Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 21 maja 2003 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ochronie zwierząt

1.

Zwierzę, jako istota żyjąca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą. Człowiek

jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę.

2.

W sprawach nieuregulowanych w ustawie do zwierząt stosuje się odpowiednio przepisy

dotyczące rzeczy.

3.

Organy administracji publicznej podejmują działania na rzecz ochrony zwierząt, współdziałając

w tym zakresie z odpowiednimi instytucjami i organizacjami krajowymi i międzynarodowymi.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 1998 r.

1.

Kierowcy i konwojenci zatrudnieni do przewozu zwierząt są obowiązani do potwierdzenia,

do dnia 31 grudnia 2003 r., kwalifikacji do transportu tych zwierząt.

2.

Przewoźnicy wykonujący działalność w zakresie zarobkowego transportu drogowego zwierząt

są obowiązani do spełnienia wymogów wynikających z niniejszej ustawy do dnia 31 grudnia

2003 r.

Ustawa reguluje postępowanie ze zwierzętami

1)

domowymi;

2)

gospodarskimi;

3)

wykorzystywanymi do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych i specjalnych;

4

używanymi w procedurach doświadczalnych;

5)

utrzymywanymi w ogrodach zoologicznych;

6)

wolno żyjącymi (dzikimi);

7)

obcymi faunie rodzimej.

Jednostki organizacyjne prowadzące w dniu wejścia w życie ustawy doświadczenia lub

testy na zwierzętach są obowiązane do złożenia wniosku o umieszczenie ich w wykazie,

o którym mowa w art. 28 ust. 10 ustawy określonej w art. 1, w terminie 12 miesięcy

od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

W celu realizacji przepisów ustawy Inspekcja Weterynaryjna oraz inne właściwe organy

administracji rządowej i samorządu terytorialnego współdziałają z samorządem lekarsko-weterynaryjnym

oraz z innymi instytucjami i organizacjami społecznymi, których statutowym celem działania

jest ochrona zwierząt.

Postępowanie wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy dotyczące wydania zezwolenia

na

1)

utrzymywanie psa rasy uznanej za agresywną,

2)

hodowlę zwierząt laboratoryjnych

- toczy się na podstawie dotychczasowych przepisów.

Ilekroć w ustawie jest mowa o

1

„doświadczeniu na zwierzęciu” - rozumie się przez to każdą formę wykorzystania zwierzęcia

(kręgowca) do badań naukowych, testów i celów dydaktycznych, łącznie z uśmiercaniem

zwierzęcia do tych celów;

2)

„humanitarnym traktowaniu zwierząt” - rozumie się przez to traktowanie uwzględniające

potrzeby zwierzęcia i zapewniające mu opiekę i ochronę;

3)

„konieczności bezzwłocznego uśmiercenia” - rozumie się przez to obiektywny stan rzeczy

stwierdzony, w miarę możliwości, przez lekarza weterynarii, polegający na tym, że

zwierzę może dalej żyć jedynie cierpiąc i znosząc ból, a moralnym obowiązkiem człowieka

staje się skrócenie cierpień zwierzęcia;

4

„menażerii objazdowej” - rozumie się przez to przedsiębiorcę wykonującego działalność

w zakresie organizowania obwoźnych wystaw zwierząt;

5)

„metodach alternatywnych w zakresie przeprowadzania doświadczeń” - rozumie się przez

to nowoczesne metody badawcze, niewymagające przeprowadzania doświadczeń na żywym

zwierzęciu;

6)

„ogłuszaniu zwierzęcia” - rozumie się przez to metodę profesjonalnego całkowitego

wyłączenia świadomości zwierzęcia, trwającego aż do jego śmierci;

7

„okrutnych metodach w chowie lub hodowli zwierząt” - rozumie się przez to działania

lub zaniechania człowieka prowadzące w sposób oczywisty do zmian patologicznych w

organizmie zwierzęcia (somatycznych lub psychicznych), zwłaszcza w postaci skutków

znoszenia dotkliwego bólu, przymuszania do określonego zachowania się (uległości)

głodem, pragnieniem, działaniem prądu elektrycznego (z wyjątkiem używania pastuchów

elektrycznych, treserów oraz urządzeń elektrycznych służących do przepędu zwierząt)

bądź innymi zabiegami tego rodzaju, w szczególności karmienie i pojenie zwierząt przemocą;

8)

„okrutnym traktowaniu” - rozumie się przez to wymienione w ustawie przypadki znęcania

się nad zwierzętami oraz inne postępowanie właściciela bądź innej osoby, prowadzące

do skutków porównywalnych ze skutkami znęcania się;

9)

„pielęgnacji” - rozumie się przez to wszystkie aspekty relacji pomiędzy człowiekiem

a zwierzęciem, w szczególności uruchamiane przez człowieka zasoby materialne i niematerialne,

aby uzyskać i utrzymać u zwierzęcia stan fizyczny i psychiczny, w którym najlepiej

ono znosi warunki bytowania narzucone przez człowieka;

10)

„przeciążaniu zwierząt” - rozumie się przez to zmuszanie do nadmiernego wysiłku energetycznego,

nieodpowiadającego możliwościom kondycyjnym zwierzęcia ze względu na jego stan fizyczny

i zdrowotny;

11)

„rażącym zaniedbaniu” - rozumie się przez to drastyczne odstępstwo od określonych

w ustawie norm postępowania ze zwierzęciem, a w szczególności w zakresie utrzymywania

zwierzęcia w stanie zagłodzenia, brudu, nieleczonej choroby, w niewłaściwym pomieszczeniu

i nadmiernej ciasnocie;

12)

„szczególnym okrucieństwie zabijającego zwierzę” - rozumie się przez to przedsiębranie

przez sprawcę działań charakteryzujących się drastycznością form i metod zadawania

śmierci, a zwłaszcza zadawanie śmierci w sposób wyszukany lub powolny, obliczony z

premedytacją na zwiększenie rozmiaru cierpień i czasu ich trwania;

13)

„ubojni” - rozumie się przez to każdy zakład pozostający pod państwową kontrolą sanitarną

i weterynaryjną, przeznaczony do wykonywania uboju zwierząt;

14)

„uwięzi” - rozumie się przez to wszelkie urządzenia mechaniczne krępujące swobodę

ruchów zwierzęcia, w zakresie możliwości przemieszczania się ponad ustalony zakres,

jak też niektóre urządzenia do kierowania ruchami zwierzęcia w sposób zamierzony przez

człowieka;

15)

„właściwych warunkach bytowania” - rozumie się przez to zapewnienie zwierzęciu możliwości

egzystencji, zgodnie z potrzebami danego gatunku, rasy, płci i wieku;

16)

„zwierzętach bezdomnych” - rozumie się przez to zwierzęta domowe lub gospodarskie,

które uciekły, zabłąkały się lub zostały porzucone przez człowieka, a nie ma możliwości

ustalenia ich właściciela lub innej osoby, pod której opieką trwale dotąd pozostawały;

17)

„zwierzętach domowych” - rozumie się przez to zwierzęta tradycyjnie przebywające wraz

z człowiekiem w jego domu lub innym odpowiednim pomieszczeniu, utrzymywane przez człowieka

w charakterze jego towarzysza;

18

„zwierzętach gospodarskich” - rozumie się przez to zwierzęta gospodarskie w rozumieniu

przepisów o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich;

19

„zwierzętach laboratoryjnych” - rozumie się przez to myszy, szczury, świnki morskie,

chomiki syryjskie (złote), króliki, psy, koty, przepiórki oraz zwierzęta naczelne,

z wyjątkiem człowieka, utrzymywane wyłącznie w celu wykorzystania w doświadczeniach

naukowych i testach przez podmiot zarejestrowany na podstawie przepisów o zwalczaniu

chorób zakaźnych zwierząt, badaniu zwierząt rzeźnych i mięsa oraz o Inspekcji Weterynaryjnej;

20)

„zwierzętach wykorzystywanych do celów specjalnych” - rozumie się przez to zwierzęta,

których profesjonalna tresura oraz używanie odbywa się na podstawie odrębnych przepisów,

regulujących szczegółowe zasady działania jednostek Polskich Sił Zbrojnych, Policji,

Straży Granicznej i innych formacji podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji służb kontroli celnej, ratownictwa oraz regulujących zasady szkolenia i wykorzystania

psów - przewodników osób ociemniałych;

21

„zwierzętach wolno żyjących (dzikich)” - rozumie się przez to zwierzęta nieudomowione

żyjące w warunkach niezależnych od człowieka;

22

„hodowli zwierząt laboratoryjnych” - rozumie się przez to utrzymywanie zwierząt przeznaczonych

wyłącznie do doświadczeń lub testów;

23

„jednostce prowadzącej doświadczenia lub testy” - rozumie się przez to jednostkę organizacyjną

uprawnioną do dokonywania doświadczeń lub testów, w której mogą być przetrzymywane

zwierzęta w przeznaczonych do tego celu pomieszczeniach.

Inspekcja Weterynaryjna wykonuje nadzór w zakresie

1)

utrzymywania zwierząt wykorzystywanych do doświadczeń i testów oraz przeprowadzania

tych doświadczeń i testów,

2)

utrzymywania i wykorzystywania zwierząt do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych,

sportowych i specjalnych,

3)

tresury zwierząt dla celów widowiskowo-rozrywkowych i obronnych,

4)

utrzymywania zwierząt w ogrodach zoologicznych oraz hodowlach zwierząt zarejestrowanych

zgodnie z odrębnymi przepisami

- od dnia 1 stycznia 2003 r.

Każde zwierzę wymaga humanitarnego traktowania.

Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie, nie dłużej jednak

niż przez okres 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, zachowują moc

dotychczasowe przepisy wykonawcze, jeżeli nie są z nią sprzeczne.

1.

Nieuzasadnione lub niehumanitarne zabijanie zwierząt oraz znęcanie się nad nimi jest

zabronione.

2.

Przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie

do zadawania bólu lub cierpień, a w szczególności

1)

umyślne zranienie lub okaleczenie zwierzęcia, niestanowiące dozwolonego prawem zabiegu

lub doświadczenia na zwierzęciu;

2)

doświadczenia na zwierzętach powodujące cierpienie, przeprowadzone z naruszeniem przepisów

ustawy;

3)

umyślne używanie do pracy lub w celach sportowych albo rozrywkowych zwierząt chorych,

w tym rannych lub kulawych, albo zmuszanie ich do czynności mogących spowodować ból;

4)

bicie zwierząt przedmiotami twardymi i ostrymi lub zaopatrzonymi w urządzenia obliczone

na sprawianie specjalnego bólu, bicie po głowie, dolnej części brzucha, dolnych częściach

kończyn;

5)

przeciążanie zwierząt pociągowych i jucznych ładunkami w oczywisty sposób nieodpowiadającymi

ich sile i kondycji lub stanowi dróg lub zmuszanie takich zwierząt do zbyt szybkiego

biegu;

6)

transport zwierząt, w tym zwierząt hodowlanych, rzeźnych i przewożonych na targowiska,

przenoszenie lub przepędzanie zwierząt w sposób powodujący ich zbędne cierpienie i

stres;

7)

używanie uprzęży, pęt, stelaży, więzów lub innych urządzeń zmuszających zwierzę do

przebywania w nienaturalnej pozycji, powodujących zbędny ból, uszkodzenia ciała albo

śmierć;

8)

dokonywanie na zwierzętach zabiegów i operacji chirurgicznych przez osoby nieposiadające

wymaganych uprawnień bądź niezgodnie z zasadami sztuki lekarsko-weterynaryjnej, bez

zachowania koniecznej ostrożności i oględności oraz w sposób sprawiający ból, któremu

można było zapobiec;

9)

złośliwe straszenie lub drażnienie zwierząt;

10)

utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich

w stanie rażącego niechlujstwa oraz w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających

im zachowanie naturalnej pozycji;

11)

porzucanie zwierzęcia, a w szczególności psa lub kota, przez właściciela bądź przez

inną osobę, pod której opieką zwierzę pozostaje;

12

stosowanie okrutnych metod w chowie lub hodowli zwierząt;

13)

przeprowadzanie na zwierzętach testów środków higienicznych i kosmetycznych powodujących

cierpienie, jeżeli znane są odpowiednie metody alternatywne;

14

trzymanie zwierząt na uwięzi, która powoduje u nich uszkodzenie ciała lub cierpienie

oraz nie zapewnia możliwości niezbędnego ruchu;

15

organizowanie walk zwierząt.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.

1

Zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi

lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego

ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane

1)

schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub

2)

państwowej jednostce organizacyjnej prowadzącej gospodarstwo rolne, jeżeli jest to

zwierzę gospodarskie, lub

3)

ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane

do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach

zoologicznych.

1a

Decyzja, o której mowa w ust. 1, podejmowana jest z urzędu lub na wniosek Policji,

lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której

statutowym celem działania jest ochrona zwierząt.

1b

Przekazanie zwierzęcia, o którym mowa w ust. 1, następuje za zgodą podmiotu, któremu

zwierzę ma być przekazane.

1c

W przypadku braku zgody, o której mowa w ust. 1b, lub wystąpienia innych okoliczności

uniemożliwiających przekazanie zwierzęcia podmiotom, o których mowa w ust. 1, zwierzę

może zostać nieodpłatnie przekazane innej osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej

nieposiadającej osobowości prawnej albo osobie fizycznej, która zapewni mu właściwą

opiekę.

2.

Decyzja, o której mowa w ust. 1, podlega natychmiastowemu wykonaniu.

2a

Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje prawo wniesienia odwołania do samorządowego

kolegium odwoławczego w terminie 3 dni od daty doręczenia decyzji. Samorządowe kolegium

odwoławcze rozpoznaje odwołanie w terminie 7 dni.

3

W przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego

właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu, policjant, a także upoważniony przedstawiciel

organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, może

odebrać mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta

miasta), celem podjęcia przez ten organ decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia.

4.

W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 3, kosztami transportu, utrzymania i koniecznego

leczenia zwierzęcia obciąża się jego dotychczasowego właściciela lub opiekuna.

5.

Do należności z tytułu kosztów określonych w ust. 4 stosuje się przepisy o postępowaniu

egzekucyjnym w administracji.

6

Odebrane zwierzę podlega zwrotowi, jeżeli sąd nie orzeknie w trybie art. 35 ust. 3

przepadku zwierzęcia, a także jeżeli postępowanie karne w tej sprawie zostanie umorzone.

1.

(skreślony).

2

Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania uwzględni problematykę ochrony zwierząt

w podstawie programowej kształcenia ogólnego.

3

Zarząd województwa przygotowuje i wykonuje program upowszechniania znajomości przepisów

ustawy wśród rolników przez wojewódzkie ośrodki doradztwa rolniczego.

4.

(skreślony).

1.

Kto utrzymuje zwierzę domowe, ma obowiązek zapewnić mu pomieszczenie chroniące je

przed zimnem, upałami i opadami atmosferycznymi, z dostępem do światła dziennego,

umożliwiające swobodną zmianę pozycji ciała, odpowiednią karmę i stały dostęp do wody.

2.

Uwięź, na której jest trzymane zwierzę, nie może powodować u niego urazów ani cierpień

oraz musi mu zapewnić możliwość niezbędnego ruchu.

1.

Prowadzenie hodowli lub utrzymywanie psa rasy uznawanej za agresywną wymaga zezwolenia

organu gminy właściwego ze względu na planowane miejsce prowadzenia hodowli lub utrzymywania

psa, wydawanego na wniosek osoby zamierzającej prowadzić taką hodowlę lub utrzymywać

takiego psa.

2.

Zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, nie wydaje się, a wydane cofa się, jeżeli pies

będzie lub jest utrzymywany w warunkach i w sposób, które stanowią zagrożenie dla

ludzi lub zwierząt.

3.

Minister właściwy do spraw administracji publicznej, po zasięgnięciu opinii Związku

Kynologicznego w Polsce, ustala, w drodze rozporządzenia, wykaz ras psów uznawanych

za agresywne, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i zwierząt.

1.

Zapewnianie opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywanie należy do zadań własnych

gmin.

2

Minister właściwy do spraw administracji publicznej w porozumieniu z ministrem właściwym

do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, zasady i warunki wyłapywania

bezdomnych zwierząt.

3

Wyłapywanie bezdomnych zwierząt oraz rozstrzyganie o dalszym postępowaniu z tymi zwierzętami

odbywa się wyłącznie na mocy uchwały rady gminy podjętej po uzgodnieniu z powiatowym

lekarzem weterynarii oraz po zasięgnięciu opinii upoważnionego przedstawiciela organizacji

społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt.

4

Organizacje społeczne, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, mogą

zapewniać bezdomnym zwierzętom opiekę i w tym celu prowadzić schroniska dla zwierząt,

w porozumieniu z właściwymi organami samorządu terytorialnego.

1.

Rada gminy może w drodze uchwały przyjąć program zapobiegający bezdomności zwierząt

obejmujący w szczególności

1)

sterylizację albo kastrację zwierząt;

2)

poszukiwanie nowych właścicieli dla zwierząt;

3)

usypianie ślepych miotów.

2.

Koszty realizacji programu, o którym mowa w ust. 1, ponosi gmina.

1.

Kto utrzymuje zwierzęta gospodarskie jest obowiązany do zapewnienia im opieki i właściwych

warunków bytowania.

2

Warunki chowu lub hodowli zwierząt nie mogą powodować urazów i uszkodzeń ciała lub

innych cierpień.

3

Zabrania się podawania zwierzętom gospodarskim substancji o działaniu hormonalnym,

tyreostatycznym i beta-agonistycznym w celu innym niż leczniczy, z zastrzeżeniem ust.

3a.

3a

Dopuszcza się stosowanie substancji o działaniu hormonalnym w rozrodzie zwierząt gospodarskich.

4.

Zabrania się tuczu gęsi i kaczek na stłuszczone wątroby.

4a

Z zastrzeżeniem ust. 4b zabrania się utrzymywania cieląt

1)

powyżej 8 tygodnia życia w pojedynczych boksach;

2)

na uwięzi, z wyjątkiem pory karmienia, a w czasie jej trwania nie dłużej niż jedną

godzinę.

4b

Przepis ust. 4a pkt 1 nie dotyczy gospodarstw rolnych, w których jednocześnie utrzymywane

jest mniej niż 6 cieląt.

5.

Obsada zwierząt ponad ustalone normy powierzchni dla danego gatunku, wieku i stanu

fizjologicznego jest zabroniona.

6.

Zabrania się importu zwierząt i produktów zwierzęcych uzyskanych w wyniku chowu lub

hodowli z naruszeniem przepisów niniejszej ustawy.

6a

utrzymujący zwierzęta gospodarskie przechowuje przez okres 3 lat dokumentację weterynaryjną

dotyczącą przebiegu leczenia, przeprowadzonych zabiegów weterynaryjnych oraz padłych

zwierząt.

7

Minister właściwy do spraw rolnictwa w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw

środowiska określi, w drodze rozporządzenia, minimalne warunki utrzymywania poszczególnych

gatunków zwierząt gospodarskich, mając na względzie zapewnienie im właściwej opieki.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

1

Wprowadzenie dotychczas niestosowanej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej technologii

chowu zwierząt wymaga uzyskania zezwolenia wojewody stwierdzającego, że technologia

spełnia wymogi określone ustawą.

2.

Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej określi, w drodze rozporządzenia, warunki, tryb i sposób wydawania zezwolenia, o

którym mowa w ust. 1.

1.

Sposób i warunki używania zwierząt do pracy nie mogą stwarzać nieuzasadnionego zagrożenia

dla ich życia i zdrowia ani zadawać im cierpienia.

2.

Zabrania się w szczególności

1)

przeciążania zwierząt;

2)

używania do pracy zwierząt chorych lub niedożywionych;

3)

używania uprzęży, wędzideł, rzędów wierzchowych, juków, podków, pojazdów lub narzędzi

mogących, ze względu na zły stan techniczny lub niewłaściwą konstrukcję, spowodować

obrażenia ciała lub śmierć zwierzęcia;

4)

używania do popędzania zwierząt przedmiotów lub narzędzi, które mogą spowodować okaleczenie

zwierzęcia;

5)

zmuszania do wyczerpującego kłusu lub galopu zwierząt ciągnących ładunek;

6)

używania do zrywki drewna koni poniżej piątego roku życia.

3.

Osoba wykorzystująca zwierzęta do pracy ma obowiązek zapewnić im, w ciągu każdej doby,

wypoczynek dla regeneracji sił, właściwy dla danego gatunku.

1.

Warunki występów, treningów i tresury oraz metody postępowania ze zwierzętami wykorzystywanymi

do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych i specjalnych nie mogą

zagrażać ich życiu i zdrowiu ani powodować cierpienia.

2

Warunki występów zwierząt, o których mowa w ust. 1, muszą być określone w przygotowanym

przez organizatora występu scenariuszu lub odpowiednim programie zatwierdzonym przez

Głównego Lekarza Weterynarii albo wskazaną przez niego osobę.

3.

Zabrania się stosowania wobec zwierząt farmakologicznych i mechanicznych metod i środków

dopingujących.

4.

Zwierzęta, o których mowa w ust. 1, powinny mieć zapewniony właściwy wypoczynek. Zabrania

się w szczególności wykorzystywania tych zwierząt bezpośrednio po transporcie, bez

regeneracji wypoczynkowo-ruchowej.

5.

Zwierzętom, o których mowa w ust. 1, należy zapewnić opiekę lekarsko-weterynaryjną.

6.

(skreślony).

Zabrania się wykorzystywania zwierząt w widowiskach i sportach noszących znamiona

okrucieństwa, w szczególności zabrania się organizowania walk z udziałem byków, psów,

kogutów.

1.

Do tresury i pokazów dla celów widowiskowo-rozrywkowych mogą być wykorzystywane tylko

zwierzęta urodzone i wychowane w niewoli i tylko takie, którym mogą być zapewnione

warunki egzystencji stosowne do potrzeb danego gatunku.

2

Tresura zwierząt do celów widowiskowo-rozrywkowych i obronnych nie może być prowadzona

w sposób powodujący ich cierpienie.

3.

Nie wolno prowadzić tresury zwierząt wyłącznie w celu zwiększenia ich agresywności.

4.

Zabrania się zmuszania zwierząt do wykonywania czynności, które powodują ból lub są

sprzeczne z ich naturą.

5.

Zabrania się działalności menażerii objazdowych.

6.

Zabrania się propagowania lub upowszechniania drastycznych scen zabijania, zadawania

cierpienia lub innej przemocy, ze strony człowieka, której ofiarami są zwierzęta,

chyba że sceny te mają na celu napiętnowanie okrutnego zachowania wobec zwierząt.

7.

Do zwierząt, o których mowa w ust. 2, stosuje się odpowiednio przepisy art. 9.

8

Minister właściwy do spraw środowiska w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw

kultury określi, w drodze rozporządzenia, minimalne warunki utrzymywania poszczególnych

gatunków zwierząt wykorzystywanych do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych,

sportowych i specjalnych, mając na względzie zapewnienie im właściwej opieki.

9.

(skreślony).

1

Zwierzęta wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych

i specjalnych mogą być przetrzymywane, hodowane i prezentowane jedynie w stadninach,

cyrkach lub bazach cyrkowych oraz w miejscach przeznaczonych dla zwierząt wykorzystywanych

do celów specjalnych, pod nadzorem Inspekcji Weterynaryjnej.

2.

Przetrzymywanie, hodowla lub prezentacja zwierząt, o których mowa w ust. 1, musi być

wykonywana w sposób gwarantujący bezpieczeństwo ludzi i zwierząt.

1.

W ogrodach zoologicznych utrzymuje się tylko zwierzęta urodzone i wychowane w niewoli,

a inne zwierzęta jedynie wtedy, gdy wymaga tego dobro osobnika, populacji lub gatunku

oraz cele dydaktyczne.

2.

Do ogrodów zoologicznych sprowadza się tylko te zwierzęta, którym ogród zoologiczny

może zapewnić warunki egzystencji stosowne do potrzeb danego gatunku.

3.

Nie należy doprowadzać do rozmnażania zwierząt, których potomstwu nie zapewni się

właściwej egzystencji.

4

Utworzenie nowego ogrodu zoologicznego wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw

środowiska wydawanego po zasięgnięciu opinii marszałka województwa właściwego ze względu

na miejsce utworzenia ogrodu zoologicznego, a także opinii organizacji zrzeszającej

przedstawicieli ogrodów zoologicznych.

Zabrania się utrzymywania i hodowli poza ogrodami zoologicznymi i właściwymi placówkami

naukowymi oraz cyrkami zwierząt drapieżnych i jadowitych groźnych dla życia ludzi

bądź zwierząt.

Zwierzęta wolno żyjące stanowią dobro ogólnonarodowe i powinny mieć zapewnione warunki

rozwoju i swobodnego bytu, z wyjątkiem tych, o których mowa w art. 33a ust. 1.

1.

Pozyskiwanie zwierząt wolno żyjących (dzikich) w celu preparowania ich zwłok wymaga

zezwolenia wojewody właściwego ze względu na miejsce wykonywania eksponatów.

2.

Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, wydaje się, jeżeli zwłoki zwierząt będą prseparowane

wyłącznie w celu naukowym, dydaktycznym lub edukacyjnym.

3.

W zezwoleniu ustala się warunki i sposób pozyskiwania zwierząt, o których mowa w ust.

1, po uzyskaniu opinii starosty właściwego ze względu na miejsce pozyskiwania tych

zwierząt.

4.

Przepisów ust. 1-3 nie stosuje się do zwierząt wolno żyjących (dzikich), których pozyskiwanie

regulują odrębne przepisy.

5.

Zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, nie wydaje się, a wydane cofa, jeżeli

1)

zachodzi uzasadniona potrzeba ochrony zasobów genetycznych;

2)

przemawiają za tym względy sanitarne.

Pozyskiwanie zwierząt wolno żyjących (dzikich) w celu tworzenia kolekcji spreparowanych

zwłok tych zwierząt wymaga zgody wojewody właściwego ze względu na miejsce tworzenia

takiej kolekcji.

(skreślony).

1.

Transport zwierząt odbywa się środkami do tego celu przystosowanymi i jest prowadzony

w odpowiednich warunkach, a w szczególności

1)

zwierzęta muszą być prawidłowo ulokowane, a używane uwięzi nie mogą im krępować leżenia

i wstawania w czasie transportu;

2)

podłogi pojazdów używanych do transportu powinny mieć odpowiednią nawierzchnię, zapewniającą

przyczepność kończyn oraz umożliwiającą utrzymanie higieny;

3)

środki transportu zwierząt powinny spełniać warunki utrzymania odpowiedniej temperatury,

wentylacji, przestrzeni oraz naturalnej pozycji;

4)

w trakcie dłuższego transportu zwierzęta muszą mieć zapewnioną odpowiednio często

wodę i karmę oraz odpoczynek;

5)

zwierzętom chorym lub rannym zapewnia się niezwłocznie pomoc weterynaryjną;

6)

zwierzęta wwożone do kraju oraz wywożone za granicę muszą być wiezione najkrótszą

drogą i bez zbędnych postojów, a ich odprawa graniczna odbywa się poza kolejnością.

2.

Zabrania się

1

transportu zwierząt

a)

w okresie okołoporodowym, który odpowiada 10% czasu trwania ciąży danego gatunku przed

porodem i 48 godzinom po porodzie,

b)

młodych do czasu zagojenia pępowiny albo oddzielonych od matek i niezdolnych do przyjmowania

stałych pokarmów;

2)

przeładunku zwierząt bez odpowiedniego zabezpieczenia;

3

transportu zwierząt jednokopytnych wielopoziomowymi środkami transportu przeznaczonymi

do przewozu zwierząt oraz transportu grup koni, których kopyta są podkute;

4

transportu zwierząt chorych oraz rannych lub niesprawnych ruchowo, z wyjątkiem transportu

zwierząt

a)

do leczenia,

b)

do uboju sanitarnego,

c)

przeznaczonych do doświadczeń.

3.

Zwierzęta padłe oraz zwierzęta nienadające się do dalszego transportu muszą być usunięte

na pierwszym postoju.

4.

Odpowiedzialność za nieprzestrzeganie zasad i warunków wykonywania transportu, określonych

w ust. 1-3, ponosi przewoźnik.

4a

Wykonywanie zarobkowego transportu drogowego zwierząt może odbywać się wyłącznie przy

użyciu środków transportu dopuszczonych do tego celu.

4b

Środek transportu drogowego może być dopuszczony do użycia w transporcie zwierząt,

jeżeli spełnia wymogi, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3 oraz w przepisach wydanych

na podstawie ust. 5.

4c

Decyzję w sprawie dopuszczenia środka transportu drogowego do użycia w transporcie

zwierząt wydaje powiatowy lekarz weterynarii na wniosek zainteresowanego przewoźnika.

4d

Decyzja, o której mowa w ust. 4c, zawiera w szczególności

1)

określenie numeru rejestracyjnego środka transportu drogowego;

2)

określenie gatunku zwierząt, które mogą być transportowane przy użyciu danego środka;

3)

określenie terminu ważności decyzji, z tym że nie może on być dłuższy niż 12 miesięcy;

4)

rozstrzygnięcie, czy środek transportu może być wykorzystany do wykonywania transportu

zwierząt trwającego dłużej niż osiem godzin.

4e

Powiatowy lekarz weterynarii cofa decyzję o dopuszczeniu środka transportu drogowego

do użycia w transporcie zwierząt, jeżeli nie spełnia on wymagań, o których mowa w

ust. 4b.

4f

Przewoźnik może zatrudniać do transportu zwierząt wyłącznie kierowców i konwojentów

posiadających kwalifikacje niezbędne do transportowania zwierząt, potwierdzone przez

powiatowego lekarza weterynarii.

4g

Decyzję, o której mowa w ust. 4c, dokumenty potwierdzające kwalifikacje, o których

mowa w ust. 4f, oraz plan trasy przewoźnik dołącza do dokumentów przewozowych.

5

Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw

rolnictwa oraz w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw środowiska określi, w

drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i sposób transportu zwierząt, uwzględniając

maksymalny czas transportu zwierząt, częstotliwość i czas trwania obowiązkowych postojów,

zasady tworzenia i funkcjonowania punktów etapowych, wzór planu trasy oraz szczegółowe

wymagania, jakie powinny spełniać środki transportu do przewozu zwierząt, sposób postępowania

ze zwierzętami chorymi i padłymi, biorąc pod uwagę potrzebę zapewnienia odpowiednich

i humanitarnych warunków transportu zwierząt.

6

Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe

warunki i tryb potwierdzania kwalifikacji dla kierowców i konwojentów, o których mowa

w ust. 4f, uwzględniając w szczególności wzory zaświadczeń potwierdzających te kwalifikacje,

sposób przeprowadzenia egzaminów i powoływania komisji egzaminacyjnych oraz szczegółowe

programy szkoleń.

Prowadzący pojazd mechaniczny, który potrącił zwierzę, obowiązany jest, w miarę możliwości,

do zapewnienia mu stosownej pomocy lub zawiadomienia jednej ze służb, o których mowa

w art. 33 ust. 3.

(skreślony).

1.

Zabiegi lekarsko-weterynaryjne na zwierzętach są dopuszczalne dla ratowania ich życia

lub zdrowia oraz dla koniecznego ograniczenia populacji i mogą być przeprowadzane

wyłącznie przez osoby uprawnione.

2

Zabiegi lekarsko-weterynaryjne i zootechniczne lub inne zabiegi wynikające z technologii

produkcji mogą być wykonywane na zwierzętach wyłącznie przez osoby posiadające kwalifikacje

określone odrębnymi przepisami, z zachowaniem koniecznej ostrożności, w sposób zapewniający

ograniczenie cierpień i stresu zwierzęcia.

3.

Zabiegi powodujące ból wykonuje się w znieczuleniu ogólnym albo miejscowym, z wyjątkiem

tych zabiegów, które według zasad sztuki weterynaryjnej wykonuje się bez znieczulenia.

1

Doświadczenia i testy na zwierzętach są dopuszczalne tylko wtedy, gdy są konieczne

do badań naukowych, dydaktyki w szkołach wyższych lub ochrony zdrowia ludzi bądź zwierząt,

jeżeli celów tych nie można osiągnąć w inny sposób z powodu braku odpowiednich metod

alternatywnych. Osoba, która ma przeprowadzać doświadczenia lub testy na zwierzętach,

ma obowiązek korzystać z międzynarodowej informacji w danej dziedzinie nauki, by wyeliminować

powtarzanie doświadczeń, jeżeli nie są one konieczne.

2.

W celu opiniowania doświadczeń i testów, o których mowa w ust. 1, tworzy się Krajową

Komisję Etyczną do Spraw Doświadczeń na Zwierzętach, zwaną dalej „Krajową Komisją

Etyczną”, oraz lokalne, w szczególności międzyuczelniane lub uczelniane, komisje etyczne

do spraw doświadczeń na zwierzętach, zwane dalej „lokalnymi komisjami etycznymi”.

3

Minister właściwy do spraw nauki powołuje Krajową Komisję Etyczną, liczącą 15 członków,

w skład której wchodzą przedstawiciele nauk biologicznych, medycznych, weterynaryjnych,

humanistycznych oraz przedstawiciele organizacji pozarządowych, których statutowym

celem działania jest ochrona zwierząt.

4.

Krajowa Komisja Etyczna powołuje lokalne komisje etyczne, liczące od 5 do 15 członków,

w skład których wchodzą przedstawiciele nauk biologicznych, medycznych, weterynaryjnych,

humanistycznych oraz przedstawiciele organizacji pozarządowych, których statutowym

celem działania jest ochrona zwierząt.

5

Krajowa Komisja Etyczna ustala ogólne zasady funkcjonowania lokalnych komisji etycznych

i wydawania przez nie opinii o dopuszczalności przeprowadzania doświadczeń lub testów

na zwierzętach oraz rozpatruje odwołania od opinii lokalnych komisji etycznych. Zezwolenie

na prowadzenie badań wydaje kierownik jednostki organizacyjnej upoważnionej do przeprowadzania

doświadczeń lub testów na zwierzętach, o której mowa w ust. 8, po uzyskaniu pozytywnej

opinii odpowiedniej komisji etycznej.

6.

W obradach Krajowej Komisji Etycznej oraz lokalnych komisji etycznych nie mogą uczestniczyć

z prawem głosu osoby, których dotyczy wydawana opinia.

7.

(skreślony).

8

Doświadczenia i testy na zwierzętach mogą być przeprowadzane wyłącznie w umieszczonych

w wykazie, o którym mowa w ust. 10, jednostkach organizacyjnych szkół wyższych, instytutach

naukowo-badawczych, placówkach naukowych Polskiej Akademii Nauk, urzędowych laboratoriach

weterynaryjnych oraz wytwórniach leków lub biopreparatów i przez osoby posiadające

odpowiednie kwalifikacje oraz indywidualne zezwolenie wydane przez kierownika właściwej

jednostki organizacyjnej.

8a

Kierownik jednostki organizacyjnej, o której mowa w ust. 8, wyznacza, w porozumieniu

z lokalną komisją etyczną, osobę odpowiedzialną za opiekę nad zwierzętami, zapewnienie

zachowania warunków bytowania określonych w ustawie i przepisach wydanych na jej podstawie

oraz za przebieg doświadczeń zgodnych z protokołem zatwierdzonym przez lokalną komisję

etyczną.

8b

Jednostka organizacyjna, o której mowa w ust. 8, jest obowiązana do prowadzenia dokumentacji

dotyczącej zwierząt wykorzystywanych do doświadczeń lub testów obejmującej w szczególności

liczby i gatunki zwierząt nabytych w tym celu, miejsce ich pochodzenia i dane dostawców

oraz dokumentację doświadczeń przeprowadzanych na tych zwierzętach. Dokumentacja ta

ma być przechowywana przez okres 3 lat i udostępniana Inspekcji Weterynaryjnej na

każde jej żądanie.

9

Procedura doświadczeń lub testów przeprowadzanych na zwierzętach musi być zgodna z

opinią lokalnej komisji etycznej, o której mowa w ust. 5, i podlega kontroli.

10

Minister właściwy do spraw nauki prowadzi wykaz jednostek, o których mowa w ust. 8,

i ogłasza go w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.

11

Minister właściwy do spraw nauki, w drodze rozporządzenia, określi tryb składania

wniosków o umieszczenie w wykazie i o skreślenie z tego wykazu, mając na względzie

konieczność ujednolicenia wymagań dotyczących składanych wniosków.

1

Do doświadczeń i testów należy używać zwierząt umożliwiających uzyskanie celu naukowego

lub diagnostycznego.

1a

Z zastrzeżeniem ust. 5 zabrania się używania do doświadczeń i testów zwierząt niepochodzących

z hodowli zwierząt laboratoryjnych.

1b

Zabrania się używania do doświadczeń zwierząt bezdomnych.

2

Hodowlę zwierząt laboratoryjnych można prowadzić po uzyskaniu zezwolenia wojewódzkiego

lekarza weterynarii.

3

Zezwolenie na hodowlę zwierząt laboratoryjnych jest wydawane, jeżeli zwierzęta utrzymywane

będą w warunkach odpowiednich dla danego gatunku, a w szczególności będą miały zapewnioną

możliwość ruchu, dostateczne zaopatrzenie w karmę i wodę oraz właściwą opiekę.

3a

Wniosek o wydanie zezwolenia na hodowlę zwierząt laboratoryjnych zawiera w szczególności

następujące dane

1)

imię, nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres wnioskodawcy;

2)

określenie gatunku zwierząt, które będą przedmiotem hodowli;

3)

wskazanie udokumentowanego tytułu prawnego do obiektów i gruntów, na których ma być

prowadzona wnioskowana działalność;

4)

wskazanie posiadanych kwalifikacji i doświadczenia wnioskodawcy i osób odpowiedzialnych

za opiekę nad zwierzętami w zakresie hodowli zwierząt laboratoryjnych;

5)

dotyczące wyposażenia obiektów, w których ma być prowadzona wnioskowana działalność.

3b

Zezwolenie na hodowlę zwierząt laboratoryjnych może zostać cofnięte, jeżeli zwierzęta

utrzymywane są w sposób niezgodny z warunkami, o których mowa w ust. 3.

4

Minister właściwy do spraw rolnictwa w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw

nauki określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki utrzymywania zwierząt

w hodowlach zwierząt laboratoryjnych oraz w jednostkach prowadzących doświadczenia

lub testy, mając na względzie konieczność zapewnienia tym zwierzętom właściwej opieki

i warunków bytowania, a w szczególności minimalnej przestrzeni umożliwiającej swobodę

ruchu oraz odpowiedniego pojenia i karmienia, biorąc pod uwagę humanitarne traktowanie

tych zwierząt.

5

Dopuszcza się używanie do doświadczeń lub testów

1)

zwierząt wolno żyjących (dzikich) albo gospodarskich, jeżeli cel doświadczenia lub

testu nie może być osiągnięty przy użyciu innych zwierząt;

2)

zwierząt gatunków uznanych za zagrożone wyginięciem, o których mowa w Załączniku I

do Konwencji o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych

wyginięciem, sporządzonej w Waszyngtonie dnia 3 marca 1973 r.

(Dz. U. z 1991 r. Nr 27, poz. 112 oraz z 2000 r. Nr 66, poz. 802), jeżeli doświadczenie lub test ma na celu ochronę tych gatunków albo kiedy użycie

tych zwierząt jest niezbędne dla osiągnięcia ważnego celu biomedycznego.

1.

Doświadczenia powodujące ból lub inne cierpienie należy przeprowadzać w znieczuleniu

ogólnym albo miejscowym i tylko raz na tym samym zwierzęciu, chyba że natura doświadczenia

wymaga jego powtórzenia. Tylko w wyjątkowych przypadkach, gdy dobro nauki tego wymaga,

można dokonać doświadczenia bez znieczulenia.

2.

Doświadczenia i prace badawcze, o których mowa w ust. 1, wymagają każdorazowej zgody

właściwej lokalnej komisji etycznej.

3.

Zwierzę o wyższym rozwoju czynności psychicznych poddane doświadczeniu, zdolne do

życia, powinno być leczone i przekazane w miejsce umożliwiające mu dalszą egzystencję.

4.

Zwierzę poddane doświadczeniu, w wyniku którego nastąpiła rozległa interwencja chirurgiczna,

a natura doświadczenia nie wymaga utrzymania go przy życiu i poddania leczeniu, uśmierca

się przed przebudzeniem z narkozy.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem

1)

art. 1 pkt 39 lit. a) i b) i art. 23, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia z mocą

od dnia 1 września 2001 r.,

2)

art. 1 pkt 50 lit. d), pkt 54 lit. a), c) i h), art. 2 pkt 9 oraz art. 3 pkt 23, które

wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2002 r.,

3)

art. 6 i 13, które wchodzą w życie z dniem 1 czerwca 2003 r.,

4)

art. 5 i 9, które wchodzą w życie z dniem 1 września 2002 r.

Zabrania się

1)

pozbawiania zwierząt używanych do doświadczeń zdolności wydawania głosu;

2)

przeprowadzania na zwierzętach testów środków kosmetycznych oraz testów środków higienicznych,

jeżeli dostępne są metody alternatywne;

3)

przeprowadzania dla celów dydaktycznych doświadczeń na zwierzętach, powodujących ich

zbędne cierpienie, jeżeli cel ten można osiągnąć w inny sposób.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi

1)

szczegółowy sposób powoływania, organizację, działalność, sposób finansowania Krajowej

Komisji Etycznej oraz lokalnych komisji etycznych, o których mowa w art. 28 ust. 3

i 4, uwzględniając tryb wyłaniania kandydatów do poszczególnych komisji, a także sposób

ustalania ich wynagrodzeń, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia sprawnego działania

komisji oraz wprowadzenie kadencyjności pełnienia funkcji przez członków tych komisji;

2)

szczegółowe warunki przeprowadzania doświadczeń lub testów na zwierzętach oraz sposób

ich kontrolowania, uwzględniając określenie sposobu prowadzenia rejestru zwierząt

laboratoryjnych oraz dokumentacji doświadczeń lub testów przeprowadzanych na zwierzętach

przez jednostki organizacyjne uprawnione do ich przeprowadzania, mając na względzie

potrzebę prowadzenia właściwej dokumentacji doświadczeń lub testów, kwalifikacje osób

kierujących doświadczeniami lub testami, a także zapewnienie właściwej kontroli nad

wykonywaniem tych doświadczeń lub testów.

1

Uśmiercanie zwierząt może być uzasadnione wyłącznie

1)

potrzebą gospodarczą;

2)

względami humanitarnymi;

3)

koniecznością sanitarną;

4)

nadmierną agresywnością, powodującą bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia

ludzkiego, a także dla zwierząt hodowlanych lub dziko żyjących;

5)

potrzebami nauki, z zastrzeżeniem przepisów rozdziału 9;

6)

wykonywaniem zadań związanych z ochroną przyrody na obszarach parków narodowych i

rezerwatów przyrody.

1a

Uśmiercanie zwierząt może odbywać się wyłącznie w sposób humanitarny polegający na

zadawaniu przy tym minimum cierpienia fizycznego i psychicznego.

2.

Jeżeli zachodzą przyczyny, o których mowa w ust. 1 pkt 2-5, zwierzę może być uśmiercone

za zgodą właściciela, a w braku jego zgody, na podstawie orzeczenia lekarza weterynarii.

Ustalenie właściciela i uzyskanie jego zgody nie dotyczy zwierząt chorych na choroby

zwalczane z urzędu.

3

W przypadku konieczności bezzwłocznego uśmiercenia, w celu zakończenia cierpień zwierzęcia,

potrzebę jego uśmiercenia stwierdza lekarz weterynarii, członek Polskiego Związku

Łowieckiego, inspektor organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest

ochrona zwierząt, funkcjonariusz Policji, straży miejskiej lub gminnej, Straży Granicznej,

pracownik Służby Leśnej lub Służby Parków Narodowych, strażnik Państwowej Straży Łowieckiej,

strażnik łowiecki lub strażnik Państwowej Straży Rybackiej.

3a

Gdy bezzwłoczne uśmiercenie zwierzęcia jest niezbędne do realizacji zadań związanych

z ochroną przyrody na obszarze parku narodowego, potrzebę uśmiercenia zwierzęcia stanowiącego

zagrożenie stwierdza w decyzji administracyjnej dyrektor parku narodowego, na którego

obszarze znajduje się to zwierzę. Uprawnionymi do wykonania decyzji są upoważnieni

przez dyrektora parku narodowego pracownicy wchodzący w skład Służby Parków Narodowych.

4

W sytuacji, o której mowa w ust. 3 i 3a, dopuszczalne jest użycie broni palnej przez

osobę uprawnioną.

1.

W przypadku gdy zwierzęta stanowią nadzwyczajne zagrożenie dla życia, zdrowia lub

gospodarki człowieka, w tym gospodarki łowieckiej, dopuszcza się podjęcie działań

mających na celu ograniczenie populacji tych zwierząt.

2.

Wojewoda, po zasięgnięciu opinii Państwowej Rady Ochrony Przyrody, organizacji społecznej,

której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, oraz Polskiego Związku Łowieckiego,

określi, w drodze rozporządzenia porządkowego, miejsce, warunki, czas i sposoby ograniczenia

populacji zwierząt, o których mowa w ust. 1.

3.

Zdziczałe psy i koty przebywające bez opieki i dozoru człowieka na terenie obwodów

łowieckich w odległości większej niż 200 m od zabudowań mieszkalnych i stanowiące

zagrożenie dla zwierząt dziko żyjących, w tym zwierząt łownych, mogą być zwalczane

przez dzierżawców lub zarządców obwodów łowieckich. Art. 33 ust. 4 stosuje się odpowiednio.

1.

Zwierzę kręgowe w ubojni może zostać uśmiercone tylko po uprzednim pozbawieniu świadomości

przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje.

2.

Pomieszczenie poczekalni przedubojowej powinno być izolowane akustycznie i oddzielone

przegrodą od pomieszczenia przeznaczonego do pozbawiania świadomości. Podobnie powinno

być oddzielone pomieszczenie przeznaczone do pozbawiania świadomości od pomieszczeń,

w których dokonuje się wykrwawiania oraz dalszych czynności obróbki poubojowej.

3.

W uboju domowym zwierzęta kopytne mogą być uśmiercane tylko po uprzednim ich pozbawieniu

świadomości przez przyuczonego ubojowca.

4.

Zabrania się

1)

uśmiercania zwierząt w okresie okołoporodowym, z wyjątkiem potrzeb badań naukowych;

2

uboju lub uśmiercania zwierząt kręgowych przy udziale dzieci lub w ich obecności;

3)

wytrzewiania (patroszenia), oparzania, zdejmowania skóry, wędzenia i oddzielania części

zwierząt stałocieplnych, przed ustaniem odruchów oddechowych i mięśniowych.

5.

(skreślony).

6

Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, kwalifikacje

osób uprawnionych do zawodowego uboju, dopuszczalne metody uboju i uśmiercania zwierząt

stosownie do gatunku, mając na względzie zapewnienie humanitarnych warunków uboju

i uśmiercania zwierząt.

1.

Inspekcja Weterynaryjna sprawuje nadzór nad przestrzeganiem przepisów o ochronie zwierząt.

2.

W zakresie wykonywania nadzoru, o którym mowa w ust. 1, pracownicy Inspekcji Weterynaryjnej

oraz osoby wyznaczone przez organy tej Inspekcji posiadają uprawnienia określone w

przepisach o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, badaniu zwierząt rzeźnych i mięsa

oraz o Inspekcji Weterynaryjnej.

3.

Organizacje społeczne, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, mogą

współdziałać z Inspekcją Weterynaryjną w sprawowaniu nadzoru, o którym mowa w ust.

1.

4.

Przy wykonywaniu nadzoru nad przestrzeganiem przepisów o ochronie zwierząt w zakresie

utrzymywania zwierząt wykorzystywanych do doświadczeń i testów oraz przeprowadzenia

tych doświadczeń lub testów Inspekcja Weterynaryjna współpracuje z Krajową Komisją

Etyczną oraz z lokalnymi komisjami etycznymi.

1

Kto zabija, uśmierca zwierzę albo dokonuje uboju zwierzęcia z naruszeniem przepisów

art. 6 ust. 1, art. 33 lub art. 34 ust. 1-4 albo znęca się nad nim w sposób określony

w art. 6 ust. 2 i art. 31,

podlega karze pozbawienia wolności do roku, ograniczenia wolności albo grzywnie.

2.

Jeżeli sprawca czynu określonego w ust. 1 działa ze szczególnym okrucieństwem,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2

3.

W razie skazania za przestępstwo określone w ust. 1, sąd może orzec przepadek zwierzęcia,

a w razie skazania za przestępstwo określone w ust. 2, sąd orzeka przepadek zwierzęcia

-

jeżeli sprawca jest jego właścicielem.

4.

W razie skazania za przestępstwo określone w ust. 1 lub 2, sąd może orzec wobec sprawcy

zakaz wykonywania określonego zawodu, prowadzenia określonej działalności lub wykonywania

czynności wymagających zezwolenia, które są związane z wykorzystywaniem zwierząt lub

oddziaływaniem na nie, a także może orzec przepadek narzędzi lub przedmiotów służących

do popełnienia przestępstwa oraz przedmiotów pochodzących z przestępstwa.

5

W razie skazania za przestępstwo określone w ust. 1 lub 2, sąd może orzec nawiązkę

w wysokości od 25 zł do 2 500 zł na cel związany z ochroną zwierząt, wskazany przez

sąd.

1.

Kto narusza zakaz, o którym mowa w art. 20, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności

albo pozbawienia wolności do roku

2.

(skreślony).

3.

(skreślony).

4.

(skreślony).

1

Kto narusza nakazy albo zakazy określone w art. 9, art. 12 ust. 1-6, art. 13 ust.

1, art. 14, art. 15 ust. 1-5, art. 16, art. 17 ust. 1-7, art. 18, art. 19, art. 22

ust. 1, art. 22a, art. 24 ust. 1-3, art. 25, art. 27, art. 28 ust. 1, 5 i 8-9, art.

29 ust. 1 i art. 30,

podlega karze aresztu lub grzywny.

2.

Usiłowanie, podżeganie i pomocnictwo do czynu określonego w ust. 1 jest karalne.

3.

W razie ukarania za wykroczenie, o którym mowa w ust. 1, można orzec przepadek narzędzi

lub przedmiotów służących do popełnienia wykroczenia oraz przedmiotów z niego pochodzących,

jak również można orzec przepadek zwierzęcia.

4

W razie popełnienia wykroczenia, o którym mowa w ust. 1, można orzec nawiązkę w wysokości

do 1 000 zł na cel związany z ochroną zwierząt.

1.

Kto prowadzi hodowlę lub utrzymuje psa rasy uznawanej za agresywną bez wymaganego

zezwolenia,

podlega karze aresztu lub grzywny.

2.

W razie ukarania za wykroczenie, o którym mowa w ust. 1, można orzec przepadek zwierzęcia.

Kto, wykonując działalność w zakresie zarobkowego transportu drogowego zwierząt

1)

transportuje zwierzęta środkami transportu, które nie zostały dopuszczone do użycia

w transporcie zwierząt przez powiatowego lekarza weterynarii, lub

2)

nie zapewnia transportowanym zwierzętom warunków transportu określonych w ustawie

oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 5 i 6,

podlega karze aresztu lub grzywny.

1.

Kto prowadzi hodowlę zwierząt laboratoryjnych

1)

bez wymaganego zezwolenia lub

2)

nie zapewnia zwierzętom utrzymywanym w tych hodowlach właściwych warunków bytowania,

podlega karze aresztu lub grzywny.

2.

W razie ukarania za wykroczenie, o którym mowa w ust. 1, można orzec przepadek zwierząt.

1.

Sąd przekazuje zawiadomienie o wydanym prawomocnym orzeczeniu o przepadku zwierzęcia

organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, biorącej

udział w postępowaniu lub innej organizacji o takim samym statutowym celu działania.

2.

Organizacja społeczna, o której mowa w ust. 1, po otrzymaniu zawiadomienia jest obowiązana

powiadomić niezwłocznie powiatowego lekarza weterynarii o wejściu w posiadanie zwierzęcia.

3.

Po otrzymaniu powiadomienia, o którym mowa w ust. 2, powiatowy lekarz weterynarii

niezwłocznie przeprowadza badanie zwierzęcia.

4.

Organizacja społeczna, o której mowa w ust. 2, przekazuje zwierzę nieodpłatnie

1)

schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub

2)

państwowej jednostce organizacyjnej prowadzącej gospodarstwo rolne, jeżeli jest to

zwierzę gospodarskie, lub

3)

ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane

do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach

zoologicznych.

5.

Przekazanie zwierzęcia, o którym mowa w ust. 4, następuje za zgodą podmiotu, któremu

zwierzę ma być przekazane.

6.

W przypadku braku zgody, o której mowa w ust. 5, lub wystąpienia innych okoliczności

uniemożliwiających przekazanie zwierzęcia podmiotom, o których mowa w ust. 4, zwierzę

może zostać nieodpłatnie przekazane innej osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej

nieposiadającej osobowości prawnej albo osobie fizycznej, która zapewni mu właściwą

opiekę.

7.

Z przekazania zwierzęcia sporządza się protokół, który zawiera

1)

datę przekazania zwierzęcia;

2)

nazwę, siedzibę i adres organizacji społecznej przekazującej zwierzę;

3)

nazwę i siedzibę osoby prawnej lub innej jednostki organizacyjnej albo imię, nazwisko,

miejsce zamieszkania i adres osoby fizycznej, której zwierzę jest przekazywane;

4)

określenie gatunku, wieku i płci zwierzęcia;

5)

informację o stanie zdrowia zwierzęcia.

8.

Koszty wykonania orzeczenia o przepadku zwierzęcia ponosi skazany.

1

W sprawach o przestępstwa określone w art. 35 ust. 1 i 2, jeżeli nie działa pokrzywdzony,

prawa pokrzywdzonego może wykonywać organizacja społeczna, której statutowym celem

działania jest ochrona zwierząt.

2.

(skreślony).

Organizacje społeczne, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, mogą

współdziałać z właściwymi instytucjami państwowymi i samorządowymi w ujawnianiu oraz

ściganiu przestępstw i wykroczeń określonych w ustawie.

W ustawie z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń

(Dz. U. Nr 12, poz. 114, z 1981 r. Nr 24, poz. 124, z 1982 r. Nr 16, poz. 125, z 1983 r. Nr 6, poz. 35 i Nr 44, poz. 203, z 1984 r. Nr 54, poz. 275, z 1985 r. Nr 14, poz. 60 i Nr 23, poz. 100, z 1986 r. Nr 39, poz. 193, z 1988 r. Nr 20, poz. 135 i Nr 41, poz. 324, z 1989 r. Nr 34, poz. 180, z 1990 r. Nr 51, poz. 297, Nr 72, poz. 422 i Nr 86, poz. 504, z 1991 r. Nr 75, poz. 332 i Nr 91, poz. 408, z 1992 r. Nr 24, poz. 101, z 1994 r. Nr 123, poz. 600, z 1995 r. Nr 6, poz. 29 i Nr 60, poz. 310 oraz z 1997 r. Nr 54, poz. 349, Nr 60, poz. 369, Nr 85, poz. 539, Nr 98, poz. 602, Nr 104, poz. 661 i Nr 106, poz. 677) skreśla się art. 62.

(pominięty).

Do czasu wydania przepisów wykonawczych do ustawy, nie dłużej jednak niż przez okres

12 miesięcy od dnia jej wejścia w życie, stosuje się odpowiednio przepisy dotychczasowe,

jeżeli nie są sprzeczne z ustawą.

(pominięty).

Traci moc rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o ochronie zwierząt

(Dz. U. z 1932 r. Nr 42, poz. 417, z 1969 r. Nr 13, poz. 95, z 1971 r. Nr 12, poz. 115 i z 1997 r. Nr 88, poz. 554).

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, z wyjątkiem

1)

art. 71, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1999 r.,

2)

art. 5 pkt 6 i 8, art. 8 pkt 3, art. 25 pkt 26 i art. 29 pkt 2, które wchodzą w życie

z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 2000 r.,

3)

art. 24 pkt 6-10 i art. 41 pkt 2, które wchodzą w życie z dniem 1 kwietnia 2000 r.,

4)

art. 63 ust. 2, który wchodzi w życie z dniem 1 września 2000 r.,

5)

art. 2, art. 14 pkt 2 lit. a), c)-e), pkt 3, 4 i 5 lit. a), art. 15 pkt 10 lit. d),

art. 26 pkt 1, art. 30 pkt 1, art. 39 pkt 1 lit. a), art. 40 pkt 2 lit. b), art. 46

pkt 1 i 3 i art. 62, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2001 r.,

6)

art. 25 pkt 20, który wchodzi w życie z dniem 1 września 2001 r.,

7)

art. 46 pkt 2, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2004 r.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r., z wyjątkiem art. 26, art. 128 pkt

2, art. 139 pkt 1 i 10, art. 145 ust. 2 i 4, art. 146 ust. 2 i 4 oraz art. 147 ust.

2 i 3, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, i art. 34 pkt 1, art. 36 pkt 23,

art. 48 pkt 1 i 3, art. 84, art. 97 pkt 1-3, 5-10 i 12-36 oraz art. 139 pkt 9 lit.

a), które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2000 r.