Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 maja 2003 r. w sprawie określenia wielkości własnych domu maklerskiego w zależności od rozmiarów wykonywanej działalności oraz maksymalnej wysokości kredytów, pożyczek i wyemitowanych dłużnych papierów wartościowych w stosunku do środków własnych
Table of Provisions (44)
Statutory Text (44 Articles)
§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla
1) wielkoÊç Êrodków w∏asnych domu maklerskiego,
w zale˝noÊci od rozmiarów wykonywanej dzia∏alnoÊci domu maklerskiego, zwanych dalej „nadzorowanymi kapita∏ami”;
2) maksymalnà wysokoÊç zaciàgni´tych przez dom
maklerski kredytów, po˝yczek i wyemitowanych
przez dom maklerski d∏u˝nych papierów wartoÊciowych w stosunku do wielkoÊci Êrodków w∏asnych na prowadzenie dzia∏alnoÊci.
§ 2. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o
1) ustawie — rozumie si´ przez to ustaw´ z dnia
21 sierpnia 1997 r. — Prawo o publicznym obrocie
papierami wartoÊciowymi;
2) ustawie o rachunkowoÊci — rozumie si´ przez to
ustaw´ z dnia 29 wrzeÊnia 1994 r. o rachunkowoÊci
(Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 oraz z 2003 r. Nr 60,
poz. 535);
3) ustawie o gie∏dach towarowych — rozumie si´
przez to ustaw´ z dnia 26 paêdziernika 2000 r.
o gie∏dach towarowych (Dz. U. Nr 103, poz. 1099,
z 2002 r. Nr 200, poz. 1686 oraz z 2003 r. Nr 50,
poz. 424 i Nr 84, poz. 774);
4) ustawie — Prawo bankowe — rozumie si´ przez to
ustaw´ z dnia 29 sierpnia 1997 r. — Prawo bankowe (Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665, z póên. zm.1));
5) Komisji — rozumie si´ przez to Komisj´ Papierów
WartoÊciowych i Gie∏d;
6) operacji — rozumie si´ przez to podejmowane
przez dom maklerski czynnoÊci faktyczne lub prawne, w wyniku których powstajà wielkoÊci bilansowe lub pozabilansowe; do operacji zalicza si´
———————
1) Zmiany
tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y
og∏oszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 126, poz. 1070, Nr 141,
poz. 1178, Nr 144, poz. 1208, Nr 153, poz. 1271, Nr 169,
poz. 1385 i 1387 i Nr 241, poz. 2074 oraz z 2003 r. Nr 50,
poz. 424, Nr 60, poz. 535 i Nr 65, poz. 594.
a) operacje dotyczàce danego instrumentu bazowego, z których wynika powstanie sk∏adnika aktywów lub pasywów bilansu domu maklerskiego,
b) operacje, których wynikiem jest pozabilansowa
pozycja pierwotna;
7) operacjach, których wynikiem jest pozabilansowa
pozycja pierwotna — rozumie si´ przez to zawarcie
wywo∏ujàcych ten skutek
a) umów o charakterze gwarancyjnym,
b) transakcji terminowych, do których zalicza si´
transakcje terminowe proste, transakcje terminowe opcyjne oraz transakcje terminowe z∏o˝one;
Poz. 1032
ny za pomocà odpowiedniej dla danego instrumentu bazowego rentownoÊci do wykupu przy za∏o˝eniu rocznego okresu dyskonta;
15) kuponie — rozumie si´ przez to wyra˝ony w procentach iloraz nominalnej wartoÊci jednorocznych
p∏atnoÊci odsetkowych z tytu∏u utrzymywania danej pozycji pierwotnej i nominalnej wartoÊci tej pozycji;
16) wartoÊci godziwej — rozumie si´ przez to wartoÊç,
o której mowa w art. 28 ust. 6 ustawy o rachunkowoÊci;
17) funduszu rozliczeniowym — rozumie si´ przez to
fundusz, o którym mowa w art. 143 ust. 1 ustawy;
a) zapadalnoÊci pozycji pierwotnej — w przypadku
pozycji pierwotnych w instrumentach bazowych
opartych na sta∏ej stopie procentowej,
18) firmie inwestycyjnej — rozumie si´ przez to osob´
prawnà lub jednostk´ organizacyjnà nieposiadajàcà osobowoÊci prawnej z siedzibà na terytorium
paƒstwa cz∏onkowskiego Unii Europejskiej,
a w przypadku gdy przepisy danego paƒstwa nie
wymagajà utworzenia siedziby — z centralà na terytorium paƒstwa cz∏onkowskiego Unii Europejskiej, albo osob´ fizycznà z miejscem zamieszkania
na terytorium paƒstwa cz∏onkowskiego Unii Europejskiej, prowadzàcà na podstawie zezwolenia odpowiedniego organu nadzoru dzia∏alnoÊç maklerskà na terytorium paƒstwa cz∏onkowskiego Unii
Europejskiej, jak równie˝ instytucj´ kredytowà
z siedzibà na terytorium paƒstwa cz∏onkowskiego
Unii Europejskiej prowadzàcà na podstawie zezwolenia odpowiedniego organu nadzoru dzia∏alnoÊç
maklerskà na terytorium paƒstwa cz∏onkowskiego
Unii Europejskiej;
b) najbli˝szej zmiany oprocentowania — w przypadku pozycji pierwotnych w instrumentach bazowych opartych na zmiennej stopie procentowej;
19) instytucji kredytowej — rozumie si´ przez to podmiot, o którym mowa w art. 4 pkt 17 ustawy — Prawo bankowe;
11) dniu sprawozdawczym — rozumie si´ przez to
dzieƒ, na który dokonuje si´ obliczenia ca∏kowitego wymogu kapita∏owego;
20) banku — rozumie si´ przez to osob´ prawnà majàcà siedzib´ na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o której mowa w art. 2 ustawy — Prawo bankowe;
12) rentownoÊci do wykupu — rozumie si´ przez to
stop´ rentownoÊci w skali roku, przy której bie˝àca
wartoÊç godziwa instrumentu bazowego jest równa zdyskontowanym, na dzieƒ sprawozdawczy, za
pomocà tej stopy wartoÊciom wszystkich znanych
przysz∏ych p∏atnoÊci z tytu∏u tego instrumentu
zgodnie z ich rezydualnymi terminami zapadalnoÊci;
21) instytucji finansowej — rozumie si´ przez to instytucj´, o której mowa w art. 4 § 1 pkt 7 ustawy z dnia
15 wrzeÊnia 2000 r. — Kodeks spó∏ek handlowych
(Dz. U. Nr 94, poz. 1037, z 2001 r. Nr 102, poz. 1117
oraz z 2003 r. Nr 49, poz. 408), z wy∏àczeniem firm
inwestycyjnych i instytucji kredytowych oraz zak∏adów ubezpieczeƒ;
8) parametrach cenowych — rozumie si´ przez to cen´ lub inny ni˝ cena wskaênik wartoÊci danego instrumentu bazowego, w tym w szczególnoÊci stop´ procentowà oraz kurs waluty i indeks gie∏dowy;
9) dniu zapadalnoÊci pozycji pierwotnej instrumentu
bazowego — rozumie si´ przez to ostatni dzieƒ,
w którym zgodnie z umowà powinna nastàpiç realizacja wszystkich zobowiàzaƒ zwiàzanych z danà
pozycjà pierwotnà instrumentu bazowego;
10) rezydualnym terminie zapadalnoÊci — rozumie si´
przez to okres mi´dzy dniem sprawozdawczym
a dniem
13) Êrednim okresie zwrotu — rozumie si´ przez to
Êrednià wa˝onà liczb´ lat od dnia sprawozdawczego do dnia zapadalnoÊci poszczególnych nale˝noÊci z tytu∏u danego instrumentu bazowego, z wagami równymi udzia∏om p∏atnoÊci za poszczególne
okresy w ca∏kowitej wartoÊci godziwej tego instrumentu, przy zastosowaniu odpowiedniej dla danego instrumentu bazowego rentownoÊci do wykupu;
14) zaktualizowanym Êrednim okresie zwrotu — rozumie si´ przez to Êredni okres zwrotu zdyskontowa-
22) podmiotach powiàzanych — rozumie si´ przez to
co najmniej dwa podmioty, z których przynajmniej
jeden bezpoÊrednio lub poÊrednio sprawuje kontrol´ lub wspó∏kontrol´ nad drugim podmiotem albo wywiera na niego znaczàcy wp∏yw lub kiedy sytuacja finansowa jednego z tych podmiotów mo˝e
mieç wp∏yw na realizacj´ zobowiàzaƒ przez drugi
z nich;
23) sprawowaniu kontroli — rozumie si´ przez to zdolnoÊç, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 34 ustawy
o rachunkowoÊci;
24) sprawowaniu wspó∏kontroli — rozumie si´ przez to
zdolnoÊç, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 35 ustawy o rachunkowoÊci;
25) znaczàcym wp∏ywie na inny podmiot — rozumie
si´ przez to zdolnoÊç, o której mowa w art. 3 ust. 1
pkt 36 ustawy o rachunkowoÊci;
26) podmiocie dominujàcym — rozumie si´ przez to
jednostk´, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 37 ustawy o rachunkowoÊci;
27) podmiocie zale˝nym — rozumie si´ przez to jednostk´, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 39 ustawy
o rachunkowoÊci;
28) wspó∏czynniku delta — rozumie si´ przez to stosunek spodziewanej zmiany ceny opcji do dowolnie
ma∏ej zmiany ceny instrumentu bazowego b´dàcego przedmiotem opcji;
29) ekwiwalencie delta — rozumie si´ przez to wartoÊç
nominalnà instrumentów bazowych do otrzymania albo instrumentów bazowych do wydania b´dàcych przedmiotem danej opcji, pomno˝onà
przez odpowiedni wspó∏czynnik delta;
30) kapita∏ach mniejszoÊci — rozumie si´ przez to kapita∏y, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 46 ustawy
o rachunkowoÊci;
31) gie∏dzie towarowej — rozumie si´ przez to gie∏d´,
o której mowa w art. 2 pkt 1 ustawy o gie∏dach towarowych.
§ 3. 1. Poziom nadzorowanych kapita∏ów nie mo˝e
byç ni˝szy ni˝ wysokoÊç ca∏kowitego wymogu kapita∏owego.
2. Ca∏kowity wymóg kapita∏owy jest sumà wymogów kapita∏owych obliczonych z tytu∏u poszczególnych rodzajów ryzyka zwiàzanego z zakresem prowadzonej przez dom maklerski dzia∏alnoÊci.
3. Dom maklerski jest zobowiàzany do obliczania
ca∏kowitego wymogu kapita∏owego na koniec ka˝dego
dnia roboczego — wed∏ug stanu na poprzedni dzieƒ roboczy i porównywania tak obliczonej wielkoÊci z poziomem nadzorowanych kapita∏ów.
4. Niezale˝nie od wysokoÊci ca∏kowitego wymogu
kapita∏owego poziom nadzorowanych kapita∏ów nie
mo˝e byç ni˝szy ni˝ wysokoÊç, okreÊlonego w za∏àczniku nr 7 do rozporzàdzenia, wymogu kapita∏owego
z tytu∏u pozosta∏ych ryzyk.
Poz. 1032
2) bie˝àcego poziomu zaanga˝owania, obliczonego
w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 10 do rozporzàdzenia, w wysokoÊci równej lub ni˝szej od maksymalnego poziomu zaanga˝owania okreÊlonego
w tym za∏àczniku.
§ 4. 1. Poszczególne wymogi kapita∏owe oblicza si´
z tytu∏u
1) ryzyka
a) cen instrumentów kapita∏owych w zakresie portfela handlowego,
b) cen towarów w zakresie portfela niehandlowego
i handlowego ∏àcznie,
c) szczególnego cen instrumentów d∏u˝nych w zakresie portfela handlowego,
d) ogólnego stóp procentowych w zakresie portfela handlowego,
e) gwarantowania emisji papierów wartoÊciowych
w zakresie portfela handlowego
— w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia;
2) ryzyka rozliczenia-dostawy w zakresie portfela handlowego, w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 2 do
rozporzàdzenia;
3) ryzyka kontrahenta w zakresie portfela handlowego, w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 3 do rozporzàdzenia;
4) ryzyka walutowego, w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 4 do rozporzàdzenia;
5) ryzyka kredytowego
a) w zakresie portfela niehandlowego,
b) w zakresie portfela handlowego
— w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 5 do rozporzàdzenia;
6) przekroczenia limitu koncentracji zaanga˝owania,
w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 6 do rozporzàdzenia;
7) pozosta∏ych kategorii ryzyka — w zakresie i wysokoÊci adekwatnej do ponoszonego ryzyka.
2. Ca∏kowity wymóg kapita∏owy obejmuje
5. Poziom nadzorowanych kapita∏ów nie mo˝e
byç ni˝szy ni˝ minimalna wielkoÊç Êrodków w∏asnych
na prowadzenie dzia∏alnoÊci maklerskiej, okreÊlona
w art. 41a ustawy.
1) wymogi kapita∏owe, o których mowa w ust. 1
pkt 1—4 i pkt 5 lit. a oraz pkt 6 i 7 — w przypadku
domów maklerskich, których zakres prowadzonej
dzia∏alnoÊci jest znaczàcy;
6. Dom maklerski jest obowiàzany posiadaç kapita∏y nadzorowane na poziomie zapewniajàcym utrzymanie
2) wymogi kapita∏owe, o których mowa w ust. 1 pkt 1
lit. b oraz pkt 4—7 — w przypadku domów maklerskich, których zakres prowadzonej dzia∏alnoÊci jest
nieznaczàcy.
1) stopy zabezpieczenia, obliczonej w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 9 do rozporzàdzenia, na poziomie okreÊlonym w tym za∏àczniku;
§ 5. 1. Dom maklerski oblicza zakres prowadzonej
dzia∏alnoÊci, o którym mowa w § 4 ust. 2, rozumiany ja-
ko stosunek sumy wszystkich kwot kategorii zaliczonych do portfela handlowego do sumy bilansowej powi´kszonej o sum´ wszystkich sald operacji pozabilansowych.
2. Zakres prowadzonej dzia∏alnoÊci domu maklerskiego uznaje si´ za znaczàcy, poczàwszy od pierwszego dnia miesiàca nast´pujàcego po dniu, w którym jest
spe∏niony przynajmniej jeden z poni˝szych warunków
1) Êrednia arytmetyczna dziennych sum wszystkich
nominalnych kwot kategorii zaliczonych do portfela handlowego, obliczona za ostatnie 250 dni robocze, przekroczy∏a równowartoÊç 15 000 000 euro
obliczonà w z∏otych wed∏ug bie˝àcego kursu Êredniego og∏oszonego na dany dzieƒ przez Narodowy
Bank Polski;
2) suma wartoÊci wszystkich nominalnych kwot kategorii zaliczonych do portfela handlowego, obliczona w poprzednim dniu roboczym, przekroczy∏a
równowartoÊç 20 000 000 euro obliczonà w z∏otych
wed∏ug bie˝àcego kursu Êredniego og∏oszonego
na dany dzieƒ przez Narodowy Bank Polski;
3) Êrednia arytmetyczna zakresu prowadzonej dzia∏alnoÊci, obliczona za ostatnie 250 dni robocze, przekroczy∏a 0,05;
4) zakres prowadzonej dzia∏alnoÊci w poprzednim
dniu roboczym przekroczy∏ 0,06.
Poz. 1032
4) umowy z otrzymanym przez dom maklerski przyrzeczeniem odkupu oraz umowy o zaciàgni´cie
przez dom maklerski po˝yczki, których przedmiotem sà aktywa uprzednio nabyte w wyniku operacji, o których mowa w pkt 1 lub 2, je˝eli operacje te
spe∏niajà ∏àcznie warunki okreÊlone w lit. a—c
i e lub warunki okreÊlone w lit. d i e
a) pozycja pierwotna, okreÊlona w § 3 za∏àcznika
nr 1 do rozporzàdzenia, wynikajàca z danej operacji podlega codziennej wycenie wed∏ug jej
wartoÊci godziwej,
b) istnieje mo˝liwoÊç dostosowywania przyj´tego
lub udzielonego zabezpieczenia w celu uwzgl´dnienia istotnych zmian jego wartoÊci godziwej,
c) umowa przewiduje mo˝liwoÊç dokonania potràcenia wierzytelnoÊci domu maklerskiego z wierzytelnoÊcià drugiej strony umowy przys∏ugujàcej jej wobec domu maklerskiego, w przypadku
niewykonania przez drugà stron´ umowy zobowiàzaƒ w ustalonym terminie,
d) drugà stronà umowy jest podmiot, o którym
mowa w § 7 ust. 1 pkt 1 i 5 oraz § 8 pkt 1 i 2 za∏àcznika nr 5 do rozporzàdzenia,
e) cel zawarcia umowy mieÊci si´ w strategii dzia∏ania domu maklerskiego oraz umowa ma charakter krótkoterminowy;
5) operacje nieuj´te w pkt 1—4, pod warunkiem ˝e
3. Dom maklerski oblicza zakres prowadzonej dzia∏alnoÊci co najmniej na koniec ka˝dego okresu sprawozdawczego.
a) zobowiàzania wynikajàce z danej operacji nie zosta∏y wykonane pomimo up∏ywu ustalonego
terminu ich realizacji lub
§ 6. 1. Dom maklerski dokonuje podzia∏u przeprowadzanych operacji na portfel handlowy i portfel niehandlowy, zgodnie z zasadami okreÊlonymi w ust. 2 i 3.
b) celem operacji jest zabezpieczenie ryzyka pozycji pierwotnych zaliczonych do portfela handlowego;
2. Portfel handlowy domu maklerskiego obejmuje
nast´pujàce kategorie
6) op∏aty, prowizje, odsetki naliczone do dnia sprawozdawczego, dywidendy oraz depozyty zabezpieczajàce transakcje zawarte na rynku regulowanym
lub na gie∏dzie towarowej, bezpoÊrednio zwiàzane
z operacjami zaliczonymi do portfela handlowego.
1) operacje dokonywane we w∏asnym imieniu i na
w∏asny rachunek z zamiarem osiàgni´cia korzyÊci,
w krótkich okresach, z rzeczywistych lub oczekiwanych ró˝nic mi´dzy rynkowymi cenami zakupu
i sprzeda˝y lub te˝ z innych odchyleƒ cen lub parametrów cenowych, oraz operacje dokonywane na
w∏asny rachunek w celu realizacji zadaƒ zwiàzanych z organizacjà rynku regulowanego albo
umów o subemisje inwestycyjne lub us∏ugowe;
2) operacje dokonywane na zlecenie osoby trzeciej we
w∏asnym imieniu i na w∏asny rachunek, nawet je˝eli pozycje pierwotne okreÊlone w § 3 za∏àcznika
nr 1 do rozporzàdzenia, wynikajàce z tych operacji,
sà w pe∏ni kompensowane z pozycjami przeciwstawnymi;
3) umowy z udzielonym przez dom maklerski przyrzeczeniem odkupu oraz umowy o udzielenie przez
dom maklerski po˝yczki, których przedmiotem sà
aktywa uprzednio nabyte w wyniku operacji, o których mowa w pkt 1 lub 2, je˝eli nie zosta∏y uj´te
w portfelu handlowym na podstawie pkt 1 lub 2;
3. Portfel niehandlowy domu maklerskiego obejmuje operacje niezaliczone do portfela handlowego,
w szczególnoÊci majàce charakter inwestycji d∏ugoterminowych lub s∏u˝àce zabezpieczaniu domu maklerskiego przed ryzykiem zwiàzanym z zaliczonymi do niego operacjami.
§ 7. 1. Dom maklerski oblicza poziom nadzorowanych kapita∏ów w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 8
do rozporzàdzenia.
2. W przypadku jakichkolwiek zmian wielkoÊci poszczególnych sk∏adników nadzorowanych kapita∏ów
dom maklerski koryguje poziom nadzorowanych kapita∏ów na bie˝àco. Obowiàzek skorygowania poziomu
nadzorowanych kapita∏ów powstaje w szczególnoÊci
w przypadku poniesienia przez dom maklerski znaczàcej straty finansowej, stanowiàcej ponad 50 % poziomu nadzorowanych kapita∏ów domu maklerskiego.
3. Domy maklerskie, których zakres prowadzonej
dzia∏alnoÊci jest znaczàcy, obliczajà poziom nadzorowanych kapita∏ów w sposób okreÊlony w § 1 ust. 1 i 2
za∏àcznika nr 8 do rozporzàdzenia, wykorzystujàc wielkoÊç ró˝nicy kapita∏ów uzupe∏niajàcych III kategorii
i aktywów niep∏ynnych wy∏àcznie na pokrycie wymogów kapita∏owych, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 1
lit. a, c—e, pkt 2 i 3 oraz pkt 6.
2. W przypadku gdy podmiotem dominujàcym wobec domu maklerskiego jest instytucja finansowa, b´dàca jednoczeÊnie podmiotem dominujàcym wobec
podmiotów stanowiàcych wy∏àcznie lub g∏ównie instytucje kredytowe, firmy inwestycyjne lub instytucje finansowe, z których przynajmniej jedna jest domem
maklerskim lub bankiem, oblicza si´ skonsolidowany
ca∏kowity wymóg kapita∏owy i poziom skonsolidowanych nadzorowanych kapita∏ów.
§ 8. 1. Zobowiàzaniami podporzàdkowanymi sà zobowiàzania, których okres wymagalnoÊci, od momentu ich powstania, jest d∏u˝szy ni˝ dwa lata i co do których wierzyciel zobowiàza∏ si´ nieodwo∏alnie, ˝e
w przypadku otwarcia likwidacji lub og∏oszenia upad∏oÊci domu maklerskiego jego roszczenia zosta∏y zaspokojone w ostatniej kolejnoÊci.
3. Skonsolidowany ca∏kowity wymóg kapita∏owy
jest ustalany ∏àcznie dla wszystkich podmiotów wchodzàcych w sk∏ad grupy kapita∏owej, o których mowa
w ust. 1 lub 2, z tytu∏u wszystkich rodzajów ryzyka,
okreÊlonych w § 4 ust. 1 oraz zgodnie z zasadami zawartymi w § 4 ust. 2.
2. Umowa po˝yczki lub kredytu, w wyniku której
powstajà zobowiàzania podporzàdkowane, nie mo˝e
przewidywaç obowiàzku ustanowienia przez dom maklerski zabezpieczeƒ zwrotu po˝yczki lub kredytu ani
dopuszczaç mo˝liwoÊci odstàpienia od niej przed up∏ywem okresu wymagalnoÊci zobowiàzaƒ z niej wynikajàcych, z wy∏àczeniem takich okolicznoÊci, jak likwidacja lub upad∏oÊç domu maklerskiego.
3. Zobowiàzania podporzàdkowane mogà powi´kszyç poziom nadzorowanych kapita∏ów, o ile Êrodki
z tytu∏u umowy po˝yczki lub kredytu, w wyniku której
powstajà zobowiàzania podporzàdkowane, zosta∏y
w pe∏ni wp∏acone.
4. Poziom skonsolidowanych nadzorowanych kapita∏ów domu maklerskiego oblicza si´ zgodnie z zasadami zawartymi w za∏àczniku nr 8 do rozporzàdzenia.
§ 11. 1. Dom maklerski wchodzàcy w sk∏ad grupy
kapita∏owej, okreÊlonej w § 10, mo˝e obliczaç ca∏kowity wymóg kapita∏owy i poziom nadzorowanych kapita∏ów odr´bnie od pozosta∏ych podmiotów tylko w przypadku, gdy ka˝dy z tych podmiotów b´dàcy instytucjà
kredytowà, bankiem, firmà inwestycyjnà lub domem
maklerskim wchodzàcych w sk∏ad tej grupy
1) stosuje definicj´ nadzorowanych kapita∏ów okreÊlonà w za∏àczniku nr 8 do rozporzàdzenia;
2) spe∏nia wymogi okreÊlone w § 3;
4. Dom maklerski uwzgl´dniajàcy zobowiàzania
z tytu∏u przyj´tego kredytu lub po˝yczki podporzàdkowanej w wielkoÊci nadzorowanych kapita∏ów jest obowiàzany zawiadomiç Komisj´ o zamierzonej sp∏acie
po˝yczki lub kredytu, która spowoduje obni˝enie wielkoÊci nadzorowanych kapita∏ów do poziomu ni˝szego
ni˝ 120 % ca∏kowitego wymogu kapita∏owego.
5. Dom maklerski nie mo˝e dokonaç sp∏aty zobowiàzaƒ podporzàdkowanych uwzgl´dnionych w wielkoÊci nadzorowanych kapita∏ów, je˝eli spowoduje ona
obni˝enie wielkoÊci nadzorowanych kapita∏ów domu
maklerskiego do poziomu ni˝szego ni˝ 100 % ca∏kowitego wymogu kapita∏owego.
§ 9. Dom maklerski, którego zakres prowadzonej
dzia∏alnoÊci jest znaczàcy, jest obowiàzany do obliczania ∏àcznego wyniku osiàgni´tego na wszystkich pozycjach pierwotnych wynikajàcych z operacji zaliczonych
do jego portfela handlowego, zrealizowanego w ciàgu
danego dnia roboczego, zgodnie z zasadami okreÊlonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 81
ust. 2 pkt 2 ustawy o rachunkowoÊci. Wynik ten powinien byç ustalany na koniec ka˝dego dnia roboczego —
wed∏ug stanu na poprzedni dzieƒ roboczy.
§ 10. 1. W przypadku gdy dom maklerski jest podmiotem dominujàcym wobec instytucji kredytowej, firmy inwestycyjnej lub instytucji finansowej, z zastrze˝eniem ust. 2, oblicza si´ skonsolidowany ca∏kowity wymóg kapita∏owy i poziom skonsolidowanych nadzorowanych kapita∏ów.
3) monitoruje i kontroluje êród∏a nadzorowanych kapita∏ów oraz finansowania zewn´trznego wszystkich pozosta∏ych podmiotów wymienionych
w § 10, wchodzàcych w sk∏ad tej samej grupy kapita∏owej.
2. Dom maklerski obliczajàcy ca∏kowity wymóg kapita∏owy i poziom nadzorowanych kapita∏ów, w sposób okreÊlony w ust. 1, jest obowiàzany powiadomiç
Komisj´ o ryzyku, które mo˝e zagroziç jego dzia∏alnoÊci, a w szczególnoÊci zwiàzanym ze êród∏ami nadzorowanych kapita∏ów oraz finansowaniem zewn´trznym,
o którym mowa w ust. 1 pkt 3.
3. W zwiàzku z informacjà, o której mowa w ust. 2,
Komisja mo˝e zwróciç si´ do domu maklerskiego
o podj´cie dzia∏aƒ majàcych na celu ograniczenia ryzyka.
§ 12. Dom maklerski, wobec którego podmiotem
dominujàcym jest firma inwestycyjna lub instytucja
kredytowa, jest obowiàzany do obliczania ca∏kowitego
wymogu kapita∏owego i poziomu nadzorowanych kapita∏ów odr´bnie od podmiotu dominujàcego.
§ 13. Przy obliczaniu skonsolidowanego ca∏kowitego wymogu kapita∏owego jest dopuszczalne
1) w celu wyliczenia ∏àcznego wymogu kapita∏owego
z tytu∏u ryzyka pozycji okreÊlonego w za∏àczniku
nr 1 do rozporzàdzenia oraz w celu wyliczenia zaanga˝owaƒ wobec podmiotów okreÊlonych w za-
∏àczniku nr 6 do rozporzàdzenia, kompensowanie
pozycji netto w portfelu handlowym jednego banku, domu maklerskiego, instytucji kredytowej lub
firmy inwestycyjnej z pozycjami netto w portfelu
handlowym innego tego typu podmiotu, zgodnie
z zasadami przedstawionymi odpowiednio w za∏àcznikach nr 1 i 6 do rozporzàdzenia;
2) kompensowanie pozycji walutowej jednego banku,
domu maklerskiego, instytucji kredytowej lub firmy inwestycyjnej z pozycjami walutowymi innego
tego typu podmiotu, zgodnie z zasadami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 4 do rozporzàdzenia;
3) kompensowanie pozycji portfela handlowego i pozycji walutowej podmiotów majàcych siedzib´
w paƒstwach nieb´dàcych paƒstwami cz∏onkowskimi Unii Europejskiej, zwanymi dalej „paƒstwami trzecimi”, o ile spe∏nione sà równoczeÊnie nast´pujàce warunki
a) podmioty te sà instytucjami kredytowymi bàdê
firmami inwestycyjnymi posiadajàcymi zezwolenie na prowadzenie dzia∏alnoÊci przyznane
w paƒstwie trzecim oraz przestrzegajà norm
ostro˝noÊciowych co najmniej takich, jak okreÊlone w rozporzàdzeniu,
b) podmioty te obliczajà wymogi kapita∏owe, zgodnie z zasadami zawartymi w § 3,
c) w danych paƒstwach nie obowiàzujà przepisy,
które uniemo˝liwiajà przep∏yw kapita∏ów w ramach grupy kapita∏owej.
§ 14. Kompensacja, o której mowa w § 13, jest równie˝ dopuszczalna
1) mi´dzy instytucjà kredytowà i firmà inwestycyjnà
nale˝àcymi do jednej grupy kapita∏owej i majàcymi siedzib´ w jednym paƒstwie cz∏onkowskim Unii
Europejskiej, z zastrze˝eniem, ˝e warunki okreÊlone w zezwoleniach, licencjach oraz zawarte umowy
okreÊlajàce warunki dzia∏alnoÊci i wspó∏pracy tych
podmiotów gwarantujà wzajemne wsparcie finansowe w ramach grupy;
2) mi´dzy instytucjà kredytowà lub firmà inwestycyjnà nale˝àcà do jednej grupy kapita∏owej a innym
tego typu podmiotem nale˝àcym do tej samej gru-
Poz. 1032
py kapita∏owej, ale majàcym siedzib´ w innym
paƒstwie cz∏onkowskim Unii Europejskiej — tylko
w przypadku, gdy podmioty te sà obowiàzane do
obliczania wymogów kapita∏owych, zgodnie z zasadami zawartymi w § 3, odr´bnie od innych podmiotów.
§ 15. WysokoÊç zaciàgni´tych przez dom maklerski
kredytów, po˝yczek oraz wyemitowanych przez niego
d∏u˝nych papierów wartoÊciowych nie mo˝e przekroczyç trzykrotnoÊci wielkoÊci Êrodków w∏asnych na prowadzenie dzia∏alnoÊci maklerskiej, o których mowa
w art. 41a ustawy.
§ 16. 1. Dom maklerski jest obowiàzany obliczaç
wspó∏czynnik wyp∏acalnoÊci.
2. Wspó∏czynnik wyp∏acalnoÊci domu maklerskiego oblicza si´ jako wyra˝ony w procentach stosunek
wielkoÊci nadzorowanych kapita∏ów do wartoÊci pomno˝onego przez 12,5 ca∏kowitego wymogu kapita∏owego.
3. Dom maklerski wchodzàcy w sk∏ad grupy kapita∏owej, okreÊlonej w § 10, oblicza wspó∏czynnik wyp∏acalnoÊci jako wyra˝ony w procentach stosunek wielkoÊci skonsolidowanych nadzorowanych kapita∏ów do
wartoÊci pomno˝onego przez 12,5 skonsolidowanego
ca∏kowitego wymogu kapita∏owego.
4. Wspó∏czynnik wyp∏acalnoÊci jest obliczany przez
dom maklerski nie rzadziej ni˝ na koniec ka˝dego dnia
roboczego — wed∏ug stanu na poprzedni dzieƒ roboczy.
§ 17. Traci moc rozporzàdzenie Rady Ministrów
z dnia 17 lipca 2001 r. w sprawie okreÊlenia wielkoÊci
Êrodków w∏asnych domu maklerskiego w zale˝noÊci
od rozmiarów wykonywanej dzia∏alnoÊci oraz maksymalnej wysokoÊci kredytów, po˝yczek i wyemitowanych d∏u˝nych papierów wartoÊciowych w stosunku
do Êrodków w∏asnych (Dz. U. Nr 86, poz. 938).
§ 18. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem
1 stycznia 2004 r.
Prezes Rady Ministrów: L. Miller
Za∏àczniki do rozporzàdzenia Rady Ministrów z dnia 27 maja 2003 r. (poz. 1032)
Za∏àcznik nr 1
OBLICZANIE WYMOGU KAPITA¸OWEGO Z TYTU¸U RYZYKA POZYCJI
A. Wyznaczanie pozycji pierwotnych
§ 1. Dom maklerski wyznacza pozycje pierwotne wynikajàce z wszelkich operacji bez wzgl´du na rodzaj rynku, na którym dokonano operacji, sposób rozliczenia
operacji, mo˝liwoÊç odroczenia p∏atnoÊci oraz up∏yw
terminu realizacji zobowiàzaƒ wynikajàcych z operacji.
§ 2. Salda uwzgl´dniane w rachunku pozycji pierwotnych w instrumentach bazowych powinny byç wyra˝one w wartoÊci rynkowej, przy czym wartoÊç rynkowà ustala si´ oraz salda walutowe przelicza si´ zgodnie z zasadami okreÊlonymi w przepisach wydanych
na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 2 ustawy o rachunkowoÊci.
§ 3. Pozycja pierwotna w danym instrumencie bazowym oznacza saldo z danej operacji, przypisane instrumentowi bazowemu, którego dana operacja dotyczy, okreÊlone kwotà tego instrumentu, przy czym
1) pozycja pierwotna d∏uga brutto — oznacza posiadane instrumenty bazowe, jak równie˝ instrumenty
bazowe do otrzymania w wyniku danej operacji,
bez wzgl´du na to, czy operacja ta rozliczana jest
poprzez dostarczenie instrumentu bazowego, czy
te˝ poprzez zap∏at´ ró˝nicy wynikajàcej z potràcenia wzajemnych wierzytelnoÊci;
2) pozycja pierwotna krótka brutto — oznacza stan pasywów bilansu wynikajàcy z operacji danymi instrumentami bazowymi, jak równie˝ instrumenty
bazowe do dostarczenia w wyniku danej operacji,
bez wzgl´du na to, czy operacja ta rozliczana jest
poprzez dostarczenie instrumentu bazowego, czy
te˝ poprzez zap∏at´ ró˝nicy wynikajàcej z potràcenia wzajemnych wierzytelnoÊci.
§ 4. Transakcja terminowa prosta oznacza umow´
kupna, sprzeda˝y lub zamiany instrumentów bazowych, której rozliczenie nast´puje w terminie okreÊlonym w umowie, d∏u˝szym ni˝ trzy dni robocze od dnia
jej zawarcia, o ustalonym w umowie poziomie parametru cenowego, z wy∏àczeniem transakcji pakietowych.
§ 5. Transakcja terminowa opcyjna, w tym opcja,
oznacza umow´ kupna, sprzeda˝y lub zamiany prawa
do nabycia lub prawa do zbycia okreÊlonej iloÊci albo
liczby instrumentów bazowych, której rozliczenie nast´puje w terminie lub okresie okreÊlonym w umowie,
przy ustalonym w umowie poziomie parametru cenowego, przy czym
1) opcje nale˝y uwzgl´dniaç w rachunku pozycji pierwotnych w kwotach ich ekwiwalentów delta;
2) w przypadku opcji oferowanych w obrocie gie∏dowym nale˝y stosowaç wspó∏czynniki delta ustalone przez danà gie∏d´, o ile wspó∏czynnik taki jest
przez gie∏d´ publikowany;
3) w przypadku opcji oferowanych w obrocie pozagie∏dowym nale˝y stosowaç wspó∏czynniki delta
ustalone przez rynki pozagie∏dowe lub w przypadku ich braku obliczone na podstawie w∏asnych modeli wyceny opcji.
§ 6. 1. Transakcja terminowa z∏o˝ona oznacza
1) transakcj´ terminowà opcyjnà uprawniajàcà do zawarcia transakcji terminowej prostej lub
2) transakcj´ polegajàcà na jednoczesnym zawarciu
kilku transakcji terminowych prostych lub terminowych opcyjnych.
2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1,
transakcji terminowej z∏o˝onej przypisuje si´ wartoÊç
instrumentów bazowych do otrzymania albo instrumentów bazowych do wydania zwiàzanych z transakcjà terminowà prostà i uwzgl´dnia si´ je w rachunku
pozycji pierwotnych w sposób okreÊlony w § 5.
3. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2,
z transakcji terminowej z∏o˝onej wyodr´bnia si´ tran-
Poz. 1032
sakcje sk∏adowe (transakcje terminowe proste lub
transakcje terminowe opcyjne) i uwzgl´dnia si´ je w rachunku pozycji pierwotnych, w sposób okreÊlony
w § 4 i 5.
B. Obliczanie pozycji zagregowanych
§ 7. Pozycj´ netto w danym instrumencie bazowym
oblicza si´ jako bezwzgl´dnà wartoÊç ró˝nicy pomi´dzy sumà d∏ugich i sumà krótkich pozycji pierwotnych
w tym instrumencie bazowym, przy czym pozycj´ t´
oznacza si´ jako
1) d∏ugà — gdy ró˝nica ta jest wi´ksza od zera;
2) krótkà — gdy ró˝nica ta jest mniejsza od zera;
3) domkni´tà — gdy ró˝nica ta jest równa zero.
§ 8. Pozycj´ ca∏kowità oblicza si´ jako
1) sum´ d∏ugich albo sum´ krótkich pozycji netto
w poszczególnych instrumentach bazowych, w zale˝noÊci od tego, która z tych sum jest wy˝sza co do
bezwzgl´dnej wartoÊci, albo
2) sum´ d∏ugich pozycji netto w poszczególnych instrumentach bazowych — gdy sumy, o których mowa w pkt 1, sà sobie równe co do bezwzgl´dnej
wartoÊci.
§ 9. 1. Globalnà pozycj´ netto oblicza si´ jako ró˝nic´ bezwzgl´dnych wartoÊci sumy d∏ugich i sumy
krótkich pozycji pierwotnych brutto w instrumentach
bazowych.
2. Globalnà pozycj´ brutto oblicza si´ jako sum´
bezwzgl´dnych wartoÊci pozycji pierwotnych d∏ugich
brutto i pozycji pierwotnych krótkich brutto w instrumentach bazowych.
C. Obliczanie wymogu kapita∏owego z tytu∏u ryzyka
cen instrumentów kapita∏owych
I. Szczególne zasady wyznaczania
w instrumentach kapita∏owych
pozycji
§ 10. Przez instrumenty kapita∏owe rozumie si´
1) akcje;
2) prawa poboru akcji;
3) kwity depozytowe;
4) certyfikaty inwestycyjne;
5) inne papiery wartoÊciowe obcià˝one ryzykiem cen
papierów wartoÊciowych lub jednostek uczestnictwa funduszy inwestycyjnych;
6) jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych;
7) element kapita∏owy papierów wartoÊciowych zamiennych na papiery wartoÊciowe, wymienione
w pkt 1—5, lub na jednostki uczestnictwa funduszy
inwestycyjnych, wyodr´bniony w sposób okreÊlony w § 6.
§ 11. 1. Do wyznaczania pozycji pierwotnych w instrumentach kapita∏owych stosuje si´ odpowiednio
przepisy cz´Êci A, przy czym
1) przez instrumenty bazowe nale˝y rozumieç poszczególne instrumenty kapita∏owe;
licza si´ ka˝dà pozycj´ pierwotnà w danym instrumencie kapita∏owym do jednej z nast´pujàcych grup
2) przez parametry cenowe nale˝y rozumieç ceny poszczególnych instrumentów bazowych.
1) pozycje w instrumentach kapita∏owych wynikajàce
z transakcji terminowych, których przedmiotem sà
indeksy gie∏dowe uznanych gie∏d papierów wartoÊciowych;
2. D∏ugie lub krótkie pozycje w transakcjach terminowych prostych, w których instrumentami bazowymi sà
instrumenty kapita∏owe, sà traktowane odpowiednio
jak d∏ugie lub krótkie pozycje w instrumentach kapita∏owych, do których te transakcje terminowe si´ odnoszà.
2) pozycje w instrumentach kapita∏owych p∏ynnych
i zdywersyfikowanych;
3) pozosta∏e pozycje w instrumentach kapita∏owych.
§ 12. Z rachunku pozycji w instrumentach kapita∏owych wy∏àcza si´ instrumenty kapita∏owe pomniejszajàce poziom nadzorowanych kapita∏ów.
2. Przez indeksy uznanych gie∏d papierów wartoÊciowych rozumie si´ nast´pujàce indeksy
§ 13. 1. Dla celów obliczania pozycji netto w poszczególnych instrumentach kapita∏owych pozycje
pierwotne wynikajàce z operacji na indeksach papierów wartoÊciowych lub z operacji na jednostkach
uczestnictwa funduszy inwestycyjnych mo˝na
2) ATX — w Republice Austrii;
1) rozk∏adaç na pozycje pierwotne w poszczególnych
instrumentach bazowych zgodnie z ich aktualnym
udzia∏em w indeksie lub w jednostce uczestnictwa
funduszy inwestycyjnych;
2) traktowaç jako pozycj´ pierwotnà wynikajàcà z operacji na odr´bnym instrumencie bazowym, którego
cena jest Êrednià wa˝onà cenà papierów wartoÊciowych zaliczonych do indeksu lub jednostki
uczestnictwa funduszy inwestycyjnych.
2. Transakcja terminowa prosta kupna albo sprzeda˝y, której instrumentem bazowym jest indeks kapita∏owych papierów wartoÊciowych lub jednostek uczestnictwa funduszy inwestycyjnych, dla celów ustalenia pozycji, stanowi odpowiednio pozycj´ d∏ugà albo krótkà
w instrumentach bazowych, ustalonà zgodnie z ust. 1.
§ 14. ¸àczny wymóg kapita∏owy z tytu∏u ryzyka cen
instrumentów kapita∏owych oblicza si´ jako sum´ wymogu kapita∏owego z tytu∏u ryzyka ogólnego cen instrumentów kapita∏owych i wymogu kapita∏owego z tytu∏u
ryzyka szczególnego cen instrumentów kapita∏owych.
II. Obliczanie wymogu kapita∏owego z tytu∏u
ryzyka ogólnego cen instrumentów kapita∏owych oraz wymogu kapita∏owego z tytu∏u ryzyka szczególnego cen instrumentów
kapita∏owych
§ 15. Wymóg kapita∏owy z tytu∏u ryzyka ogólnego
cen instrumentów kapita∏owych oblicza si´ dla pozycji
pierwotnych wynikajàcych z operacji zaliczonych do
portfela handlowego jako 8 % bezwzgl´dnej wartoÊci
globalnej pozycji netto w instrumentach kapita∏owych.
§ 16. ¸àczny wymóg kapita∏owy z tytu∏u ryzyka
szczególnego cen instrumentów kapita∏owych oblicza
si´ dla pozycji pierwotnych wynikajàcych z operacji zaliczonych do portfela handlowego metodà podstawowà, okreÊlonà w § 17, lub metodà uproszczonà, okreÊlonà w § 18.
§ 17. 1. Przy obliczaniu ∏àcznego wymogu kapita∏owego, o którym mowa w § 16, metodà podstawowà za-
1) All Ords — w Zwiàzku Australijskim;
3) BEL20 — w Królestwie Belgii;
4) CAC40 — w Republice Francuskiej;
5) DAX — w Republice Federalnej Niemiec;
6) DJ Euro STOXX 50 — indeks mi´dzynarodowy;
7) Dow Jones Ind. Av. — w Stanach Zjednoczonych
Ameryki;
8) EOE25 — w Królestwie Niderlandów;
9) Euronext 100 — indeks mi´dzynarodowy;
10) FTSE mid250 — w Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Pó∏nocnej;
11) Hang Seng — w Specjalnym Regionie Autonomicznym Hongkong;
12) IBEX35 — w Królestwie Hiszpanii;
13) IPC Index — w Meksykaƒskich Stanach Zjednoczonych;
14) MIB 30 — w Republice W∏oskiej;
15) NASDAQ — w Stanach Zjednoczonych Ameryki;
16) Nikkei225 — w Japonii;
17) OMX — w Królestwie Szwecji;
18) S&P500 — w Stanach Zjednoczonych Ameryki;
19) Sao Paulo-Bovespa — w Federacyjnej Republice
Brazylii;
20) SMI — w Konfederacji Szwajcarskiej;
21) TFSE 100 — w Zjednoczonym Królestwie Wielkiej
Brytanii i Irlandii Pó∏nocnej;
22) TSE35 — w Kanadzie;
23) WIG20 — w Rzeczypospolitej Polskiej.
3. Przez instrumenty kapita∏owe p∏ynne i zdywersyfikowane rozumie si´ instrumenty kapita∏owe, które
spe∏niajà ∏àcznie nast´pujàce warunki
1) instrument kapita∏owy uj´ty jest w jednym z indeksów uznanych gie∏d papierów wartoÊciowych;
2) utrzymywana przez dom maklerski pozycja netto
w danym instrumencie kapita∏owym nie przekracza 10 % globalnej pozycji brutto w instrumentach
kapita∏owych;
3) ∏àczna wartoÊç utrzymywanych przez dom maklerski pozycji netto w poszczególnych instrumentach
kapita∏owych, przekraczajàcych 5 % globalnej pozycji brutto, nie przekracza 50 % pozycji globalnej
brutto.
4. Wymóg kapita∏owy z tytu∏u ryzyka szczególnego
danego instrumentu kapita∏owego oblicza si´ jako iloczyn bezwzgl´dnej wartoÊci pozycji netto w tym instrumencie i stopy narzutu w wysokoÊci
1) 0 % — w przypadku instrumentu b´dàcego przedmiotem pozycji zaliczonej do grupy, o której mowa
w ust. 1 pkt 1;
2) 4 % — w przypadku instrumentu b´dàcego przedmiotem pozycji zaliczonej do grupy, o której mowa
w ust. 1 pkt 2;
3) 8 % — w przypadku instrumentu b´dàcego przedmiotem pozycji zaliczonej do grupy, o której mowa
w ust. 1 pkt 3.
5. ¸àczny wymóg kapita∏owy z tytu∏u ryzyka szczególnego instrumentów kapita∏owych oblicza si´ jako
sum´ wymogów kapita∏owych z tytu∏u ryzyka szczególnego poszczególnych instrumentów, obliczonych
zgodnie z ust. 4.
§ 18. ¸àczny wymóg kapita∏owy z tytu∏u ryzyka
szczególnego cen instrumentów kapita∏owych mo˝e
byç obliczany metodà uproszczonà jako 8 % sumy
bezwzgl´dnych wartoÊci d∏ugich i krótkich pozycji
netto w poszczególnych instrumentach kapita∏owych, przy czym w rachunku tym nie uwzgl´dnia si´
pozycji w instrumentach kapita∏owych, wynikajàcych
z terminowych transakcji gie∏dowych, których przedmiotem sà indeksy uznanych gie∏d papierów wartoÊciowych.
D. Obliczanie wymogu kapita∏owego z tytu∏u ryzyka
cen towarów
I. Szczególne zasady
w towarach
wyznaczania
pozycji
§ 19. W rozumieniu przepisów niniejszej cz´Êci
Poz. 1032
1) za towary uwa˝a si´ towary gie∏dowe okreÊlone
w art. 2 pkt 2 lit. a—c ustawy o gie∏dach towarowych, z wy∏àczeniem z∏ota;
2) za pozycje w towarach jednolitych uwa˝a si´ pozycje w towarach identycznych (pozycje w ró˝nych
podkategoriach tego samego towaru), towarach
wzajemnie zast´powalnych oraz towarach b´dàcych wobec siebie substytutami, jeÊli wspó∏czynnik korelacji pomi´dzy zmianami cen tych towarów
wynosi nie mniej ni˝ 0,9 w okresie co najmniej jednego roku.
§ 20. Pozycje pierwotne w towarach wyznacza si´
na podstawie przepisów cz´Êci A, przy czym
1) przez instrumenty bazowe nale˝y rozumieç poszczególne towary jednolite;
2) przez parametry cenowe nale˝y rozumieç ceny poszczególnych towarów jednolitych.
§ 21. Przy obliczaniu ∏àcznego wymogu kapita∏owego z tytu∏u ryzyka cen towarów pomija si´ równe co do
wartoÊci bezwzgl´dnej przeciwstawne pozycje pierwotne w danym towarze jednolitym, których terminy
zapadalnoÊci przypadajà
1) w tym samym dniu albo
2) w odst´pie co najwy˝ej 10 dni, jeÊli wynikajà one
z transakcji dokonywanych na gie∏dzie towarowej.
II. Obliczanie wymogu kapita∏owego z tytu∏u
ryzyka cen towarów
§ 22. Wymóg kapita∏owy z tytu∏u ryzyka cen towarów
oblicza si´ dla pozycji pierwotnych wynikajàcych zarówno z operacji zaliczonych do portfela handlowego, jak
i niehandlowego metodà uproszczonà, okreÊlonà w § 24,
lub metodà terminów zapadalnoÊci, okreÊlonà w § 23.
§ 23. 1. Obliczajàc wymóg kapita∏owy, o którym
mowa w § 22, metodà terminów zapadalnoÊci klasyfikuje si´ ka˝dà pozycj´ pierwotnà w danym towarze jednolitym, wyznaczonà zgodnie z przepisami cz´Êci A
i cz´Êci D.I., do jednego z przedzia∏ów rezydualnych
terminów zapadalnoÊci okreÊlonych w drugiej kolumnie tabeli
Numer przedzia∏u
Przedzia∏y rezydualnych terminów
zapadalnoÊci
Stopa narzutu
(w %)
Kolumna 1
Kolumna 2
Kolumna 3
1
0—1 miesiàc
1,50
2
> 1—3 miesiàce
1,50
3
> 3—6 miesi´cy
1,50
4
> 6—12 miesi´cy
1,50
5
> 1—2 lata
1,50
6
> 2—3 lata
1,50
> 3 lata
1,50
2. Pozycje pierwotne odpowiadajàce fizycznym zapasom danego towaru jednolitego nale˝y zaklasyfikowaç do pierwszego przedzia∏u zapadalnoÊci.
3. Na podstawie klasyfikacji, dokonanej zgodnie
z ust. 1, w ka˝dym przedziale terminów zapadalnoÊci
oblicza si´ sum´ pozycji pierwotnych d∏ugich brutto
i pozycji pierwotnych krótkich brutto.
4. Mniejsza z bezwzgl´dnych wartoÊci
1) sumy pierwotnych pozycji d∏ugich brutto w danym
przedziale rezydualnych terminów zapadalnoÊci
powi´kszonej o niedopasowanà pozycj´ d∏ugà
z poprzedniego przedzia∏u lub
2) sumy pierwotnych pozycji krótkich brutto w tym samym przedziale rezydualnych terminów zapadalnoÊci powi´kszonej o niedopasowanà pozycj´
krótkà z poprzedniego przedzia∏u
— stanowi dopasowanà pozycj´ w danym przedziale
rezydualnych terminów zapadalnoÊci, zaÊ ró˝nica
mi´dzy tymi wartoÊciami bezwzgl´dnymi stanowi
niedopasowanà pozycj´ w tym przedziale; w pierwszym przedziale rezydualnych terminów zapadalnoÊci nie dokonuje si´ powi´kszenia sumy pozycji pierwotnych brutto.
5. Wymóg kapita∏owy z tytu∏u ryzyka ceny danego
towaru jednolitego oblicza si´ jako sum´
1) bezwzgl´dnych wartoÊci dopasowanych pozycji
w poszczególnych przedzia∏ach rezydualnych
terminów zapadalnoÊci, pomno˝onych przez odpowiadajàce tym przedzia∏om stopy narzutu podane w trzeciej kolumnie tabeli okreÊlonej
w ust. 1;
2) bezwzgl´dnych wartoÊci niedopasowanych pozycji
w poszczególnych przedzia∏ach rezydualnych terminów zapadalnoÊci, z wy∏àczeniem ostatniego,
pomno˝onych przez 0,6 %;
3) bezwzgl´dnej wartoÊci niedopasowanej pozycji
w ostatnim przedziale rezydualnych terminów zapadalnoÊci, pomno˝onej przez 15 %.
6. ¸àczny wymóg kapita∏owy z tytu∏u ryzyka cen towarów oblicza si´ jako sum´ wymogów kapita∏owych
z tytu∏u ryzyka cen poszczególnych towarów jednolitych, obliczonych zgodnie z ust. 5.
§ 24. 1. Wymóg kapita∏owy z tytu∏u ryzyka cen danego towaru jednolitego mo˝e byç obliczony metodà
uproszczonà jako suma 15 % bezwzgl´dnej wartoÊci
globalnej pozycji netto w danym towarze jednolitym
i 3 % globalnej pozycji brutto w danym towarze jednolitym.
2. WysokoÊç ∏àcznego wymogu kapita∏owego
z tytu∏u ryzyka cen towarów oblicza si´ jako sum´ wymogów kapita∏owych z tytu∏u ryzyka cen poszczególnych towarów jednolitych, obliczonych zgodnie
z ust. 1.
Poz. 1032
E. Obliczanie wymogu kapita∏owego z tytu∏u ryzyka
szczególnego instrumentów d∏u˝nych
I. Szczególne zasady wyznaczania
w instrumentach d∏u˝nych
pozycji
§ 25. Przez instrumenty d∏u˝ne rozumie si´
1) d∏u˝ne papiery wartoÊciowe, w tym w szczególnoÊci: bony skarbowe, obligacje, d∏u˝ny element zamiennych papierów wartoÊciowych, listy zastawne, certyfikaty depozytowe, czeki bankierskie, z wy∏àczeniem w∏asnych d∏u˝nych papierów wartoÊciowych;
2) kwoty depozytów i lokat wynikajàce z terminowych
transakcji na stop´ procentowà;
3) inne instrumenty d∏u˝ne b´dàce przedmiotem obrotu dokonywanego przez dom maklerski.
§ 26. Pozycje pierwotne w instrumentach d∏u˝nych
wyznacza si´ zgodnie z przepisami cz´Êci A, w podziale na waluty denominacji tych instrumentów, przy
czym
1) przez instrument bazowy nale˝y rozumieç instrument d∏u˝ny;
2) przez parametr cenowy nale˝y rozumieç rentownoÊç do wykupu lub cen´ instrumentu d∏u˝nego;
3) z∏o˝enie lokaty lub przyj´cie depozytu wynikajàcych z terminowych transakcji na stop´ procentowà traktuje si´ jak transakcje terminowe, których
instrumentem bazowym sà instrumenty d∏u˝ne
skutkujàce identycznymi p∏atnoÊciami jak przedmiotowe lokaty lub depozyty i uwzgl´dnia si´ je
w rachunku pozycji w nast´pujàcy sposób
a) transakcje terminowe proste — wynikajàcej
z transakcji pozycji pierwotnej przypisuje si´ odpowiedni rezydualny termin zapadalnoÊci; jednoczeÊnie w rachunku pozycji uwzgl´dnia si´
równie˝ pozycj´ pierwotnà w tym samym instrumencie bazowym, przeciwstawnà do wczeÊniej
wymienionej, i przypisuje si´ jej odpowiedni rezydualny termin zapadalnoÊci równy okresowi
od dnia sprawozdawczego do dnia zapadalnoÊci
danej transakcji terminowej,
b) transakcje terminowe opcyjne — wynikajàcej
z transakcji pozycji pierwotnej w instrumencie
bazowym, równej jego ekwiwalentowi delta,
przypisuje si´ odpowiedni rezydualny termin zapadalnoÊci; jednoczeÊnie w rachunku pozycji
uwzgl´dnia si´ równie˝ pozycj´ pierwotnà
w tym samym instrumencie bazowym, równà
jego ekwiwalentowi delta, przeciwstawnà do
wczeÊniej wymienionej, i przypisuje si´ jej rezydualny termin zapadalnoÊci równy okresowi od
dnia sprawozdawczego do dnia zapadalnoÊci
danej transakcji opcyjnej.
§ 27. Dla celów obliczania wymogu kapita∏owego
z tytu∏u ryzyka szczególnego instrumentów d∏u˝nych,
transakcjom terminowym (prostym i opcyjnym), któ-
rych instrumentem bazowym sà instrumenty d∏u˝ne,
przypisuje si´ wy∏àcznie t´ spoÊród pozycji pierwotnych, o których mowa w § 26 pkt 3, która ma d∏u˝szy
rezydualny termin zapadalnoÊci.
3) posiadajàcych ocen´ na poziomie co najmniej inwestycyjnym przyznanà przez co najmniej dwie
z poni˝szych agencji ratingowych
a) CERA (lub FITCH Polska),
§ 28. Przez pozycj´ o niskim ryzyku szczególnym rozumie si´ pozycje pierwotne
b) Duff & Phelps,
c) Fitch IBCA,
1) w instrumentach bazowych, którym przypisano wag´ ryzyka równà 0 % zgodnie z § 11 za∏àcznika nr 5
do rozporzàdzenia;
2) wynikajàce z operacji, których wartoÊç zale˝y wy∏àcznie od rentownoÊci do wykupu instrumentów
uznawanych na danym rynku za wolne od ryzyka
kredytowego, w szczególnoÊci instrumenty d∏u˝ne
wyemitowane przez Skarb Paƒstwa.
§ 29. Przez pozycje o obni˝onym ryzyku szczególnym rozumie si´ pozycje pierwotne w instrumentach
bazowych
1) którym przypisano wag´ ryzyka równà 20 % zgodnie z § 12 za∏àcznika nr 5 do rozporzàdzenia;
2) notowanych na rynkach regulowanych, które posiadajà indeksy, o których mowa w § 17 ust. 2;
Poz. 1032
d) Moody’s Investors Services,
e) Standard & Poor’s Corporation,
f) Thompson Bank Watch.
II. Obliczanie wymogu kapita∏owego z tytu∏u
ryzyka szczególnego instrumentów d∏u˝nych
§ 30. Wymóg kapita∏owy z tytu∏u ryzyka szczególnego instrumentów d∏u˝nych oblicza si´ dla pozycji
pierwotnych wynikajàcych z operacji zaliczonych do
portfela handlowego.
§ 31. Pozycje netto w poszczególnych instrumentach
d∏u˝nych wyra˝onych w danej walucie zalicza si´ do jednej z grup wymienionych w kolumnie pierwszej tabeli
Grupy pozycji
Rezydualny termin zapadalnoÊci
Stopa narzutu (w %)
kolumna 1
kolumna 2
kolumna 3
Pozycje o niskim ryzyku szczególnym
Pozycje o obni˝onym ryzyku
szczególnym
0,00
do 6 miesi´cy
0,25
> 6—24 miesiàce
1,00
> 24 miesiàce
1,60
Pozosta∏e pozycje
§ 32. Wymóg kapita∏owy z tytu∏u ryzyka szczególnego instrumentów d∏u˝nych wyra˝onych w danej walucie oblicza si´ jako sum´ iloczynów pozycji netto
w tych instrumentach, obliczonych zgodnie z przepisami cz´Êci E.I., przez stopy narzutu odpowiadajàce grupom pozycji, do których zosta∏y zaliczone, okreÊlone
w kolumnie trzeciej tabeli, o której mowa w § 31.
§ 33. ¸àczny wymóg kapita∏owy z tytu∏u ryzyka
szczególnego instrumentów d∏u˝nych, dla wszystkich
walut obcych, oblicza si´ jako sum´ wymogów kapita∏owych obliczonych dla poszczególnych walut, zgodnie z § 32.
F. Obliczanie wymogu kapita∏owego z tytu∏u ryzyka
ogólnego stóp procentowych
I. Szczególne zasady wyznaczania pozycji
§ 34. W rozumieniu przepisów niniejszej cz´Êci
1) za instrumenty bazowe uwa˝a si´
a) waluty obce,
8,00
b) towary,
c) instrumenty kapita∏owe,
d) instrumenty d∏u˝ne;
2) za pozycj´ pierwotnà w danym instrumencie bazowym uwa˝a si´ ka˝de saldo wynikajàce z transakcji
i okreÊlone kwotà waluty, dla której obliczany jest
wymóg kapita∏owy z tytu∏u ryzyka ogólnego stóp
procentowych.
§ 35. Pozycje pierwotne w instrumentach bazowych wyznacza si´ zgodnie z przepisami cz´Êci A,
z uwzgl´dnieniem zasad wyznaczania pozycji w instrumentach bazowych, przy czym salduje si´ pary przeciwstawnych pozycji pierwotnych wynikajàcych równie˝ z transakcji, o których mowa w § 4—6, spe∏niajàcych nast´pujàce warunki
1) sà wyra˝one w tej samej walucie;
2) poziomy rentownoÊci do wykupu sà identyczne lub
ró˝nica mi´dzy nimi nie przekracza 30 punktów bazowych;
3) kupony, jeÊli istniejà, sà identyczne lub ró˝nica mi´dzy nimi nie przekracza 30 punktów bazowych;
w § 37, lub metodà zaktualizowanego Êredniego okresu zwrotu, okreÊlonà w § 38.
4) rezydualne terminy zapadalnoÊci nast´pujà tego
samego dnia — w przypadku terminów krótszych
ni˝ 1 miesiàc lub nie ró˝nià si´ o wi´cej ni˝
§ 37. 1. Obliczajàc wymóg kapita∏owy, o którym
mowa w § 36, metodà terminów zapadalnoÊci — pozycje pierwotne dzieli si´ na dwie grupy w zale˝noÊci od
wysokoÊci kuponu w nast´pujàcy sposób
a) 7 dni — w przypadku terminów od 1 miesiàca do
jednego roku,
b) 30 dni — w przypadku terminów przekraczajàcych jeden rok.
II. Obliczanie wymogu kapita∏owego z tytu∏u
ryzyka ogólnego stóp procentowych
§ 36. Wymóg kapita∏owy z tytu∏u ryzyka ogólnego
stóp procentowych oblicza si´ dla pozycji pierwotnych
wynikajàcych z operacji zaliczonych do portfela handlowego metodà terminów zapadalnoÊci, okreÊlonà
1) grupa A — obejmujàca pozycje pierwotne z kuponem wi´kszym lub równym 3 %;
2) grupa B — obejmujàca pozycje pierwotne z kuponem mniejszym ni˝ 3 %.
2. Pozycje pierwotne w instrumentach bazowych
wyra˝one w danej walucie, obliczone zgodnie z przepisami cz´Êci F.I., zalicza si´ do jednego z przedzia∏ów rezydualnych terminów zapadalnoÊci (przedzia∏), podzielonych na trzy strefy przedzia∏ów zapadalnoÊci (strefa),
z uwzgl´dnieniem wysokoÊci kuponu, zgodnie z tabelà
Przedzia∏y rezydualnych terminów zapadalnoÊci
Strefa
Lp.
kolumna 1
Pierwsza
Druga
Trzecia
Mno˝nik (%)
Grupa A
Grupa B
dla PLN
dla pozosta∏ych walut
kolumna 2
kolumna 3
kolumna 4
kolumna 5
kolumna 6
1
0—1 miesiàc
0—1 miesiàc
0,00
0,00
2
> 1—3 miesiàce
> 1—3 miesiàce
0,50
0,20
3
> 3—6 miesi´cy
> 3—6 miesi´cy
1,00
0,40
4
> 6—12 miesi´cy
> 6—12 miesi´cy
1,75
0,70
5
> 1—2 lata
> 1—1,9 lat
3,13
1,25
6
> 2—3 lata
> 1,9—2,8 lat
4,38
1,75
7
> 3—4 lata
> 2,8—3,6 lat
5,63
2,25
8
> 4—5 lat
> 3,6—4,3 lat
6,88
2,75
9
> 5—7 lat
> 4,3— 5,7 lat
8,13
3,25
10
> 7—10 lat
> 5,7— 7,3 lat
9,38
3,75
11
> 10—15 lat
> 7,3—9,3 lat
11,25
4,50
12
> 15—20 lat
> 9,3—10,6 lat
13,13
5,25
13
> 20 lat
> 10,6—12 lat
15,00
6,00
14
> 12—20 lat
20,00
8,00
15
> 20 lat
31,25
12,50
3. Na podstawie klasyfikacji, dokonanej zgodnie
z ust. 2, w ka˝dym przedziale oblicza si´ wa˝one pozycje pierwotne brutto jako iloczyny wartoÊci godziwych
poszczególnych pozycji pierwotnych i mno˝ników odpowiadajàcych tym przedzia∏om.
4. Mniejsza z bezwzgl´dnych wartoÊci
1) sumy wa˝onych pozycji pierwotnych d∏ugich albo
2) sumy wa˝onych pozycji pierwotnych krótkich w danym przedziale
— stanowi wa˝onà pozycj´ dopasowanà w danym
przedziale, zaÊ ró˝nica mi´dzy ich wartoÊciami bez-
wzgl´dnymi stanowi wa˝onà pozycj´ niedopasowanà w tym przedziale.
5. Mniejsza z sum
1) bezwzgl´dnych wartoÊci wa˝onych d∏ugich pozycji
niedopasowanych albo
2) bezwzgl´dnych wartoÊci wa˝onych krótkich pozycji
niedopasowanych danej strefy
— stanowi wa˝onà pozycj´ dopasowanà w tej strefie,
zaÊ ró˝nica mi´dzy ich wartoÊciami bezwzgl´dnymi
stanowi wa˝onà pozycj´ niedopasowanà w tej strefie.
6. Mniejsza z bezwzgl´dnych wartoÊci
1) wa˝onej pozycji niedopasowanej w pierwszej strefie albo
2) wa˝onej pozycji niedopasowanej w drugiej strefie
— stanowi wa˝onà pozycj´ dopasowanà pomi´dzy
strefami pierwszà i drugà.
7. Mniejsza z bezwzgl´dnych wartoÊci
1) wa˝onej pozycji niedopasowanej w drugiej strefie,
pomniejszonej o wa˝onà pozycj´ dopasowanà pomi´dzy strefami pierwszà i drugà albo
2) wa˝onej pozycji niedopasowanej w trzeciej strefie
— stanowi wa˝onà pozycj´ dopasowanà pomi´dzy
strefami drugà i trzecià.
8. Obliczeƒ, o których mowa w ust. 6 i 7, mo˝na dokonaç, przyjmujàc odwrotnà numeracj´ stref.
9. Wa˝onà pozycj´ dopasowanà pomi´dzy strefami
pierwszà i trzecià stanowi mniejsza z bezwzgl´dnych
wartoÊci
Poz. 1032
3) 30 % wa˝onej pozycji dopasowanej w strefie drugiej;
4) 30 % wa˝onej pozycji dopasowanej w strefie trzeciej;
5) 40 % wa˝onej pozycji dopasowanej pomi´dzy strefami pierwszà i drugà;
6) 40 % wa˝onej pozycji dopasowanej pomi´dzy strefami drugà i trzecià;
7) 150 % wa˝onej pozycji dopasowanej pomi´dzy
strefami pierwszà i trzecià oraz
8) 100 % pozycji globalnej netto obliczonej dla wa˝onych pozycji pierwotnych, zgodnie z zasadami okreÊlonymi w przepisach cz´Êci A i B oraz
z uwzgl´dnieniem zasad okreÊlonych w przepisach
cz´Êci F.I.
11. ¸àczny wymóg kapita∏owy z tytu∏u ryzyka ogólnego stóp procentowych oblicza si´ jako sum´ wymogów kapita∏owych obliczonych dla poszczególnych
walut, zgodnie z ust. 10.
1) wa˝onej pozycji niedopasowanej w pierwszej strefie, pomniejszonej o wa˝onà pozycj´ dopasowanà
pomi´dzy strefami pierwszà i drugà, albo
§ 38. 1. Wymóg kapita∏owy, o którym mowa w § 36,
mo˝na obliczyç metodà zaktualizowanego Êredniego
okresu zwrotu, ustalajàc dla ka˝dej pozycji pierwotnej
w instrumencie bazowym wyra˝onym w danej walucie
nast´pujàce wskaêniki
2) wa˝onej pozycji niedopasowanej w trzeciej strefie
pomniejszonej o wa˝onà pozycj´ dopasowanà pomi´dzy strefami drugà i trzecià.
1) rentownoÊç do wykupu;
10. Wymóg kapita∏owy z tytu∏u ryzyka ogólnego stóp
procentowych dla danej waluty oblicza si´ jako sum´
3) zaktualizowany Êredni okres zwrotu.
1) 10 % sumy wa˝onych pozycji dopasowanych w poszczególnych przedzia∏ach;
2) 40 % wa˝onej pozycji dopasowanej w strefie pierwszej;
Strefa
Zaktualizowany Êredni okres
zwrotu instrumentu bazowego
pozycji pierwotnej
(w latach)
2) Êredni okres zwrotu;
2. Pozycje pierwotne w instrumentach bazowych
wyra˝one w danej walucie, obliczone zgodnie z przepisami cz´Êci F.I., nale˝y zaklasyfikowaç do jednej ze stref
zaktualizowanego Êredniego okresu zwrotu (strefa)
zgodnie z tabelà
Za∏o˝ona zmiana rentownoÊci do wykupu
(w %)
dla PLN
dla pozosta∏ych walut
kolumna 1
kolumna 2
kolumna 3
kolumna 4
1
> 0,0—1,0
2,50
1,00
2
> 1,0—3,6
2,13
0,85
3
> 3,6
1,75
0,70
3. W ka˝dej strefie oblicza si´ okresowo wa˝one pozycje pierwotne jako iloczyny wartoÊci godziwych poszczególnych pozycji pierwotnych, ich zaktualizowa-
nych Êrednich okresów zwrotu oraz wielkoÊci za∏o˝onych zmian rentownoÊci do wykupu odpowiadajàcych
tym strefom.
4. W ka˝dej strefie oblicza si´ sum´ okresowo wa˝onych pozycji pierwotnych d∏ugich i sum´ okresowo
wa˝onych pozycji pierwotnych krótkich. Mniejsza z ich
bezwzgl´dnych wartoÊci stanowi okresowo wa˝onà
pozycj´ dopasowanà w tej strefie, zaÊ ró˝nica mi´dzy
ich wartoÊciami bezwzgl´dnymi stanowi okresowo
wa˝onà pozycj´ niedopasowanà w tej strefie.
5. Mniejsza z bezwzgl´dnych wartoÊci
1) okresowo wa˝onej pozycji
w pierwszej strefie albo
niedopasowanej
2) okresowo wa˝onej pozycji niedopasowanej w drugiej strefie
— stanowi okresowo wa˝onà dopasowanà pozycj´
pomi´dzy strefami pierwszà i drugà.
6. Mniejsza z bezwzgl´dnych wartoÊci
1) okresowo wa˝onej pozycji niedopasowanej w drugiej strefie, pomniejszonej o okresowo wa˝onà dopasowanà pozycj´ pomi´dzy strefami pierwszà
i drugà, albo
2) okresowo wa˝onej pozycji niedopasowanej w trzeciej strefie
— stanowi okresowo wa˝onà dopasowanà pozycj´
pomi´dzy strefami drugà i trzecià.
7. Obliczeƒ, o których mowa w ust. 6, mo˝na dokonaç, przyjmujàc odwrotnà numeracj´ stref zaktualizowanego Êredniego okresu zwrotu.
8. Okresowo wa˝onà pozycj´ dopasowanà pomi´dzy strefami pierwszà i trzecià stanowi mniejsza z bezwzgl´dnych wartoÊci
1) okresowo wa˝onej pozycji niedopasowanej
w pierwszej strefie pomniejszonej o okresowo wa˝onà pozycj´ dopasowanà pomi´dzy strefami
pierwszà i drugà albo
2) okresowo wa˝onej pozycji niedopasowanej w trzeciej strefie pomniejszonej o okresowo wa˝onà pozycj´ dopasowanà pomi´dzy strefami drugà i trzecià.
9. Wymóg kapita∏owy z tytu∏u ryzyka ogólnego stóp
procentowych dla danej waluty oblicza si´ jako sum´
1) 2 % sumy okresowo wa˝onych pozycji dopasowanych w poszczególnych strefach;
2) 40 % okresowo wa˝onej pozycji dopasowanej pomi´dzy strefami pierwszà i drugà;
Poz. 1032
3) 40 % okresowo wa˝onej pozycji dopasowanej pomi´dzy strefami drugà i trzecià;
4) 150 % okresowo wa˝onej pozycji dopasowanej pomi´dzy strefami pierwszà i trzecià oraz
5) 100 % pozycji globalnej netto obliczonej dla okresowo wa˝onych pozycji pierwotnych, zgodnie z zasadami okreÊlonymi w przepisach cz´Êci A i B oraz
z uwzgl´dnieniem zasad okreÊlonych w przepisach
cz´Êci F.I.
10. ¸àczny wymóg kapita∏owy z tytu∏u ryzyka ogólnego stóp procentowych oblicza si´ jako sum´ wymogów kapita∏owych obliczonych dla poszczególnych
walut, zgodnie z ust. 9.
G. Obliczanie wymogu kapita∏owego z tytu∏u ryzyka
gwarantowania emisji papierów wartoÊciowych
§ 39. Przez gwarantowanie emisji papierów wartoÊciowych rozumie si´ zawarcie przez dom maklerski
umowy o subemisj´ inwestycyjnà, o której mowa
w art. 4 pkt 10 ustawy.
§ 40. Pozycj´ netto w gwarantowanych emisjach
danego papieru wartoÊciowego oblicza si´ jako ró˝nic´ pomi´dzy wartoÊcià udzielonych przez subemitenta
inwestycyjnego zobowiàzaƒ do nabycia, na w∏asny rachunek, ca∏oÊci lub cz´Êci papierów wartoÊciowych
oferowanych w obrocie pierwotnym lub w pierwszej
ofercie publicznej a wartoÊcià dokonanych subskrypcji, uzyskanych regwarancji dla poszczególnych emisji
tego papieru wartoÊciowego lub wartoÊcià sprzedanych papierów wartoÊciowych w ramach pierwszej
oferty publicznej.
§ 41. Dzieƒ zerowy oznacza dzieƒ, w którym dom
maklerski staje si´ bezwarunkowo zobowiàzany do obj´cia (zakupu) znanej liczby papierów wartoÊciowych
po uzgodnionej cenie.
§ 42. Wymóg kapita∏owy z tytu∏u gwarantowania
emisji papierów wartoÊciowych oblicza si´ poprzez
odpowiednie zastosowanie przepisów cz´Êci C, E, F
oraz za∏àczników nr 4 i 6 do rozporzàdzenia, przyjmujàc, ˝e pozycje pierwotne oznaczajà pozycje netto
w gwarantowanych emisjach danego papieru wartoÊciowego, obliczone zgodnie z § 40, pomno˝one przez
odpowiadajàce im wspó∏czynniki przeliczeniowe okreÊlone w poni˝szej tabeli
Wspó∏czynniki przeliczeniowe
d∏u˝ne papiery wartoÊciowe
pozosta∏e papiery wartoÊciowe
ryzyko
szczególne
ryzyko
ogólne stóp
koncentraprocentocja zaangawych i ryzy˝owania
ko walutowe
ryzyko
szczególne
ryzyko
ogólne i ryzyko walutowe
koncentracja zaanga˝owania
kolumna 1
kolumna 2
kolumna 3
kolumna 4
kolumna 5
kolumna 6
kolumna 7
w okresie od podpisania
umowy do dnia zerowego
0%
0%
0%
10 %
10 %
0%
w pierwszym dniu roboczym po dniu zerowym
10 %
10 %
10 %
10 %
10 %
10 %
w drugim i trzecim dniu roboczym po dniu zerowym
25 %
25 %
25 %
25 %
25 %
25 %
w czwartym dniu roboczym
po dniu zerowym
50 %
50 %
50 %
50 %
50 %
50 %
w piàtym dniu roboczym po
dniu zerowym
75 %
75 %
75 %
75 %
75 %
75 %
w szóstym i dalszych dniach
roboczych po dniu zerowym
100 %
100 %
100 %
100 %
100 %
100 %
§ 43. ¸àczny wymóg kapita∏owy z tytu∏u gwarantowania wszystkich emisji papierów wartoÊciowych oblicza si´ jako sum´ wymogów kapita∏owych, obliczonych zgodnie z § 42 dla poszczególnych papierów wartoÊciowych, z zastrze˝eniem § 44 i 45.
§ 44. Pozycje netto w gwarantowanych emisjach
d∏u˝nych papierów wartoÊciowych, obliczone zgodnie
z § 40 i 42, dla celów obliczenia wymogu kapita∏owego
z tytu∏u gwarantowania emisji papierów wartoÊciowych mogà byç traktowane jako integralna cz´Êç ca∏ego portfela handlowego domu maklerskiego.
§ 45. Pozycje netto w gwarantowanych emisjach
pozosta∏ych papierów wartoÊciowych, obliczone
zgodnie z § 40, dla celów obliczenia wymogu kapita∏owego z tytu∏u gwarantowania emisji papierów wartoÊciowych mogà byç traktowane jako integralna cz´Êç
ca∏ego portfela handlowego domu maklerskiego
i wchodzà w jego sk∏ad w 100 % swej nominalnej wartoÊci.
§ 46. Wymogi kapita∏owe z tytu∏u gwarantowania
emisji papierów wartoÊciowych, w rozumieniu § 39,
oblicza si´ do dnia faktycznego przej´cia emisji, lub jej
cz´Êci, lub do dnia wygaÊni´cia zobowiàzania domu
maklerskiego z tytu∏u gwarantowania emisji lub faktycznego nabycia papierów wartoÊciowych w ramach
pierwszej oferty publicznej.
Za∏àcznik nr 2
OBLICZANIE WYMOGU KAPITA¸OWEGO Z TYTU¸U RYZYKA ROZLICZENIA-DOSTAWY
A. Szczególne zasady wyznaczania pozycji
§ 1. Wymóg kapita∏owy z tytu∏u ryzyka rozliczenia-dostawy oblicza si´ dla pozycji pierwotnych wynikajàcych z operacji zaliczonych do portfela handlowego.
§ 2. 1. W przypadku pozycji pierwotnych zapad∏ych, a nierozliczonych, oblicza si´ ró˝nic´ mi´dzy
ich bie˝àcà wartoÊcià godziwà a wartoÊcià wynikajàcà z ustalonej ceny rozliczenia danego instrumentu
bazowego.
2. Przepisu ust. 1 nie stosuje si´ do transakcji
1) z udzielonym lub otrzymanym przyrzeczeniem odkupu;
2) udzielania lub przyjmowania po˝yczek papierów
wartoÊciowych lub towarów.
§ 3. Pozycje pierwotne, dla których ró˝nica, o której
mowa w § 2 ust. 1, jest wartoÊcià dodatnià, zalicza si´
do przedzia∏ów opóênieƒ okreÊlonych w pierwszej kolumnie poni˝szej tabeli, zgodnie z liczbà dni, jakie up∏yn´∏y po ich dniu zapadalnoÊci
Przedzia∏ opóênienia (liczba dni roboczych po dniu zapadalnoÊci)
Wspó∏czynnik przeliczeniowy
(w %)
Wspó∏czynnik przeliczeniowy
(w %)
kolumna 1
kolumna 2
kolumna 3
5—15
16—30
31—45
46 i wi´cej
8
50
75
100
0,5
4,0
9,0
zgodnie z § 6 ust. 2 pkt 2
B. Obliczanie wymogu kapita∏owego z tytu∏u ryzyka
rozliczenia-dostawy
§ 4. ¸àczny wymóg kapita∏owy z tytu∏u ryzyka rozliczenia-dostawy oblicza si´ metodà podstawowà
okreÊlonà w § 5 albo metodà uproszczonà, okreÊlonà
w § 6.
§ 5. Obliczanie ∏àcznego wymogu kapita∏owego,
o którym mowa w § 4, metodà podstawowà polega na
1) obliczaniu w danym przedziale opóênienia sumy
bezwzgl´dnych wartoÊci ró˝nic, o których mowa
w § 2 ust. 1, poszczególnych pozycji pierwotnych
zaliczonych do danego przedzia∏u opóênienia,
zgodnie z § 3, pomno˝onej przez odpowiadajàcy
danemu przedzia∏owi opóênienia wspó∏czynnik
przeliczeniowy z kolumny drugiej tabeli okreÊlonej
w § 3, oraz
2) zsumowaniu obliczonych, w sposób okreÊlony
w pkt 1, iloczynów w poszczególnych przedzia∏ach
opóênienia.
§ 6. 1. ¸àczny wymóg kapita∏owy mo˝e byç obliczany metodà uproszczonà jako suma wymogów kapita∏owych w poszczególnych przedzia∏ach opóênienia.
2. Wymogi kapita∏owe w poszczególnych przedzia∏ach opóênienia oblicza si´ jako
1) sum´ nominalnych wartoÊci pozycji pierwotnych,
o których mowa w § 3, zaliczonych do tego przedzia∏u, pomno˝onà przez odpowiedni wspó∏czynnik przeliczeniowy z trzeciej kolumny tabeli przedstawionej w § 3 — w przypadku pozycji, których
rozliczenie opóênione jest o nie wi´cej ni˝ 45 dni roboczych, oraz
2) sum´ bezwzgl´dnych wartoÊci ró˝nic, o których
mowa w § 2 ust. 1, odpowiadajàcych pozycjom zaliczonym do tego przedzia∏u, zgodnie z § 3 —
w przypadku pozycji, których rozliczenie opóênione
jest o ponad 46 dni roboczych.
Za∏àcznik nr 3
OBLICZANIE WYMOGU KAPITA¸OWEGO Z TYTU¸U RYZYKA KONTRAHENTA
§ 1. ¸àczny wymóg kapita∏owy z tytu∏u ryzyka kontrahenta oblicza si´ dla pozycji wynikajàcych z operacji
zaliczonych do portfela handlowego, jako sum´ nast´pujàcych wymogów kapita∏owych
1) z tytu∏u dokonanych przedp∏at, dostarczonych instrumentów bazowych przed otrzymaniem za nie
p∏atnoÊci, obliczonego w sposób okreÊlony w § 2;
2) z tytu∏u transakcji z udzielonym i otrzymanym przyrzeczeniem odkupu, transakcji udzielania i przyjmowania po˝yczek papierów wartoÊciowych lub
towarów, obliczonego w sposób okreÊlony w § 3;
3) z tytu∏u transakcji terminowych, obliczonego
w sposób okreÊlony w § 4;
4) z innych tytu∏ów, obliczonego w sposób okreÊlony
w § 5.
§ 2. 1. Wymóg kapita∏owy z tytu∏u dokonania zap∏aty lub dostawy instrumentu bazowego operacji przed
otrzymaniem dostawy lub zap∏aty, z wy∏àczeniem
transakcji obj´tych funduszem rozliczeniowym, oblicza
si´ jako 8 % sumy nale˝nej zap∏aty lub wartoÊci godzi-
wej nale˝nych instrumentów bazowych pomno˝onych
przez, okreÊlone w ust. 2, wagi ryzyka przypisane poszczególnym kontrahentom sklasyfikowanym zgodnie
z zasadami zawartymi w przepisach cz´Êci B. za∏àcznika nr 5
1) w przypadku operacji krajowych — od dnia dokonania przez dom maklerski zap∏aty lub dostawy instrumentu bazowego;
2) w przypadku operacji transgranicznych — od dnia
nast´pujàcego po dniu dokonania przez dom maklerski zap∏aty lub dostawy instrumentu bazowego.
2. Procentowe wagi ryzyka kontrahenta ustalone sà
jako
1) waga ryzyka kontrahenta 0 %
a) podmioty klasy I,
b) podmioty klasy II i III w zakresie operacji z tymi
podmiotami w cz´Êci zabezpieczonej
— kwotà pieni´˝nà przekazanà na rachunek domu maklerskiego,
— gwarancjami (por´czeniami)
przez podmioty klasy I,
— 7166 —
udzielonymi
— d∏u˝nymi papierami wartoÊciowymi, których
emitentem jest podmiot klasy I;
Poz. 1032
rów wartoÊciowych lub towarów oblicza si´ ró˝nic´
pomi´dzy wartoÊcià godziwà przekazanych papierów
wartoÊciowych lub towarów a kwotà otrzymanà lub
odpowiednio wartoÊcià godziwà przyj´tego zabezpieczenia, jeÊli ró˝nica ta jest wartoÊcià dodatnià.
2) waga ryzyka kontrahenta 20 %
a) podmioty klasy II w zakresie operacji nieobj´tych wagà ryzyka kontrahenta 0 %,
b) podmioty klasy III w zakresie operacji nieobj´tych wagà ryzyka kontrahenta 0 %, w cz´Êci zabezpieczonej
— gwarancjami (por´czeniami)
przez podmioty klasy II,
udzielonymi
— d∏u˝nymi papierami wartoÊciowymi, których
emitentem jest podmiot klasy II;
3) waga ryzyka kontrahenta 50 % — dla podmiotów
klasy III w zakresie transakcji terminowych nieobj´tych ni˝szymi wagami ryzyka kontrahenta;
4) waga ryzyka kontrahenta 100 % — dla podmiotów
klasy III w zakresie operacji nieobj´tych ni˝szymi
wagami ryzyka kontrahenta.
§ 3. 1. Wymóg kapita∏owy z tytu∏u transakcji
z udzielonym lub otrzymanym przyrzeczeniem odkupu
oraz z tytu∏u transakcji zaciàgania lub udzielania po˝yczek papierów wartoÊciowych lub towarów oblicza si´
jako 8 % wielkoÊci obliczonych zgodnie z ust. 2—3, pomno˝onych przez, okreÊlone w § 2 ust. 2, wagi ryzyka
przypisane poszczególnym kontrahentom sklasyfikowanym zgodnie z zasadami zawartymi w przepisach
cz´Êci B za∏àcznika nr 5.
2. W przypadku transakcji z udzielonym przyrzeczeniem odkupu lub transakcji udzielania po˝yczek papie-
3. W przypadku transakcji z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu lub transakcji zaciàgania po˝yczek
papierów wartoÊciowych lub towarów oblicza si´ ró˝nic´ pomi´dzy kwotà przekazanà lub odpowiednio
wartoÊcià godziwà ustanowionego zabezpieczenia
a wartoÊcià godziwà otrzymanych papierów wartoÊciowych lub towarów, jeÊli ró˝nica ta jest wartoÊcià
dodatnià.
4. Ró˝nice, o których mowa w ust. 2 lub 3, oblicza
si´ dla ka˝dej transakcji z udzielonym lub otrzymanym
przyrzeczeniem odkupu oraz transakcji zaciàgania lub
udzielania po˝yczek papierów wartoÊciowych lub towarów oddzielnie.
5. Przy obliczaniu wartoÊci godziwej przekazanych
lub otrzymanych papierów wartoÊciowych lub towarów oraz zabezpieczenia uwzgl´dnia si´ naliczone odsetki.
§ 4. Wymóg kapita∏owy z tytu∏u transakcji terminowych oblicza si´ w sposób okreÊlony w przepisach za∏àcznika nr 5.
§ 5. Wymóg kapita∏owy z tytu∏u ryzyka kontrahenta dla nale˝noÊci wynikajàcych z op∏at, prowizji, odsetek i dywidend oraz depozytów zabezpieczajàcych
zwiàzanych z operacjami zaliczonymi do portfela handlowego oblicza si´ w sposób okreÊlony w przepisach
za∏àcznika nr 5.
Za∏àcznik nr 4
OBLICZANIE WYMOGU KAPITA¸OWEGO Z TYTU¸U RYZYKA WALUTOWEGO
A. Szczególne zasady wyznaczania pozycji
§ 1. 1. Pozycje walutowe oraz pozycje w z∏ocie oblicza si´ zgodnie z zasadami wyznaczenia pozycji okreÊlonymi w przepisach cz´Êci A za∏àcznika nr 1, z zastrze˝eniem ust. 6, przy czym
1) przez instrumenty bazowe nale˝y rozumieç poszczególne waluty obce oraz z∏oto, a tak˝e wszelkie
inne instrumenty bazowe, o ile ich wartoÊç wyra˝ona jest w walucie obcej;
2) przez parametry cenowe nale˝y rozumieç kursy walut obcych lub cen´ z∏ota.
2. Z zastrze˝eniem ust. 5, wybrane walutowe pozycje pierwotne mogà byç uznane za pozycje o charakterze strukturalnym, które podlegajà wy∏àczeniu z rachunku pozycji walutowych, przy czym walutowe pozycje pierwotne o charakterze strukturalnym rozumiane sà jako d∏ugoterminowe walutowe salda bilansowe
zwiàzane z posiadaniem i utrzymywaniem
1) dotacji dla oddzia∏ów zagranicznych domów maklerskich oraz akcji i udzia∏ów w podmiotach zale˝nych i stowarzyszonych, o ile dotacje te oraz akcje
i udzia∏y pomniejszajà poziom nadzorowanych kapita∏ów;
2) sald transakcji majàcych na celu zabezpieczenie
wymogów kapita∏owych domu maklerskiego
przed ryzykiem walutowym.
3. Przed wy∏àczeniem wybranych walutowych pozycji pierwotnych uznanych za pozycje o charakterze
strukturalnym z rachunku pozycji walutowych dom
maklerski jest obowiàzany poinformowaç Komisj´
o uznaniu wybranych walutowych pozycji pierwotnych
za pozycje strukturalne, przedk∏adajàc
1) informacje dotyczàce rodzaju, wielkoÊci i struktury
walutowej tych pozycji;
2) uzasadnienie celowoÊci i zastosowania wy∏àczenia
z punktu widzenia ryzyka walutowego.
4. Walutowe pozycje pierwotne uznane przez dom
maklerski za pozycje o charakterze strukturalnym wy∏àcza si´ z rachunku pozycji walutowych poprzez korekt´ sumy bilansowej pozycji walutowej i pozabilansowej pozycji walutowej.
5. W przypadku zmian stanu faktycznego w stosunku do informacji wymienionych w ust. 3 dom maklerski zaprzestaje wy∏àczania pozycji strukturalnych, chyba ˝e uprzednio poinformuje Komisj´, stosujàc odpowiednio przepisy ust. 3.
6. Pozycje walutowe wyznacza si´ zgodnie z nast´pujàcymi zasadami
1) pozycje pierwotne d∏ugie lub krótkie sk∏adajà si´
z sumy aktywów i pasywów wyra˝onych w walucie
obcej, bez uwzgl´dnienia pozycji pozabilansowych,
oraz z wy∏àczeniem wielkoÊci aktywów i pasywów
domu maklerskiego stanowiàcych Êrodki pieni´˝ne
wyra˝one w walucie obcej nale˝àce do klientów,
które sà zdeponowane na rachunkach bankowych
prowadzonych dla domu maklerskiego;
2) transakcje terminowe proste kupna, których instrumentem bazowym sà waluty obce lub z∏oto, sà
traktowane jako pozycje d∏ugie, zaÊ transakcje terminowe proste sprzeda˝y jako pozycje krótkie;
3) ekwiwalent delta wartoÊci walut obcych do otrzymania z tytu∏u terminowych transakcji opcyjnych
traktowany jest jako pozycja d∏uga, zaÊ ekwiwalent
delta wartoÊci walut obcych do wydania z tytu∏u
terminowych transakcji opcyjnych traktowany jest
jako pozycja krótka;
4) wynikajàca z transakcji terminowych z∏o˝onych, po
ich odpowiednim roz∏o˝eniu i zastosowaniu zasad
dotyczàcych transakcji terminowych prostych
i opcyjnych, wartoÊç walut obcych do otrzymania
traktowana jest jako pozycja d∏uga, zaÊ wartoÊç
walut obcych do wydania jako pozycja krótka;
5) umowy zamiany przysz∏ych p∏atnoÊci w walutach
obcych na warunkach z góry okreÊlonych przez
strony traktuje si´ jako po∏àczenie pozycji d∏ugiej
w walucie obcej do otrzymania i pozycji krótkiej
w walucie obcej do dostarczenia.
Poz. 1032
7. Je˝eli kurs utworzonej na mocy porozumieƒ mi´dzynarodowych rozliczeniowej waluty obcej lub jednostki rozliczeniowej jest ustalany w stosunku do koszyka wybranych walut obcych, to salda wyra˝one
w tej walucie lub jednostce rozliczeniowej uwzgl´dnia
si´ odpowiednio w rachunku walutowych pozycji pierwotnych po ich roz∏o˝eniu na waluty sk∏adowe.
B. Obliczanie wymogu kapita∏owego z tytu∏u ryzyka
walutowego
§ 2. Wymóg kapita∏owy z tytu∏u ryzyka walutowego obliczany jest wy∏àcznie w sytuacji, gdy suma ca∏kowitej pozycji walutowej domu maklerskiego, ustalonej w sposób okreÊlony w § 8 za∏àcznika nr 1, i jego pozycji netto w z∏ocie przekracza 2 % poziomu nadzorowanych kapita∏ów.
§ 3. Wymóg kapita∏owy z tytu∏u ryzyka walutowego obliczany jest przez
1) obliczenie pozycji netto w ka˝dej walucie obcej
i w z∏ocie;
2) przeliczenie pozycji netto na walut´ krajowà wed∏ug bie˝àcego kursu Êredniego danej waluty og∏oszonego na dzieƒ obliczeƒ przez Narodowy Bank
Polski lub bie˝àcej na dzieƒ obliczeƒ ceny rynkowej
z∏ota;
3) zsumowanie pozycji d∏ugich netto w ka˝dej walucie
przeliczonych na walut´ krajowà;
4) zsumowanie pozycji krótkich netto w ka˝dej walucie przeliczonych na walut´ krajowà;
5) ustalenie ca∏kowitej pozycji walutowej jako sumy
d∏ugich lub sumy krótkich pozycji netto w walutach
obcych w zale˝noÊci od tego, która z tych sum jest
wi´ksza co do bezwzgl´dnej wartoÊci;
6) zsumowanie pozycji netto w z∏ocie i ca∏kowitej pozycji walutowej;
7) pomno˝enie przez 8 % sumy uzyskanej w sposób,
o którym mowa w pkt 6.
Za∏àcznik nr 5
OBLICZANIE WYMOGU KAPITA¸OWEGO Z TYTU¸U RYZYKA KREDYTOWEGO
A. Zasady ogólne
§ 1. 1. Domy maklerskie, których zakres prowadzonej dzia∏alnoÊci nie jest znaczàcy, obliczajà wymóg kapita∏owy z tytu∏u ryzyka kredytowego w zakresie portfela niehandlowego i portfela handlowego ∏àcznie.
2. Domy maklerskie, których zakres prowadzonej
dzia∏alnoÊci jest znaczàcy, obliczajà wymóg kapita∏owy
z tytu∏u ryzyka kredytowego w zakresie portfela niehandlowego.
§ 2. Wymóg kapita∏owy z tytu∏u ryzyka kredytowego oblicza si´ jako sum´ wartoÊci aktywów obcià˝o-
nych ryzykiem i wartoÊci udzielonych zobowiàzaƒ pozabilansowych wa˝onych ryzykiem, pomno˝onà przez
8 %.
§ 3. Sum´ wartoÊci aktywów obcià˝onych ryzykiem
oblicza si´ jako sum´ wartoÊci poszczególnych kategorii aktywów pomno˝onych przez przypisane im procentowe wagi ryzyka, w zale˝noÊci od podmiotów bioràcych udzia∏ w operacjach.
§ 4. Sum´ wartoÊci udzielonych zobowiàzaƒ pozabilansowych wa˝onych ryzykiem oblicza si´ jako sum´
iloczynów ekwiwalentów bilansowych udzielonych zobowiàzaƒ pozabilansowych i odpowiadajàcych im pro-
centowych wag ryzyka kontrahenta, okreÊlonych w § 2
ust. 2 za∏àcznika nr 3.
§ 5. Ekwiwalent bilansowy udzielonego zobowiàzania pozabilansowego oblicza si´
1) jako iloczyn wartoÊci udzielonego zobowiàzania
pozabilansowego i przypisanej mu procentowej
wagi ryzyka, okreÊlonej w § 15 — w przypadku
udzielonych zobowiàzaƒ pozabilansowych o charakterze gwarancyjnym;
2) zgodnie z § 16 — w przypadku udzielonych zobowiàzaƒ pozabilansowych wynikajàcych z transakcji
terminowych.
B. Klasyfikacja podmiotów
§ 6. 1. Przez paƒstwa nale˝àce do strefy A, z zastrze˝eniem ust. 2, rozumie si´
Poz. 1032
3. Ocen´, o której mowa w ust. 2, dom maklerski
przekazuje Komisji, której przys∏uguje prawo zmiany
dokonanej przez dom maklerski kwalifikacji.
§ 8. Do podmiotów klasy II zalicza si´
1) banki oraz instytucje kredytowe majàce siedzib´
w paƒstwach nale˝àcych do strefy A;
2) domy maklerskie, banki prowadzàce dzia∏alnoÊç
maklerskà, towarowe domy maklerskie, o których
mowa w art. 37 ustawy o gie∏dach towarowych, inne instytucje finansowe oraz firmy inwestycyjne
majàce siedzib´ w paƒstwach nale˝àcych do strefy A;
3) w∏adze lokalne lub regionalne paƒstw nale˝àcych
do strefy A oraz jednostki samorzàdów terytorialnych Rzeczypospolitej Polskiej i ich zwiàzki;
4) wielostronne banki rozwoju
1) paƒstwa cz∏onkowskie Unii Europejskiej;
a) Afrykaƒski Bank Rozwoju,
2) paƒstwa nale˝àce do Organizacji Wspó∏pracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD);
b) Azjatycki Bank Rozwoju,
3) paƒstwa, które zawar∏y porozumienia w sprawie
udzielania kredytów z Mi´dzynarodowym Funduszem Walutowym (IMF), w zwiàzku z Ogólnym Porozumieniem o Zaciàganiu Kredytów (GAB).
d) Europejski Fundusz Inwestycyjny,
2. Przepisu ust. 1 nie stosuje si´ wobec
1) paƒstw cz∏onkowskich Unii Europejskiej oraz
paƒstw nale˝àcych do OECD, je˝eli restrukturyzujà
lub kiedykolwiek, od momentu przyj´cia odpowiednio do Unii Europejskiej lub do OECD, restrukturyzowa∏y swoje zad∏u˝enie zagraniczne;
2) pozosta∏ych paƒstw, o których mowa w ust. 1, je˝eli restrukturyzujà lub restrukturyzowa∏y swoje zad∏u˝enie zagraniczne w ciàgu ostatnich 5 lat.
§ 7. 1. Do podmiotów klasy I zalicza si´
1) banki centralne i rzàdy paƒstw nale˝àcych do strefy A oraz Skarb Paƒstwa Rzeczypospolitej Polskiej,
a tak˝e instytucje rzàdowe szczebla centralnego
i Narodowy Bank Polski;
2) Korporacj´ Ubezpieczeƒ Kredytów Eksportowych
(KUKE);
3) Bankowy Fundusz Gwarancyjny;
4) Krajowy Depozyt Papierów WartoÊciowych Spó∏ka
Akcyjna;
5) uznane gie∏dy i izby rozliczeniowe, wymagajàce codziennego regulowania wysokoÊci depozytów zabezpieczajàcych — w przypadku gdy sà one stronà
transakcji terminowej.
2. Przed zaliczeniem podmiotów, o których mowa
w ust. 1 pkt 5, do klasy I dom maklerski dokonuje oceny ich wiarygodnoÊci.
c) Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju,
e) Fundusz Przesiedleƒczy Rady Europy,
f) Karaibski Bank Rozwoju,
g) Mi´dzyamerykaƒska Korporacja Inwestycyjna,
h) Mi´dzyamerykaƒski Bank Rozwoju,
i) Mi´dzynarodowa Korporacja Finansowa,
j) Mi´dzynarodowy Bank Odbudowy i Rozwoju,
k) Nordycki Bank Inwestycyjny;
5) Europejski Bank Inwestycyjny.
§ 9. Podmioty niezaliczone do klasy I lub II uznaje
si´ za podmioty klasy III.
C. Procentowe wagi ryzyka aktywów
obcià˝onych ryzykiem
§ 10. 1. Nale˝noÊci, o których mowa w § 11—14, ujmuje si´ w kwocie netto po pomniejszeniu o wartoÊç
utworzonych odpisów aktualizujàcych wartoÊç, ∏àcznie
z nale˝nymi odsetkami.
2. Nale˝noÊci domu maklerskiego od banków prowadzàcych dzia∏alnoÊç maklerskà, innych domów maklerskich i towarowych domów maklerskich z tytu∏u zawartych transakcji ujmuje si´ w wartoÊci pomniejszonej o wartoÊç nale˝noÊci z tytu∏u zawartych transakcji
obj´tych funduszem rozliczeniowym.
§ 11. Waga ryzyka w wysokoÊci 0 % stosowana jest
dla nast´pujàcych aktywów
1) Êrodki pieni´˝ne;
2) nale˝noÊci przys∏ugujàce od podmiotów klasy I;
3) nale˝noÊci przys∏ugujàce od podmiotów klasy II i III,
w cz´Êci zabezpieczonej
a) kwotà pieni´˝nà przekazanà na rachunek domu
maklerskiego,
b) gwarancjami (por´czeniami) udzielonymi przez
podmioty klasy I,
c) d∏u˝nymi papierami wartoÊciowymi, których
emitentem jest podmiot klasy I;
4) d∏u˝ne papiery wartoÊciowe, których emitentem
jest podmiot klasy I;
5) d∏u˝ne papiery wartoÊciowe, których emitentem
jest podmiot klasy II lub III, w cz´Êci gwarantowanej (por´czonej) przez podmioty klasy I;
6) aktywa niewymienione w pkt 2—5 pomniejszajàce
poziom nadzorowanych kapita∏ów domu maklerskiego, w tym aktywa niep∏ynne.
§ 12. Waga ryzyka w wysokoÊci 20 % stosowana
jest dla nast´pujàcych aktywów
1) nale˝noÊci przys∏ugujàce od podmiotów klasy II,
w cz´Êci nieobj´tej wagà ryzyka 0 %;
2) nale˝noÊci przys∏ugujàce od podmiotów klasy III,
w cz´Êci nieobj´tej wagà ryzyka 0 %, ale zabezpieczonej
a) gwarancjami (por´czeniami) udzielonymi przez
podmioty klasy II,
b) d∏u˝nymi papierami wartoÊciowymi, których
emitentem jest podmiot klasy II;
3) d∏u˝ne papiery wartoÊciowe, których emitentem
jest podmiot klasy II;
4) d∏u˝ne papiery wartoÊciowe, których emitentem
jest podmiot klasy III, w cz´Êci nieobj´tej wagà ryzyka 0 %, ale gwarantowanej (por´czonej) przez
podmioty klasy II.
§ 13. Waga ryzyka w wysokoÊci 50 % stosowana
jest dla nale˝noÊci przys∏ugujàcych od podmiotów klasy III, w cz´Êci nieobj´tej wagami ryzyka 0 % i 20 %, ale
zabezpieczonej hipotekà.
§ 14. Waga ryzyka w wysokoÊci 100 % stosowana
jest dla nast´pujàcych aktywów
1) nale˝noÊci nieobj´te wagami ryzyka 0 %, 20 % lub
50 %, w tym nale˝noÊci z tytu∏u rozrachunków
z kontrahentami, których to˝samoÊci nie mo˝na
ustaliç;
2) papiery wartoÊciowe, w cz´Êci nieobj´tej wagami
ryzyka 0 %, 20 % lub 50 %, udzia∏y i inne sk∏adniki
kapita∏ów w∏asnych innych podmiotów, niepomniejszajàce poziomu nadzorowanych kapita∏ów
domu maklerskiego;
3) pozosta∏e aktywa niepomniejszajàce poziomu nadzorowanych kapita∏ów domu maklerskiego, z wy∏àczeniem aktywów z tytu∏u odroczonego podatku
dochodowego.
Poz. 1032
D. Udzielone zobowiàzania pozabilansowe
§ 15. Procentowe wagi ryzyka udzielonych zobowiàzaƒ pozabilansowych ustalone sà jako
1) waga ryzyka 0 % dla zobowiàzaƒ zakupu papierów
wartoÊciowych, udzielenia gwarancji lub por´czenia z pierwotnym terminem wykonalnoÊci do jednego roku lub które mo˝na bezwarunkowo wypowiedzieç w ka˝dej chwili bez uprzedzenia, oraz dla
transakcji sprzeda˝y opcji lub warrantów;
2) waga ryzyka 20 % dla zobowiàzaƒ wygasajàcych
z chwilà realizacji transakcji b´dàcej ich podstawà,
dla których zabezpieczenie stanowi wys∏any towar;
3) waga ryzyka 50 % dla nast´pujàcych rodzajów zobowiàzaƒ
a) udzielonych gwarancji jakoÊci odsprzedawanych towarów i zap∏aty odszkodowania
(w szczególnoÊci gwarancji przetargowych,
gwarancji dobrego wykonania umowy, gwarancji zap∏aty podatku) oraz innych gwarancji lub
por´czeƒ niestanowiàcych zabezpieczenia aktywów osób trzecich,
b) nieodwo∏alnych akredytyw zabezpieczajàcych,
niestanowiàcych zabezpieczenia aktywów osób
trzecich,
c) niewykorzystanych udzielonych zobowiàzaƒ, takich jak zobowiàzania zakupu papierów wartoÊciowych, udzielenia gwarancji lub por´czenia
z pierwotnym terminem wykonalnoÊci powy˝ej
jednego roku;
4) waga ryzyka 100 % dla nast´pujàcych rodzajów zobowiàzaƒ
a) udzielonych gwarancji lub por´czeƒ zabezpieczajàcych aktywa osób trzecich,
b) nieodwo∏alnych akredytyw zabezpieczajàcych
aktywa osób trzecich,
c) udzielonych por´czeƒ wekslowych,
d) udzielonych zobowiàzaƒ z tytu∏u transakcji z prawem zwrotu przedmiotu transakcji lub roszczeƒ
z nim zwiàzanych,
e) umów sprzeda˝y aktywów z przyrzeczeniem odkupu, jeÊli inne przepisy wymagajà ich ujmowania jako kategorii pozabilansowych,
f) nieop∏aconej cz´Êci udzia∏ów, akcji lub innych
papierów wartoÊciowych,
g) pozosta∏ych udzielonych zobowiàzaƒ pozabilansowych, z wy∏àczeniem transakcji terminowych.
E. Ekwiwalenty bilansowe transakcji terminowych
§ 16. Dla celów obliczania ekwiwalentu bilansowego transakcji terminowych, z wy∏àczeniem transakcji
sprzeda˝y opcji lub warrantów, stosuje si´
1) metod´
w § 17
— 7170 —
zaanga˝owania
bie˝àcego,
okreÊlonà
a) do transakcji zaliczonych do portfela handlowego domu maklerskiego, którego zakres prowadzonej dzia∏alnoÊci jest znaczàcy,
1) ekwiwalent bilansowy zobowiàzania pozabilansowego oblicza si´ jako sum´ kosztu zastàpienia
i oczekiwanej przysz∏ej straty;
2) za koszt zastàpienia przyjmuje si´
a) zysk na pozycjach pierwotnych wynikajàcych
z danego zobowiàzania, zrealizowany w okresie
od powstania zobowiàzania, albo
b) do transakcji, których instrumentem bazowym
sà instrumenty kapita∏owe, metale szlachetne,
z wy∏àczeniem z∏ota, lub inne towary;
2) metod´ zaanga˝owania bie˝àcego, okreÊlonà
w § 17, albo metod´ zaanga˝owania pierwotnego,
okreÊlonà w § 18 — do pozosta∏ych transakcji.
§ 17. Metoda zaanga˝owania bie˝àcego polega na
tym, ˝e
Poz. 1032
b) zero — w przypadku gdy nie zrealizowano zysku;
3) oczekiwanà przysz∏à strat´ oblicza si´ jako iloczyn
nominalnej kwoty transakcji pomno˝onej przez
wagi ryzyka przypisane poszczególnym transakcjom zgodnie z tabelà
Rezydualny termin zapadalnoÊci2
Kategoria transakcji1
Lp.
do 14 dni
powy˝ej 14 dni powy˝ej 3 mie- powy˝ej 1 roku
— do 3 miesi´si´cy — do
za ka˝dy rozcy
1 roku
pocz´ty rok3
(w %)
A
B
C
D
E
1
Transakcje stopy procentowej
0,00
0,25
0,50
1,00
2
Transakcje walutowe
0,00
1,00
3,00
5,00
3
Transakcje ceny metali szlachetnych
0,00
1,00
3,00
5,00
4
Transakcje ceny akcji
2,00
4,00
6,00
8,00
5
Transakcje cen towarów
4,00
6,00
10,00
12,00
6
Inne
6,00
8,00
12,00
15,00
1 — Transakcje, których instrument bazowy jest wyra˝ony w walucie obcej, zalicza si´ do transakcji walutowych,
z tym ˝e transakcje zamiany stopy procentowej wyra˝one w jednej walucie zalicza si´ do transakcji stopy
procentowej
2 — Od dnia sprawozdawczego do ustalonego dnia zapadalnoÊci transakcji
3 — Maksymalnie do 100 % ∏àcznie za ca∏y okres trwania transakcji
§ 18. Metoda zaanga˝owania pierwotnego polega
na tym, ˝e ekwiwalent bilansowy zobowiàzania pozabilansowego oblicza si´ jako iloczyn teoretycznej (no-
minalnej) wartoÊci instrumentu bazowego transakcji
i wspó∏czynnika konwersji kredytowej przypisanego
transakcji na podstawie tabeli
Pierwotny termin zapadalnoÊci2
Lp.
Kategoria transakcji1
do 14 dni
powy˝ej 14 dni powy˝ej 3 mie- powy˝ej 1 roku
— do 3 miesi´si´cy — do
za ka˝dy rozcy
1 roku
pocz´ty rok3
(w %)
A
B
C
D
E
1
Transakcje stopy procentowej
0,00
0,50
1,00
1,00
2
Transakcje walutowe
0,00
2,00
5,00
5,00
3
Transakcje ceny z∏ota
1,00
2,00
5,00
5,00
1 — Transakcje, których instrument bazowy jest wyra˝ony w walucie obcej, zalicza si´ do transakcji walutowych,
z tym ˝e transakcje zamiany stopy procentowej wyra˝one w jednej walucie zalicza si´ do transakcji stopy
procentowej
2 — Od dnia zawarcia transakcji do ustalonego dnia jej zapadalnoÊci
3 — Maksymalnie do 100 % ∏àcznie za ca∏y okres trwania transakcji
Za∏àcznik nr 6
OBLICZANIE WYMOGU KAPITA¸OWEGO Z TYTU¸U PRZEKROCZENIA LIMITU KONCENTRACJI
ZAANGA˚OWANIA
A. Zasady ogólne
§ 1. Suma zaanga˝owania obcià˝onego ryzykiem
jednego podmiotu lub podmiotów powiàzanych nie
mo˝e przekroczyç limitu koncentracji zaanga˝owania,
który wynosi
1) 20 % sumy kapita∏ów podstawowych i uzupe∏niajàcych II kategorii — w przypadku gdy którykolwiek
z tych podmiotów jest w stosunku do domu maklerskiego podmiotem dominujàcym lub zale˝nym, albo jest podmiotem zale˝nym od podmiotu
dominujàcego wobec domu maklerskiego, z zastrze˝eniem § 3;
2) 25 % sumy kapita∏ów podstawowych i uzupe∏niajàcych II kategorii — w przypadku gdy podmioty te
nie sà podmiotami powiàzanymi z domem maklerskim w sposób okreÊlony w pkt 1.
§ 2. Suma zaanga˝owaƒ przekraczajàcych 10 % sumy kapita∏ów podstawowych i uzupe∏niajàcych II kategorii domu maklerskiego w stosunku do podmiotów,
o których mowa w § 1, nie mo˝e byç wy˝sza ni˝ 800 %
tych kapita∏ów.
§ 3. Suma po˝yczek pieni´˝nych, gwarancji i por´czeƒ udzielonych cz∏onkom zarzàdu, cz∏onkom rady
nadzorczej, pracownikom podlegajàcym bezpoÊrednio
cz∏onkom zarzàdu, dyrektorom oddzia∏ów lub departamentów, ich zast´pcom oraz g∏ównym ksi´gowym
w domu maklerskim nie mo˝e przekroczyç 10 % wielkoÊci kapita∏ów podstawowych, o których mowa w § 2
za∏àcznika nr 8.
§ 4. Przepisów § 1—2 nie stosuje si´, je˝eli
1) stronà zobowiàzanà wobec domu maklerskiego sà
podmioty klasy I, o których mowa w § 7 za∏àcznika
nr 5, z wy∏àczeniem uznanych gie∏d;
2) stronà zobowiàzanà wobec domu maklerskiego sà
podmioty klasy II, o których mowa w § 8 za∏àcznika nr 5, oraz podmioty prowadzàce regulowane
rynki papierów wartoÊciowych i gie∏dy towarowe,
przy czym
a) wierzytelnoÊci o okresie zapadalnoÊci do jednego roku pomija si´ w ca∏ej wartoÊci,
b) wierzytelnoÊci o okresie zapadalnoÊci powy˝ej
jednego roku, ale nieprzekraczajàcym trzech lat,
ujmuje si´ w zaanga˝owaniu, o którym mowa
w § 5, w wa˝onej wagà 20 % wartoÊci,
c) wierzytelnoÊci o okresie zapadalnoÊci powy˝ej
trzech lat ujmuje si´ w ca∏ej wartoÊci w zaanga˝owaniu, o którym mowa w § 5;
3) wierzytelnoÊç lub udzielone zobowiàzanie pozabilansowe sà zabezpieczone gwarancjà lub por´cze-
niem udzielonym przez podmioty klasy I, do wysokoÊci zabezpieczenia;
4) wierzytelnoÊç lub udzielone zobowiàzanie pozabilansowe sà zabezpieczone zastawem na prawach
wynikajàcych z papierów wartoÊciowych, których
emitentami sà podmioty klasy I, do wysokoÊci zabezpieczenia;
5) wierzytelnoÊç lub udzielone zobowiàzanie pozabilansowe jest zabezpieczone kwotà pieni´˝nà, która
zosta∏a przeniesiona na w∏asnoÊç i na rachunek domu maklerskiego, podmiotu dominujàcego lub zale˝nego w stosunku do domu maklerskiego, do wysokoÊci tej kwoty;
6) wierzytelnoÊç powsta∏a z tytu∏u wystawienia weksla, z terminem zapadalnoÊci do jednego roku,
który zosta∏ wystawiony przez inny dom maklerski,
instytucj´ kredytowà lub bank;
7) wierzytelnoÊç z tytu∏u d∏u˝nych papierów wartoÊciowych emitowanych przez inny dom maklerski,
bank lub instytucj´ kredytowà, podlegajàcych
z mocy prawa nadzorowi publicznemu majàcemu
na celu ochron´ posiadaczy tych papierów, o ile
w przypadku upad∏oÊci emitenta posiadacze tych
papierów majà zagwarantowane pierwszeƒstwo
sp∏aty;
8) zaanga˝owanie jest pozycjà pomniejszajàcà poziom nadzorowanych kapita∏ów, o których mowa
w przepisach za∏àcznika nr 8;
9) wierzytelnoÊç wynika z bie˝àcych operacji kupna
lub sprzeda˝y walut obcych — w okresie do dwóch
dni roboczych po dokonaniu p∏atnoÊci;
10) wierzytelnoÊç lub zobowiàzanie wynikajà z operacji kupna lub sprzeda˝y papierów wartoÊciowych
albo praw majàtkowych — w okresie do pi´ciu dni
roboczych od dnia dokonania zap∏aty lub dostawy
papierów wartoÊciowych albo praw majàtkowych,
w zale˝noÊci od tego, które z tych zdarzeƒ nastàpi
wczeÊniej.
B. Obliczanie wymogu kapita∏owego z tytu∏u przekroczenia limitu koncentracji zaanga˝owania
§ 5. Zaanga˝owanie domu maklerskiego wobec danego podmiotu oblicza si´ jako sum´
1) zaanga˝owaƒ domu maklerskiego wobec tego podmiotu w portfelu handlowym, obejmujàcych
a) nadwy˝k´ d∏ugich pozycji netto nad krótkimi pozycjami netto we wszystkich instrumentach bazowych wyemitowanych przez ten podmiot, wynikajàcych z operacji zaliczonych do portfela
handlowego,
b) pozycj´ netto w gwarantowanych emisjach papierów wartoÊciowych tego podmiotu, obliczonà w sposób okreÊlony w § 40 za∏àcznika nr 1,
c) pozycj´ netto wynikajàcà z umowy o subemisj´
us∏ugowà podpisanej z tym podmiotem; pozycj´
t´ oblicza si´ jako iloczyn iloÊci papierów wartoÊciowych obj´tych subemisjà us∏ugowà i ich ceny wynikajàcej z umowy o subemisj´ us∏ugowà,
d) wierzytelnoÊci wobec tego podmiotu wynikajàce z operacji, o których mowa w przepisach za∏àczników nr 2 i 3, rozumiane jako suma
— iloczynu sumy wymogów kapita∏owych okreÊlonych w przepisach za∏àcznika nr 2 i § 2—3
za∏àcznika nr 3 przez liczb´ 12,5,
— sumy ekwiwalentów bilansowych operacji,
o których mowa w § 4 i 5 za∏àcznika nr 3, oraz
2) zaanga˝owania domu maklerskiego wobec tego
podmiotu w portfelu niehandlowym, stanowiàcego sum´ wierzytelnoÊci oraz udzielonych zobowiàzaƒ pozabilansowych wynikajàcych z operacji
z tym podmiotem, zaliczonych do portfela niehandlowego, z wy∏àczeniem aktywów pomniejszajàcych poziom nadzorowanych kapita∏ów.
§ 6. Przekroczenie limitu koncentracji zaanga˝owania oblicza si´ jako sum´ nadwy˝ek zaanga˝owania domu maklerskiego wobec poszczególnych podmiotów
ponad limity ustalone zgodnie z przepisami § 1—3.
§ 7. 1. Dopuszcza si´ przekroczenie przez dom maklerski limitu koncentracji zaanga˝owania wobec danego podmiotu, pod warunkiem ˝e
1) wierzytelnoÊci domu maklerskiego wobec poszczególnych podmiotów wynikajàce z operacji zaliczonych do portfela niehandlowego nie przekraczajà
limitów, o których mowa w § 1—3, co oznacza, ˝e
przekroczenie limitu koncentracji zaanga˝owania
dotyczy wy∏àcznie portfela handlowego;
2) dom maklerski w∏àcza do rachunku ca∏kowitego
wymogu kapita∏owego ∏àczny wymóg kapita∏owy
z tytu∏u przekroczenia limitu koncentracji zaanga˝owania, zgodnie z § 8;
3) suma zaanga˝owania domu maklerskiego wobec
jednego podmiotu lub grupy podmiotów powiàzanych, powodujàcych przekroczenie limitu koncentracji zaanga˝owania przez okres nie d∏u˝szy ni˝
10 dni roboczych, nie przekracza 500 % poziomu
nadzorowanych kapita∏ów domu maklerskiego;
4) suma wielkoÊci przekraczajàcych limit koncentracji
zaanga˝owania przez okres d∏u˝szy ni˝ 10 dni roboczych nie przekracza 600 % poziomu nadzorowanych kapita∏ów domu maklerskiego.
2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, dom maklerski informuje Komisj´ o przypadkach przekroczenia
w danym kwartale limitów koncentracji zaanga˝owania, okreÊlonych w § 1 i 2, podajàc nazw´ kontrahenta
i kwot´ przekroczenia limitu.
Poz. 1032
3. Dom maklerski nie mo˝e dokonywaç transakcji
majàcych na celu obni˝enie wymogu kapita∏owego
z tytu∏u przekroczenia limitów koncentracji zaanga˝owania, w szczególnoÊci polegajàcych na rozliczaniu
przekroczenia limitu koncentracji zaanga˝owania wobec podmiotu przed up∏ywem 10 dni jego trwania i podejmowania nowego zaanga˝owania wobec tego podmiotu, ani te˝ nie przenosi czasowo przekroczenia limitu do innej instytucji.
§ 8. Wymóg kapita∏owy z tytu∏u przekroczenia limitu koncentracji zaanga˝owania stanowi wymóg kapita∏owy z tytu∏u przekroczenia limitu koncentracji zaanga˝owania w portfelu handlowym.
§ 9. W celu obliczenia wymogu kapita∏owego z tytu∏u przekroczenia limitu koncentracji zaanga˝owania
w portfelu handlowym, z ∏àcznego zaanga˝owania domu maklerskiego wobec podmiotu, w przypadku którego wyst´puje przekroczenie limitu, wyodr´bnia si´
sk∏adniki zaliczone do portfela handlowego o ∏àcznej
wartoÊci równej kwocie przekroczenia, którym przypisano najwy˝sze
1) stopy narzutu z tytu∏u ryzyka szczególnego cen instrumentów kapita∏owych i instrumentów d∏u˝nych okreÊlonych zgodnie z przepisami odpowiednio § 16—18 za∏àcznika nr 1 i cz´Êci E.II. za∏àcznika
nr 1;
2) wagi ryzyka kontrahenta lub wspó∏czynniki przeliczeniowe zgodnie z przepisami odpowiednio za∏àcznika nr 3 lub cz´Êci A za∏àcznika nr 2.
§ 10. Wymóg kapita∏owy z tytu∏u przekroczenia limitu koncentracji zaanga˝owania w portfelu handlowym wobec danego podmiotu oblicza si´ jako
1) 200 % sumy wymogów kapita∏owych z tytu∏u ryzyka szczególnego cen instrumentów kapita∏owych
i instrumentów d∏u˝nych okreÊlonych w przepisach, odpowiednio § 16—18 za∏àcznika nr 1 i cz´Êci
E.II. za∏àcznika nr 1, i wymogów kapita∏owych obliczonych na podstawie przepisów za∏àczników nr 2
i 3 dla sk∏adników, o których mowa w § 9 — jeÊli
przekroczenie limitu koncentracji zaanga˝owania
trwa przez okres nie d∏u˝szy ni˝ 10 dni;
2) sum´ iloczynów wymogów kapita∏owych z tytu∏u
ryzyka szczególnego cen instrumentów kapita∏owych i instrumentów d∏u˝nych, okreÊlonych
w przepisach § 16—18 za∏àcznika nr 1 i cz´Êci E.II.
za∏àcznika nr 1, i wymogów kapita∏owych obliczonych na podstawie przepisów za∏àczników nr 2 i 3
dla sk∏adników, o których mowa w § 9, zaklasyfikowanych do odpowiednich przedzia∏ów nadwy˝ki
zaanga˝owaƒ okreÊlonych w pierwszej kolumnie
poni˝szej tabeli, przez odpowiadajàce tym sk∏adnikom wspó∏czynniki okreÊlone w drugiej kolumnie
tej tabeli, przy czym zaliczanie sk∏adników do poszczególnych przedzia∏ów nale˝y wykonaç, poczàwszy od pierwszego z tych przedzia∏ów, zaliczajàc do niego sk∏adnik o najni˝szej stopie narzutu,
wadze ryzyka lub wspó∏czynniku przeliczeniowym,
poprzez kolejne przedzia∏y, zaliczajàc do nich sk∏ad-
niki o coraz to wy˝szych stopach narzutu, wagach
ryzyka lub wspó∏czynnikach przeliczeniowych —
Poz. 1032
jeÊli przekroczenie limitu koncentracji zaanga˝owania trwa przez okres d∏u˝szy ni˝ 10 dni.
Nadwy˝ka zaanga˝owania (w relacji
do nadzorowanych kapita∏ów w %)
Wspó∏czynnik
w%
kolumna 1
kolumna 2
do 40
40—60
60—80
80—100
100—250
ponad 250
200
300
400
500
600
900
Za∏àcznik nr 7
OBLICZANIE WYMOGU KAPITA¸OWEGO Z TYTU¸U POZOSTA¸YCH RYZYK
§ 1. Wymóg kapita∏owy z tytu∏u pozosta∏ych ryzyk
jest równy 25 % sta∏ych kosztów operacyjnych, wykazanych w ostatnim zbadanym rocznym sprawozdaniu
finansowym domu maklerskiego, z zastrze˝eniem § 3.
§ 2. Przez sta∏e koszty operacyjne rozumie si´ sum´
nast´pujàcych rodzajów kosztów
1) op∏aty na rzecz izby gospodarczej;
2) wynagrodzenia;
3) ubezpieczenia spo∏eczne;
4) Êwiadczenia na rzecz pracowników;
5) zu˝ycie materia∏ów i energii;
6) koszty utrzymania i wynajmu budynków;
7) pozosta∏e koszty rzeczowe;
8) amortyzacja;
9) prowizje i inne op∏aty;
10) pozosta∏e koszty prowadzenia dzia∏alnoÊci maklerskiej, okreÊlone w przepisach wydanych na podsta-
wie art. 81 ust. 2 pkt 2 ustawy o rachunkowoÊci,
z wy∏àczeniem
a) kosztów z tytu∏u afiliacji,
b) op∏at na rzecz regulowanych rynków papierów
wartoÊciowych, gie∏d towarowych oraz na rzecz
Krajowego Depozytu Papierów WartoÊciowych
Spó∏ka Akcyjna i gie∏dowych izb rozrachunkowych,
c) podatków i innych op∏at o charakterze publicznoprawnym;
11) pozosta∏e koszty operacyjne, okreÊlone w przepisach wydanych na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 2
ustawy o rachunkowoÊci;
12) utworzone rezerwy i odpisy aktualizujàce nale˝noÊci.
§ 3. W ciàgu pierwszego roku prowadzenia dzia∏alnoÊci maklerskiej zastosowanie majà wymogi kapita∏owe z tytu∏u pozosta∏ych ryzyk równe 25 % sta∏ych kosztów operacyjnych, oznaczonych na dany rok w analizie ekonomiczno-finansowej mo˝liwoÊci prowadzenia
dzia∏alnoÊci maklerskiej, o której mowa w art. 40 ust. 1
pkt 8 ustawy.
Za∏àcznik nr 8
OBLICZANIE POZIOMU NADZOROWANYCH KAPITA¸ÓW
§ 1. 1. W przypadku domów maklerskich, których
zakres prowadzonej dzia∏alnoÊci jest znaczàcy, nadzorowane kapita∏y stanowià sum´ kapita∏ów podstawowych, uzupe∏niajàcych II kategorii i uzupe∏niajàcych
III kategorii pomniejszonà o pozycje pomniejszajàce
poziom nadzorowanych kapita∏ów, zwane dalej aktywami niep∏ynnymi.
2. Domy maklerskie, których zakres prowadzonej
dzia∏alnoÊci jest znaczàcy, uwzgl´dniajà kapita∏y uzupe∏niajàce III kategorii i aktywa niep∏ynne w poziomie
kapita∏ów nadzorowanych tylko wtedy, gdy ró˝nica kapita∏ów uzupe∏niajàcych III kategorii i aktywów niep∏ynnych jest dodatnia.
3. W przypadku domów maklerskich, których zakres prowadzonej dzia∏alnoÊci jest nieznaczàcy, nadzorowane kapita∏y stanowià sum´ kapita∏ów podstawowych i uzupe∏niajàcych II kategorii.
§ 2. 1. Kapita∏y podstawowe ustalone na potrzeby
obliczania poziomu nadzorowanych kapita∏ów obejmujà
1) kapita∏y zasadnicze domu maklerskiego, z wy∏àczeniem akcji uprzywilejowanych w zakresie sp∏aty jakichkolwiek zobowiàzaƒ domu maklerskiego z ich
tytu∏u, które stanowià
a) kapita∏ zak∏adowy,
b) kapita∏ zapasowy,
c) pozosta∏e kapita∏y rezerwowe;
2) pozycje dodatkowe kapita∏ów podstawowych, które stanowià niepodzielony zysk z lat ubieg∏ych,
w tym równie˝ zysk w trakcie zatwierdzania;
3) pozycje pomniejszajàce kapita∏y podstawowe, które stanowià
a) nale˝ne wp∏aty na kapita∏ zak∏adowy,
b) akcje w∏asne posiadane przez dom maklerski,
wycenione wed∏ug cen nabycia, pomniejszone
o odpisy spowodowane trwa∏à utratà ich wartoÊci,
c) wartoÊç firmy,
d) inne, ni˝ wartoÊç firmy, wartoÊci niematerialne
i prawne,
e) niepokrytà strat´ z lat ubieg∏ych, równie˝ w trakcie jej zatwierdzania,
f) strat´ na koniec okresu sprawozdawczego, obliczonà narastajàco od poczàtku roku obrotowego;
4) inne pozycje pomniejszajàce kapita∏y podstawowe,
które stanowià akcje i udzia∏y banków, domów maklerskich, firm inwestycyjnych, instytucji kredytowych i innych instytucji finansowych b´dàce inwestycjami d∏ugoterminowymi w rozumieniu ustawy
o rachunkowoÊci i zaliczane do portfela niehandlowego domu maklerskiego oraz udzielone tym instytucjom po˝yczki podporzàdkowane, które zaliczane sà do ich kapita∏ów (funduszy) w∏asnych.
2. W przypadku gdy wartoÊç poszczególnych akcji
i udzia∏ów danego banku, domu maklerskiego, firmy
inwestycyjnej, instytucji kredytowej i innej instytucji finansowej, o których mowa w ust. 1 pkt 4, stanowi nie
wi´cej ni˝ 10 % kapita∏ów (funduszy) w∏asnych tego
podmiotu i nie wi´cej ni˝ 10 % sumy kapita∏ów podstawowych i uzupe∏niajàcych II kategorii domu maklerskiego, przed pomniejszeniem jej o wartoÊç tych akcji
Poz. 1032
i udzia∏ów, wówczas ich wartoÊci nie uwzgl´dnia si´
w kapita∏ach podstawowych.
§ 3. 1. Kapita∏y uzupe∏niajàce II kategorii ustalone
na potrzeby obliczania poziomu nadzorowanych kapita∏ów nie mogà byç wy˝sze ni˝ wysokoÊç kapita∏ów
podstawowych i obejmujà
1) kapita∏ z aktualizacji wyceny majàtku trwa∏ego dokonanej na podstawie odr´bnych przepisów;
2) zobowiàzania podporzàdkowane z pierwotnym terminem zapadalnoÊci nie krótszym ni˝ pi´ç lat.
2. WysokoÊç zobowiàzaƒ podporzàdkowanych,
o których mowa w ust. 1 pkt 2, ujmowanych w kapita∏ach
uzupe∏niajàcych II kategorii nie mo˝e przekroczyç 50 %
wielkoÊci kapita∏ów podstawowych ustalonych na potrzeby obliczenia poziomu nadzorowanych kapita∏ów.
§ 4. 1. Kapita∏y uzupe∏niajàce III kategorii ustalone
na potrzeby obliczenia poziomu nadzorowanych kapita∏ów obejmujà
1) zrealizowany i niezrealizowany zysk kapita∏owy
z wszystkich pozycji pierwotnych wynikajàcych
z operacji zaliczonych do portfela handlowego,
osiàgni´ty w bie˝àcym okresie sprawozdawczym,
pomniejszony o znane obcià˝enia, w tym dywidendy;
2) strat´ (ze znakiem ujemnym) zrealizowanà na
wszystkich pozycjach pierwotnych wynikajàcych
z operacji zaliczonych do portfela niehandlowego,
zrealizowanà w bie˝àcym okresie sprawozdawczym, w cz´Êci nieuj´tej w kapitale podstawowym;
3) zobowiàzania podporzàdkowane z pierwotnym terminem zapadalnoÊci nie krótszym ni˝ dwa lata.
2. WysokoÊç zobowiàzaƒ podporzàdkowanych ujmowanych w kapita∏ach uzupe∏niajàcych III kategorii
nie mo˝e przekroczyç 150 % kwoty, o jakà kapita∏y podstawowe przewy˝szajà wy˝szà z kwot
1) po∏ow´ wymogu kapita∏owego z tytu∏u ryzyka kredytowego;
2) ró˝nice wymogu kapita∏owego z tytu∏u ryzyka kredytowego i kapita∏ów uzupe∏niajàcych II kategorii.
§ 5. Aktywa niep∏ynne ustalone na potrzeby obliczenia poziomu nadzorowanych kapita∏ów obejmujà
1) rzeczowy majàtek trwa∏y, z wyjàtkiem wartoÊci nieruchomoÊci obcià˝onej hipotekà z tytu∏u zaciàgni´tych po˝yczek lub kredytów;
2) nale˝noÊci netto z pozosta∏ym terminem zapadalnoÊci d∏u˝szym ni˝ 90 dni, z wyjàtkiem nale˝noÊci
z tytu∏u warunkowego zakupu instrumentów finansowych i po˝yczek udzielanych pod zastaw papierów wartoÊciowych oraz aktywów z tytu∏u odroczonego podatku dochodowego i nale˝noÊci z tytu∏u
podatków i innych op∏at o charakterze publicznoprawnym;
3) ujemnà wartoÊç kapita∏ów mniejszoÊci.
§ 6. 1. Dom maklerski nale˝àcy do grupy kapita∏owej, o której mowa w § 10 rozporzàdzenia, ustala poziom skonsolidowanych nadzorowanych kapita∏ów
obejmujàcych podmioty zale˝ne, na podstawie skonsolidowanego sprawozdania finansowego, stosujàc
zasady okreÊlone w przepisach § 1—5, z tym ˝e akcje
i udzia∏y banków, domów maklerskich, firm inwestycyjnych, instytucji kredytowych i innych instytucji finansowych nale˝àcych do tej grupy kapita∏owej nie
pomniejszajà jego kapita∏ów podstawowych, o których
mowa w § 2.
2. Dodatkowo poziom skonsolidowanych nadzorowanych kapita∏ów domu maklerskiego
1) powi´ksza si´ o
a) ujemnà wartoÊç firmy jednostek podporzàdkowanych, rozumianà jako ró˝nica wartoÊci okreÊlona w art. 60 ust. 2 pkt 2 ustawy o rachunkowoÊci,
b) dodatnie ró˝nice kursowe z konsolidacji, rozumiane jako ró˝nice kursowe okreÊlone w rozpo-
Poz. 1032
rzàdzeniu ministra w∏aÊciwego do spraw finansów publicznych, wydanym na podstawie art. 81
ust. 2 pkt 8 lit. b ustawy o rachunkowoÊci,
c) kapita∏y mniejszoÊci, rozumiane jako kapita∏y
okreÊlone w art. 3 ust. 1 pkt 46 ustawy o rachunkowoÊci;
2) pomniejsza si´ o
a) wartoÊç firmy jednostek podporzàdkowanych,
rozumianà jako ró˝nic´ wartoÊci okreÊlonà
w art. 60 ust. 2 pkt 1 ustawy o rachunkowoÊci,
b) ujemne ró˝nice kursowe z konsolidacji, rozumiane jako ró˝nice kursowe okreÊlone w rozporzàdzeniu ministra w∏aÊciwego do spraw finansów
publicznych, wydanym na podstawie art. 81
ust. 2 pkt 8 lit. b ustawy o rachunkowoÊci.
3. Poziom skonsolidowanych nadzorowanych kapita∏ów domu maklerskiego powi´ksza si´ i pomniejsza
o pozycje, o których mowa w ust. 2, odpowiednio w relacji do struktury kapita∏ów (funduszy) w∏asnych podmiotów zale˝nych.
Za∏àcznik nr 9
STOPA ZABEZPIECZENIA
§ 1. 1. Stopa zabezpieczenia nie mo˝e wynosiç, z zastrze˝eniem ust. 2, mniej ni˝ 8 %.
2. W ciàgu pierwszego roku prowadzenia dzia∏alnoÊci maklerskiej stopa zabezpieczenia, o której mowa
w ust. 1, nie mo˝e wynosiç mniej ni˝ 14 %.
3. W przypadku domu maklerskiego, powsta∏ego
w wyniku po∏àczenia dwóch lub wi´cej domów maklerskich, na potrzeby obliczania stopy zabezpieczenia, za
poczàtek okresu prowadzenia dzia∏alnoÊci maklerskiej
uwa˝a si´
1) termin rozpocz´cia dzia∏alnoÊci maklerskiej przez
dom maklerski posiadajàcy w chwili ∏àczenia najwi´kszy kapita∏ w∏asny;
2) termin rozpocz´cia dzia∏alnoÊci maklerskiej przez
dom maklerski d∏u˝ej prowadzàcy dzia∏alnoÊç maklerskà — w przypadku gdy kapita∏y w∏asne ∏àczàcych si´ domów maklerskich sà równe.
4. W przypadku domu maklerskiego b´dàcego
spó∏kà akcyjnà, do której wniesiono wk∏ad niepieni´˝ny w postaci przedsi´biorstwa maklerskiego prowadzonego uprzednio przez bank w ramach organizacyjnie i finansowo wydzielonej jednostki, na potrzeby obliczania maksymalnego poziomu zaanga˝owania, za
poczàtek okresu prowadzenia dzia∏alnoÊci maklerskiej
uwa˝a si´ termin rozpocz´cia dzia∏alnoÊci maklerskiej
przez ten bank.
§ 2. Stopa zabezpieczenia jest obliczana jako iloraz
wielkoÊci nadzorowanych kapita∏ów i zobowiàzaƒ ∏àcznych pomno˝ony przez 100 %.
§ 3. 1. Zobowiàzania ∏àczne, o których mowa w § 2,
sà równe zobowiàzaniom ogó∏em pomniejszonym o
1) po˝yczki zabezpieczone;
2) zobowiàzania wobec akcjonariuszy powsta∏e w wyniku obj´cia i op∏acenia przez nich akcji;
3) zobowiàzania z tytu∏u wp∏at na poczet nabycia papierów wartoÊciowych w pierwszej ofercie publicznej lub w publicznym obrocie pierwotnym, wy∏àcznie w przypadku zawarcia odpowiedniej umowy
z bankiem, w którym znajdowaç si´ b´dzie zablokowany rachunek Êrodków pieni´˝nych klientów
z wp∏atami na papiery wartoÊciowe;
4) zobowiàzania podporzàdkowane.
2. Przez po˝yczki zabezpieczone nale˝y rozumieç
po˝yczki, dla których zosta∏o prawnie ustalone zabezpieczenie (por´czenie) na majàtku osoby trzeciej (por´czyciela), obejmujàce ca∏à sum´ po˝yczki.
3. Umowa, o której mowa w ust. 1 pkt 3, powinna
zawieraç w szczególnoÊci wskazanie rachunku bankowego, na którym lokowane b´dà Êrodki klientów pochodzàce z wp∏at na papiery wartoÊciowe, postanowienie o niewyp∏acaniu, wykorzystaniu lub dyspono-
waniu w jakikolwiek sposób przez dom maklerski Êrodkami znajdujàcymi si´ na tym rachunku oraz zapewnienie, ˝e po prawomocnym zarejestrowaniu oferowanych papierów wartoÊciowych przez sàd rejestrowy
Êrodki pieni´˝ne zostanà bezwarunkowo wyp∏acone na
rzecz emitenta, a wszelkie nadp∏acone kwoty, w przypadku nadsubskrybcji, zwrócone klientom.
Poz. 1032 i 1033
§ 4. 1. Bie˝àcà wysokoÊç stopy zabezpieczenia dom
maklerski ustala na koniec ka˝dego dnia roboczego —
wed∏ug stanu na poprzedni dzieƒ roboczy.
2. O ka˝dorazowym niedotrzymaniu wymaganej
minimalnej wysokoÊci stopy zabezpieczenia dom maklerski bezzw∏ocznie powiadamia Komisj´.
Za∏àcznik nr 10
POZIOM ZAANGA˚OWANIA
§ 1. 1. Maksymalny poziom zaanga˝owania domu
maklerskiego ustala si´ jako
1) osiemdziesi´ciokrotnoÊç bie˝àcych kapita∏ów nadzorowanych — w pierwszym roku dzia∏alnoÊci;
2) stukrotnoÊç bie˝àcych kapita∏ów nadzorowanych
— w drugim roku dzia∏alnoÊci;
3) studwudziestokrotnoÊç bie˝àcych kapita∏ów nadzorowanych — w trzecim roku i nast´pnych latach
dzia∏alnoÊci.
2. W przypadku domu maklerskiego, powsta∏ego
w wyniku po∏àczenia dwóch lub wi´cej domów maklerskich, na potrzeby obliczania maksymalnego poziomu
zaanga˝owania, poczàtek okresu prowadzenia dzia∏alnoÊci maklerskiej ustala si´ w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 9.
§ 2. Bie˝àcy poziom zaanga˝owania jest obliczany
wed∏ug nast´pujàcego wzoru
n
k
i=1
j=1
BPZ = Σ(pi x mi) + Σdj
gdzie poszczególne symbole oznaczajà
BPZ
— bie˝àcy poziom zaanga˝owania,
pi
— wartoÊç i-tego instrumentu finansowego,
mi
— liczb´ i-tego instrumentu finansowego
klientów, z wyjàtkiem instrumentów finansowych dopuszczonych do publicznego obrotu, zewidencjonowanych na rachunkach,
o których mowa w art. 9 ust. 2 ustawy,
dj
— Êrodki pieni´˝ne j-tego klienta,
j — 1...k — klientów,
i — 1...n — instrumenty finansowe.
§ 3. 1. Bie˝àcy poziom zaanga˝owania ustala dom
maklerski na koniec ka˝dego dnia roboczego — wed∏ug stanu na poprzedni dzieƒ roboczy.
2. O ka˝dorazowym niedotrzymaniu maksymalnego poziomu zaanga˝owania dom maklerski bezzw∏ocznie powiadamia Komisj´.
1033
ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW
z dnia 27 maja 2003 r.
w sprawie okreÊlenia wysokoÊci Êrodków w∏asnych przeznaczonych na prowadzenie przez bank dzia∏alnoÊci
maklerskiej w zale˝noÊci od rozmiarów wykonywanej dzia∏alnoÊci
Na podstawie art. 60 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia
21 sierpnia 1997 r. — Prawo o publicznym obrocie papierami wartoÊciowymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 49, poz. 447
i Nr 240, poz. 2055 oraz z 2003 r. Nr 50, poz. 424 i Nr 84,
poz. 774) zarzàdza si´, co nast´puje
§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla wysokoÊç Êrodków
w∏asnych przeznaczonych na prowadzenie przez bank
dzia∏alnoÊci maklerskiej, w zale˝noÊci od rozmiarów
wykonywanej dzia∏alnoÊci, zwanych dalej „nadzorowanymi kapita∏ami”.
§ 2. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o
1) ustawie — rozumie si´ przez to ustaw´ z dnia
21 sierpnia 1997 r. — Prawo o publicznym obrocie
papierami wartoÊciowymi;
2) ustawie o rachunkowoÊci — rozumie si´ przez to
ustaw´ z dnia 29 wrzeÊnia 1994 r. o rachunkowoÊci
(Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 oraz z 2003 r. Nr 60,
poz. 535);
3) ustawie o gie∏dach towarowych — rozumie si´
przez to ustaw´ z dnia 26 paêdziernika 2000 r.
§ 1 i 3, art. 623, 624 § 1, art. 625—627,
630, 633—635, 636 § 1 i 2, art. 637—639
i 641 Kodeksu post´powania karnego,
przy czym wydatkami Skarbu Paƒstwa
sà tak˝e wydatki ponoszone w toku czynnoÊci wyjaÊniajàcych.”.
30) tytu∏ dzia∏u XII otrzymuje brzmienie
„Post´powanie po uprawomocnieniu si´ orzeczenia”;
31) w dziale XII po tytule dzia∏u dodaje si´ wyrazy
„Rozdzia∏ 20
Art. 2. CzynnoÊci procesowe dokonane przed wejÊciem w ˝ycie niniejszej ustawy sà skuteczne, je˝eli dokonano ich z zachowaniem przepisów dotychczasowych.
Odszkodowanie za nies∏uszne ukaranie
lub zatrzymanie”;
32) w art. 114 § 2 otrzymuje brzmienie
„§ 2. Odszkodowanie i zadoÊçuczynienie przys∏uguje tak˝e osobie niewàtpliwie nies∏usznie zatrzymanej oraz osobie osadzonej w zak∏adzie
karnym na podstawie art. 82 § 5 pkt 2 albo
pkt 3, która nast´pnie zosta∏a prawomocnie
uniewinniona albo wobec której prawomocnie umorzono post´powanie.”;
Art. 3. Do czasu wydania przepisów wykonawczych
na podstawie niniejszej ustawy zachowujà moc przepisy wydane przed jej wejÊciem w ˝ycie, je˝eli nie sà
sprzeczne z przepisami tej ustawy.
Art. 4. Ustawa wchodzi w ˝ycie z dniem 1 lipca
2003 r.
33) art. 119 otrzymuje brzmienie
„Art. 119. Do kosztów post´powania stosuje si´
odpowiednio przepisy art. 616, 617, 618
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej: A. KwaÊniewski
1032
ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW
z dnia 27 maja 2003 r.
w sprawie okreÊlenia wielkoÊci Êrodków w∏asnych domu maklerskiego w zale˝noÊci od rozmiarów wykonywanej dzia∏alnoÊci oraz maksymalnej wysokoÊci kredytów, po˝yczek i wyemitowanych d∏u˝nych papierów
wartoÊciowych w stosunku do Êrodków w∏asnych
Na podstawie art. 60 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia
21 sierpnia 1997 r. — Prawo o publicznym obrocie papierami wartoÊciowymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 49, poz. 447
i Nr 240, poz. 2055 oraz z 2003 r. Nr 50, poz. 424 i Nr 84,
poz. 774) zarzàdza si´, co nast´puje