpieczone.
1.
Wraz z przeniesieniem portfela ubezpieczeń następuje przeniesienie aktywów zakładu
ubezpieczeń przekazującego do zakładu ubezpieczeń przyjmującego, w wysokości rezerw
techniczno-ubezpieczeniowych ustalonej dla przenoszonego portfela ubezpieczeń.
2.
W przypadku uzasadnionym ochroną interesów ubezpieczających, ubezpieczonych, uposażonych
lub uprawnionych z umów ubezpieczenia, organ nadzoru może, na wniosek zainteresowanego
zakładu ubezpieczeń, określić wartość aktywów przenoszonych wraz z portfelem ubezpieczeń
lub wyrazić zgodę na przeniesienie portfela ubezpieczeń bez przekazania środków finansowych.
1.
Jeżeli rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe zakładu ubezpieczeń nie są pokryte aktywami
zgodnie z prawem, organ nadzoru może zobowiązać zakład ubezpieczeń do przedłożenia
planu przywrócenia prawidłowych stosunków finansowych w zakresie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych.
2.
Jeżeli środki własne zakładu ubezpieczeń są niższe niż wymagany margines wypłacalności,
organ nadzoru może zobowiązać zakład ubezpieczeń do przedłożenia planu przywrócenia
prawidłowych stosunków finansowych, do zatwierdzenia przez organ nadzoru.
3.
Jeżeli środki własne zakładu ubezpieczeń są niższe niż wymagany kapitał gwarancyjny,
zakład ubezpieczeń jest obowiązany niezwłocznie
1)
zawiadomić organ nadzoru o zaistniałej sytuacji;
2)
przedłożyć do zatwierdzenia przez organ nadzoru krótkoterminowy plan wypłacalności.
4.
W przypadkach, o których mowa w ust. 1-3, organ nadzoru może
1)
zakazać zakładowi ubezpieczeń swobodnego rozporządzania aktywami lub ograniczyć zakres
działalności;
2)
wyznaczyć zakładowi ubezpieczeń termin przedłożenia planów, o których mowa w ust.
1 i 2, lub termin, do którego zakład ubezpieczeń powinien przywrócić prawidłowe stosunki
finansowe albo wypłacalność;
3)
zakazać zakładowi ubezpieczeń dokonywania wypłat z zysku.
5.
O zamiarze zastosowania środków, o których mowa w ust. 4, organ nadzoru informuje
właściwe organy państw członkowskich Unii Europejskiej, w których zakład ubezpieczeń
posiada zobowiązania.
6.
O zastosowaniu środków, o których mowa w ust. 4, organ nadzoru informuje właściwe
organy państw członkowskich Unii Europejskiej, w których zakład ubezpieczeń wykonuje
działalność ubezpieczeniową.
7.
Jeżeli w przypadkach, o których mowa w ust. 1-3, organ nadzoru uzna, że zostały zagrożone
interesy ubezpieczających, ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych z umów ubezpieczenia,
może podjąć czynności określone w ustawie, które uzna za konieczne w celu ochrony
interesów tych osób.
8.
Jeżeli interesy ubezpieczających, ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych z umów
ubezpieczenia mogą zostać lub zostały zagrożone, organ nadzoru może zażądać od zakładu
ubezpieczeń przedłożenia programu naprawczego. Program naprawczy podlega zatwierdzeniu
przez organ nadzoru w drodze decyzji.
9.
Organ nadzoru współdziała z właściwymi organami państw członkowskich Unii Europejskiej,
w których zakład ubezpieczeń wykonuje działalność ubezpieczeniową w celu prawidłowego
wykonania środków, o których mowa w ust. 4.
1.
Organ nadzoru może podjąć decyzję o ustanowieniu kuratora nadzorującego wykonanie
przez zakład ubezpieczeń
1)
planu przywrócenia prawidłowych stosunków finansowych w zakresie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych,
o których mowa w art. 187 ust. 1;
2)
planu przywrócenia prawidłowych stosunków finansowych, o których mowa w art. 187 ust.
2;
3)
krótkoterminowego planu wypłacalności, o którym mowa w art. 187 ust. 3 pkt 2;
4)
programu naprawczego, o którym mowa w art. 187 ust. 8.
2.
Kuratora powołuje się na czas określony. Kurator może być w każdym czasie odwołany
przez organ nadzoru.
3.
Kuratorowi przysługuje prawo uczestniczenia w posiedzeniach organów zakładu ubezpieczeń
oraz prawo do uzyskiwania wszelkich informacji niezbędnych do wykonywania jego funkcji.
4.
Kuratorowi przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu wobec uchwał i decyzji zarządu i
rady nadzorczej zakładu ubezpieczeń do właściwego sądu gospodarczego w terminie 14
dni od dnia ich powzięcia. Wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonanie uchwały lub decyzji.
5.
Kurator może zaskarżyć uchwałę walnego zgromadzenia akcjonariuszy lub uchwałę walnego
zgromadzenia członków, które naruszają interesy zakładu ubezpieczeń, ubezpieczających,
ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych z umów ubezpieczenia, w terminie określonym
w art. 424 § 1 Kodeksu spółek handlowych.
6.
Decyzja organu nadzoru o ustanowieniu kuratora jest natychmiast wykonalna. Od decyzji
o ustanowieniu kuratora zakład ubezpieczeń może wnieść skargę do sądu administracyjnego
w terminie 7 dni od dnia doręczenia decyzji. Wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania
decyzji. Przepisu art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
7.
Funkcję kuratora może pełnić osoba fizyczna legitymująca się co najmniej 10-letnim
doświadczeniem zawodowym w zakresie organizacji i zasad działalności zakładu ubezpieczeń.
Kuratorem może być również osoba prawna, w której co najmniej połowa członków organu
zarządzającego spełnia warunek określony w zdaniu poprzedzającym.
8.
Kurator składa organowi nadzoru okresowe sprawozdania ze swojej działalności zawierające
ocenę realizacji przez zarząd zakładu ubezpieczeń planu przywrócenia prawidłowych
stosunków finansowych, krótkoterminowego planu wypłacalności lub programu naprawczego.
9.
Wynagrodzenie kuratora ustala organ nadzoru, z tym że nie może ono być wyższe niż
wynagrodzenie prezesa zarządu zakładu ubezpieczeń, w którym ustanowiono kuratora.
Koszty związane z wykonaniem funkcji kuratora obciążają koszty działalności zakładu
ubezpieczeń.
1.
Organ nadzoru może ustanowić, w drodze decyzji, zarząd komisaryczny w celu doprowadzenia
do prawidłowych stosunków finansowych w przypadku, gdy zakład ubezpieczeń
1)
nie przedłoży krótkoterminowego planu wypłacalności lub organ nadzoru odmówi jego
zatwierdzenia lub
2)
nie zrealizuje w terminie krótkoterminowego planu wypłacalności, lub
3)
w każdym innym przypadku zagrożenia wypłacalności zakładu ubezpieczeń.
2.
Organ nadzoru może ustanowić zarząd komisaryczny w przypadku zaistnienia w zakładzie
ubezpieczeń sytuacji niemożności wykonywania przez organy tego zakładu ubezpieczeń
powierzonych im zadań, co może w istotny sposób zagrozić interesom ubezpieczających,
ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych z umów ubezpieczenia, a także gdy organy
zakładu ubezpieczeń wykonują powierzone im zadania z rażącym naruszeniem interesów
zakładu ubezpieczeń, ubezpieczających, ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych
z umów ubezpieczenia w szczególności przez doprowadzanie do sytuacji, w której zakład
ubezpieczeń nie będzie w stanie wypłacać należnych świadczeń.
3.
Decyzja, o której mowa w ust. 1 i 2, jest natychmiast wykonalna.
4.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz skargę do sądu administracyjnego na decyzję
o ustanowieniu zarządu komisarycznego może wnieść rada nadzorcza zakładu ubezpieczeń.
5.
Ustanowienie zarządu komisarycznego podlega zgłoszeniu do Krajowego Rejestru Sądowego.
Zgłoszenia dokonuje zarząd komisaryczny w dniu jego ustanowienia.
6.
Ustanowienie zarządu komisarycznego nie wpływa na prawa i obowiązki zakładu ubezpieczeń,
z wyjątkiem zmian określonych w ustawie.
7.
Z dniem ustanowienia zarządu komisarycznego
1)
zostaje odwołany zarząd zakładu ubezpieczeń;
2)
ustanowione prokury i pełnomocnictwa wygasają;
3)
prawa i obowiązki innych organów zakładu ubezpieczeń ulegają zawieszeniu na okres
zarządu komisarycznego, z zastrzeżeniem ust. 4.
8.
Zarząd komisaryczny ma prawo podejmowania decyzji we wszelkich sprawach zastrzeżonych
w przepisach prawa i statucie do właściwości zarządu, rady nadzorczej i walnego zgromadzenia
zakładu ubezpieczeń.
9.
Organ nadzoru wydaje decyzję o odwołaniu zarządu komisarycznego w każdym przypadku,
w którym przestały istnieć przesłanki ustanowienia zarządu komisarycznego albo została
zarządzona likwidacja przymusowa albo zakład ubezpieczeń został postawiony w stan
upadłości.
10.
Zarząd komisaryczny w porozumieniu z organem nadzoru podejmuje wszelkie niezbędne
czynności w celu zabezpieczenia interesów ubezpieczających, ubezpieczonych, uposażonych
lub uprawnionych z umów ubezpieczenia.
11.
Organ nadzoru w decyzji o ustanowieniu zarządu komisarycznego określa dzień ustanowienia
zarządu komisarycznego i okres, na jaki jest ustanowiony zarząd komisaryczny, a także
wskazuje, czy okres ten może być przedłużany.
12.
Organ nadzoru po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1 i 2, w formie pisemnej określa
liczbę członków i skład zarządu komisarycznego, a także szczegółowe zadania, sposób
wykonywania zadań, zasady reprezentacji oraz wynagrodzenie zarządu komisarycznego.
13.
Wynagrodzenie członków zarządu komisarycznego nie może być wyższe niż wynagrodzenie
członków dotychczasowego zarządu zakładu ubezpieczeń. Koszty zarządu komisarycznego
obciążają zakład ubezpieczeń.
14.
Członkowie zarządu komisarycznego otrzymują w razie potrzeby urlop bezpłatny w macierzystym
zakładzie pracy na czas pełnienia tej funkcji. Okres bezpłatnego urlopu zalicza się
do okresów pracy oraz innych okresów, od których zależy nabycie uprawnień pracowniczych.
15.
Decyzja o ustanowieniu zarządu komisarycznego jest wykonalna z dniem wskazanym w decyzji.
Likwidacja zakładu ubezpieczeń następuje w przypadku
1)
podjęcia uchwały walnego zgromadzenia zakładu ubezpieczeń o rozwiązaniu zakładu ubezpieczeń
(likwidacja dobrowolna);
2)
zarządzenia likwidacji przez organ nadzoru (likwidacja przymusowa).
W przypadku otwarcia likwidacji
1)
zakład ubezpieczeń nie może zawierać umów ubezpieczenia;
2)
umowy już zawarte nie mogą być przedłużane i nie przedłużają się;
3)
sumy ubezpieczeń zawartych umów ubezpieczenia nie mogą być podwyższane.
1.
O zamiarze podjęcia uchwały o rozwiązaniu zakładu ubezpieczeń organ zwołujący walne
zgromadzenie zakładu ubezpieczeń jest obowiązany, nie później niż 30 dni przed zwołaniem
walnego zgromadzenia, zawiadomić organ nadzoru.
2.
W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, zawiadamiający określa
1)
przyczyny rozwiązania zakładu ubezpieczeń;
2)
osoby mające pełnić funkcje likwidatorów.
3.
Organ nadzoru może, w terminie 30 dni od dnia otrzymania zawiadomienia, o którym mowa
w ust. 1, wyrazić, w drodze decyzji, sprzeciw, w przypadku gdy rozwiązanie zakładu
ubezpieczeń zagraża interesom ubezpieczających, ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych
z umów ubezpieczenia. W przypadku zgłoszenia sprzeciwu organ, który zwołał walne zgromadzenie
zakładu ubezpieczeń, jest obowiązany do niezwłocznego odwołania posiedzenia.
4.
Organ nadzoru, z ważnych powodów, może wyznaczyć, w drodze decyzji, likwidatorów z
urzędu.
1.
Organ nadzoru może zarządzić likwidację przymusową zakładu ubezpieczeń, jeżeli
1)
zakład ubezpieczeń wykonuje działalność z naruszeniem prawa lub statutu lub planu
działalności nie zapewniając zdolności zakładu ubezpieczeń do wykonywania zobowiązań;
2)
zakład ubezpieczeń nie zrealizuje w terminie planu przywrócenia prawidłowych stosunków
finansowych albo krótkoterminowego planu wypłacalności;
3)
walne zgromadzenie zakładu ubezpieczeń nie podejmie uchwały o pokryciu straty finansowej
albo strata finansowa nie zostanie pokryta w terminie i w sposób określony w uchwale;
4)
zarząd komisaryczny nie doprowadził do przywrócenia prawidłowych stosunków finansowych
zakładu ubezpieczeń w ustalonym terminie;
5)
zakład ubezpieczeń nie spełnia świadczeń z tytułu umów ubezpieczenia albo spełnia
je z opóźnieniem lub częściowo;
6)
zostało cofnięte zezwolenie na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej w zakresie
całej działalności.
2.
Decyzja, o której mowa w ust. 1, jest natychmiast wykonalna.
1.
W przypadku zarządzenia likwidacji przymusowej organ nadzoru
1)
wyznacza likwidatora;
2)
powiadamia pisemnie o otwarciu likwidacji znanych sobie wierzycieli zakładu ubezpieczeń;
3)
powiadamia o otwarciu likwidacji organy nadzoru państw członkowskich Unii Europejskiej.
2.
Organ nadzoru ogłasza otwarcie likwidacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
1.
Likwidator posiada umocowanie do wykonywania obowiązków, wynikających z prowadzonego
postępowania likwidacyjnego w stosunku do zakładu ubezpieczeń, także na terytorium
państw członkowskich Unii Europejskiej, z zachowaniem prawa krajowego tych państw.
2.
Likwidator posiadający umocowanie do wykonywania obowiązków wynikających z prowadzonego
przymusowego postępowania likwidacyjnego w stosunku do zagranicznego zakładu ubezpieczeń
mającego siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej posiada takie same uprawnienia
jak likwidator, o którym mowa w ust. 1.
Informacja o likwidacji zakładu ubezpieczeń podlega wpisowi do właściwych rejestrów
państw członkowskich Unii Europejskiej, w których zakład ubezpieczeń wykonuje działalność,
zgodnie z przepisami rozdziału 7.
Likwidator składa organowi nadzoru
1)
bilans otwarcia likwidacji i sprawozdanie likwidacyjne, sporządzone w terminie wyznaczonym
przez organ nadzoru - niezwłocznie po ich sporządzeniu;
2)
sprawozdanie finansowe za każdy rok likwidacji, w terminie ustalonym dla zakładów
ubezpieczeń;
3)
sprawozdania o przebiegu likwidacji, w terminach i w sposób określonych przez organ
nadzoru.
Likwidator ma obowiązek niezwłocznego zawiadomienia organu nadzoru o ukończeniu likwidacji.
1.
W przypadku likwidacji zakładu ubezpieczeń aktywa stanowiące pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych
tworzą osobną masę przeznaczoną na zaspokojenie roszczeń z tytułu umów ubezpieczenia.
2.
Inne zobowiązania zakładu ubezpieczeń mogą być pokryte z aktywów stanowiących pokrycie
rezerw techniczno-ubezpieczeniowych wyłącznie po zaspokojeniu wszystkich roszczeń
z tytułu umów ubezpieczenia.
1.
Do likwidacji towarzystw ubezpieczeń wzajemnych, z wyjątkiem małych towarzystw ubezpieczeń
wzajemnych, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu spółek handlowych.
2.
Likwidacja małego towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych następuje w sposób określony
w uchwale walnego zgromadzenia. W przypadku stwierdzenia przez organ nadzoru niepodjęcia
lub niewykonywania czynności likwidacyjnych wobec małego towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych,
do likwidacji towarzystwa stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu spółek handlowych.
W przypadku likwidacji zakładu ubezpieczeń zobowiązania wynikające z umów koasekuracji
zawartych na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej będą zaspokajane w
ten sam sposób, jak zobowiązania wynikające z innych umów ubezpieczenia zawartych
przez ten zakład ubezpieczeń.
1.
Organ nadzoru sprawuje nadzór nad zakładami ubezpieczeń wykonującymi działalność ubezpieczeniową
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
2.
Do zadań organu nadzoru należy w szczególności
1)
ochrona interesów ubezpieczających, ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych z
umów ubezpieczenia, przez zapobieganie sytuacji, w której zakład ubezpieczeń nie będzie
w stanie wypłacać tym osobom należnego świadczenia;
2)
wydawanie zezwoleń na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej;
3)
podejmowanie innych działań określonych w ustawie.
1.
Postępowanie przed organem nadzoru toczy się w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego, z uwzględnieniem przepisów ustawy.
2.
Od decyzji organu nadzoru przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
3.
Organ nadzoru może nadać decyzji rygor natychmiastowej wykonalności również jeżeli
wymaga tego interes ubezpieczających, ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych
z umów ubezpieczenia.
1.
W przypadku ubezpieczeniowej grupy kapitałowej, w skład której wchodzi zakład ubezpieczeń
mający siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz zakład ubezpieczeń mający
siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, organ nadzoru może zawrzeć z właściwymi
organami państw członkowskich Unii Europejskiej porozumienie, które z właściwych organów
będą sprawowały dodatkowy nadzór nad tą ubezpieczeniową grupą kapitałową.
2.
Organ nadzoru, na zasadach wzajemności, stosownie do porozumień może, na wniosek organu
nadzoru państwa członkowskiego Unii Europejskiej, przeprowadzić kontrolę ubezpieczeniowej
grupy kapitałowej lub poszczególnych zakładów ubezpieczeń wchodzących w jej skład
lub umożliwić przeprowadzenie takiej kontroli bezpośrednio przez organ nadzoru państwa
członkowskiego Unii Europejskiej.
1.
W przeprowadzonej przez organ nadzoru kontroli, o której mowa w art. 208, oddziału
krajowego zakładu ubezpieczeń może uczestniczyć właściwy organ państwa członkowskiego
Unii Europejskiej, w którym krajowy zakład ubezpieczeń wykonuje działalność ubezpieczeniową
przez oddział, jeżeli organ ten złoży taki wniosek.
2.
Organ nadzoru może wystąpić do właściwego organu państwa członkowskiego Unii Europejskiej,
w którym ma siedzibę zagraniczny zakład ubezpieczeń wykonujący działalność ubezpieczeniową
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez oddział, o uczestniczenie w przeprowadzanej
w tym oddziale kontroli działalności i stanu majątkowego zagranicznego zakładu ubezpieczeń.
W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w przeprowadzonym badaniu sprawozdania finansowego
na zlecenie zakładu ubezpieczeń, organ nadzoru może zobowiązać zakład ubezpieczeń
do zlecenia biegłym rewidentom badania prawidłowości i rzetelności wszystkich sprawozdań
finansowych sporządzanych przez zakład ubezpieczeń oraz kontroli ksiąg rachunkowych
mającej na celu badanie gospodarki finansowej i wypłacalności zakładu ubezpieczeń.
Badanie nie może być zlecone ponownie biegłemu rewidentowi, który dokonał badania
sprawozdania, w którym stwierdzono nieprawidłowości.
1.
Organ nadzoru może żądać od zakładu ubezpieczeń informacji i wyjaśnień dotyczących
działalności zakładu ubezpieczeń i jego gospodarki finansowej.
2.
Organ nadzoru może zażądać okresowego przekazywania przez zakład ubezpieczeń danych
określonych przez organ nadzoru.
3.
Organ nadzoru może żądać od zakładu ubezpieczeń przedstawienia wzorów umów ubezpieczenia,
informacji o poszczególnych produktach oferowanych na podstawie indywidualnych negocjacji
z ubezpieczającymi, wniosków o zawarcie ubezpieczenia, taryf składek ubezpieczeniowych
i innych formularzy lub innych drukowanych dokumentów stosowanych przez zakład ubezpieczeń
przy zawieraniu umów.
1.
Organ nadzoru może przeprowadzać, w każdym czasie, kontrolę działalności i stanu majątkowego
zakładu ubezpieczeń.
2.
W ramach kontroli, o której mowa w ust. 1, organ nadzoru może przeprowadzić w każdym
czasie kontrolę działalności i stanu majątkowego podmiotów, które wykonują czynności
ubezpieczeniowe w imieniu i na rzecz zakładu ubezpieczeń w zakresie tych czynności.
3.
Kontrola działalności i stanu majątkowego zakładu ubezpieczeń jest przeprowadzana
przez upoważnionych przez organ nadzoru pracowników Urzędu tworzących zespół inspekcyjny.
4.
Pracownicy, o których mowa w ust. 3, w zakresie ustalonym w upoważnieniu organu nadzoru,
mają prawo do
1)
wstępu do wszystkich pomieszczeń kontrolowanego zakładu ubezpieczeń;
2)
swobodnego dostępu do oddzielnego pomieszczenia biurowego i środków łączności;
3)
wglądu do wszelkich dokumentów kontrolowanego zakładu ubezpieczeń oraz żądania sporządzenia
kopii, odpisów i wyciągów z tych dokumentów;
4)
wglądu do danych zawartych w systemie informatycznym kontrolowanego zakładu ubezpieczeń
oraz żądania sporządzenia kopii lub wyciągów z tych danych, w tym w formie elektronicznej;
5)
wglądu do wszelkich dokumentów pośrednika ubezpieczeniowego kontrolowanego zakładu
ubezpieczeń oraz żądania sporządzenia kopii, odpisów i wyciągów z tych dokumentów;
6)
żądania wyjaśnień ustnych lub pisemnych od pracowników i pośredników ubezpieczeniowych
kontrolowanego zakładu ubezpieczeń, w tym w formie elektronicznej;
7)
żądania sporządzenia niezbędnych danych, w tym w formie elektronicznej;
8)
zabezpieczenia dokumentów i innych dowodów.
5.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w drodze rozporządzenia,
zakres i tryb przeprowadzania kontroli działalności i stanu majątkowego zakładu ubezpieczeń
oraz podmiotów, które wykonują czynności ubezpieczeniowe w imieniu i na rzecz zakładu
ubezpieczeń, uwzględniając konieczność zapewnienia skutecznej kontroli.
1.
Organ nadzoru może wydawać zalecenia w stosunku do zakładu ubezpieczeń w celu
1)
zapewnienia zgodności działalności zakładu ubezpieczeń z przepisami prawa, statutu
lub planem działalności;
2)
zapewnienia trwałej zdolności zakładu ubezpieczeń do wykonywania zobowiązań;
3)
zapobieżenia naruszaniu interesów ubezpieczających, ubezpieczonych, uposażonych lub
uprawnionych z umów ubezpieczenia.
2.
W przypadku gdy zakład ubezpieczeń nie wykonuje w wyznaczonym terminie zaleceń, o
których mowa w ust. 1, organ nadzoru może, w drodze decyzji, zobowiązać zakład ubezpieczeń
do wykonania tych zaleceń.
1.
Organ nadzoru może nakazać zakładowi ubezpieczeń rozwiązanie w wyznaczonym terminie
umowy, na podstawie której zlecono wykonywanie czynności, o których mowa w art. 3
ust. 4 pkt 1-6 oraz ust. 5, w przypadku stwierdzenia, że zlecone czynności wykonywane
są z naruszeniem prawa.
2.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się przewidzianych w umowie ograniczeń
w zakresie możliwości i terminów jej rozwiązywania lub wypowiadania.
3.
W przypadku nierozwiązania umowy w wyznaczonym terminie organ nadzoru może nałożyć
na zakład ubezpieczeń kary pieniężne, o których mowa w art. 212 ust. 1 pkt 1 i 2.
1.
Zakład ubezpieczeń zawiadamia organ nadzoru o terminie walnego zgromadzenia zakładu
ubezpieczeń, w terminie 7 dni przed datą posiedzenia.
2.
Organ nadzoru może delegować swojego przedstawiciela do udziału w posiedzeniu walnego
zgromadzenia zakładu ubezpieczeń.
3.
Przedstawiciel organu nadzoru może zabierać głos we wszystkich sprawach na walnym
zgromadzeniu zakładu ubezpieczeń.
4.
Organ nadzoru może żądać od organów zakładu ubezpieczeń zwołania, w określonym terminie,
walnego zgromadzenia zakładu ubezpieczeń lub umieszczenia określonych spraw w porządku
obrad najbliższego walnego zgromadzenia.
5.
Jeżeli w terminie 14 dni od dnia przedstawienia żądania, o którym mowa w ust. 4, walne
zgromadzenie zakładu ubezpieczeń nie zostanie zwołane w terminie określonym przez
organ nadzoru lub określone sprawy nie zostaną umieszczone w porządku obrad najbliższego
walnego zgromadzenia, organ nadzoru zwołuje walne zgromadzenie zakładu ubezpieczeń
lub umieszcza określone sprawy w porządku obrad najbliższego walnego zgromadzenia.
Koszty zwołania i odbycia walnego zgromadzenia ponosi zakład ubezpieczeń.
6.
W przypadkach, o których mowa w ust. 4 i 5, organ nadzoru deleguje swojego przedstawiciela
do udziału w walnym zgromadzeniu zakładu ubezpieczeń.
1.
Jeżeli zakład ubezpieczeń nie wykonuje w wyznaczonym terminie decyzji, o której mowa
w art. 209 ust. 2, lub wykonuje działalność z naruszeniem przepisów prawa, statutu,
zawartych umów ubezpieczenia lub planu działalności lub nie udziela informacji lub
wyjaśnień, organ nadzoru może, w drodze decyzji
1)
nakładać na członków zarządu zakładu ubezpieczeń lub prokurentów kary pieniężne do
wysokości odpowiadającej trzykrotnemu przeciętnemu miesięcznemu wynagrodzeniu z ostatnich
12 miesięcy;
2)
nakładać na zakład ubezpieczeń kary pieniężne do wysokości 0,5 % składki przypisanej
brutto uzyskanej przez zakład ubezpieczeń w roku poprzednim, a w przypadku gdy zakład
ubezpieczeń nie prowadził działalności lub miał zbiór składki przypisanej poniżej
20 mln złotych do wysokości 100 000 złotych;
3)
zawieszać w czynnościach członków zarządu zakładu ubezpieczeń do czasu rozpatrzenia
wniosku o ich odwołanie, na najbliższym posiedzeniu organu uprawnionego do ich odwołania;
zawieszenie w czynnościach polega na wyłączeniu z podejmowania decyzji za zakład ubezpieczeń,
w tym w zakresie jego praw i obowiązków majątkowych;
4)
zwołać posiedzenie zarządu lub rady nadzorczej zakładu ubezpieczeń, z określonym porządkiem
obrad.
2.
Organ nadzoru może występować do właściwego organu zakładu ubezpieczeń z wnioskiem
o odwołanie członka zarządu lub odwołanie udzielonej prokury.
3.
Wpływy z tytułu kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, stanowią dochód
budżetu państwa.
1.
Organ nadzoru poinformuje Komisję Europejską o udzieleniu zezwolenia na wykonywanie
działalności ubezpieczeniowej zakładowi ubezpieczeń, będącemu podmiotem zależnym od
podmiotu dominującego mającego siedzibę w państwie niebędącym państwem członkowskim
Unii Europejskiej.
2.
W przypadku gdy podmiot dominujący, o którym mowa w ust. 1, jest zakładem ubezpieczeń,
organ nadzoru wraz z informacją, o której mowa w ust. 1, przekazuje Komisji Europejskiej
informacje o strukturze kapitałowej ubezpieczeniowej grupy kapitałowej.
1.
Organ nadzoru informuje Komisję Europejską o wszelkich trudnościach, na które w państwach
niebędących państwami członkowskimi Unii Europejskiej napotykają krajowe zakłady ubezpieczeń,
które zamierzają wykonywać działalność ubezpieczeniową na terytorium tych państw.
2.
Organ nadzoru na wniosek Komisji Europejskiej przekaże informacje o
1)
wnioskach o udzielenie zezwolenia na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej przez
zakład ubezpieczeń będący podmiotem zależnym od podmiotu dominującego mającego siedzibę
w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej;
2)
posiadanych przez siebie informacjach o zamiarze zakładu ubezpieczeń będącego podmiotem
zależnym od podmiotu dominującego mającego siedzibę w państwie niebędącym państwem
członkowskim Unii Europejskiej, o nabyciu lub objęciu akcji lub udziałów w zakładzie
ubezpieczeń mającym siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej, który w wyniku
tego nabycia lub objęcia stanie się podmiotem zależnym.
3.
W przypadku podjęcia przez Komisję Europejską odpowiedniej decyzji organ nadzoru ogranicza
lub zawiesza wydanie decyzji w zakresie
1)
zezwolenia na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej przez zagraniczny zakład ubezpieczeń z państwa niebędącego państwem członkowskim
Unii Europejskiej;
2)
nabycia lub objęcia akcji lub praw z akcji, o którym mowa w art. 36, przez podmiot,
którego siedziba znajduje się w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej
lub przez podmiot zależny od takiego podmiotu.
4.
Przepisu ust. 2 nie stosuje się do zagranicznych zakładów ubezpieczeń, które posiadają
zezwolenie na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej na terytorium państwa członkowskiego
Unii Europejskiej.
Krajowe zakłady ubezpieczeń i zagraniczne zakłady ubezpieczeń wykonujące działalność
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tworzą ubezpieczeniowy samorząd gospodarczy.
1.
Polska Izba Ubezpieczeń, zwana dalej „Izbą”, jest organizacją ubezpieczeniowego samorządu
gospodarczego, reprezentującą zakłady ubezpieczeń, o których mowa w art. 215, i które
z mocy ustawy są członkami Izby, działającej na rzecz rozwiązywania problemów rynku
ubezpieczeń w Rzeczypospolitej Polskiej.
2.
Izba posiada osobowość prawną.
1.
Członkostwo w Izbie jest obowiązkowe i powstaje z chwilą podjęcia przez zakład ubezpieczeń,
o którym mowa w art. 215, działalności ubezpieczeniowej na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej.
2.
Członkostwo w Izbie ustaje z chwilą podjęcia uchwały o likwidacji dobrowolnej lub
z chwilą, gdy decyzja o likwidacji przymusowej stała się prawomocna.
1.
Organami Izby są
1)
Walne Zgromadzenie Polskiej Izby Ubezpieczeń, zwane dalej „Walnym Zgromadzeniem Izby”;
2)
Zarząd Polskiej Izby Ubezpieczeń, składający się z Prezesa Zarządu, który jest Prezesem
Izby, i z pozostałych członków Zarządu, w tym Wiceprezesów, których liczbę określa
statut Izby;
3)
Komisja Rewizyjna Polskiej Izby Ubezpieczeń.
2.
Wybory do organów Izby są powszechne i odbywają się w głosowaniu tajnym.
3.
Kadencja organów, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, nie może być dłuższa niż 4 lata.
1.
Statut Izby i jego zmiany są uchwalane przez Walne Zgromadzenie Izby bezwzględną większością
głosów przy obecności co najmniej połowy uprawnionych do głosowania.
2.
Statut Izby określa w szczególności
1)
nazwę Izby i jej siedzibę;
2)
zadania Izby i formy ich realizacji;
3)
zakres uprawnień organów Izby oraz tryb ich wyboru;
4)
prawa i obowiązki członków Izby;
5)
zasady gospodarki finansowej Izby oraz zasady wykonywania działalności gospodarczej;
6)
strukturę organizacyjną Izby.
1.
Podstawowymi zadaniami Izby jest reprezentowanie i podejmowanie działań w celu ochrony
wspólnych interesów członków Izby, współdziałanie w zapobieganiu zagrożeniom rynku
ubezpieczeń, kształtowanie, upowszechnianie i czuwanie nad przestrzeganiem zasad uczciwej
konkurencji i zasad etyki w działalności ubezpieczeniowej.
2.
Do zadań Izby należy w szczególności
1)
reprezentowanie członków Izby wobec organów władzy publicznej oraz podejmowanie działań
w celu ochrony ich interesów;
2)
wyrażanie opinii o projektach aktów prawnych zawierających regulacje dotyczące działalności
ubezpieczeniowej, lub z nią związane, i współdziałanie na wniosek przy ich opracowywaniu;
3)
reprezentowanie członków Izby w międzynarodowych organizacjach ubezpieczeniowych;
4)
współdziałanie z organizacjami, stowarzyszeniami i instytucjami krajowymi i zagranicznymi
w zakresie ubezpieczeń;
5)
inicjowanie i wykonywanie działalności edukacyjnej i informacyjnej w dziedzinie ubezpieczeń
oraz współpraca w zakresie szkolenia i doskonalenia zawodowego kadr ubezpieczeniowych;
6)
pozyskiwanie, gromadzenie, przetwarzanie i przekazywanie informacji o funkcjonowaniu
rynków ubezpieczeniowych w kraju i za granicą oraz opracowywanie na ich podstawie
i udostępnianie dla potrzeb działalności ubezpieczeniowej analiz i prognoz oraz wydawanie
biuletynu Izby;
7)
tworzenie i wykonywanie informatycznych baz danych w zakresie statystyki ubezpieczeniowej,
a w szczególności danych o przebiegu szkodowości w poszczególnych rodzajach ubezpieczeń
oraz baz danych niezbędnych do przeciwdziałania przestępczości ubezpieczeniowej, w
tym informacji o wypłaconych odszkodowaniach lub świadczeniach oraz agentach ubezpieczeniowych,
z którymi zakład ubezpieczeń rozwiązał umowę agencyjną i osobach, przeciwko którym
było prowadzone postępowanie karne w związku z podejrzeniem popełnienia przez nie
przestępstwa na szkodę zakładu ubezpieczeń, zakończone wyrokiem skazującym lub warunkowym
umorzeniem postępowania;
8)
stwarzanie możliwości polubownego i pojednawczego rozstrzygania sporów między członkami
Izby.
3.
Ustalenie zakresu pozyskiwanych informacji i danych od zakładów ubezpieczeń, o których
mowa w ust. 2 pkt 6 i 7, wymaga uchwały Walnego Zgromadzenia Izby.
4.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości,
po zasięgnięciu opinii Polskiej Izby Ubezpieczeń, określi, w drodze rozporządzenia,
szczegółowy zakres danych gromadzonych w bazach danych, o których mowa w ust. 2 pkt
7, w odniesieniu do agentów ubezpieczeniowych, z którymi zakład ubezpieczeń rozwiązał
umowę agencyjną, oraz w odniesieniu do osób prawomocnie skazanych lub w stosunku do
których zostało warunkowo umorzone postępowanie karne w przypadku popełnienia przez
nie przestępstwa na szkodę zakładu ubezpieczeń, a także okres przechowywania tych
danych, uwzględniając w szczególności przepisy o ochronie danych osobowych oraz przepisy
regulujące funkcjonowanie Krajowego Rejestru Karnego.
Izba, w przypadku naruszenia przez członka Izby zasad, o których mowa w art. 220,
podejmuje działania i stosuje środki określone w statucie i uchwałach Walnego Zgromadzenia
Izby.
Izba może wykonywać działalność gospodarczą w ramach przedsiębiorcy powołanego przez
Walne Zgromadzenie Izby.
1.
Majątek Izby powstaje ze składek członkowskich, dotacji, darowizn, spadków, zapisów,
dochodów z majątku Izby oraz dochodów z działalności gospodarczej, o której mowa w
art. 222.
2.
Dochód z działalności gospodarczej służy do realizacji zadań Izby i nie może być przeznaczony
do podziału między jej członków.
3.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w drodze rozporządzenia,
wysokość składki członkowskiej płaconej przez zakłady ubezpieczeń na rzecz Izby, uwzględniając
zadania Izby określone w ustawie.
4.
Sposób opłacania i egzekwowania składki oraz ustalania wysokości odsetek za nieterminowe
jej opłacanie określa statut Izby.
1.
Kto biorąc udział w czynnościach mających na celu powstanie zakładu ubezpieczeń albo
będąc członkiem zarządu lub rady nadzorczej zakładu ubezpieczeń lub likwidatorem działa
na szkodę zakładu ubezpieczeń
podlega grzywnie i karze pozbawienia wolności do lat 5.
2.
Tej samej karze podlega, kto dopuszcza się czynu określonego w ust. 1, działając w
imieniu osoby prawnej.
1.
Kto bez wymaganego zezwolenia wykonuje czynności ubezpieczeniowe
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
2.
Tej samej karze podlega, kto dopuszcza się czynu określonego w ust. 1, działając w
imieniu osoby prawnej.
1.
Kto nie będąc uprawnionym przez zakład ubezpieczeń zawiera w jego imieniu umowy ubezpieczenia
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
2.
Tej samej karze podlega, kto dopuszcza się czynu określonego w ust. 1, działając w
imieniu osoby prawnej.
1.
Kto przy wykonywaniu obowiązków określonych w ustawie ogłasza dane nieprawdziwe albo
przedstawia je organowi zakładu ubezpieczeń, władzom państwowym lub osobie powołanej
do rewizji
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
2.
Jeżeli sprawca działa nieumyślnie
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
Kto będąc członkiem zarządu lub rady nadzorczej zakładu ubezpieczeń podaje organowi
nadzoru informacje niezgodne ze stanem faktycznym albo w inny sposób wprowadza w błąd
ten organ
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Kto będąc członkiem zarządu zakładu ubezpieczeń albo likwidatorem, nie zgłasza wniosku
o upadłość zakładu ubezpieczeń pomimo powstania warunków uzasadniających według przepisów
upadłość zakładu ubezpieczeń
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
1.
Kto wykonując działalność gospodarczą, nie będąc zakładem ubezpieczeń, używa w nazwie
albo do określenia wykonywanej działalności lub w reklamie wyrazów wskazujących na
wykonywanie działalności ubezpieczeniowej
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
2.
Tej samej karze podlega, kto dopuszcza się czynu określonego w ust. 1, działając w
imieniu osoby prawnej.
Dyrektor głównego oddziału, który nie wykonuje obowiązków, o których mowa w art. 123
ust. 4
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
1.
Kto będąc obowiązany do zachowania tajemnicy, o której mowa w art. 19 ust. 1, ujawnia
ją lub wykorzystuje
podlega grzywnie lub karze pozbawienia wolności do lat 3.
2.
Jeżeli sprawca dopuszcza się czynu, o którym mowa w ust. 1, w celu osiągnięcia korzyści
majątkowej lub osobistej
podlega grzywnie lub karze pozbawienia wolności do lat 5.
W ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
(Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm. wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 384 dodaje się § 5 w brzmieniu
„
§ 5.
W przypadku umowy ubezpieczenia przepisy niniejszego tytułu stosuje się do stron umowy,
także gdy ubezpieczający nie jest konsumentem.
”
;
2)
w art. 807 § 2 otrzymuje brzmienie
„
§ 2.
W ubezpieczeniach dotyczących obrotu z zagranicą mogą być stosowane warunki ubezpieczeń
odbiegające od przepisów niniejszego tytułu.
”
;
3)
art. 812 otrzymuje brzmienie
„
Art. 812.
§ 1.
Przed zawarciem umowy ubezpieczenia zakład ubezpieczeń ma obowiązek doręczyć ubezpieczającemu
tekst ogólnych warunków ubezpieczenia.
§ 2.
Ogólne warunki ubezpieczenia określają w szczególności
1)
przedmiot i zakres ubezpieczenia,
2)
sposób zawierania umowy ubezpieczenia,
3)
zakres i czas trwania odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń,
4)
prawa i obowiązki stron umowy,
5)
tryb, warunki, sposób oraz przesłanki i terminy wypowiedzenia umowy przez ubezpieczającego
lub zakład ubezpieczeń,
6)
sposób ustalania i opłacania składki ubezpieczeniowej lub opłat pobieranych przez
zakład ubezpieczeń oraz metod ich indeksacji, a także ich wysokość,
7)
sposób indeksacji składki ubezpieczeniowej,
8)
tryb, warunki oraz sposób dokonywania zmiany umowy ubezpieczenia zawartej na czas
nieokreślony,
9)
sposób ustalania wysokości szkody oraz wypłaty odszkodowania lub innego świadczenia,
10)
sposób i tryb dochodzenia roszczeń z umowy ubezpieczenia,
11)
informację o sądzie właściwym dla rozstrzygnięcia sporu mogącego wynikać z danej umowy
ubezpieczenia,
12)
sumę ubezpieczenia i warunki jej zmiany.
§ 3.
Oprócz obowiązku, o którym mowa w § 1, zakład ubezpieczeń udziela ubezpieczającemu,
będącemu osobą fizyczną, informacji o sposobie i trybie rozpatrywania skarg i zażaleń
zgłaszanych przez ubezpieczającego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia, a także
informacji o organie właściwym do ich rozpatrzenia.
§ 4.
Jeżeli umowa ubezpieczenia jest zawarta na okres dłuższy niż sześć miesięcy ubezpieczający
ma prawo odstąpienia od umowy ubezpieczenia, w terminie 30 dni, a w przypadku gdy
ubezpieczający jest przedsiębiorcą w terminie 7 dni, od dnia zawarcia umowy. Odstąpienie
od umowy ubezpieczenia nie zwalnia ubezpieczającego z obowiązku zapłacenia składki
za okres, w jakim zakład ubezpieczeń udzielał ochrony ubezpieczeniowej.
§ 5.
Zastrzeżony w umowie ubezpieczenia termin, w którym wypowiedzenie umowy nie jest możliwe,
nie może być dłuższy niż dwa lata.
§ 6.
Umowa ubezpieczenia może regulować prawa i obowiązki stron w sposób odbiegający od
ogólnych warunków ubezpieczenia.
§ 7.
Umowa ubezpieczenia zawierająca element międzynarodowy wskazuje prawo właściwe dla
tej umowy ubezpieczenia.
§ 8.
Zakład ubezpieczeń jest obowiązany, w formie pisemnej pod rygorem nieważności, przedstawić
ubezpieczającemu różnice między postanowieniami umowy a ogólnymi warunkami. Przepisu
nie stosuje się do umów ubezpieczenia zawieranych w drodze rokowań.
”
;
4)
w art. 817 § 2 otrzymuje brzmienie
„
§ 2.
Gdyby wyjaśnienie w powyższym terminie okoliczności koniecznych do ustalenia odpowiedzialności
zakładu ubezpieczeń albo wysokości świadczenia okazało się niemożliwe, świadczenie
powinno być spełnione w ciągu 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności
wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe. Jednakże bezsporną część świadczenia zakład
ubezpieczeń powinien spełnić w terminie przewidzianym w § 1.
”
;
5)
art. 822 otrzymuje brzmienie
„
Art. 822.
§ 1.
Przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zakład ubezpieczeń zobowiązuje
się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim,
względem których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo osoba, na rzecz
której została zawarta umowa ubezpieczenia.
§ 2.
Umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej obejmuje szkody, o których mowa w §
1, będące następstwem przewidzianego w umowie wypadku, który miał miejsce w okresie
ubezpieczenia.
§ 3.
Jeżeli strony tak postanowiły, umowa może obejmować także szkody powstałe, ujawnione
lub zgłoszone w okresie ubezpieczenia, będące następstwem wypadków, które miały miejsce
w okresie przed zawarciem umowy ubezpieczenia, pod warunkiem że w chwili zawierania
umowy ich skutki nie były znane żadnej ze stron, pomimo zachowania przez strony należytej
staranności.
§ 4.
Uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności
cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń.
”
;
6)
po art. 824 dodaje się art. 824
„
Art. 824
§ 1.
O ile nie umówiono się inaczej, suma pieniężna wypłacona przez zakład ubezpieczeń
z tytułu ubezpieczenia nie może być wyższa od poniesionej szkody.
§ 2.
Jeżeli ten sam przedmiot ubezpieczenia w tym samym czasie jest ubezpieczony od tego
samego ryzyka w dwóch lub więcej zakładach ubezpieczeń na sumy, które łącznie przewyższają
jego wartość ubezpieczeniową, każdy z zakładów ubezpieczeń odpowiada do wysokości
szkody w takim stosunku, w jakim przyjęta przez niego suma ubezpieczenia pozostaje
do łącznych sum wynikających z podwójnego lub wielokrotnego ubezpieczenia.
”
.
W ustawie z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej
(Dz. U. Nr 91, poz. 408, z późn. zm. w art. 18 w ust. 3
1)
w pkt 6 skreśla się wyrazy „, zakładom ubezpieczeniowym”;
2)
w pkt 7 kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się pkt 8 w brzmieniu
„
8)
zakładom ubezpieczeń na zasadach określonych w przepisach o działalności ubezpieczeniowej.
”
.
W ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi
(Dz. U. z 2002 r. Nr 49, poz. 447 i Nr 240, poz. 2055 oraz z 2003 r. Nr 50, poz. 424 i Nr 84, poz. 774) w art. 25 w ust. 1 po pkt 3b dodaje się pkt 3c w brzmieniu
„
3c)
z zakładem ubezpieczeń,
”
.
W ustawie z dnia 28 sierpnia 1997 r. o funduszach inwestycyjnych
(Dz. U. z 2002 r. Nr 49, poz. 448 i Nr 141, poz. 1178) w art. 11 w ust. 4 w zdaniu drugim skreśla się wyrazy „oraz ubezpieczeń na życie, jeżeli są one związane z ubezpieczeniowym funduszem inwestycyjnym
w rozumieniu ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U.
z 1996 r. Nr 11, poz. 62, z 1997 r. Nr 43, poz. 272, Nr 88, poz. 554, Nr 107, poz.
685, Nr 121, poz. 769 i 770 i Nr 139, poz. 934, z 1998 r. Nr 155, poz. 1015, z 1999 r.
Nr 49, poz. 483, Nr 101, poz. 1178 i Nr 110, poz. 1255, z 2000 r. Nr 43, poz. 483,
Nr 48, poz. 552, Nr 70, poz. 819, Nr 114, poz. 1193 i Nr 116, poz. 1216, z 2001 r.
Nr 37, poz. 424, Nr 88, poz. 961, Nr 100, poz. 1084 i Nr 110, poz. 1189 oraz z 2002 r.
Nr 25, poz. 253 i Nr 41, poz. 365)”.
Wykonywanie działalności ubezpieczeniowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
przez zakład ubezpieczeń z państwa członkowskiego Unii Europejskiej podlega nadzorowi
organu nadzoru.
1.
Rezydent, w rozumieniu przepisów prawa dewizowego, może zawrzeć umowę ubezpieczenia
wyłącznie z zakładem ubezpieczeń posiadającym zezwolenie na wykonywanie działalności
ubezpieczeniowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
2.
Nierezydent, w rozumieniu przepisów prawa dewizowego, podejmujący działalność gospodarczą
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, może ubezpieczyć ryzyka związane z tą działalnością
wyłącznie w zakładzie ubezpieczeń, o którym mowa w ust. 1.
3.
Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, przypadki dopuszczalności zawierania
umów ubezpieczenia z innym zakładem ubezpieczeń niż zakład ubezpieczeń, o którym mowa
w ust. 1, uwzględniając warunki zawarcia umowy ubezpieczenia za granicą oraz procedurę
uprawniającą do zawarcia takiej umowy.
1.
Podmiot, który nabył albo objął akcje lub prawa z akcji zakładu ubezpieczeń w ilości
zapewniającej przekroczenie 10 % głosów na walnym zgromadzeniu, jest obowiązany powiadomić
o tym organ nadzoru w terminie 7 dni od dnia nabycia albo objęcia.
2.
Podmiot zamierzający nabyć bezpośrednio lub pośrednio akcje lub prawa z akcji albo
objąć akcje lub prawa z akcji zakładu ubezpieczeń zapewniające przekroczenie odpowiednio
25 %, 50 %, 75 % głosów na walnym zgromadzeniu jest obowiązany każdorazowo uzyskać,
wydaną w drodze decyzji, zgodę organu nadzoru na nabycie albo objęcie.
3.
Organ nadzoru odmawia wyrażenia zgody, o której mowa w ust. 2, jeżeli
1)
podmiot, zamierzający nabyć albo objąć akcje lub prawa z akcji zakładu ubezpieczeń,
nie daje rękojmi prowadzenia spraw zakładu ubezpieczeń w sposób należycie zabezpieczający
interesy ubezpieczających, ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych z umów ubezpieczenia;
2)
środki przeznaczone na nabycie albo objęcie akcji lub praw z akcji pochodzą z kredytu
lub pożyczki albo są w inny sposób obciążone;
3)
nabycie albo objęcie akcji lub praw z akcji zakładu ubezpieczeń przez określony podmiot
zagraża obronności, bezpieczeństwu państwa lub bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu;
4)
wpłaty na akcje pochodzą z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł;
5)
nabycie albo objęcie akcji lub praw z akcji zakładu ubezpieczeń przez określony podmiot
stoi w sprzeczności z planami restrukturyzacji sektora lub jego części.
4.
Decyzja organu nadzoru, o której mowa w ust. 2, zawiera
1)
oznaczenie ilości nabywanych albo obejmowanych akcji lub praw z akcji;
2)
oznaczenie wartości nominalnej nabywanych albo obejmowanych akcji lub praw z akcji;
3)
procentowe oznaczenie liczby głosów, jakie będą przysługiwały nabywcy albo obejmującemu
akcje lub prawa z akcji na walnym zgromadzeniu;
4)
oznaczenie rodzaju kodu i emisji nabywanych albo obejmowanych akcji lub praw z akcji.
5.
Organ nadzoru jest obowiązany wydać decyzję w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku
o wyrażenie zgody, o której mowa w ust. 2.
6.
Nabycie albo objęcie akcji lub praw z akcji zakładu ubezpieczeń przez podmiot zależny
uważa się za nabycie albo objęcie przez podmiot dominujący.
7.
Przepisu ust. 6 nie stosuje się, gdy podmiotem dominującym jest Skarb Państwa.
8.
Nie można wykonywać prawa głosu z akcji nabytych albo objętych z naruszeniem ust.
2.
9.
Wykonywanie prawa głosu z akcji nabytych albo objętych z naruszeniem ust. 1 i 2 jest
bezskuteczne.
10.
Zakład ubezpieczeń nie może nabywać albo obejmować akcji w podmiocie dominującym.
11.
Przepisy ust. 1-10 nie naruszają przepisów ustawy - Prawo o publicznym obrocie papierami
wartościowymi oraz przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów.
12.
Podmiot nabywający albo obejmujący akcje lub prawa z akcji zakładu ubezpieczeń, w
trybie ust. 1-10, jest obowiązany poinformować zakład ubezpieczeń, którego nabycie
albo objęcie dotyczy.
1.
W przypadku gdy ryzyko umiejscowione jest na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
aktywa, o których mowa w art. 154 ust. 6, mogą być lokowane wyłącznie na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej, z zastrzeżeniem ust. 2.
2.
Do uznania za środki stanowiące pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, aktywów
znajdujących się poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jest wymagane zezwolenie
ogólne udzielone przez ministra właściwego do spraw instytucji finansowych.
3.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, w drodze rozporządzenia, może udzielić
zezwolenia ogólnego na uznawanie za aktywa stanowiące pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych
aktywów znajdujących się poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, uwzględniając konieczność
zachowania bezpieczeństwa i rentowności aktywów.
1.
Zakład ubezpieczeń przekazuje organowi nadzoru ogólne i szczególne warunki ubezpieczeń,
w terminie 14 dni od dnia wprowadzenia ich do obrotu.
2.
W przypadku stwierdzenia, że dokumenty, o których mowa w art. 207 ust. 3, nie są zgodne
z prawem, organ nadzoru w formie zalecenia może żądać od zakładu ubezpieczeń dokonania
odpowiednich zmian.
1.
Zezwolenia na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej wydane na podstawie ustawy,
o której mowa w art. 256, zachowują swoją ważność.
2.
W stosunku do zakładów ubezpieczeń, które uzyskały zezwolenie na prowadzenie działalności
ubezpieczeniowej na podstawie ustawy, o której mowa w art. 256, a które przed dniem
wejścia w życie ustawy nie rozpoczęły działalności ubezpieczeniowej, organ nadzoru,
po upływie 12 miesięcy od dnia wejścia ustawy w życie, cofa zezwolenie na wykonywanie
działalności ubezpieczeniowej w zakresie grup ubezpieczeń, w których działalność ubezpieczeniowa
nie została rozpoczęta.
1.
Do wniosków o wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej lub
na zmianę obszaru lub rzeczowego zakresu działania zakładu ubezpieczeń, złożonych
na podstawie ustawy, o których mowa w art. 256, co do których nie została wydana decyzja,
stosuje się przepisy ustawy.
2.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia
w życie ustawy, przekaże organowi nadzoru wnioski, o których mowa w ust. 1, wraz z
dołączonymi do nich dokumentami.
1.
Zakłady ubezpieczeń, które posiadają zezwolenie na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej
w zakresie działu II grupa 10 załącznika do ustawy, z wyjątkiem ubezpieczenia odpowiedzialności
cywilnej przewoźnika, są obowiązane do ustanowienia reprezentantów do spraw roszczeń,
o których mowa w ustawie o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu
Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, w terminie 12 miesięcy
od dnia uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej.
2.
W przypadku niedopełnienia przez zakład ubezpieczeń obowiązku, o którym mowa w ust.
1, organ nadzoru cofa zezwolenie na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej w zakresie
działu II grupa 10, z wyjątkiem ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej przewoźnika.
1.
Zakłady ubezpieczeń, które w dniu wejścia w życie ustawy nie spełniają wymagań, o
których mowa w art. 6 ust. 3, są obowiązane dostosować do tych wymagań nazwę lub firmę,
w terminie 18 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
2.
Treść umów ubezpieczenia, o których mowa w dziale I załącznika do ustawy, która w
dniu wejścia w życie ustawy nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 13, powinna
być dostosowana do tych wymagań w terminie 18 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
Przepis art. 13 stosuje się do umów zawartych po dniu wejścia w życie ustawy. W terminie
18 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy do umów zawartych przed tą datą stosuje
się przepisy dotychczasowe.
3.
Zakłady ubezpieczeń wykonujące działalność ubezpieczeniową w formie towarzystw ubezpieczeń
wzajemnych, które w dniu wejścia w życie ustawy nie spełniają wymagań, o których mowa
w rozdziale 4, są obowiązane dostosować się do tych wymagań w terminie 18 miesięcy
od dnia wejścia w życie ustawy.
4.
Towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych uznane za małe na mocy dotychczas obowiązujących
przepisów uważa się za małe towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych w rozumieniu art. 43,
jeżeli spełniają warunki określone w art. 43 ust. 2.
5.
Do towarzystw ubezpieczeń wzajemnych uznanych na mocy dotychczasowych przepisów za
małe, które w dniu wejścia w życie ustawy nie spełniają wymogów określonych w art.
43 ust. 2, stosuje się odpowiednio przepisy art. 43 ust. 6-8.
Zakłady ubezpieczeń, które w dniu wejścia w życie ustawy nie spełniają wymagań, o
których mowa w art. 156, są obowiązane dostosować się do tych wymagań w terminie 12
miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
Do spraw rozpoczętych przed dniem wejścia w życie ustawy i niezakończonych stosuje
się przepisy ustawy, o ile nie są one mniej korzystne dla ubezpieczającego, ubezpieczonego,
uposażonego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia.
Z dniem wejścia w życie ustawy zawarte dotychczas umowy ubezpieczenia na życie jeżeli
są związane z ubezpieczeniowym funduszem inwestycyjnym, przekształcają się z mocy
prawa w umowy ubezpieczenia z działu I grupa 3 załącznika do ustawy.
1.
Zarząd komisaryczny ustanowiony na mocy dotychczas obowiązujących przepisów wykonuje
swoje zadania do upływu terminu określonego w decyzji o jego ustanowieniu, z zastrzeżeniem
ust. 2.
2.
Z dniem ustanowienia przez organ nadzoru zarządu komisarycznego zgodnie z przepisami
ustawy, zarząd komisaryczny ustanowiony na mocy dotychczas obowiązujących przepisów
wygasa.
1.
Do osób będących członkami zarządu krajowego zakładu ubezpieczeń oraz do dyrektora
głównego oddziału i jego zastępcy powołanych na podstawie zezwoleń wydanych przez
Ministra Finansów, zgodnie z przepisami ustawy, o której mowa w art. 256, przepisy
odpowiednio art. 27 ust. 3 oraz art. 106 ust. 4 stosuje się po upływie 2 lat od dnia
wejścia w życie ustawy.
2.
Do osób będących członkami zarządu i rady nadzorczej krajowego zakładu ubezpieczeń
oraz do dyrektora głównego oddziału i jego zastępcy, powołanych na podstawie zezwoleń
wydanych przez Ministra Finansów, zgodnie z przepisami ustawy, o której mowa w art.
256, przepisy odpowiednio art. 27 ust. 1, 2, 4-9, art. 28, art. 106 ust. 3 i 5 oraz
art. 110 stosuje się po upływie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
Z dniem wejścia w życie ustawy Polska Izba Ubezpieczeń utworzona na podstawie przepisów
ustawy, o której mowa w art. 256, staje się Polską Izbą Ubezpieczeń w rozumieniu ustawy.
1.
Osoby, które zdały egzamin przed Komisją dla Aktuariuszy przed dniem wejścia w życie
ustawy oraz spełniają warunki określone w art. 161 ust. 1 pkt 1 i 4-6, zostają z dniem
wejścia w życie ustawy wpisane do rejestru aktuariuszy.
2.
Osoby, które zostały wpisane na listę aktuariuszy przed dniem wejścia w życie ustawy,
podlegają z urzędu wpisowi do rejestru aktuariuszy.
Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 37 ust. 3, art. 37c, art.
37e ust. 6, art. 37i ust. 5, art. 37ł ust. 3, art. 46 ust. 1, art. 46a ust. 2, art.
53 ust. 2, art. 63 ust. 9, art. 82 ust. 12, art. 82c ust. 4a i art. 84 ust. 4 ustawy,
o której mowa w art. 256, zachowują moc do czasu wydania nowych przepisów wykonawczych
na podstawie
1)
art. 9 ust. 2, art. 28 ust. 6 i art. 36 ust. 6 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o pośrednictwie
ubezpieczeniowym;
2)
art. 13 ust. 3 i ust. 5, art. 14 ust. 3 i art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 22 maja 2003 r.
o nadzorze ubezpieczeniowym i emerytalnym oraz Rzeczniku Ubezpieczonych;
3)
art. 117 ust. 5 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym
Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych;
4)
art. 147, art. 166 ust. 1 i ust. 3, art. 169 ust. 2, art. 238 ust. 3 oraz art. 240
ust. 3 niniejszej ustawy.
Przepisy art. 35 ust. 4 pkt 5 i art. 239 ust. 3 pkt 5 obowiązują do czasu zakończenia
restrukturyzacji sektora, nie później niż do dnia 31 grudnia 2006 r.
1.
Do dnia uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej stosuje
się art. 237-241.
2.
Od dnia uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej stosuje
się art. 2 pkt 2, 3 i 10, art. 11, art. 14, art. 35, art. 36, art. 92 ust. 3 pkt 22,
art. 98 ust. 2, art. 101 ust. 3, art. 107 ust. 3 pkt 18, art. 109, art. 114 ust. 2,
art. 118 ust. 3-5, art. 119 ust. 4, art. 120, przepisy rozdziału 7, art. 154 ust.
10-13, art. 161 ust. 7, art. 175, art. 187 ust. 5, 6 i 9, art. 194 ust. 1 pkt 2 i
3 oraz ust. 2, art. 195, art. 196, art. 201, art. 204, art. 205, art. 213, art. 214
i art. 244.
Traci moc ustawa z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej
(Dz. U. z 1996 r. Nr 11, poz. 62, z 1997 r. Nr 43, poz. 272, Nr 88, poz. 554, Nr 107, poz. 685, Nr 121, poz. 769 i 770 i Nr 139, poz. 934, z 1998 r. Nr 155, poz. 1015, z 1999 r. Nr 49, poz. 483, Nr 101, poz. 1178 i Nr 110, poz. 1255, z 2000 r. Nr 43, poz. 483, Nr 48, poz. 552, Nr 70, poz. 819, Nr 114, poz. 1193 i Nr 116, poz. 1216, z 2001 r. Nr 37, poz. 424, Nr 88, poz. 961, Nr 100, poz. 1084 i Nr 110, poz. 1189, z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 41, poz. 365 i Nr 153, poz. 1271 oraz z 2003 r. Nr 50, poz. 424 i Nr 60, poz. 535).
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2004 r., z wyjątkiem art. 189 oraz art.
249, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.
§ 1.
Przed zawarciem umowy ubezpieczenia zakład ubezpieczeń ma obowiązek doręczyć ubezpieczającemu
tekst ogólnych warunków ubezpieczenia.
§ 2.
Ogólne warunki ubezpieczenia określają w szczególności
1)
przedmiot i zakres ubezpieczenia,
2)
sposób zawierania umowy ubezpieczenia,
3)
zakres i czas trwania odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń,
4)
prawa i obowiązki stron umowy,
5)
tryb, warunki, sposób oraz przesłanki i terminy wypowiedzenia umowy przez ubezpieczającego
lub zakład ubezpieczeń,
6)
sposób ustalania i opłacania składki ubezpieczeniowej lub opłat pobieranych przez
zakład ubezpieczeń oraz metod ich indeksacji, a także ich wysokość,
7)
sposób indeksacji składki ubezpieczeniowej,
8)
tryb, warunki oraz sposób dokonywania zmiany umowy ubezpieczenia zawartej na czas
nieokreślony,
9)
sposób ustalania wysokości szkody oraz wypłaty odszkodowania lub innego świadczenia,
10)
sposób i tryb dochodzenia roszczeń z umowy ubezpieczenia,
11)
informację o sądzie właściwym dla rozstrzygnięcia sporu mogącego wynikać z danej umowy
ubezpieczenia,
12)
sumę ubezpieczenia i warunki jej zmiany.
§ 3.
Oprócz obowiązku, o którym mowa w § 1, zakład ubezpieczeń udziela ubezpieczającemu,
będącemu osobą fizyczną, informacji o sposobie i trybie rozpatrywania skarg i zażaleń
zgłaszanych przez ubezpieczającego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia, a także
informacji o organie właściwym do ich rozpatrzenia.
§ 4.
Jeżeli umowa ubezpieczenia jest zawarta na okres dłuższy niż sześć miesięcy ubezpieczający
ma prawo odstąpienia od umowy ubezpieczenia, w terminie 30 dni, a w przypadku gdy
ubezpieczający jest przedsiębiorcą w terminie 7 dni, od dnia zawarcia umowy. Odstąpienie
od umowy ubezpieczenia nie zwalnia ubezpieczającego z obowiązku zapłacenia składki
za okres, w jakim zakład ubezpieczeń udzielał ochrony ubezpieczeniowej.
§ 5.
Zastrzeżony w umowie ubezpieczenia termin, w którym wypowiedzenie umowy nie jest możliwe,
nie może być dłuższy niż dwa lata.
§ 6.
Umowa ubezpieczenia może regulować prawa i obowiązki stron w sposób odbiegający od
ogólnych warunków ubezpieczenia.
§ 7.
Umowa ubezpieczenia zawierająca element międzynarodowy wskazuje prawo właściwe dla
tej umowy ubezpieczenia.
§ 8.
Zakład ubezpieczeń jest obowiązany, w formie pisemnej pod rygorem nieważności, przedstawić
ubezpieczającemu różnice między postanowieniami umowy a ogólnymi warunkami. Przepisu
nie stosuje się do umów ubezpieczenia zawieranych w drodze rokowań.
§ 1.
Przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zakład ubezpieczeń zobowiązuje
się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim,
względem których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo osoba, na rzecz
której została zawarta umowa ubezpieczenia.
§ 2.
Umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej obejmuje szkody, o których mowa w §
1, będące następstwem przewidzianego w umowie wypadku, który miał miejsce w okresie
ubezpieczenia.
§ 3.
Jeżeli strony tak postanowiły, umowa może obejmować także szkody powstałe, ujawnione
lub zgłoszone w okresie ubezpieczenia, będące następstwem wypadków, które miały miejsce
w okresie przed zawarciem umowy ubezpieczenia, pod warunkiem że w chwili zawierania
umowy ich skutki nie były znane żadnej ze stron, pomimo zachowania przez strony należytej
staranności.
§ 4.
Uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności
cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń.
§ 1.
O ile nie umówiono się inaczej, suma pieniężna wypłacona przez zakład ubezpieczeń
z tytułu ubezpieczenia nie może być wyższa od poniesionej szkody.
§ 2.
Jeżeli ten sam przedmiot ubezpieczenia w tym samym czasie jest ubezpieczony od tego
samego ryzyka w dwóch lub więcej zakładach ubezpieczeń na sumy, które łącznie przewyższają
jego wartość ubezpieczeniową, każdy z zakładów ubezpieczeń odpowiada do wysokości
szkody w takim stosunku, w jakim przyjęta przez niego suma ubezpieczenia pozostaje
do łącznych sum wynikających z podwójnego lub wielokrotnego ubezpieczenia.