Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 kwietnia 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o Sądzie Najwyższym.

1.

Sąd Najwyższy jest naczelnym organem sądowym w Rzeczypospolitej Polskiej.

2.

Sąd Najwyższy sprawuje wymiar sprawiedliwości.

1.

Sąd Najwyższy sprawuje nadzór nad działalnością wszystkich innych sądów w zakresie

orzekania.

2.

Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawy w zakresie przekazanym szczególnymi przepisami.

3.

Sąd Najwyższy zapewnia prawidłowość oraz jednolitość wykładni prawa i praktyki sądowej

w dziedzinach poddanych jego właściwości.

4.

Sąd Najwyższy może opiniować projekty nadesłanych ustaw.

Sąd Najwyższy ma siedzibę w Warszawie.

1.

W skład Sądu Najwyższego wchodzą: Pierwszy Prezes, prezesi oraz sędziowie Sądu Najwyższego.

2.

Liczbę sędziów i prezesów Sądu Najwyższego ustala Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej

na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa.

3.

Ilekroć w ustawie jest mowa o sędziach Sądu Najwyższego, oznacza to także Pierwszego

Prezesa i prezesów tego Sądu.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

1.

Sąd Najwyższy dzieli się na: Izbę Administracyjną, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych,

Izbę Cywilną, Izbę Karną oraz Izbę Wojskową.

2.

Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych sprawuje, w granicach i trybie

określonym przez właściwe przepisy, nadzór nad orzecznictwem sądowym w sprawach z

zakresu prawa pracy, wynalazczych, ubezpieczeń społecznych oraz w sprawach skarg na

decyzje administracyjne, a także w sprawach przekazanych na podstawie przepisów szczególnych.

3.

Izba Cywilna sprawuje, w granicach i trybie określonym przez właściwe przepisy, nadzór

nad orzecznictwem sądowym w sprawach cywilnych i gospodarczych.

4.

Izba Karna sprawuje, w granicach i trybie określonym przez właściwe przepisy, nadzór

nad orzecznictwem sądowym w sprawach karnych należących do właściwości sądów powszechnych.

5.

Izba Wojskowa sprawuje, w granicach i trybie określonym przez właściwe przepisy, nadzór

nad orzecznictwem sądów wojskowych.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

W Sądzie Najwyższym czynne są: Biuro Orzecznictwa i Biuro Prezydialne, a w Izbie Wojskowej

- Biuro Nadzoru Pozainstancyjnego.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.

Prezydent, w drodze rozporządzenia, określa organizację Sądu Najwyższego, szczegółowy

zakres właściwości izb oraz zakres działania Biura Orzecznictwa, Biura Prezydialnego

oraz Biura Nadzoru Pozainstancyjnego w Izbie Wojskowej, a także zasady wewnętrznego

postępowania Sądu Najwyższego.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 17 października 1997 r., z wyjątkiem

1)

przepisów art. 71

2)

przepisów art. 71

1.

Na czele Sądu Najwyższego stoi Pierwszy Prezes, który kieruje jego pracami.

2.

Pierwszy Prezes pełni czynności przewidziane w ustawie, w przepisach procesowych oraz

w przepisach wydanych na podstawie art. 7, a ponadto wykonuje w stosunku do Sądu Najwyższego

czynności administracji sądowej.

3.

Pierwszy Prezes ma prawo wglądu w czynności Sądu Najwyższego; może w tym zakresie

żądać wyjaśnień oraz usunięcia uchybień.

4.

Czynności wymienione w ust. 3 nie mogą wkraczać w dziedzinę, w której sędziowie są

niezawiśli.

Kadencja Sądu Najwyższego, trwająca w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, kończy

się z dniem 30 czerwca 1990 r.

1.

Prezesi Sądu Najwyższego są zastępcami Pierwszego Prezesa. Zakres i tryb pełnienia

zastępstwa określa zarządzenie Pierwszego Prezesa.

2.

Pracami każdej z izb Sądu Najwyższego kieruje jeden z prezesów tego Sądu, powołany

do pełnienia tej funkcji przez Prezydenta.

3.

Do prezesa sprawującego kierownictwo izby stosuje się odpowiednio art. 8 ust. 2-4.

1.

Krajowa Rada Sądownictwa, w terminie 3 miesięcy od dnia podjęcia działalności przez

Radę, przedstawi Prezydentowi Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej wnioski o powołanie

sędziów Sądu Najwyższego spośród kandydatów, którymi są

1)

sędziowie Sądu Najwyższego upływającej kadencji,

2)

osoby posiadające kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska sędziego Sądu Najwyższego,

zgłoszone, w terminie 1 miesiąca od dnia podjęcia działalności przez Radę, przez Pierwszego

Prezesa Sądu Najwyższego, Ministra Sprawiedliwości, Ministra Obrony Narodowej, Prokuratora

Generalnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, zgromadzenia ogólne sędziów Sądu Najwyższego,

Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sądach wojewódzkich i zgromadzenie sędziów sądów

wojskowych, Naczelną Radę Adwokacką, Krajową Radę Radców Prawnych, Zrzeszenie Prawników

Polskich, rady wydziałów prawa szkół wyższych oraz Polską Akademię Nauk.

2.

Krajowa Rada Sądownictwa przedstawi wnioski o powołanie sędziów Sądu Najwyższego,

z uwzględnieniem podziału Sądu Najwyższego na izby, po wysłuchaniu opinii kolegium

Sądu Najwyższego obecnej kadencji co do potrzebnej liczby sędziów w poszczególnych

izbach.

1.

Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego informuje Sejm na jego żądanie o działalności Sądu

Najwyższego.

2.

Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego informuje Prezydenta i Krajową Radę Sądownictwa o

istotnych problemach wynikających z działalności i orzecznictwa tego Sądu.

1.

Sędzia Sądu Najwyższego kadencji trwającej w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy,

który nie zostanie powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego, ma prawo powrócić

na stanowisko zajmowane poprzednio lub otrzymać stanowisko równorzędne poprzednio

zajmowanemu, jeżeli nie ma przeszkód prawnych.

2.

Sędzia, o którym mowa w ust. 1, może przejść na emeryturę po przepracowaniu 25 lat

przez kobietę i 30 lat przez mężczyznę.

3.

Sędziego Izby Wojskowej, kadencji trwającej w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy,

który nie zostanie powołany na stanowisko sędziego Izby Wojskowej, powołuje się za

jego zgodą na odpowiednie stanowisko sędziowskie lub wyznacza na inne stanowisko służbowe

w Siłach Zbrojnych, a w przypadku niewyrażenia zgody - zwalnia się z zawodowej służby

wojskowej z zachowaniem wszelkich uprawnień przysługujących żołnierzowi zwolnionemu

z tej służby z przyczyn, które nie powodują utraty tych uprawnień. Korzysta on również

z innych uprawnień przewidzianych w niniejszej ustawie.

4.

Sędzia, o którym mowa w ust. 1, ma prawo przez okres 6 miesięcy od zakończenia kadencji

Sądu Najwyższego do wynagrodzenia odpowiadającego stanowisku, które zajmował, z zastrzeżeniem

ust. 5.

5.

W razie podjęcia przez sędziego niżej płatnej pracy w pełnym wymiarze najpóźniej przed

końcem okresu, o którym mowa w ust. 4, sędziemu przysługuje dodatek wyrównawczy stanowiący

różnicę pomiędzy wynagrodzeniem odpowiadającym stanowisku, które zajmował, a wynagrodzeniem

pobieranym w nowym miejscu pracy. Dodatek przysługuje do dnia 23 maja 1992 r. i ma

zastosowanie także do Pierwszego Prezesa i prezesów Sądu Najwyższego.

Ustawa wchodzi w życie po upływie trzech miesięcy od dnia ogłoszenia.

Sąd Najwyższy wydaje zbiór swoich orzeczeń zawierających rozstrzygnięcia ważniejszych

zagadnień prawnych oraz uchwał wpisanych do księgi zasad prawnych.

1.

Zgromadzenia ogólne sędziów Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz

zebranie przedstawicieli zgromadzeń ogólnych sędziów w sądach wojewódzkich - w terminie

trzech miesięcy od dnia określenia przez Krajową Radę Sądownictwa liczby sędziów sądów

dyscyplinarnych -wybiorą sędziów tych sądów.

2.

Do czasu wyboru sądów dyscyplinarnych na podstawie niniejszej ustawy działają sądy

dyscyplinarne utworzone na podstawie dotychczasowych przepisów.

3.

Niezakończone prawomocnie sprawy do dnia wyboru sądów dyscyplinarnych na podstawie

niniejszej ustawy, toczące się w dotychczasowych sądach dyscyplinarnych, przekazuje

się do dalszego rozpoznania odpowiednio Sądowi Dyscyplinarnemu i Wyższemu Sądowi Dyscyplinarnemu.

Sędziowie Sądu Najwyższego i członkowie Biura Orzecznictwa oraz pracownicy administracyjni,

pomocniczy i obsługi Sądu Najwyższego nie zrzeszeni w związkach zawodowych wybierają

radę pracowniczą, której zadaniem jest ochrona i reprezentowanie interesów zawodowych

i socjalnych, a także rozwijanie innej działalności, zmierzającej do poprawy warunków

bytowych, socjalnych i kulturalnych.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 31 marca 1990 r.

Sąd Najwyższy wykonuje swoje funkcje przez

1)

rozpoznawanie środków odwoławczych od orzeczeń sądowych stosownie do przepisów prawa

procesowego,

2

rozpoznawanie na mocy przepisów szczególnych rewizji nadzwyczajnych od orzeczeń organów

określonych w tych przepisach,

3

podejmowanie uchwał mających na celu wyjaśnienie przepisów prawnych budzących wątpliwości

w praktyce lub których stosowanie wywołało rozbieżność w orzecznictwie,

4)

podejmowanie uchwał zawierających rozstrzygnięcia zagadnień prawnych budzących poważne

wątpliwości w konkretnej sprawie,

5)

rozpoznawanie innych spraw należących do właściwości Sądu Najwyższego na mocy ustawy

niniejszej lub na mocy innych ustaw.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, z wyjątkiem art. 3 pkt 1, 2, 3, 6, 7, 8

i 9 oraz art. 4 pkt 1, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 1991 r.

1.

Sąd Najwyższy, w razie stwierdzenia przy rozpoznawaniu sprawy oczywistej obrazy przepisów

- niezależnie od innych uprawnień - wytyka uchybienie właściwemu sądowi lub innemu

organowi. Sąd Najwyższy przed wytknięciem uchybienia może żądać stosownych wyjaśnień.

Stwierdzenie i wytknięcie uchybienia nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

2.

O wytknięciu uchybienia Sąd Najwyższy zawiadamia kierownika właściwego sądu lub innego

organu, a w wypadkach poważniejszych uchybień - także kierownika właściwego organu

naczelnego.

(skreślony).

Ustawa wchodzi w życie po upływie dwóch miesięcy od dnia ogłoszenia.

1.

Uchwały przewidziane w art. 13 pkt 3 Sąd Najwyższy podejmuje w składzie siedmiu sędziów,

w składzie całej izby, w składzie połączonych izb lub w pełnym składzie Sądu Najwyższego.

2

Uchwały, o których mowa w ust. 1, Sąd Najwyższy podejmuje na wniosek Pierwszego Prezesa

lub prezesa Sądu Najwyższego, Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego,

Rzecznika Praw Obywatelskich, a ponadto: w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń

społecznych - Ministra Pracy i Polityki Socjalnej

3.

Pierwszy Prezes kieruje wniosek do rozpoznania przez jeden ze składów określonych

w ust. 1.

4.

Skład siedmiu sędziów Sądu Najwyższego może przedstawić zagadnienie prawne do rozpoznania

pełnemu składowi izby, a izba - do rozpoznania przez połączone izby albo przez pełny

skład Sądu Najwyższego.

1.

Do przedstawienia Sądowi Najwyższemu na podstawie art. 13 pkt 4 zagadnień prawnych

uprawnione są określone w przepisach szczególnych sądy oraz składy orzekające Sądu

Najwyższego.

2

Jeśli zagadnienie prawne przedstawił do rozstrzygnięcia skład trzech sędziów Sądu

Najwyższego, uchwałę przewidzianą w art. 13 pkt 4 podejmuje skład siedmiu sędziów,

a gdy zagadnienie prawne przedstawił skład siedmiu sędziów - skład całej izby.

3.

(skreślony).

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

1.

W posiedzeniu pełnego składu Sądu Najwyższego, składu połączonych izb oraz w posiedzeniu

składu izby albo składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego mogą brać udział organy wnoszące

o podjęcie określonej uchwały lub w ich zastępstwie osoby przez nie upoważnione do

takiego udziału. Nie dotyczy to posiedzeń, na których Sąd Najwyższy rozpoznaje zagadnienia

prawne, przedstawione do rozstrzygnięcia przez uprawnione do tego sądy.

2

W posiedzeniach pełnego składu Sądu Najwyższego, składu połączonych izb oraz składu

całej izby udział Prokuratora Generalnego lub jego zastępcy jest obowiązkowy. W pozostałych

składach może brać udział prokurator Prokuratury Krajowej, a w Izbie Wojskowej - prokurator

Naczelnej Prokuratury Wojskowej.

1.

Do podjęcia uchwały przez pełny skład Sądu Najwyższego, przez skład połączonych izb

oraz pełny skład izby wymagana jest obecność co najmniej 2/3 sędziów każdej z izb.

2.

Uchwały podejmowane są w głosowaniu jawnym zwykłą większością głosów, a w razie równości

głosów przeważa głos przewodniczącego.

1.

Właściwy skład Sądu Najwyższego może z uzasadnionych przyczyn odmówić podjęcia uchwały,

a w szczególności - jeżeli nie zachodzi potrzeba wyjaśnienia wątpliwości.

2.

W wypadku cofnięcia wniosku Sąd Najwyższy pozostawia go bez rozpoznania.

Uchwały pełnego składu Sądu Najwyższego, składu połączonych izb oraz składu całej

izby z chwilą ich podjęcia uzyskują moc zasad prawnych. Skład siedmiu sędziów może

postanowić o nadaniu jego uchwale mocy zasady prawnej.

1.

Jeżeli jakikolwiek skład Sądu Najwyższego zamierza odstąpić od zasady prawnej, przedstawia

powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia pełnemu składowi izby.

2.

Odstąpienie od zasady prawnej uchwalonej przez izbę, przez połączone izby albo przez

pełny skład Sądu Najwyższego wymaga ponownego rozstrzygnięcia w drodze uchwały odpowiednio

przez właściwą izbę, połączone izby lub pełny skład Sądu Najwyższego.

3.

Jeżeli skład jednej izby Sądu Najwyższego zamierza odstąpić od zasady prawnej uchwalonej

przez inną izbę, rozstrzygnięcie następuje w drodze uchwały obu izb. Izby mogą przedstawić

zagadnienie prawne do rozpoznania przez pełny skład Sądu Najwyższego.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1995 r.

1.

Opracowywanie opinii, o których mowa w art. 2 ust. 4, Pierwszy Prezes zleca Biuru

Orzecznictwa.

2.

Do opracowywania opinii dotyczących projektów aktów prawnych o szczególnym znaczeniu

Pierwszy Prezes może powoływać odpowiednie zespoły sędziowskie.

Czynności urzędnicze spełniają pracownicy administracyjni, a inne czynności - pracownicy

pomocniczy i obsługi Sądu Najwyższego.

Sędziowie Sądu Najwyższego są w sprawowaniu swojego urzędu sędziowskiego niezawiśli

i podlegają tylko ustawom.

Niezawisłość sędziego nie wyłącza obowiązku spełniania zleceń w zakresie administracji

sądowej. Sędzia może żądać, żeby zlecenie doręczono mu na piśmie.

1.

Sędzia nie może być zatrzymany ani pociągnięty do odpowiedzialności karnej sądowej

lub administracyjnej bez zezwolenia Sądu Dyscyplinarnego. Nie dotyczy to zatrzymania

na gorącym uczynku popełnienia przestępstwa. Do wydania uchwały zezwalającej na pociągnięcie

sędziego do odpowiedzialności karnej sądowej lub administracyjnej wolno podejmować

tylko czynności niecierpiące zwłoki.

2.

Do czasu rozstrzygnięcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności

Sąd Dyscyplinarny może polecić niezwłoczne zwolnienie sędziego zatrzymanego na gorącym

uczynku.

3.

W ciągu 7 dni od doręczenia uchwały odmawiającej zezwolenia na pociągnięcie sędziego

do odpowiedzialności karnej sądowej lub administracyjnej przysługuje organowi lub

osobie, która wnosiła o zezwolenie, oraz rzecznikowi dyscyplinarnemu zażalenie do

Wyższego Sądu Dyscyplinarnego. W tym samym terminie zainteresowanemu sędziemu przysługuje

zażalenie na uchwałę zezwalającą na pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej sądowej.

4.

Za wykroczenia sędzia odpowiada tylko dyscyplinarnie.

1.

Na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego może być powołany ten, kto

1)

posiada obywatelstwo polskie i korzysta w pełni z praw cywilnych i obywatelskich,

2)

jest nieskazitelnego charakteru,

3)

ukończył wyższe studia prawnicze i uzyskał tytuł magistra prawa,

4)

wyróżnia się wysokim poziomem wiedzy prawniczej oraz doświadczeniem zawodowym,

5)

posiada przewidziane we właściwych przepisach kwalifikacje na stanowisko sędziowskie,

a nadto wykazuje się co najmniej dziesięcioletnim okresem pracy lub służby na stanowisku

sędziego, prokuratora, arbitra i radcy prawnego albo wykonywania zawodu adwokata lub

pracy na samodzielnym stanowisku w organach administracji państwowej, z którym związana

była praktyka prawnicza, zwłaszcza udział w orzekaniu.

2

Wymaganie, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, nie dotyczy profesorów i doktorów habilitowanych

nauk prawnych w polskich szkołach wyższych, w Polskiej Akademii Nauk oraz w innych

placówkach naukowych i naukowo-badawczych.

3

Osoby, o których mowa w ust. 2, mogą być zatrudniane na podstawie powołania na stanowisku

sędziego również w niepełnym wymiarze czasu pracy.

4

Na stanowiska sędziowskie w Izbie Wojskowej mogą być powołani jedynie oficerowie pełniący

zawodową służbę stałą.

1.

Sędziów Sądu Najwyższego powołuje Prezydent na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa.

2.

Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego powołuje spośród sędziów Sądu Najwyższego oraz

odwołuje Sejm Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Prezydenta, a prezesów Sądu Najwyższego

- Prezydent.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1998 r., z tym że

1)

przepisy art. 24e ustawy, o której mowa w art. 19, wchodzą w życie po upływie 30 dni

od dnia ogłoszenia,

2)

przepisy art. 24f-24h ustawy, o której mowa w art. 19, mają zastosowanie do radnych

rad gmin kadencji następujących po kadencji, w czasie której niniejsza ustawa weszła

w życie,

3)

przepisy art. 35a ustawy, o której mowa w art. 23, wchodzą w życie z pierwszym dniem

kadencji Sejmu i Senatu następującej po kadencji rozpoczętej w dniu 19 września 1993 r.,

4)

przepisy art. 11 ustawy, o której mowa w art. 25, stosuje się nadal do radnych rad

gmin kadencji, w czasie której niniejsza ustawa weszła w życie.

1.

Osoby pozostające ze sobą w stosunku pokrewieństwa do drugiego stopnia włącznie lub

powinowactwa pierwszego stopnia oraz małżonkowie nie mogą być sędziami Sądu Najwyższego

w tej samej izbie ani brać udziału w jednym składzie orzekającym, ani też bezpośrednio

podlegać sobie służbowo.

2.

(utracił moc).

1.

Stosunek służbowy sędziego Sądu Najwyższego nawiązuje się z chwilą doręczenia urzędowego

zawiadomienia o powołaniu.

2.

Sędzia powinien zgłosić się w celu objęcia stanowiska w ciągu czternastu dni od otrzymania

urzędowego zawiadomienia o powołaniu, jeżeli nie oznaczono innego terminu.

3.

W razie nie usprawiedliwionego nieobjęcia stanowiska w terminie określonym w ust.

2, powołanie traci moc prawną; okoliczność tę stwierdza Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2000 r.

Przy powołaniu sędzia Sądu Najwyższego składa ślubowanie wobec Prezydenta według następującej

roty

„

Ślubuję uroczyście jako sędzia Sądu Najwyższego służyć wiernie Rzeczypospolitej Polskiej,

stać na straży prawa, obowiązki sędziego wypełniać sumiennie, sprawiedliwość wymierzać

zgodnie z przepisami prawa, bezstronnie według mego sumienia, dochować tajemnicy państwowej

i służbowej, a w postępowaniu kierować się zasadami godności i uczciwości”; składając

ślubowanie może dodać na końcu zwrot: „Tak mi dopomóż Bóg.

”

;

1.

Sędzia Sądu Najwyższego przechodzi w stan spoczynku z dniem ukończenia siedemdziesiątego

roku życia.

2.

Sędzia, o którym mowa w ust. 1, może przejść w stan spoczynku, na swój wniosek, po

ukończeniu sześćdziesiątego piątego roku życia.

Prawomocne orzeczenie sądu dyscyplinarnego o złożeniu sędziego z urzędu oraz prawomocne

orzeczenie przez sąd środka karnego pozbawienia praw publicznych lub zakazu zajmowania

stanowiska sędziego pociąga za sobą, z mocy prawa, utratę stanowiska sędziego Sądu

Najwyższego; stosunek służbowy sędziego wygasa z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia.

Sędzia Izby Wojskowej nie może być zwolniony z zawodowej służby wojskowej przed ustaniem

stosunku służbowego lub przed utratą stanowiska sędziego Sądu Najwyższego.

1

Na wniosek Pierwszego Prezesa Minister Sprawiedliwości może delegować na okres do

trzech miesięcy w roku kalendarzowym sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego, sędziego

sądu apelacyjnego lub sędziego sądu wojewódzkiego

2.

Uprawnienie Ministra Sprawiedliwości określone w ust. 1 przysługuje odpowiednio Ministrowi

Obrony Narodowej w odniesieniu do sędziów sądów wojskowych w zakresie delegowania

tych sędziów do pełnienia czynności sędziowskich w Izbie Wojskowej Sądu Najwyższego.

3

Na wniosek Pierwszego Prezesa Minister Sprawiedliwości może delegować na czas nieokreślony

sędziego sądu apelacyjnego, sądu wojewódzkiego

1.

Sędziego Sądu Najwyższego, wyznaczonego według podziału czynności, może zastąpić bądź

inny sędzia Sądu Najwyższego, bądź sędzia innego sądu delegowany do pełnienia czynności

sędziowskich w Sądzie Najwyższym.

2.

W składzie orzekającym Sądu Najwyższego może brać udział tylko jeden sędzia innego

sądu, delegowany do pełnienia czynności sędziowskich w Sądzie Najwyższym. Sędzia delegowany

nie może być przewodniczącym.

3.

Sędziowie delegowani do pełnienia czynności sędziowskich w Sądzie Najwyższym nie mogą

uczestniczyć w posiedzeniach pełnego składu Sądu Najwyższego, połączonych izb i w

posiedzeniach składu izby.

1.

Sędzia jest obowiązany postępować zgodnie ze ślubowaniem sędziowskim oraz stale podnosić

kwalifikacje zawodowe.

2.

Sędzia powinien w służbie i poza służbą strzec powagi sądu i unikać wszystkiego, co

mogłoby przynieść ujmę godności sędziego lub osłabiać zaufanie do jego bezstronności.

3

W okresie zajmowania stanowiska sędzia nie może należeć do partii politycznej ani

brać udziału w żadnej działalności politycznej.

Czas pracy sędziego jest określony wymiarem jego zadań.

1.

Sędzia obowiązany jest zachować w tajemnicy okoliczności sprawy, o których poza jawną

rozprawą sądową powziął wiadomość ze względu na swoje stanowisko sędziowskie.

2.

Obowiązek zachowania tajemnicy trwa także po ustaniu stosunku służbowego.

3.

Obowiązek zachowania tajemnicy ustaje, gdy sędzia składa zeznania jako świadek przed

sądem, chyba że ujawnienie tajemnicy zagraża dobru Państwa albo takiemu ważnemu interesowi

prywatnemu, który nie jest sprzeczny z celami wymiaru sprawiedliwości. W tych wypadkach

od obowiązku zachowania tajemnicy może zwolnić sędziego Pierwszy Prezes.

1.

Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, sędziemu Sądu Najwyższego nie wolno

obok piastowanego stanowiska sędziowskiego pozostawać w innym stosunku pracy, z wyjątkiem

stosunku pracy profesora w szkole wyższej albo placówce naukowo-badawczej.

2.

Sędziemu nie wolno także podejmować innego zajęcia, które by przeszkadzało w pełnieniu

obowiązków sędziowskich albo mogło uchybiać jego godności lub zachwiać zaufanie do

jego bezstronności.

3.

Podjęcie przez sędziego dodatkowego zajęcia wymaga zgody Pierwszego Prezesa.

1.

Sędziowie są obowiązani do złożenia oświadczenia o swoim stanie majątkowym. Oświadczenie

o stanie majątkowym dotyczy majątku odrębnego oraz objętego małżeńską wspólnością

majątkową. Oświadczenie to powinno zawierać w szczególności informacje o posiadanych

zasobach pieniężnych, nieruchomościach, udziałach i akcjach w spółkach prawa handlowego,

a ponadto o nabytym przez tę osobę albo jej małżonka od Skarbu Państwa, innej państwowej

osoby prawnej, gminy lub związku międzygminnego mieniu, które podlegało zbyciu w drodze

przetargu. Oświadczenie to powinno również zawierać dane dotyczące prowadzenia działalności

gospodarczej oraz pełnienia funkcji w spółkach prawa handlowego lub spółdzielniach,

z wyjątkiem funkcji w radzie nadzorczej spółdzielni mieszkaniowej.

2.

Oświadczenie, o którym mowa w ust. 1, sędziowie składają Pierwszemu Prezesowi Sądu

Najwyższego, który dokonuje analizy zawartych w nim danych.

3.

Oświadczenie, o którym mowa w ust. 1, składa się przed objęciem stanowiska, a następnie

co roku do dnia 31 marca, według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedniego, a także

w dniu opuszczenia stanowiska sędziego.

4.

Informacje zawarte w oświadczeniu o stanie majątkowym stanowią tajemnicę służbową,

chyba że sędzia, który złożył oświadczenie, wyraził pisemną zgodę na ich ujawnienie.

W szczególnie uzasadnionych wypadkach podmiot uprawniony, zgodnie z ust. 2, do odebrania

oświadczenia może je ujawnić pomimo braku zgody składającego oświadczenie. Oświadczenie

przechowuje się przez 6 lat.

Do złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 41a ust. 1, stosuje się odpowiednio

formularz, określony przepisami wydanymi na podstawie art. 11 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności

gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne

(Dz. U. Nr 106, poz. 679, z 1998 r. Nr 162, poz. 1126, z 1999 r. Nr 49, poz. 483 i z 2000 r. Nr 26, poz. 306), dotyczącymi oświadczenia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 tejże ustawy.

Sędzia Sądu Najwyższego nie może być delegowany do pełnienia poza Sądem Najwyższym

czynności sędziowskich ani administracyjnych, chyba że na to pozwala przepis szczególny.

1.

Wszelkie żądania, przedstawienia i zażalenia w sprawach związanych z jego stanowiskiem

sędzia może wnosić tylko w drodze służbowej.

2.

W takich sprawach sędzia nie może zwracać się do instytucji i osób postronnych ani

podawać tych spraw do wiadomości publicznej.

Sędzia powinien niezwłocznie zawiadomić Pierwszego Prezesa o toczącej się sprawie

sądowej, w której występuje w charakterze strony lub uczestnika postępowania.

1

Wynagrodzenie zasadnicze sędziów jest równe i stanowi, odpowiednio do rangi stanowiska

sędziego, wielokrotność kwoty bazowej, której wysokość ustaloną według odrębnych zasad

określa ustawa budżetowa; wysokość wynagrodzenia sędziów różnicuje staż pracy i pełnione

funkcje.

2.

Wynagrodzenie sędziów i członków Biura Orzecznictwa określa, w drodze rozporządzenia,

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Sądownictwa.

1.

Sędziemu przysługuje corocznie urlop dodatkowy w wymiarze 6 dni roboczych - po 10

latach pracy, a 12 dni roboczych - po 15 latach pracy. Do okresu pracy, od którego

zależy wymiar urlopu dodatkowego, wlicza się wszystkie okresy zatrudnienia w sądzie

lub prokuraturze na stanowiskach aplikantów, asesorów, sędziów i prokuratorów, a także

okresy wykonywania zawodu adwokata, radcy prawnego lub zajmowania samodzielnego stanowiska

w organach administracji państwowej, z którym związana była praktyka prawnicza, oraz

inne okresy pracy, jeżeli z tytułu tego zatrudnienia przysługiwał zwiększony wymiar

urlopu.

2.

Sędziemu może być na jego wniosek udzielony płatny urlop dla poratowania zdrowia lub

załatwienia ważnych spraw osobistych i rodzinnych.

3.

Urlop dla poratowania zdrowia nie może przekraczać sześciu miesięcy, a z innych przyczyn

- jednego miesiąca w ciągu roku kalendarzowego.

4.

Urlop dla poratowania zdrowia nie może być udzielony, jeżeli sędzia nie pełnił służby

przez jeden rok z powodu choroby. Przy obliczaniu rocznego okresu niepełnienia służby

z powodu choroby wlicza się okresy poprzedniej przerwy w pełnieniu służby wskutek

choroby i płatnego urlopu dla poratowania zdrowia, jeżeli okres czynnej służby nie

przekroczył 30 dni.

5.

W okresie nieobecności w pracy z powodu choroby sędzia otrzymuje wynagrodzenie, nie

dłużej jednak niż przez okres jednego roku.

(skreślony).

W sprawach o roszczenia ze stosunku służbowego sędziemu przysługuje droga sądowa.

1.

Za przewinienia służbowe i uchybienia godności urzędu sędzia Sądu Najwyższego odpowiada

dyscyplinarnie.

2.

Sędzia odpowiada dyscyplinarnie także za swoje postępowanie przed objęciem stanowiska,

jeżeli przez nie uchybił obowiązkowi piastowanego wówczas urzędu państwowego lub okazał

się niegodnym stanowiska sędziowskiego.

1

Po upływie trzech lat od chwili czynu nie można wszcząć postępowania dyscyplinarnego,

a w razie wszczęcia - ulega ono umorzeniu.

2.

Jeżeli jednak czyn zawiera znamiona przestępstwa, przedawnienie dyscyplinarne nie

może nastąpić wcześniej niż przedawnienie przewidziane w przepisach Kodeksu karnego.

1.

Karami dyscyplinarnymi są

1)

upomnienie,

2)

nagana,

3

usunięcie z zajmowanej funkcji,

4

złożenie sędziego z urzędu.

2

Kara dyscyplinarna nagany lub usunięcia z zajmowanej funkcji pociąga za sobą pozbawienie

możliwości awansowania w ciągu lat trzech oraz niemożność uzyskania w tym okresie

utraconej funkcji.

1.

Sądami dyscyplinarnymi w sprawach dyscyplinarnych sędziów Sądu Najwyższego są

1)

w pierwszej instancji - Sąd Najwyższy w składzie trzech sędziów Sądu Najwyższego,

2)

w drugiej instancji - Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów Sądu Najwyższego.

2.

Do orzekania w sądzie dyscyplinarnym uprawnieni są wszyscy sędziowie Sądu Najwyższego,

z wyjątkiem Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, Prezesów Sądu Najwyższego oraz Rzecznika

Dyscyplinarnego Sądu Najwyższego i jego zastępcy.

3.

Skład sądu dyscyplinarnego wyznacza Kolegium Sądu Najwyższego w drodze losowania,

z listy sędziów Sądu Najwyższego; składowi przewodniczy sędzia najstarszy służbą.

4.

Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Najwyższego i jego zastępcę wybiera Kolegium Sądu Najwyższego

na okres 4 lat.

Wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego mogą zgłosić Pierwszy Prezes Sądu

Najwyższego lub Kolegium Sądu Najwyższego.

(skreślony).

W Sądzie Najwyższym działają następujące organy kolegialne: Zgromadzenie Ogólne Sędziów

Sądu Najwyższego, zgromadzenia sędziów izb Sądu Najwyższego oraz Kolegium Sądu Najwyższego.

W posiedzeniach Zgromadzenia Ogólnego i zgromadzeń izb nie uczestniczą sędziowie delegowani

do pełnienia czynności sędziowskich w Sądzie Najwyższym.

1.

Do zakresu działania Zgromadzenia Ogólnego należy

1)

omawianie raz do roku informacji Pierwszego Prezesa o całokształcie działalności Sądu

Najwyższego oraz o istotnych problemach wynikających z bieżącego orzecznictwa; w tych

wypadkach do udziału w Zgromadzeniu Ogólnym Pierwszy Prezes może zapraszać kierowników

naczelnych organów administracji państwowej i innych naczelnych i centralnych organów

państwowych,

2)

wysłuchiwanie raz do roku sprawozdań z działalności Kolegium Sądu Najwyższego,

3)

przedstawianie Krajowej Radzie Sądownictwa kandydatów na stanowiska sędziów Sądu Najwyższego,

4)

rozpatrywanie innych spraw natury ogólnej na wniosek Pierwszego Prezesa lub z inicjatywy

Kolegium Sądu Najwyższego.

2.

Zgromadzeniu Ogólnemu przewodniczy Pierwszy Prezes.

3.

Do zajęcia stanowiska lub powzięcia uchwały w jakiejkolwiek kwestii przez Zgromadzenie

Ogólne niezbędna jest obecność co najmniej 2/3 sędziów każdej z izb. O wynikach głosowania

decyduje większość głosów. W razie równości głosów przeważa głos przewodniczącego.

Głosowanie jest tajne, jeżeli żądanie takie zgłosi chociażby jeden z obecnych członków

Zgromadzenia.

1.

Do zakresu działania zgromadzeń sędziów izb Sądu Najwyższego należy

1)

omawianie raz do roku informacji prezesa kierującego izbą o działalności tej izby

i o istotnych problemach wynikających z orzecznictwa izby; w tych wypadkach do udziału

w zgromadzeniu izby prezes izby może zapraszać przedstawicieli organów, o których

mowa w art. 57 ust. 1 pkt 1,

2)

wybór na okres jednego roku dwóch członków oraz jednego zastępcy do Kolegium Sądu

Najwyższego.

2.

Zgromadzeniu izby przewodniczy prezes izby.

3.

Art. 57 ust. 3 stosuje się odpowiednio.

1.

W skład Kolegium Sądu Najwyższego wchodzą: Pierwszy Prezes, prezesi Sądu Najwyższego,

dyrektor Biura Orzecznictwa i dyrektor Biura Prezydialnego oraz wybrani przez zgromadzenia

izb sędziowie Sądu Najwyższego.

2.

Na posiedzeniach Kolegium przewodniczy Pierwszy Prezes.

3.

Uchwały Kolegium zapadają zwykłą większością głosów. W razie równości głosów przeważa

głos przewodniczącego.

Do zakresu działania Kolegium Sądu Najwyższego należy

1)

ustalanie na okres roczny podziału czynności, polegającego w szczególności na przydzieleniu

sędziów do określonych izb i wydziałów,

2)

opiniowanie kandydatów na sędziów Sądu Najwyższego,

3)

opiniowanie kandydatów na stanowiska kierownicze w izbach i biurach Sądu Najwyższego,

4)

opiniowanie podziału izb na wydziały, a Biura Orzecznictwa na działy,

5)

opiniowanie projektu rozporządzenia Prezydenta, o którym mowa w art. 7, oraz zarządzenia

Pierwszego Prezesa w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów sądowych

oraz innych jednostek administracji w Sądzie Najwyższym,

6)

omawianie projektów informacji składanych Sejmowi, Prezydentowi i Krajowej Radzie

Sądownictwa,

7)

wypowiadanie się na wniosek Pierwszego Prezesa i prezesów Sądu Najwyższego oraz z

inicjatywy własnej w innych kwestiach dotyczących Sądu Najwyższego.

W sprawach nieuregulowanych niniejszą ustawą do Sądu Najwyższego oraz do sędziów tego

Sądu stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o ustroju sądów powszechnych, a w sprawach

nieuregulowanych w tej ustawie - przepisy ustawy o pracownikach urzędów państwowych.

1.

Do organizacji oraz do zakresu i trybu działania Izby Wojskowej Sądu Najwyższego oraz

do sędziów tej izby stosuje się odpowiednie przepisy o ustroju sądów wojskowych, jeżeli

nie są sprzeczne z przepisami niniejszej ustawy.

2

W sprawach określonych w art. 33 ust. 1, art. 39, art. 43, art. 45, art. 46 ust. 2-5

i art. 48 do sędziów Sądu Najwyższego Izby Wojskowej mają zastosowanie przepisy o

służbie żołnierzy zawodowych oraz przepisy wojskowe.

2a

Do określenia granicy wieku, po którego osiągnięciu sędzia Sądu Najwyższego Izby Wojskowej

przechodzi w stan spoczynku, mają zastosowanie przepisy o służbie żołnierzy zawodowych

oraz inne przepisy wojskowe.

3

Uposażenie sędziów Izby Wojskowej Sądu Najwyższego określają przepisy o uposażeniu

żołnierzy, z tym że nie może być ono niższe od wynagrodzenia sędziów innych izb Sądu

Najwyższego na stanowiskach równorzędnych ustalonych przez Prezydenta Rzeczypospolitej

Polskiej.

1.

Traci moc ustawa z dnia 15 lutego 1962 r. o Sądzie Najwyższym

(Dz. U. Nr 11, poz. 54, z 1972 r. Nr 23, poz. 166, z 1974 r. Nr 39, poz. 231, z 1980 r. Nr 4, poz. 8 i z 1984 r. Nr 35, poz. 187).

2.

Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie zachowują moc odpowiednie

przepisy wykonawcze, wydane na podstawie ustawy wymienionej w ust. 1, jeżeli nie są

sprzeczne z niniejszą ustawą.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisu

art. 58, który wchodzi w życie po upływie 4 miesięcy od dnia ogłoszenia.

W Kodeksie postępowania cywilnego wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 48 dodaje się § 3 w brzmieniu

«

§ 3.

Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie lub zaskarżonego

w trybie rewizji nadzwyczajnej, nie może orzekać co do tej skargi lub tej rewizji.

»

,

2)

w art. 420 dodaje się § 3 i § 4 w brzmieniu

«

§ 3.

Rozpoznawanie rewizji nadzwyczajnych od orzeczeń Sądu Najwyższego następuje w składzie

siedmiu sędziów Sądu Najwyższego.

§ 4.

Rozpoznawanie rewizji nadzwyczajnych od orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego

następuje w składzie pięciu sędziów Sądu Najwyższego.

»”

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Sędziowie Sądu Najwyższego spełniający warunki do przejścia na emeryturę w dniu 30

czerwca 1990 r. na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1989 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju

sądów powszechnych, o Sądzie Najwyższym, o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, o Trybunale

Konstytucyjnym, o ustroju sądów wojskowych i Prawo o notariacie

(Dz. U. Nr 73, poz. 436), nabyli prawo do uposażenia sędziów w stanie spoczynku obliczanego od wynagrodzenia

przysługującego sędziom Sądu Najwyższego.

§ 1.

Sędziów, którzy przed dniem 1 stycznia 1998 r. przeszli na emerytury lub renty i nabyli

prawo do uposażenia, uważa się za sędziów w stanie spoczynku w rozumieniu ustawy,

chyba że utracili uprawnienie do tego uposażenia.

§ 2.

Uposażenia sędziów w stanie spoczynku z dniem wejścia w życie ustawy ustala się w

wysokości 75% sumy wynagrodzenia zasadniczego i dodatku za wysługę lat, jakie otrzymywałby

sędzia w chwili przejścia na emeryturę lub rentę albo w stan spoczynku, przy zastosowaniu

zasad określonych w art. 198 § 1.

§ 3.

Przepisy art. 100 § 2-8 niniejszej ustawy mają zastosowanie do byłych sędziów, którzy

nabyli prawo do emerytury lub renty przed dniem 1 stycznia 1998 r., jeżeli prawo to

nabyli zajmując stanowisko sędziego. Przy ustalaniu wysokości uposażenia uwzględnia

się wynagrodzenie zasadnicze wraz z dodatkiem za wysługę lat, które pobierałby sędzia

w dniu 1 stycznia 1998 r., z zastosowaniem przepisu § 2.

§ 4.

Uposażenia rodzinne po zmarłych sędziach albo sędziach w stanie spoczynku, do których

prawo powstało po dniu 1 stycznia 1999 r., z dniem wejścia w życie ustawy podwyższa

się, przy zastosowaniu zasad określonych w art. 102.

§ 5.

Wysokość uposażeń sędziów w stanie spoczynku oraz byłych sędziów, o których mowa w

§ 3, a także wysokość uposażeń rodzinnych ustala się w terminach i na zasadach określonych

w art. 198 § 2 i 3, przy przyjęciu okresu pracy na ostatnio zajmowanym stanowisku

sędziowskim w dniu przejścia w stan spoczynku albo na emeryturę lub rentę, względnie

w dniu śmierci sędziego, po którym przysługuje prawo do uposażenia rodzinnego.

§ 1.

W sprawach przewinień dyscyplinarnych sędziów popełnionych przed wejściem w życie

ustawy stosuje się przepisy tej ustawy z wyjątkiem art. 108, z zastrzeżeniem § 2-5.

§ 2.

Sąd Dyscyplinarny i Wyższy Sąd Dyscyplinarny powołane na podstawie przepisów dotychczasowych

działają do zakończenia postępowania w sprawach, o których mowa w § 3 i 4.

§ 3.

Do spraw należących do właściwości sądów dyscyplinarnych niezakończonych w pierwszej

instancji do dnia wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

§ 4.

W sprawach, o których mowa w § 2, w których zostały wniesione środki odwoławcze, orzeka

w drugiej instancji Wyższy Sąd Dyscyplinarny, według przepisów dotychczasowych.

§ 5.

W razie uchylenia orzeczenia przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny i przekazania sprawy do

ponownego rozpoznania, stosuje się przepisy ustawy.

§ 6.

Akta spraw dyscyplinarnych prowadzonych na podstawie dotychczasowych przepisów przechowuje

Sąd Najwyższy.

§ 7.

Przepisy § 1-6 stosuje się również w sprawach przewinień dyscyplinarnych sędziów sądów

wojskowych.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 2001 r., z wyjątkiem

1)

art. 91 § 2a, art. 151 § 1, art. 178, art. 193 i art. 195 pkt 2, które wchodzą w życie

z dniem 1 stycznia 2002 r.,

2)

art. 13 § 2 pkt 4, art. 91 § 2, 3 i 4, art. 176, art. 177 i art. 179 § 1-4, które

wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2003 r.

Orzeczenia Sądu Najwyższego wydane w wyniku rewizji nadzwyczajnej przekazuje się do

wykonania organom właściwym według przepisów ustawy.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.