Obwieszczenie Ministra Gospodarki z dnia 18 czerwca 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o przedsiębiorstwach państwowych.
Table of Provisions (139)
Statutory Text (139 Articles)
Przedsiębiorstwo państwowe jest samodzielnym, samorządnym i samofinansującym się przedsiębiorcą
posiadającym osobowość prawną.
1.
Stosunek pracy dyrektora przedsiębiorstwa państwowego powołanego przed dniem wejścia
w życie ustawy wygasa z upływem dwóch lat od dnia jej wejścia w życie, jeżeli nie
ustanie wcześniej.
2.
Stosunek pracy dyrektora przedsiębiorstwa państwowego, powołanego w okresie trzech
lat przed wejściem w życie niniejszej ustawy z zachowaniem wymagań art. 39 ust. 1
ustawy wymienionej w art. 1, jeżeli nie ustanie wcześniej, wygasa z upływem 5 lat
od daty powołania.
3.
W wypadkach ustania stosunku pracy dyrektora przedsiębiorstwa państwowego, o których
mowa w ust. 1 i 2, przysługuje mu odprawa na zasadach określonych w art. 39
4.
Zasady wynagradzania dyrektorów powołanych przed dniem wejścia w życie ustawy ustala
Rada Ministrów. Prowizja, o której mowa w art. 39
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1.
Organy przedsiębiorstwa samodzielnie podejmują decyzje oraz organizują działalność
we wszystkich sprawach przedsiębiorstwa, zgodnie z przepisami prawa i w celu wykonania
zadań przedsiębiorstwa.
2.
Organy państwowe mogą podejmować decyzje w zakresie działalności przedsiębiorstwa
państwowego tylko w wypadkach przewidzianych przepisami ustawowymi.
W ustawie z dnia 25 września 1981 r. o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego
(Dz. U. Nr 24, poz. 123, z 1986 r. Nr 17, poz. 88, z 1987 r. Nr 33, poz. 181 i z 1989 r. Nr 10, poz. 57) wprowadza się następujące zmiany
1)
art. 3 otrzymuje brzmienie
«
Art. 3.
Z zastrzeżeniem art. 39
(Dz. U. z 1987 r. Nr 35, poz. 201, z 1989 r. Nr 10, poz. 57 i Nr 20, poz. 107 oraz z 1990 r. Nr 17, poz. 99) działalność w radzie pracowniczej przedsiębiorstwa oraz w radzie pracowniczej zakładu
ma charakter społeczny.
»
;
2)
w art. 24 w ust. 1
a)
pkt 4 otrzymuje brzmienie
«
4)
wyrażanie zgody na utworzenie lub przystąpienie do spółki handlowej lub innej struktury
organizacyjnej przewidzianej przepisami prawa bądź nabycie jej udziałów (akcji), jak
również podejmowanie uchwał w sprawie wystąpienia z takiej struktury, żądania jej
rozwiązania lub zbycia jej udziałów (akcji),
»
b)
dodaje się pkt 5 w brzmieniu
«
5)
wyrażanie zgody na odstąpienie od przeprowadzenia przetargu przy oddawaniu składników
majątku przedsiębiorstwa osobom prawnym lub fizycznym do korzystania, w formie przewidzianej
w prawie cywilnym, w celu prowadzenia działalności gospodarczej, jak również wyrażanie
zgody na oddanie środków trwałych stanowiących składniki majątku przedsiębiorstwa
do korzystania osobom prawnym lub fizycznym,
»
c)
pkt 10 otrzymuje brzmienie
«
10)
wyrażanie zgody na zbywanie środków trwałych stanowiących przedmiot stałego użytku
przedsiębiorstwa oraz na dokonanie darowizny,
»
;
3)
art. 34 skreśla się.
Z zastrzeżeniem art. 39
(Dz. U. z 1987 r. Nr 35, poz. 201, z 1989 r. Nr 10, poz. 57 i Nr 20, poz. 107 oraz z 1990 r. Nr 17, poz. 99) działalność w radzie pracowniczej przedsiębiorstwa oraz w radzie pracowniczej zakładu
ma charakter społeczny.
Przedsiębiorstwa, które do dnia wejścia w życie ustawy, w wykonaniu prawomocnych decyzji
lub orzeczeń wydanych przez właściwe organy na podstawie odrębnych ustaw, przekazały
mienie w postaci środków trwałych innym osobom fizycznym lub prawnym - dokonują zmniejszenia
funduszu założycielskiego, z uwzględnieniem zasad określonych w art. 4 ust. 3,6 i
7 ustawy o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1996 r.
1
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi zakres stosowania przepisów ustawy
do przedsiębiorstw państwowych podległych Ministrowi Obrony Narodowej oraz ministrowi
właściwemu do spraw finansów publicznych
1a
Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb działalności
przedsiębiorstw, o których mowa w ust. 1, w sprawach, do których na podstawie ust.
1 nie stosuje się przepisów niniejszej ustawy.
2.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi również zakres stosowania przepisów
ustawy do przedsiębiorstw państwowych wykonujących w całości lub w przeważającej części
zadania dla potrzeb obronności i bezpieczeństwa Państwa, a także do wykonujących te
zadania jednostek organizacyjnych innych przedsiębiorstw.
W ustawie z dnia 26 stycznia 1984 r. o zasadach tworzenia zakładowych systemów wynagradzania
(Dz. U. z 1988 r. Nr 28, poz. 196 oraz z 1989 r. Nr 35, poz. 192 i Nr 48, poz. 261) w art. 1
1)
ust. 6 otrzymuje brzmienie
«
6.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, po porozumieniu z ogólnokrajowymi organizacjami
związkowymi, określa zasady wynagradzania kierowników i tymczasowych kierowników zakładów
pracy, wymienionych w ust. 1 pkt 2-4, 6 i 7, z zastrzeżeniem ust. 7. Zasady wynagradzania
kierowników jednostek wymienionych w pkt 1 i 5 regulują odrębne przepisy.
»
;
2)
w ust. 7 skreśla się liczbę «5».
1.
Przedsiębiorstwa państwowe utworzone przez terenowe organy administracji państwowej
na podstawie uchwał rad narodowych pozostają nadal przedsiębiorstwami państwowymi,
o ile nie stały się na podstawie odrębnych przepisów mieniem komunalnym.
2.
W stosunku do przedsiębiorstw, o których mowa w ust. 1, uprawnienia i obowiązki organu
założycielskiego pełni właściwy wojewoda, z zastrzeżeniem ust. 3.
3.
W stosunku do wspólnych przedsiębiorstw państwowych utworzonych przez terenowe organy
administracji państwowej na podstawie uchwał rad narodowych uprawnienia i obowiązki
organu założycielskiego pełni wojewoda właściwy ze względu na siedzibę przedsiębiorstwa.
1.
Minister Przemysłu i Handlu ogłosi w Dzienniku Ustaw jednolity tekst ustawy o przedsiębiorstwach
państwowych, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem
wydania jednolitego tekstu i z zastosowaniem ciągłej numeracji artykułów, ustępów
i punktów.
1.
Przepisów ustawy, z wyjątkiem przepisów o Krajowym Rejestrze Sądowym
1)
(skreślony),
2)
przedsiębiorstwa państwowego „Porty Lotnicze”,
3)
przedsiębiorstwa państwowego Polskie Linie Lotnicze „Lot”,
4
państwowego przedsiębiorstwa użyteczności publicznej „Poczta Polska”.
2.
Przepisów ustawy, z wyjątkiem przepisów o Krajowym Rejestrze Sądowym
1)
banków,
2)
(skreślony),
3
państwowego przedsiębiorstwa użyteczności publicznej „Zakład Unieszkodliwiania Odpadów
Promieniotwórczych”.
W ustawie z dnia 31 stycznia 1989 r. o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych
(Dz. U. Nr 3, poz. 10 i Nr 74, poz. 437) w art. 16 ust. 2 i 3 skreśla się.
1.
Uprawnienie do prowizji, o której mowa w art. 39
2.
Uprawnienie do prowizji od zysku na zasadach określonych w art. 39
Ustawa wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym
została ogłoszona.
Przedsiębiorstwa państwowe mogą być tworzone jako
1)
przedsiębiorstwa działające na zasadach ogólnych,
2)
przedsiębiorstwa użyteczności publicznej.
1.
W ustawie z dnia 24 lutego 1989 r. o niektórych warunkach konsolidacji gospodarki narodowej
oraz o zmianie niektórych ustaw
(Dz. U. Nr 10, poz. 57) art. 1-7, 10 oraz w art. 16 ust. 2 skreśla się.
2.
Postępowanie w sprawach prowadzonych na zasadach i w trybie określonych na podstawie
art. 4 lub art. 7 ustawy, o której mowa w ust. 1, niezakończone w dniu wejścia w życie
niniejszej ustawy, toczy się na zasadach i w trybie określonych w ustawie o przedsiębiorstwach
państwowych.
3.
W terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy Rada Ministrów przedstawi Sejmowi
informację o wykorzystaniu uprawnień wynikających z przepisów art. 1-7 ustawy, o której
mowa w ust. 1.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1.
Przedsiębiorstwa użyteczności publicznej mają przede wszystkim na celu bieżące i nieprzerwane
zaspokajanie potrzeb ludności. W szczególności przedsiębiorstwa te mają na celu produkcję
lub świadczenie usług w zakresie
1)
inżynierii sanitarnej,
2)
komunikacji miejskiej,
3)
zaopatrzenia ludności w energię elektryczną, gazową i cieplną,
4)
zarządu państwowymi zasobami lokalowymi,
5)
zarządu państwowymi terenami zielonymi,
6)
zarządu uzdrowiskami,
7)
usług pogrzebowych i utrzymania urządzeń cmentarnych,
8)
usług kulturalnych.
2.
Organ założycielski, w granicach obowiązujących przepisów, określa zakres i warunki,
na jakich przedsiębiorstwa użyteczności publicznej obowiązane są świadczyć usługi
na rzecz ludności.
3.
Organ założycielski ma obowiązek dotowania działalności przedsiębiorstwa użyteczności
publicznej, którego działalność jest nierentowna, ale konieczna ze względu na potrzebę
zaspokajania potrzeb ludności.
4.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa warunki i zasady działania przedsiębiorstw
użyteczności publicznej.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 maja 1989 r.
1.
Traci moc ustawa z dnia 29 czerwca 1983 r. o poprawie gospodarki przedsiębiorstwa państwowego
oraz o jego upadłości
(Dz. U. z 1986 r. Nr 8, poz. 46 i z 1989 r. Nr 3, poz. 10).
2.
Do postępowania o poprawie gospodarki przedsiębiorstwa państwowego lub o upadłości,
wszczętego przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.
1.
Przedsiębiorstwa państwowe tworzą
1)
naczelne oraz centralne organy administracji państwowej,
2)
Narodowy Bank Polski i banki państwowe,
zwane w dalszych przepisach ustawy organami założycielskimi.
2.
W uzasadnionych wypadkach inny organ państwowy niż organ określony w ust. 1 może utworzyć
przedsiębiorstwo państwowe po porozumieniu z naczelnym lub centralnym organem administracji
państwowej właściwym ze względu na rodzaj działalności tworzonego przedsiębiorstwa.
3.
Akt o utworzeniu przedsiębiorstwa określa jego nazwę, rodzaj, siedzibę i przedmiot
działania.
4.
Akt o utworzeniu przedsiębiorstwa użyteczności publicznej może określać również zasady
i warunki powoływania zakładów, filii, oddziałów oraz innych wewnętrznych jednostek
organizacyjnych przedsiębiorstwa, które sporządzają bilans.
(skreślony).
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1.
Utworzenie przedsiębiorstwa państwowego poprzedza postępowanie przygotowawcze, które
ma na celu zbadanie i ocenę potrzeby oraz warunków utworzenia przedsiębiorstwa.
2.
Organ zamierzający utworzyć przedsiębiorstwo państwowe powołuje w tym celu zespół
przygotowawczy, który dokonuje niezbędnych ustaleń i przedstawia swoją opinię.
Postępowanie w sprawie odwołania dyrektora przedsiębiorstwa państwowego, wszczęte
i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, toczy się na dotychczasowych
zasadach.
1.
Organy administracji państwowej mogą tworzyć i likwidować przedsiębiorstwa międzynarodowe
wspólnie z innymi państwami.
2.
Warunki tworzenia i likwidowania oraz zasady funkcjonowania takich przedsiębiorstw
określają porozumienia i umowy między zainteresowanymi państwami.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
Przedsiębiorstwo państwowe może w celach gospodarczo uzasadnionych tworzyć jednostki
gospodarcze, przewidziane w przepisach prawa.
1.
Statut przedsiębiorstwa reguluje strukturę organizacyjną przedsiębiorstwa oraz inne
sprawy przewidziane w niniejszej ustawie.
2.
Statut uchwala ogólne zebranie pracowników na wniosek dyrektora przedsiębiorstwa.
1.
Zatwierdzenia przez organ założycielski wymagają statuty następujących przedsiębiorstw
państwowych
1)
użyteczności publicznej,
2)
handlu zagranicznego,
3)
stacji radiowych i telewizyjnych, przemysłu teleelektronicznego, transportu samochodowego
i budownictwa łączności,
4)
Państwowej Komunikacji Samochodowej oraz zakładów naprawczych taboru kolejowego.
1a
W przedsiębiorstwie użyteczności publicznej, dla którego organem założycielskim jest
wojewoda i którego działalność wykracza poza obszar województwa, statut zatwierdza
wojewoda w porozumieniu z ministrem właściwym ze względu na przedmiot działalności
przedsiębiorstwa.
2.
Podjęcie decyzji w sprawie zatwierdzenia statutu powinno nastąpić w możliwie krótkim
terminie, nie dłuższym jednak niż 3 miesiące od przedłożenia statutu organowi założycielskiemu.
Przedsiębiorstwo państwowe podlega obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego.
(skreślony).
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1998 r.
Przedsiębiorstwo państwowe uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisania do Krajowego
Rejestru Sądowego.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, z tym że art. 1 i 2 oraz art. 4-7 obowiązują
do dnia 31 grudnia 1990 r.
(skreślony).
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1983 r.
1.
Łączenie i podział przedsiębiorstwa państwowego utworzonego w trybie określonym w
art. 7 zarządza organ założycielski z własnej inicjatywy, za zgodą rady pracowniczej
bądź na wniosek rady pracowniczej przedsiębiorstwa lub na wniosek kierownika zakładu
przedsiębiorstwa wielozakładowego, poparty przez radę pracowniczą zakładu lub nie
mniej niż 50% załogi zakładu, w którym nie ma rady pracowniczej.
2.
W celu lepszego wykorzystania środków produkcji oraz poprawy efektywności gospodarki
właściwy ze względu na przedmiot działania przedsiębiorstw minister może podejmować
decyzje w sprawie podziału przedsiębiorstwa państwowego
1)
z własnej inicjatywy,
2)
na wniosek organu założycielskiego lub rady pracowniczej przedsiębiorstwa,
3)
na wniosek rady pracowniczej i kierownika zakładu sporządzającego bilans lub kierownika
takiego zakładu, w którym nie ma rady pracowniczej,
po zasięgnięciu opinii organu założycielskiego oraz organów przedsiębiorstwa. Od decyzji
tych przysługuje sprzeciw na podstawie art. 63.
1
Likwidacja przedsiębiorstwa państwowego polega na zadysponowaniu jego składnikami
materialnymi i niematerialnymi, o których mowa w art. 55, i wykreśleniu przedsiębiorstwa państwowego z Krajowego Rejestru Sądowego, po zaspokojeniu
lub zabezpieczeniu wierzycieli.
2.
(skreślony).
3.
(skreślony).
Istniejące w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy zrzeszenia, utworzone w trybie
art. 60 ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 22, ulegają likwidacji w terminie trzech
miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, chyba że terminy ich likwidacji upływają
wcześniej.
1.
Likwidacja przedsiębiorstwa państwowego może nastąpić, jeżeli
1
przedsiębiorstwo prowadzi działalność gospodarczą ze stratą w ciągu kolejnych sześciu
miesięcy,
1a)
(skreślony),
2)
prawomocnym wyrokiem sądu lub ostateczną decyzją administracyjną zakazano przedsiębiorstwu
działania we wszystkich dziedzinach objętych dotychczasowym przedmiotem działania,
a przedsiębiorstwo nie podjęło działalności w innej dziedzinie,
3
z wnioskiem takim zwróci się zarząd komisaryczny,
4
ponad połowę aktywów ogółem przedsiębiorstwa łącznie
a)
stanowią udziały, inne tytuły uczestnictwa w spółkach lub obligacje,
b)
oddano do używania innym osobom na podstawie umów prawa cywilnego.
2
Decyzję o likwidacji podejmuje organ założycielski z własnej inicjatywy bądź na wniosek
rady pracowniczej przedsiębiorstwa, o ile minister właściwy do spraw Skarbu Państwa
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 13,
17 i 19, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, oraz art. 18 ust. 4, który wchodzi
w życie z dniem 1 stycznia 1995 r.
Od decyzji organu założycielskiego, o której mowa w art. 19 ust. 2, radzie pracowniczej
i dyrektorowi przedsiębiorstwa przysługuje sprzeciw w trybie art. 63.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Z chwilą postawienia przedsiębiorstwa państwowego w stan likwidacji
1)
organ założycielski odwołuje dyrektora przedsiębiorstwa i wyznacza likwidatora,
2)
ulegają rozwiązaniu, z mocy prawa, organy samorządu załogi przedsiębiorstwa,
3
kompetencje rady pracowniczej do zatwierdzania rocznych sprawozdań finansowych przedsiębiorstw
państwowych, postawionych w stan likwidacji, wykonuje organ założycielski.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1997 r., z wyjątkiem
art. 14 pkt 2 i art. 17 pkt 2-13, które wchodzą w życie z dniem 8 kwietnia 1997 r.
1
Zamiar wraz z założeniami dokonania połączenia, podziału oraz likwidacji przedsiębiorstwa
państwowego przedstawia się w formie pisemnej ogólnemu zebraniu pracowników lub radzie
pracowniczej przedsiębiorstwa oraz związkom zawodowym działającym w przedsiębiorstwie
w celu uzyskania opinii.
2.
W wypadku wniosku o likwidację przedsiębiorstwa opinia może zawierać propozycje zmierzające
do wyprowadzenia przedsiębiorstwa z trudnej sytuacji gospodarczej.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, z tym że przepisy art. 11 pkt 9 i pkt 13
lit. b) wchodzą w życie z dniem 31 marca 1988 r., a przepisy art. 3, art. 5 pkt 5
i 6, art. 7, art. 8 pkt 2, art. 9, 10 i 14 wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 1988 r.
1.
Przed podjęciem decyzji o połączeniu, podziale lub likwidacji przedsiębiorstwa przeprowadza
się postępowanie przygotowawcze.
2
Do przeprowadzenia postępowania przygotowawczego organ założycielski powołuje zespół
przygotowawczy. Zespół ten ma zbadać przyczyny, cel, potrzebę i warunki zamierzonych
zmian organizacyjnych oraz przedstawić opinię, a w przypadku likwidacji - jej program.
Przedsiębiorstwo państwowe może być postawione w stan upadłości.
1.
Z dniem ogłoszenia upadłości przedsiębiorstwa państwowego
1)
organ założycielski odwołuje dyrektora przedsiębiorstwa i wyznacza reprezentanta upadłego,
2)
ulegają rozwiązaniu, z mocy prawa, organy samorządu załogi przedsiębiorstwa.
2.
Wynagrodzenie reprezentanta upadłego ustala sędzia komisarz, na wniosek organu założycielskiego,
zgodnie z przepisami prawa upadłościowego.
3.
Wynagrodzenie reprezentanta upadłego wypłacane jest z funduszu masy upadłości i zaliczane
do kosztów postępowania upadłościowego.
Z dniem ogłoszenia o wszczęciu postępowania upadłościowego wobec likwidowanego przedsiębiorstwa
postępowanie likwidacyjne ulega zawieszeniu, a następnie, z dniem ogłoszenia upadłości,
umorzeniu z mocy prawa.
W sprawach nieuregulowanych niniejszą ustawą mają zastosowanie przepisy prawa upadłościowego.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, z tym że przepisy rozdziału 1 ustawy stosuje
się począwszy od dnia zniesienia stanu wojennego, wprowadzonego uchwałą Rady Państwa z dnia 12 grudnia 1981 r. w sprawie wprowadzenia stanu wojennego
ze względu na bezpieczeństwo Państwa i zawieszonego uchwałą Rady Państwa z dnia 19 grudnia 1982 r. w sprawie zawieszenia stanu wojennego.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
1
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób łączenia, podziału i likwidacji
przedsiębiorstw państwowych.
2
Do likwidacji przedsiębiorstwa państwowego na podstawie art. 16 ust. 7 ustawy z dnia 5 stycznia 1991 r. - Prawo budżetowe
(Dz. U. Nr 4, poz. 18 i Nr 34, poz. 150)
1.
Tworzenie zakładów i innych jednostek organizacyjnych przedsiębiorstwa państwowego,
system kontroli wewnętrznej, stosunki prawne między jednostkami organizacyjnymi wchodzącymi
w skład przedsiębiorstwa oraz zasady występowania w stosunkach prawnych z innymi jednostkami
organizacyjnymi określa statut przedsiębiorstwa.
2.
W przedsiębiorstwie wielozakładowym zakres praw i obowiązków zakładów powinien odpowiadać
charakterowi ich działalności oraz warunkom i potrzebom.
1.
Regulamin organizacyjny przedsiębiorstwa państwowego określa szczegółowo zakres działania,
podział czynności i odpowiedzialność osób pełniących funkcje kierownicze i samodzielne
w przedsiębiorstwie.
2.
Regulamin organizacyjny przedsiębiorstwa ustala dyrektor po zasięgnięciu opinii rady
pracowniczej.
1.
Statut przedsiębiorstwa państwowego może przewidywać powołanie jako organów doradczych
i opiniodawczych dyrektora - kolegium przedsiębiorstwa oraz rady techniczno-ekonomicznej.
2.
Członków tych organów powołuje dyrektor przedsiębiorstwa.
1.
Statut przedsiębiorstwa może przewidywać powołanie przez dyrektora przedsiębiorstwa
komisji do rozstrzygania sporów majątkowych między jednostkami organizacyjnymi, wchodzącymi
w skład przedsiębiorstwa.
2.
Komisji przewodniczy radca prawny przedsiębiorstwa.
3.
Jeżeli statut nie stanowi inaczej, orzeczenie komisji jest ostateczne.
Ustawa wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie miesiąca
od dnia jej ogłoszenia, z wyjątkiem art. 5 ust. 2 i 3 oraz art. 10 i 11, które wchodzą
w życie z dniem 1 stycznia 2001 r., oraz art. 18 w zakresie zmian określonych w pkt
3, a także art. 19, 20, 23 i 24, które wchodzą w życie pierwszego dnia miesiąca następującego
po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.
Organami przedsiębiorstwa państwowego są: ogólne zebranie pracowników (delegatów),
rada pracownicza i dyrektor przedsiębiorstwa.
Kompetencje ogólnego zebrania pracowników (delegatów) i rady pracowniczej określa
ustawa o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego.
1.
Dyrektor przedsiębiorstwa państwowego zarządza przedsiębiorstwem i reprezentuje je
na zewnątrz.
2.
Dyrektor przedsiębiorstwa państwowego, działając zgodnie z przepisami prawa, podejmuje
decyzje samodzielnie i ponosi za nie odpowiedzialność.
1.
Dyrektora przedsiębiorstwa państwowego powołuje rada pracownicza.
2.
W przedsiębiorstwach nowo organizowanych pierwszego dyrektora przedsiębiorstwa powołuje
organ założycielski. W tym samym trybie organ założycielski może powołać dyrektora,
jeżeli rada pracownicza przedsiębiorstwa w terminie 6 miesięcy nie wykorzystała uprawnień
przewidzianych w ust. 1.
3.
Do czasu powołania dyrektora w przedsiębiorstwach nowo organizowanych organ założycielski
może wyznaczyć tymczasowego kierownika przedsiębiorstwa na okres nie dłuższy niż 6
miesięcy. Przepis ten nie narusza uprawnienia, o którym mowa w zdaniu pierwszym ust.
2.
Organ uprawniony do powołania dyrektora może wyznaczyć tymczasowego kierownika przedsiębiorstwa
również w innych przypadkach niż określone w art. 33 i 41, a w szczególności
1)
odwołania dyrektora,
2)
rezygnacji dyrektora z zajmowanego stanowiska,
3)
wygaśnięcia okresu, na jaki dyrektor był powołany,
4)
zawieszenia przez sąd postępowania upadłościowego,
5)
zakończenia lub przerwania postępowania naprawczego,
6)
rozwiązania ze skutkiem natychmiastowym umowy o zarządzanie przedsiębiorstwem lub
z upływem terminu jej wypowiedzenia,
7)
śmierci dyrektora.
1.
Dyrektora przedsiębiorstwa użyteczności publicznej powołuje i odwołuje organ założycielski.
1a
W przedsiębiorstwie użyteczności publicznej, dla którego organem założycielskim jest
wojewoda i którego działalność wykracza poza obszar województwa, dyrektora przedsiębiorstwa
powołuje i odwołuje wojewoda w porozumieniu z ministrem właściwym ze względu na przedmiot
działalności przedsiębiorstwa.
2
Od decyzji organu założycielskiego, o której mowa w ust. 1 i 1a, przysługuje radzie
pracowniczej sprzeciw w trybie art. 63.
1.
Dyrektora przedsiębiorstwa powołuje się spośród kandydatów wyłonionych w drodze konkursu.
Powołanie dyrektora bez przeprowadzenia konkursu jest nieważne.
2
W skład komisji konkursowej wchodzą trzy osoby wskazane przez organ założycielski
i dwie wskazane przez radę pracowniczą.
3.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa organizację i tryb przeprowadzania
konkursu.
Ustawa wchodzi wżycie po upływie 1 miesiąca od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem
1)
art. 21 i 22, art. 25 pkt 2 oraz art. 31, które wchodzą w życie po upływie 2 miesięcy
od dnia powołania pierwszego składu Komisji,
1a)
art. 16-18, które wchodzą w życie z dniem 1 marca 2002 r.,
2)
art. 19, 24, 26, 28 i 29, które wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2002 r.
Dyrektora przedsiębiorstwa powołuje się na okres 5 lat lub na czas nieokreślony.
1
Rada pracownicza może odwołać dyrektora przedsiębiorstwa za zgodą organu założycielskiego.
Organ założycielski przedstawia stanowisko w terminie jednego miesiąca od dnia wystąpienia
rady pracowniczej w tej sprawie.
2
Odwołanie dyrektora bez zgody organu założycielskiego jest nieważne.
3.
(skreślony).
4
W razie nieodwołania dyrektora przez radę pracowniczą z przyczyn, o których mowa w
art. 42, dyrektora przedsiębiorstwa odwołuje organ założycielski.
5.
Od decyzji, o której mowa w ust. 4, przysługuje radzie pracowniczej sprzeciw w trybie
art. 63.
1.
Organ założycielski może odwołać dyrektora, jeżeli
1)
dyrektor w związku z pełnieniem funkcji dopuszcza się rażącego naruszenia prawa,
2)
zaistniały przesłanki określone w art. 52 § 1 lub art. 53 § 1 Kodeksu pracy,
3
przedsiębiorstwo państwowe przez co najmniej 3 kolejne miesiące nie wypełnia wobec
Skarbu Państwa zobowiązań z tytułu podatków,
4
przedsiębiorstwo państwowe przekroczyło wskaźniki przyrostu przeciętnego miesięcznego
wynagrodzenia, ustalone przez Trójstronną Komisję do Spraw Społeczno-Gospodarczych
lub Radę Ministrów, w trybie określonym w ustawie z dnia 16 grudnia 1994 r. o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu
przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz o zmianie niektórych ustaw
(Dz. U. z 1995 r. Nr 1, poz. 2 i Nr 43, poz. 221, z 1997 r. Nr 121, poz. 770, z 1998 r. Nr 162, poz. 1112 oraz z 2001 r. Nr 5, poz. 45 i Nr 100, poz. 1080), co spowodowało pogorszenie sytuacji finansowej przedsiębiorstwa.
2.
Od decyzji o odwołaniu dyrektora z przyczyn określonych w ust. 1 radzie pracowniczej
nie przysługuje sprzeciw w trybie art. 63.
3
Odwołanie dokonane z przyczyn, o których mowa w ust. 1 pkt 4, pociąga za sobą skutki,
jakie przepisy prawa wiążą z rozwiązaniem umowy o pracę przez zakład pracy bez wypowiedzenia
z winy pracownika.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
Jeżeli w stosunku do decyzji odwołującej dyrektora przedsiębiorstwa państwowego został
zgłoszony sprzeciw, rozwiązanie stosunku pracy z odwołanym dyrektorem następuje w
trybie i na zasadach określonych w art. 70-72 Kodeksu pracy po cofnięciu sprzeciwu przez organ, który go wniósł, albo oddaleniu przez sąd wniosku
o uchylenie decyzji (uchwały) o odwołaniu dyrektora.
1.
W wypadku odwołania dyrektora przysługuje odprawa w wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia
2
Odprawa nie przysługuje, gdy odwołanie nastąpiło
1)
na wniosek dyrektora,
2)
z przyczyn określonych w art. 37a ust. 1,
3)
z przyczyn uzasadniających rozwiązanie stosunku pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika
oraz przyczyn, o których mowa w art. 42,
4)
w związku z likwidacją przedsiębiorstwa, podziałem bądź ogłoszeniem jego upadłości,
5)
w związku z przejściem dyrektora na emeryturę lub rentę i nabyciem przez niego uprawnień
do otrzymania jednorazowej odprawy pieniężnej z tego tytułu.
3
Odprawa nie przysługuje, jeżeli po ustaniu stosunku pracy odwołany dyrektor powołany
został na stanowisko tymczasowego kierownika przedsiębiorstwa lub przyjął obowiązki
zarządcy komisarycznego bądź zarządcy przedsiębiorstwa.
4
Odprawę wypłaca się w dniu rozwiązania stosunku pracy.
Ustawa wchodzi w życie od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym
ustawa została ogłoszona.
1.
Czynności prawne w zakresie stosunku pracy dyrektora przedsiębiorstwa wykonuje organ
uprawniony do powołania dyrektora.
2.
Organ powołujący dyrektora przedsiębiorstwa państwowego proponuje warunki pracy i
płacy osobom przystępującym do konkursu na dyrektora.
1.
Rada pracownicza uprawniona do powołania dyrektora może go zawiesić w czynnościach
na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, jeżeli dalsze pełnienie przez niego funkcji zagraża
podstawowym interesom przedsiębiorstwa. Na okres zawieszenia rada pracownicza wyznacza
tymczasowego kierownika przedsiębiorstwa.
2.
Od decyzji o zawieszeniu służy dyrektorowi przedsiębiorstwa oraz organowi założycielskiemu
sprzeciw w trybie art. 63. Wniesienie sprzeciwu nie wstrzymuje wykonania decyzji.
3.
W okresie zawieszenia dyrektor przedsiębiorstwa zachowuje prawo do dotychczasowego
wynagrodzenia oraz inne uprawnienia wynikające ze stosunku pracy.
1
Dyrektor przedsiębiorstwa państwowego, jego zastępca, główny księgowy, osoby zatrudnione
na stanowiskach równorzędnych oraz członkowie rady pracowniczej nie mogą mieć udziałów
lub akcji przedsiębiorców tworzonych przez to przedsiębiorstwo, a także pozostawać
w nich w stosunku pracy, ani świadczyć pracy na ich rzecz na podstawie innego tytułu
prawnego. Zakaz ten nie dotyczy członkostwa w radach nadzorczych.
2.
Naruszenie przepisu ust. 1 jest podstawą odwołania ze stanowiska lub wypowiedzenia stosunku pracy. Przepisu
art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o samorządzie załogi przedsiębiorstwa
państwowego
(Dz. U. Nr 24, poz. 123, z 1986 r. Nr 17, poz. 88, z 1987 r. Nr 33, poz. 181, z 1989 r. Nr 10, poz. 57, z 1990 r. Nr 17, poz. 99 i z 1991 r. Nr 2, poz. 6, z 1996 r. Nr 24, poz. 110 i Nr 118, poz. 561 oraz z 1997 r. Nr 43, poz. 272) nie stosuje się.
3
Przepis ust. 1 nie narusza przepisów o szczególnych obowiązkach osób wykonujących
kierownicze funkcje u przedsiębiorców.
1.
Dyrektor przedsiębiorstwa państwowego, jego zastępca, główny księgowy oraz osoby zatrudnione
na stanowiskach równorzędnych mają prawo do prowizji od zysku przedsiębiorstwa państwowego,
zwanej dalej „prowizją”.
2.
Podstawę naliczania prowizji stanowi zysk bilansowy pomniejszony o podatek od wzrostu
wynagrodzeń.
3.
Kwota prowizji obciąża zysk bilansowy roku obliczeniowego, pomniejszony o podatek
dochodowy, dywidendę i inne zobowiązania wobec budżetu oraz nagrody i premie z zysku.
4.
Prowizja nie stanowi składnika wynagrodzenia.
5.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, zasady przyznawania prowizji oraz
jakie osoby należy rozumieć przez osoby zatrudnione na stanowiskach równorzędnych.
6
W wypadku, o którym mowa w art. 37a ust. 1 pkt 4, organ założycielski może osoby wymienione
w ust. 1 pozbawić prowizji lub zmniejszyć im prowizję od zysku przedsiębiorstwa.
Zastępcę dyrektora przedsiębiorstwa oraz głównego księgowego powołuje i odwołuje dyrektor
przedsiębiorstwa za zgodą rady pracowniczej.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
1.
Rada pracownicza przedsiębiorstwa może wystąpić do organu założycielskiego z wnioskiem
o odwołanie dyrektora przedsiębiorstwa powołanego przez ten organ, jeżeli dyrektor
-
swoją działalnością poważnie narusza przepisy prawa,
-
swoją nieprawidłową pracą powoduje, że przedsiębiorstwo nie osiąga zadowalających
wyników gospodarczych.
2.
Rada pracownicza może wystąpić do dyrektora przedsiębiorstwa z umotywowanym wnioskiem
o odwołanie zastępcy dyrektora.
3.
Organ, który otrzymał wniosek rady pracowniczej w sprawie określonej w ust. 1, zobowiązany
jest w ciągu dwóch tygodni uwzględnić wniosek albo przeprowadzić postępowanie wyjaśniające.
Jeżeli zarzuty w toku postępowania wyjaśniającego zostaną potwierdzone, organ założycielski
obowiązany jest w ciągu siedmiu dni uwzględnić wniosek.
4.
W wypadku rozbieżności stanowisk w odniesieniu do wyników postępowania wyjaśniającego
rada pracownicza może zgłosić sprzeciw, który podlega rozpatrzeniu w trybie art. 63.
1
Organ założycielski może powierzyć zarządzanie przedsiębiorstwem państwowym osobie
fizycznej lub prawnej.
1a
Powierzenie zarządzania przedsiębiorstwem może nastąpić
1)
z inicjatywy organu założycielskiego za zgodą rady pracowniczej i ogólnego zebrania
pracowników (delegatów) przedsiębiorstwa,
2)
na wniosek rady pracowniczej przedsiębiorstwa za zgodą ogólnego zebrania pracowników
(delegatów).
1b
Z inicjatywą powierzenia zarządzania przedsiębiorstwem może wystąpić również zarządca
komisaryczny, o ile istnieją przesłanki do uchylenia zarządu komisarycznego, o którym
mowa w art. 69 ust. 1.
1c
Wniosek zarządcy komisarycznego powinien być poparty
1)
pozytywnym wynikiem referendum przeprowadzonego w przedsiębiorstwie albo
2)
pozytywną opinią działających w przedsiębiorstwie organizacji związkowych, pod warunkiem,
że członkowie tych organizacji stanowią ponad połowę pracowników przedsiębiorstwa.
2.
Powierzenie zarządzania następuje w drodze umowy zawartej na czas oznaczony, nie krótszy
niż trzy lata, między Skarbem Państwa reprezentowanym przez organ założycielski a
zarządcą (umowa o zarządzanie przedsiębiorstwem).
3.
Umowa o zarządzanie przedsiębiorstwem powinna określać w szczególności
1)
obowiązki zarządcy w zakresie bieżącego zarządzania oraz zmian i usprawnień w przedsiębiorstwie,
2
zasady wynagradzania zarządcy, z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami
prawnymi
(Dz. U. Nr 26, poz. 306 oraz z 2001 r. Nr 85, poz. 924 i Nr 154, poz. 1799),
3)
kryteria oceny efektywności zarządzania,
4)
odpowiedzialność za powierzone przedsiębiorstwo.
4.
Jeżeli zarządcą jest osoba prawna, umowa powinna przewidywać, kto w jej imieniu będzie
dokonywał czynności zarządu.
5.
Zarządca, a w przypadku, o którym mowa w ust. 4, osoba działająca w jego imieniu,
jest umocowany do składania wszelkich oświadczeń woli w imieniu zarządzanego przedsiębiorstwa.
6.
(skreślony).
1.
Z chwilą objęcia obowiązków przez zarządcę
1)
organy samorządu załogi ulegają rozwiązaniu z mocy prawa,
2)
organ założycielski odwołuje dyrektora przedsiębiorstwa,
3
zarządca przejmuje kompetencje dyrektora przedsiębiorstwa i organów samorządu załogi,
z wyjątkiem
a)
prawa sprzeciwu wobec decyzji organu założycielskiego,
b)
przyjmowania i zatwierdzania sprawozdania finansowego,
c)
dokonywania podziału na fundusze wygospodarowanego zysku przez przedsiębiorstwo oraz
zasad wykorzystania tych funduszy.
2.
W przedsiębiorstwie państwowym, w którym zarządca objął swe obowiązki, organ założycielski
ustanawia radę nadzorczą zgodnie z art. 59 i powierza jej wykonywanie stałego nadzoru
nad działalnością przedsiębiorstwa.
3.
Pracownicy przedsiębiorstwa wybierają jedną trzecią składu rady nadzorczej. Przepisy
o wyborze członków rady pracowniczej stosuje się odpowiednio.
4
Kompetencje, o których mowa w ust. 1 pkt 3 lit. b) i c), przejmuje organ założycielski.
Organ założycielski może kompetencje te przekazać radzie nadzorczej.
1.
Organ założycielski może rozwiązać ze skutkiem natychmiastowym umowę o zarządzanie
przedsiębiorstwem, jeżeli
1)
zarządca w związku z zarządzaniem przedsiębiorstwem dopuszcza się rażącego naruszenia
prawa,
2
przedsiębiorstwo państwowe przez co najmniej 3 kolejne miesiące nie wypełnia zobowiązań
wobec Skarbu Państwa z tytułu podatków,
3)
zarządca w sposób istotny naruszył postanowienia umowy o zarządzanie przedsiębiorstwem,
4
zachodzi wypadek, o którym mowa w art. 37a ust. 1 pkt 4.
2.
Niezwłocznie po ustaniu umowy o zarządzanie przedsiębiorstwem rada nadzorcza przedsiębiorstwa
zarządza i przeprowadza wybory do organów samorządu załogi przedsiębiorstwa, chyba
że zawarto umowę na dalszy okres.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi tryb zawierania umowy o zarządzanie
przedsiębiorstwem.
1.
Organ założycielski wyposaża przedsiębiorstwo w środki niezbędne do prowadzenia działalności
określonej w akcie prawnym o jego utworzeniu.
2.
Przedsiębiorstwo, gospodarując wydzielonym mu i nabytym mieniem, zapewnia jego ochronę.
3
Przedsiębiorstwo państwowe sprzedaje mienie zaliczone, zgodnie z odrębnymi przepisami,
do rzeczowego majątku trwałego w drodze publicznego przetargu.
3a
W wypadku likwidacji przedsiębiorstwa państwowego
1)
sprzedaż środków trwałych może być również dokonana na podstawie oferty ogłoszonej
publicznie bądź w wyniku rokowań podjętych na podstawie publicznego zaproszenia,
2)
likwidator może, za zgodą organu założycielskiego, przekazać gminie (związkowi międzygminnemu)
lub państwowej osobie prawnej mienie przedsiębiorstwa państwowego nieobjęte przepisami
o zasadach przekazywania zakładowych budynków mieszkalnych przez przedsiębiorstwa
państwowe, o ile wierzytelności zostały zabezpieczone.
4.
Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia zasady organizowania przetargu oraz
warunki, w których dopuszcza się odstąpienie od przetargu.
1
Przedsiębiorstwo państwowe zgłasza organowi założycielskiemu zamiar dokonania czynności
prawnej, mającej za przedmiot mienie przedsiębiorstwa zaliczone zgodnie z odrębnymi
przepisami do rzeczowego lub finansowego majątku trwałego, polegającej na
1)
wniesieniu do spółki lub fundacji,
2)
dokonaniu darowizny,
3)
nieodpłatnym oddaniu do używania innym podmiotom w drodze umów prawa cywilnego;
organ założycielski może, w terminie miesiąca od dnia otrzymania zgłoszenia, nie wyrazić
zgody na dokonanie czynności prawnej objętej zamiarem.
1a
Przepis ust. 1 stosuje się w wypadku zamiaru dokonania czynności prawnej polegającej
na sprzedaży przez przedsiębiorstwo akcji lub udziałów, z wyjątkiem akcji spółek dopuszczonych
do publicznego obrotu.
1b
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do czynności prawnych, które wymagają zezwolenia na
podstawie przepisów ustawy o spółkach z udziałem zagranicznym.
2.
W przypadku niewyrażenia przez organ założycielski zgody na dokonanie czynności prawnych,
o których mowa w ust. 1, organom przedsiębiorstwa przysługuje sprzeciw w trybie art.
63.
3.
Do odpłatnego oddania mienia przedsiębiorstwa państwowego do używania innym podmiotom
na podstawie umów prawa cywilnego stosuje się odpowiednio przepisy art. 46 ust. 3
i 4.
Czynności prawne, dokonane z naruszeniem przepisów art. 46 ust. 3-4, oraz czynności
prawne, o których mowa w art. 46a ust. 1, dokonane pomimo niewyrażenia zgody przez
organ założycielski, są nieważne.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 1983 r.
Przedsiębiorstwo państwowe występuje w obrocie we własnym imieniu i na własny rachunek.
Organ założycielski nie może pozbawić przedsiębiorstwa państwowego składników wydzielonego
mu lub nabytego przez przedsiębiorstwo mienia, z zastrzeżeniem art. 18 ust. 1.
2.
Niezakończone postępowanie likwidacyjne przedsiębiorstwa państwowego, wszczęte na
podstawie art. 29 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych, kontynuuje się na podstawie ustawy niniejszej.
1
Z dniem likwidacji lub upadłości przedsiębiorstwa mienie tego przedsiębiorstwa pozostałe
po likwidacji lub upadłości, w tym środki finansowe, przejmuje, z zastrzeżeniem ust.
5, minister właściwy do spraw Skarbu Państwa
2.
Do czasu zadysponowania mieniem, o którym mowa w ust. 1, minister właściwy do spraw
Skarbu Państwa
3
Środki finansowe przejęte w trybie przepisu ust. 1 oraz uzyskane ze zbycia mienia,
o którym mowa w ust. 1, Minister Skarbu Państwa może gromadzić na wyodrębnionym rachunku
środków specjalnych określonych w art. 56 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji
przedsiębiorstw państwowych
(Dz. U. Nr 118, poz. 561 i Nr 156, poz. 775, z 1997 r. Nr 32, poz. 184, Nr 98, poz. 603, Nr 106, poz. 673, Nr 121, poz. 770, Nr 137, poz. 926 i Nr 141, poz. 945, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, z 1999 r. Nr 40, poz. 400 i Nr 101, poz. 1178, z 2000 r. Nr 15, poz. 180, Nr 26, poz. 306, Nr 31, poz. 383, Nr 60, poz. 703, Nr 84, poz. 948 i Nr 122, poz. 1315, z 2001 r. Nr 63, poz. 637, Nr 72, poz. 745, Nr 76, poz. 807 i Nr 122, poz. 1320 oraz z 2002 r. Nr 25, poz. 253) i przeznaczać na uzupełnianie środków brakujących na pokrycie kosztów procesów likwidacyjnych,
postępowania upadłościowego oraz zarządu mieniem, o którym mowa w ust. 1.
4.
Środki finansowe, o których mowa w ust. 3, są środkami specjalnymi, w rozumieniu przepisów
prawa budżetowego.
5
Mienie pozostałe po likwidacji przedsiębiorstwa państwowego, którego organem założycielskim
był Minister Obrony Narodowej, podlega przekazaniu na zasadach i w trybie określonym
w ustawie z dnia 30 maja 1996 r. o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu
Państwa oraz o Agencji Mienia Wojskowego
(Dz. U. Nr 90, poz. 405 i Nr 156, poz. 775, z 1997 r. Nr 80, poz. 509 i Nr 121, poz. 770, z 2000 r. Nr 48, poz. 550 i Nr 95, poz. 1041 oraz z 2001 r. Nr 154, poz. 1800).
Nabycie mienia na podstawie art. 46 ust. 3a i art. 49 ust. 1 następuje zgodnie z zasadami Kodeksu cywilnego i jest nieodpłatne.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art.
9 ust. 2 oraz przepisów rozdziału 4, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 1996 r.
1.
Do dokonywania czynności prawnych samodzielnie w imieniu przedsiębiorstwa państwowego
upoważniony jest dyrektor. Zastępcy dyrektora oraz pełnomocnicy przedsiębiorstwa działają
w granicach ich umocowania.
2.
Jeżeli czynności prawne, dokonywane przez osoby określone w ust. 1, obejmują rozporządzanie
prawem, którego wartość przekracza pięć tysięcy złotych
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1.
Pełnomocników ustanawia i odwołuje dyrektor przedsiębiorstwa.
2.
Udzielenie pełnomocnictwa wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności.
3.
Udzielenie i odwołanie pełnomocnictwa podlega ujawnieniu w Krajowym Rejestrze Sądowym
(skreślony).
Przedsiębiorstwo prowadzi działalność na zasadach racjonalnej gospodarki, samofinansowania
oraz rachunku ekonomicznego.
1.
Przedsiębiorstwo prowadzi rzetelną rachunkowość oraz sporządza na jej podstawie bilans.
2.
Bilans przedsiębiorstwa podlega weryfikacji przez państwowe organy kontroli na zasadach
określonych w przepisach szczególnych.
1.
Przedsiębiorstwo państwowe może podjąć działalność w dziedzinie nieprzewidzianej w
akcie o jego utworzeniu.
2.
Jeżeli podjęcie nowej działalności prowadzi do zaniechania lub znacznego ograniczenia
działalności przewidzianej w akcie o utworzeniu przedsiębiorstwa, organ założycielski
może zobowiązać przedsiębiorstwo do zaprzestania nowej działalności.
3.
Podjęcie nowej działalności podlega ujawnieniu w Krajowym Rejestrze Sądowym
1
Dyrektor przedsiębiorstwa ma obowiązek zgłosić pisemnie radzie pracowniczej przedsiębiorstwa,
bankowi finansującemu oraz organowi założycielskiemu, że przedsiębiorstwo prowadzi
działalność gospodarczą ze stratą.
2.
W wypadku określonym w ust. 1, na wniosek rady pracowniczej przedsiębiorstwa lub z
własnej inicjatywy, organ założycielski powoła komisję w celu zbadania i oceny stanu
gospodarczego przedsiębiorstwa i przedstawienia wniosków.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
(skreślony).
1.
Organ założycielski dokonuje kontroli i oceny działalności przedsiębiorstwa oraz pracy
dyrektora.
2.
Organ założycielski ma prawo władczego wkraczania w sprawy przedsiębiorstwa tylko
w wypadkach przewidzianych przepisami ustawowymi.
Akt o utworzeniu przedsiębiorstwa może przewidzieć, że uprawnienia organu założycielskiego
w zakresie nadzoru, określone w niniejszej ustawie, mogą być przekazane powołanej
przez ten organ radzie nadzorczej.
1.
Organ założycielski ma prawo nałożyć na przedsiębiorstwo obowiązek wprowadzenia do
planu przedsiębiorstwa zadania lub wyznaczyć przedsiębiorstwu zadanie poza planem,
jeżeli jest to niezbędne ze względu na potrzeby obrony kraju, w wypadku klęski żywiołowej
bądź w celu wykonania zobowiązań międzynarodowych.
2.
W wypadku określonym w ust. 1 organ założycielski zapewnia przedsiębiorstwu środki
niezbędne do wykonania nałożonego na przedsiębiorstwo zadania.
3.
Wykonanie zadania następuje na podstawie umowy zawartej między przedsiębiorstwem a
jednostką organizacyjną wskazaną przy nakładaniu zadania.
Organ założycielski, w razie stwierdzenia, że decyzja dyrektora jest sprzeczna z prawem,
wstrzymuje jej wykonanie oraz zobowiązuje dyrektora do jej zmiany lub cofnięcia.
(skreślony).
1.
Dyrektorowi przedsiębiorstwa oraz radzie pracowniczej przysługuje prawo wniesienia
sprzeciwu w stosunku do decyzji podjętych wobec przedsiębiorstwa przez organ sprawujący
nad nim nadzór.
2.
Sprzeciw wraz z jego uzasadnieniem wnosi się do organu, który decyzję wydał, w terminie
siedmiu dni od daty jej przekazania. Wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonanie decyzji.
3.
W razie podtrzymania decyzji przez organ, do którego został skierowany sprzeciw, dyrektorowi
przedsiębiorstwa oraz radzie pracowniczej przysługuje prawo wniesienia w ciągu siedmiu
dni sprawy do sądu. Sąd w terminie czternastu dni wyznacza rozprawę.
1.
W razie doznania szkody z powodu wykonania decyzji organu sprawującego nadzór, przedsiębiorstwo
może żądać od tego organu odszkodowania.
2.
Spory wynikłe na tle przepisu ust. 1 rozstrzyga sąd.
3.
Z żądaniem odszkodowania może wystąpić dyrektor przedsiębiorstwa lub rada pracownicza
przedsiębiorstwa.
1
Jeżeli przedsiębiorstwo prowadzi działalność ze stratą, organ założycielski w porozumieniu
z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych
1a
Z przyczyn określonych w art. 37a ust. 1 pkt 4 organ założycielski może wszcząć postępowanie
naprawcze, ustanawiając nad przedsiębiorstwem zarząd komisaryczny.
1b
Od decyzji organu założycielskiego, o których mowa w ust. 1 i 1a, nie przysługuje
sprzeciw.
2.
Zarząd komisaryczny ustanawia się na czas oznaczony.
3
Ustanowienie zarządu komisarycznego i jego uchylenie podlega wpisowi do Krajowego
Rejestru Sądowego.
1.
Organ założycielski wyznacza i odwołuje osobę sprawującą zarząd komisaryczny.
2.
Z chwilą ustanowienia zarządu komisarycznego organy przedsiębiorstwa ulegają rozwiązaniu.
Organ założycielski odwołuje dyrektora przedsiębiorstwa.
3
Osoba sprawująca zarząd komisaryczny przejmuje kompetencje organów przedsiębiorstwa,
z wyjątkiem
1)
przyjmowania i zatwierdzania sprawozdania finansowego,
2)
dokonywania podziału wygospodarowanego zysku przez przedsiębiorstwo na fundusze oraz
zasad wykorzystania tych funduszy.
4
Kompetencje, o których mowa w ust. 3, przejmuje organ założycielski.
1.
Z dniem wejścia w życie ustawy organami założycielskimi przedsiębiorstw państwowych
stają się naczelne, centralne lub terenowe organy administracji państwowej, które
sprawowały nadzór nad tymi przedsiębiorstwami.
2.
Podmioty gospodarcze, wpisane w dniu wejścia w życie ustawy do rejestru przedsiębiorstw
państwowych, stają się z mocy prawa przedsiębiorstwami państwowymi w rozumieniu niniejszej
ustawy.
3.
Organy prowadzące dotychczas rejestr przedsiębiorstw przekażą ten rejestr wraz z należącą
do niego dokumentacją, w terminie trzech miesięcy od daty wejścia w życie ustawy,
właściwym sądom, ustalonym w trybie przepisu art. 19 ust. 2. Do dnia przekazania tego
rejestru organy te prowadzą rejestr na dotychczasowych zasadach.
4.
Zjednoczenia przedsiębiorstw państwowych podlegają zniesieniu na zasadach oraz w trybie
i terminie ustalonych przez Radę Ministrów.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1992 r., z tym że art. 64 wchodzi w życie
z dniem ogłoszenia.
1.
Osoba sprawująca zarząd komisaryczny niezwłocznie po jego ustanowieniu jest obowiązana
przedstawić organowi założycielskiemu do zatwierdzenia program naprawy przedsiębiorstwa.
2.
Osoba sprawująca zarząd komisaryczny przedstawia organowi założycielskiemu co trzy
miesiące sprawozdanie ze swojej działalności.
1.
Dyrektorzy przedsiębiorstw państwowych w okresie jednego miesiąca od dnia wejścia
w życie ustawy przedłożą ogólnym zebraniom załóg projekty statutów przedsiębiorstw.
2.
Ogólne zebrania załóg uchwalą statuty przedsiębiorstw w okresie jednego miesiąca od
dnia przedłożenia projektu.
Zasady sprawowania zarządu komisarycznego określa organ założycielski.
1.
Traci moc dekret z dnia 26 października 1950 r. o przedsiębiorstwach państwowych
(Dz. U. z 1960 r. Nr 18, poz. 111).
2.
Przepisy wykonawcze, wydane na podstawie dekretu wymienionego w ust. 1, zachowują
moc do czasu zastąpienia ich przepisami wydanymi na podstawie niniejszej ustawy, o
ile nie są z nią sprzeczne.
3.
Do czasu wydania ustawy, o której mowa w art. 14 ust. 2, w sprawach tych stosuje się
przepisy dotychczasowe.
4.
Do czasu wydania ustaw przewidzianych w art. 51 ust. 1 oraz dostosowania ustaw wymienionych
w tym przepisie do postanowień niniejszej ustawy do przedsiębiorstw państwowych stosuje
się przepisy dotychczasowe ze zmianami wynikającymi z tej ustawy.
1.
Jeżeli ustaną przyczyny ustanowienia zarządu komisarycznego określone w art. 65 ust.
1, organ założycielski wyda zarządzenie o uchyleniu tego zarządu.
2.
Organ założycielski może w każdym czasie uchylić zarząd komisaryczny i zarządzić likwidację
przedsiębiorstwa, jeżeli dalsze wykonywanie programu, o którym mowa w art. 67 ust.
1, nie rokuje poprawy gospodarki przedsiębiorstwa.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 październikiem 1981 r.
Koszty związane ze sprawowaniem zarządu komisarycznego obciążają przedsiębiorstwo
państwowe.
(skreślone).
Uprawnienia ministra właściwego do spraw finansów publicznych
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1985 r.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia, z tym że przepisy
art. 4, 25, 39, 48-50, 63 i 70-73 oraz rozdziału 2 działu IV wchodzą w życie po upływie
14 dni od dnia ogłoszenia.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 kwietnia 2002 r., z wyjątkiem
1)
art. 31, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 2002 r.,
2)
art. 52 pkt 12 lit. a), art. 59, art. 62 pkt 1, art. 71 ust. 2 i art. 79, które wchodzą
w życie z dniem ogłoszenia,
3)
art. 1 ust. 1 pkt 1, ust. 5 oraz ust. 6 i art. 10 pkt 1, które wchodzą w życie z dniem
31 marca 2002 r.,
4)
art. 50 pkt 7, który wchodzi w życie z dniem 6 kwietnia 2002 r.,
5)
art. 2 ust. 3, art. 25, art. 36 pkt 1, 2 i 4, art. 41, art. 48, art. 52 pkt 5, art.
63 pkt 1 oraz art. 80 ust. 1 pkt 1, które wchodzą - w życie z dniem 1 lipca 2002 r.,
6)
art. 2 ust. 1, art. 14, art. 19 pkt 3, art. 27, art. 33, art. 35, art. 40, art. 46
pkt 1 i 4, art. 52 pkt 2 oraz pkt 13 w zakresie dotyczącym art. 33a ust. 1 pkt 9,
art. 54 oraz art. 63 pkt 3 i pkt 9, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2003 r.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1992 r.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem
1)
rozdziału 7, art. 65-67, art. 70, które wchodzą w życie w terminie, o którym mowa
w art. 8 ust. 3,
2)
art. 69 pkt 10, który wchodzi w życie z dniem 31 grudnia 2000 r.,
3)
art. 69 pkt 9 i pkt 21 oraz art. 74, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2001 r.,
4)
art. 71, który wchodzi w życie w terminie, o którym mowa w art. 8 ust. 3, jednak nie
wcześniej niż dnia 2 stycznia 2001 r.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1997 r., z wyjątkiem art. 3, art. 7, art. 9, art. 10, art. 20, art. 24, art. 32, art. 34, art. 37, art.
45-47, art. 50, art. 66, art. 73 ust. 1, 2 i 4, art. 74, art. 76, art. 79, art. 80
i art. 82, które wchodzą w życie z dniem 1 października 1996 r., oraz art. 41, który
wchodzi w życie z dniem wejścia w życie ustawy konstytucyjnej z dnia 21 czerwca 1996 r.
o zmianie ustawy konstytucyjnej z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach
między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie
terytorialnym
(Dz. U. Nr 106, poz. 488).
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 marca 1985 r.
Ustawa wchodzi w życie w terminie i na zasadach określonych ustawą - Przepisy wprowadzające
ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, z wyjątkiem
1)
przepisów art. 6, art. 19 ust. 4, art. 48, art. 54, art. 83 i art. 87, które wchodzą
w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia,
2)
przepisów art. 85, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 1998 r.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2001 r., z tym że przepisy art. 12-98 wchodzą
w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2002 r., z wyjątkiem
1)
rozdziału 13 i art. 136, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia,
2)
art. 21 ust. 2 i art. 27 ust. 2, które wchodzą w życie po upływie 24 miesięcy od dnia
ogłoszenia.