Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 17 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w odkrywkowych zakładach górniczych wydobywających kopaliny podstawowe.

§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla szczegó∏owe zasady

bezpieczeƒstwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu

oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpo˝arowego zwiàzanego z ruchem w odkrywkowych zak∏adach górniczych wydobywajàcych kopaliny podstawowe, a tak˝e szczegó∏owe zasady oceniania i dokumentowania ryzyka zawodowego oraz stosowania niezb´dnych Êrodków profilaktycznych zmniejszajàcych to ryzyko w formie dokumentu bezpieczeƒstwa i ochrony

zdrowia pracowników zatrudnionych w ruchu tych zak∏adów.

§ 2. 1. Przepisy rozporzàdzenia stosuje si´ do

1) przedsi´biorców,

2) pracowników zatrudnionych w ruchu odkrywkowych zak∏adów górniczych, wydobywajàcych kopaliny podstawowe, zwanych dalej „zak∏adami

górniczymi”.

2. Przepisy rozporzàdzenia stosuje si´ odpowiednio do

1) podmiotów wykonujàcych w zakresie swej dzia∏alnoÊci zawodowej powierzone im czynnoÊci w ruchu zak∏adu górniczego, zwanych dalej „podmiotami”,

2) osób niewymienionych w ust. 1 pkt 2, je˝eli wykonujà prace lub przebywajà w zak∏adzie górniczym.

3. Przepisy rozporzàdzenia stosuje si´ tak˝e odpowiednio do likwidacji zak∏adu górniczego.

4. Do prowadzenia w zak∏adach górniczych prac

w podziemnych wyrobiskach górniczych albo robót

wiertniczych przepisy w sprawie bezpieczeƒstwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpo˝arowego zwiàzanego

z ruchem w podziemnych zak∏adach górniczych albo

w zak∏adach górniczych wydobywajàcych kopaliny

otworami wiertniczymi stosuje si´ odpowiednio, je˝eli

rozporzàdzenie nie stanowi inaczej.

§ 3. Przedsi´biorca sporzàdza, uzupe∏nia i aktualizuje niezb´dnà dokumentacj´ prowadzenia ruchu zak∏adu górniczego oraz zapewnia bie˝àce przeprowadzanie analiz i badaƒ niezb´dnych dla bezpiecznego

prowadzenia ruchu zak∏adu górniczego, w tym dla oceny i dokumentowania ryzyka zawodowego.

§ 4. 1. Przedsi´biorca opracowuje, przed rozpocz´ciem prac, dla ka˝dego zak∏adu górniczego dokument

bezpieczeƒstwa i ochrony zdrowia pracowników, zwany dalej „dokumentem bezpieczeƒstwa”.

2. Dokument bezpieczeƒstwa powinien byç

1) dost´pny w zak∏adzie górniczym,

2) aktualizowany ka˝dorazowo w przypadku zmiany,

rozbudowy i przebudowy miejsca lub stanowiska

pracy, powodujàcej zmian´ warunków pracy.

3. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego powinien

zapoznaç pracowników zak∏adu górniczego z obowiàzujàcym dokumentem bezpieczeƒstwa lub odpowiednià jego cz´Êcià.

4. Pracownik powinien potwierdziç na piÊmie fakt

zapoznania go z dokumentem bezpieczeƒstwa lub odpowiednià jego cz´Êcià oraz przestrzegaç jego postanowieƒ.

5. ZawartoÊç dokumentu bezpieczeƒstwa okreÊla

za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia.

§ 5. 1. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego jest odpowiedzialny za

1) prawid∏owà organizacj´ i prowadzenie ruchu zak∏adu górniczego,

2) ustalenie zakresów dzia∏ania poszczególnych dzia∏ów ruchu oraz s∏u˝b specjalistycznych zak∏adu

górniczego.

2. W zakresach dzia∏ania, o których mowa w ust. 1

pkt 2, okreÊla si´ w szczególnoÊci sposób

1) koordynacji prac wykonywanych przez poszczególne dzia∏y ruchu i s∏u˝by specjalistyczne oraz prac

wykonywanych przez pracowników podmiotów,

2) wykonywania nadzoru nad pracami, o których mowa w pkt 1,

3) u˝ywania maszyn i urzàdzeƒ zak∏adu górniczego.

3. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego wykonuje

swoje obowiàzki przy pomocy podleg∏ych mu osób

kierownictwa i dozoru ruchu zak∏adu górniczego, zwanych dalej „osobami kierownictwa i dozoru ruchu”.

§ 6. 1. W zak∏adzie górniczym powinna byç zorganizowana s∏u˝ba dyspozytorska ruchu.

2. Organizacj´ i obsad´ s∏u˝by dyspozytorskiej ruchu ustala kierownik ruchu zak∏adu górniczego.

3. W przypadku rezygnacji z zorganizowania s∏u˝by

dyspozytorskiej ruchu zadania tej s∏u˝by, dostosowane

do potrzeb organizacji ruchu zak∏adu górniczego, wykonuje osoba kierownictwa lub dozoru ruchu wyznaczona przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

§ 7. 1. Ka˝da osoba kierownictwa i dozoru ruchu

powinna przestrzegaç ustalonego dla niej i zatwierdzonego przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego zakresu czynnoÊci, szczegó∏owo okreÊlajàcego jej obowiàzki, uprawnienia i odpowiedzialnoÊç.

2. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego jest odpowiedzialny za dor´czenie zakresu czynnoÊci, za pokwitowaniem odbioru.

§ 8. 1. Osoby kierownictwa i dozoru ruchu oraz inne osoby kierujàce zespo∏ami pracowników powinny

1) organizowaç i prowadziç prac´ w sposób zapewniajàcy bezpieczeƒstwo pracowników, ruchu zak∏adu górniczego i Êrodowiska,

2) informowaç podleg∏ych im pracowników o przepisach i zasadach bezpiecznego wykonywania pracy.

2. Wszystkie obsadzone stanowiska pracy powinny

byç na ka˝dej zmianie kontrolowane przez osob´ kierownictwa lub dozoru ruchu, a wyniki kontroli odpowiednio udokumentowane.

§ 9. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego wyznacza

osoby kierownictwa lub dozoru ruchu odpowiedzialne

za

1) ustalanie sk∏adów zespo∏ów pracowniczych, pod

wzgl´dem ich liczebnoÊci i kwalifikacji pracowników,

2) wyznaczanie przodowych zespo∏ów, o których mowa w pkt 1.

§ 10. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego powinien

1) wyznaczyç osob´ kierownictwa lub dozoru ruchu

do sprawowania nadzoru nad prowadzeniem ruchu zak∏adu górniczego na danej zmianie,

2) ustaliç zasady sprawowania nadzoru w zak∏adzie

górniczym na zmianach, na których ruch nie jest

prowadzony, oraz w dni wolne od pracy.

§ 11. 1. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego jest

odpowiedzialny za opracowanie instrukcji bezpiecznego wykonywania pracy dla stanowisk lub miejsc pracy

w ruchu zak∏adu górniczego oraz, po konsultacji z pracownikami lub ich reprezentantami, zatwierdza te instrukcje.

2. Instrukcje, o których mowa w ust. 1, powinny byç

zrozumia∏e dla pracowników, których dotyczà, i okreÊlaç w szczególnoÊci

Poz. 858

1) sposoby bezpiecznego wykonywania pracy oraz

w∏aÊciwego stosowania Êrodków ochrony indywidualnej,

2) zasady post´powania w sytuacjach awaryjnych,

z uwzgl´dnieniem zagro˝eƒ wyst´pujàcych przy

wykonywaniu poszczególnych prac,

3) zasady ochrony przed zagro˝eniami, o których mowa w pkt 2,

4) informacje o stosowaniu sprz´tu ratunkowego,

5) informacje o dzia∏aniach, które powinny byç podj´te w przypadku zagro˝enia.

3. Instrukcje, o których mowa w ust. 1, opracowane

odpowiednio dla stanowiska lub miejsca pracy, dostarcza si´ ka˝demu pracownikowi za pokwitowaniem odbioru.

4. Pracownicy powinni zapoznaç si´ z treÊcià instrukcji, o której mowa w ust. 1, oraz wykonywaç prac´ zgodnie z jej ustaleniami; zapoznanie si´ z treÊcià instrukcji pracownicy potwierdzajà na piÊmie.

§ 12. 1. Przedsi´biorca oraz podmiot, który przyst´puje do wykonywania prac w ruchu zak∏adu górniczego, szczegó∏owo okreÊlajà na piÊmie podzia∏ obowiàzków w celu zapewnienia bezpiecznych warunków pracy i koordynacji prac.

2. OkreÊlajàc obowiàzki, o których mowa w ust. 1,

uwzgl´dnia si´ w szczególnoÊci

1) zasady wspó∏pracy osób kierownictwa i dozoru ruchu oraz podmiotu w sprawach organizacji pracy,

bezpieczeƒstwa, ochrony zdrowia i zapobiegania

ryzyku zawodowemu, a tak˝e wzajemnego informowania si´ o istniejàcym ryzyku,

2) organizacj´ przeszkolenia pracowników wykonujàcych prac´ w zakresie obowiàzujàcych w zak∏adzie górniczym przepisów bezpieczeƒstwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz bezpieczeƒstwa po˝arowego, wyst´pujàcych zagro˝eƒ, porzàdku i dyscypliny pracy, zasad ∏àcznoÊci i alarmowania, a tak˝e zg∏aszania wypadków i zagro˝eƒ,

3) zasady i warunki dostarczania materia∏ów, urzàdzeƒ, sprz´tu i dokumentacji techniczno-ruchowej.

§ 13. Pracownik mo˝e byç dopuszczony do pracy

w ruchu zak∏adu górniczego, je˝eli

1) posiada wymagane kwalifikacje lub potrzebne

umiej´tnoÊci do wykonywania pracy,

2) odby∏ aktualne przeszkolenie w zakresie bezpieczeƒstwa i higieny pracy,

3) posiada dostatecznà znajomoÊç przepisów oraz zasad bezpieczeƒstwa i higieny pracy,

4) w wyniku badaƒ lekarskich oraz innych wymaganych badaƒ zosta∏ uznany za zdolnego do wykonywania okreÊlonej pracy.

§ 14. Przed rozpocz´ciem pracy pracownik sprawdza w zakresie swoich kompetencji warunki pracy,

a w szczególnoÊci stan technicznych Êrodków bezpie-

czeƒstwa oraz stosowanych narz´dzi; wyniki sprawdzenia przekazuje osobie dozoru ruchu.

wane w stanie umo˝liwiajàcym swobodne i bezpieczne poruszanie si´ po nich.

§ 15. Pracownicy lub ich reprezentanci powinni byç

informowani o wszelkich podejmowanych dzia∏aniach

dotyczàcych bezpieczeƒstwa i higieny pracy, ochrony

zdrowia w miejscach i na stanowiskach pracy. Informacje powinny byç zrozumia∏e dla pracowników, których

dotyczà.

2. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego powinien

zapewniç oÊwietlenie dróg, wn´trz obiektów budowlanych, obiektów energetycznych, terenów przemys∏owych i terenów budowy oraz koparek, zwa∏owarek,

przenoÊników taÊmowych, a tak˝e innych miejsc przebywania ludzi zgodnie z odr´bnymi przepisami i Polskimi Normami.

§ 16. 1. Zatrudnianie pracowników na nowym stanowisku pracy mo˝e nastàpiç wy∏àcznie po ich przeszkoleniu w zakresie

1) zagro˝eƒ wyst´pujàcych na tym stanowisku,

2) sposobów ochrony przed zagro˝eniami, o których

mowa w pkt 1,

§ 22. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego okreÊla

miejsca i stanowiska pracy

1) na których pracownicy powinni stosowaç wymagane Êrodki ochrony indywidualnej,

3) metod bezpiecznego wykonywania prac.

2) które powinny byç wyposa˝one w odpowiedni system akustyczny i optyczny do przekazywania sygna∏u alarmowego.

2. Instrukta˝ stanowiskowy, o którym mowa

w ust.1, powinny prowadziç osoby sprawujàce nadzór

nad pracownikami, wyznaczone przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego oraz przeszkolone w zakresie

metod prowadzenia instrukta˝u.

§ 23. 1. Ka˝da osoba zatrudniona w ruchu zak∏adu

górniczego powinna posiadaç przy sobie znaczek kontrolny lub inny identyfikator.

3. Pracownicy powracajàcy do pracy po okresie

d∏u˝szym ni˝ 6 miesi´cy powinni ponownie odbyç instrukta˝ stanowiskowy.

§ 17. Szkolenia w zakresie bezpieczeƒstwa i higieny pracy w zak∏adach górniczych dla przedsi´biorców,

pracowników s∏u˝by bezpieczeƒstwa i higieny pracy

oraz wyk∏adowców z tego zakresu prowadzà jednostki

organizacyjne trudniàce si´ szkoleniem pracowników

zak∏adu górniczego.

§ 18. Wst´p do zak∏adu górniczego osobom nieupowa˝nionym jest niedozwolony.

§ 19. 1. Teren zak∏adu górniczego, ∏àcznie z wyrobiskami górniczymi oraz terenami zwa∏owisk i sk∏adowisk, je˝eli nie jest ogrodzony, powinien byç oznakowany tablicami, z umieszczonymi na nich: nazwà zak∏adu górniczego oraz napisem zakazujàcym wst´pu osobom nieupowa˝nionym.

2. Miejsca niebezpieczne zlokalizowane na terenie,

o którym mowa w ust. 1, je˝eli nie znajdujà si´ pod sta∏ym dozorem, powinny byç zabezpieczone w sposób

ustalony przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

3. Miejsca o szczególnym zagro˝eniu dla ˝ycia

i zdrowia, w tym miejsca wykonywania prac, o których

mowa w § 35, powinny byç zabezpieczone oraz oznakowane tablicami ostrzegawczymi.

§ 20. Na terenie zak∏adu górniczego oraz wydzielonego jego oddzia∏u (jednostki terenowej, obiektu) powinny byç wywieszone, w widocznym miejscu

1) informacje o adresach i numerach telefonów najbli˝szych jednostek stra˝y po˝arnej, Policji i pogotowia ratunkowego oraz sposobach ich wezwania,

2) instrukcje post´powania na wypadek po˝aru.

§ 21. 1. Drogi komunikacyjne oraz dojÊcia do miejsc

i stanowisk pracy powinny byç oznakowane i utrzymy-

2. Osoby kierownictwa i dozoru ruchu oraz osoby

uprawnione mogà za˝àdaç okazania znaczka kontrolnego lub innego identyfikatora.

3. W przypadkach uzasadnionych warunkami terenowymi i techniczno-ruchowymi kierownik ruchu zak∏adu górniczego mo˝e zwolniç z obowiàzku posiadania przez osoby, o których mowa w ust. 2, znaczków

kontrolnych lub innych identyfikatorów.

4. Osoby kierownictwa lub dozoru ruchu, odpowiedzialne za pracowników wykonujàcych prace na danej

zmianie, po jej zakoƒczeniu, powinny potwierdziç

opuszczenie przez osoby, o których mowa w ust. 2, stanowisk pracy lub przekazaç osobom dozoru ruchu nast´pnej zmiany informacj´ o pracownikach, którzy pozostali na stanowisku pracy w celu jej dokoƒczenia, podajàc przewidywany czas opuszczenia tych stanowisk.

Sposób potwierdzenia opuszczenia stanowisk pracy

ustala kierownik ruchu zak∏adu górniczego.

§ 24. Maszyny i urzàdzenia powinny byç eksploatowane, konserwowane i naprawiane w sposób okreÊlony w dokumentacji techniczno-ruchowej.

§ 25. Wprowadzenie zmian w maszynach i urzàdzeniach, w szczególnoÊci w konstrukcji noÊnej, zawiesiach, rozmieszczeniu przeciwci´˝arów, oraz rozszerzenie zakresów dzia∏ania wy∏àczników kraƒcowych, jest

dozwolone tylko za zgodà kierownika ruchu zak∏adu

górniczego, w sposób okreÊlony w dokumentacji producenta.

§ 26. Urzàdzenia ciÊnieniowe i dêwignicowe powinny byç montowane i u˝ytkowane w sposób okreÊlony

w odr´bnych przepisach.

§ 27. 1. Osoby kierownictwa i dozoru ruchu powinny przeprowadzaç okresowe kontrole stanu technicznego oraz sposobu korzystania z obiektów, maszyn

i urzàdzeƒ, a tak˝e z instalacji technicznych zak∏adu

górniczego.

2. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego zatwierdza

instrukcje ustalajàce zasady przeprowadzania kontroli,

o których mowa w ust. 1, zakres i cz´stotliwoÊç oraz

sposób ich dokumentowania, z zastrze˝eniem ust. 3.

3. W odniesieniu do obiektów budowlanych zak∏adu górniczego usytuowanych poza wyrobiskiem górniczym zasady przeprowadzania kontroli, o których mowa w ust. 1, regulujà przepisy prawa budowlanego.

§ 28. 1. Niedopuszczalne jest usuwanie i u˝ywanie

urzàdzeƒ oraz instalacji ochronnych niezgodnie z ich

przeznaczeniem, a tak˝e samowolne ich wy∏àczanie.

W przypadku awarii urzàdzeƒ i instalacji doprowadza

si´ je niezw∏ocznie do w∏aÊciwego stanu, stosujàc inne

odpowiednie zabezpieczenia.

Poz. 858

8) obiekty i urzàdzenia odwadniania,

9) wolno stojàce budynki centrali telefonicznych i dyspozytornie,

10) zbiorniki przeciwpo˝arowe,

11) mosty i estakady technologiczne.

5. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, wydaje si´

na wniosek kierownika ruchu zak∏adu górniczego

w oparciu o przed∏o˝onà dokumentacj´ technicznà

i protokó∏ odbioru technicznego, dokonanego przez komisj´ powo∏ywanà przez kierownika ruchu zak∏adu

górniczego.

6. W zezwoleniu mogà byç ustalone szczególne warunki prowadzenia ruchu.

2. Niedopuszczalne sà naprawy maszyn i urzàdzeƒ

podczas ruchu, a w szczególnoÊci smarowanie i czyszczenie ich ruchomych cz´Êci.

7. Protokó∏, o którym mowa w ust. 5, powinien

w szczególnoÊci zawieraç stwierdzenie, ˝e obiekt lub

urzàdzenie przewidziane do oddania do ruchu wykonane zosta∏y zgodnie z dokumentacjà technicznà.

3. CzynnoÊci, o których mowa w ust. 2, wykonuje

si´ wy∏àcznie po zatrzymaniu pracy maszyn i urzàdzeƒ

oraz odpowiednim zabezpieczeniu przed samoczynnym ich przemieszczeniem lub przypadkowym uruchomieniem, w tym tak˝e zabezpieczeniu dop∏ywu

energii.

§ 30. 1. Wymagania, o których mowa w § 29, powinny byç spe∏nione w przypadku wprowadzenia istotnych zmian konstrukcyjnych lub zmian warunków eksploatacji podstawowych obiektów i urzàdzeƒ zak∏adu

górniczego.

§ 29. 1. Oddanie do ruchu podstawowych obiektów

i urzàdzeƒ zak∏adu górniczego wymaga zezwolenia

w∏aÊciwego organu nadzoru górniczego.

2. Do podstawowych obiektów i urzàdzeƒ zak∏adu

górniczego zalicza si´

1) g∏ówne rozdzielnie elektryczne wysokiego i Êredniego napi´cia,

2) centrale telefoniczne i dyspozytorskie wraz z systemami ∏àcznoÊci i alarmowania,

3) stacje spr´˝arek powietrza,

4) g∏ówne urzàdzenia i uk∏ady odwadniania.

3. Przepisu ust. 1 nie stosuje si´, gdy wymieniony

w ust. 2 obiekt lub urzàdzenie stanowi wyposa˝enie lub

cz´Êç sk∏adowà obiektu budowlanego zak∏adu górniczego usytuowanego poza wyrobiskiem górniczym,

dla którego zezwolenia na u˝ytkowanie wydawane sà

na podstawie odr´bnych przepisów.

4. Do obiektów budowlanych zak∏adu górniczego

usytuowanych poza wyrobiskiem górniczym zalicza

si´ w szczególnoÊci

2. Za istotnà zmian´ konstrukcyjnà lub zmian´ warunków eksploatacji uwa˝a si´, odpowiednio, zmian´

parametrów konstrukcyjnych lub warunków prowadzenia ruchu, które zawarte zosta∏y w dokumentacjach

technicznych i w zezwoleniu na oddanie do ruchu.

§ 31. Organ nadzoru górniczego wydaje zezwolenia

na oddanie do ruchu obiektu lub urzàdzenia po przeprowadzeniu próbnego ich ruchu.

§ 32. 1. Oddanie do ruchu obiektów budowlanych

usytuowanych w wyrobisku górniczym wymaga zezwolenia w∏aÊciwego organu nadzoru górniczego.

2. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, wymagane

jest równie˝ w razie przebudowy oraz remontu wprowadzajàcego istotne zmiany konstrukcyjne obiektów

budowlanych usytuowanych w wyrobisku górniczym.

3. Przepisy § 29 ust. 5—7 oraz § 30 ust. 2 stosuje si´

odpowiednio.

4. Obiekty budowlane usytuowane w wyrobisku

górniczym powinny byç projektowane, budowane,

utrzymywane, remontowane i rozbierane zgodnie z zasadami wiedzy technicznej i budowlanej.

1) drogi technologiczne,

2) sk∏ady materia∏ów wybuchowych,

3) obiekty i urzàdzenia przeróbcze,

4) rurociàgi technologiczne,

5) obiekty stacji za∏adowczych i wy∏adowczych,

6) budynki g∏ównych stacji spr´˝arek powietrza wraz

z rurociàgami,

7) budynki stacji elektroenergetycznych oraz g∏ówne

urzàdzenia i sieci rozdzielcze wysokiego i Êredniego napi´cia,

5. CzynnoÊci, o których mowa w ust. 4, wykonujà

osoby posiadajàce odpowiednie w tym zakresie kwalifikacje budowlane.

6. Budow´, przebudow´, remont i rozbiórk´ obiektu budowlanego usytuowanego w wyrobisku górniczym nale˝y prowadziç na podstawie dokumentacji zatwierdzonej przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

§ 33. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego dopuszcza do ruchu, na podstawie protoko∏u komisyjnego od-

bioru technicznego, obiekty, urzàdzenia i maszyny, których oddanie do ruchu nie wymaga zezwolenia w∏aÊciwego organu nadzoru górniczego.

§ 38. 1. Wyprzedzenie robót górniczych robotami

odwadniajàcymi ustala si´ na podstawie szczegó∏owego rozeznania hydrogeologicznego z∏o˝a.

§ 34. 1. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego okreÊla rodzaje prac, które sà wykonywane w warunkach

szczególnego zagro˝enia.

2. W przypadkach uzasadnionych warunkami terenowymi i techniczno-ruchowymi kierownik ruchu zak∏adu górniczego mo˝e odstàpiç od wymogów, o których mowa w ust. 1.

2. Prace, o których mowa w ust. 1, powinny byç

w szczególnoÊci

1) wykonywane przez wyspecjalizowanych w tym zakresie pracowników pod bezpoÊrednim nadzorem

osoby dozoru ruchu,

2) poprzedzone sprawdzeniem stanu bezpieczeƒstwa

miejsca pracy i urzàdzeƒ przez osob´ dozoru ruchu,

§ 39. 1. Wyrobiska odkrywkowe powinny byç zabezpieczone przed nap∏ywem wód z terenów przyleg∏ych, w celu ograniczenia dop∏ywu wód i dzia∏ania

erozyjnego na skarpach, pó∏kach, pochylniach i poziomach roboczych.

2. Zabezpieczenie, o którym mowa w ust. 1, powinno zapewniç przyj´cie i odprowadzenie

3) poprzedzone instrukta˝em pracowników o mogàcym wystàpiç zagro˝eniu oraz sposobie prawid∏owego i bezpiecznego wykonywania prac.

1) dop∏ywów na terenach nizinnych — wyst´pujàce

raz na 50 lat,

3. Podczas wykonywania prac, o których mowa

w ust. 1, niedozwolone jest przebywanie osób niebioràcych udzia∏u w tych pracach oraz wykonywanie innych prac w pobli˝u tego miejsca.

3) zrzutów wód z urzàdzeƒ odwadniajàcych.

§ 35. 1. W miejscach, w których powsta∏o zagro˝enie bezpieczeƒstwa ruchu zak∏adu górniczego lub pracowników, dozwolone jest wykonywanie prac zwiàzanych z usuwaniem tego zagro˝enia. Prace takie mogà

wykonywaç wy∏àcznie wyspecjalizowani w tym zakresie pracownicy.

2. Ponowne podj´cie pracy w miejscach, o których

mowa w ust. 1, nast´puje dopiero po stwierdzeniu

przez osob´ kierownictwa lub dozoru ruchu, ˝e zagro˝enie zosta∏o usuni´te.

§ 36. 1. Osoby kierownictwa i dozoru ruchu oraz

wyznaczeni pracownicy powinni byç przeszkoleni

w udzielaniu pierwszej pomocy.

2. W ka˝dym zak∏adzie górniczym oraz wydzielonym jego oddziale

2) dop∏ywów na terenach wy˝ynnych i górskich —

wyst´pujàce raz na 100 lat,

3. W przypadkach uzasadnionych warunkami terenowymi i techniczno-ruchowymi, kierownik ruchu zak∏adu górniczego mo˝e odstàpiç od wykonywania zabezpieczenia, o którym mowa w ust.1.

§ 40. Projektowanie i prowadzenie robót udost´pniajàcych i eksploatacyjnych powinno byç odpowiednio dostosowane do warunków geologiczno-górniczych i wyposa˝enia technicznego, w sposób zachowujàcy odpowiednie parametry wyrobiska górniczego,

a w szczególnoÊci parametry poziomów eksploatacyjnych oraz pasów ochronnych, zapewniajàcych bezpieczeƒstwo geotechniczne, bezpieczeƒstwo pracowników i ciàg∏oÊç ruchu zak∏adu górniczego.

§ 41. Osoby kierownictwa i dozoru ruchu powinny

niezw∏ocznie zg∏aszaç s∏u˝bie mierniczo-geologicznej

wyst´powanie podczas prowadzenia robót górniczych

1) zaburzeƒ geologicznych,

1) na ka˝dej zmianie roboczej powinna byç zatrudniona co najmniej jedna osoba przeszkolona w udzielaniu pierwszej pomocy,

2) zbiorników wodnych,

2) powinny znajdowaç si´ nosze oraz apteczka wyposa˝ona w niezb´dne Êrodki medyczne.

— w celu ich udokumentowania.

3. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego ustala liczb´ i lokalizacj´ punktów opatrunkowych oraz miejsca

rozmieszczenia apteczek i noszy.

§ 42. Stan wyrobisk górniczych i zwa∏owisk powinien byç okresowo kontrolowany przez osoby kierownictwa lub dozoru ruchu w zakresie i terminach ustalonych przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego, a wyniki tej kontroli odpowiednio udokumentowane.

Rozdzia∏ 2

Roboty górnicze

§ 37. Roboty przygotowawcze na przedpolu wyrobiska odkrywkowego i zwa∏owiska prowadzi si´ z wyprzedzeniem, okreÊlonym przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego, zapewniajàcym bezpieczne prowadzenie robót górniczych.

3) osuwisk,

4) zmian warunków geologiczno-górniczych

§ 43. 1. Kierownik dzia∏u robót górniczych i osoby

dozoru ruchu w specjalnoÊci górniczej powinny posiadaç aktualne niezb´dne mapy górnicze.

2. Osoby dozoru ruchu wyznaczone przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego powinny aktualizowaç

mapy, o których mowa w ust. 1, w okreÊlonych przez

niego terminach.

3. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego mo˝e zwolniç osoby, o których mowa w ust. 1, z obowiàzku posiadania aktualnych niezb´dnych map górniczych, pod

warunkiem ˝e mapy te znajdujà si´ w zak∏adzie górniczym w miejscu dost´pnym dla wszystkich osób dozoru ruchu, a zwolnienie z tego obowiàzku nie wp∏ynie na

zmniejszenie bezpieczeƒstwa prowadzonych robót.

§ 44. Zdejmowanie nadk∏adu powinno byç prowadzone z wyprzedzeniem okreÊlonym przez kierownika

ruchu zak∏adu górniczego, zapewniajàcym bezpieczne

wydobywanie kopaliny ze z∏o˝a.

§ 45. 1. Kraw´dzie ociosów powinny byç oczyszczone, a poluzowane partie skarp usuni´te w sposób gwarantujàcy bezpiecznà prac´ za∏ogi, maszyn i urzàdzeƒ.

2. Niebezpieczny odcinek Êciany, na którym roboty

zosta∏y chwilowo wstrzymane, powinien byç zabezpieczony i oznakowany tablicami, umieszczonymi odpowiednio przy górnej i dolnej kraw´dzi Êciany.

§ 46. 1. W przypadku wykrycia w nadk∏adzie, z∏o˝u

lub urobku Êladów kultury materialnej bàdê znaleziska

paleontologicznego, nale˝y natychmiast przerwaç roboty i zawiadomiç osob´ dozoru ruchu. Dalszy sposób

prowadzenia robót ustala kierownik dzia∏u robót górniczych.

2. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego powinien

powiadomiç o znalezisku: w∏aÊciwy organ jednostki

samorzàdu terytorialnego, konserwatora przyrody,

konserwatora zabytków oraz w∏aÊciwy organ nadzoru

górniczego.

§ 47. 1. W celu sprawowania nadzoru nad gospodarkà Êrodkami strza∏owymi, sprz´tem strza∏owym

oraz wykonywanymi robotami strza∏owymi w zak∏adzie górniczym lub grupie zak∏adów górniczych nale˝y

utworzyç odpowiednie stanowisko w kierownictwie

lub dozorze ruchu.

2. Roboty strza∏owe wykonywane metodà d∏ugich

otworów strza∏owych wykonuje si´ pod nadzorem

osoby dozoru ruchu wyznaczonej przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

3. Osoba, o której mowa w ust. 2, powinna posiadaç stwierdzone kwalifikacje osoby dozoru ruchu

w specjalnoÊci górniczej — technika strza∏owa.

4. Do podmiotu wykonujàcego w zak∏adzie górniczym roboty strza∏owe przepisu ust. 1 nie stosuje si´.

Nadzór nad wykonywaniem tych robót sprawuje kierownik ruchu zak∏adu górniczego lub osoba dozoru ruchu przez niego wyznaczona, posiadajàca stwierdzone

kwalifikacje, o których mowa w ust. 3.

Poz. 858

2) stosowaç odpowiednio zakotwiczone bariery zabezpieczajàce, gdy wiertnica nie ma urzàdzenia do

automatycznego podawania ˝erdzi,

3) zabezpieczyç odwiercony otwór przed zalaniem lub

zasypaniem.

§ 50. 1. W zak∏adzie górniczym powinna byç prowadzona ewidencja odstrza∏ów, je˝eli wykonywane sà roboty strza∏owe na podstawie dokumentacji strza∏owej

sporzàdzonej w sposób okreÊlony w odr´bnych przepisach.

2. W ewidencji odstrza∏ów odnotowuje si´

1) numer dokumentacji strza∏owej oraz dat´, godzin´

i miejsce odstrza∏u,

2) rzeczywiste parametry odstrza∏u,

3) inne istotne informacje dotyczàce wykonywanych

robót strza∏owych.

3. Wpisów do ewidencji odstrza∏ów dokonuje kierownik odstrza∏u nadzorujàcy wykonywanie robót

strza∏owych i potwierdza je w∏asnor´cznym podpisem.

4. Ewidencj´ odstrza∏ów przechowuje kierownik

ruchu zak∏adu górniczego lub wyznaczona przez niego

osoba dozoru ruchu zgodnie z przepisami o przechowywaniu dowodów Êcis∏ego zarachowania.

§ 51. Podczas czynnoÊci zwiàzanych z ∏adowaniem

Êrodków strza∏owych do otworów strza∏owych pracownicy niewykonujàcy tych czynnoÊci powinni znajdowaç si´ w odleg∏oÊci co najmniej 30 m od miejsca ∏adowania tych Êrodków.

§ 52. Sposób zabezpieczenia obiektów, maszyn

i urzàdzeƒ znajdujàcych si´ w strefie zagro˝onej rozrzutem od∏amków ustala osoba bezpoÊrednio nadzorujàca roboty strza∏owe. CzynnoÊç ta powinna byç wykonywana ka˝dorazowo przed rozpocz´ciem ∏adowania

Êrodków strza∏owych do otworów strza∏owych, zgodnie z ustaleniami kierownika ruchu zak∏adu górniczego

dotyczàcymi zabezpieczenia tych obiektów, maszyn

i urzàdzeƒ przed skutkami robót strza∏owych.

§ 53. 1. Przed przystàpieniem do ∏adowania Êrodków strza∏owych do otworu strza∏owego powinno byç

sprawdzone, czy otwór mo˝e byç za∏adowany zgodnie

z ustaleniami metryki strza∏owej albo dokumentacji

strza∏owej.

2. Niedopuszczalne jest udra˝nianie otworu strza∏owego, w którym znajdujà si´ Êrodki strza∏owe.

§ 54. 1. Masa poszczególnych Êrodków strza∏owych

∏adowanych do otworu strza∏owego nie mo˝e przekraczaç 30 kg, a ∏adunku udarowego — 10 kg.

§ 48. Niedopuszczalne jest wiercenie otworów

strza∏owych w otworach pozosta∏ych z poprzednich

strzelaƒ (fajkach) lub w otworach, w których znajdujà

si´ Êrodki strza∏owe.

2. Do czynnoÊci za∏adowania ∏adunków udarowych

do otworu strza∏owego u˝ywa si´ sprz´tu wykonanego

z materia∏ów niepowodujàcych iskrzenia oraz nie∏adujàcych si´ elektrostatycznie.

§ 49. Przy wierceniu otworów strza∏owych nale˝y

§ 55. 1. W przypadku zaklinowania si´ w otworze

strza∏owym Êrodków strza∏owych przerywa si´ dalsze

∏adowanie otworu.

1) zabezpieczyç wiertnic´ przed mo˝liwoÊcià samoczynnego przesuwania si´,

2. O sposobie odpalania otworu strza∏owego,

w którym znajdujà si´ Êrodki strza∏owe, decyduje osoba kierownictwa lub dozoru ruchu, bezpoÊrednio nadzorujàca wykonywanie robót strza∏owych.

§ 56. Przy metodzie strzelania otworami z poszerzonym dnem

1) promieƒ strefy bezpieczeƒstwa, w której niedopuszczalne jest przebywanie ludzi, powinien wynosiç co najmniej 100 m,

2) przed przystàpieniem do powtórnego ∏adowania

otworu Êrodkami strza∏owymi usuwa si´ skruszony materia∏ z otworu i bada mo˝liwoÊç jego ∏adowania,

3) po poszerzeniu dna otworu strza∏owego dopuszczalne jest ponowne za∏adowanie otworu Êrodkami strza∏owymi po up∏ywie co najmniej 15 minut

od odstrza∏u.

§ 57. W otworach strza∏owych, w których znajduje

si´ woda, Êrodki strza∏owe powinny byç umieszczone

w otoczkach ochronnych lub powinny byç stosowane

Êrodki strza∏owe wodoodporne.

§ 58. Przy elektrycznym odpalaniu ∏adunków Êrodków strza∏owych

1) na przewodach zapalników dopuszczalne jest

opuszczanie do otworu strza∏owego naboju udarowego o masie zgodnej z warunkami dopuszczenia,

lecz nieprzekraczajàcego 500 g,

2) ka˝da cz´Êç ∏adunku rozcz∏onkowanego powinna

posiadaç oddzielny ∏adunek udarowy lub zawieraç

lont detonujàcy,

3) bezpoÊrednio przed przy∏àczeniem obwodu strza∏owego do zapalarki powinny byç ze schronu strza∏owego sprawdzone jego ciàg∏oÊç i opornoÊç,

4) w przypadku stosowania zwijanej liny strza∏owej

powinna ona byç rozwini´ta na ca∏ej d∏ugoÊci.

§ 59. Odpalanie ∏adunków Êrodków strza∏owych

przy u˝yciu lontów detonujàcych mo˝e byç wykonywane, je˝eli

1) odcinki lontu o potrzebnej d∏ugoÊci sà odpowiednio przygotowane przed ich umieszczeniem

w otworach strza∏owych,

2) w tej samej sieci sà u˝ywane lonty jednego rodzaju, pochodzàce od tego samego producenta,

3) sieç strza∏owa nie tworzy p´tli,

4) w przypadku krzy˝owania si´ lontów lub uk∏adania

linii równoleg∏ych zachowane zostanà odst´py pomi´dzy nimi wynoszàce co najmniej 20 cm,

5) opuszczany na loncie do otworu strza∏owego ∏adunek udarowy jest o masie zgodnej z warunkami dopuszczenia — nieprzekraczajàcej 500 g,

6) do inicjowania lontów detonujàcych nie sà u˝ywane sp∏onki,

7) po∏àczenia lontów wykonane sà na nak∏adk´ na odcinku nie krótszym ni˝ 20 cm i zabezpieczone taÊmà

izolacyjnà,

Poz. 858

8) odga∏´zienia od sieci strza∏owej wychodzà w kierunku przebiegu fali detonacyjnej pod kàtem od

30° do 45°,

9) po∏àczenia odcinków lontu nie sà umieszczone

w przybitce.

§ 60. 1. Za niewypa∏ uznaje si´ ka˝dy pojedynczy ∏adunek Êrodka strza∏owego, który podczas pomiaru ciàg∏oÊci obwodu strza∏owego wykaza∏ przerw´ lub który

przy wykonywaniu odstrza∏u nie odpali∏.

2. W zak∏adzie górniczym prowadzi si´ ksià˝k´ ewidencji niewypa∏ów.

§ 61. W przypadku niewypa∏u Êrodka strza∏owego,

polecenie nadania sygna∏u dêwi´kowego oznaczajàcego „odwo∏anie” mo˝e nastàpiç dopiero po odpowiednim zabezpieczeniu rejonu niewypa∏u.

§ 62. Likwidacji niewypa∏u mo˝e dokonaç tylko zespó∏ pracowników w sk∏adzie wyznaczonym przez osob´ dozoru ruchu nadzorujàcà roboty strza∏owe, zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w instrukcji zatwierdzonej przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

§ 63. Osoba kierownictwa lub dozoru ruchu nadzorujàca roboty strza∏owe powinna okreÊliç szczegó∏owy

sposób likwidacji niewypa∏u i zapoznaç z nim pracowników zatrudnionych przy prowadzeniu tych robót,

ustalajàc

1) granice terenu, na którym nie mo˝na prowadziç

˝adnych innych robót niezwiàzanych z likwidacjà

niewypa∏u,

2) granice stref zagro˝eƒ i sposób ich zabezpieczenia,

3) sposób lokalizacji Êrodków strza∏owych, które

uznano za niewypa∏y,

4) sposób usuwania przybitki, ∏adunków udarowych

i Êrodka strza∏owego,

5) sposób post´powania w przypadku braku ciàg∏oÊci

obwodu strza∏owego w pojedynczym ∏adunku

Êrodka strza∏owego.

§ 64. 1. Likwidowanie niewypa∏ów Êrodków strza∏owych za pomocà dodatkowych naboi udarowych jest

dopuszczalne wy∏àcznie w warunkach gwarantujàcych, ˝e dodatkowy nabój bezpoÊrednio zetknie si´

z ∏adunkiem tego niewypa∏u.

2. W przypadku likwidacji niewypa∏u w otworach

strza∏owych przez detonacj´ za pomocà dodatkowego

naboju udarowego, przybitk´ wodnà lub sypkà usuwa

si´ z otworu wy∏àcznie za pomocà spr´˝onego powietrza.

§ 65. Przy likwidacji niewypa∏ów za pomocà odpalenia elektrycznego badanie wzrokowe prawid∏owoÊci

po∏àczeƒ sieci strza∏owej lub wykonywanie innych

czynnoÊci (robót) nast´puje po uprzednim od∏àczeniu

sieci strza∏owej od zapalarki oraz po zwarciu i zaizolowaniu koƒcówek przewodów strza∏owych.

§ 66. 1. Niewypa∏ w otworze strza∏owym krótkim likwiduje si´ poprzez odpalenie ∏adunku umieszczonego

w otworze odwierconym równolegle w odleg∏oÊci co

najmniej 50 cm.

2. Strzelajàc ∏adunkami nak∏adanymi lub podk∏adanymi, likwidacji niewypa∏u dokonuje si´ przez r´czne

usuni´cie przybitki, umieszczenie dodatkowego naboju udarowego, ponowne wykonanie przybitki i jego odpalenie.

3. Przy strzelaniu rozszczepkowym niewypa∏ likwiduje si´ przez za∏o˝enie i odstrzelenie ∏adunku nak∏adanego wprost na wylot otworu.

§ 67. Po rozstawieniu posterunków zabezpieczajàcych i nadaniu sygna∏u uprzedzajàcego, w strefie zagro˝enia rozrzutu od∏amków mogà przebywaç tylko

cz∏onkowie zespo∏u powo∏anego do wykonania odstrza∏u, pracownicy w∏aÊciwego organu nadzoru górniczego oraz inne osoby po wyra˝eniu zgody na ich

przebywanie przez osob´ dozoru ruchu nadzorujàcà

roboty strza∏owe.

§ 68. 1. Po stwierdzeniu prawid∏owoÊci odstrza∏u

osoba kierownictwa lub dozoru ruchu nadzorujàca roboty strza∏owe wydaje polecenie nadania sygna∏u

dêwi´kowego oznaczajàcego „odwo∏anie”.

2. Schron strza∏owy opuszcza si´ dopiero po nadaniu sygna∏u dêwi´kowego oznaczajàcego „odwo∏anie”.

3. Do osób odpowiedzialnych za stwierdzenie prawid∏owoÊci odstrza∏u przepisu ust. 2 nie stosuje si´.

§ 69. 1. Naboje udarowe przeznaczone do umieszczenia w otworze strza∏owym przygotowuje si´ bezpoÊrednio przed ich umieszczeniem w tym otworze, w odleg∏oÊci co najmniej 5 m od za∏adowanych otworów

strza∏owych oraz miejsca sk∏adowania materia∏u wybuchowego.

2. Zgod´ na wykonywanie naboi udarowych w innych miejscach, ni˝ okreÊlono w ust. 1, w uzasadnionych przypadkach udziela kierownik ruchu zak∏adu

górniczego, okreÊlajàc warunki zapewniajàce bezpieczeƒstwo ich przygotowania i transportu na miejsce

wykonywania robót.

§ 70. Niedopuszczalne jest podwieszanie ∏adunku

Êrodka strza∏owego na przewodach strza∏owych podczas usuwania nawisu na Êcianie.

§ 71. 1. Specjalistyczne roboty strza∏owe wykonuje

si´ pod bezpoÊrednim nadzorem kierownika s∏u˝by

strza∏owej.

2. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego ustala, które z robót strza∏owych wykonywanych w zak∏adzie górniczym zalicza si´ do specjalistycznych robót strza∏owych.

Poz. 858

2. Dokumentacja, o której mowa w ust. 1, podlega

zaopiniowaniu przez rzeczoznawc´ do spraw ruchu zak∏adu górniczego.

§ 74. Strzelanie doÊwiadczalne wykonywane jest

przez kierownika s∏u˝by strza∏owej pod nadzorem kierownika dzia∏u robót górniczych, a w miar´ potrzeb

przy udziale rzeczoznawcy do spraw ruchu zak∏adu

górniczego.

§ 75. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego o terminie przeprowadzenia strzelania doÊwiadczalnego powiadamia w∏aÊciwy organ nadzoru górniczego co najmniej na 7 dni przed planowanym terminem strzelania.

§ 76. Z wykonywania strzelania doÊwiadczalnego

lub serii strzelaƒ sporzàdza si´ protokó∏ z podaniem

opisu robót i uzyskanych efektów. Protokó∏ podpisujà

wykonujàcy i nadzorujàcy strzelanie oraz rzeczoznawca do spraw ruchu zak∏adu górniczego, je˝eli uczestniczy∏ w strzelaniu.

§ 77. 1. Niedopuszczalne jest pozostawianie bez obs∏ugi maszyn i urzàdzeƒ b´dàcych w ruchu nieprzystosowanych do pracy bez sta∏ej obs∏ugi.

2. W przypadku koniecznoÊci pozostawienia maszyny lub urzàdzenia bez obs∏ugi operator powinien

wy∏àczyç wszystkie nap´dy, napi´cie sterownicze lub

dop∏yw energii elektrycznej, unieruchomiç prac´ maszyny lub urzàdzenia oraz zabezpieczyç je przed dost´pem osób nieupowa˝nionych.

3. W okresie planowanych przerw w pracy maszyn

urabiajàcych, ∏adujàcych, zwa∏ujàcych i pomocniczych

oraz urzàdzeƒ ruchowych ustawia si´ je w bezpiecznym miejscu, wyznaczonym przez osob´ dozoru ruchu, zabezpiecza przed dost´pem osób nieupowa˝nionych oraz przed przypadkowym ich uruchomieniem.

4. W okresie planowych przerw w pracy maszyn,

o których mowa w ust. 3, powinny one byç nadzorowane w sposób ustalony przez kierownika ruchu zak∏adu

górniczego lub wyznaczonej przez niego osoby kierownictwa odpowiedniego dzia∏u ruchu.

§ 78. Odst´p pomi´dzy maszynami urabiajàcymi,

∏adujàcymi i zwa∏ujàcymi podczas ich eksploatacji powinien byç wi´kszy od sumy promieni maksymalnego

zasi´gu tych maszyn.

§ 79. Maszyny urabiajàce, ∏adujàce i zwa∏ujàce powinny byç wyposa˝one w sygnalizacj´ ostrzegawczà,

stosowanà przed ich uruchomieniem oraz w razie wystàpienia zagro˝enia.

§ 80. 1. Prac´ maszyn zwa∏ujàcych oraz wielonaczyniowych urabiajàcych i ∏adujàcych prowadzi si´ w blokadzie ruchu ze wspó∏pracujàcymi przenoÊnikami.

§ 72. Strzelania w otworach wiertniczych i ucinanie

rur w studniach odwadniajàcych metodà minerskà powinny byç wykonywane zgodnie z instrukcjà zatwierdzonà przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

2. Do maszyn o pojemnoÊci naczynia do 0,5 m3

przepisu ust. 1 nie stosuje si´.

§ 73. 1. W zak∏adzie górniczym wykonuje si´ strzelania doÊwiadczalne na podstawie dokumentacji strzelania.

3. W przypadku wystàpienia awarii blokady zasady

pracy na czas naprawy ustala osoba kierownictwa lub

dozoru ruchu nadzorujàca prace na danej zmianie.

4. Niedozwolone jest przebywanie osób w urzàdzeniach wysypowych lub pod nimi podczas pracy maszyny.

§ 81. Stanowiska pracy zlokalizowane na maszynach, okreÊlone przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego, powinny posiadaç sta∏à ∏àcznoÊç z operatorami

tych maszyn.

§ 82. Osoby dozoru ruchu oraz inni pracownicy zatrudnieni w ruchu zak∏adu górniczego, ka˝dy w swoim

zakresie dzia∏ania, odpowiadajà za w∏aÊciwe u˝ytkowanie oraz konserwacj´ maszyn i urzàdzeƒ.

§ 83. Zasady poruszania si´ maszyn na poziomach

nad wyrobiskami podziemnymi okreÊla kierownik ruchu zak∏adu górniczego.

§ 84. Do przejazdu lub transportu maszyn i urzàdzeƒ stosowanych w zak∏adzie górniczym powinno si´

przygotowaç odpowiednie trasy dla tych celów.

§ 85. Maszyn´ jednonaczyniowà podczas urabiania

i ∏adowania ustawia si´ w sposób zapewniajàcy widocznoÊç — z kabiny maszyny — Êrodków transportowych i wysypu urobku.

§ 86. Dla ka˝dej maszyny powinna byç okreÊlona

przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego szerokoÊç

„pasa bezpieczeƒstwa” od górnej i dolnej kraw´dzi poszczególnych skarp. Przekraczanie granicy tego pasa

jest niedopuszczalne.

§ 87. Przewód oponowy zasilajàcy maszyny i urzàdzenia o nap´dzie elektrycznym powinien byç u∏o˝ony

w sposób ustalony przez kierownika ruchu zak∏adu

górniczego lub wyznaczonà przez niego osob´ dozoru

odpowiedniego dzia∏u ruchu, w porozumieniu z kierownikiem dzia∏u robót górniczych.

§ 88. Obs∏ug´ maszyn i urzàdzeƒ powierza si´ pracownikom posiadajàcym odpowiednie kwalifikacje

i uprawnienia do obs∏ugi danej maszyny lub urzàdzenia. Dokument stwierdzajàcy uprawnienie pracownicy

powinni posiadaç przy sobie.

§ 89. Maszyny i urzàdzenia powinny byç wyposa˝one w niezb´dne i sprawne zabezpieczenia gwarantujàce bezpieczne ich u˝ytkowanie, w tym w sprz´t gaÊniczy lub instalacje gaÊnicze.

§ 90. 1. Badania kontrolne konstrukcji noÊnych, lin

stalowych oraz zespo∏ów i elementów stanowiàcych

o bezpieczeƒstwie pracy maszyn urabiajàcych wielonaczyniowych i zwa∏ujàcych powinny byç wykonywane zgodnie ze szczegó∏owà instrukcjà kontroli stanu

technicznego, zatwierdzonà przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

2. Graniczne po∏o˝enie ruchomych mechanizmów

tych maszyn powinno byç zabezpieczone ogranicznikami.

§ 91. 1. Wysi´gników, mechanizmów urabiania, ∏adowania i zwa∏owania nie u˝ywa si´ do podnoszenia

przedmiotów nieb´dàcych urobkiem, je˝eli dokumentacja techniczno-ruchowa wyraênie na to nie zezwala.

Poz. 858

2. Je˝eli dokumentacja techniczno-ruchowa dopuszcza mo˝liwoÊç u˝ycia wysi´gników do prac okreÊlonych w ust. 1, przy wykonywaniu tych czynnoÊci

stosuje si´ przepisy bezpieczeƒstwa i higieny pracy

przy urzàdzeniach dêwigowych.

§ 92. Materia∏y eksploatacyjne i cz´Êci zamienne

magazynuje si´ na maszynach i urzàdzeniach technicznych wy∏àcznie w miejscach do tego przeznaczonych.

§ 93. Na maszynach urabiajàcych, ∏adujàcych i zwa∏ujàcych dopuszczalne jest instalowanie dodatkowych

grzejników elektrycznych tylko za zgodà kierownika ruchu zak∏adu górniczego lub wyznaczonej przez niego

osoby dozoru odpowiedniego dzia∏u ruchu i s∏u˝by

przeciwpo˝arowej zak∏adu górniczego.

§ 94. PrzejÊcia, pomosty, schody i drabiny na maszynach i urzàdzeniach utrzymuje si´ w stanie zapewniajàcym bezpieczne ich u˝ytkowanie.

§ 95. Przygotowanie i przekazanie maszyn i urzàdzeƒ do napraw oraz prowadzenie napraw wykonuje

si´ zgodnie z ustaleniami kierownika ruchu zak∏adu

górniczego.

§ 96. Konserwacje i naprawy bie˝àce maszyn i urzàdzeƒ powinny byç wykonywane zgodnie z dokumentacjà techniczno-ruchowà producenta.

§ 97. SzerokoÊç przodka przy r´cznym urabianiu

nadk∏adu lub kopaliny i wysokoÊç urabianego pi´tra

ustala kierownik ruchu zak∏adu górniczego.

§ 98. Podczas r´cznego urabiania jednoczesna praca ludzi w przodkach znajdujàcych si´ jeden nad drugim dopuszczalna jest wy∏àcznie, gdy szerokoÊç poziomu pomi´dzy pi´trami jest wi´ksza ni˝ 6 m.

§ 99. Podczas r´cznego urabiania nadk∏adu lub kopaliny obserwuje si´ stan przodka i powiadamia niezw∏ocznie osoby dozoru ruchu o wszelkich zmianach

warunków geologiczno-górniczych.

§ 100. 1. Hydromechaniczne urabianie nadk∏adu

lub kopaliny wykonuje si´ zgodnie z projektem technicznym, zatwierdzonym przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

2. Projekt techniczny okreÊla w szczególnoÊci sposób

1) urabiania,

2) zwa∏owania,

3) transportu urobku i odprowadzania wody.

§ 101. Termiczne urabianie kopaliny wykonuje si´

zgodnie z projektem technicznym zatwierdzonym

przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

§ 102. W pobli˝u miejsca pracy palnika termicznego powinno znajdowaç si´ stanowisko sprz´tu przeciwpo˝arowego. IloÊç i rodzaj tego sprz´tu ustala si´

w projekcie technicznym, o którym mowa w § 101.

§ 103. Niedopuszczalne jest u˝ywanie otwartego

ognia w odleg∏oÊci co najmniej 10 m od zbiornika paliw i butli gazowych.

§ 104. 1. Eksploatacja z∏o˝a spod lustra wody urzàdzeniami p∏ywajàcymi odbywa si´ zgodnie z projektem technicznym eksploatacji zatwierdzonym przez

kierownika ruchu zak∏adu górniczego, uwzgl´dniajàcym, w zale˝noÊci od miejsca prowadzonej eksploatacji, przepisy dotyczàce

1) bezpieczeƒstwa ˝eglugi w ˝egludze Êródlàdowej,

z wy∏àczeniem eksploatacji za pomocà sprz´tu p∏ywajàcego urabiajàco-odstawczego,

Poz. 858

3) bezpiecznà odleg∏oÊç od

a) wyrobiska górniczego,

b) kraw´dzi frontów eksploatacyjnych dla zwa∏owania wewn´trznego,

c) cieków i innych zbiorników wodnych,

d) dróg, obiektów budowlanych, linii kolejowych

i innych urzàdzeƒ,

4) wysokoÊç pi´ter i ich iloÊç,

2) bezpieczeƒstwa morskiego.

5) maszyny i urzàdzenia stosowane do zwa∏owania

i sk∏adowania,

2. Na akwenach wodnych zamkni´tych Êródlàdowych w projekcie technicznym nie uwzgl´dnia si´

6) dopuszczalny kàt nachylenia poprzecznego torów.

1) posiadania uprawnieƒ ˝eglugowych pracowników,

3. W przypadkach uzasadnionych warunkami technicznymi i terenowymi, a tak˝e przeznaczeniem urobionych mas, kierownik ruchu zak∏adu górniczego decyduje o odstàpieniu od sporzàdzania dokumentacji,

o której mowa w ust. 1.

2) posiadania sprz´tu nawigacyjnego,

3) instalacji z´zowej uproszczonej.

3. Zasady podzia∏u obowiàzków i wspó∏dzia∏ania

osób za∏ogi urzàdzenia p∏ywajàcego i osób zatrudnionych przy prowadzeniu ruchu zak∏adu górniczego ustala przedsi´biorca, powiadamiajàc w∏aÊciwe organy

nadzoru górniczego, a tak˝e administracji Êródlàdowej

albo morskiej.

§ 105. Niedopuszczalne jest urabianie ska∏ sypkich,

plastycznych i kruchych przez podkopywanie, podcinanie lub podwr´bianie, z wyjàtkiem przypadków wynikajàcych z technologii robót zatwierdzonej przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

§ 109. Budow´ zwa∏owisk zewn´trznych i wewn´trznych prowadzi si´, tak aby ska∏y nadk∏adowe

najbardziej przydatne do rekultywacji by∏y zwa∏owane

jako wierzchowina.

§ 110. Kszta∏towanie wierzchowiny zwa∏owiska

i zboczy sta∏ych prowadzi si´ wraz z post´pem robót

górniczych, w sposób umo˝liwiajàcy ich rekultywacj´.

§ 111. Powierzchnie zboczy sta∏ych i wierzchowiny

zwa∏owiska zabezpiecza si´ przed erozjà.

§ 106. 1. Zwa∏owisko i sk∏adowisko lokalizuje si´

w tej cz´Êci wyrobiska górniczego, z której wyeksploatowano ca∏kowicie kopalin´, lub poza granicà udokumentowania zasobów bilansowych, w miejscu niepowodujàcym pogorszenia warunków póêniejszej eksploatacji tych zasobów.

§ 112. Zwa∏owanie kopalin palnych wykonuje si´

w sposób uniemo˝liwiajàcy ich samozapalenie.

2. Dopuszcza si´ lokalizowanie zwa∏owiska i sk∏adowiska tymczasowego w granicach udokumentowanych zasobów z∏o˝a lub w cz´Êci wyrobiska górniczego, z której nie wyeksploatowano kopaliny, je˝eli uzasadniajà to warunki techniczno-ekonomiczne i terenowe.

§ 114. Podczas wy∏adunku zwa∏owanego materia∏u

ze Êrodków transportowych niedopuszczalne jest przebywanie pracowników od strony roz∏adowywanych

Êrodków transportowych.

§ 113. W przypadku mo˝liwoÊci odzysku zwa∏owanych mas nadk∏adowych lub ich cz´Êci stosuje si´ zwa∏owanie selektywne, o ile jest to ekonomicznie uzasadnione.

Rozdzia∏ 3

§ 107. 1. Teren przeznaczony pod zwa∏owiska i sk∏adowiska powinien byç

Transport

1) odwodniony i zabezpieczony przed dop∏ywem wody,

§ 115. 1. PrzenoÊniki taÊmowe wyposa˝a si´

w urzàdzenia

2) zbadany pod wzgl´dem wytrzyma∏oÊci i statecznoÊci pod∏o˝a.

1) do napinania taÊmy,

2. O potrzebie wykonania badaƒ, o których mowa

w ust. 1 pkt 2, decyduje kierownik ruchu zak∏adu górniczego.

3) hamulcowe zabezpieczajàce przed samoczynnym

ruchem taÊmy pod wp∏ywem ci´˝aru urobku oraz

przed zasypaniem przenoÊnika odbierajàcego,

§ 108. 1. Kszta∏towanie zwa∏owisk i sk∏adowisk prowadzi si´ zgodnie z dokumentacjà technicznà, zatwierdzonà przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

2) do czyszczenia taÊmy,

4) umo˝liwiajàce zatrzymanie przenoÊnika,

5) s∏u˝àce jako os∏ony cz´Êci wirujàcych i ruchomych,

okreÊlone szczegó∏owo w dokumentacji techniczno-ruchowej,

2. Dokumentacja, o której mowa w ust. 1, powinna

okreÊlaç w szczególnoÊci

6) sygnalizujàce, akustyczne i optyczne, informujàce

o zamierzonym uruchomieniu przenoÊnika,

1) technologi´ zwa∏owania,

7) wy∏àczajàce z ruchu przenoÊnik przy zaistnieniu poÊlizgu taÊmy na b´bnach nap´dowych.

2) kàty generalne zboczy,

2. PrzenoÊniki, które zgodnie z dokumentacjà techniczno-ruchowà nie posiadajà pe∏nego wyposa˝enia,

o którym mowa w ust. 1, w przypadkach uzasadnionych warunkami techniczno-ruchowymi, dopuszcza do

ruchu kierownik ruchu zak∏adu górniczego pod warunkiem ustalenia dodatkowych wymagaƒ gwarantujàcych bezpieczeƒstwo.

§ 116. Wzd∏u˝ tras przenoÊników taÊmowych

w miejscach ustalonych przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego lub osoby dozoru ruchu przez niego wyznaczonej powinny si´ znajdowaç bezpieczne dla osób

przejÊcia przez te przenoÊniki.

§ 117. PrzenoÊniki usytuowane nad stanowiskami

pracy lub drogami komunikacyjnymi wyposa˝a si´

w zabezpieczenia chroniàce przed spadajàcym urobkiem.

§ 118. 1. Sta∏e stanowiska obs∏ugi przenoÊników taÊmowych nale˝y wyposa˝yç w techniczne Êrodki ∏àcznoÊci.

2. W przypadkach uzasadnionych warunkami techniczno-ruchowymi kierownik ruchu zak∏adu górniczego mo˝e odstàpiç od wymogu okreÊlonego w ust. 1.

Poz. 858

2) dokonywanie napraw i robót konserwacyjnych przy

przenoÊniku taÊmowym podczas jego ruchu, gdy

istnieje zagro˝enie bezpoÊredniego zetkni´cia si´

z elementami b´dàcymi w ruchu,

3) uruchamianie przenoÊnika taÊmowego bez uprzedniego sygna∏u ostrzegawczego,

4) chodzenie po konstrukcji przenoÊnika podczas jego

ruchu, stawanie na niej lub jazda na taÊmie przenoÊnika.

§ 125. PrzenoÊniki taÊmowe przesuwa si´ zgodnie

z instrukcjà zatwierdzonà przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

§ 126. Wykorzystywanie przenoÊników taÊmowych

do celów innych ni˝ okreÊlono w procesie technologicznym dopuszczalne jest na zasadach okreÊlonych

w dodatkowej instrukcji zatwierdzonej przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

§ 127. Naprawianie przenoÊnika dopuszczalne jest,

po uprzednim jego zabezpieczeniu przed przypadkowym uruchomieniem, w sposób ustalony przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

§ 119. 1. Ka˝dy przenoÊnik taÊmowy powinien posiadaç skuteczne zabezpieczenie przed przypadkowym

uruchomieniem.

§ 128. Koleje znajdujàce si´ na terenie zak∏adu górniczego eksploatowane sà zgodnie z regulaminem

transportu szynowego opracowanym w oparciu o odr´bne przepisy.

2. Teren wzd∏u˝ przenoÊników taÊmowych powinien umo˝liwiaç przejazd lub przejÊcie w celu przeprowadzenia kontroli stanu technicznego przenoÊnika lub

jego naprawy.

§ 129. Zasady eksploatacji, utrzymania i napraw torów jezdnych maszyn ustala kierownik ruchu zak∏adu

górniczego.

§ 120. 1. W rejonie stacji nap´dowych przenoÊników taÊmowych zapewnia si´ powierzchni´ niezb´dnà

do korzystania z urzàdzeƒ dêwigowych podczas monta˝u lub napraw.

2. W przypadku braku mo˝liwoÊci spe∏nienia wymogu, o którym mowa w ust. 1, stacje powinny byç

wyposa˝one we w∏asne urzàdzenia dêwigowe, odpowiadajàce wymaganiom okreÊlonym w przepisach

o dozorze technicznym.

§ 121. 1. PrzenoÊniki taÊmowe ustawia si´ w bezpiecznej odleg∏oÊci od dolnej lub górnej kraw´dzi poszczególnych skarp.

§ 130. Odleg∏oÊç przewodów trakcji elektrycznej

b´dàcych pod napi´ciem od maksymalnego zasi´gu

pracy maszyn nie mo˝e byç mniejsza ni˝ 5 m.

§ 131. 1. Materia∏ przeznaczony do zwa∏owania

przewozi si´ na zwa∏owiska w sk∏adach ciàgnionych.

2. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego w uzasadnionych przypadkach mo˝e zezwoliç na przewo˝enie

materia∏u na zwa∏owiska w sk∏adach pchanych.

§ 132. 1. Szynowy transport wewnàtrzzak∏adowy

przy u˝yciu lokomotyw wyposa˝a si´ w niezb´dne zabezpieczenia oraz urzàdzenia sygnalizacji i ∏àcznoÊci.

2. Odleg∏oÊç, o której mowa w ust.1, okreÊla kierownik ruchu zak∏adu górniczego.

2. Niedopuszczalne jest równoczesne u˝ytkowanie,

na tych samych odcinkach torów, lokomotyw i innych

Êrodków transportu szynowego.

§ 122. PrzenoÊniki taÊmowe eksploatuje si´ w sposób niestwarzajàcy zagro˝enia powodowanego przez

wypadajàcy urobek z jego taÊmy.

§ 133. 1. Niedopuszczalny jest przewóz r´czny wozami w wyrobiskach górniczych o nachyleniu powy˝ej 4°.

§ 123. Transportowanie przenoÊnikami taÊmowymi

popio∏u odbywa si´ z zastosowaniem odpowiednich

Êrodków zapobiegajàcych pyleniu, po uprzednim jego

wygaszeniu i och∏odzeniu do temperatury nie wy˝szej

ni˝ +50°C.

2. Przy r´cznym przewozie w miejscach, gdzie istnieje mo˝liwoÊç samoczynnego toczenia si´ wozu

w wyrobiskach górniczych o nachyleniu do 4°, odleg∏oÊç mi´dzy wozami nie mo˝e byç mniejsza ni˝ 30 m.

§ 124. Niedopuszczalne jest

1) zbli˝anie si´ do ruchomych cz´Êci przenoÊnika taÊmowego na odleg∏oÊç mniejszà ni˝ 0,5m,

§ 134. Transport r´czny po torach przewozu lokomotywowego dopuszczalny jest tylko za zezwoleniem

kierownika ruchu zak∏adu górniczego i na okreÊlonych

przez niego warunkach.

§ 135. 1. Budow´ dróg sta∏ych wewnàtrzzak∏adowych wykonuje si´ zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w dokumentacji zatwierdzonej przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

2. Drogi przeznaczone dla ruchu ko∏owego w zak∏adzie górniczym powinny byç

1) dostosowane do gabarytów i ci´˝aru pojazdów

technologicznych, u˝ywanych w ruchu zak∏adu

górniczego, oraz do nat´˝enia ruchu,

2) odpowiednio oznakowane,

3) podzielone na drogi sta∏e i tymczasowe, z okreÊleniem wymagaƒ dotyczàcych nawierzchni oraz wyodr´bnieniem dróg dla pojazdów gàsienicowych.

Poz. 858

§ 143. Stanowisko maszynisty ko∏owrotu oraz stanowiska obs∏ugi pomostów nadawczo-odbiorczych

wyposa˝a si´ w

1) instrukcj´ okreÊlajàcà dopuszczalnà iloÊç wozów ∏adownych i pustych, jaka powinna byç eksploatowana,

2) tablice z obowiàzujàcymi sygna∏ami informacyjno-ostrzegawczymi.

§ 144. Transport linowy prowadzi si´ zgodnie z projektem technicznym i regulaminem ruchu, zatwierdzonym przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

§ 145. Pomi´dzy wszystkimi stacjami i pomostami

zachowuje si´ ∏àcznoÊç oraz ustalonà sygnalizacj´.

§ 136. 1. Zasady u˝ytkowania i utrzymywania pojazdów oraz dróg wewnàtrzzak∏adowych okreÊla regulamin ruchu, zatwierdzony przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego, uwzgl´dniajàcy odr´bne przepisy

w tym zakresie.

§ 146. Niedopuszczalne jest przebywanie na stacjach oraz chodzenie po trasie podczas prowadzenia

ruchu.

2. Je˝eli w granicach terenu zak∏adu górniczego lub

jego cz´Êci sà udost´pnione drogi dla publicznego ruchu ko∏owego, kierownik ruchu zak∏adu górniczego

ustala regulacj´ tego ruchu oraz oznakowanie dróg

przy uwzgl´dnieniu odr´bnych przepisów w tym zakresie.

2. Przechodzenie pomi´dzy pog∏´biarkà a barkà dopuszczalne jest tylko po pomoÊcie.

§ 137. 1. Podczas za∏adunku pojazdów urzàdzeniami mechanicznymi pojazdy podstawia si´ do miejsc

za∏adunkowych po uprzednim otrzymaniu sygna∏u od

operatora maszyny lub urzàdzenia za∏adowczego.

2. Niedopuszczalne jest przemieszczanie czerpaka

maszyny lub urzàdzenia za∏adowczego nad kabinà kierowcy pojazdu.

§ 138. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego w regulaminie ruchu okreÊli pojazdy, w kabinach których,

podczas za∏adunku nie powinni przebywaç ludzie.

§ 139. Przewóz ludzi pojazdami dopuszczalny jest

na zasadach okreÊlonych w odr´bnych przepisach oraz

w regulaminie, o którym mowa w § 136.

§ 140. Obs∏ug´ technicznà, przeglàdy, konserwacje

i naprawy pojazdów przeprowadza si´ wy∏àcznie

w miejscach do tego celu przeznaczonych.

§ 141. 1. Wszystkie stacje i pomosty nadawczo-odbiorcze wyposa˝a si´ w odcinki torów u∏o˝one poziomo i w linii prostej.

2. D∏ugoÊç odcinków torów poziomych na pomostach dobiera si´ w sposób zapewniajàcy zmieszczenie

zestawu transportowego wozów na tych pomostach

i z uwzgl´dnieniem mo˝liwoÊci swobodnej ich obs∏ugi.

§ 142. 1. Górne i poÊrednie pomosty za∏adowcze torów wyposa˝a si´ w zapory zabezpieczajàce wozy

przed stoczeniem si´.

2. Na torach w wyrobiskach górniczych o nachyleniu ponad 4° instaluje si´ ∏apacze wózków lub inne

urzàdzenia zabezpieczajàce o podobnym dzia∏aniu.

§ 147. 1. Praca przy obs∏udze obiektów p∏ywajàcych

oraz maszyn i urzàdzeƒ znajdujàcych si´ na nich wymaga posiadania odpowiednich uprawnieƒ.

3. Na ka˝dej zmianie roboczej powinien byç zatrudniony co najmniej jeden pracownik przeszkolony w zakresie ratownictwa wodnego.

§ 148. PrzenoÊniki p∏ywajàce powinny byç zaopatrzone obustronnie na ca∏ej d∏ugoÊci w pomosty wyposa˝one w balustrady z por´czami ochronnymi umieszczonymi na wysokoÊci 1,10 m. Na ka˝dej zmianie roboczej, przed rozpocz´ciem pracy, kontroluje si´ stan zanurzenia pontonów przenoÊnika. Wyniki kontroli wpisuje si´ do ksià˝ki kontroli.

§ 149. Urobek na przenoÊnik p∏ywajàcy powinien

byç podawany przy u˝yciu kosza zasypowego.

§ 150. Jednostki p∏ywajàce nape∏nia si´ urobkiem

w iloÊci nieprzekraczajàcej dopuszczalnej ∏adownoÊci.

Podczas za∏adunku lub roz∏adunku jednostki p∏ywajàce

powinny byç przycumowane bàdê zakotwiczone.

§ 151. Na poczàtku ka˝dej zmiany roboczej dokonuje si´ przeglàdu przydatnoÊci lin oraz mechanizmów

kolejki wiszàcej.

§ 152. Liny noÊne i ciàgnàce poddaje si´ badaniom

okresowym, co najmniej raz w roku, zgodnie z instrukcjà opracowanà na podstawie dokumentacji techniczno-ruchowej i zatwierdzonà przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego. Kontrole i badania przeprowadzajà

osoby posiadajàce odpowiednie kwalifikacje i wymagane uprawnienia.

§ 153. Niedopuszczalne jest eksploatowanie wiszàcych kolejek linowych podczas niesprzyjajàcych warunków atmosferycznych.

§ 154. Jazda osób obs∏ugi i dozoru ruchu wózkami

przeznaczonymi do kontroli okresowych, badania lin

noÊnych, ciàgnàcych i urzàdzeƒ kolejek odbywa si´

wy∏àcznie za zezwoleniem kierownika ruchu zak∏adu

górniczego i na warunkach okreÊlonych w tym zezwoleniu.

Rozdzia∏ 4

Odwadnianie

§ 155. 1. Sposób odwadniania wyrobisk odkrywkowych okreÊla dokumentacja techniczna sporzàdzona

w oparciu o warunki hydrologiczne i hydrogeologiczne

oraz zatwierdzona przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego. W przypadku braku dokumentacji technicznej

sposób odwadniania okreÊla kierownik ruchu zak∏adu

górniczego.

Poz. 858

wody (w m3/min), wynikajàce z dokumentacji hydrogeologicznych (wody podziemne) i obliczeƒ hydrologicznych (wody opadowe).

2. OkreÊlenia przewidywanych dop∏ywów wód

podziemnych w czynnym zak∏adzie górniczym dokonuje si´ na podstawie pomiarów i obserwacji, je˝eli warunki hydrogeologiczne nie ulegajà zasadniczym zmianom, a zak∏ad górniczy z okresu ostatnich dwóch lat

posiada udokumentowane wyniki przeprowadzonych

obserwacji i pomiarów.

3. Dop∏ywy wód opadowych w obr´bie zlewni wyrobiska górniczego i zwa∏owiska oblicza si´ na podstawie maksymalnego opadu dobowego o prawdopodobieƒstwie 10% (opad wyst´pujàcy raz na 10 lat).

2. W przypadku gdy w pobli˝u zak∏adu górniczego

znajdujà si´ rzeki, stawy lub inne zbiorniki wodne, a ich

wody mogà przedostaç si´ do wyrobisk górniczych,

wyrobiska te chroni si´ w sposób ustalony przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

§ 162. 1. WydajnoÊç pomp powinna zapewniaç odprowadzenie w ciàgu 24 godzin dobowego dop∏ywu

wód podziemnych oraz w ciàgu 36 godzin dobowego dop∏ywu wód opadowych, okreÊlonych zgodnie

z § 161.

§ 156. Odwodnienie wyrobisk górniczych, zwa∏owisk i sk∏adowisk powinno obejmowaç

2. W przypadku mo˝liwoÊci retencjonowania wód

na poziomach eksploatacyjnych wydajnoÊç pomp powinna zapewniç odprowadzenie dobowego dop∏ywu

wód opadowych w ciàgu 48 godzin.

1) uj´cie wód wyp∏ywajàcych ze skarp i dna wyrobiska górniczego,

2) uj´cie wód sp∏ywajàcych ze skarp i wyp∏ywajàcych

spod dolnej kraw´dzi zbocza zwa∏ów,

3) uj´cie wód opadowych w obr´bie wyrobiska górniczego, zwa∏owiska i sk∏adowiska,

4) odprowadzanie wód, o których mowa w pkt 1—3,

do pompowni i do zbiorników lub cieków na powierzchni.

§ 157. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego zatwierdza lokalizacj´ i konstrukcje zbiorników, osadników

oraz rowów odwadniajàcych budowanych na sta∏ych

elementach wyrobiska górniczego, zwa∏owiska i sk∏adowiska, je˝eli nie dokonano tego w projekcie technicznym.

§ 158. Niedopuszczalne jest utrzymywanie zbiorników wodnych, niezwiàzanych z ruchem zak∏adu górniczego, na poziomach roboczych wyrobiska górniczego, zwa∏owiska i sk∏adowiska oraz w pobli˝u górnej

kraw´dzi wyrobiska wg∏´bnego.

§ 159. Cz´stotliwoÊç kontroli zwierciad∏a wody

w otworach obserwacyjnych ustala kierownik ruchu

zak∏adu górniczego. Kontrole te powinny byç przeprowadzane co najmniej raz na 6 miesi´cy.

§ 160. W przypadku przewidywanych zmian poziomu zwierciad∏a wód podziemnych, powodowanych

dzia∏alnoÊcià górniczà, w systemie odwadniania

uwzgl´dnia si´ prowadzenie obserwacji poziomu tego

zwierciad∏a oraz zmian stosunków wodnych w górotworze, stosownie do post´pu robót, nie rzadziej ni˝ co

6 miesi´cy.

§ 161. 1. Podczas projektowania odwodnienia zak∏adu górniczego okreÊla si´ przewidywane dop∏ywy

3. Pompownie, do których sumaryczny dobowy

dop∏yw wód podziemnych i wód opadowych, okreÊlony zgodnie z § 161, przekracza 1 m3/min, wyposa˝a si´

w rezerwowe pompy o wydajnoÊci nie ni˝szej ni˝ 50%

wydajnoÊci pomp okreÊlonej w ust.1 i 2.

4. Wymagania, okreÊlone w ust. 3, nie dotyczà odkrywkowych zak∏adów górniczych wydobywajàcych

w´giel brunatny.

§ 163. 1. W odkrywkowych zak∏adach górniczych

wydobywajàcych w´giel brunatny, zaliczonych do

1) pierwszego stopnia zagro˝enia wodnego, wydajnoÊç pompowni odprowadzajàcych wody z wyrobisk górniczych powinna zapewniç

a) odprowadzenie dobowych dop∏ywów wód podziemnych w czasie 24 godzin,

b) w przypadku mo˝liwoÊci retencjonowania wód

na poziomach eksploatacyjnych, odprowadzenie dobowego dop∏ywu okreÊlonego w lit. a)

w czasie 48 godzin,

c) odprowadzenie dobowego dop∏ywu wód opadowych w czasie 36 godzin,

d) rezerw´ wynoszàcà 30% ∏àcznej wydajnoÊci

pomp,

2) drugiego stopnia zagro˝enia wodnego, wydajnoÊç

pompowni odprowadzajàcych wody z wyrobisk

górniczych powinna zapewniç

a) odprowadzenie dobowych dop∏ywów wód podziemnych i opadowych w ciàgu 24 godzin,

b) rezerw´ wynoszàcà 50% ∏àcznej wydajnoÊci

pomp.

2. Sposób obliczania dop∏ywu wód okreÊla § 161.

§ 164. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego ustala,

jaka liczba pomp stanowiàcych rezerw´, o której mowa

w § 162 i 163, mo˝e znajdowaç si´ jednoczeÊnie w naprawie.

§ 165. 1. Pompownie powinny posiadaç

1) zbiorniki o pojemnoÊci czterogodzinnego przewidywanego dop∏ywu wód, okreÊlonego w § 161,

2) dwa rurociàgi t∏oczne, z których ka˝dy powinien

zapewniç bie˝àce odprowadzenie obliczeniowego dop∏ywu wody do pompowni.

2. W szczególnie uzasadnionych przypadkach, zapewniajàcych bezpieczeƒstwo pracowników oraz bezpieczeƒstwo i ciàg∏oÊç ruchu, dopuszcza si´ zmniejszenie pojemnoÊci zbiornika do dwugodzinnego przewidywanego dop∏ywu wód oraz jednego rurociàgu t∏ocznego.

3. Decyzje, o których mowa w ust. 2, podejmuje kierownik ruchu zak∏adu górniczego, zawiadamiajàc w∏aÊciwy organ nadzoru górniczego.

§ 166. W przypadkach uzasadnionych warunkami

techniczno-ruchowymi, kierownik ruchu zak∏adu górniczego odst´puje od stosowania odwadniania, powiadamiajàc w∏aÊciwy organ nadzoru górniczego.

§ 167. Budowa, eksploatacja oraz efekty pracy urzàdzeƒ odwadniajàcych powinny zapewniaç bezpieczne

wyprzedzenie w stosunku do prowadzonych robót górniczych. WielkoÊç minimalnego bezpiecznego wyprzedzenia ustala dokumentacja techniczna odwadniania, zatwierdzona przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

§ 168. W przypadku gdy studnie pompowe stanowià podstawowy system odwodnienia, powinny byç

zapewnione warunki zasilania w energi´ elektrycznà

i odprowadzenia wody eliminujàce jednoczesny wymuszony postój takiej liczby studni, która mo˝e stanowiç zagro˝enie dla bezpieczeƒstwa ruchu zak∏adu górniczego.

§ 169. W ka˝dej studni pompowej powinna byç zapewniona mo˝liwoÊç dokonywania pomiarów poziomu zwierciad∏a wody oraz odpowiednie zabezpieczenie wylotu studni. Studnie lub grupy studni powinny

posiadaç mo˝liwoÊç dokonywania kontrolnych pomiarów iloÊci pompowanej wody.

§ 170. Dla zapewnienia ciàg∏oÊci pracy studni zak∏ad górniczy powinien posiadaç niezb´dnà rezerw´

pomp oraz urzàdzenia do ich wymiany w iloÊci ustalonej przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

§ 171. Warunki wykonywania i eksploatacji studni

pompowych w wyrobisku odkrywkowym i w rejonach

zagro˝onych wyst´powaniem zapadlisk lub osuwisk

ustala kierownik ruchu zak∏adu górniczego.

§ 172. Przed rozpocz´ciem drà˝enia podziemnych

wyrobisk odwadniajàcych, na podstawie warunków

geologiczno-górniczych kopaliny oraz ska∏ bezpoÊrednio jà otaczajàcych, ustala si´ warunki wykonywania

tych wyrobisk.

Poz. 858

§ 173. D∏ugoÊç pojedynczych podziemnych wyrobisk odwadniajàcych nie powinna przekraczaç 500 m,

a odleg∏oÊç otworów wiertniczych od g∏ównych chodników odwadniajàcych nie powinna byç mniejsza ni˝

10 m.

§ 174.1. Przy wykonywaniu robót strza∏owych

w wyrobiskach podziemnych w warunkach zagro˝enia

wodnego w szczególnoÊci

1) wstrzymuje si´ roboty strza∏owe, gdy wystàpià objawy wskazujàce na wzrost zagro˝enia wodnego;

wznowienie robót strza∏owych nast´puje za zgodà

kierownika ruchu zak∏adu górniczego,

2) zmniejsza si´ zabiór i zag´szcza obudow´ w strefach wyst´pujàcych zaburzeƒ stosownie do warunków geologiczno-górniczych; w miejscach tych roboty strza∏owe wykonuje si´ tylko pod bezpoÊrednim nadzorem osoby dozoru ruchu.

2. Decyzj´ dotyczàcà wykonywania robót strza∏owych w wyrobiskach górniczych zaliczonych do drugiego lub trzeciego stopnia zagro˝enia wodnego podejmuje kierownik ruchu zak∏adu górniczego.

§ 175. Kryteria zaliczania podziemnych wyrobisk

górniczych do poszczególnych stopni zagro˝enia wodnego regulujà odr´bne przepisy.

§ 176. Pompowni´ podziemnà wyposa˝a si´ w

1) obudow´ trwa∏à,

2) zespó∏ sprawnych pomp o ∏àcznej wydajnoÊci zapewniajàcej odpompowanie w ciàgu 20 godzin dobowego dop∏ywu wody, okreÊlonego zgodnie

z §161,

3) sprawne, rezerwowe agregaty pompowe o wydajnoÊci ∏àcznej, wynoszàcej co najmniej 50% wydajnoÊci zespo∏u pomp, o których mowa w pkt 2, niezale˝nie od pomp znajdujàcych si´ w remoncie;

w przypadku gdy wyposa˝enie zespo∏u, o którym

mowa w pkt 2, stanowià jeden lub dwa agregaty

pompowe, obowiàzuje rezerwa w wysokoÊci

100%,

4) co najmniej dwa rurociàgi t∏oczne, zlokalizowane

niezale˝nie od siebie, zapewniajàce odpompowanie wody w iloÊci odpowiadajàcej ∏àcznej wydajnoÊci zespo∏u sprawnych pomp, o którym mowa

w pkt 2; dopuszcza si´ instalowanie rurociàgów

t∏ocznych w obudowanych otworach wiertniczych,

5) chodniki osadnikowe i chodniki pojemnoÊciowe,

których czynna obj´toÊç powinna zapewniç zatrzymanie co najmniej dwugodzinnego dop∏ywu wody, wyznaczonego zgodnie z § 161,

6) tamy wodne dla ochrony pompowni i wyrobisk

podziemnych; rodzaj tam w zale˝noÊci od lokalnych warunków górniczo-geologicznych okreÊla

si´ w projekcie odwadniania.

§ 177. Wyrobiska podziemne majàce wylot do wyrobiska odkrywkowego zabezpiecza si´ przed zatopieniem ich wodami zbierajàcymi si´ na poziomach lub na

dnie wyrobiska odkrywkowego.

§ 178. WysokoÊç wyrobisk chodnikowych w Êwietle obudowy nie mo˝e byç mniejsza ni˝ 1,8 m.

bàdê postanowieƒ producenta, uwzgl´dniajàc warunki

eksploatacji tych urzàdzeƒ.

§ 179. Przy wykonywaniu wyrobisk chodnikowych

równoleg∏ych chodnik wodny wykonuje si´ co najmniej 0,5 m poni˝ej chodnika transportowego.

§ 188. Stacje transformatorowe ustawione w strefie rozrzutu powinny byç zabezpieczone przed mo˝liwoÊcià uszkodzenia od∏amkami skalnymi.

§ 180. Przy prowadzeniu chodników podwójnych

przecinki wykonuje si´ w odleg∏oÊci nie wi´kszej ni˝

150 m, a odleg∏oÊç pomi´dzy chodnikami nie mo˝e byç

mniejsza ni˝ 15 m.

§ 189. W przypadku samoczynnego wy∏àczenia si´

urzàdzenia elektroenergetycznego spod napi´cia mo˝na je ponownie za∏àczyç, po uzyskaniu zgody osoby

dozoru ruchu.

§ 181. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego okreÊla

sposób likwidacji obudowy wyrobisk podziemnych

w pi´trach urabianych przez koparki, najwi´ksze dopuszczalne d∏ugoÊci rabowanego odcinka wyrobiska

podziemnego oraz sposób zapewnienia bezpiecznej

pracy koparek w rejonie tych wyrobisk.

§ 190. Przejazd maszyn urabiajàcych, ∏adujàcych

i zwa∏ujàcych pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi powinien odbywaç si´ przy zachowaniu

szczególnych Êrodków ostro˝noÊci i pod bezpoÊrednim nadzorem osoby dozoru ruchu.

Rozdzia∏ 5

§ 191. 1. Odbiorów technicznych urzàdzeƒ elektroenergetycznych nowych i przebudowanych dokonuje

si´ komisyjnie.

Urzàdzenia elektroenergetyczne

§ 182. Zak∏ad górniczy, w którym przerwa w dop∏ywie energii elektrycznej mo˝e spowodowaç zagro˝enie

dla ludzi, Êrodowiska i mienia, powinien byç wyposa˝ony w dwa niezale˝ne zasilania pokrywajàce

1) pe∏ne zapotrzebowanie mocy dla urzàdzeƒ zak∏adu

górniczego,

2) minimalnà moc gwarantowanà dla urzàdzeƒ,

w których przerwa w dop∏ywie energii mo˝e spowodowaç zagro˝enie.

§ 183. Decyzj´ o wyposa˝eniu w jedno zasilanie podejmuje kierownik ruchu zak∏adu górniczego, powiadamiajàc o tym w∏aÊciwy organ nadzoru górniczego.

§ 184. Zak∏ad górniczy powinien posiadaç aktualne

dane dotyczàce warunków zwarciowych, wyst´pujàcych w miejscu po∏àczenia z zasilajàcym uk∏adem elektroenergetycznym.

§ 185. Instalowanie, eksploatacja oraz kontrola maszyn, urzàdzeƒ i instalacji elektrycznych powinny odpowiadaç wymaganiom okreÊlonym w dokumentacji

techniczno-ruchowej oraz w odr´bnych przepisach.

§ 186. 1. Wymagania szczegó∏owe dla zak∏adów

górniczych wydobywajàcych w´giel brunatny, w zakresie instalowania, eksploatacji i kontroli maszyn,

urzàdzeƒ i sieci elektroenergetycznych, a tak˝e w zakresie ochrony przeciwpora˝eniowej, okreÊla za∏àcznik

nr 2 do rozporzàdzenia.

2. Przepis ust. 1 nie ma zastosowania do urzàdzeƒ

trakcji elektrycznej i elektrycznych instalacji spawalniczych.

3. W zakresie nieuregulowanym w za∏àczniku, do

ochrony przeciwpora˝eniowej urzàdzeƒ nale˝y stosowaç wymagania szczegó∏owe okreÊlone w odr´bnych

przepisach oraz w Polskich Normach.

§ 187. Cz´stotliwoÊç, zakres i sposób kontroli okresowych, o których mowa w § 27, ustala si´ na podstawie odr´bnych przepisów, instrukcji eksploatacyjnych

2. Komisj´ odbioru technicznego urzàdzeƒ elektroenergetycznych powo∏uje kierownik ruchu zak∏adu

górniczego.

3. Urzàdzenia elektroenergetyczne stanowiàce integralnà cz´Êç maszyn lub urzàdzeƒ zak∏adu górniczego podlegajà odbiorowi wraz z odpowiednià maszynà

lub urzàdzeniem.

§ 192. Zezwolenie na oddanie do ruchu rozdzielni

wysokiego i Êredniego napi´cia niewymienionych

w § 29 ust. 2, po ukoƒczeniu ich budowy lub po wprowadzeniu zmian, wydaje kierownik ruchu zak∏adu górniczego na podstawie protoko∏u komisyjnego odbioru

technicznego.

§ 193. W zak∏adzie górniczym powinna znajdowaç

si´ dokumentacja techniczno-ruchowa dla urzàdzeƒ

elektroenergetycznych.

§ 194. Stacje elektroenergetyczne sta∏e o budowie

uniemo˝liwiajàcej ich przemieszczanie powinny posiadaç w∏asny uziom sta∏y.

§ 195. 1. W stacjach elektroenergetycznych przewoênych o budowie przystosowanej do okresowej

zmiany miejsca pracy oraz w stacjach zabudowanych

na maszynach g∏ówne szyny uziemiajàce lub g∏ówne

zaciski uziemiajàce powinny byç po∏àczone ze sta∏ym

uziomem stacji, o której mowa w § 194, poprzez przewód ochronny oraz posiadaç dodatkowe po∏àczenie

z drugim uziomem sta∏ym lub naturalnym.

2. Za uziom naturalny, o którym mowa w ust. 1,

mo˝na uznaç konstrukcj´ maszyny, konstrukcj´ przenoÊnika, metalowe elementy systemu odwadniania,

je˝eli zmierzone wartoÊci napi´ç ra˝eniowych sà ni˝sze

od wartoÊci dopuszczalnych.

3. Uziemienia i przewody ochronne powinny spe∏niaç wymagania Polskiej Normy.

§ 196. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego lub

przez niego wyznaczony kierownik odpowiedniego

dzia∏u ruchu okreÊla stacje elektroenergetyczne, które

wyposa˝a si´ w Êrodki ∏àcznoÊci.

§ 197. W ka˝dej sta∏ej stacji elektroenergetycznej

znajduje si´

1) schemat ideowy uk∏adu elektroenergetycznego stacji,

2) instrukcja obs∏ugi stacji,

3) wykaz sprz´tu ochronnego, niezb´dnego do bezpiecznej obs∏ugi stacji wraz z okreÊleniem miejsca

jego przechowywania,

4) instrukcja udzielania pierwszej pomocy w przypadkach pora˝enia pràdem elektrycznym,

5) instrukcja przeciwpo˝arowa,

6) wykaz sprz´tu przeciwpo˝arowego.

§ 198. PrzenoÊniki taÊmowe pracujàce w ciàgu oraz

cz∏ony konstrukcji przenoÊników taÊmowych, na których zainstalowane sà urzàdzenia lub przewody elektroenergetyczne, ∏àczy si´ ze sobà po obu stronach linkà lub taÊmà stalowà o przekroju co najmniej 50 mm2.

§ 199. Przenoszenie przewodów oponowych, szaf

∏àczeniowych i sprz´gie∏ dopuszczalne jest po wy∏àczeniu napi´cia i zabezpieczeniu stanu wy∏àczenia.

§ 200. Dopuszcza si´ lokalne przesuwanie przewodów oponowych pod napi´ciem wy∏àcznie przy u˝yciu

odpowiednich narz´dzi i sprz´tu ochronnego, zabezpieczajàcego pracowników wykonujàcych t´ czynnoÊç.

§ 201. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego okreÊla

specjalne wymagania dotyczàce linii napowietrznych

znajdujàcych si´ na terenie zak∏adu górniczego.

§ 202. Sieci trakcji przewodowej zak∏adu górniczego buduje si´ z uwzgl´dnieniem odr´bnych przepisów

i wymagaƒ Polskiej Normy.

Poz. 858

§ 208. Zezwolenie na eksploatacj´ urzàdzeƒ telekomunikacyjnych, niewymienionych w § 29 ust. 2, wydaje kierownik ruchu zak∏adu górniczego na podstawie

protoko∏u komisyjnego odbioru technicznego, dokonanego po ukoƒczeniu ich budowy lub wprowadzeniu

zmian.

§ 209. Prace przy urzàdzeniach telekomunikacyjnych znajdujàcych si´ w obiektach elektroenergetycznych powinny odbywaç si´ pod nadzorem pracowników s∏u˝by energomechanicznej. Przy wykonywaniu

tych prac stosuje si´ odr´bne przepisy w zakresie bezpieczeƒstwa pracy przy instalacjach wysokiego napi´cia.

§ 210. Pomieszczenia ruchu telekomunikacyjnego,

w których pe∏niona jest ca∏odobowa s∏u˝ba, w szczególnoÊci stanowiska dyspozytorskie i ∏àcznic telefonicznych, wyposa˝a si´ w oÊwietlenie awaryjne.

§ 211. W obiektach, w których sta∏e utrzymanie

∏àcznoÊci przewodowej jest niemo˝liwe, stosuje si´ inne systemy ∏àcznoÊci.

§ 212. Uk∏ady automatyzacji przeznaczone do centralnego sterowania maszyn i urzàdzeƒ powinny zapewniaç uruchamianie, zatrzymywanie i bie˝àcà kontrol´ pracy maszyn i urzàdzeƒ sterowanych ze stanowiska dyspozytorskiego.

§ 213. W ka˝dym uk∏adzie automatyzacji, obok sterowania automatycznego lub zdalnego, powinno byç

przewidziane sterowanie lokalne, a przejÊcie na to sterowanie powinno byç mo˝liwie proste.

§ 214. W zak∏adzie górniczym powinny znajdowaç

si´ mapy sieci telekomunikacyjnej w skali 1:2000 lub

1:5000, aktualizowane na bie˝àco.

Rozdzia∏ 7

Geologia górnicza i miernictwo górnicze

Rozdzia∏ 6

§ 203. Zak∏ad górniczy powinien posiadaç ∏àcznoÊç

zewn´trznà.

§ 215. 1. Przedsi´biorca powinien zapewniç obs∏ug´ geologicznà i mierniczà, której zadaniem jest prawid∏owe i terminowe sporzàdzanie i aktualizowanie dokumentacji mierniczo-geologicznej zak∏adu górniczego.

§ 204. Zak∏ad górniczy wyposa˝a si´ w urzàdzenia

i sieci telekomunikacyjne, zapewniajàce bezpieczne

wykonywanie pracy.

2. S∏u˝ba geologiczna i miernicza zak∏adu górniczego podlegajà bezpoÊrednio kierownikowi ruchu zak∏adu górniczego.

§ 205. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego ustala

miejsca i obiekty, które powinny byç wyposa˝one

w urzàdzenia telekomunikacyjne.

3. Zakres zadaƒ wykonywanych przez pracowników s∏u˝by geologicznej i mierniczej ustala kierownik

ruchu zak∏adu górniczego.

§ 206. Urzàdzenia telekomunikacyjne zwiàzane

z bezpieczeƒstwem ruchu zak∏adu górniczego powinny

byç tak zasilane, aby w przypadku zaniku napi´cia zasilania zapewniç ich prac´ przez okres ustalony przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

§ 216. 1. W zak∏adzie górniczym powinna znajdowaç si´ odpowiednia sk∏adnica do przechowywania

dokumentacji mierniczo-geologicznej, wyposa˝ona

i prowadzona zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi

w odr´bnych przepisach.

§ 207. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego ustala

wykaz urzàdzeƒ, o których mowa w § 206.

2. Dokumentacja mierniczo-geologiczna przechowywana jest poza zak∏adem górniczym za zgodà kie-

Urzàdzenia telekomunikacyjne

rownika ruchu zak∏adu górniczego, pod warunkiem zapewnienia w∏aÊciwego zabezpieczenia przed uszkodzeniem i dost´pem osób nieupowa˝nionych.

11) kontrolowaç wykorzystanie kopalin towarzyszàcych i odpadów poeksploatacyjnych,

3. O fakcie przechowywania dokumentacji, o której

mowa w ust. 2, poza zak∏adem górniczym powiadamia

si´ w∏aÊciwy organ nadzoru górniczego.

13) kontrolowaç zgodnoÊç prowadzenia robót górniczych z dokumentacjà geologicznà, projektem zagospodarowania z∏o˝a i zatwierdzonym planem ruchu,

4. Dokumentacja kartograficzna sporzàdzona na

noÊnikach informatycznych powinna zostaç zabezpieczona poprzez wykonanie trwa∏ych kopii.

§ 217. 1. S∏u˝ba geologiczna i miernicza zak∏adu

górniczego powinny prowadziç ksià˝k´ uwag oraz

ksià˝k´ ewidencji dokumentacji mierniczo-geologicznej.

2. Ksià˝ka uwag powinna zawieraç informacje dotyczàce zak∏adu górniczego, a w szczególnoÊci

1) prowadzenia robót nieuj´tych w planie ruchu lub

z nim niezgodnych,

2) uchybieƒ w zakresie racjonalnej gospodarki z∏o˝em,

3) zauwa˝onych zagro˝eƒ majàcych wp∏yw na bezpieczeƒstwo ruchu zak∏adu górniczego.

3. Ka˝da informacja wpisana do ksià˝ki uwag powinna byç niezw∏ocznie przed∏o˝ona kierownikowi ruchu zak∏adu górniczego, który wyznaczy termin oraz

osoby odpowiedzialne za usuni´cie zg∏oszonych nieprawid∏owoÊci.

§ 218. S∏u˝ba geologiczna zak∏adu górniczego w zakresie obs∏ugi geologicznej zak∏adu górniczego powinna w szczególnoÊci

12) prowadziç okresowe analizy gospodarki z∏o˝em,

14) kontrolowaç selektywnà eksploatacj´ z∏ó˝ wielosurowcowych oraz zwa∏owania,

15) uzupe∏niaç dokumentacj´ mierniczo-geologicznà

wynikami badaƒ i pomiarów geologicznych, hydrogeologicznych i geologiczno-in˝ynierskich oraz

wynikami badaƒ laboratoryjnych,

16) prowadziç badania geologiczne wyprzedzajàce

i rozpoznawcze, nieprzewidziane w planie ruchu,

17) analizowaç i prognozowaç zagro˝enia naturalne,

o których mowa w rozdziale 8, w tym zagro˝enia

powodziowe.

§ 219. S∏u˝ba miernicza zak∏adu górniczego w zakresie obs∏ugi mierniczej powinna w szczególnoÊci

1) kontrolowaç zgodnoÊç prowadzonych robót górniczych z zatwierdzonym planem ruchu,

2) wykonywaç prace geodezyjne zwiàzane z budowà,

rozbudowà i ruchem zak∏adu górniczego, w tym

pomiaru zdj´tego nadk∏adu i wydobytej kopaliny,

3) sporzàdzaç i uzupe∏niaç dokumentacj´ mierniczà

i kartograficznà oraz sytuacj´ geologiczno-górniczà,

1) kontrolowaç roboty górnicze i wiertnicze wykonywane na potrzeby zak∏adu górniczego,

4) wyznaczaç filary i pó∏ki ochronne oraz kontrolowaç

ewentualne przekroczenie eksploatacjà ich granic,

jak i granic udokumentowanego z∏o˝a lub obszaru

górniczego,

2) kartowaç, profilowaç i opróbowywaç roboty górnicze i wiertnicze,

5) wykonywaç pomiary okreÊlajàce wp∏yw robót górniczych na powierzchni´ terenu górniczego,

3) badaç budow´ geologicznà górotworu oraz wykonywaç obserwacj´ i pomiary hydrogeologiczne,

∏àcznie z prowadzeniem Êcis∏ej ewidencji ich wyników,

6) wykonywaç pomiary uzupe∏niajàce i kontrolne,

4) prowadziç badania strukturalne, stratygraficzne,

mineralogiczne i petrograficzne, niezb´dne do

okreÊlenia zjawisk geologicznych,

5) sporzàdzaç podstawowe dokumenty zwiàzane

z pracami geologicznymi i górniczymi,

6) prowadziç okresowà aktualizacj´ treÊci geologicznej map podstawowych, przeglàdowych i specjalnych,

7) prowadziç ewidencj´ i sporzàdzaç bilans zasobów

oraz strat w zasobach,

8) badaç stosunki wodne na terenie górniczym,

9) kontrolowaç i badaç jakoÊç z∏o˝a oraz zmiennoÊci

parametrów jakoÊciowych w procesie wydobywania i przeróbki kopalin,

10) kontrolowaç czystoÊç wybierania z∏o˝a i zabezpieczenia przed zniszczeniem kopalin towarzyszàcych,

7) prognozowaç i okreÊlaç deformacj´ powierzchni

poeksploatacyjnej,

8) przygotowywaç wnioski dotyczàce utworzenia,

zmiany granic lub zniesienia obszaru górniczego,

9) sporzàdzaç dokumentacj´ mierniczà dla prowadzenia rekultywacji,

10) kontrolowaç sposób zagospodarowania terenów

oraz opracowywaç wnioski dotyczàce sposobu zagospodarowania lub przekazywania terenów zb´dnych,

11) sporzàdzaç dokumentacj´ mierniczà zjawisk osuwiskowych, wyst´pujàcych w wyrobiskach górniczych i w rejonie zwa∏owisk,

12) wykonywaç okresowe kontrole metrologiczne

sprz´tu geodezyjnego stosowanego w pracach

mierniczych,

13) przygotowywaç dokumentacj´ geologiczno-mierniczà likwidowanych zak∏adów górniczych przed

przekazaniem jej do archiwum.

§ 220. Roboty górnicze w sàsiedztwie filarów, zbiorników wodnych oraz obiektów budowlanych zak∏adu

górniczego prowadzi si´ po uprzednim zawiadomieniu

s∏u˝by mierniczej zak∏adu górniczego i sprawdzeniu

przez t´ s∏u˝b´ kierunków, odleg∏oÊci oraz zasi´gu

i rozmiarów zagro˝enia.

Rozdzia∏ 8

Zagro˝enia

§ 221. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego powinien w szczególnoÊci

1) powo∏aç zespo∏y do rozpoznawania i zapobiegania

zagro˝eniom naturalnym oraz ustaliç zasady dzia∏alnoÊci tych zespo∏ów,

2) okreÊliç w zak∏adzie górniczym, w którym przewiduje si´ lub zosta∏o stwierdzone wyst´powanie zagro˝eƒ dla zdrowia ludzi lub bezpieczeƒstwa ruchu, zagro˝one strefy lub stanowiska pracy,

3) zapewniç zgodnoÊç warunków Êrodowiska pracy

z wymogami przepisów dotyczàcych zapylenia, ha∏asu, drgaƒ i mikroklimatu.

§ 222. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego okreÊla

na podstawie opinii s∏u˝b specjalistycznych warunki

statecznoÊci oraz parametry skarp i zboczy.

§ 223. W przypadku wystàpienia wstrzàsów sejsmicznych kierownik ruchu zak∏adu górniczego powo∏uje specjalistyczne s∏u˝by kontrolne oraz okreÊla zasady organizacji badaƒ i interpretacji skutków tych zjawisk.

§ 224. Studnie odwadniajàce i otwory wiertnicze,

w których stwierdzono wyst´powanie gazów szkodliwych i wybuchowych przekraczajàcych wartoÊci dopuszczalne okreÊlone w przepisach odr´bnych, uznaje

si´ za zagro˝one.

§ 225. Strefy zagro˝enia gazowego powinny posiadaç zabezpieczenia przed wst´pem osób niezatrudnionych. Sposób zabezpieczenia ustala kierownik ruchu

zak∏adu górniczego.

§ 226. Pracownicy zatrudnieni w strefach zagro˝enia gazowego powinni byç wyposa˝eni w Êrodki

ochrony indywidualnej oraz w aparatur´ do kontrolnych pomiarów st´˝eƒ gazów.

§ 227. 1. W zak∏adzie górniczym, w którym wyst´pujà py∏y gro˝àce zap∏onem, powinien byç opracowany sposób zapobiegania i zwalczania ich zap∏onów.

2. Miejsca zagro˝one zap∏onem py∏ów powinny

byç trwale oznakowane tablicami ostrzegawczymi

o zakazie u˝ywania ognia.

§ 228. W przypadku wystàpienia po˝arów endogenicznych kierownik ruchu zak∏adu górniczego okreÊla

wielkoÊç pola po˝arowego oraz sposoby zabezpieczenia i likwidacji tych po˝arów.

§ 229. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego powinien stosowaç Êrodki zapewniajàce ochron´ Êrodowi-

Poz. 858

ska majàce na celu zmniejszenie wp∏ywu dzia∏alnoÊci

zak∏adu górniczego na Êrodowisko.

§ 230. Instalacje, urzàdzenia lub obiekty, które

w przypadku uszkodzenia lub awarii mog∏yby staç si´

êród∏em zagro˝enia dla otoczenia, powinny byç zlokalizowane w sposób umo˝liwiajàcy likwidacj´ zagro˝enia.

§ 231. W zak∏adzie górniczym powinny byç prowadzone pomiary wielkoÊci emisji zanieczyszczeƒ powietrza atmosferycznego w sposób okreÊlony w odr´bnych przepisach.

§ 232. 1. Eksploatacja urzàdzeƒ odpylajàcych i neutralizujàcych oraz zabezpieczenia s∏u˝àce do ochrony

powietrza atmosferycznego powinny byç prowadzone

zgodnie z instrukcjà zatwierdzonà przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

2. Odpady uzyskane z urzàdzeƒ odpylajàcych powinny byç unieszkodliwione lub zagospodarowane.

Rozdzia∏ 9

Specjalistyczne zabezpieczenie przeciwpo˝arowe

§ 233. 1. W zak∏adzie górniczym powinna byç odpowiednio zorganizowana i wyposa˝ona w Êrodki do zapobiegania i zwalczania po˝arów s∏u˝ba ochrony przeciwpo˝arowej, a w przypadku zak∏adów górniczych

wydobywajàcych kopaliny palne — jednostka ochrony

przeciwpo˝arowej.

2. Przedsi´biorca mo˝e spe∏niç obowiàzek, o którym mowa w ust.1, poprzez sta∏à zorganizowanà

wspó∏prac´ s∏u˝b przeciwpo˝arowych kilku przedsi´biorców lub zlecenie wykonania tych zadaƒ wyspecjalizowanym w tym zakresie jednostkom ochrony przeciwpo˝arowej.

§ 234. Zasady funkcjonowania oraz wyposa˝enia

s∏u˝b ochrony przeciwpo˝arowej okreÊlone sà w regulaminie.

§ 235. S∏u˝ba ochrony przeciwpo˝arowej organizuje ochron´ przeciwpo˝arowà w zak∏adzie górniczym

oraz nadzór nad stanem zabezpieczenia przeciwpo˝arowego terenu, obiektów i urzàdzeƒ, a w szczególnoÊci

1) organizuje i prowadzi akcj´ ratowniczà podczas

walki z po˝arami, kl´skami ˝ywio∏owymi i innymi

miejscowymi zagro˝eniami,

2) ustala podstawowe kierunki i metody profilaktyki

przeciwpo˝arowej i nadzór nad ich realizacjà,

3) prowadzi nadzór i kontrol´ stanu zabezpieczenia

przeciwpo˝arowego obiektów i urzàdzeƒ, zgodnie

z harmonogramem kontroli zatwierdzonym przez

kierownika ruchu zak∏adu górniczego,

4) wspó∏dzia∏a w zakresie post´pu technicznego w zabezpieczeniu przeciwpo˝arowym obiektów i urzàdzeƒ,

5) bierze udzia∏ w post´powaniach wyjaÊniajàcych

okolicznoÊci i przyczyny powstania po˝arów oraz

rozprzestrzeniania si´ po˝arów, a tak˝e opracowuje wnioski zmierzajàce do poprawy sytuacji po˝arowej,

6) ustala programy i zasady prowadzenia szkoleƒ

przeciwpo˝arowych oraz bierze udzia∏ w szkoleniach, a tak˝e prowadzi nadzór nad ich realizacjà,

7) ustala potrzeby i zasady zabezpieczenia obiektów,

maszyn i urzàdzeƒ w sprz´t i instalacje przeciwpo˝arowe,

8) wspó∏dzia∏a z terenowymi komendami stra˝y po˝arnych w zakresie zabezpieczenia operacyjnego

zak∏adu górniczego,

9) opiniuje programy modernizacyjno-rozwojowe zak∏adu górniczego w zakresie ich zgodnoÊci z wymaganiami ochrony przeciwpo˝arowej oraz uczestniczy w komisjach odbioru technicznego nowych lub

modernizowanych obiektów i urzàdzeƒ,

10) opracowuje analizy stanu zabezpieczenia przeciwpo˝arowego zak∏adu górniczego oraz przedk∏ada

kierownikowi ruchu zak∏adu górniczego wnioski

w zakresie poprawy stanu bezpieczeƒstwa przeciwpo˝arowego.

§ 236. 1. Akcj´ ratowniczà na terenie zak∏adu górniczego organizuje komendant zak∏adowej stra˝y po˝arnej (kierownik innej jednostki ratowniczej) lub inna

osoba wyznaczona przez kierownika ruchu zak∏adu

górniczego.

2. W zak∏adowej stra˝y po˝arnej (innej jednostce

ratowniczej) podczas akcji ratowniczej stosuje si´ regulaminy i zasady obs∏ugi sprz´tu obowiàzujàce w Paƒstwowej Stra˝y Po˝arnej.

3. Podczas prowadzenia akcji ratowniczej ze wzgl´du na bezpieczeƒstwo za∏ogi lub mienia zak∏adu górniczego kierujàcy dzia∏aniem ratowniczym mo˝e odstàpiç od zasad dzia∏ania uznanych powszechnie za bezpieczne.

4. Kierujàcy dzia∏aniem ratowniczym

1) wydaje rozkazy i polecenia,

2) dzieli teren akcji na odcinki bojowe i wyznacza ich

dowódców,

3) powo∏uje sztab akcji lub zespó∏ doradców sk∏adajàcy si´ ze specjalistów ró˝nych dziedzin,

4) ˝àda pomocy od osób dozoru i za∏ogi zak∏adu górniczego.

5. Ka˝da osoba, która zauwa˝y∏a po˝ar, powinna

natychmiast

1) zaalarmowaç

a) pracowników zatrudnionych w rejonie po˝aru,

b) stra˝ po˝arnà,

c) dyspozytora,

2) przystàpiç do akcji ratowniczej polegajàcej na

a) ratowaniu ˝ycia zagro˝onych osób,

b) gaszeniu po˝aru za pomocà urzàdzeƒ i sprz´tu

gaÊniczego,

Poz. 858

c) wykonywaniu poleceƒ kierujàcego akcjà ratowniczà.

6. Dyspozytorzy zak∏adu górniczego powinni

wspó∏organizowaç akcj´ ratowniczà, w szczególnoÊci

1) prowadziç jednostki stra˝y po˝arnych za pomocà

radiotelefonu odpowiednià drogà do miejsca po˝aru,

2) zapewniç osoby pilotujàce w przypadku braku

mo˝liwoÊci kontaktowania si´ z jednostkami stra˝y

po˝arnych drogà radiowà,

3) przygotowaç odpowiedni pojazd do holowania samochodów po˝arniczych w przypadku utrudnionego dojazdu.

§ 237. 1. Podczas eksploatacji maszyn i urzàdzeƒ

u˝ytkowanych w zak∏adzie górniczym oraz na przyleg∏ych do zak∏adu terenach niedopuszczalne jest wykonywanie czynnoÊci, które mogà spowodowaç powstanie lub rozprzestrzenienie si´ po˝aru.

2. Na terenie zak∏adu górniczego powinny byç wyznaczone odpowiednio oznakowane i utrzymane drogi

dojazdowe do poszczególnych maszyn oraz punkty

czerpania wody dla celów przeciwpo˝arowych.

§ 238. 1. Wszystkie prace na maszynach i urzàdzeniach, przy których konieczne jest u˝ycie otwartego

ognia, powinny byç wykonywane pod nadzorem osób

dozoru ruchu lub osoby wyznaczonej do nadzoru.

2. Sposób wykonywania prac, o których mowa

w ust.1, powinien byç zgodny z instrukcjami zatwierdzonymi przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego

lub upowa˝nionego przez niego kierownika dzia∏u ruchu.

3. Przed rozpocz´ciem prac z u˝yciem otwartego

ognia osoba dozoru ruchu lub osoba wyznaczona do

nadzoru powinna dok∏adnie obejrzeç miejsce pracy,

oceniç, czy istniejà warunki do bezpiecznego prowadzenia tych prac, przygotowaç sprz´t po˝arniczy.

4. W ramach nadzoru, o którym mowa w ust. 1,

podczas prowadzenia prac, o których mowa w ust. 3,

przeprowadza si´ jednorazowà kontrol´ i trzykrotnà

kontrol´ po zakoƒczeniu tych prac.

§ 239. 1. Kontrole i przeglàdy stanu technicznego

gaÊnic i agregatów prowadzi si´ zgodnie z zaleceniami

producenta, jednak nie rzadziej ni˝ co 12 miesi´cy.

2. Daty wykonywanych kontroli wpisuje si´ w sposób czytelny na korpusie gaÊnic i agregatów.

3. Kontrole, o których mowa w ust. 1, wykonuje

s∏u˝ba wyznaczona przez kierownika ruchu zak∏adu

górniczego.

§ 240. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego jest odpowiedzialny za ochron´ przeciwpo˝arowà zak∏adu

górniczego.

Rozdzia∏ 10

Rozdzia∏ 11

Zabezpieczenie ruchu zak∏adu górniczego w okresie

zimowym

Eksploatacja z∏ó˝ torfów leczniczych

§ 241. 1. Przygotowanie zak∏adu górniczego do ruchu w okresie zimowym prowadzi si´ na podstawie

harmonogramu zatwierdzonego przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

2. Harmonogram, o którym mowa w ust. 1, powinien w szczególnoÊci uwzgl´dniaç bezpieczeƒstwo

prowadzonych prac i byç opracowany do 15 paêdziernika ka˝dego roku.

§ 242. W zak∏adzie górniczym w okresie zimowym

stosuje si´ odpowiednie zabezpieczenia, zapewniajàce

w szczególnoÊci

1) ochron´ zdrowia pracowników nara˝onych na dzia∏anie niskich temperatur,

2) zapobieganie przymarzaniu urobku do Êcian zbiorników, wagonów i przesypów na taÊmociàgach,

3) nale˝yte ogrzewanie obiektów, pomieszczeƒ i urzàdzeƒ zak∏adu górniczego,

4) usuwanie Êniegu i lodu oraz nawisów lodowych

i Ênie˝nych na obiektach, urzàdzeniach i drogach,

likwidacj´ go∏oledzi na drogach i przejÊciach, usuwanie z wyrobiska górniczego wód pochodzàcych

z topniejàcego Êniegu lub gwa∏townej odwil˝y,

5) dostosowanie maszyn, urzàdzeƒ, budowli i poziomów eksploatacyjnych do pracy w warunkach zimowych.

§ 243. 1. Z∏o˝e przeznaczone do eksploatacji powinno byç zabezpieczone przed zanieczyszczeniami pochodzàcymi z nawo˝enia gleb i u˝ywania Êrodków

ochrony roÊlin.

2. Wyrobisko górnicze powinno byç zabezpieczone

przed zanieczyszczeniem wodami przep∏ywowymi

i sp∏ywowymi.

3. Zabezpieczenia, o których mowa w ust. 1 i 2, powinny uwzgl´dniaç warunki hydrogeologiczne wyst´powania z∏o˝a torfu leczniczego, jego parametry oraz

sposoby zabezpieczeƒ higieniczno-sanitarnych z∏o˝a,

w szczególnoÊci jego oznakowania, wyznaczenia pasów ochronnych i ich zagospodarowania.

§ 244. Transportujàc torf, powinno si´ zapobiegaç

przesuszeniu oraz fizycznemu i bakteriologicznemu jego zanieczyszczeniu.

§ 245. Czas sk∏adowania i iloÊç sk∏adowanego torfu powinno si´ ograniczyç do niezb´dnego minimum.

Rozdzia∏ 12

Przepis koƒcowy

§ 246. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem

1 lipca 2002 r.

Minister Gospodarki: w z. A. Szarawarski

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra

Gospodarki z dnia 17 czerwca 2002 r.

(poz. 858)

Za∏àcznik nr 1

DOKUMENT BEZPIECZE¡STWA

1. Dokument bezpieczeƒstwa stanowi zbiór wewn´trznych regulacji oraz dokumentów umo˝liwiajàcych ocen´ i dokumentowanie ryzyka zawodowego

oraz stosowania niezb´dnych Êrodków profilaktycznych zmniejszajàcych to ryzyko w zak∏adzie górniczym.

2. Dokument bezpieczeƒstwa powinien zawieraç

w szczególnoÊci

1) struktur´ organizacyjnà zak∏adu górniczego,

2) opis zagro˝eƒ w zak∏adzie górniczym,

3) odpowiedzialnoÊç za stan bezpieczeƒstwa i higieny

pracy,

4) sposób aktualizacji dokumentu bezpieczeƒstwa,

5) sposób oceny i dokumentowania ryzyka,

6) opis post´powania zwiàzanego z bezpiecznym prowadzeniem ruchu zak∏adu górniczego, w zakresie

a) bie˝àcego przeprowadzania analiz i badaƒ niezb´dnych dla bezpiecznego prowadzenia ruchu

zak∏adu górniczego,

b) projektowania, wykonywania, wyposa˝enia

i przekazywania do u˝ytkowania nowych miejsc

i stanowisk pracy,

c) zmiany, rozbudowy i przebudowy miejsc i stanowisk pracy, powodujàcych zmian´ warunków

pracy,

d) ochrony przed zagro˝eniami wyst´pujàcymi

w zak∏adzie górniczym,

e) przeglàdów maszyn i urzàdzeƒ dla utrzymywania ich w stanie sprawnoÊci,

f) zatrudniania i koordynacji prac wykonywanych

przez inne podmioty gospodarcze,

g) obiegu dokumentów pokontrolnych organów

nadzoru zewn´trznego,

7) opis post´powania zwiàzanego z bezpieczeƒstwem

zatrudnionych w ruchu zak∏adu górniczego, w zakresie

a) identyfikacji i monitorowania zagro˝eƒ,

b) oceny i dokumentowania ryzyka dla miejsc i stanowisk pracy, wykonywanych w oparciu o ogólne wytyczne dla oceny ryzyka zawodowego,

c) opracowania instrukcji bezpieczeƒstwa i higieny

pracy,

d) konsultowania i udzia∏u pracowników w sprawach dotyczàcych bezpieczeƒstwa i higieny pracy, w tym przy opracowywaniu instrukcji,

e) informowania pracowników o ryzyku i sposobach zapobiegania zagro˝eniom,

Poz. 858

f) zatrudniania pracowników posiadajàcych wymagane kwalifikacje lub potrzebne umiej´tnoÊci,

g) identyfikacji i wykonywania prac szczególnie

niebezpiecznych,

h) przeprowadzania badaƒ profilaktycznych pracowników,

i) szkoleƒ w dziedzinie bezpieczeƒstwa i higieny

pracy,

j) badaƒ przyczyn i okolicznoÊci wypadków przy

pracy,

8) opis post´powania w sytuacjach awaryjnych dotyczàcych

a) sposobów ewakuacji i zapewnienia Êrodków ratunkowych,

b) organizacji ratownictwa i pierwszej pomocy medycznej,

c) zapewnienia ∏àcznoÊci, systemów ostrzegawczych i alarmowych.

3. Do sporzàdzania dokumentu bezpieczeƒstwa

mogà byç wykorzystane posiadane przez przedsi´biorc´ dokumenty i opracowania.

Za∏àcznik nr 2

INSTALOWANIE, EKSPLOATACJA I KONTROLA MASZYN, URZÑDZE¡ I SIECI ELEKTROENERGETYCZNYCH

ORAZ OCHRONA PRZECIWPORA˚ENIOWA W ODKRYWKOWYCH ZAK¸ADACH GÓRNICZYCH

WYDOBYWAJÑCYCH W¢GIEL BRUNATNY

CZ¢Âå I

Instalowanie, eksploatacja i kontrola maszyn,

urzàdzeƒ i sieci elektroenergetycznych

1. OkreÊlenia

1.1. Maszyny i urzàdzenia ze wzgl´du na charakter pracy dzielà si´ na

1) sta∏e — ustawione w osobnych, przeznaczonych

dla nich pomieszczeniach o budowie uniemo˝liwiajàcej ich przemieszczanie,

2) przewoêne i przenoÊne — majàce budow´ przystosowanà do ∏atwej cz´stej zmiany miejsca pracy,

3) ruchome — zmieniajàce swoje po∏o˝enie podczas pracy. Sà to urzàdzenia wydobywcze, przenoÊniki lub przesuwne /przestawiane/ urzàdzenia elektroenergetyczne bez w∏asnego, miejscowego uziomu,

4) r´czne — sà to urzàdzenia ruchome trzymane

podczas pracy w r´kach.

1. 2. Przez wymienionego w za∏àczniku kierownika

dzia∏u rozumie si´ kierownika dzia∏u ruchu zak∏adu górniczego odpowiedzialnego za prowadzenie

ruchu urzàdzeƒ elektroenergetycznych. W przypadku braku takiego dzia∏u ruchu w schemacie organizacyjnym zak∏adu górniczego jego obowiàzki

wype∏nia kierownik ruchu zak∏adu górniczego.

2. Poziomy napi´ç znamionowych

2.1. Napi´cia znamionowe.

2.1.1. W za∏àczniku przyj´to nast´pujàcy podzia∏ napi´ç znamionowych pràdu przemiennego

— niskie napi´cie

— U≤1 kV,

— Êrednie napi´cie

— 1 kV<U<110 kV,

— wysokie napi´cie

— U≤110 kV.

2.1.2. W zak∏adach górniczych powinny byç stosowane nast´pujàce poziomy napi´ç

1) 220 kV lub 110 kV z uziemionym punktem neutralnym — do zasilania zak∏adu górniczego,

2) do 30 kV — do rozdzia∏u energii elektrycznej

i zasilania maszyn górniczych, przenoÊników

oraz innych urzàdzeƒ o du˝ych mocach znamionowych,

3) do 1 kV — do zasilania maszyn górniczych

i urzàdzeƒ sta∏ych, przesuwnych, przenoÊnych, ruchomych oraz przewoênych,

4) do 230 V — do zasilania jednofazowych urzàdzeƒ odbiorczych, w szczególnoÊci r´cznych,

oraz do zasilania obwodów sterowniczych,

5) do 1500 V pràdu sta∏ego — do zasilania sta∏ych i ruchomych maszyn i urzàdzeƒ pràdu

sta∏ego,

6) do 250 V pràdu sta∏ego — do zasilania obwodów sygnalizacji i sterowania oraz do zasilania r´cznych i ruchomych odbiorników.

2.1.3. Sieci rozdzielcze oraz zasilajàce Êredniego napi´cia mogà byç o punkcie neutralnym

1) izolowanym,

2) uziemionym przez d∏awik kompensacyjny,

3) uziemionym przez rezystor.

2.1.4. Sieci o napi´ciu powy˝ej 1 kV ∏àczy si´ z punktem

neutralnym izolowanym, je˝eli w normalnych

warunkach pracy wartoÊci pojemnoÊciowych

pràdów zwarcia nie przekraczajà

1) w sieciach kablowych, przewodowych i przewodowo-kablowo-napowietrznych (przewaga pojemnoÊciowego pràdu zwarcia linii przewodowych i kablowych) — 50 A (amper),

2) w sieciach napowietrznych i napowietrzno-kablowo-przewodowych o napi´ciu

a) 6 kV

— 30 A,

b) 10 kV

— 20 A,

c) 15 —20 kV — 15 A,

d) 30 kV

— 10 A.

2.1.5. Sk∏adowa czynna pràdu ziemnozwarciowego

w sieci o uziemionym przez rezystor punkcie

neutralnym nie powinna byç mniejsza od pojemnoÊciowego pràdu zwarcia i nie powinna przekraczaç 150 A.

2.2. Zakresy napi´ciowe i napi´cia znamionowe sieci,

instalacji i urzàdzeƒ niskiego napi´cia.

2.2.1. Nale˝y stosowaç nast´pujàce wartoÊci napi´ç

znamionowych zakresu I /bardzo niskie/ instalacji i urzàdzeƒ

1) dla pràdu przemiennego: 6, 12, 24 i 48 V,

2) dla pràdu sta∏ego: 6, 12, 24, 36, 48, 60, 72, 96

i 110 V.

2.2.2. Nale˝y stosowaç nast´pujàce wartoÊci napi´ç

znamionowych zakresu II sieci, instalacji i urzàdzeƒ pràdu przemiennego

1) w uk∏adzie jednofazowym, trójprzewodowym

z punktem Êrodkowym — równe Uo/U

120/240 V,

2) w uk∏adach trójfazowych cztero- i pi´cioprzewodowych — równe Uo/U: 220/380, 230/400,

277/480, 400/690 V,

3) w uk∏adach trójfazowych trójprzewodowych

— równe U: 500, 690 i 1000 V.

2.2.3. Nale˝y stosowaç nast´pujàce wartoÊci napi´ç

znamionowych zakresu II sieci, instalacji i urzàdzeƒ pràdu sta∏ego: 220, 440, 750 i 1500 V; nie

dotyczy to prostowników sterowanych.

3. Uk∏ady sieci rozdzielczych oraz instalacji elektroenergetycznych o napi´ciu znamionowym do 1 kV

pràdu przemiennego lub 1500 V pràdu sta∏ego

3.1. Sieci o uk∏adzie TN zainstalowane na maszynach

górniczych powinny byç wykonane jako TN-S.

3.2. Sieci o uk∏adzie TN-S na ruchomych maszynach

górniczych mogà byç stosowane do wszystkich rodzajów obwodów odbiorczych: oÊwietlenia elektrycznego, ogrzewania elektrycznego i obwodów

elektrycznych. Zaleca si´ stosowanie tego typu

sieci równie˝ w obwodach sterowniczych przy zasilaniu jednofazowym.

3.3. W jednej, galwanicznie po∏àczonej sieci rozdzielczej wraz z przy∏àczonymi do niej instalacjami powinien wyst´powaç tylko jeden uk∏ad. Dopuszcza

si´, aby w sieci o uk∏adzie TN niektóre instalacje

Poz. 858

/obwody/ wykonane by∏y w uk∏adzie TT, je˝eli dla

ochrony przed dotykiem poÊrednim, przez samoczynne wy∏àczenie zasilania — zapewnione b´dzie

wy∏àczenie uszkodzonego obwodu w wymaganym czasie przy wystàpieniu metalicznego zwarcia doziemnego /w szczególnoÊci przez zastosowanie jako urzàdzeƒ wy∏àczajàcych wy∏àczników ró˝nicowopràdowych/.

3.4. Sieci o uk∏adzie IT powinny byç wyposa˝one

w urzàdzenia do sta∏ej kontroli stanu izolacji sieci

wzgl´dem ziemi. Sieci te nale˝y stosowaç g∏ównie

do zasilania obwodów si∏owych o napi´ciu znamionowym 500 V /690 V/ pràdu przemiennego oraz

do zasilania obwodów pràdu sta∏ego. Sieci o uk∏adzie IT zasilane poprzez transformator z sieci o napi´ciu wy˝szym ni˝ 1 k V powinny byç chronione

przed mo˝liwoÊcià i skutkami przerzutu napi´cia

strony pierwotnej przez zastosowanie transformatorów o odpowiedniej izolacji, np. ˝ywicznej lub

przez zastosowanie bezpieczników iskiernikowych.

3.5. W sieciach o uk∏adzie IT zainstalowanych na maszynach górniczych i przenoÊnikach urzàdzenie do

sta∏ej kontroli stanu izolacji sieci powinno dzia∏aç

na wy∏àczenie. W przypadkach sta∏ej obs∏ugi

obiektów dopuszcza si´ dzia∏anie urzàdzenia na

sygnalizacj´ akustycznà i optycznà.

3.6. W sieciach o uk∏adzie IT z przewodem neutralnym

nie zaleca si´ stosowania bezpieczników jako zabezpieczenia przet´˝eniowego.

4. Instalowanie i eksploatacja maszyn, urzàdzeƒ i sieci elektroenergetycznych

4.1. Urzàdzenia powinny byç dobrane pod wzgl´dem

budowy w zale˝noÊci od warunków Êrodowiskowych oraz usytuowane w sposób zapewniajàcy

bezpieczeƒstwo obs∏ugi.

4.1.1. Budow´, przebudow´ oraz modernizacj´ sieci

elektroenergetycznych prowadzi si´ wy∏àcznie

na podstawie dokumentacji technicznej zatwierdzonej w obowiàzujàcym trybie.

4.2. Urzàdzenia elektroenergetyczne.

4.2.1. Urzàdzenia elektroenergetyczne mogà byç ustawione w pomieszczeniach i przestrzeniach ogólnie dost´pnych, je˝eli sà zabezpieczone przed

dotykiem bezpoÊrednim.

4.2.2. Stacje elektroenergetyczne napowietrzne powinny posiadaç ogrodzenie zewn´trzne. Wymóg

ten nie dotyczy stacji obudowanych i transformatorów z obudowanymi izolatorami oraz stacji

s∏upowych.

4.2.3. Rezystancja izolacji instalacji (maszyn i urzàdzeƒ

oraz kabli i przewodów) nie powinna byç mniejsza ni˝ 500 Ω/V napi´cia roboczego.

4.2.4. Instalacje oÊwietlenia sta∏ego powinny byç zasilane pràdem przemiennym o napi´ciu do

400/230 V. Oprawy oÊwietleniowe zainstalowane

na maszynach, przenoÊnikach i innych urzàdzeniach podlegajàcych drganiom powinny byç zaopatrzone w amortyzatory ∏agodzàce wstrzàsy

oraz byç zabezpieczone przed spadni´ciem.

4.2.5. SzerokoÊç przejÊcia w stacjach elektroenergetycznych powinna byç nie mniejsza ni˝ 0,8 m.

4.2.6. Nowo budowane rozdzielnice powinny posiadaç

wykonanie ∏ukoochronne, zabezpieczajàce obs∏ug´ przed dzia∏aniem ∏uku powsta∏ego w wyniku zwarcia wewn´trznego. W rozdzielnicach tych

nale˝y stosowaç wy∏àczniki bezolejowe.

4.2.7. Rozdzielnice powinny posiadaç aktualne schematy ideowe, podane wartoÊci zabezpieczeƒ

oraz przekrojów kabli i przewodów.

4.2.8. Dla ka˝dej stacji prowadzi si´ ksià˝k´, do której

pracownicy ruchu elektrycznego powinni wpisywaç wyniki przeprowadzonych okresowych

ogl´dzin, przeglàdów, kontroli, wszystkie dokonane czynnoÊci ∏àczeniowe oraz opisy prac wykonanych w stacji. W stacjach ze sta∏à obs∏ugà

prowadzi si´ dziennik, w którym odnotowuje si´

wskazania przyrzàdów pomiarowych wed∏ug

wzoru ustalonego przez kierownika dzia∏u.

4.3. Kable i przewody.

4.3.1. Przewody oponowe nie mogà byç nara˝one na

uszkodzenia mechaniczne. W szczególnoÊci niedopuszczalne jest

a) uk∏adanie przewodów oponowych w ziemi

lub ich zasypywanie,

b) przeje˝d˝anie przez przewody oponowe,

c) uk∏adanie przewodów oponowych w sposób

nieuporzàdkowany, tworzàc p´tle, zagi´cia

i ∏uki o mniejszych ni˝ dopuszczalne dla danego przewodu promienie gi´cia,

d) przekraczanie dopuszczalnych si∏ rozciàgajàcych.

4.3.2. W miejscach skrzy˝owaƒ przewodów oponowych z trasami komunikacyjnymi przewody te

prowadzi si´ na specjalnych konstrukcjach

wsporczych lub odpowiednio wykonanych i zabezpieczonych przed uszkodzeniem przepustach.

4.3.3. Przewody ochronne oraz ˝y∏y ochronne przewodów oponowych powinny byç przynajmniej raz

w roku kontrolowane pod wzgl´dem ich ciàg∏oÊci.

4.3.4. ¸àczenie i naprawy przewodów i kabli mogà byç

wykonywane wed∏ug zasad uj´tych w instrukcji

zatwierdzonej przez kierownika dzia∏u. Sprz´g∏a

i szafy ∏àczeniowe powinny byç trwale oznakowane tablicami ostrzegawczymi.

4.3.5. Kable i przewody tworzàce sieç pràdu przemiennego nie powinny byç prowadzone wspólnie

z kablami zasilajàcymi urzàdzenia przewodowej

trakcji elektrycznej oraz kablami stanowiàcymi linie spawalnicze.

4.3.6. ¸àczenie lub roz∏àczanie sprz´gników w obwodach instalacji elektrycznych pod napi´ciem jest

niedopuszczalne.

4.3.7. Przewody zasilajàce urzàdzenia, które mogà stale byç zanurzone w wodzie, powinny byç do tego przystosowane. Przystosowanie to powinno

byç wykazane odpowiednim atestem.

Poz. 858

4.4. Automatyzacja i sterowanie.

4.4.1. Uk∏ady automatyzacji powinny byç tak zaprojektowane i wykonane, aby w przypadku braku zasilania lub uszkodzenia sterowania nie powodowa∏y powstania zagro˝enia.

4.4.2. W ka˝dym uk∏adzie automatyzacji obok sterowania automatycznego lub zdalnego powinno byç

przewidziane sterowanie lokalne, a przejÊcie na

to sterowanie powinno byç mo˝liwie proste.

4.4.3. W uk∏adach automatyzacji powinna byç wykluczona mo˝liwoÊç jednoczesnego sterowania ró˝nymi sposobami.

4.4.4. Uk∏ady sterowania maszyn i urzàdzeƒ powinny

byç wyposa˝one w ∏àczniki umo˝liwiajàce bezzw∏oczne ich wy∏àczenie.

4.4.5. WartoÊç napi´cia sterowniczego nie powinna

przekraczaç wartoÊci podanych w pkt 2.1.2.4)

i 2.1.2.6).

5. Kontrole maszyn, urzàdzeƒ i sieci elektroenergetycznych

5.1. Maszyny, urzàdzenia i sieci podlegajà okresowym

kontrolom wed∏ug zasad i w terminach ustalonych

w instrukcji szczegó∏owej, zatwierdzonej przez kierownika dzia∏u, opracowanej w oparciu o dokumentacje techniczno-ruchowe eksploatowanych

maszyn i urzàdzeƒ. Kierownik dzia∏u powinien

ustaliç liczb´ i wzór ksià˝ek kontrolnych oraz zakres dokonywania zapisów pokontrolnych.

5.2. Urzàdzenia elektroenergetyczne po ka˝dorazowym

ich zabudowaniu i zmianie sposobu zasilania powinny byç odebrane przez wyznaczonà osob´ dozoru ruchu elektrycznego ze szczególnym uwzgl´dnieniem doboru i nastawienia zabezpieczeƒ.

5.3. Pomiarów rezystancji izolacji instalacji elektroenergetycznych dokonuje si´

1) przed oddaniem do ruchu nowego urzàdzenia

lub sieci i po naprawie,

2) nie rzadziej ni˝ co 5 lat, na eksploatowanych na

otwartym powietrzu lub w pomieszczeniach

o wilgotnoÊci wzgl´dnej wy˝szej od 75% o temperaturze powietrza wy˝szej od +35° C lub w pomieszczeniach zapylonych,

3) nie rzadziej ni˝ co 10 lat, na eksploatowanych

w pozosta∏ych pomieszczeniach.

5.4. Urzàdzenia wyposa˝one w samoczynnà kontrol´

stanu izolacji nie wymagajà okresowych pomiarów stanu izolacji. Wymagana jest wówczas kontrola dzia∏ania w terminach wyznaczonych przez

kierownika dzia∏u, jednak nie rzadziej ni˝ raz na

miesiàc nale˝y sprawdziç funkcjonalnie dzia∏anie

uk∏adu.

5.5. Pomiary rezystancji uziemieƒ prowadzi si´

1) przed oddaniem do ruchu nowego urzàdzenia

lub sieci,

2) nie rzadziej ni˝ co 5 lat oraz po zmianie warunków powodujàcych wzrost pràdów uziomowych,

3) nie rzadziej ni˝ co 10 lat w liniach napowietrznych.

5.6. Sprawdzenia wartoÊci nastawionych zabezpieczeƒ dokonuje si´ nie rzadziej ni˝ co 5 lat, a sprawdzenia funkcjonalnoÊci zabezpieczeƒ — nie rzadziej ni˝ co 12 miesi´cy.

CZ¢Âå II

Ochrona przeciwpora˝eniowa w urzàdzeniach elektroenergetycznych

1. Ochrona przeciwpora˝eniowa w urzàdzeniach o napi´ciu znamionowym do 1 kV

1.1. Równoczesna ochrona przeciwpora˝eniowa przed

dotykiem bezpoÊrednim i poÊrednim.

1.1.1. Ochrona przeciwpora˝eniowa powinna byç zapewniona przez zastosowanie równoczesnej ochrony

przed dotykiem bezpoÊrednim i poÊrednim.

1.1.2. W obwodach sterowniczych stosuje si´ sieci

o uk∏adzie PELV i SELV. Przy stosowaniu sieci sterowniczej o uk∏adzie PELV zapewnia si´ samoczynne wy∏àczenie zasilania przy metalicznym

zwarciu mi´dzy przewodami roboczymi sieci

i przy metalicznym zwarciu doziemnym. Przy

stosowaniu sieci sterowniczej o uk∏adzie SELV

dodatkowo wyposa˝a si´ jà w urzàdzenia do sta∏ej kontroli stanu izolacji sieci wzgl´dem ziemi,

dzia∏ajàce na wy∏àczenie zasilania przy wystàpieniu pojedynczego zwarcia doziemnego.

1.2. Ochrona przed dotykiem bezpoÊrednim /ochrona

podstawowa/.

W przestrzeniach ograniczonych powierzchniami

przewodzàcymi niedopuszczalne jest stosowanie

ochrony przy u˝yciu barier i przez umieszczanie

urzàdzeƒ poza zasi´giem r´ki.

1.3. Ochrona przed dotykiem poÊrednim /ochrona dodatkowa/.

1.3.1. Ochrona przez samoczynne wy∏àczenie zasilania

w sieciach o uk∏adzie TN, TT oraz IT.

1.3.1.1. Funkcj´ przewodu ochronnego mogà spe∏niaç

odr´bne przewody prowadzone wspólnie

z przewodami roboczymi lub galwanicznie po∏àczone metalowe cz´Êci konstrukcyjne maszyn górniczych i przenoÊników.

Poz. 858

1.3.1.2. Konstrukcj´ stalowà stacji nap´dowych przenoÊników ∏àczy si´ z uziemionà konstrukcjà

przewoênych bàdê przesuwnych, umieszczonych poza przenoÊnikiem, stacji zasilajàcych te

przenoÊniki. Po∏àczenia wykonuje si´ co najmniej w dwóch miejscach za pomocà p∏askowników lub linek stalowych o przekroju nie

mniejszym ni˝ 100 mm2. Zamiast jednego

z tych dwóch po∏àczeƒ dopuszcza si´ wykorzystanie ˝y∏ ochronnych w przewodzie lub kablu

zasilajàcym, o ile ∏àczny przekrój ˝y∏ ochronnych jest nie mniejszy ni˝ 25 mm2.

1.3.1.3. Cz∏ony konstrukcji przenoÊników, na których

zainstalowane sà urzàdzenia, kable lub przewody nieekranowane, ∏àczy si´ elektrycznie

zgodnie z § 198 rozporzàdzenia.

1.3.1.4. Metalowych obudów /cz´Êci przewodzàcych

dost´pnych/ urzàdzeƒ elektroenergetycznych

zainstalowanych na maszynach górniczych

i przenoÊnikach mo˝na nie ∏àczyç oddzielnym

przewodem ochronnym z metalowymi cz´Êciami konstrukcyjnymi maszyn górniczych i przenoÊników, je˝eli istnieje skuteczne przewodzàce po∏àczenie tych cz´Êci poprzez powierzchnie

styku. Wystarczajàcym jest po∏àczenie Êrubowe zabezpieczone przed samopoluzowaniem.

1.3.1.5. Je˝eli na ruchomych cz´Êciach maszyn górniczych niespe∏niajàcych funkcji przewodu

ochronnego sà u∏o˝one kable lub przewody

nieekranowane, cz´Êci te chroni si´ przed dotykiem poÊrednim. Ochron´ wykonuje si´

przez po∏àczenie tych cz´Êci z przewodem

ochronnym sieci zasilajàcej.

1.3.1.6. W obwodach rozdzielczych oraz obwodach

odbiorczych z odbiornikami sta∏ymi, bez odbiorników r´cznych i przenoÊnych przemieszczanych r´cznie podczas u˝ytkowania,

czas samoczynnego wy∏àczenia zasilania nie

mo˝e byç d∏u˝szy ni˝ 5 s. W obwodach z odbiornikami r´cznymi i przenoÊnymi przemieszczanymi r´cznie podczas u˝ytkowania

czas ten nie mo˝e byç d∏u˝szy od podanego

w tabeli nr 1.

Tabela nr 1. Maksymalny czas wy∏àczenia

Uk∏ad TN

Uk∏ad IT

napi´cie znamionowe instalacji

czas wy∏àczenia

napi´cie znamionowe instalacji

Uo

[V]

[s]

Uo/U

[V]

bez przewodu

neutralnego

z przewodem

neutralnym

120

230

277

400,480

580

0,35

0,2

0,2

0,05

0,02*)

120÷240

230/400

277/480

400/690

580/1000

0,4

0,2

0,2

0,06

0,02*)

1,0

0,5

0,5

0,2

0,08

czas wy∏àczenia [s]

Uo — napi´cie mi´dzy przewodem fazowym i przewodem neutralnym,

*) — je˝eli nie mo˝na zapewniç takiego czasu wy∏àczania, konieczne jest zastosowanie innych Êrodków ochrony, takich jak

np. po∏àczenia wyrównawcze dodatkowe

1.3.1.7. Dla urzàdzeƒ elektroenergetycznych zainstalowanych na ruchomych maszynach górniczych,

jako rezystancj´ uziemienia ochronnego RA

przyjmuje si´ wypadkowà rezystancj´ uziemienia ochronnego Rg, zgodnie z cz´Êcià II za∏àcznika pkt 3.8.

1.3.1.8. Gniazda wtyczkowe /obwody z gniazdami wtyczkowymi/ zasila si´ przez wy∏àczniki ró˝nicowopràdowe o znamionowym ró˝nicowym pràdzie

wyzwalajàcym nieprzekraczajàcym 0,03 A.

1.3.2. Ochrona przez zastosowanie urzàdzeƒ II klasy

ochronnoÊci.

Ochrona przez zastosowanie urzàdzeƒ II klasy

ochronnoÊci mo˝e byç stosowana do urzàdzeƒ

r´cznych i przenoÊnych przemieszczanych r´cznie podczas u˝ytkowania, pod warunkiem zasilania ich z gniazd wtyczkowych chronionych przez

wysoko czu∏e wy∏àczniki ró˝nicowopràdowe.

Wymóg ten uwzgl´dnia ograniczonà skutecznoÊç dzia∏ania ochrony przez zastosowanie urzàdzeƒ II klasy ochronnoÊci, w wypadku pos∏ugiwania si´ takimi urzàdzeniami w trudnych warunkach Êrodowiskowych, w szczególnoÊci przy

du˝ej wilgotnoÊci, opadach deszczu, Êniegu

i pracy przy zanurzeniu cia∏a w wodzie.

1.3.3. Ochrona przez zastosowanie izolowania stanowiska.

1.3.3.1.W obr´bie stanowisk obs∏ugi urzàdzeƒ rozdzielczych, sterowniczych tak jak dla maszyn górniczych i przenoÊników, gdzie nie mo˝na zastosowaç takiej ochrony, dà˝y si´ do zwi´kszania rezystancji stanowisk przez stosowanie dywaników /chodników/ z materia∏ów nieprzewodzàcych.

1.3.4. Ochrona przez stosowanie separacji elektrycznej.

1.3.4.1. Stosowanie separacji elektrycznej zaleca si´

wy∏àcznie do elektronarz´dzi i lamp przeznaczonych do trzymania w r´ku podczas u˝ytkowania przy uwzgl´dnieniu warunku, ˝e do

uzwojenia wtórnego transformatora separacyjnego dopuszcza si´ pod∏àczenie tylko jednego urzàdzenia.

1.3.4.2. Stosuje si´ urzàdzenia odbiorcze II klasy

ochronnoÊci lub urzàdzenia I klasy ochronnoÊci, pod warunkiem wykonania po∏àczenia

wyrównawczego ∏àczàcego stanowisko i cz´Êci przewodzàce dost´pne urzàdzenia odbiorczego.

1.4. Ochrona w sieciach pràdu sta∏ego.

1.4.1. Sieci pràdu sta∏ego, z wy∏àczeniem sieci trakcyjnej i sieci napi´ç pomocniczych stacji, powinny

byç izolowane od ziemi oraz powinny byç wyposa˝one w urzàdzenie do sta∏ej kontroli stanu izolacji, a cz´Êci przewodzàce dost´pne urzàdzeƒ

zasilanych z tych sieci powinny byç uziemione.

Rezystancja uziemienia ochronnego RA stosowanego w tej sieci nie mo˝e przekraczaç wartoÊci spe∏niajàcej warunek

RA x Id ≤ 120 [V],

w którym: Id — pràd zwarcia doziemnego w sieci, w [A].

Poz. 858

1.4.2. W sieciach pràdu sta∏ego na maszynach ze sta∏à

obs∏ugà urzàdzenie do kontroli stanu izolacji mo˝e dzia∏aç na sygnalizacj´, a na maszynach bez

sta∏ej obs∏ugi powinno dzia∏aç na wy∏àczenie sieci przy wystàpieniu w niej pojedynczego uszkodzenia /zwarcia/ doziemnego.

2. Ochrona przeciwpora˝eniowa w urzàdzeniach r´cznych

2.1. Dla narz´dzi i przenoÊnych urzàdzeƒ pomiarowych przeznaczonych do trzymania w r´ku podczas u˝ytkowania, stosowanych w przestrzeniach

ograniczonych powierzchniami przewodzàcymi,

jako Êrodek ochrony przed dotykiem poÊrednim

stosuje si´

1) zasilanie bardzo niskim napi´ciem UL o wartoÊci do

25 V pràdu przemiennego lub 60 V pràdu sta∏ego,

2) separacj´ elektrycznà, pod warunkiem zasilania

z niezale˝nego uzwojenia wtórnego transformatora separacyjnego tylko jednego odbiornika.

2.1.1. Stosuje si´ urzàdzenia odbiorcze II klasy ochronnoÊci lub urzàdzenia I klasy ochronnoÊci, je˝eli

uchwyt do trzymania wykonany jest z materia∏u

izolacyjnego albo pokryty materia∏em izolacyjnym.

2.2. Dla lamp elektrycznych przeznaczonych do trzymania w r´ku podczas u˝ytkowania, stosowanych

w przestrzeniach ograniczonych powierzchniami

przewodzàcymi jako Êrodek ochrony przed dotykiem poÊrednim, stosuje si´ wy∏àcznie zasilanie

bardzo niskim napi´ciem UL o wartoÊci do 25 V pràdu przemiennego lub 60 V pràdu sta∏ego. Dopuszcza si´, jako równorz´dne, stosowanie opraw

z lampami fluorescencyjnymi z wbudowanym

transformatorem dwuuzwojeniowym zasilanym

bardzo niskim napi´ciem UL.

2.3. èród∏a bardzo niskiego napi´cia UL lub êród∏a napi´cia separowanego powinny byç zainstalowane

na zewnàtrz przestrzeni ograniczonych powierzchniami przewodzàcymi.

2.4. Dla narz´dzi przenoÊnych, urzàdzeƒ pomiarowych

i lamp elektrycznych przeznaczonych do trzymania

w r´ce podczas u˝ytkowania, stosowanych w przestrzeniach nieb´dàcych przestrzeniami ograniczonymi powierzchniami przewodzàcymi, stosuje si´

Êrodki ochrony przed dotykiem poÊrednim, o których mowa w II cz´Êci pkt 2.1 i 2.2 za∏àcznika, lub

zasila si´ je z sieci TN-S lub TT przez wy∏àczniki

ró˝nicowopràdowe o znamionowym pràdzie wyzwalajàcym do 0,03 A.

3. Ochrona przeciwpora˝eniowa w urzàdzeniach o napi´ciu znamionowym powy˝ej 1 kV

3.1. W urzàdzeniach o napi´ciu znamionowym wy˝szym ni˝ 1 kV ochron´ przeciwpora˝eniowà dodatkowà /przed dotykiem poÊrednim/ wykonuje si´

przez zastosowanie uziemieƒ ochronnych, polegajàcych na uziemieniu cz´Êci przewodzàcych nienale˝àcych do obwodu elektrycznego /cz´Êci przewodzàcych dost´pnych/.

3.2. Przy zastosowaniu uziemieƒ ochronnych uziemia

si´ nast´pujàce urzàdzenia i cz´Êci urzàdzeƒ

1) konstrukcje stacji zasilajàcych,

2) konstrukcje i os∏ony rozdzielnic,

3) obudowy, os∏ony, kad∏uby maszyn i urzàdzeƒ

elektroenergetycznych,

4) elementy nap´dów i urzàdzeƒ pomocniczych

do obs∏ugi urzàdzeƒ rozdzielczych, je˝eli nie

majà skutecznych po∏àczeƒ z cz´Êciami uziemionymi,

5) konstrukcje wsporcze przenoÊników, je˝eli na

nich sà zainstalowane urzàdzenia elektroenergetyczne albo u∏o˝one kable lub nieekranowane przewody,

6) s∏upy i inne przewodzàce konstrukcje wsporcze

linii napowietrznych,

7) metalowe g∏owice kablowe, pow∏oki, pancerze

oraz szyny /˝y∏y/ powrotne i ochronne kabli

oraz przewodów oponowych,

8) ogrodzenia, bariery i os∏ony ochronne urzàdzeƒ instalowane na sta∏e,

9) uzwojenia wtórne przek∏adników, je˝eli odr´bne przepisy nie stanowià inaczej,

10) podstawy izolatorów zamocowanych na nieuziemionych konstrukcjach,

11) metalowe rurociàgi znajdujàce si´ w pobli˝u

urzàdzeƒ.

3.3. W przypadkach technicznie uzasadnionych mo˝na

stosowaç ∏àcznie z uziemieniem ochronnym uzupe∏niajàce Êrodki ochrony przeciwpora˝eniowej

w postaci

1) izolacji stanowisk,

2) pow∏ok elektroizolacyjnych,

3) ogrodzeƒ,

4) wstawek izolacyjnych w elementach przewodzàcych.

Poz. 858

Ze wzgl´dów eksploatacyjnych ogranicza si´ ró˝norodnoÊç uzupe∏niajàcych Êrodków ochrony

w jednym obiekcie.

3.4. Ochron´ przeciwpora˝eniowà przez zastosowanie

uziemienia ochronnego uznaje si´ za skutecznà,

je˝eli zosta∏ spe∏niony jeden z nast´pujàcych warunków

1) przewidywane wartoÊci napi´ç ra˝eniowych dotykowych w ka˝dym miejscu obj´tym ochronà

nie przekraczajà wartoÊci wed∏ug poni˝szej tabeli. Dotyczy to wartoÊci napi´ç ra˝eniowych dotykowych pomi´dzy metalowymi przedmiotami

a powierzchnià gruntu oddalonà o 1 m od przedmiotu oraz napi´ç dotykowych pomi´dzy dwoma metalowymi przedmiotami, nie pokrytymi

warstwami izolacyjnymi,

2) przewidywana wartoÊç napi´cia uziomowego

nie przekroczy

a) pó∏torakrotnej wartoÊci dopuszczalnego napi´cia ra˝eniowego dotykowego, ustalonego

jak w pkt 1), je˝eli do uziomu /uk∏adu uziomowego/ przy∏àczone sà tylko urzàdzenia wchodzàce w sk∏ad sieci elektroenergetycznej

— o punkcie neutralnym izolowanym,

— z kompensacjà pràdu zwarcia doziemnego,

— o punkcie neutralnym uziemionym przez

rezystor,

b) najwy˝szej dopuszczalnej wartoÊci napi´cia

ra˝eniowego dotykowego, ustalonego jak

w pkt 1), je˝eli urzàdzenia zasilane z sieci Êredniego napi´cia o dowolnym uk∏adzie po∏àczeƒ wzgl´dem ziemi sà zainstalowane na ruchomych maszynach górniczych.

Tabela nr 2. Najwy˝sze dopuszczalne wartoÊci napi´ç ra˝eniowych dotykowych

Lp.

Czas ra˝enia /s/

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

0,1

0,2

0,3

0,4

0,5

0,6

0,7

0,8

0,9

1,0

1,2

1,4

1,6

1,8

2,0

2,5

3,0

3,5

4,0

5,0 i wi´cej

Dopuszczalne napi´cie ra˝enia dotykowe /V/

390

330

275

235

205

180

160

145

135

125

112

102

94

88

84

76

71

3.5. Przy doborze i sprawdzaniu skutecznoÊci ochrony

przeciwpora˝eniowej przyjmuje si´ taki uk∏ad po∏àczeƒ urzàdzeƒ, w którym spodziewany pràd jednofazowego zwarcia z ziemià jest najwi´kszy /z wy∏àczeniem uk∏adu po∏àczeƒ w stanie awarii

i w trakcie prze∏àczeƒ/

1) w sieci o izolowanym punkcie neutralnym jest to

najwi´ksza wartoÊç pojemnoÊciowego pràdu

jednofazowego zwarcia doziemnego,

2) w sieci o uziemionym przez rezystor punkcie

neutralnym jest to najwi´ksza wartoÊç pràdu

jednofazowego zwarcia doziemnego, uwzgl´dniajàca sk∏adowà czynnà i biernà pràdu /wyznaczonà jak w pkt 1)/,

3) w sieci kompensowanej jest to najwi´ksza spodziewana wartoÊç pràdu doziemnego wyliczona

z uwzgl´dnieniem najbardziej niekorzystnego

uk∏adu po∏àczeƒ, lecz nie mniej ni˝ 0,2 najwi´kszej wartoÊci pojemnoÊciowego pràdu jednofazowego zwarcia doziemnego wyst´pujàcego

bez kompensacji.

3.6. Przy doborze i sprawdzaniu skutecznoÊci ochrony

przeciwpora˝eniowej czas trwania ra˝enia przyjmuje si´ jako równy czasowi trwania jednofazowego zwarcia doziemnego

1) w urzàdzeniach, w których zastosowano samoczynne wy∏àczanie zwarç doziemnych, jest to suma czasów dzia∏ania zabezpieczeƒ podstawowych i najd∏u˝szego czasu wy∏àczania ∏àczników

dzia∏ajàcych przy zwarciach,

2) w uk∏adach z zastosowaniem automatyki samoczynnego ponownego za∏àczania /SPZ/ jest to

suma czasów pràdowych, do ostatecznego wy∏àczenia.

W sieciach o izolowanym punkcie neutralnym

i kompensowanych, w których jednofazowe zwarcie doziemne nie jest bezzw∏ocznie wy∏àczone

przez urzàdzenie zabezpieczajàce, nale˝y przyjmowaç czas trwania ra˝enia równy 5 s.

W sieciach o izolowanym punkcie neutralnym lub

kompensowanych, zasilajàcych urzàdzenia do wydobycia i urabiania spod lustra wody, powinno nastàpiç bezzw∏oczne, samoczynne wy∏àczenie zasilania przy wystàpieniu jednofazowego zwarcia doziemnego.

3.7. Stacje elektroenergetyczne ruchome, zabudowane

na ruchomych maszynach górniczych przystosowanych do przemieszczania si´, powinny byç po∏àczone z uk∏adem uziomowym stacji zasilajàcej poprzez system uziemiajàcych przewodów ochronnych prowadzonych razem z przewodem zasilajàcym /˝y∏y ochronne przewodów zasilajàcych/.

3.8. Dla ruchomych maszyn górniczych oraz przesuwnych przenoÊników zasilanych z sieci o napi´ciu znamionowym powy˝ej 1 kV jako rezystancj´ ich uziemienia przyjmuje si´ wypadkowà rezystancj´ uziemienia ochronnego Rg. Najwi´ksza wartoÊç rezystancji Rg jest równa sumie rezystancji ˝y∏ ochronnych przewodu zasilajàcego, ∏àczàcych urzàdzenie

z uziomem ochronnym stacjonarnym stacji zasilajàcej i rezystancji uziemienia ochronnego RA tej stacji.

Poz. 858

WartoÊç ta mo˝e byç zmniejszona przez równolegle

po∏àczone z nià: rezystancj´ uziemienia uzyskanà

przez posadowienie ruchomej maszyny górniczej

oraz przez rezystancj´ uziemieƒ pozosta∏ych urzàdzeƒ po∏àczonych z rozpatrywanà maszynà.

3.8.1. Zale˝nie od rodzaju uk∏adu sieci zasilajàcej, powinny byç spe∏nione nast´pujàce wymagania

1) dla sieci z punktem neutralnym izolowanym

UF = r x Ic x Rg ≤ Udop,

2) dla sieci z punktem neutralnym uziemionym

przez rezystor

UF = IE x Rg ≤ Udop,

3) dla sieci z punktem neutralnym uziemionym

przez d∏awik kompensacyjny

UF = r x IRest x Rg ≤ Udop,

gdzie

Udop — dopuszczalne napi´cie ra˝eniowe dotykowe

okreÊlone w tabeli nr 2,

IE

— ca∏kowity pràd zwarcia p∏ynàcy przez impedancj´ uziemienia do ziemi,

— pojemnoÊciowy pràd zwarcia doziemnego,

Ic

IRest — resztkowy /po kompensacji/ pràd zwarcia doziemnego; je˝eli dok∏adna wartoÊç tego pràdu

nie jest znana, mo˝na jà przyjàç jako równà

0,2 Ic,

r

— wspó∏czynnik redukcyjny uwzgl´dniajàcy

zmniejszenie pràdu p∏ynàcego przez rozpatrywany uziom. Przy braku bardziej szczegó∏owych danych nale˝y przyjmowaç: r = 0,6 — dla

stacji zasilanej linià kablowà o pow∏oce metalowej, np. aluminiowej lub o∏owianej w sieci

o punkcie neutralnym uziemionym przez rezystor, oraz r = 1,0 w innych przypadkach.

3.9. Do uziemiania urzàdzeƒ elektroenergetycznych

wykorzystuje si´ uziomy naturalne pod warunkiem, ˝e nie spowoduje to wyniesienia napi´ç

o niebezpiecznych wartoÊciach poza miejsca,

w których urzàdzenia te sà zainstalowane.

3.10. Wymaga si´, aby ciàg∏oÊç ˝y∏ ochronnych przewodów oponowych zasilajàcych ruchome maszyny górnicze by∏a okresowo sprawdzana podczas eksploatacji. Dopuszcza si´ wykonywanie tego sprawdzenia przez pomiar rezystancji uziemienia maszyny. Uznaje si´, ˝e ciàg∏oÊç ta jest zachowana, je˝eli zmierzona wartoÊç rezystancji

uziemienia nie przekracza 1,5-krotnej wartoÊci

sumy rezystancji ˝y∏ ochronnych przy uwzgl´dnieniu: d∏ugoÊci przewodu oponowego, liczby,

materia∏u i przekroju ˝y∏ ochronnych oraz rezystancji uziemienia stacjonarnego RA stacji zasilajàcej badanà maszyn´.

4. Wymagania dodatkowe dla urzàdzeƒ odwadniajàcych

4.1. Dla urzàdzeƒ odwadniajàcych obowiàzujà wszystkie wymagania dotyczàce ochrony przed dotykiem

poÊrednim przedstawione w II cz´Êci pkt 4 i 6 za∏àcznika. Dodatkowo dla urzàdzeƒ odwadniajà-

cych z pompami g∏´binowymi umieszczonymi

w studniach uwzgl´dnia si´ fakt, ˝e rura pionowa

szybu studni odwadniajàcej mo˝e byç wykorzystana jako przewód ochronny, je˝eli spe∏nia wymagania stawiane przewodom ochronnym, a ˝y∏a

ochronna przewodu zasilajàcego jest przy∏àczona

do tej rury w miejscu jej wyjÊcia z szybu.

4.2. W sieciach o uk∏adzie IT zasilajàcych urzàdzenia

odwadniajàce, w których

1) spe∏nione sà wymagania pkt 6.1 niniejszego za∏àcznika,

2) u˝ywane sà przewodzàce rury odprowadzajàce

wod´, a system rur po∏àczony jest z przewodem

ochronnym sieci zasilajàcej,

3) wszystkie obudowy urzàdzeƒ po∏àczone sà ze

sobà przewodem ochronnym, a urzàdzenie do

kontroli stanu izolacji nie wy∏àcza zasilania przy

pojedynczym zwarciu doziemnym

wymaga si´, aby samoczynne wy∏àczenie nastàpi∏o w przypadku podwójnego zwarcia doziemnego.

4.2.1. Dopuszcza si´, aby w przypadkach, o których

mowa w pkt 4.2, maksymalnà wartoÊç impedancji p´tli zwarcia Zs okreÊla∏ warunek

w którym

Zs

— impedancja p´tli zwarciowej sk∏adajàca si´

z impedancji êród∏a zasilania oraz impedancji przewodów fazowego i ochronnego mi´dzy êród∏em zasilania a pojedynczym odbiornikiem,

— pràd powodujàcy samoczynne zadzia∏anie

Ia

zabezpieczenia w czasie do 5 s,

Uo

— napi´cie znamionowe sieci wzgl´dem ziemi.

Je˝eli przy spe∏nieniu powy˝szych wymagaƒ stosowane sà jako urzàdzenia zabezpieczajàce wy∏àczniki samoczynne nadmiarowopràdowe, to muszà byç one

wyposa˝one w wyzwalacze przecià˝eniowe.

5. Wymagania dodatkowe dla urzàdzeƒ zasilanych

z przewoênych agregatów pràdotwórczych

5.1. Maszyny górnicze wyposa˝one we w∏asne êród∏o

pràdu lub zasilane z przewoênych albo przesuwnych agregatów pràdotwórczych powinny byç wyposa˝one w sieç o uk∏adzie IT. Napi´cie znamionowe takiej sieci nie przekracza 500 V, a urzàdzenia

z niej zasilane powinny byç obj´te po∏àczeniami

wyrównawczymi miejscowymi z cz´Êciami przewodzàcymi dost´pnymi innych urzàdzeƒ i z cz´Êciami przewodzàcymi obcymi /z konstrukcjà maszyny/.

5.2. Sieç o uk∏adzie IT, opisana w II cz´Êci pkt 6.1 za∏àcznika, mo˝e nie byç wyposa˝ona w uziemienie robocze i ochronne, je˝eli wyposa˝ona jest w urzàdzenie do kontroli stanu izolacji wy∏àczajàce sieç

w razie obni˝enia si´ wypadkowej rezystancji izolacji wzgl´dem ziemi poni˝ej 100 Ω na ka˝dy wolt

napi´cia znamionowego, a ∏àczna d∏ugoÊç kabli

i przewodów sieci nie przekracza 400 m.

Poz. 858

5.3. W sieci o uk∏adzie IT, opisanej w II cz´Êci pkt 6.1 za∏àcznika, rezygnuje si´ ze stosowania uziemieƒ roboczych i ochronnych oraz urzàdzenia do kontroli

stanu izolacji, je˝eli

1) iloczyn napi´cia znamionowego /w [V]/ agregatu pràdotwórczego i ∏àcznej d∏ugoÊci /w [m]/

wszystkich przy∏àczonych kabli i przewodów nie

przekracza 100 000, a ∏àczna d∏ugoÊç kabli i przewodów sieci nie przekracza 500 m, oraz

2) iloczyn pràdu wy∏àczajàcego zabezpieczenia

nadpràdowego i najwi´kszej rezystancji przewodu ochronnego ∏àczàcego dwa najbardziej odleg∏e urzàdzenia, przy najd∏u˝szej drodze przep∏ywu pràdu uszkodzeniowego podczas podwójnego zwarcia do cz´Êci przewodzàcych dost´pnych, nie przekracza 50 V.

5.4. Je˝eli agregat pràdotwórczy nie jest zabudowany

na ruchomej maszynie górniczej, lecz porusza si´

samodzielnie lub wraz z ruchomà maszynà górniczà /jest z nià po∏àczony mechanicznie/, to powinno byç wykonane dodatkowe, niezale˝ne od ˝y∏y

ochronnej zawartej w przewodzie zasilajàcym maszyn´ po∏àczenie wyrównawcze mi´dzy cz´Êciami

przewodzàcymi dost´pnymi agregatu i zasilanej

z niego maszyny górniczej. Po∏àczenie to nale˝y

wykonaç przewodem miedzianym o przekroju co

najmniej równym przekrojowi ˝y∏y fazowej przewodu zasilajàcego, lecz nie mniejszym ni˝ 16 mm2.

Przewód ten powinien byç przewodem gi´tkim

II rodzaju /o zwi´kszonej gi´tkoÊci/. W przypadku

zastosowania przewodu izolowanego sprawdza

si´ jego ciàg∏oÊç przed przy∏àczeniem agregatu.

6. Wymagania dodatkowe dla ochrony przeciwpora˝eniowej urzàdzeƒ telekomunikacyjnych

6.1. Cz´Êci czynne obwodów telekomunikacyjnych powinny byç skutecznie, niezawodnie oddzielone od

cz´Êci czynnych obwodów o wy˝szym napi´ciu.

6.2. Przewody obwodów telekomunikacyjnych powinny byç prowadzone oddzielnie od innych obwodów. Je˝eli wymaganie to nie jest mo˝liwe do

spe∏nienia, to nale˝y zastosowaç jedno z nast´pujàcych rozwiàzaƒ

1) przewody obwodów telekomunikacyjnych powinny byç umieszczone w os∏onie izolacyjnej

niezale˝nie od ich izolacji roboczej,

2) przewody obwodów o napi´ciu wy˝szym powinny byç oddzielone uziemionà os∏onà lub os∏oni´te uziemionym, przewodzàcym ekranem,

3) przewody obwodów telekomunikacyjnych powinny posiadaç izolacj´ o napi´ciu znamionowym co najmniej takim, jak przewody o najwy˝szym napi´ciu prowadzone wspólnie, lecz nie

ni˝szym ni˝ 500 V.

Wymaga si´ ponadto, aby przewody o wy˝szym

napi´ciu by∏y przewodami izolowanymi z oponà

gumowà lub o budowie równowa˝nej.

6.3. Wszystkie cz´Êci przewodzàce dost´pne urzàdzeƒ

telekomunikacyjnych, na których w razie uszkodzenia izolacji sieci elektroenergetycznej mo˝e pojawiç si´ niebezpieczne napi´cie dotykowe, powinny byç obj´te ochronà przed dotykiem poÊrednim jak urzàdzenia zasilane z tej sieci.

a) sieç o uk∏adzie IT,

b) sieç o uk∏adzie TN-S z wy∏àcznikiem ró˝nicowopràdowym,

c) sieç o uk∏adzie TT z wy∏àcznikiem ró˝nicowopràdowym,

2) w sieciach o napi´ciu znamionowym ponad 1 kV,

jako

a) sieç z punktem neutralnym izolowanym

z kompensacjà lub bez kompensacji ziemnozwarciowej,

b) sieç z punktem neutralnym uziemionym przez

rezystor.

6.4. Niezale˝nie od ochrony przeciwpora˝eniowej

ochrona przed zagro˝eniem przez zak∏ócenia

i przed przepi´ciami powinna byç tak wykonana,

aby wartoÊci napi´ç zak∏ócajàcych przy sprz´˝eniu

indukcyjnym i rezystancyjnym nie przekroczy∏y

dopuszczalnej wartoÊci 300 V. Wymaganie to uwa˝a si´ za spe∏nione, je˝eli przewody obwodów telekomunikacyjnych u∏o˝one sà w sposób zgodny

z opisanym w II cz´Êci pkt od 6.1 do 6.2 za∏àcznika,

a obwody elektroenergetyczne wykonane zosta∏y

1) w sieciach o napi´ciu znamionowym do 1 kV

pràdu przemiennego lub 1500 V pràdu sta∏ego,

jako

859

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI

z dnia 20 czerwca 2002 r.

zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie ustanowienia obowiàzku pobierania op∏aty celnej dodatkowej od

niektórych towarów rolnych przywo˝onych z zagranicy.

Na podstawie art. 4 ust. 2 i 2a ustawy z dnia

28 czerwca 1995 r. o zasadach, warunkach i trybie

nak∏adania op∏at celnych dodatkowych na niektóre

towary rolne przywo˝one z zagranicy (Dz. U. Nr 98,

poz. 485 i z 1999 r. Nr 45, poz. 435) zarzàdza si´, co

nast´puje

§ 1. W rozporzàdzeniu Ministra Gospodarki z dnia

2 kwietnia 2002 r. w sprawie ustanowienia obowiàzku

pobierania op∏aty celnej dodatkowej od niektórych

towarów rolnych przywo˝onych z zagranicy (Dz. U.

Nr 38, poz. 355) za∏àcznik otrzymuje brzmienie

okreÊlone w za∏àczniku do niniejszego rozporzàdzenia.

§ 2. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

7 dni od dnia og∏oszenia.

Minister Gospodarki: w z. A. Szarawarski

858

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI

z dnia 17 czerwca 2002 r.

w sprawie bezpieczeƒstwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia

przeciwpo˝arowego w odkrywkowych zak∏adach górniczych wydobywajàcych kopaliny podstawowe.

Na podstawie art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego

1994 r. — Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 27,

poz. 96, z 1996 r. Nr 106, poz. 496, z 1997 r. Nr 88,

poz. 554, Nr 111, poz. 726 i Nr 133, poz. 885, z 1998 r.

Nr 106, poz. 668, z 2000 r. Nr 109, poz. 1157 i Nr 120,

poz. 1268 oraz z 2001 r. Nr 110, poz. 1190, Nr 115,

poz. 1229 i Nr 154, poz. 1800) zarzàdza si´, co nast´puje

Rozdzia∏ 1

Przepisy ogólne