Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 21 stycznia 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin.
Table of Provisions (88)
Statutory Text (88 Articles)
Zaopatrzenie określone niniejszą ustawą przysługuje
1)
inwalidom wojennym,
2)
inwalidom wojskowym,
3)
członkom rodzin, pozostałym po żołnierzach poległych, zmarłych lub zaginionych w czasie
służby wojskowej oraz po inwalidach wojennych i wojskowych.
1.
Świadczenia przysługujące w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy na podstawie przepisów
dotychczasowych podlegają podwyższeniu według zasad wynikających ze zmian wprowadzonych
niniejszą ustawą, z uwzględnieniem ust. 2-7.
2.
Renty inwalidzkie i rodzinne, których podstawę wymiaru stanowi kwota 4 200 zł lub
niższa, podwyższa się przez obliczenie ich odpowiednio od kwot 7 500 lub 9 000 zł.
3.
Renty inwalidzkie i rodzinne, których podstawę wymiaru stanowią zarobki, podwyższa
się na zasadach określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i
ich rodzin, dotyczących podwyższenia emerytur i rent przyznanych przed dniem 1 stycznia
1983 r., z tym że całą kwotę podwyżki wypłaca się jednorazowo z dniem wejścia w życie
niniejszej ustawy.
4.
Renty inwalidzkie i rodzinne, których podstawę wymiaru stanowi uposażenie przysługujące
żołnierzowi zawodowemu w odpowiednim stopniu wojskowym i według stanowiska typowego
dla tego stopnia, podwyższa się przez obliczenie ich od odpowiedniego uposażenia obowiązującego
w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, powiększonego o rekompensatę z tytułu podwyżek
cen pobieraną w tym dniu przez osobę uprawnioną do renty. Przy podwyższaniu renty
rodzinnej kwotę uposażenia powiększa się o rekompensatę pobieraną tylko przez jedną
z osób uprawnionych do tej renty.
5.
Kwota renty obliczona stosownie do ust. 1-4 nie może być niższa od kwoty renty przysługującej
w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, łącznie z pobieranymi rekompensatami z tytułu
podwyżek cen.
6.
Podwyższenia świadczeń, o których mowa w ust. 1-4, dokonuje się z urzędu, a jeżeli
prawo do tych świadczeń było zawieszone - na wniosek zainteresowanego.
7.
Świadczenia, o których mowa w ust. 1-6, podwyższa się począwszy od dnia 1 października
1982 r., z tym że kwotę podwyżek za okres od dnia 1 października 1982 r. do dnia 31
grudnia 1982 r. obniża się o kwoty wypłaconych za ten okres rekompensat z tytułu podwyżek
cen.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
Zaopatrzenie obejmuje
1)
świadczenia pieniężne
a)
rentę inwalidzką
b)
rentę rodzinną,
c)
dodatki do rent,
d)
zasiłek pogrzebowy,
2)
świadczenia w naturze
a)
świadczenia lecznicze i położnicze,
b)
protezowanie,
c)
przysposobienie zawodowe,
d)
pobyt w domu rencistów,
3)
inne uprawnienia i przywileje.
Osobom pobierającym na podstawie niniejszej ustawy renty inwalidzkie i rodzinne nie
przysługują od dnia wejścia w życie tej ustawy pobierane dotychczas rekompensaty z
tytułu podwyżek cen.
Zaopatrzenie określone w ustawie przysługuje z funduszy państwowych.
W ustawie z dnia 26 maja 1982 r. o szczególnych uprawnieniach kombatantów (Dz. U.
Nr 16, poz. 122) w art. 11 ust. 4 skreśla się.
1.
Prawo do świadczeń pieniężnych ustalają i świadczenia wypłacają właściwe do spraw
rent organy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
2.
Świadczeń leczniczych udzielają zakłady społeczne służby zdrowia.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 31 stycznia 2002 r.
Świadczenia określone w ustawie przysługują w czasie pobytu osoby uprawnionej na obszarze
Państwa Polskiego, chyba że niniejsza ustawa albo umowy międzynarodowe stanowią inaczej.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1983 r.
Kwota podstawy wymiaru renty inwalidzkiej i renty rodzinnej przysługującej na podstawie
przepisów o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin po dniu
31 grudnia 1991 r. nie może być niższa od kwoty określonej w art. 44 ustawy wymienionej
w art. 5 niniejszej ustawy.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1994 r.
1.
Inwalidą wojennym jest żołnierz, który został zaliczony do jednej z grup inwalidów
wskutek inwalidztwa powstałego w związku z działaniami wojennymi lub mającymi charakter
wojennych w czasie
1)
pełnienia w okresie wojny 1939-1945 służby w Wojsku Polskim, w polskich formacjach
wojskowych przy armiach sojuszniczych oraz w oddziałach ruchu podziemnego lub partyzanckiego
prowadzących na obszarze Państwa Polskiego walkę z hitlerowskim okupantem,
2
uczestniczenia w walkach z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu.
2.
Za inwalidę wojennego uważa się również żołnierza mającego obywatelstwo polskie, który
został zaliczony do jednej z grup inwalidów wskutek inwalidztwa powstałego w związku
z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojennych w czasie pełnienia w okresie
wojny 1939-1945 służby w Armii Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich oraz
w innych armiach sojuszniczych, a także w oddziałach antyfaszystowskiego ruchu podziemnego
lub partyzanckiego działających na obszarze innych państw.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1996 r.
Za inwalidztwo powstałe w związku z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojennych
uważa się inwalidztwo będące następstwem zranień, kontuzji i innych obrażeń lub chorób
doznanych
1)
w walce z wrogiem,
2)
na froncie lub w związku z pobytem na froncie,
3)
wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej w czasie
określonym w art. 6,
4)
w związku z pobytem w niewoli lub w obozie dla internowanych,
5)
w związku z udziałem w ruchu podziemnym lub partyzanckim oraz z pobytem w niewoli,
w obozach koncentracyjnych lub w więzieniach za udział w tym ruchu.
Za inwalidę wojennego uważa się również osobę mającą obywatelstwo polskie, która została
zaliczona do jednej z grup inwalidów z tytułu inwalidztwa będącego następstwem zranień
lub kontuzji doznanych w związku z
1)
pełnieniem służby w wojskowych oddziałach ludowych w czasie wojny domowej w Hiszpanii
lub w okresie internowania w następstwie tej służby,
2)
udziałem w obronie Poczty Gdańskiej we wrześniu 1939 r. i w walkach o Cytadelę Poznańską
w lutym 1945 r.,
3)
uczestniczeniem w konwojach w okresie wojny 1939-1945 w charakterze członka załóg
handlowych statków morskich,
4
udziałem w Powstaniu Wielkopolskim oraz Powstaniach Śląskich,
5)
rozminowywaniem kraju w czasie pełnienia służby w Siłach Zbrojnych Polskiej Rzeczypospolitej
Ludowej po zakończeniu wojny 1939-1945.
Renta inwalidzka przysługuje żołnierzowi, który został zaliczony do jednej z grup
inwalidów wskutek inwalidztwa powstałego w związku z działaniami wojennymi lub mającymi
charakter wojennych, choćby nawet inwalidztwo to powstało po zwolnieniu ze służby
wojskowej.
Renta inwalidzka dla inwalidy wojennego wynosi
1)
100% podstawy jej wymiaru - dla inwalidów I i II grupy,
2)
75% podstawy jej wymiaru - dla inwalidów III grupy.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, z tym że przepis art. 5 pkt 5 i 6 z mocą
od dnia 1 stycznia 1992 r., a art. 5 pkt 8 z mocą od dnia 15 listopada 1991 r.
1
Podstawę wymiaru renty inwalidzkiej w dniu jej przyznania stanowi kwota bazowa służąca
do obliczania podstawy wymiaru emerytury i renty na podstawie przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin
2.
(skreślony).
3.
(skreślony).
4.
(skreślony).
5.
(skreślony).
1.
Do renty inwalidzkiej przysługuje dodatek pielęgnacyjny z tytułu zaliczenia do I grupy
inwalidów lub ukończenia 75 lat.
2.
Dodatek, o którym mowa w ust. 1, przysługuje w wysokości i na zasadach określonych
w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin
1.
Inwalidzie wojennemu przysługuje prawo do bezpłatnych świadczeń leczniczych, przedmiotów
ortopedycznych, protez, środków pomocniczych oraz leków i środków opatrunkowych.
2.
Uprawnienia, o których mowa w ust. 1, przysługują również osobie, która doznała uszczerbku
na zdrowiu w okolicznościach określonych w art. 7 i 8 i nie została zaliczona do żadnej
z grup inwalidów.
3.
Członkom rodziny inwalidy wojennego przysługuje prawo do świadczeń, o których mowa
w ust. 1, i świadczeń położniczych.
4.
Świadczenia określone w ust. 1-3 przysługują na zasadach określonych przepisamio zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin
Inwalidzie wojennemu, wymagającemu leczenia sanatoryjnego, przysługuje prawo do skierowania
na pobyt w sanatorium co najmniej raz na 3 lata niezależnie od przysługującego mu
z tytułu zatrudnienia urlopu wypoczynkowego.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1998 r., z wyjątkiem art. 1, art. 7 ust.
1, 2 i 5, art. 9 pkt 2-4, art. 11, 12 i art. 13, które wchodzą w życie z dniem 31
grudnia 1996 r.
Akty wydane na podstawie upoważnień ustawowych zmienianych niniejszą ustawą zachowują
moc do czasu ich zastąpienia przez akty wydane na podstawie niniejszej ustawy.
1.
Inwalida wojenny może być poddany specjalnemu leczeniu, przeszkoleniu oraz usprawnieniu
w ośrodkach rehabilitacji w celu całkowitego lub częściowego przywrócenia zdolności
do pracy albo zapobieżenia pogorszeniu stanu zdrowia.
2.
W zakresie specjalnego leczenia, przeszkolenia oraz usprawnienia stosuje się odpowiednio
przepisy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art.
11, który wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
1.
Inwalidzie wojennemu przysługuje prawo do ulgi 100% przy przejazdach tramwajami i
autobusami (trolejbusami) komunikacji miejskiej, bez względu na miejsce zamieszkania.
2.
Uprawnienie, o którym mowa w ust. 1, przysługuje także przewodnikowi towarzyszącemu
inwalidzie wojennemu zaliczonemu do I grupy inwalidzkiej.
3.
Inwalidzie wojennemu przysługuje prawo do ulgi 37% przy przejazdach środkami publicznego
transportu zbiorowego kolejowego w pociągach osobowych i pospiesznych oraz autobusowego
w komunikacji zwykłej, z zastrzeżeniem ust. 4.
4.
Inwalidzie wojennemu zaliczonemu do I grupy inwalidów przysługuje prawo do ulgi 78%
przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego w pociągach
osobowych i pospiesznych oraz autobusowego w komunikacji zwykłej.
5.
Do ulgi w wysokości 78% przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego
kolejowego w pociągach osobowych i pospiesznych oraz autobusowego w komunikacji zwykłej
uprawniony jest przewodnik towarzyszący w podróży inwalidzie wojennemu zaliczonemu
do I grupy inwalidzkiej.
6.
Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje dokumentów
poświadczających uprawnienia do korzystania z ulgowych przejazdów, o których mowa
w ust. 3-5.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 maja 1977 r.
1.
Inwalida wojenny, któremu inwalidztwo utrudnia w znacznym stopniu poruszanie się i
korzystanie z publicznych środków lokomocji, uprawniony jest do bezpłatnego otrzymania
motorowego wózka inwalidzkiego albo może otrzymać pomoc finansową na częściowe pokrycie
kosztu zakupu przydzielonego mu samochodu osobowego.
2
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady
i tryb przyznawania inwalidom wojennym świadczeń wymienionych w ust. 1, uwzględniając
w szczególności
1)
wzór wniosku składanego przez inwalidę,
2)
kryteria przydziału pomocy rzeczowej lub finansowej,
3)
częstotliwość korzystania z pomocy.
1.
Inwalidzie wojennemu zapewnia się pracę odpowiadającą jego sprawności fizycznej i
kwalifikacjom zawodowym.
2
Starosta na wniosek inwalidy wojennego kieruje go do pracy. Pracodawca, do którego
inwalida został skierowany, jest obowiązany zatrudnić go stosownie do sprawności fizycznej
i kwalifikacji zawodowych.
3
Rozwiązanie z inwalidą wojennym stosunku pracy przez pracodawcę może być dokonane
tylko po uzyskaniu pisemnej zgody starosty
1)
bez wypowiedzenia - z przyczyn określonych w przepisach dotyczących rozwiązywania
umów o pracę bez wypowiedzenia,
2)
za wypowiedzeniem - tylko z ważnych przyczyn zawinionych przez inwalidę albo gdy następuje
likwidacja pracodawcy.
4
Zgoda, o której mowa w ust. 3, nie jest wymagana do rozwiązania stosunku pracy z inwalidą
wojennym
1)
zatrudnionym na podstawie powołania,
2)
który spełnia warunki do uzyskania emerytury.
Inwalidzie wojennemu pozostającemu w zatrudnieniu zwiększa się przysługujący mu urlop
wypoczynkowy o 10 dni roboczych. Zwiększenie to nie przysługuje jednak inwalidzie
korzystającemu z urlopu w wymiarze przekraczającym 26 dni roboczych w ciągu roku.
1
Inwalidzie wojennemu zalicza się czas jego służby wojskowej oraz okresy pobytu w niewoli
i w obozach dla internowanych, w obozach koncentracyjnych lub w więzieniach w związku
z udziałem w ruchu podziemnym lub partyzanckim w czasie od dnia 1 września 1939 r.
do dnia 9 maja 1945 r. do okresów zatrudnienia, od których zależy przyznanie lub wysokość
wszelkich świadczeń przysługujących pracownikom od pracodawcy.
2
Do okresów zatrudnienia, od których zależy przyznanie lub wysokość wszelkich świadczeń
przysługujących pracownikom od pracodawcy, zalicza się również okresy służby i działalności,
o których mowa w art. 8.
3.
Okresy, o których mowa w ust. 1 i 2, zalicza się w wymiarze podwójnym do okresu zatrudnienia,
od którego zależy przyznanie emerytury lub renty.
1.
Inwalida wojenny, który ma wymagany do uzyskania emerytury okres zatrudnienia, może
na swój wniosek przejść na emeryturę po osiągnięciu wieku
1)
50 lat przez kobietę i 55 lat przez mężczyznę, jeżeli został zaliczony do I lub II
grupy inwalidów, albo
2)
55 lat przez kobietę i 60 lat przez mężczyznę, jeżeli został zaliczony do III grupy
inwalidów.
2.
Przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio również do inwalidy nabywającego prawo do
emerytury z innego tytułu niż zatrudnienie.
3
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się do osób urodzonych przed dniem 1 stycznia 1949 r.
1.
Inwalida wojenny wymagający szczególnej opieki korzysta z pierwszeństwa w umieszczeniu,
na jego wniosek, w domu kombatanta lub w domu pomocy społecznej. Na pokrycie kosztów
utrzymania w tych domach można dokonywać potrąceń z renty według zasad określonych
w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin
2.
Potrąceń na pokrycie kosztów utrzymania, o których mowa w ust. 1, można dokonywać
również w razie pobytu powyżej 1 roku w zamkniętych zakładach społecznych służby zdrowia.
3.
Szczegółowe zasady dokonywania potrąceń, o których mowa w ust. 2, określa w drodze
rozporządzenia Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych w porozumieniu z Ministrem Zdrowia i Opieki Społecznej uwzględniając stan rodzinny osób pobierających renty.
Rada Ministrów w drodze rozporządzenia może przyznać inwalidom wojennym inne uprawnienia
i przywileje niż określone w art. 9-22.
1.
Świadczenia określone w niniejszym rozdziale przysługują uprawnionym członkom rodziny
pozostałym po
1)
żołnierzach formacji wymienionych w art. 6, którzy polegli w walce z wrogiem lub zmarli
wskutek następstw zranień, kontuzji i innych obrażeń lub chorób doznanych w okolicznościach
określonych w art. 7,
2)
osobach, które poległy w okolicznościach określonych w art. 8 lub zmarłych wskutek
następstw zranień i kontuzji doznanych w tych okolicznościach,
3)
zmarłych inwalidach wojennych.
2.
Za członków rodziny uprawnionych do świadczeń uważa się
1)
małżonka, który
a)
osiągnął wiek: kobieta 50 lat, mężczyzna 65 lat albo
b)
jest inwalidą, albo
c)
wychowuje co najmniej jedno z dzieci, wnuków lub rodzeństwa uprawnione do renty rodzinnej
po poległym - zmarłym, które nie osiągnęło 16 lat, a jeżeli kształci się w szkole
- 18 lat życia, lub sprawuje pieczę nad dzieckiem zaliczonym do I lub II grupy inwalidów,
2)
dzieci, wnuki i rodzeństwo, jeżeli spełniają warunki do uzyskania renty rodzinnej,
określone w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin
3)
rodziców, którzy pozostawali na utrzymaniu
a)
żołnierza, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, w chwili jego powołania do służby wojskowej,
b)
osoby, o której mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, w chwili jej śmierci lub bezpośrednio przed
podjęciem działalności, o której mowa w art. 8.
1.
Uprawnionym członkom rodziny przysługuje renta rodzinna w wysokości
1)
70% podstawy wymiaru dla jednej osoby,
2)
75% podstawy wymiaru dla dwóch osób,
3)
85% podstawy wymiaru dla trzech i więcej osób.
2
Podstawę wymiaru renty rodzinnej ustala się w myśl art. 11, z tym że w przypadku renty
rodzinnej przyznanej po zmarłym inwalidzie wojennym uprawnionym do renty inwalidzkiej,
o której mowa w art. 10, podstawę wymiaru renty rodzinnej stanowi podstawa wymiaru
tej renty inwalidzkiej w wysokości uwzględniającej wszystkie kolejne waloryzacje przypadające
w okresie poprzedzającym ustalenie prawa do renty rodzinnej.
3.
(skreślony).
(skreślony).
Do rent rodzinnych przysługują dodatki dla sierot zupełnych, dodatek pielęgnacyjny
z tytułu zaliczenia do I grupy inwalidów lub ukończenia 75 lat życia w wysokości i
na zasadach określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin
Osobie pobierającej rentę rodzinną przysługuje prawo do bezpłatnych świadczeń leczniczych,
przedmiotów ortopedycznych, protez, środków pomocniczych, leków i środków opatrunkowych
oraz do świadczeń położniczych w zakresie i na warunkach określonych w przepisach
o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin
Osobom pobierającym rentę rodzinną przysługuje pierwszeństwo w umieszczaniu dzieci
w żłobkach, domach dziecka oraz przedszkolach.
1
Inwalidą wojskowym jest żołnierz niezawodowy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej,
który został zaliczony do jednej z grup inwalidów wskutek inwalidztwa powstałego
1)
w czasie odbywania czynnej służby wojskowej w okresie pokoju,
2)
w ciągu 3 lat od zwolnienia z tej służby, jeżeli inwalidztwo to jest następstwem chorób powstałych lub urazów doznanych w czasie odbywania służby
wojskowej.
2.
Nie uważa się za inwalidę wojskowego żołnierza zwolnionego z czynnej służby wojskowej
podczas pierwszych 6 tygodni jej odbywania z powodu choroby, która powstała niewątpliwie
przed stawieniem się żołnierza do służby wojskowej i nie uległa pogorszeniu wskutek
tej służby.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1990 r., z tym
że art. 17 uzyskuje moc od dnia 27 marca 1990 r.
W zależności od przyczyny powstania inwalidztwo może pozostawać w związku ze służbą wojskową albo bez związku z tą służbą.
1.
Za inwalidztwo pozostające w związku ze służbą wojskową uważa się inwalidztwo, które powstało na skutek
1)
wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej w rozumieniu
przepisów o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób
pozostających w związku ze służbą wojskową,
2)
chorób zakaźnych panujących w miejscu służbowego pobytu żołnierza,
3)
chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej,
4)
istotnego pogorszenia stanów chorobowych w związku ze szczególnymi właściwościami
lub warunkami służby wojskowej.
2
Minister Obrony Narodowej, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia
społecznego oraz ministrem właściwym do spraw zdrowia, określi, w drodze rozporządzenia,
wykazy chorób i stanów chorobowych, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4, określając
w szczególności rodzaj schorzenia i jego związek ze służbą wojskową.
Inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą wojskową, jeżeli
1)
powstało z innych przyczyn niż określone w art. 32,
2)
jest następstwem wypadku lub choroby, których wyłączną przyczyną było udowodnione
przez jednostkę wojskową umyślne lub rażąco niedbałe działanie albo zaniedbanie żołnierza
naruszające obowiązujące przepisy lub rozkazy, jeżeli jego przełożeni zapewnili warunki
odpowiadające tym przepisom i sprawowali we właściwy sposób nadzór nad ich przestrzeganiem,
a żołnierz posiadał potrzebne umiejętności do wykonywania określonych czynności i
był należycie przeszkolony w zakresie znajomości tych przepisów,
3)
jest następstwem wypadku, do którego w znacznym stopniu przyczynił się sam żołnierz
będąc w stanie nietrzeźwym,
4)
zranienie, kontuzja i inne obrażenie lub choroba zostały spowodowane przez żołnierza
rozmyślnie.
Żołnierzami niezawodowymi w rozumieniu art. 30 są
1)
szeregowi i podoficerowie odbywający zasadniczą służbę wojskową,
2)
żołnierze odbywający przeszkolenie wojskowe studentów i absolwentów szkół wyższych,
3)
kandydaci na żołnierzy zawodowych kształceni w szkołach i na kursach wojskowych,
4)
szeregowi oraz podoficerowie, chorążowie i oficerowie rezerwy odbywający ćwiczenia
wojskowe,
5)
podoficerowie, chorążowie i oficerowie rezerwy odbywający okresową służbę wojskową,
6)
szeregowi oraz podoficerowie rezerwy pełniący czynną służbę wojskową w razie ogłoszenia
mobilizacji.
1.
Renta inwalidzka przysługuje żołnierzowi, o którym mowa w art. 30 ust. 1.
2.
Prawo do renty inwalidzkiej powstaje po zwolnieniu żołnierza ze służby wojskowej. W przypadkach zasługujących
na szczególne uwzględnienie może być na wniosek komendanta szpitala wojskowego, w
którym żołnierz przebywa na leczeniu, przyznane żołnierzowi prawo do renty jeszcze
przed zwolnieniem go ze służby.
3.
Renta inwalidzka przysługuje również żołnierzowi zwolnionemu z czynnej służby wojskowej z powodu czasowej
niezdolności do służby, jeżeli żołnierz ten nie ma prawa do zasiłku chorobowego. Renta
ta przysługuje przez czas trwania niezdolności do wykonywania zatrudnienia. Na czas
ten zalicza się żołnierza do jednej z grup inwalidów.
Renta inwalidzka dla inwalidy wojskowego wynosi miesięcznie
Inwalidztwo powstałe
Procent podstawy wymiaru w razie zaliczenia do
I i IIgrupy inwalidów
III grupy inwalidów
w związku ze służbą wojskową
100
75
bez związku ze służbą wojskową
80
60
Podstawę wymiaru renty inwalidzkiej ustala się w myśl art. 11.
1.
Do renty inwalidzkiej przysługuje dodatek pielęgnacyjny - z tytułu zaliczenia do I grupy inwalidów lub ukończenia 75 lat życia.
2.
Dodatek, o którym mowa w ust. 1, przysługuje w wysokości i na zasadach określonych
w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin
(skreślony).
Prawo do renty inwalidy wojskowego, którego niezdolność do pracy nie pozostaje w związku
ze służbą wojskową, ulega zawieszeniu lub wysokość tej renty ulega zmniejszeniu na
zasadach określonych w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Inwalidom wojskowym przysługują uprawnienia określone w art. 13 -18 i 21-23.
1.
Zaopatrzenie przewidziane dla inwalidów wojskowych przysługuje również
1)
małoletnim kandydatom na żołnierzy zawodowych kształconym w szkołach i orkiestrach
wojskowych, którzy stali się inwalidami w czasie odbywania tej nauki lub w ciągu 3
lat po zwolnieniu ze szkoły (orkiestry), jeżeli inwalidztwo pozostaje w związku z nauką w tej szkole (orkiestrze),
2)
studentom szkół wyższych odbywającym zajęcia wojskowe w studium wojskowym szkoły wyższej,
którzy wskutek choroby lub kalectwa nabytego w związku z odbywaniem tych zajęć stali
się inwalidami w czasie odbywania zajęć lub w ciągu 3 lat od ich ukończenia lub zwolnienia
od obowiązku ich odbywania,
3)
osobom powołanym do odbycia czynnej służby wojskowej oraz osobom zwolnionym z tej
służby, które w związku z wypadkiem powstałym bez ich winy w drodze z miejsca zamieszkania
do jednostki wojskowej lub z powrotem stały się inwalidami bezpośrednio wskutek wypadku
lub najpóźniej w ciągu 3 lat od wypadku.
2.
Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej może w drodze rozporządzenia przyznać
prawo do zaopatrzenia przewidzianego dla inwalidów wojskowych również innym osobom
niż wymienione w ust. 1, jeżeli obowiązki lub zadania wykonywane przez te osoby wynikają
z przepisów o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej
1.
Świadczenia określone w niniejszym rozdziale przysługują członkom rodziny
1)
żołnierza, który zmarł
a)
w czasie odbywania czynnej służby wojskowej lub
b)
w ciągu 3 lat od zwolnienia ze służby wojskowej, jeżeli śmierć nastąpiła wskutek chorób
powstałych lub urazów doznanych w czasie odbywania służby wojskowej,
2)
inwalidy wojskowego uprawnionego w chwili śmierci do renty inwalidzkiej.
2.
Świadczenia przysługują również członkom rodziny żołnierza, który zaginął w czasie
pełnienia służby wojskowej. Prawo do tych świadczeń wygasa z upływem terminu, w którym
najwcześniej mogło nastąpić uznanie żołnierza za zmarłego.
3.
Za pozostającą w związku ze służbą wojskową uważa się śmierć, która nastąpiła wskutek
przyczyn wymienionych w art. 32.
4.
Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio do członków rodzin osób wymienionych w art.
42.
Członkami rodziny uprawnionymi do świadczeń są: dzieci, wnuki, rodzeństwo, małżonek
i rodzice, jeżeli spełniają warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej w myśl przepisów
o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin
1
Uprawnionym członkom rodziny przysługuje renta rodzinna, która wynosi miesięcznie
Liczba członków rodziny uprawnionych do renty
Procent podstawy wymiaru w razie śmierci
w związku ze służbą wojskową
bez związku ze służbą wojskową
jedna osoba
70
60
dwie osoby
75
65
trzy i więcej osób
85
75
2.
W przypadkach, o których mowa w art. 43 ust. 2, renta rodzinna przysługuje w wysokości
przewidzianej dla rodziny po żołnierzu zmarłym.
1.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, z tym że przepisy art. 22, 24, 34 i 40
wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 1992 r., z uwzględnieniem ust. 2 i 3.
2.
Przepisy art. 24 w stosunku do osób wykonujących pracę nauczyciela wchodzą w życie
z dniem 1 września 1992 r.
3.
Przepisy art. 39 mają zastosowanie do nagród wypłacanych z zakładowego funduszu nagród,
poczynając od nagród wypłaconych za 1991 r.
Podstawę wymiaru renty rodzinnej ustala się w myśl art. 11, z tym że w przypadku renty
rodzinnej przyznanej po zmarłym inwalidzie wojskowym uprawnionym do renty inwalidzkiej, o której mowa w art. 35, podstawę wymiaru renty rodzinnej stanowi podstawa wymiaru
tej renty inwalidzkiej w wysokości uwzględniającej wszystkie kolejne waloryzacje przypadające w okresie
poprzedzającym ustalenie prawa do renty rodzinnej.
(skreślony).
Do rent rodzinnych przysługują dodatki przewidziane w art. 27 na zasadach określonych
w tym przepisie.
Prawo do renty rodzinnej przysługującej po żołnierzu, którego śmierć nie pozostaje
w związku ze służbą wojskową, ulega zawieszeniu lub wysokość tej renty ulega zmniejszeniu
na zasadach określonych w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych.
Osoby pobierające renty rodzinne mają również prawo do świadczeń określonych w art.
28 i 29.
1.
Prawo do świadczeń powstaje z dniem spełnienia się wszystkich warunków wymaganych
przez ustawę do uzyskania tego prawa.
2.
Prawo do świadczeń ustaje
1)
gdy odpadnie którykolwiek z warunków wymaganych do uzyskania świadczeń,
2)
gdy osoba pobierająca świadczenia uzależnione od inwalidztwa
3)
ze śmiercią osoby uprawnionej.
W razie ustania prawa do renty inwalidzkiej
Prawa do świadczeń nie nabywa, a nabyte traci osoba, która wywołała przestępstwem
umyślnym okoliczności uzasadniające powstanie prawa do świadczeń lub ich zwiększenie.
1
Inwalidzie wojennemu i wojskowemu, którego inwalidztwo
1)
rentę inwalidzką
2)
emeryturę powiększoną o połowę renty inwalidzkiej
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do inwalidy wojennego, który nabył prawo do
renty inwalidzkiej
2a
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do osoby pobierającej uposażenie w stanie spoczynku
przyznane ze względu na wiek.
3.
W przypadkach niewymienionych w ust. 1 i 2 osobie uprawnionej do renty inwalidzkiej
3a
Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do osoby pobierającej uposażenie w stanie spoczynku
przyznane z powodu choroby lub utraty sił albo uposażenie rodzinne.
4
Inwalida, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, ust. 2, 2a oraz w ust. 3 i 3a, zachowuje prawo
do dodatku pielęgnacyjnego oraz innych uprawnień, które przysługiwałyby mu z tytułu
renty inwalidzkiej
(skreślony).
1.
Świadczenia przyznaje się na wniosek osoby uprawnionej.
2.
Prawo do świadczeń ustala organ rentowy w formie decyzji.
3.
Od decyzji organu rentowego przysługują osobie zainteresowanej środki prawne przewidziane
w odrębnych przepisach.
4.
Do postępowania w sprawie ustalania prawa do świadczeń i wypłaty świadczeń stosuje
się przepisy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzinMinistrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych.
1
Związek zranień, kontuzji i innych obrażeń lub chorób z działaniami wojennymi lub
mającymi charakter wojennych albo ze służbą wojskową oraz związek śmierci żołnierza
z tymi działaniami lub tą służbą ustala wojskowa komisja lekarska. Wojskowa komisja
lekarska ustala również związek śmierci ze służbą wojskową żołnierza zwolnionego ze
służby, jeżeli śmierć nastąpiła w wojskowym zakładzie leczniczym. Związek zranień
i kontuzji z działaniami wymienionymi w art. 8 ustala wojskowa komisja lekarska.
2
Grupę inwalidztwa
1.
Przepisy ustawy stosuje się do spraw o świadczenia wszczętych na skutek wniosków zgłoszonych
po wejściu w życie ustawy, z tym że przy ocenie prawa do świadczeń za okres do dnia
31 lipca 1974 r. oraz przy ustalaniu wysokości świadczeń należnych za ten okres stosuje
się przepisy obowiązujące przed dniem wejścia w życie ustawy.
2.
Do spraw o świadczenia wszczętych na skutek wniosków zgłoszonych przed wejściem w
życie ustawy stosuje się przepisy obowiązujące przed jej wejściem w życie z uwzględnieniem
przepisu art. 59.
W razie śmierci osoby pobierającej rentę inwalidzkąo zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin
1.
Renty inwalidzkie i rodzinne wypłacane w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy na
podstawie przepisów ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych
i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 3, poz. 11 oraz z 1972 r. Nr 53, poz. 341
i 342) podlegają podwyższeniu z urzędu na zasadach określonych niniejszą ustawą.
2.
Jeżeli prawo do renty przyznanej na podstawie przepisów, o których mowa w ust. 1,
było w całości zawieszone z powodu osiągania zarobku z tytułu zatrudnienia lub dochodu
z innych źródeł, rentę podwyższa się na wniosek zainteresowanego.
3.
Kwota podwyżki renty, o której mowa w ust. 1 lub 2, nie może wynosić mniej niż 125
zł miesięcznie.
1.
Renty inwalidzkie przewidziane w ustawie dla inwalidów wojennych przysługują również
osobom zaliczonym do jednej z grup inwalidów wskutek inwalidztwa powstałego w związku
z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojennych w okolicznościach innych
niż określone w art. 6, jeżeli osoby te były uznane za inwalidów wojennych w myśl
przepisów obowiązujących przed wejściem w życie ustawy.
2
Jeżeli osoba, o której mowa w ust. 1, uprawniona jest z tytułu inwalidztwa do świadczeń
o charakterze rentowym z instytucji zagranicznej, rentę przysługującą na podstawie
niniejszej ustawy zmniejsza się o 25% renty miesięcznie, niezależnie od zmniejszenia
wynikającego z przepisów o zbiegu uprawnień rentowych.
3
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do rent rodzinnych.
4.
Osobom, o których mowa w ust. 1 i 2, przysługują uprawnienia określone w art. 12,
13
1.
Świadczenia przewidziane w ustawie dla inwalidów wojskowych przysługują również osobom
zaliczonym do jednej z grup inwalidów na skutek inwalidztwa powstałego w czasie czynnej służby wojskowej w formacjach innych niż określone w
art. 30, jeżeli osoby te uznane były za inwalidów wojskowych w myśl przepisów obowiązujących
przed wejściem w życie ustawy.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do rent rodzinnych.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 marca 1995 r., z tym że przepisy art. 13 ust. 3-8
wchodzą w życie z dniem 1 marca 1996 r.
1.
Inwalidzi i wdowy, którzy w myśl przepisów obowiązujących przed wejściem w życie ustawy
mieli prawo do świadczeń w naturze mimo braku uprawnień do świadczeń pieniężnych,
prawo to nadal zachowują.
2.
Inwalidom uznanym w myśl przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życie niniejszej
ustawy za inwalidów wojennych z tytułu utraty zdolności zarobkowej od 25 do 44%, pozostającej
w związku ze służbą w Wojsku Polskim lub w armiach sojuszniczych, przyznaje się, w
razie zaliczenia do I lub II grupy inwalidów z powodu inwalidztwa niepozostającego
w związku z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojennych, rentę inwalidzką
w wysokości przewidzianej dla III grupy inwalidów wojennych.
Rada Ministrów może w drodze rozporządzenia
1)
podwyższać renty i dodatki do rent,
2)
podwyższać podstawę wymiaru rent, określoną w art. 11 ust. 1 oraz w art. 25 ust. 2
pkt 1,
3)
zmieniać wysokość kwot, o których mowa w art. 37 ust. 5, art. 46 ust. 2 i art. 59 ust. 2 i 3.
Przewidziane w ustawie uprawnienia Ministra Obrony Narodowej przysługują Ministrowi Spraw Wewnętrznych w stosunku do żołnierzy pełniących służbę w podległych mu jednostkach.
W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio: art. 12-14, 70, 74, 83, 88-93, 102, 107, 114, 126-131 i 133-144 ustawy z dnia 17 grudnia
1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
(Dz. U. Nr 162, poz. 1118, z 1999 r. Nr 38, poz. 360, Nr 70, poz. 774, Nr 72, poz. 801 i 802 i Nr 106, poz. 1215, z 2000 r. Nr 2, poz. 26, Nr 9, poz. 118, Nr 19, poz. 238, Nr 56, poz. 678 i Nr 84, poz. 948 oraz z 2001 r. Nr 8, poz. 64, Nr 27, poz. 298, Nr 85, poz. 924, Nr 89, poz. 968, Nr 111, poz. 1194 i Nr 154, poz. 1792).
1.
Traci moc ustawa z dnia 23 stycznia 1968 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych
oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 3, poz. 11 oraz z 1972 r. Nr 53, poz. 341 i 342).
2.
Tracą moc
1)
art. 48 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników
i ich rodzin (Dz. U. Nr 3, poz. 6, z 1972 r. Nr 16, poz. 114 i Nr 53, poz. 341 oraz
z 1973 r. Nr 38, poz. 225),
2)
art. 38 ustawy z dnia 8 czerwca 1972 r. o ubezpieczeniu społecznym rzemieślników (Dz.
U. Nr 23, poz. 165),
3)
art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 września 1973 r. o zaopatrzeniu emerytalnym twórców
i ich rodzin (Dz. U. Nr 38, poz. 225).
3.
Osobom, pobierającym w dniu wejścia w życie ustawy dodatek do emerytury na podstawie
przepisów, o których mowa w ust. 2, ustala się na ich wniosek wysokość świadczeń przy
zastosowaniu art. 51 ustawy.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 sierpnia 1974 r.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r., z wyjątkiem art. 26, art. 128 pkt
2, art. 139 pkt 1 i 10, art. 145 ust. 2 i 4, art. 146 ust. 2 i 4 oraz art. 147 ust.
2 i 3, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, i art. 34 pkt 1, art. 36 pkt 23,
art. 48 pkt 1 i 3, art. 84, art. 97 pkt 1-3, 5-10 i 12-36 oraz art. 139 pkt 9 lit.
a), które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2000 r.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r., z wyjątkiem art. 167 i 168, które
wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r, z tym że art. 182 wchodzi w życie
z dniem 1 stycznia 2004 r.