Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej".

§ 2. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem

1 sierpnia 2002 r.

§ 1. Ustala si´ „Zasady techniki prawodawczej”,

stanowiàce za∏àcznik do rozporzàdzenia.

Prezes Rady Ministrów: L. Miller

Za∏àcznik do rozporzàdzenia Prezesa Rady

Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. (poz. 908)

ZASADY TECHNIKI PRAWODAWCZEJ

DZIA¸ I

Projekt ustawy

Rozdzia∏ 1

Przepisy ogólne

§ 1. 1. Podj´cie decyzji o przygotowaniu projektu

ustawy poprzedza si´

1) wyznaczeniem i opisaniem stanu stosunków spo∏ecznych w dziedzinie wymagajàcej interwencji organów w∏adzy publicznej oraz wskazaniem po˝àdanych kierunków ich zmiany;

2) ustaleniem potencjalnych, prawnych i innych ni˝

prawne, Êrodków oddzia∏ywania umo˝liwiajàcych

osiàgni´cie zamierzonych celów;

3) okreÊleniem przewidywanych skutków spo∏ecznych,

gospodarczych, organizacyjnych, prawnych i finansowych ka˝dego z rozwa˝anych rozwiàzaƒ;

4) zasi´gni´ciem opinii podmiotów zainteresowanych

rozstrzygni´ciem sprawy;

5) dokonaniem wyboru sposobu interwencji organów

w∏adzy publicznej.

2. W przypadku podj´cia decyzji o przygotowaniu

projektu ustawy, nale˝y

1) zapoznaç si´ z dotychczasowym stanem prawnym,

w tym z obowiàzujàcymi ustawami, umowami

mi´dzynarodowymi, którymi Rzeczpospolita Polska jest zwiàzana, prawodawstwem organizacji

i organów mi´dzynarodowych, których Rzeczpospolita Polska jest cz∏onkiem, oraz prawem Unii

Europejskiej, obowiàzujàcym w regulowanej dziedzinie;

2) ustaliç skutki dotychczasowych uregulowaƒ prawnych obowiàzujàcych w danej dziedzinie;

3) okreÊliç cele, jakie zamierza si´ osiàgnàç przez wydanie nowej ustawy;

4) ustaliç alternatywne rozwiàzania prawne, które

mogà skutecznie s∏u˝yç osiàgni´ciu za∏o˝onych celów;

5) sformu∏owaç prognozy podstawowych i ubocznych

skutków rozwa˝anych alternatywnych rozwiàzaƒ

prawnych, w tym ich wp∏yw na system prawa;

6) okreÊliç skutki finansowe poszczególnych alternatywnych rozwiàzaƒ prawnych oraz ustaliç êród∏a

ich pokrycia;

7) dokonaç wyboru optymalnego w danych warunkach rozwiàzania prawnego.

§ 2. Ustawa powinna wyczerpujàco regulowaç danà dziedzin´ spraw, nie pozostawiajàc poza zakresem

swego unormowania istotnych fragmentów tej dziedziny.

§ 3. 1. Ustawa powinna byç tak skonstruowana, aby

od przyj´tych w niej zasad regulacji nie trzeba by∏o

wprowadzaç licznych wyjàtków.

2. W ustawie nie zamieszcza si´ przepisów, które regulowa∏yby sprawy wykraczajàce poza wyznaczony przez

nià zakres przedmiotowy (stosunki, które reguluje) oraz

podmiotowy (kràg podmiotów, do których si´ odnosi).

3. Ustawa nie mo˝e zmieniaç lub uchylaç przepisów regulujàcych sprawy, które nie nale˝à do jej zakresu przedmiotowego lub podmiotowego albo si´ z nimi

nie wià˝à.

§ 4. 1. Ustawa nie mo˝e powtarzaç przepisów zamieszczonych w innych ustawach.

2. W ustawie nie powtarza si´ równie˝ postanowieƒ umów mi´dzynarodowych ratyfikowanych przez

Rzeczpospolità Polskà oraz dajàcych si´ bezpoÊrednio

stosowaç postanowieƒ aktów normatywnych ustanowionych przez organizacje mi´dzynarodowe lub organy mi´dzynarodowe, którym Rzeczpospolita Polska

przekaza∏a kompetencje organów w∏adzy paƒstwowej

w niektórych sprawach.

3. W ustawie mo˝na odsy∏aç do przepisów tej samej lub innej ustawy oraz do postanowieƒ, o których

mowa w ust. 2; nie odsy∏a si´ do przepisów innych aktów normatywnych.

4. W ustawie nie mo˝na zamieszczaç przepisów nakazujàcych stosowanie innych aktów normatywnych,

w tym umów i aktów, o których mowa w ust. 2.

§ 5. Przepisy ustawy redaguje si´ zwi´êle i syntetycznie, unikajàc nadmiernej szczegó∏owoÊci, a zarazem w sposób, w jaki opisuje si´ typowe sytuacje wyst´pujàce w dziedzinie spraw regulowanych tà ustawà.

§ 6. Przepisy ustawy redaguje si´ tak, aby dok∏adnie i w sposób zrozumia∏y dla adresatów zawartych

w nich norm wyra˝a∏y intencje prawodawcy.

§ 7. Zdania w ustawie redaguje si´ zgodnie z powszechnie przyj´tymi regu∏ami sk∏adni j´zyka polskiego, unikajàc zdaƒ wielokrotnie z∏o˝onych.

§ 8. 1. W ustawie nale˝y pos∏ugiwaç si´ poprawnymi wyra˝eniami j´zykowymi (okreÊleniami) w ich podstawowym i powszechnie przyj´tym znaczeniu.

2. W ustawie nale˝y unikaç pos∏ugiwania si´

1) okreÊleniami specjalistycznymi (profesjonalizmami),

je˝eli majà odpowiedniki w j´zyku powszechnym;

2) okreÊleniami lub zapo˝yczeniami obcoj´zycznymi,

chyba ˝e nie majà dok∏adnego odpowiednika w j´zyku polskim;

3) nowo tworzonymi poj´ciami lub strukturami j´zykowymi (neologizmami), chyba ˝e w dotychczasowym s∏ownictwie polskim brak jest odpowiedniego okreÊlenia.

§ 9. W ustawie nale˝y pos∏ugiwaç si´ okreÊleniami,

które zosta∏y u˝yte w ustawie podstawowej dla danej

dziedziny spraw, w szczególnoÊci w ustawie okreÊlanej

jako „kodeks” lub „prawo”.

§ 10. Do oznaczenia jednakowych poj´ç u˝ywa si´

jednakowych okreÊleƒ, a ró˝nych poj´ç nie oznacza si´

tymi samymi okreÊleniami.

§ 11. W ustawie nie zamieszcza si´ wypowiedzi,

które nie s∏u˝à wyra˝aniu norm prawnych, a w szczególnoÊci apeli, postulatów, zaleceƒ, upomnieƒ oraz

uzasadnieƒ formu∏owanych norm.

§ 12. Zasady sporzàdzania uzasadnienia projektu

ustawy okreÊlajà odr´bne przepisy.

§ 13. JednoczeÊnie z projektem ustawy przygotowuje si´ projekty rozporzàdzeƒ o znaczeniu podstawowym dla jej funkcjonowania.

Rozdzia∏ 2

Budowa ustawy

§ 14. 1. Ustawa zawiera

1) tytu∏;

2) przepisy merytoryczne;

3) przepisy o wejÊciu ustawy w ˝ycie.

Poz. 908

2. Ustawa zawiera tak˝e przepisy przejÊciowe lub dostosowujàce oraz przepisy uchylajàce, je˝eli reguluje dziedzin´ spraw uprzednio unormowanà przez innà ustaw´.

3. Ustawa mo˝e zawieraç przepisy wprowadzajàce

zmiany w innych ustawach (przepisy zmieniajàce) oraz

przepisy o wygaÊni´ciu jej mocy obowiàzujàcej.

§ 15. Poszczególne elementy ustawy zamieszcza

si´ w nast´pujàcej kolejnoÊci

1) tytu∏;

2) przepisy merytoryczne ogólne i szczegó∏owe;

3) przepisy zmieniajàce;

4) przepisy przejÊciowe i dostosowujàce;

5) przepisy uchylajàce, przepisy o wejÊciu ustawy

w ˝ycie oraz przepisy o wygaÊni´ciu mocy obowiàzujàcej ustawy (przepisy koƒcowe).

Rozdzia∏ 3

Tytu∏ ustawy

§ 16. W tytule ustawy w oddzielnych wierszach zamieszcza si´

1) oznaczenie rodzaju aktu;

2) dat´ ustawy;

3) ogólne okreÊlenie przedmiotu ustawy.

§ 17. Dat´ ustawy poprzedza si´ zwrotem „z dnia”,

a nast´pnie zamieszcza si´ wskazanie dnia zapisanego

cyframi arabskimi, nazw´ miesiàca okreÊlonà s∏ownie

oraz wskazanie roku zapisanego cyframi arabskimi ze

znakiem „r.”, jako skrótem wyrazu „rok”.

§ 18. 1. Przedmiot ustawy okreÊla si´ mo˝liwie najzwi´êlej, jednak˝e w sposób adekwatnie informujàcy

o jej treÊci.

2. OkreÊlajàc przedmiot ustawy, nie przytacza si´

tytu∏ów innych ustaw, z wyjàtkiem ustawy zmieniajàcej i ustawy wprowadzajàcej innà ustaw´, w których

podaje si´ odpowiednio tylko przedmiot ustawy zmienianej albo ustawy wprowadzanej.

§ 19. OkreÊlenie przedmiotu ustawy mo˝e byç

1) opisowe — rozpoczynajàce si´ od przyimka „o”, pisanego ma∏à literà;

2) rzeczowe — rozpoczynajàce si´ od wyrazów „Kodeks”, „Prawo” albo „Ordynacja”, pisanych wielkà literà, w przypadku gdy ustawa wyczerpujàco reguluje obszernà dziedzin´ spraw, albo rozpoczynajàce si´

od wyrazów „Przepisy wprowadzajàce...”, w przypadku gdy ustawa jest ustawà wprowadzajàcà.

Rozdzia∏ 4

Uk∏ad i postanowienia przepisów merytorycznych

§ 20. 1. W przepisach merytorycznych mo˝na wydzieliç przepisy ogólne i przepisy szczegó∏owe.

2. Wydzielone przepisy ogólne oznacza si´ nazwà

„Przepisy ogólne”; mo˝na je systematyzowaç w grupy

tematyczne i oznaczaç nazwami charakteryzujàcymi

treÊç ka˝dej z grup.

§ 21. 1. W przepisach ogólnych zamieszcza si´

1) okreÊlenie zakresu spraw regulowanych ustawà

i podmiotów, których ona dotyczy, lub spraw i podmiotów wy∏àczonych spod jej regulacji;

2) objaÊnienia u˝ytych w ustawie okreÊleƒ i skrótów.

§ 26. W przepisach ustrojowych zamieszcza si´

przepisy o utworzeniu organów albo instytucji, ich zadaniach i kompetencjach, ich organizacji, sposobie ich

obsadzania oraz o tym, jakim podmiotom podlegajà

lub jakie podmioty sprawujà nad nimi nadzór.

2. W przepisach ogólnych zamieszcza si´ równie˝

inne, ni˝ wskazane w ust. 1, postanowienia wspólne

dla wszystkich albo dla wi´kszoÊci przepisów merytorycznych zawartych w ustawie.

§ 27. W przepisach proceduralnych okreÊla si´ sposób post´powania przed organami albo instytucjami,

strony i innych uczestników post´powania, ich prawa

i obowiàzki w post´powaniu oraz rodzaje rozstrzygni´ç, które zapadajà w post´powaniu, i tryb ich wzruszania.

§ 22. 1. W przepisach ogólnych mo˝na zamieÊciç

odes∏anie do innej ustawy lub do postanowieƒ, o których mowa w § 4 ust. 2, tylko wtedy, gdy uregulowania

w nich zawarte uzupe∏niajà lub odmiennie regulujà

sprawy normowane ustawà.

2. W odes∏aniu, o którym mowa w ust. 1, jednoznacznie wskazuje si´ akt normatywny, do którego nast´puje odes∏anie, oraz okreÊla si´ zakres spraw, dla

których nast´puje to odes∏anie.

§ 23. 1. W przepisach szczegó∏owych nie reguluje

si´ tych spraw, które zosta∏y wyczerpujàco unormowane w przepisach ogólnych.

2. Je˝eli okreÊlone elementy uÊciÊlajàce treÊç kilku

przepisów szczegó∏owych powtarzajà si´ w tych przepisach, wydziela si´ je w jeden wspólny przepis i zamieszcza si´ w przepisach ogólnych albo w bezpoÊrednim sàsiedztwie tych przepisów szczegó∏owych, w których te elementy wyst´pujà.

3. Je˝eli od któregoÊ z elementów przepisu szczegó∏owego przewiduje si´ wyjàtki lub któryÊ z elementów tego przepisu wymaga uÊciÊlenia, przepis formu∏ujàcy wyjàtki lub uÊciÊlenia zamieszcza si´ bezpoÊrednio po danym przepisie szczegó∏owym.

§ 24. 1. Przepisy szczegó∏owe zamieszcza si´ w nast´pujàcej kolejnoÊci

1) przepisy prawa materialnego;

2) przepisy o organach (przepisy ustrojowe);

3) przepisy o post´powaniu przed organami (przepisy

proceduralne);

4) przepisy o odpowiedzialnoÊci karnej (przepisy karne).

2. Przepisy szczegó∏owe mo˝na systematyzowaç

w grupy tematyczne i oznaczaç je nazwami charakteryzujàcymi treÊç ka˝dej z tych grup.

§ 25. 1. Przepis prawa materialnego powinien mo˝liwie bezpoÊrednio i wyraênie wskazywaç kto, w jakich

okolicznoÊciach i jak powinien si´ zachowaç (przepis

podstawowy).

2. Przepis podstawowy mo˝e wyjàtkowo wskazywaç tylko zachowanie nakazywane albo zakazywane

jego adresatowi, je˝eli

1) adresat lub okolicznoÊci tego nakazu albo zakazu sà

wskazane w sposób niewàtpliwy w innej ustawie;

2) celowe jest, aby okreÊlenie adresata lub okolicznoÊci

zamieÊciç w przepisach ogólnych tej samej ustawy;

3) powszechnoÊç zakresu adresatów lub okolicznoÊci

jest oczywista.

§ 28. Przepisy karne zamieszcza si´ tylko w przypadku, gdy naruszenie przepisów ustawy nie kwalifikuje si´ jako naruszenie przepisów Kodeksu karnego, Kodeksu karnego skarbowego lub Kodeksu wykroczeƒ,

a czyn wymagajàcy zagro˝enia karà jest zwiàzany tylko

z treÊcià tej ustawy.

§ 29. 1. Ustawa mo˝e zawieraç za∏àczniki; odes∏ania

do za∏àczników zamieszcza si´ w przepisach merytorycznych ustawy.

2. W za∏àcznikach do ustawy zamieszcza si´

w szczególnoÊci wykazy, wykresy, wzory, tabele i opisy

o charakterze specjalistycznym.

Rozdzia∏ 5

Uk∏ad i postanowienia przepisów przejÊciowych i dostosowujàcych

§ 30. 1. W przepisach przejÊciowych reguluje si´

wp∏yw nowej ustawy na stosunki powsta∏e pod dzia∏aniem ustawy albo ustaw dotychczasowych.

2. W przepisach przejÊciowych rozstrzyga si´

w szczególnoÊci

1) sposób zakoƒczenia post´powaƒ b´dàcych w toku

(wszcz´tych w czasie obowiàzywania dotychczasowych przepisów i niezakoƒczonych ostatecznie do

dnia ich uchylenia), skutecznoÊç dokonanych czynnoÊci procesowych oraz organy w∏aÊciwe do zakoƒczenia post´powania i terminy przekazania im

spraw;

2) czy i w jakim zakresie utrzymuje si´ czasowo w mocy instytucje prawne zniesione przez nowe przepisy;

3) czy zachowuje si´ uprawnienia i obowiàzki oraz

kompetencje powsta∏e w czasie obowiàzywania

uchylanych albo wczeÊniej uchylonych przepisów

oraz czy skuteczne sà czynnoÊci dokonane w czasie

obowiàzywania tych przepisów; sprawy te reguluje si´ tylko w przypadku, gdy nie chce si´ zachowaç

powsta∏ych uprawnieƒ, obowiàzków lub kompetencji albo chce si´ je zmieniç albo te˝ gdy chce si´

uznaç dokonane czynnoÊci za bezskuteczne;

4) czy i w jakim zakresie stosuje si´ nowe przepisy do

uprawnieƒ i obowiàzków oraz do czynnoÊci, o których mowa w pkt 3;

5) czy i w jakim zakresie utrzymuje si´ w mocy przepisy wykonawcze wydane na podstawie dotychczasowych przepisów upowa˝niajàcych.

§ 31. 1. Je˝eli w stosunku do spraw, o których mowa w § 30 ust. 2 pkt 1—3, zamierza si´ zachowaç cza-

sowo w mocy przepisy dotychczasowej ustawy, zaznacza si´ to wyraênie w nowej ustawie, nadajàc przepisowi przejÊciowemu brzmienie: „W sprawach ..... stosuje si´ art. ... ustawy ..... (tytu∏ dotychczasowej ustawy)”.

2. W przepisach przejÊciowych, z wy∏àczeniem postanowieƒ dotyczàcych przepisów karnych, mo˝na

wskazaç równie˝ termin, do którego b´dà obowiàzywaç, zachowane czasowo w mocy, przepisy dotychczasowej ustawy, co wyra˝a si´ zwrotem: „nie d∏u˝ej ni˝

do dnia .....”.

§ 32. 1. Je˝eli uchyla si´ ustaw´, na podstawie której wydano akt wykonawczy, albo uchyla si´ przepis

ustawy upowa˝niajàcy do wydania aktu wykonawczego, przyjmuje si´, ˝e taki akt wykonawczy traci moc

obowiàzujàcà odpowiednio z dniem wejÊcia w ˝ycie

ustawy uchylajàcej albo z dniem wejÊcia w ˝ycie przepisu uchylajàcego upowa˝nienie do wydania tego aktu.

2. Je˝eli zmienia si´ treÊç przepisu upowa˝niajàcego do wydania aktu wykonawczego w ten sposób, ˝e

zmienia si´ rodzaj aktu wykonawczego albo zakres

spraw przekazanych do uregulowania aktem wykonawczym lub wytyczne dotyczàce treÊci tego aktu,

przyjmuje si´, ˝e taki akt wykonawczy traci moc obowiàzujàcà z dniem wejÊcia w ˝ycie ustawy zmieniajàcej

treÊç przepisu upowa˝niajàcego.

3. Je˝eli zmiana treÊci przepisu upowa˝niajàcego

polega na tym, ˝e zmienia si´ organ upowa˝niony do

wydania aktu wykonawczego, przyjmuje si´, ˝e taki akt

zachowuje moc obowiàzujàcà; w takim przypadku organem upowa˝nionym do zmiany lub uchylenia aktu

wykonawczego wydanego na podstawie zmienionego

przepisu upowa˝niajàcego jest organ wskazany

w zmienionym upowa˝nieniu.

§ 33. 1. Je˝eli akt wykonawczy wydany na podstawie uchylanego albo zmienianego przepisu upowa˝niajàcego nie jest niezgodny z nowà albo znowelizowanà

ustawà, mo˝na go wyjàtkowo zachowaç czasowo w mocy, nadajàc przepisowi przejÊciowemu brzmienie: „Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. ... ustawy ..... (tytu∏ dotychczasowej ustawy) zachowujà moc do czasu wydania nowych przepisów wykonawczych na podstawie art. ... ustawy.”.

2. Nie zachowuje si´ czasowo w mocy tylko niektórych przepisów aktu wykonawczego wydanego na

podstawie uchylanego albo zmienianego przepisu

upowa˝niajàcego.

3. Rozwiàzanie, o którym mowa w ust. 1, stosuje si´

tylko w ustawie uchylajàcej albo ustawie zmieniajàcej

ustaw´, na podstawie której zosta∏ wydany dotychczasowy akt wykonawczy. Rozwiàzania tego nie stosuje

si´ w kolejnych ustawach, które uchylajà albo zmieniajà ustaw´ uchylajàcà albo ustaw´ zmieniajàcà.

4. W ustawie pozostawiajàcej czasowo w mocy dotychczasowy akt wykonawczy mo˝na wyznaczyç organowi upowa˝nionemu termin, do którego ma on obowiàzek wydaç nowy akt wykonawczy.

§ 34. Nie nowelizuje si´ aktu wykonawczego zachowanego czasowo w mocy przez nowà ustaw´, chyba ˝e

ustawa ta wyraênie przewiduje takà mo˝liwoÊç.

Poz. 908

§ 35. 1. W przepisach dostosowujàcych reguluje si´

w szczególnoÊci

1) sposób powo∏ania po raz pierwszy organów lub instytucji tworzonych nowà ustawà;

2) sposób przekszta∏cenia organów lub instytucji

utworzonych na podstawie dotychczasowej ustawy w organy lub instytucje tworzone przez nowà

ustaw´;

3) sposób likwidacji organów lub instytucji znoszonych nowà ustawà, zasady zagospodarowania ich

mienia oraz uprawnienia i obowiàzki ich dotychczasowych pracowników.

2. W przepisach dostosowujàcych mo˝na wyznaczyç termin dostosowania organów lub instytucji do

nowej ustawy.

§ 36. Rozwiàzania przewidziane w przepisach przejÊciowych i dostosowujàcych powinny byç ukszta∏towane w sposób nieucià˝liwy dla ich adresatów i pozostawiaç im mo˝liwoÊç przystosowania si´ do przepisów nowej ustawy.

§ 37. W przepisach przejÊciowych i dostosowujàcych nie zamieszcza si´ przepisów regulujàcych sprawy inne, ni˝ okreÊlone w niniejszym rozdziale.

Rozdzia∏ 6

Uk∏ad i postanowienia przepisów koƒcowych

§ 38. 1. Przepisy koƒcowe zamieszcza si´ w nast´pujàcej kolejnoÊci

1) przepisy uchylajàce;

2) przepisy o wejÊciu ustawy w ˝ycie;

3) w razie potrzeby — przepisy o wygaÊni´ciu mocy

ustawy.

2. W przepisach koƒcowych nie zamieszcza si´

przepisów innych, ni˝ wymienione w ust. 1.

§ 39. 1. W przepisie uchylajàcym wyczerpujàco wymienia si´ ustawy lub poszczególne przepisy, które

ustawa uchyla; nie poprzestaje si´ na domyÊlnym

uchyleniu poprzedniej ustawy ani jej przepisów przez

odmienne uregulowanie danej sprawy w nowej ustawie.

2. Je˝eli ustawa w sposób ca∏kowity i wy∏àczny reguluje danà dziedzin´ spraw, a wyczerpujàce wymienienie przepisów ustaw dotychczas obowiàzujàcych

w danej dziedzinie napotyka znaczne trudnoÊci, mo˝na

wyjàtkowo w przepisie uchylajàcym pos∏u˝yç si´ zwrotem: „Tracà moc wszelkie dotychczasowe przepisy dotyczàce spraw uregulowanych w ustawie; w szczególnoÊci tracà moc .....”.

3. W przypadku innym, ni˝ wskazany w ust. 2, przepisowi uchylajàcemu nie nadaje si´ ogólnikowej treÊci,

a w szczególnoÊci nie u˝ywa si´ zwrotu: „Tracà moc

dotychczasowe przepisy sprzeczne z niniejszà ustawà”.

§ 40. 1. Przepisowi uchylajàcemu ustaw´ lub poszczególne jej przepisy nadaje si´ odpowiednio

brzmienie: „Traci moc ustawa ..... (tytu∏ ustawy)” albo

„W ustawie ..... (tytu∏ ustawy) uchyla si´ art. ...”.

2. Je˝eli uchyla si´ kilka ustaw, uchylane ustawy

wymienia si´ w jednej jednostce redakcyjnej ustawy

uchylajàcej, zamieszczajàc je w punktach, w kolejnoÊci, w jakiej uchylane ustawy zosta∏y uchwalone.

§ 41. 1. Ustaw´ regulujàcà dotychczas danà dziedzin´ spraw uchyla si´ w ca∏oÊci, bez pozostawiania

w mocy poszczególnych jej jednostek systematyzacyjnych, zw∏aszcza pojedynczych przepisów.

2. Je˝eli wyjàtkowo zachowuje si´ moc obowiàzujàcà niektórych przepisów uchylanej ustawy, wyra˝a

si´ to zwrotem: „Traci moc ustawa ..... (tytu∏ ustawy),

z wyjàtkiem przepisów art. ... (wyczerpujàco wymienia

si´ przepisy, które pozostajà w mocy)”.

3. W przypadku, o którym mowa w ust. 2, w razie

uchylania przepisów, których moc obowiàzujàca zosta∏a zachowana, uchyla si´ równie˝ przepis, który zachowa∏ moc obowiàzujàcà tych przepisów, co wyra˝a si´

zwrotem

„Uchyla si´

1) art. ... i art. ... ustawy ..... (tytu∏ uprzednio uchylonej

ustawy, w której by∏y zamieszczone uchylane przepisy), zachowane w mocy na podstawie art. ... ustawy ..... (tytu∏ ustawy, która zachowa∏a moc obowiàzujàcà uchylanych przepisów);

2) art. ... ustawy ..... (tytu∏ ustawy, która zachowa∏a

moc obowiàzujàcà uchylanych przepisów), w cz´Êci dotyczàcej zachowania w mocy przepisów wymienionych w pkt 1.”.

§ 42. Je˝eli uchyla si´ tylko niektóre przepisy ustawy, w przepisie uchylajàcym jednoznacznie i wyczerpujàco wymienia si´ wszystkie uchylane przepisy tej

ustawy.

§ 43. W ustawie zamieszcza si´ przepis okreÊlajàcy

termin jej wejÊcia w ˝ycie, chyba ˝e termin ten okreÊlajà odr´bne przepisy ustawy wprowadzajàcej.

§ 44. 1. Ustawa powinna wchodziç w ˝ycie w ca∏oÊci w jednym terminie. Nie ró˝nicuje si´ terminów wejÊcia w ˝ycie poszczególnych przepisów ustawy.

2. Odst´pstwo od rozwiàzania, o którym mowa

w ust. 1, mo˝e nastàpiç tylko w przypadku przepisów

zmieniajàcych, uchylajàcych, przejÊciowych i dostosowujàcych.

§ 45. 1. Przepisowi o wejÊciu w ˝ycie ustawy mo˝na nadaç brzmienie

1) „Ustawa wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia

og∏oszenia”;

2) „Ustawa wchodzi w ˝ycie po up∏ywie ..... (dni, tygodni, miesi´cy, lat) od dnia og∏oszenia”;

3) „Ustawa wchodzi w ˝ycie pierwszego dnia miesiàca nast´pujàcego po miesiàcu og∏oszenia” albo

„Ustawa wchodzi w ˝ycie ..... dnia ..... miesiàca nast´pujàcego po miesiàcu og∏oszenia”;

4) „Ustawa wchodzi w ˝ycie z dniem ... (dzieƒ oznaczony kalendarzowo)”;

5) „Ustawa wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia”.

2. Liczb´ dni, tygodni, miesi´cy lub lat, o których

mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, zapisuje si´ cyfrà arabskà albo

Poz. 908

s∏ownie. OkreÊlenie dnia i miesiàca, o których mowa

w ust. 1 pkt 3, zapisuje si´ s∏ownie.

§ 46. 1. WejÊcia w ˝ycie ustawy nie uzale˝nia si´ od

wystàpienia zdarzenia przysz∏ego.

2. Od wystàpienia zdarzenia przysz∏ego mo˝na

uzale˝niç stosowanie ustawy albo jej poszczególnych

przepisów. Je˝eli stosowanie ca∏ej ustawy ma byç

uzale˝nione od wystàpienia zdarzenia przysz∏ego, wyra˝a si´ to zwrotem: „Ustawa wchodzi w ˝ycie

z dniem ..... (okreÊlenie zdarzenia)”, a je˝eli od wystàpienia zdarzenia przysz∏ego ma byç uzale˝nione stosowanie tylko poszczególnych przepisów ustawy —

zwrotem: „Ustawa wchodzi w ˝ycie z dniem ....., z tym

˝e przepisy art. ... stosuje si´ od dnia ..... (okreÊlenie

zdarzenia)”.

3. Rozwiàzanie, o którym mowa w ust. 2, stosuje si´

tylko w przypadku, gdy termin wystàpienia zdarzenia

przysz∏ego mo˝na ustaliç w sposób niebudzàcy wàtpliwoÊci i zostanie on urz´dowo podany do wiadomoÊci

publicznej.

§ 47. 1. W przypadku ustaw szczególnie obszernych

lub zasadniczo zmieniajàcych dotychczasowe ustawy,

przepisy o wejÊciu w ˝ycie ustawy „g∏ównej”, przepisy

zmieniajàce, przepisy uchylajàce oraz przepisy przejÊciowe i dostosowujàce mo˝na zamieÊciç w oddzielnej

ustawie (ustawie wprowadzajàcej).

2. Ustawa wprowadzajàca mo˝e odnosiç si´ tylko

do jednej ustawy „g∏ównej”. Wyjàtkowo, je˝eli ustawy

„g∏ówne” regulujà sprawy ÊciÊle ze sobà zwiàzane,

mo˝na jednà ustaw´ wprowadzajàcà odnieÊç do kilku

ustaw „g∏ównych”.

3. Rozwiàzania, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje si´ do ustaw zmieniajàcych.

§ 48. Przepisy ustawy wprowadzajàcej zamieszcza

si´ w nast´pujàcej kolejnoÊci

1) przepisy o wejÊciu w ˝ycie ustawy „g∏ównej”;

2) przepisy zmieniajàce;

3) przepisy uchylajàce;

4) przepisy przejÊciowe i dostosowujàce.

§ 49. Wyznaczany przez ustaw´ wprowadzajàcà termin wejÊcia w ˝ycie ustawy „g∏ównej” ustala si´ na ten

sam dzieƒ co dzieƒ wejÊcia w ˝ycie ustawy wprowadzajàcej.

§ 50. W przypadku uchylania ustawy „g∏ównej”,

w ustawie uchylajàcej nie zamieszcza si´ przepisu

uchylajàcego ustaw´ wprowadzajàcà ustaw´ „g∏ównà”; przepis uchylajàcy ustaw´ wprowadzajàcà zamieszcza si´ tylko w przypadku, gdy ustawa ta zawiera

przepisy inne ni˝ wymienione w § 48.

§ 51. 1. Przepisowi nadajàcemu moc wstecznà ustawie lub jej cz´Êci nadaje si´ brzmienie: „Ustawa wchodzi w ˝ycie z dniem ..... i ma zastosowanie do zdarzeƒ

(stanów rzeczy)....., które powsta∏y przed dniem .....” albo „Ustawa wchodzi w ˝ycie z dniem ..... i ma zastosowanie równie˝ do zdarzeƒ (stanów rzeczy) ....., które

powsta∏y przed dniem .....”, albo te˝ „Ustawa wchodzi

w ˝ycie z dniem ....., z mocà od dnia .....”.

2. Przepisy ustawy inne ni˝ te, którym przepisy koƒcowe nada∏y wstecznà moc obowiàzujàcà, a posiadajàce moc wstecznà wynikajàcà z ich treÊci i odnoszàce

si´ do zdarzeƒ lub stanów rzeczy, które powsta∏y przed

dniem wejÊcia w ˝ycie ustawy, redaguje si´ w sposób

jednoznacznie wskazujàcy te zdarzenia lub stany rzeczy.

§ 52. 1. Przepis okreÊlajàcy termin wygaÊni´cia mocy obowiàzujàcej ustawy albo poszczególnych jej przepisów zamieszcza si´ tylko w przypadku, gdy ustawa

albo jej poszczególne przepisy majà obowiàzywaç

w ograniczonym czasie; wygaÊni´cie mocy obowiàzujàcej ustawy albo poszczególnych jej przepisów mo˝na

uzale˝niç od wystàpienia zdarzenia przysz∏ego tylko

w przypadku, gdy termin jego wystàpienia mo˝na

ustaliç w sposób niebudzàcy wàtpliwoÊci i zostanie on

urz´dowo podany do wiadomoÊci publicznej.

2. Przepisowi, o którym mowa w ust. 1, nadaje si´

odpowiednio brzmienie: „Ustawa ..... (tytu∏ ustawy)

obowiàzuje do dnia ..... (termin wskazany kalendarzowo albo przez okreÊlenie zdarzenia przysz∏ego)” albo

„Przepisy art. ... tracà moc z dniem ..... (termin wskazany kalendarzowo albo przez okreÊlenie zdarzenia przysz∏ego)”.

§ 53. Je˝eli przepisy przejÊciowe, dostosowujàce

i koƒcowe nie sà liczne, mo˝na je zamieÊciç pod wspólnà nazwà „Przepisy przejÊciowe i koƒcowe”.

Rozdzia∏ 7

Oznaczanie przepisów ustawy i ich systematyzacja

§ 54. Podstawowà jednostkà redakcyjnà ustawy

jest artyku∏.

§ 55. 1. Ka˝dà samodzielnà myÊl ujmuje si´ w odr´bny artyku∏.

2. Artyku∏ powinien byç w miar´ mo˝liwoÊci jednozdaniowy.

3. Je˝eli samodzielnà myÊl wyra˝a zespó∏ zdaƒ, dokonuje si´ podzia∏u artyku∏u na ust´py. W ustawie

okreÊlanej jako „kodeks” ust´py oznacza si´ paragrafami (§).

4. Podzia∏ artyku∏u na ust´py wprowadza si´ tak˝e

w przypadku, gdy mi´dzy zdaniami wyra˝ajàcymi samodzielne myÊli wyst´pujà powiàzania treÊciowe, ale

treÊç ˝adnego z nich nie jest na tyle istotna, aby wydzieliç jà w odr´bny artyku∏.

Poz. 908

oraz cyfrà arabskà bez kropki; w ustawie wprowadzajàcej ustaw´ okreÊlanà jako „kodeks” numer artyku∏u

mo˝na oznaczyç cyfrà rzymskà.

2. Ust´p oznacza si´ cyfrà arabskà z kropkà bez nawiasu, z zachowaniem ciàg∏oÊci numeracji w obr´bie

danego artyku∏u, a przy powo∏ywaniu — skrótem

„ust.” bez wzgl´du na liczb´ i przypadek oraz cyfrà

arabskà bez kropki.

3. Punkt oznacza si´ cyfrà arabskà z nawiasem

z prawej strony, z zachowaniem ciàg∏oÊci numeracji

w obr´bie danego artyku∏u albo ust´pu, a przy powo∏ywaniu — skrótem „pkt” bez wzgl´du na liczb´ i przypadek oraz cyfrà arabskà bez nawiasu. Ka˝dy punkt

koƒczy si´ Êrednikiem, a ostatni kropkà, chyba ˝e wyliczenie koƒczy si´ cz´Êcià wspólnà odnoszàcà si´ do

wszystkich punktów. W takim przypadku kropk´ stawia

si´ po cz´Êci wspólnej.

4. Wyliczenie w obr´bie punktów (tzw. litery) oznacza

si´ ma∏ymi literami alfabetu ∏aciƒskiego, z wy∏àczeniem

liter w∏aÊciwych tylko j´zykowi polskiemu (à, ç, ´, ∏, ƒ, ó,

Ê, ˝, ê), z nawiasem z prawej strony, z zachowaniem ciàg∏oÊci alfabetycznej w obr´bie punktu, a przy powo∏ywaniu — skrótem „lit.” bez wzgl´du na liczb´ i przypadek

oraz literà alfabetu ∏aciƒskiego bez nawiasu. Ka˝dà liter´

koƒczy si´ przecinkiem, a ostatnià Êrednikiem albo kropkà, chyba ˝e wyliczenie koƒczy si´ cz´Êcià wspólnà odnoszàcà si´ do wszystkich liter. W takim przypadku Êrednik albo kropk´ stawia si´ po cz´Êci wspólnej.

5. W przypadku, o którym mowa w ust. 4, gdy zabraknie liter, stosuje si´ oznaczenie najpierw dwuliterowe, a nast´pnie wieloliterowe, dopisujàc do ostatniej litery alfabetu ∏aciƒskiego najpierw pierwszà, a nast´pnie kolejne litery tego alfabetu [a), b) ..... z), za), zb)

..... zz), zza), zzb) .....].

6. Ka˝de tiret koƒczy si´ przecinkiem, a ostatnie

przecinkiem, Êrednikiem albo kropkà, chyba ˝e wyliczenie koƒczy si´ cz´Êcià wspólnà odnoszàcà si´ do

wszystkich tiret. W takim przypadku przecinek, Êrednik

albo kropk´ stawia si´ po cz´Êci wspólnej. Przy powo∏ywaniu tiret oznacza si´ wyrazem „tiret” i wyra˝onym

s∏ownie numerem porzàdkowym tego tiret.

§ 58. 1. Ka˝dà jednostk´ redakcyjnà zapisuje si´ od

nowego wiersza i poprzedza jej oznaczeniem umieszczonym w tym samym wierszu.

2. Artyku∏y i ust´py rozpoczyna si´ od akapitu.

3. Punkty, litery i tiret rozpoczyna si´ na wysokoÊci

poczàtku wprowadzenia do wyliczenia.

§ 56. 1. W obr´bie artyku∏u (ust´pu) zawierajàcego

wyliczenie wyró˝nia si´ dwie cz´Êci: wprowadzenie do

wyliczenia oraz punkty. Wyliczenie mo˝e koƒczyç si´

cz´Êcià wspólnà, odnoszàcà si´ do wszystkich punktów.

§ 59. 1. Przepisy artyku∏u podzielonego na ust´py,

punkty, litery i tiret powo∏uje si´ w nast´pujàcej kolejnoÊci: „art. ... ust. ... pkt ... lit. ... tiret ...”, bez przecinków po kolejnych jednostkach redakcyjnych.

2. W obr´bie punktów mo˝na dokonaç dalszego

wyliczenia, wprowadzajàc litery.

2. W przypadku gdy jednostka redakcyjna sk∏ada

si´ z kilku zdaƒ, a zamierza si´ powo∏aç tylko jedno

z nich, wyra˝a si´ to zwrotem: „art. ... ust. ... zdanie (numer porzàdkowy zdania)”.

3. W obr´bie liter mo˝na dokonaç kolejnego wyliczenia, wprowadzajàc tiret.

§ 57. 1. Artyku∏ oznacza si´ skrótem „art.” i cyfrà

arabskà z kropkà, z zachowaniem ciàg∏oÊci numeracji

artyku∏ów w obr´bie ca∏ej ustawy, a przy powo∏ywaniu

— skrótem „art.” bez wzgl´du na liczb´ i przypadek

§ 60. 1. W celu systematyzacji przepisów ustawy artyku∏y mo˝na grupowaç w jednostki systematyzacyjne

wy˝szego stopnia.

2. Artyku∏y grupuje si´ w rozdzia∏y, rozdzia∏y grupuje si´ w dzia∏y, a dzia∏y ∏àczy si´ w tytu∏y.

3. W ustawie okreÊlanej jako „kodeks” tytu∏y mo˝na grupowaç w ksi´gi, a ksi´gi ∏àczyç w cz´Êci. W ustawie takiej wyjàtkowo mo˝na wprowadziç dodatkowo

oddzia∏y jako jednostki systematyzacyjne ni˝szego

stopnia ni˝ rozdzia∏.

§ 61. Jednostki systematyzacyjne wy˝szego stopnia stosuje si´ tylko w przypadku, gdy co najmniej

w stosunku do jednej z nich zastosowano uprzednio

odpowiednie jednostki systematyzacyjne ni˝szego

stopnia.

§ 62. 1. Rozdzia∏y (oddzia∏y) numeruje si´ cyframi

arabskimi, a jednostki systematyzacyjne wy˝szego

stopnia — cyframi rzymskimi.

2. Nazwa jednostki systematyzacyjnej wy˝szego

stopnia sk∏ada si´ z wyrazu „cz´Êç”, „ksi´ga”, „tytu∏”,

„dzia∏”, „rozdzia∏” „oddzia∏” z odpowiednià cyfrà porzàdkowà oraz ze zwi´z∏ego okreÊlenia treÊci lub zakresu regulowanych spraw, rozpocz´tego wielkà literà, zapisanego od nowego wiersza.

Rozdzia∏ 8

Przepisy upowa˝niajàce

§ 63. W przepisach upowa˝niajàcych do wydania

rozporzàdzenia wskazuje si´

1) organ w∏aÊciwy do wydania rozporzàdzenia;

2) rodzaj aktu;

3) zakres spraw przekazywanych do uregulowania

w rozporzàdzeniu;

4) wytyczne dotyczàce treÊci rozporzàdzenia.

§ 64. 1. Organ w∏aÊciwy do wydania rozporzàdzenia okreÊla si´ pe∏nà nazwà tego organu, zgodnà z aktem o jego utworzeniu.

2. Je˝eli rozporzàdzenie ma wydaç minister, wskazuje si´ go jako ministra w∏aÊciwego do spraw okreÊlonych nazwà dzia∏u administracji rzàdowej, którym kieruje, ustalonà w art. 5 ustawy z dnia 4 wrzeÊnia 1997 r.

o dzia∏ach administracji rzàdowej (Dz. U. z 1999 r. Nr 82,

poz. 928, z 2000 r. Nr 12, poz. 136, Nr 43, poz. 489,

Nr 48, poz. 550, Nr 62, poz. 718, Nr 70, poz. 816, Nr 73,

poz. 852, Nr 109, poz. 1158 i Nr 122, poz. 1314 i 1321,

z 2001 r. Nr 3, poz. 18, Nr 5, poz. 43 i 44, Nr 42, poz. 475,

Nr 63, poz. 634, Nr 73, poz. 761, Nr 76, poz. 811, Nr 87,

poz. 954, Nr 102, poz. 1116, Nr 113, poz. 1207, Nr 115,

poz. 1229, Nr 123, poz. 1353, Nr 125, poz. 1371, Nr 126,

poz. 1382, Nr 129, poz. 1441, Nr 130, poz. 1450 i Nr 154,

poz. 1800 oraz z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 41,

poz. 365, Nr 71, poz. 655, Nr 74, poz. 676), z wyjàtkiem Ministra Obrony Narodowej i Ministra SprawiedliwoÊci, których wskazuje si´ ich nazwami w∏asnymi.

§ 65. Zakres spraw przekazywanych do uregulowania w rozporzàdzeniu okreÊla si´ w sposób precyzyjny.

OkreÊlenie tych spraw nie mo˝e byç ogólnikowe,

w szczególnoÊci przez pos∏u˝enie si´ zwrotem: „.....

okreÊli szczegó∏owe zasady .....”.

§ 66. 1. Wytyczne dotyczàce treÊci rozporzàdzenia

sà wskazówkami wyznaczajàcymi treÊç rozporzàdzenia

lub sposób ukszta∏towania jego treÊci. W wytycznych

mo˝na wskazaç w szczególnoÊci

Poz. 908

1) rozstrzygni´cia, których nie wolno przewidzieç

w rozporzàdzeniu;

2) granice, w jakich muszà zmieÊciç si´ rozstrzygni´cia rozporzàdzenia;

3) wymagania, jakim majà odpowiadaç rozwiàzania

przyj´te w rozporzàdzeniu;

4) cele, jakie majà zostaç osiàgni´te przez rozporzàdzenie;

5) okolicznoÊci, jakie nale˝y uwzgl´dniç, tworzàc rozporzàdzenie.

2. Stopieƒ szczegó∏owoÊci wytycznych powinien

byç dostosowany do rodzaju spraw przekazywanych

do uregulowania w rozporzàdzeniu; wytyczne powinny byç bardziej szczegó∏owe, gdy przekazywane sprawy dotyczà sytuacji prawnej obywateli.

§ 67. 1. Przepis upowa˝niajàcy formu∏uje si´ w jednym artykule tak, aby mo˝na by∏o powo∏aç go jako

podstaw´ prawnà wydania rozporzàdzenia.

2. Artyku∏, o którym mowa w ust. 1, mo˝na dzieliç

na jednostki redakcyjne ni˝szego stopnia, w szczególnoÊci wytyczne mogà byç wyra˝one w oddzielnych

ust´pach tego artyku∏u albo jako jego drugie zdanie.

§ 68. 1. Upowa˝nieniu do wydania rozporzàdzenia

mo˝na nadaç charakter obligatoryjny albo fakultatywny.

2. Je˝eli do funkcjonowania ustawy jest niezb´dne

wydanie rozporzàdzenia, upowa˝nieniu nadaje si´

charakter obligatoryjny. Je˝eli rozstrzygni´cie co do tego, czy i kiedy wydaç rozporzàdzenie, pozostawia si´

organowi upowa˝nianemu, upowa˝nieniu nadaje si´

charakter fakultatywny.

3. Przepisowi upowa˝niajàcemu do wydania rozporzàdzenia nadaje si´ brzmienie

1) je˝eli przepis ma upowa˝niaç do wydania rozporzàdzenia, a zarazem wyznaczaç upowa˝nianemu organowi obowiàzek jego wydania: „..... (nazwa organu) okreÊli, w drodze rozporzàdzenia, .....” (upowa˝nienie obligatoryjne);

2) je˝eli przepis ma upowa˝niaç do wydania rozporzàdzenia, a zarazem zapewniaç swobod´ korzystania

z tego upowa˝nienia: „..... (nazwa organu) mo˝e

okreÊliç, w drodze rozporzàdzenia, .....” (upowa˝nienie fakultatywne).

§ 69. Wydanie rozporzàdzenia mo˝na uzale˝niç od

zaistnienia okreÊlonego warunku, wskazujàc ten warunek w przepisie upowa˝niajàcym zwrotem: „W razie

wystàpienia ..... (okreÊlenie warunku), ..... (nazwa organu) okreÊli, w drodze rozporzàdzenia, .....” albo „Je˝eli

nastàpi ..... (okreÊlenie warunku), ..... (nazwa organu)

mo˝e okreÊliç, w drodze rozporzàdzenia, .....”.

§ 70. Nie przekazuje si´ do uregulowania w rozporzàdzeniu spraw niewyjaÊnionych lub nasuwajàcych

trudnoÊci przy opracowywaniu ustawy.

§ 71. W przepisie upowa˝niajàcym nie zamieszcza

si´ upowa˝nienia do wydania rozporzàdzenia w stosunku do kilku ustaw.

§ 72. W przepisie upowa˝niajàcym do wydania

uchwa∏y albo zarzàdzenia wskazuje si´

1) organ w∏aÊciwy do wydania aktu normatywnego;

2) rodzaj aktu normatywnego;

3) ogólnie zakres spraw, które w akcie normatywnym

muszà albo mogà zostaç uregulowane.

§ 73. 1. W przepisie upowa˝niajàcym do wspó∏uczestniczenia w wydaniu rozporzàdzenia, uchwa∏y albo zarzàdzenia wskazuje si´

1) podmiot upowa˝niany do wspó∏uczestniczenia;

2) form´ wspó∏uczestniczenia.

2. Upowa˝nienie do wspó∏uczestniczenia w wydaniu aktu normatywnego nie zwalnia z obowiàzku

uzgodnienia projektu tego aktu lub zasi´gni´cia o nim

opinii na zasadach okreÊlonych w odr´bnych przepisach.

3. Podmiot upowa˝niany do wspó∏uczestniczenia

w wydaniu aktu normatywnego okreÊla si´ w sposób

wskazany w § 64.

§ 74. Przepisowi upowa˝niajàcemu do wspó∏uczestniczenia w wydaniu rozporzàdzenia, uchwa∏y albo zarzàdzenia nadaje si´ brzmienie

1) je˝eli wspó∏uczestniczenie ma polegaç na wspólnym wydaniu aktu normatywnego przez upowa˝nione organy: „Minister (inny organ) ..... oraz minister (inny organ) ..... okreÊlà .....” lub „Minister (inny organ) ..... oraz minister (inny organ) ..... mogà

okreÊliç .....”;

2) je˝eli wspó∏uczestniczenie ma polegaç na osiàgni´ciu porozumienia w sprawie treÊci aktu normatywnego, a nast´pstwem braku porozumienia ma byç

to, ˝e akt nie dochodzi do skutku: „Minister (inny

organ) ..... w porozumieniu z ministrem (innym organem) ..... okreÊli .....”;

3) je˝eli wspó∏uczestniczenie ma polegaç na czynnym

wyra˝eniu uprzedniej zgody na wydanie aktu normatywnego, a nast´pstwem niewyra˝enia zgody

ma byç to, ˝e akt nie dochodzi do skutku: „Minister

(inny organ) ....., za zgodà (nazwa organu).....,

okreÊli .....”;

4) je˝eli wspó∏uczestniczenie ma polegaç na czynnym

wyra˝eniu nast´pczej zgody na wydany akt normatywny, a nast´pstwem niewyra˝enia zgody ma byç

to, ˝e akt nie nabiera mocy obowiàzujàcej: „Minister (inny organ) ....., po zatwierdzeniu przez (nazwa organu) ....., okreÊli .....”;

5) je˝eli wspó∏uczestniczenie ma polegaç jedynie na

samym wyra˝eniu opinii o projekcie aktu normatywnego, a nast´pstwem niezasi´gni´cia opinii ma

byç to, ˝e akt nie dochodzi do skutku: „Minister (inny organ) ....., po zasi´gni´ciu opinii (nazwa organu) ....., okreÊli .....”;

6) je˝eli wspó∏uczestniczenie ma polegaç na zainicjowaniu aktu normatywnego przez inny organ, a nast´pstwem braku inicjatywy jest niemo˝noÊç wydania aktu przez organ upowa˝niony do jego wydania: „Minister (inny organ) ....., na wniosek (nazwa organu) ....., okreÊli .....”.

Rozdzia∏ 9

Przepisy karne

§ 75. 1. W przepisie karnym znamiona czynu zabronionego okreÊla si´ w sposób wyczerpujàcy, bez odsy-

Poz. 908

∏ania do nakazów albo zakazów zawartych w pozosta∏ych przepisach tej samej ustawy lub w przepisach innych ustaw, w tym ustaw okreÊlanych jako „kodeks”,

albo w postanowieniach umów mi´dzynarodowych

ratyfikowanych za zgodà wyra˝onà w ustawie.

2. Odes∏anie, o którym mowa w ust. 1, stosuje si´

tylko w przypadku, gdy bezprawnoÊç czynu polega na

naruszeniu nakazów albo zakazów wyraênie sformu∏owanych w innych przepisach tej samej ustawy albo postanowieniach umów mi´dzynarodowych ratyfikowanych za zgodà wyra˝onà w ustawie. W takim przypadku w przepisie karnym mo˝na odes∏aç do okreÊlonego

przepisu tej samej ustawy albo do postanowienia

oznaczonej umowy mi´dzynarodowej, u˝ywajàc zwrotu: „Kto wbrew przepisom art. ... (postanowieniom

art. ... umowy .....)”.

3. Odes∏anie, o którym mowa w ust. 1, stosuje si´

tak˝e w przypadku, gdy przepis karny przewiduje innà

ni˝ sprawstwo form´ pope∏nienia czynu zabronionego

albo przewiduje okolicznoÊci wy∏àczajàce, ∏agodzàce

lub zaostrzajàce odpowiedzialnoÊç karnà, co wyra˝a si´

zwrotem: „Kto czyni przygotowania do przest´pstwa

okreÊlonego w art. ...” albo „Nie pope∏nia przest´pstwa

okreÊlonego w art. ..., kto .....” albo „Nie podlega karze

za przest´pstwo okreÊlone w art. ..., kto .....”.

§ 76. W przepisie karnym, przy opisywaniu znamion czynu zabronionego, nie u˝ywa si´ okreÊleƒ

„bezprawnie”, „Êwiadomie” i im podobnych.

§ 77. 1. W przepisie karnym opisujàcym znamiona

przest´pstwa nie okreÊla si´, ˝e mo˝e byç ono pope∏nione tylko umyÊlnie. Je˝eli wyst´pek mo˝e byç pope∏niony równie˝ nieumyÊlnie, zapisuje si´ to jako odr´bnà jednostk´ redakcyjnà w brzmieniu: „Je˝eli sprawca

dzia∏a nieumyÊlnie .....” albo „Kto, chocia˝by nieumyÊlnie .....”.

2. W przepisie karnym opisujàcym znamiona wykroczenia nie okreÊla si´, ˝e mo˝e byç ono pope∏nione

zarówno umyÊlnie, jak i nieumyÊlnie. Je˝eli wykroczenie mo˝e byç pope∏nione tylko umyÊlnie, zapisuje si´

to jako odr´bnà jednostk´ redakcyjnà w brzmieniu

„Je˝eli sprawca czynu okreÊlonego w art. ... dzia∏a

umyÊlnie ....” albo „Kto umyÊlnie .....”.

§ 78. 1. W przepisie karnym sankcj´ karnà gro˝àcà

za pope∏nienie czynu zabronionego okreÊla si´ bez odsy∏ania do innych przepisów karnych.

2. Odes∏anie, o którym mowa w ust. 1, stosuje si´

tylko w przepisach bezpoÊrednio po sobie nast´pujàcych, przy u˝yciu w drugim przepisie zwrotu: „Tej samej karze podlega, kto .....”.

§ 79. 1. Przepisowi wyznaczajàcemu sankcj´ karnà,

dopuszczajàcemu alternatywnie kilka rodzajów kar, nadaje si´ brzmienie

1) „..... podlega karze ..... albo karze .....” (jeÊli dopuszcza si´ tylko jednà z wymienionych kar);

2) „..... podlega karze ..... albo karze ..... albo obu tym

karom ∏àcznie” (jeÊli dopuszcza si´ nawet obie

z wymienionych kar).

2. Przepisowi wyznaczajàcemu sankcj´ karnà, dopuszczajàcemu kumulatywnie kilka rodzajów kar, nadaje si´ brzmienie

1) „..... podlega karze ..... i karze .....” (jeÊli kumulatywnoÊç jest obligatoryjna);

2) „..... podlega karze ..... , obok kary .... mo˝na wymierzyç kar´ ...” (jeÊli kumulatywnoÊç jest fakultatywna).

wielokrotnie nowelizowana, opracowuje si´ projekt

nowej ustawy.

3. W przepisie karnym okreÊla si´ Êrodki karne, które majà byç orzeczone w razie pope∏nienia czynu zabronionego

1) je˝eli czyn ten jest przest´pstwem — tylko w przypadku, gdy obligatoryjne albo fakultatywne orzeczenie danego Êrodka karnego nie wynika z przepisów cz´Êci ogólnej Kodeksu karnego albo gdy zamiarem prawodawcy jest wy∏àczenie jego stosowania i odmienne uregulowanie okreÊlonego przypadku;

2) je˝eli czyn ten jest wykroczeniem — zawsze w przypadku, gdy zamiarem prawodawcy jest, by okreÊlony Êrodek karny by∏ orzekany, przy czym w przepisie karnym nale˝y wskazaç, czy orzeczenie to jest

obligatoryjne, czy fakultatywne; w przypadku obowiàzku naprawienia szkody okreÊla si´ nadto sposób jej naprawienia.

2. Pierwszemu artyku∏owi ustawy zmieniajàcej albo

przepisowi zmieniajàcemu zamieszczanemu w innej

ustawie nadaje si´ brzmienie: „W ustawie ..... (tytu∏

ustawy) wprowadza si´ nast´pujàce zmiany: .....”.

4. W przepisie karnym nie u˝ywa si´ zwrotów

„o ile dany czyn nie podlega karze w myÊl innych przepisów” albo „o ile dany czyn nie stanowi innego przest´pstwa zagro˝onego surowszà karà” i im podobnych.

§ 87. 1. Zmieniany przepis ustawy przytacza si´

w pe∏nym nowym brzmieniu, choçby zast´powano

w nim, dodawano albo eliminowano tylko jeden wyraz.

§ 80. 1. W przepisie karnym okreÊla si´ okolicznoÊci wy∏àczajàce, ∏agodzàce albo zaostrzajàce odpowiedzialnoÊç karnà tylko wtedy, gdy od ich zaistnienia uzale˝nia si´ to, ˝e dana osoba odpowiednio nie ponosi

odpowiedzialnoÊci karnej, ponosi odpowiedzialnoÊç

∏agodniejszà albo odpowiedzialnoÊç surowszà.

2. OkolicznoÊci ∏agodzàce albo zaostrzajàce odpowiedzialnoÊç karnà mo˝na wyjàtkowo wskazaç, pos∏ugujàc si´ okreÊleniami ocennymi, takimi jak „przypadek mniejszej wagi”, „waga czynu” lub im podobnymi.

§ 81. Je˝eli na podstawie sankcji karnej okreÊlonej

w przepisie karnym nie da si´ ustaliç, czy dany czyn zabroniony jest przest´pstwem czy wykroczeniem, na

koƒcu przepisów karnych zamieszcza si´ przepis okreÊlajàcy tryb orzekania w sprawach o ten czyn i nadaje

mu si´ brzmienie: „Orzekanie w sprawach o czyny,

o których mowa w art. ..., nast´puje w trybie przepisów

Kodeksu post´powania .....”.

DZIA¸ II

§ 85. 1. Przepisy ustawy zmienia si´ przepisem wyraênie wskazujàcym dokonywane zmiany.

3. Je˝eli uchyla si´ tylko jeden przepis ustawy, przepisowi uchylajàcemu nadaje si´ brzmienie: „W ustawie ..... (tytu∏ ustawy) uchyla si´ art. ...”.

4. Je˝eli zmienia si´ treÊç lub brzmienie tylko jednego przepisu ustawy, przepisowi zmieniajàcemu nadaje si´ brzmienie: „W ustawie ..... (tytu∏ ustawy) art. ...

otrzymuje brzmienie: .....”.

§ 86. Zmiana ustawy nie mo˝e polegaç na tym, ˝e

dawny przepis zast´puje si´ nowym, nie wskazujàc

jednoczeÊnie dokonywania tej zmiany (nowelizacja dorozumiana).

2. Je˝eli artyku∏y ustawy sà podzielone na jednostki redakcyjne ni˝szego stopnia, a zmian´ wprowadza

si´ tylko w którejÊ z tych jednostek, mo˝na poprzestaç

na przytoczeniu pe∏nego nowego brzmienia tylko tej

zmienianej jednostki redakcyjnej.

§ 88. Je˝eli dane okreÊlenie, wyst´pujàce w wielu

przepisach zmienianej ustawy, zast´puje si´ w ka˝dym z nich innym okreÊleniem, zmiany tej dokonuje

si´, zamieszczajàc w ustawie zmieniajàcej przepis

w brzmieniu: „U˝yte w art. ... (albo u˝yte w ustawie),

w ró˝nej liczbie i przypadku, wyrazy „ ..... ” zast´puje

si´ u˝ytymi w odpowiedniej liczbie i przypadku wyrazami „ ..... ”.”.

§ 89. 1. Je˝eli do tekstu ustawy dodaje si´ nowe artyku∏y, zachowuje si´ dotychczasowà numeracj´, dodajàc do numeru nowego artyku∏u ma∏à liter´ alfabetu

∏aciƒskiego, z wy∏àczeniem liter w∏aÊciwych tylko j´zykowi polskiemu, z zachowaniem ciàg∏oÊci alfabetycznej, co wyra˝a si´ zwrotem: „Po art. X dodaje si´

art. Xa w brzmieniu .....”.

§ 83. Przepisy ustawy zmienia si´

1) odr´bnà ustawà zmieniajàcà;

2) przepisem zmieniajàcym zamieszczonym w innej

ustawie.

2. Zasad´ wyra˝onà w ust. 1 stosuje si´ odpowiednio, gdy w obr´bie artyku∏u dodaje si´ nowy ust´p,

w obr´bie ust´pu nowy punkt albo w obr´bie punktu

nowà liter´, co wyra˝a si´ zwrotem: „w art. ... po

ust. X (pkt X, lit. X) dodaje si´ ust. Xa (pkt Xa, lit. Xa)

w brzmieniu: .....”; jednak˝e gdy kolejnà jednostk´ redakcyjnà ni˝szego stopnia dodaje si´ na koƒcu artyku∏u, ust´pu, punktu albo litery, oznacza si´ jà odpowiednio kolejnà cyfrà arabskà lub literà alfabetu ∏aciƒskiego, co wyra˝a si´ zwrotem: „w art. ... w ust. ... dodaje

si´ pkt ... (lit. ...) ... w brzmieniu: .....”, przy czym przed

oznaczeniem ka˝dej kolejnej jednostki redakcyjnej pisze si´ przyimek „w”.

§ 84. Je˝eli zmiany wprowadzane w ustawie mia∏yby byç liczne albo mia∏yby naruszaç konstrukcj´ lub

spójnoÊç ustawy albo gdy ustawa by∏a ju˝ poprzednio

3. W przypadku, o którym mowa w ust. 2, w razie

wyczerpania si´ liter, dodawane artyku∏y lub jednostki

redakcyjne ni˝szego stopnia oznacza si´ najpierw dwu-

Zmiana (nowelizacja) ustawy

§ 82. Zmiana (nowelizacja) ustawy polega na uchyleniu niektórych jej przepisów, zastàpieniu niektórych

jej przepisów przepisami o innej treÊci lub brzmieniu

albo na dodaniu do niej nowych przepisów.

literowo, a nast´pnie wieloliterowo, dopisujàc do

oznaczenia wynikajàcego z ust. 2 najpierw pierwszà,

a nast´pnie kolejne litery alfabetu ∏aciƒskiego (Xa .....

Xz, ..... Xza .....Xzz, Xzza ..... Xzzz).

§ 90. Zmienia si´ zawsze pierwotny tekst ustawy,

a je˝eli wprowadzono do niego zmiany — tekst zmieniony. Je˝eli og∏oszono tekst jednolity ustawy, zmienia

si´ ten tekst, a w przypadku gdy wprowadzono zmiany

do tekstu jednolitego — zmieniony tekst jednolity.

§ 91. 1. Nie nowelizuje si´ przepisów zmieniajàcych

innà ustaw´.

2. Je˝eli jest to konieczne dla wyeliminowania ra˝àcego b∏´du w przepisach zmieniajàcych og∏oszonej

ustawy, mo˝na wyjàtkowo znowelizowaç te przepisy

w okresie ich vacatio legis.

3. Nowelizacj´ przepisów zmieniajàcych, o której

mowa w ust. 2, wprowadza si´ w ˝ycie najpóêniej

w dniu wejÊcia w ˝ycie ustawy zmienianej.

§ 92. 1. Jednà ustawà zmieniajàcà obejmuje si´ tylko jednà ustaw´.

2. Odstàpienie od zasady wyra˝onej w ust. 1 jest dopuszczalne tylko w przypadku, gdy mi´dzy zmienianymi

ustawami wyst´pujà niewàtpliwe zwiàzki tematyczne

lub do zrealizowania zamys∏u prawodawcy jest niezb´dne jednoczesne dokonanie zmian w kilku ustawach.

§ 93.1. Ustawa zmieniajàca mo˝e zawieraç jedynie

przepisy uchylajàce, przepisy zast´pujàce lub przepisy

uzupe∏niajàce przepisy ustawy zmienianej, a w razie

potrzeby — tak˝e przepisy przejÊciowe i dostosowujàce, konieczne ze wzgl´du na dokonywanà nowelizacj´.

2. W ustawie zmieniajàcej nie zamieszcza si´ przepisów regulujàcych sprawy nieobj´te zakresem unormowania ustawy zmienianej.

3. W szczególnie uzasadnionych przypadkach, je˝eli jest to konieczne dla unikni´cia luki w prawie, w ustawie zmieniajàcej mo˝na wyjàtkowo zamieÊciç przepisy, które regulujà sprawy wykraczajàce poza zakres

unormowania ustawy zmienianej.

4. Je˝eli w ustawie zmieniajàcej zamieszczono

przepisy przejÊciowe i dostosowujàce albo wyjàtkowo zamieszczono przepisy inne ni˝ uchylajàce, zast´pujàce lub uzupe∏niajàce ustaw´ zmienianà, nie wystarczy poprzestaç na uchyleniu ustawy znowelizowanej, ale uchyla si´ tak˝e ustaw´, która jà znowelizowa∏a.

§ 94.1. Zmiany dokonywane ustawà zmieniajàcà ujmuje si´ w jeden artyku∏ tej ustawy.

2. Ka˝dy nowelizowany artyku∏ ujmuje si´ w oddzielny punkt. Je˝eli w jednym artykule wprowadza si´

zmiany w jego jednostkach redakcyjnych ni˝szego

stopnia, ka˝dà z tych zmian oznacza si´ odr´bnà literà.

§ 95. Je˝eli w jednej ustawie zmieniajàcej zmienia

si´ kilka ustaw, zmian´ ka˝dej z tych ustaw ujmuje si´

w odr´bny artyku∏.

§ 96. 1. Tytu∏ ustawy zmieniajàcej formu∏uje si´

zgodnie z zasadami wyra˝onymi w § 16 — 18 , z tym ˝e

Poz. 908

przedmiot ustawy okreÊla si´ przez u˝ycie zwrotu

„ustawa o zmianie ustawy ..... (tytu∏ ustawy)” albo

„ustawa zmieniajàca ustaw´ ..... (tytu∏ ustawy)”, a je˝eli zmienia si´ jednoczeÊnie kilka ustaw — „ustawa

o zmianie ustawy ..... (tytu∏ ustawy)”, wymieniajàc tytu∏ ka˝dej zmienianej ustawy.

2. Je˝eli jednà ustawà zmienia si´ wiele ustaw i wymienienie w tytule ustawy nowelizujàcej tytu∏ów

wszystkich zmienianych ustaw powodowa∏oby, ˝e tytu∏ ustawy nowelizujàcej by∏by ra˝àco d∏ugi, mo˝na

wyjàtkowo sformu∏owaç go przy u˝yciu zwrotu: „ustawa o zmianie ustaw .....” i ogólnie podaç ich wspólny

przedmiot albo „ustawa o zmianie ustawy ..... (tytu∏

ustawy) oraz niektórych innych ustaw”, wymieniajàc

tylko tytu∏ podstawowej ustawy nowelizowanej.

3. W tytule ustawy zmieniajàcej nie podaje si´ daty ustawy nowelizowanej oraz oznaczenia dzienników urz´dowych, w których zosta∏a og∏oszona ta

ustawa i jej zmiany albo ostatni tekst jednolity i jego

zmiany.

4. W przypadku, o którym mowa w ust. 2, w odnoÊniku do tytu∏u ustawy zmieniajàcej podaje si´ tytu∏y

wszystkich zmienianych ustaw oraz oznaczenia dzienników urz´dowych, w których zosta∏y og∏oszone te

ustawy i ich zmiany albo ostatnie teksty jednolite i ich

zmiany.

§ 97. 1. Je˝eli ustawa zawiera kilka przepisów zmieniajàcych, wydziela si´ je we wspólny rozdzia∏ zatytu∏owany „Zmiany w przepisach obowiàzujàcych” i zamieszcza si´ bezpoÊrednio przed przepisami przejÊciowymi i koƒcowymi.

2. Je˝eli ustawa zawiera jeden przepis zmieniajàcy,

zamieszcza si´ go bezpoÊrednio przed przepisami

przejÊciowymi i koƒcowymi w rozdziale zatytu∏owanym „Zmiany w przepisach obowiàzujàcych, przepisy

przejÊciowe i koƒcowe”.

DZIA¸ III

Tekst jednolity

§ 98. 1. Je˝eli ustawa ma wyznaczyç termin og∏oszenia tekstu jednolitego, przepis wyznaczajàcy ten termin zamieszcza si´ w ustawie zmieniajàcej ustaw´,

której tekst jednolity ma byç og∏oszony, albo w ustawie

wprowadzajàcej t´ ustaw´ (w Przepisach wprowadzajàcych ustaw´ ....).

2. Przepisowi wyznaczajàcemu termin og∏oszenia

tekstu jednolitego nadaje si´ brzmienie: „Og∏oszenie

tekstu jednolitego ustawy ..... (tytu∏ ustawy) nastàpi

w terminie ..... miesi´cy (dni) od dnia og∏oszenia niniejszej ustawy”.

3. W przepisie, o którym mowa w ust. 2, nie podaje si´ oznaczenia dzienników urz´dowych, w których

zosta∏a og∏oszona ustawa, której tekst jednolity ma byç

og∏oszony, ani oznaczenia dzienników urz´dowych,

w których zosta∏y og∏oszone zmiany tej ustawy albo jej

ostatni tekst jednolity i jego zmiany.

§ 99. W przypadku wyznaczenia terminu og∏oszenia

tekstu jednolitego, tekst ten sporzàdza si´ wed∏ug stanu prawnego obowiàzujàcego w dniu wejÊcia w ˝ycie

ustawy, w której zosta∏ wyznaczony termin og∏oszenia

tego tekstu. W tekÊcie jednolitym mo˝na uwzgl´dniç

równie˝ zmiany wprowadzone po dniu wejÊcia w ˝ycie

ustawy, w której zosta∏ wyznaczony termin og∏oszenia

tego tekstu.

ników urz´dowych, w których zosta∏ og∏oszony

tekst pierwotny i wszystkie jego zmiany), który

stanowi

„Art. ...............”;

2) .....................”.

§ 100. Je˝eli termin og∏oszenia tekstu jednolitego

nie jest okreÊlony, tekst jednolity sporzàdza si´ wed∏ug

stanu prawnego obowiàzujàcego w dniu wydania obwieszczenia o og∏oszeniu tego tekstu.

§ 105. Je˝eli na podstawie przepisu póêniejszego

mo˝na ustaliç w sposób niewàtpliwy, ˝e przepis wczeÊniejszy nie obowiàzuje, w obwieszczeniu o og∏oszeniu

tekstu jednolitego czyni si´ o tym wzmiank´ w brzmieniu: „Podany w za∏àczniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia ...... o ...... nie obejmuje przepisu art. ..... tej ustawy jako wygas∏ego”. W takim przypadku w treÊci obwieszczenia o og∏oszeniu

tekstu jednolitego, o której mowa w § 104, wzmiank´

w tej sprawie zamieszcza si´ jako odr´bny kolejny

punkt (pkt 3).

§ 101. Og∏oszenie tekstu jednolitego nast´puje

w formie obwieszczenia; tekst jednolity jest za∏àcznikiem do tego obwieszczenia.

§ 102. Tytu∏owi obwieszczenia nadaje si´ brzmienie: „Obwieszczenie .....(nazwa organu wydajàcego

obwieszczenie) z dnia .... w sprawie og∏oszenia jednolitego tekstu ustawy .... (tytu∏ ustawy)”. W tytule obwieszczenia nie podaje si´ daty ustawy, której tekst jednolity si´ og∏asza, ani nie podaje si´ oznaczenia dzienników urz´dowych, w których zosta∏a og∏oszona ta

ustawa i jej zmiany oraz wczeÊniejsze teksty jednolite

i ich zmiany.

§ 103.1. W obwieszczeniu przytacza si´ przepis

ustawy upowa˝niajàcy do og∏oszenia tekstu jednolitego i tytu∏ ustawy, której tekst jednolity jest og∏aszany,

a ponadto wymienia si´ te wszystkie ustawy, które

wprowadzi∏y zmiany do pierwotnego tekstu tej ustawy.

2. W obwieszczeniu zamieszcza si´ tak˝e treÊç tych

przepisów zawartych w ustawach zmieniajàcych, których nie zamieszcza si´ w tekÊcie jednolitym, jako niezmieniajàcych tekstu ustawy, której tekst jednolity jest

og∏aszany.

§ 104. TreÊç obwieszczenia o og∏oszeniu tekstu jednolitego formu∏uje si´ wed∏ug wzoru

„1. Na podstawie art. 16 ust. 1 (w przypadku gdy obwieszczenie wydaje Marsza∏ek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej albo art. 16 ust. 3 — je˝eli tekst

jednolity og∏asza organ w∏aÊciwy do wydania aktu normatywnego innego ni˝ ustawa) ustawy

z dnia 20 lipca 2000 r. o og∏aszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

(Dz. U. Nr 62, poz. 718, z 2001 r. Nr 46, poz. 499

i z 2002 r. Nr 74, poz. 676) og∏asza si´ w za∏àczniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst

ustawy z dnia ..... o .... (Dz. U. Nr ...., poz. ...., przy

czym podaje si´ tylko oznaczenie dziennika urz´dowego, w którym zosta∏ og∏oszony tekst pierwotny albo ostatni tekst jednolity), z uwzgl´dnieniem

zmian wprowadzonych

1) ustawà z dnia .... o .... (Dz. U. Nr ..., poz. ..., przy

czym podaje si´ oznaczenie dzienników urz´dowych, w których zosta∏ og∏oszony tekst pierwotny i wszystkie jego zmiany);

2) ....................

oraz zmian wynikajàcych z przepisów og∏oszonych przed dniem ..... (podaje si´ dzieƒ, wed∏ug

stanu, na który sporzàdzono tekst jednolity).

2. Podany w za∏àczniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje

1) art. ... ustawy z dnia ..... o .... (Dz. U. Nr ...,

poz. ..., przy czym podaje si´ oznaczenie dzien-

§ 106. Tekst jednolity redaguje si´ wed∏ug nast´pujàcych zasad

1) zachowuje si´ numeracj´ pierwotnego tekstu ustawy i uwzgl´dnia numeracj´ dodanà przez ustawy

zmieniajàce; nie wprowadza si´ ciàg∏oÊci numeracji;

2) w miejscu przepisu uchylonego wpisuje si´ oznaczenie uchylonej jednostki redakcyjnej oraz okreÊlenie „uchylony”, podajàc w odnoÊniku tytu∏ ustawy uchylajàcej oraz oznaczenie dzienników urz´dowych, w których zosta∏a og∏oszona ta ustawa

i jej zmiany, a tak˝e podaje si´ przepis uchylajàcy

i dat´ jego wejÊcia w ˝ycie;

3) przy przepisach, których treÊç zmieniono, i przy

przepisach dodanych podaje si´ w odnoÊnikach do

tych przepisów tytu∏ ustawy nowelizujàcej oraz

oznaczenie dzienników urz´dowych, w których zosta∏a og∏oszona ta ustawa i jej zmiany, a tak˝e podaje si´ przepis nowelizujàcy i dat´ jego wejÊcia

w ˝ycie;

4) w przypadku przepisów wielokrotnie zmienianych, w odnoÊnikach do tych przepisów podaje

si´ w kolejnoÊci chronologicznej wszystkie wprowadzone zmiany, zgodnie z zasadami wyra˝onymi

w pkt 2 i 3.

§ 107. Do tekstu jednolitego nie wprowadza si´

zmian, które nie zosta∏y wyraênie sformu∏owane

w ustawie zmieniajàcej, chyba ˝e zmiany te majà charakter wy∏àcznie formalny. W takim przypadku wprowadzone zmiany omawia si´ w odnoÊnikach do przepisów, w których wprowadzono takie zmiany.

§ 108. W odnoÊnikach do tekstu jednolitego omawia si´ równie˝ zmiany inne, ni˝ wymienione w § 106

pkt 2—4 i § 107, w tym tak˝e zmiany, które nastàpi∏y

w przepisach, do których odsy∏a ustawa, której tekst

jednolity jest og∏aszany.

§ 109. W przypadku gdy og∏asza si´ drugi lub kolejny tekst jednolity, w odnoÊnikach do tego tekstu omawia si´ tylko zmiany wprowadzone po og∏oszeniu

ostatniego tekstu jednolitego.

§ 110. Zasady wyra˝one w niniejszym dziale stosuje si´ odpowiednio do tekstów jednolitych aktów normatywnych innych ni˝ ustawa.

DZIA¸ IV

Sprostowanie b∏´du

§ 111. Sprostowanie b∏´du mo˝e dotyczyç tylko

tekstu aktu normatywnego og∏oszonego w dzienniku

urz´dowym.

§ 112. 1. Obwieszczenie o sprostowaniu b∏´du zawiera

1) tytu∏ obwieszczenia, a w nim nazw´ organu prostujàcego b∏àd oraz dat´ wydania obwieszczenia i jego przedmiot;

2) podstaw´ prawnà sprostowania b∏´du;

3) tytu∏ aktu normatywnego, w którym prostuje si´

b∏àd, a tak˝e oznaczenie dziennika urz´dowego,

w którym zosta∏ og∏oszony ten akt;

4) przepis prawny aktu normatywnego podlegajàcy

sprostowaniu;

5) przytoczenie b∏´du, który jest przedmiotem sprostowania;

6) fragment tekstu aktu normatywnego w brzmieniu

uwzgl´dniajàcym sprostowanie b∏´du.

2. Tytu∏owi obwieszczenia o sprostowaniu b∏´du

nadaje si´ brzmienie: „Obwieszczenie Prezesa Rady

Ministrów (albo nazwa innego organu wydajàcego obwieszczenie) z dnia ..... o sprostowaniu b∏´du”.

3. TreÊç obwieszczenia o sprostowaniu b∏´du formu∏uje si´ wed∏ug wzoru: „Na podstawie art. 17

ust. 3 (albo art. 17 ust. 4 — gdy obwieszczenie wydaje inny organ ni˝ Prezes Rady Ministrów) ustawy

z dnia 20 lipca 2000 r. o og∏aszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U.

Nr 62, poz. 718, z 2001 r. Nr 46, poz. 499 i z 2002 r.

Nr 74, poz. 676) w ..... (tytu∏ aktu normatywnego,

z oznaczeniem dziennika urz´dowego, w którym zosta∏ og∏oszony ten akt) w ..... (oznaczenie jednostki redakcyjnej) zamiast wyrazu „.....” powinien byç wyraz

„.....”.”.

4. Jednym obwieszczeniem o sprostowaniu b∏´dów mo˝na sprostowaç wi´cej ni˝ jeden b∏àd w tym

samym akcie normatywnym, a tak˝e b∏´dy w ró˝nych

aktach normatywnych.

§ 113. Rozwiàzania, o których mowa w § 112, stosuje si´ odpowiednio do sprostowania b∏´du w tekÊcie

jednolitym aktu normatywnego.

§ 114. Je˝eli po dniu og∏oszenia aktu normatywnego, w którym prostuje si´ b∏àd, zosta∏ og∏oszony tekst

jednolity tego aktu, zawierajàcy ten sam b∏àd, sprostowanie musi odr´bnie obejmowaç równie˝ og∏oszony

tekst jednolity.

DZIA¸ V

Projekt aktu wykonawczego (rozporzàdzenia)

§ 115. W rozporzàdzeniu zamieszcza si´ tylko przepisy regulujàce sprawy przekazane do unormowania

w przepisie upowa˝niajàcym (upowa˝nieniu ustawowym).

Poz. 908

§ 116. W rozporzàdzeniu nie zamieszcza si´ przepisów niezgodnych z ustawà upowa˝niajàcà lub z innymi ustawami i ratyfikowanymi umowami mi´dzynarodowymi, chyba ˝e przepis upowa˝niajàcy wyraênie na

to zezwala.

§ 117. W rozporzàdzeniu nie zamieszcza si´ przepisów karnych oraz przepisów odsy∏ajàcych do przepisów karnych.

§ 118. W rozporzàdzeniu nie powtarza si´ przepisów ustawy upowa˝niajàcej oraz przepisów innych aktów normatywnych.

§ 119. 1. Na podstawie jednego upowa˝nienia ustawowego wydaje si´ jedno rozporzàdzenie, które wyczerpujàco reguluje sprawy przekazane do unormowania w tym upowa˝nieniu.

2. Je˝eli jedno upowa˝nienie ustawowe przekazuje

do uregulowania ró˝ne sprawy, które dajà si´ tematycznie wyodr´bniç tak, ˝e ich zakresy sà roz∏àczne,

mo˝na wydaç na podstawie takiego upowa˝nienia wi´cej ni˝ jedno rozporzàdzenie.

§ 120.1. W tytule rozporzàdzenia w oddzielnych

wierszach zamieszcza si´

1) oznaczenie rodzaju aktu;

2) nazw´ organu wydajàcego rozporzàdzenie;

3) dat´ rozporzàdzenia;

4) okreÊlenie przedmiotu rozporzàdzenia.

2. Nazw´ organu wydajàcego rozporzàdzenie podaje si´ w brzmieniu ustalonym w przepisach o utworzeniu tego organu. W przypadku ministrów ich nazw´

podaje si´ wed∏ug nazwy ministerstwa, którym kierujà, utworzonego na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy

z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U.

z 1999 r. Nr 82, poz. 929, z 2000 r. Nr 120, poz. 1268 oraz

z 2001 r. Nr 102, poz. 1116 i Nr 154, poz. 1799 i 1800),

z wyjàtkiem Ministra Obrony Narodowej i Ministra

SprawiedliwoÊci, których wskazuje si´ ich nazwami

w∏asnymi.

3. Jako dat´ rozporzàdzenia podaje si´ dzieƒ okreÊlony kalendarzowo, w którym zosta∏o ono podpisane

przez organ wydajàcy to rozporzàdzenie. Je˝eli rozporzàdzenie jest wydawane wspólnie albo w porozumieniu z innym organem, za dat´ rozporzàdzenia przyjmuje si´ dat´ jego podpisania przez organ wspó∏uczestniczàcy w wydaniu tego rozporzàdzenia; organ wspó∏uczestniczàcy w wydaniu rozporzàdzenia podpisuje je

w drugiej kolejnoÊci.

4. Oznaczenie rodzaju aktu oraz nazw´ organu wydajàcego rozporzàdzenie pisze si´ wielkimi literami.

5. OkreÊlenie przedmiotu rozporzàdzenia powinno

byç sformu∏owane mo˝liwie najzwi´êlej; nie powtarza

si´ w nim dos∏ownie wskazanego w upowa˝nieniu

ustawowym zakresu spraw przekazanych do uregulowania w rozporzàdzeniu ani wytycznych dotyczàcych

jego treÊci, chyba ˝e zakres spraw zosta∏ zwi´êle wskazany w upowa˝nieniu ustawowym.

6. OkreÊlenie przedmiotu rozporzàdzenia rozpoczyna si´ od wyrazów „w sprawie .....”.

§ 121. 1. Tekst rozporzàdzenia rozpoczyna si´ od

przytoczenia przepisu ustawy zawierajàcego upowa˝nienie ustawowe, jako podstawy prawnej wydania rozporzàdzenia.

2. Je˝eli upowa˝nienie ustawowe jest wyra˝one

w kilku przepisach, jako podstaw´ prawnà wydania

rozporzàdzenia przytacza si´ przepis, który wskazuje

organ upowa˝niony do jego wydania oraz okreÊla zakres spraw przekazanych do uregulowania w rozporzàdzeniu.

3. Podstaw´ prawnà wydania rozporzàdzenia wyra˝a si´ zwrotem: „Na podstawie art. ... ustawy ..... (tytu∏

ustawy z oznaczeniem dziennika urz´dowego, w którym zosta∏a og∏oszona ta ustawa i jej zmiany albo

ostatni tekst jednolity i jego zmiany og∏oszone do dnia

wydania rozporzàdzenia) zarzàdza si´, co nast´puje

.....”.

§ 122. 1. Je˝eli w upowa˝nieniu ustawowym jako

organ w∏aÊciwy do wydania rozporzàdzenia wskazano

ministra okreÊlonego nazwà dzia∏u administracji rzàdowej, w odnoÊniku do podstawy prawnej wydania tego rozporzàdzenia wymienia si´ przepis prawny, mocà

którego minister wydajàcy to rozporzàdzenie kieruje

dzia∏em administracji rzàdowej wskazanym w upowa˝nieniu ustawowym.

2. Je˝eli w∏aÊciwoÊç organu wskazanego w upowa˝nieniu ustawowym jako organ w∏aÊciwy do wydania rozporzàdzenia przejà∏ inny organ albo je˝eli organ

wskazany w upowa˝nieniu ustawowym przesta∏ istnieç, a jego kompetencje przejà∏ inny organ, w odnoÊniku do podstawy prawnej wydania tego rozporzàdzenia wymienia si´ przepis prawny przekazujàcy kompetencje organu wskazanego w przepisie upowa˝niajàcym organowi wydajàcemu rozporzàdzenie.

§ 123. Tytu∏ ustawy, w której jest zamieszczony

przepis upowa˝niajàcy, wraz z oznaczeniem dziennika

urz´dowego, w którym zosta∏a og∏oszona ta ustawa

i jej zmiany albo ostatni tekst jednolity i jego zmiany,

przytacza si´ tylko w podstawie prawnej rozporzàdzenia, a w treÊci rozporzàdzenia ustaw´ t´ powo∏uje si´

skrótowo, przytaczajàc tylko jej tytu∏.

§ 124.1. Podstawowà jednostkà redakcyjnà i systematyzacyjnà rozporzàdzenia jest paragraf.

2. Paragrafy mo˝na dzieliç na ust´py, ust´py na

punkty, punkty na litery, a litery na tiret.

§ 125. W przepisach ogólnych rozporzàdzenia

1) okreÊla si´ jego przedmiot, w szczególnoÊci wtedy,

gdy tytu∏ rozporzàdzenia jest zwi´z∏y i nie zawiera

szczegó∏owej informacji o wszystkich sprawach regulowanych w rozporzàdzeniu, rozpoczynajàc

przepis od wyrazów: „Rozporzàdzenie okreÊla .....”;

2) zamieszcza si´ postanowienia o stosowanych

w rozporzàdzeniu definicjach i skrótach.

§ 126. 1. W rozporzàdzeniu zamieszcza si´ przepis

uchylajàcy inne rozporzàdzenie tylko w przypadku, gdy

ma ono uchyliç

1) rozporzàdzenie wczeÊniejsze, które zosta∏o wydane

na podstawie tego samego, nadal obowiàzujàcego

przepisu upowa˝niajàcego, przez

Poz. 908

a) ten sam organ, który wydaje rozporzàdzenie

uchylajàce,

b) organ, którego w∏aÊciwoÊç przejà∏ organ wydajàcy rozporzàdzenie uchylajàce;

2) rozporzàdzenie wydane na podstawie nieobowiàzujàcego przepisu upowa˝niajàcego, ale pozostawione czasowo w mocy przez nowà ustaw´, chyba

˝e nowa ustawa przesta∏a obowiàzywaç.

2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, zachowanego w mocy rozporzàdzenia nie uchyla si´, je˝eli up∏ynà∏ termin, do którego nowa ustawa zachowa∏a jego moc obowiàzujàcà. W takiej sytuacji w nowym

rozporzàdzeniu zamieszcza si´ odnoÊnik informujàcy

o rozporzàdzeniu, które przesta∏o obowiàzywaç z mocy samego prawa, a którego treÊç wià˝e si´ z treÊcià

nowego rozporzàdzenia. W odnoÊniku tym podaje si´

równie˝ dat´ utraty mocy obowiàzujàcej wymienionego rozporzàdzenia oraz wskazuje przepis prawny,

z mocy którego przesta∏o ono obowiàzywaç.

§ 127. Rozporzàdzenie powinno wchodziç w ˝ycie

w dniu wejÊcia w ˝ycie ustawy, na podstawie której jest

ono wydawane.

§ 128. 1. Rozporzàdzenie mo˝na wydaç po dniu

og∏oszenia ustawy, w której jest zamieszczony przepis

upowa˝niajàcy do jego wydania, a przed dniem wejÊcia w ˝ycie tej ustawy.

2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, termin

wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia wyznacza si´ na dzieƒ

nie wczeÊniejszy ni˝ dzieƒ wejÊcia w ˝ycie ustawy upowa˝niajàcej do wydania tego rozporzàdzenia.

§ 129. 1. Rozporzàdzenie mo˝na zmieniaç rozporzàdzeniem póêniejszym, wydanym na podstawie tego

samego, nadal obowiàzujàcego przepisu upowa˝niajàcego, przez organ, który wyda∏ rozporzàdzenie zmieniane, albo przez organ, który przejà∏ w∏aÊciwoÊç organu, który wyda∏ rozporzàdzenie zmieniane.

2. W tytule rozporzàdzenia zmieniajàcego okreÊlenie przedmiotu rozporzàdzenia rozpoczyna si´ od

zwrotu: „zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie .....”,

pomijajàc nazw´ organu, który wyda∏ rozporzàdzenie

zmieniane, i dat´ wydania tego rozporzàdzenia, a tak˝e oznaczenie dzienników urz´dowych, w których zosta∏o og∏oszone rozporzàdzenie zmieniane i jego zmiany albo ostatni tekst jednolity i jego zmiany.

§ 130. 1. Na oryginalnym egzemplarzu rozporzàdzenia zamieszcza si´ podpis organu wydajàcego to

rozporzàdzenie.

2. Je˝eli upowa˝nione do wydania rozporzàdzenia

sà co najmniej dwa organy, na oryginalnym egzemplarzu rozporzàdzenia zamieszcza si´ podpis ka˝dego

z tych organów.

3. Je˝eli rozporzàdzenie jest wydawane w porozumieniu z innym organem, na oryginalnym egzemplarzu rozporzàdzenia zamieszcza si´ podpis organu wydajàcego rozporzàdzenie oraz podpis organu, w porozumieniu z którym jest ono wydawane. Podpisu organu, w porozumieniu z którym rozporzàdzenie jest wydawane, nie zamieszcza si´ w tekÊcie rozporzàdzenia

og∏aszanym w dzienniku urz´dowym.

4. W przypadku innych form wspó∏uczestniczenia

w wydawaniu rozporzàdzenia, ni˝ wymienione w ust. 2

i 3, na oryginalnym egzemplarzu rozporzàdzenia zamieszcza si´ tylko podpis organu, który wydaje to rozporzàdzenie.

Poz. 908

§ 141. Do projektów uchwa∏ i zarzàdzeƒ stosuje si´

odpowiednio zasady wyra˝one w dziale V, z wyjàtkiem

§ 132, w dziale II oraz w dziale I rozdzia∏y 2—7, o ile zasady zawarte w niniejszym dziale nie stanowià inaczej.

DZIA¸ VII

§ 131. 1. Do projektu rozporzàdzenia do∏àcza si´

uzasadnienie.

2. Uzasadnienie projektu rozporzàdzenia sporzàdza

si´ wed∏ug zasad okreÊlonych w odr´bnych przepisach.

§ 132. Do projektu rozporzàdzenia stosuje si´ odpowiednio zasady wyra˝one w dziale I rozdzia∏y 2—7

i w dziale II, o ile zasady zawarte w niniejszym dziale

nie stanowià inaczej.

DZIA¸ VI

Projekty aktów normatywnych o charakterze

wewn´trznym

(uchwa∏ i zarzàdzeƒ)

§ 133. Uchwa∏y Rady Ministrów sà wydawane na

podstawie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej lub

ustawy, a uchwa∏y innych organów oraz zarzàdzenia —

na podstawie ustawy.

§ 134. Podstawà wydania uchwa∏y i zarzàdzenia

jest przepis prawny, który

1) upowa˝nia dany organ do uregulowania okreÊlonego zakresu spraw;

2) wyznacza zadania lub kompetencje danego organu.

§ 135. W uchwale i zarzàdzeniu zamieszcza si´ przepisy prawne regulujàce wy∏àcznie sprawy z zakresu

przekazanego w przepisie, o którym mowa w § 134

pkt 1, oraz sprawy nale˝àce do zadaƒ lub kompetencji

organu, o których mowa w § 134 pkt 2.

§ 136. W uchwale i zarzàdzeniu nie zamieszcza si´

przepisów prawnych niezgodnych z ustawà, na podstawie której sà one wydawane, oraz innymi ustawami i ratyfikowanymi umowami mi´dzynarodowymi,

a tak˝e przepisów prawnych niezgodnych z rozporzàdzeniami.

§ 137. W uchwale i zarzàdzeniu nie powtarza si´

przepisów ustaw, ratyfikowanych umów mi´dzynarodowych i rozporzàdzeƒ.

§ 138. 1. Uchwa∏a i zarzàdzenie mogà byç wydane

na podstawie kilku przepisów prawnych, o których mowa w § 134.

2. Na podstawie jednego przepisu prawnego, o którym mowa w § 134, mo˝na wydaç wi´cej ni˝ jednà

uchwa∏´ albo wi´cej ni˝ jedno zarzàdzenie.

§ 139. Tekst uchwa∏y i zarzàdzenia rozpoczyna si´

od wskazania przepisu prawnego, na podstawie którego uchwa∏a albo zarzàdzenie sà wydawane.

§ 140. Akty normatywne o charakterze wewn´trznym okreÊla si´ wy∏àcznie nazwà „uchwa∏a” albo „zarzàdzenie”.

Projekty aktów prawa miejscowego

§ 142. 1. Akty prawa miejscowego sà stanowione

przez wojewod´ i organy administracji niezespolonej

na podstawie przepisów upowa˝niajàcych zamieszczonych w ustawie dotyczàcej administracji rzàdowej

w województwie albo w innych ustawach.

2. Akty prawa miejscowego sà stanowione przez

sejmik województwa, rad´ lub zarzàd powiatu oraz rad´ lub zarzàd gminy na podstawie przepisów upowa˝niajàcych zamieszczonych w ustawach dotyczàcych

odpowiednich samorzàdów terytorialnych albo w innych ustawach.

3. Rodzaje aktów prawa miejscowego okreÊlajà

ustawy, o których mowa w ust. 1 i 2.

§ 143. Do aktów prawa miejscowego stosuje si´ odpowiednio zasady wyra˝one w dziale VI, z wyjàtkiem

§ 141, w dziale V, z wyjàtkiem § 132, w dziale II oraz

w dziale I rozdzia∏y 2—7, a do przepisów porzàdkowych

— równie˝ w dziale I rozdzia∏ 9, chyba ˝e odr´bne przepisy stanowià inaczej.

DZIA¸ VIII

Typowe Êrodki techniki prawodawczej

§ 144. 1. Je˝eli norma ma byç adresowana do ka˝dej osoby fizycznej, adresata tej normy wskazuje si´

wyrazem „kto”.

2. Je˝eli zakres adresatów normy ma byç w´˝szy

ni˝ wskazany w ust. 1, wyznacza si´ go przez u˝ycie odpowiedniego okreÊlenia rodzajowego.

3. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2,

okreÊlenia adresata normy nie poprzedza si´ wyrazem

„ka˝dy”.

4. Je˝eli norma ma byç adresowana do podmiotów

innych ni˝ osoby fizyczne, adresata tej normy mo˝na

wskazaç nazwà rodzajowà albo w∏asnà.

§ 145. 1. Je˝eli norma ma znajdowaç zastosowanie

we wszystkich okolicznoÊciach, w przepisie prawnym

nie okreÊla si´ okolicznoÊci jej zastosowania.

2. Je˝eli norma ma znajdowaç zastosowanie tylko

w okreÊlonych okolicznoÊciach, okolicznoÊci te jednoznacznie i wyczerpujàco wskazuje si´ w przepisie

prawnym przez rodzajowe ich okreÊlenie.

§ 146. 1. W ustawie lub innym akcie normatywnym

formu∏uje si´ definicj´ danego okreÊlenia, je˝eli

1) dane okreÊlenie jest wieloznaczne;

2) dane okreÊlenie jest nieostre, a jest po˝àdane ograniczenie jego nieostroÊci;

3) znaczenie danego okreÊlenia nie jest powszechnie

zrozumia∏e;

4) ze wzgl´du na dziedzin´ regulowanych spraw istnieje potrzeba ustalenia nowego znaczenia danego

okreÊlenia.

2. Je˝eli okreÊlenie wieloznaczne wyst´puje tylko

w jednym przepisie prawnym, jego definicj´ formu∏uje si´

tylko w przypadku, gdy wieloznacznoÊci nie eliminuje zamieszczenie go w odpowiednim kontekÊcie j´zykowym.

§ 147. 1. Je˝eli w ustawie lub innym akcie normatywnym ustalono znaczenie danego okreÊlenia w drodze definicji, w obr´bie tego aktu nie wolno pos∏ugiwaç si´ tym okreÊleniem w innym znaczeniu.

2. Je˝eli zachodzi koniecznoÊç odstàpienia od zasady

wyra˝onej w ust. 1, wyraênie podaje si´ inne znaczenie

danego okreÊlenia i ustala si´ jego zakres odniesienia.

§ 148. Je˝eli w ustawie zachodzi wyjàtkowo potrzeba odstàpienia od znaczenia danego okreÊlenia ustalonego w ustawie okreÊlanej jako „kodeks” lub „prawo”

lub innej ustawie podstawowej dla danej dziedziny

spraw, wyraênie podaje si´ inne znaczenie tego okreÊlenia i zakres jego odniesienia, u˝ywajàc zwrotu

„w rozumieniu niniejszej ustawy okreÊlenie .... oznacza

....” albo zwrotu: „ilekroç w niniejszej ustawie jest mowa o .... nale˝y przez to rozumieç ...”.

§ 149. W akcie normatywnym ni˝szym rangà ni˝

ustawa bez upowa˝nienia ustawowego nie formu∏uje

si´ definicji ustalajàcych znaczenia okreÊleƒ ustawowych; w szczególnoÊci w akcie wykonawczym nie formu∏uje si´ definicji, które ustala∏yby znaczenia okreÊleƒ zawartych w ustawie upowa˝niajàcej.

§ 150. 1. Je˝eli dane okreÊlenie ma byç u˝ywane

w jednym znaczeniu w obr´bie ca∏ej ustawy lub innego

aktu normatywnego albo ca∏ej jednostki systematyzacyjnej danego aktu, jego definicj´ zamieszcza si´ odpowiednio w przepisach ogólnych tego aktu albo w przepisach ogólnych danej jednostki systematyzacyjnej.

2. Je˝eli dane okreÊlenie ma byç u˝ywane w ustalonym znaczeniu tylko w obr´bie zespo∏u przepisów,

jego definicj´ zamieszcza si´ w bezpoÊrednim sàsiedztwie tych przepisów.

3. Je˝eli ustawa zawiera wiele wielokrotnie powtarzajàcych si´ okreÊleƒ wymagajàcych zdefiniowania,

ich definicje mo˝na zamieÊciç w wydzielonym fragmencie przepisów ogólnych ustawy, oznaczajàc ten

fragment nazwà „ObjaÊnienia okreÊleƒ ustawowych”.

§ 151. 1. Definicj´ formu∏uje si´ tak, aby wskazywa∏a w sposób niebudzàcy wàtpliwoÊci, ˝e odnosi si´ do

znaczenia okreÊleƒ, w szczególnoÊci nadaje si´ jej postaç: „OkreÊlenie „a” oznacza przedmioty b.” albo

„OkreÊlenie „a” znaczy tyle co wyra˝enie „b”.”.

Poz. 908

2. Je˝eli wyliczenie wszystkich elementów zakresu

definiowanego poj´cia w jednym przepisie prawnym

nie jest mo˝liwe, w definicji wyraênie zaznacza si´, ˝e

tekst tej samej lub innej ustawy zawiera nadto elementy uzupe∏niajàce t´ definicj´, w szczególnoÊci przez

u˝ycie zwrotu: „.....i inne wskazane w przepisach .....”.

3. Je˝eli nie jest mo˝liwe sformu∏owanie definicji,

o której mowa w ust. 1 lub 2, mo˝na objaÊniç znaczenie danego okreÊlenia przez przyk∏adowe wyliczenie

jego zakresu, wyraênie wskazujàc przyk∏adowy charakter wyliczenia przez pos∏u˝enie si´ zwrotami: „w szczególnoÊci” albo „zw∏aszcza”.

§ 154. 1. Dla oznaczenia okreÊlenia z∏o˝onego, sk∏adajàcego si´ z wi´cej ni˝ jednego wyrazu, które wielokrotnie powtarza si´ w tekÊcie aktu normatywnego,

mo˝na wprowadziç jego skrót.

2. Skrót wprowadza si´ w przepisach ogólnych aktu normatywnego lub jego jednostki systematyzacyjnej albo w tym przepisie tego aktu, w którym po raz

pierwszy zosta∏o u˝yte skracane okreÊlenie z∏o˝one.

3. Skracane okreÊlenie z∏o˝one przytacza si´

w tekÊcie aktu normatywnego po raz pierwszy w pe∏nym brzmieniu, a skrót formu∏uje si´ w postaci

„.....(okreÊlenie z∏o˝one w pe∏nym brzmieniu), zwane

dalej ..... („skrót”)”. Skrót mo˝e sk∏adaç si´ z pierwszych liter skracanego okreÊlenia z∏o˝onego, napisanych wielkimi lub ma∏ymi literami, z jednego spoÊród

wyrazów wchodzàcych w sk∏ad okreÊlenia z∏o˝onego

albo z wyrazu niewchodzàcego w sk∏ad tego okreÊlenia.

4. Skrótu nie wprowadza si´ w tym samym przepisie, w którym formu∏uje si´ definicj´.

§ 155. 1. Je˝eli zachodzi potrzeba zapewnienia elastycznoÊci tekstu aktu normatywnego, mo˝na pos∏u˝yç

si´ okreÊleniami nieostrymi, klauzulami generalnymi

albo wyznaczyç nieprzekraczalne dolne lub górne granice swobody rozstrzygni´cia.

2. Nieprzekraczalne granice swobody rozstrzygni´cia formu∏uje si´ w jednym przepisie prawnym dla

wszystkich przypadków danego rodzaju, zamieszczajàc

go w przepisach ogólnych aktu normatywnego.

3. Je˝eli dolna granica swobody rozstrzygni´cia ma

byç wy˝sza lub górna granica ma byç ni˝sza od wyznaczonej w przepisie ogólnym, wskazuje si´ to wyraênie

w przepisie prawnym odnoszàcym si´ do danego przypadku.

§ 152. Zwrotów charakterystycznych dla definicji,

w szczególnoÊci zwrotu „jest równoznaczne z .....”, nie

u˝ywa si´ w znaczeniu niedefinicyjnym.

4. Postanowienia obni˝ajàce górnà granic´ swobody rozstrzygni´cia wyra˝a si´ przez konsekwentne

pos∏ugiwanie si´ zwrotem: „.... nieprzekraczajàce...”

albo „.... nie wi´cej ni˝...”, a postanowieniom podwy˝szajàcym dolnà granic´ swobody rozstrzygni´cia nadaje si´ postaç: „... nie ni˝szej ni˝ ...” albo „nie mniej

ni˝ ...”.

§ 153. 1. Definicj´ zakresowà (wyliczajàcà elementy sk∏adowe zakresu) formu∏uje si´ w jednym przepisie

prawnym i obejmuje si´ nià ca∏y zakres definiowanego

poj´cia.

§ 156. 1. Je˝eli zachodzi potrzeba osiàgni´cia skrótowoÊci tekstu lub zapewnienia spójnoÊci regulowanych instytucji prawnych, w akcie normatywnym mo˝na pos∏u˝yç si´ odes∏aniami.

2. Je˝eli wzgl´dy stylistyczne przemawiajà za innà

formà definicji, u˝ywa si´ zwrotu ∏àczàcego „jest to”.

2. Je˝eli odes∏anie stosuje si´ tylko ze wzgl´du na

potrzeb´ osiàgni´cia skrótowoÊci tekstu, w przepisie

odsy∏ajàcym jednoznacznie wskazuje si´ przepis lub

przepisy prawne, do których si´ odsy∏a.

numeru i pozycji dziennika urz´dowego, w którym

og∏oszono tekst jednolity, podaje si´ równie˝ rocznik,

numer i pozycje dzienników urz´dowych, w których

og∏oszono kolejne zmiany tego tekstu.

3. Je˝eli odes∏anie s∏u˝y przede wszystkim zapewnieniu spójnoÊci regulowanych w tym akcie instytucji

prawnych, w przepisie odsy∏ajàcym wskazuje si´ zakres spraw, dla których nast´puje odes∏anie, oraz jednoznacznie wskazuje si´ przepis lub przepisy prawne,

do których si´ odsy∏a.

4. Je˝eli Trybuna∏ Konstytucyjny wyda∏ orzeczenie

stwierdzajàce niezgodnoÊç aktu normatywnego, do

którego si´ odsy∏a, albo poszczególnych jego przepisów, do których nast´puje odes∏anie, z Konstytucjà

Rzeczypospolitej Polskiej, umowà mi´dzynarodowà

ratyfikowanà za zgodà wyra˝onà w ustawie lub ustawà, przy przytaczaniu numeru i pozycji oraz — w razie

potrzeby — rocznika dzienników urz´dowych, w których og∏oszono dany akt i jego kolejne zmiany, podaje si´ równie˝ numer i pozycj´ oraz — w razie potrzeby — rocznik dziennika urz´dowego, w którym og∏oszono to orzeczenie; nie przytacza si´ roczników, numerów i pozycji dzienników urz´dowych, w których

og∏oszono orzeczenia Trybuna∏u Konstytucyjnego

uznajàce, ˝e akt normatywny, do którego nast´puje

odes∏anie, jest zgodny albo nie jest niezgodny z Konstytucjà Rzeczypospolitej Polskiej, umowà mi´dzynarodowà ratyfikowanà za zgodà wyra˝onà w ustawie

lub ustawà, oraz orzeczenia o umorzeniu post´powania albo o pozostawieniu wniosku w∏aÊciwego organu

bez rozpoznania.

4. Je˝eli danà instytucj´ prawnà reguluje si´ ca∏oÊciowo, a wyczerpujàce wymienienie przepisów prawnych, do których si´ odsy∏a, nie jest mo˝liwe, mo˝na

wyjàtkowo odes∏aç do przepisów okreÊlonych przedmiotowo, o ile przepisy te dadzà si´ w sposób niewàtpliwy wydzieliç spoÊród innych; przepis odsy∏ajàcy formu∏uje si´ w postaci: „Do ..... (okreÊlenie instytucji)

stosuje si´ odpowiednio przepisy o ..... (przedmiotowe

okreÊlenie przepisów).”.

§ 157. Nie odsy∏a si´ do przepisów, które ju˝ zawierajà odes∏ania.

§ 158. 1. Je˝eli w akcie normatywnym odsy∏a si´

kilkakrotnie do innego aktu normatywnego, który

1) nie by∏ nowelizowany — przy pierwszym odes∏aniu

przytacza si´ tytu∏ tego aktu w ca∏oÊci wraz z oznaczeniem numeru i pozycji oraz — w razie potrzeby

— rocznika dziennika urz´dowego, w którym ten

akt og∏oszono, a przy kolejnych odes∏aniach przytacza si´ tylko rodzaj aktu oraz jego dat´ i przedmiot, bez oznaczenia rocznika, numeru i pozycji

dziennika urz´dowego;

2) by∏ nowelizowany i zosta∏ og∏oszony jego tekst

jednolity — przy pierwszym odes∏aniu przytacza

si´ aktualny tytu∏ tego aktu w ca∏oÊci wraz z oznaczeniem rocznika, numeru i pozycji dziennika

urz´dowego, w którym og∏oszono tekst jednolity,

a przy kolejnych odes∏aniach przytacza si´ tylko

rodzaj aktu oraz jego dat´ i przedmiot, bez oznaczenia rocznika, numeru i pozycji dziennika urz´dowego;

3) by∏ nowelizowany i nie zosta∏ og∏oszony jego tekst

jednolity — przy pierwszym odes∏aniu przytacza

si´ aktualny tytu∏ tego aktu w ca∏oÊci wraz z oznaczeniem numeru i pozycji oraz — w razie potrzeby

— rocznika dziennika urz´dowego, w którym og∏oszono zarówno pierwotny tekst tego aktu, jak

i wszystkie akty zmieniajàce ten akt, a przy kolejnych odes∏aniach przytacza si´ tylko rodzaj aktu

oraz jego dat´ i przedmiot, bez oznaczenia rocznika, numeru i pozycji dzienników urz´dowych,

w których og∏oszono tekst pierwotny i jego kolejne

zmiany.

5. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 3

oraz w ust. 3 i 4, je˝eli iloÊç zmian aktu normatywnego,

do którego nast´puje odes∏anie, jest znaczna, przy

pierwszym odes∏aniu do tego aktu mo˝na nie wymieniaç roczników, numerów i pozycji dzienników urz´dowych, w których og∏oszono te zmiany, a poprzestaç jedynie na podaniu numeru i pozycji oraz — w razie potrzeby — rocznika dziennika urz´dowego, w którym

og∏oszono pierwotny tekst tego aktu albo jego ostatni

tekst jednolity z dopiskiem „z póên. zm.”

6. W przypadku, o którym mowa w ust. 5, wszystkie kolejne zmiany pierwotnego tekstu danego aktu

normatywnego albo jego ostatniego tekstu jednolitego wymienia si´ w odnoÊniku, podajàc odpowiednie

roczniki, numery i pozycje dzienników urz´dowych.

7. Roczniki, numery i pozycje dzienników urz´dowych wymienia si´ w postaci: „((skrót nazwy dziennika urz´dowego) z ... r. Nr ..., poz. ... i Nr ..., poz. ..., z ... r.

Nr ..., poz. ... oraz z ... r. Nr ..., poz. ...)”.

§ 159. Odes∏ania, o których mowa w § 156 — 158, sà

odes∏aniami do obowiàzujàcych przepisów prawnych

w brzmieniu, jakie b´dà one mia∏y ka˝dorazowo w czasie obowiàzywania przepisu odsy∏ajàcego (odes∏anie

dynamiczne).

2. Je˝eli przepis zmieniajàcy, do którego si´ odsy∏a, zosta∏ uchylony w okresie jego vacatio legis, przytacza si´ równie˝ oznaczenie numeru i pozycji oraz —

w razie potrzeby — rocznika dziennika urz´dowego,

w którym og∏oszono przepis zmieniajàcy i przepis, który go uchyli∏.

§ 160. Je˝eli wyjàtkowo przepis prawny ma odsy∏aç do innych przepisów jedynie w ich okreÊlonej wersji (odes∏anie statyczne), zaznacza si´ to w przepisie

odsy∏ajàcym przez nadanie mu brzmienia: „Do ..... stosuje si´ przepisy art. ... ustawy ..... (tytu∏ ustawy)” oraz

dodanie w nawiasie „w brzmieniu z dnia ....”, podajàc

poza datà wejÊcia w ˝ycie przepisów, do których si´ odsy∏a, tak˝e oznaczenie dziennika urz´dowego, w którym zosta∏y og∏oszone te przepisy.

3. Je˝eli po og∏oszeniu tekstu jednolitego aktu normatywnego, do którego si´ odsy∏a, nastàpi∏y kolejne

zmiany tego aktu, przytaczajàc oznaczenie rocznika,

§ 161. 1. Zasady przytaczania tytu∏ów aktów normatywnych, wraz z oznaczeniem roczników, numerów

i pozycji dzienników urz´dowych, w których zosta∏y

one og∏oszone, wyra˝one w § 158, stosuje si´ równie˝

w przepisach przejÊciowych oraz w przepisach zmieniajàcych i uchylajàcych przy powo∏ywaniu zmienianych albo uchylanych aktów normatywnych, a tak˝e

w podstawach prawnych aktów normatywnych innych

ni˝ ustawa.

2. Podajàc oznaczenia roczników, numerów i pozycji dzienników urz´dowych, w których zosta∏y og∏oszone kolejne zmiany zmienianego albo uchylanego aktu

normatywnego lub jego teksty jednolite, podaje si´

roczniki, numery i pozycje dzienników urz´dowych,

które ukaza∏y si´ do dnia wydania aktu zmieniajàcego

albo uchylajàcego.

3. Zasad´ wyra˝onà w ust. 2 stosuje si´ odpowiednio do podstaw prawnych aktów normatywnych innych ni˝ ustawa.

§ 162. 1. Przy oznaczaniu dzienników urz´dowych

stosuje si´ skróty nazw tych dzienników.

2. Nazwy dzienników urz´dowych oznacza si´ skrótami

1) Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej — skrótem „Dz. U.”;

2) Dziennik Urz´dowy Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” — skrótem „M.P.”;

3) Dziennik Urz´dowy Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski B” — skrótem „M.P. B”;

4) Monitor Sàdowy i Gospodarczy — skrótem „M.S.G.”;

5) dziennik urz´dowy ministra kierujàcego dzia∏em

administracji rzàdowej — skrótem „Dz. Urz. Min. ...

(pierwsza sylaba nazwy w∏asnej ministra, zakoƒ-

Poz. 908 i 909

czona ostatnià spó∏g∏oskà tej sylaby lub pierwszà

spó∏g∏oskà nast´pnej sylaby, z kropkà) ...”;

6) wspólny dziennik urz´dowy dwóch lub wi´cej ministrów kierujàcych dzia∏ami administracji rzàdowej — skrótem „Dz. Urz. Min. ... (jak w pkt 5)...

i Min. ... (jak w pkt 5)...”;

7) dziennik urz´dowy urz´du centralnego — skrótem

„Dz. Urz. ... (skrót nazwy w∏asnej urz´du, utworzony z pierwszych liter wyrazów wchodzàcych

w sk∏ad nazwy urz´du pisanych wielkimi literami

bez kropek, a je˝eli nazwa jest dwuwyrazowa —

skrót np. „Urz.” lub „Kom.” i pierwsza sylaba drugiego wyrazu nazwy, zakoƒczona ostatnià spó∏g∏oskà tej sylaby lub pierwszà spó∏g∏oskà nast´pnej

sylaby, z kropkà) ...”;

8) wspólny dziennik urz´dowy dwóch lub wi´cej urz´dów centralnych — skrótem „Dz. Urz. ... (jak

w pkt 7) ... i ... (jak w pkt 7) ...”;

9) wspólny dziennik urz´dowy ministra kierujàcego

dzia∏em administracji rzàdowej i urz´du centralnego nadzorowanego przez tego ministra —

skrótem „Dz. Urz. Min. ... (jak w pkt 5) ... i ... (jak

w pkt 7) ...”;

10) wojewódzki dziennik urz´dowy —

skrótem

„Dz. Urz. Woj. ... (urz´dowa nazwa województwa

w pe∏nym brzmieniu lub wed∏ug regu∏y, o której

mowa w pkt 5)...”.

§ 163. 1. OdnoÊnik do przepisu oznacza si´ cyfrà

arabskà z nawiasem z prawej strony i umieszcza si´

z prawej strony, powy˝ej wyra˝enia, do którego si´ odnosi.

2. OdnoÊnika do przepisu nie nowelizuje si´; w razie potrzeby wprowadza si´ kolejny odnoÊnik.

909

ROZPORZÑDZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW

z dnia 1 lipca 2002 r.

zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie nadania statutu Urz´dowi Nadzoru Ubezpieczeƒ Zdrowotnych.

Na podstawie art. 151 ust. 7 ustawy z dnia 6 lutego

1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym

(Dz. U. Nr 28, poz. 153 i Nr 75, poz. 468, z 1998 r. Nr 117,

poz. 756, Nr 137, poz. 887, Nr 144, poz. 929 i Nr 162,

poz. 1116, z 1999 r. Nr 45, poz. 439, Nr 49, poz. 483,

Nr 63, poz. 700, Nr 70, poz. 777, Nr 72, poz. 802, Nr 109,

poz. 1236 i Nr 110, poz. 1255 i 1256, z 2000 r. Nr 12,

poz. 136, Nr 18, poz. 230, Nr 95, poz. 1041 i Nr 122, poz.

1311 i 1324, z 2001 r. Nr 8, poz. 64, Nr 52, poz. 539,

Nr 88, poz. 961, Nr 97, poz. 1050, Nr 126, poz. 1382

i 1384 i Nr 154, poz. 1796 i 1801 oraz z 2002 r. Nr 25,

poz. 253, Nr 74, poz. 676 i Nr 83, poz. 749) zarzàdza si´,

co nast´puje

§ 1. W rozporzàdzeniu Prezesa Rady Ministrów

z dnia 16 grudnia 1998 r. w sprawie nadania statutu

Urz´dowi Nadzoru Ubezpieczeƒ Zdrowotnych (Dz. U.

Nr 154, poz. 1010 i z 2001 r. Nr 133, poz. 1500) § 5 za∏àcznika otrzymuje brzmienie

„§ 5. W sk∏ad Urz´du Nadzoru wchodzà nast´pujàce

komórki organizacyjne

1) Gabinet Prezesa,

2) Departament Finansów i Nadzoru,

3) Departament Prawny.”

§ 2. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

Prezes Rady Ministrów: L. Miller

908

ROZPORZÑDZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW

z dnia 20 czerwca 2002 r.

w sprawie „Zasad techniki prawodawczej”.

Na podstawie art. 14 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia

8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 1999 r.

Nr 82, poz. 929, z 2000 r. Nr 120, poz. 1268 oraz z 2001 r.

Nr 102, poz. 1116 i Nr 154, poz. 1799 i 1800) zarzàdza

si´, co nast´puje