Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 17 czerwca 2002 r. w sprawie nabywania, przechowywania i używania środków strzałowych w zakładach górniczych.
Table of Provisions (76)
Statutory Text (76 Articles)
§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla szczegó∏owe zasady
nabywania, przechowywania i u˝ywania Êrodków
strza∏owych w zak∏adach górniczych oraz tryb post´powania w tych sprawach.
§ 2. W rozumieniu rozporzàdzenia
1) Êrodkami strza∏owymi sà: Êrodki zapalajàce, materia∏y wybuchowe i przedmioty nimi wype∏nione,
w tym Êrodki inicjujàce,
2) Êrodkami inicjujàcymi sà: sp∏onki, zapalniki, lonty
detonujàce, opóêniacze detonujàce oraz inne Êrodki
s∏u˝àce do zainicjowania materia∏u wybuchowego,
3) Êrodkami zapalajàcymi sà: lonty prochowe, zapalacze lontowe, zapalniki elektryczne nieostre i inne
Êrodki s∏u˝àce poÊrednio do zainicjowania materia∏u wybuchowego,
6) rzeczoznawcà jest rzeczoznawca do spraw ruchu
zak∏adu górniczego,
7) osobà dozoru ruchu górniczego jest osoba dozoru
ruchu w specjalnoÊci górniczej — techniczna eksploatacja z∏ó˝ lub w specjalnoÊci górniczej — technika strza∏owa.
§ 3. Przedsi´biorca mo˝e nabywaç, przechowywaç
i u˝ywaç tylko te Êrodki strza∏owe, które zosta∏y dopuszczone do stosowania w zak∏adzie górniczym.
§ 4. Zak∏ad górniczy posiada aktualny wykaz u˝ywanych Êrodków strza∏owych, zawierajàcy warunki ich
stosowania; w wykazie okreÊla si´ tak˝e rodzaje przyrzàdów, przyborów i urzàdzeƒ s∏u˝àcych do bezpiecznego przewo˝enia, przenoszenia, przechowywania
i u˝ywania Êrodków strza∏owych.
§ 5. 1. CzynnoÊci zwiàzane z odbiorem, przewo˝eniem, przenoszeniem, przechowywaniem i u˝ywaniem
Êrodków strza∏owych wykonujà i dozorujà osoby upowa˝nione przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego,
posiadajàce odpowiednie kwalifikacje okreÊlone w odr´bnych przepisach.
2. Osoba dozoru ruchu górniczego mo˝e wyznaczyç do pomocy przy przenoszeniu materia∏u wybuchowego pracowników przeszkolonych w zakresie post´powania z materia∏ami wybuchowymi.
3. Odbiorca Êrodków strza∏owych, któremu wyznaczono do pomocy przy ich przenoszeniu pracowników,
o których mowa w ust. 2, sprawuje nadzór nad tymi
pracownikami.
§ 6. W miejscach, w których znajdujà si´ Êrodki
strza∏owe i w ich otoczeniu oraz podczas wykonywania
czynnoÊci zwiàzanych bezpoÊrednio z Êrodkami strza∏owymi niedozwolone jest u˝ywanie ognia, palenie tytoniu ani stosowanie materia∏ów i urzàdzeƒ mogàcych
byç êród∏em iskrzenia, zdolnego do zainicjowania
Êrodków strza∏owych.
§ 7. Ârodki strza∏owe i zapalarki zabezpiecza si´
w sposób uniemo˝liwiajàcy dost´p do nich osobom
nieupowa˝nionym.
§ 8. Ka˝da osoba zatrudniona w ruchu zak∏adu górniczego powinna byç zapoznana z wyglàdem Êrodków
strza∏owych, a tak˝e poinformowana o
1) niebezpieczeƒstwie gro˝àcym przy niew∏aÊciwym
obchodzeniu si´ z Êrodkami strza∏owymi,
2) sposobach post´powania przy wykonywaniu robót
strza∏owych,
3) znaczeniu sygna∏ów i znaków ostrzegawczych stosowanych w zak∏adzie górniczym, w zwiàzku z wykonywaniem robót strza∏owych.
§ 9. 1. Osoby zatrudnione w ruchu zak∏adu górniczego powinny
1) zachowaç szczególnà ostro˝noÊç przy wykonywaniu czynnoÊci zwiàzanych z Êrodkami strza∏owymi,
2) bez zb´dnej zw∏oki zg∏aszaç najbli˝szej osobie dozoru ruchu przypadki stwierdzonego braku Êrodków strza∏owych i zapalarek, w szczególnoÊci wynikajàce z ich kradzie˝y lub zgubienia, a tak˝e przypadki znalezienia lub pozostawienia bez dozoru
Êrodków strza∏owych oraz inne fakty i okolicznoÊci
mogàce spowodowaç niebezpieczeƒstwo wybuchu Êrodków strza∏owych.
2. Osoba dozoru ruchu, która otrzyma∏a zg∏oszenie
o przypadkach okreÊlonych w ust. 1 pkt 2, przekazuje
zg∏oszenie niezw∏ocznie kierownikowi ruchu zak∏adu
górniczego; kierownik ruchu zak∏adu górniczego natychmiast zawiadamia w∏aÊciwy organ nadzoru górniczego i najbli˝szà jednostk´ Policji.
3. W przypadku znalezienia Êrodków strza∏owych
w urobku, w ciàgu technologicznym, przepisu ust. 2 nie
stosuje si´.
Poz. 818
§ 10. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego, dla ka˝dego miejsca wykonywania robót strza∏owych, ustala
bezpieczny sposób
1) przewo˝enia i przenoszenia Êrodków strza∏owych,
2) przechowywania i zabezpieczania Êrodków strza∏owych w pobli˝u miejsca wykonywania robót strza∏owych,
3) wykonywania prac przygotowawczych, poprzedzajàcych wykonywanie w∏aÊciwych robót strza∏owych,
4) ochrony ludzi i mienia przed skutkami robót strza∏owych,
5) utrzymania ciàg∏oÊci ruchu zak∏adu górniczego
podczas wykonywania robót strza∏owych.
Rozdzia∏ 2
Szczegó∏owe zasady
nabywania Êrodków strza∏owych
§ 11. 1. Przedsi´biorca wyst´puje z wnioskiem
o wydanie zezwolenia na nabywanie Êrodków strza∏owych na potrzeby zak∏adu górniczego.
2. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, powinien
w szczególnoÊci zawieraç
1) oznaczenie zak∏adu górniczego, którego wniosek
dotyczy,
2) nazw´ Êrodków strza∏owych lub ich grup´,
3) iloÊç Êrodków strza∏owych, którà wnioskodawca zamierza nabyç,
4) osoby uprawnione do nabycia Êrodków strza∏owych, w imieniu przedsi´biorcy,
5) wskazanie terminu, w którym Êrodki strza∏owe b´dà nabywane,
6) informacj´, czy wnioskodawca ubiega si´ o jednorazowe czy wielokrotne nabycie Êrodków strza∏owych.
Rozdzia∏ 3
Szczegó∏owe zasady przechowywania Êrodków
strza∏owych
§ 12. 1. Z zastrze˝eniem § 25, Êrodki strza∏owe przechowuje si´ w zak∏adzie górniczym, w przeznaczonych
na ten cel, odpowiednio przystosowanych oraz usytuowanych sk∏adach materia∏ów wybuchowych, zapewniajàcych bezpieczeƒstwo ludzi i ochron´ mienia przed
skutkami wybuchu Êrodków strza∏owych, a w szczególnoÊci
1) bezpieczeƒstwo pracowników zatrudnionych przy
wszelkich czynnoÊciach wykonywanych w sk∏adach materia∏ów wybuchowych oraz bezpieczeƒstwo ludzi zamieszka∏ych lub przebywajàcych
w pobli˝u sk∏adów materia∏ów wybuchowych,
2) ochron´ obiektów i urzàdzeƒ zak∏adu górniczego
oraz obiektów i urzàdzeƒ po∏o˝onych w jego sàsiedztwie,
3) zabezpieczenie przed wejÊciem osób nieupowa˝nionych.
2. Dokonujàc oceny bezpieczeƒstwa i ochrony,
o których mowa w ust. 1, uwzgl´dnia si´ mo˝liwe skutki wybuchu w sk∏adzie materia∏ów wybuchowych.
§ 13. 1. Sk∏ady materia∏ów wybuchowych przeznaczone do przechowywania Êrodków strza∏owych dzielà
si´
1) ze wzgl´du na okres u˝ytkowania na
a) sta∏e, których okres u˝ytkowania jest nieograniczony,
b) tymczasowe, których okres u˝ytkowania nie
przekracza 5 lat,
c) podr´czne, s∏u˝àce do przechowywania Êrodków strza∏owych w okresie do 24 godzin i wydawania Êrodków strza∏owych w pobli˝u miejsca
wykonywania robót strza∏owych,
2) ze wzgl´du na lokalizacj´ na
a) ruchome — urzàdzone na pojeêdzie przystosowanym do przewo˝enia, przechowywania i wydawania Êrodków strza∏owych oraz sprz´tu
strza∏owego,
b) podziemne — stanowiàce zespó∏ podziemnych
komór sk∏adowych i innych wyrobisk po∏àczonych z podziemnymi wyrobiskami górniczymi,
oddzielonych od nich drzwiami lub kratami,
c) naziemne — stanowiàce zespó∏ komór sk∏adowych i pomieszczeƒ sk∏adowych usytuowanych
na powierzchni w obr´bie ogrodzonego terenu,
d) wg∏´bne — stanowiàce zespó∏ podziemnych komór sk∏adowych i innych wyrobisk odpowiednio
ogrodzonych, niepo∏àczonych z podziemnymi
wyrobiskami górniczymi.
2. Szczegó∏owe zasady przechowywania Êrodków
strza∏owych w sk∏adach materia∏ów wybuchowych
okreÊla za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia.
§ 14. 1. Ârodki strza∏owe mogà byç przechowywane w wojskowych sk∏adach materia∏ów wybuchowych
lub w sk∏adzie materia∏ów wybuchowych nale˝àcym
do innych jednostek organizacyjnych, po uprzednim
powiadomieniu w∏aÊciwego organu nadzoru górniczego.
2. W sk∏adzie materia∏ów wybuchowych mogà byç
przechowywane Êrodki strza∏owe nale˝àce do innych
przedsi´biorców, na warunkach ustalonych dla w∏asnych Êrodków strza∏owych, po uprzednim powiadomieniu w∏aÊciwego organu nadzoru górniczego.
3. Ârodki strza∏owe nale˝àce do innych przedsi´biorców przechowuje si´ na odr´bnych pó∏kach i ewidencjonuje ich obrót w osobnej ksià˝ce obrotu Êrodkami strza∏owymi.
§ 15. Przedsi´biorca wyst´puje do w∏aÊciwego organu nadzoru górniczego z wnioskiem o wydanie zezwolenia na przechowywanie Êrodków strza∏owych w sk∏adzie
materia∏ów wybuchowych. We wniosku okreÊla si´
Poz. 818
1) iloÊci ka˝dego rodzaju oraz grup materia∏ów wybuchowych, Êrodków inicjujàcych i zapalajàcych
w poszczególnych komorach i pomieszczeniach
sk∏adu materia∏ów wybuchowych oraz pomieszczenia, w których jest dozwolone przechowywanie
sprz´tu strza∏owego,
2) okres, w którym Êrodki strza∏owe b´dà przechowywane.
§ 16. 1. Ârodki strza∏owe dostarczone do zak∏adu
górniczego oraz Êrodki strza∏owe zu˝yte w zak∏adzie
górniczym ewidencjonuje si´ niezw∏ocznie w dokumentach ewidencji przychodu i rozchodu Êrodków
strza∏owych.
2. Dokumentami ewidencji przychodu i rozchodu
Êrodków strza∏owych sà
1) ksià˝ka obrotu Êrodkami strza∏owymi sk∏adu materia∏ów wybuchowych, która
a) s∏u˝y do prowadzenia ewidencji obrotu Êrodkami strza∏owymi,
b) stanowi ksià˝k´ zapasów, ksià˝k´ wydawczà
i ksià˝k´ zwrotu Êrodków strza∏owych,
c) zawiera kart´ tytu∏owà, karty dostaw Êrodków
strza∏owych, ponumerowane cyframi rzymskimi, oraz karty obrotu tymi Êrodkami, ponumerowane cyframi arabskimi,
d) jest przesznurowana oraz zaopatrzona piecz´cià
i podpisem kierownika ruchu zak∏adu górniczego,
e) jest prowadzona przebitkowo,
2) ksià˝ka obrotu Êrodkami strza∏owymi zak∏adu górniczego, prowadzona
a) w celu i w sposób okreÊlony w pkt 1,
b) w przypadku, gdy w zak∏adzie górniczym znajduje si´ kilka sk∏adów materia∏ów wybuchowych
albo zak∏ad górniczy nie posiada sk∏adu materia∏ów wybuchowych,
3) dziennik strza∏owy, s∏u˝àcy do
a) zg∏aszania zapotrzebowania na Êrodki strza∏owe
przez upowa˝nionà osob´ dozoru ruchu,
b) rozliczania si´ z pobranych Êrodków strza∏owych
przez osoby wykonujàce roboty strza∏owe,
4) awizo wysy∏kowe Êrodków strza∏owych, stanowiàce dowód przychodu Êrodków strza∏owych do sk∏adów materia∏ów wybuchowych zak∏adu górniczego wydobywajàcego kopaliny otworami wiertniczymi
a) z wytwórni lub od dostawcy,
b) ze sk∏adów materia∏ów wybuchowych innego
zak∏adu górniczego,
c) z innych sk∏adów materia∏ów wybuchowych,
5) ksià˝ka zu˝ycia Êrodków strza∏owych wed∏ug
przodka
a) s∏u˝àca do kontroli zu˝ycia Êrodków strza∏owych
w poszczególnych przodkach podziemnego zak∏adu górniczego,
b) prowadzona przez wydawc´ materia∏ów wybuchowych.
3. Dokumenty ewidencji przychodu i rozchodu
Êrodków strza∏owych sà dowodami Êcis∏ego zarachowania i powinny byç wype∏nione starannie, dok∏adnie,
czytelnie i w sposób trwa∏y.
4. W dokumentach ewidencji przychodu i rozchodu
Êrodków strza∏owych niedopuszczalne jest przerabianie cyfr oraz treÊci; w przypadku koniecznoÊci dokonania korekty niew∏aÊciwà cyfr´ lub treÊç przekreÊla si´
tak, aby pozosta∏a w dalszym ciàgu czytelna, a obok lub
wy˝ej wpisuje si´ w∏aÊciwe dane; osoba dokonujàca
korekty powinna jà zaparafowaç.
5. Dokumenty ewidencji przychodu i rozchodu
Êrodków strza∏owych chroni si´ przed kradzie˝à, zgubieniem lub zniszczeniem; podczas wykonywania robót strza∏owych dziennik strza∏owy, o którym mowa
w ust. 2 pkt 3, przechowuje si´ w futerale ochronnym.
6. Dokumenty ewidencji przychodu i rozchodu
Êrodków strza∏owych po ich wype∏nieniu i ukoƒczeniu,
w terminie do 3 miesi´cy, przekazuje si´ do przechowania w zak∏adzie górniczym, zgodnie z przepisami
o przechowywaniu dowodów Êcis∏ego zarachowania.
7. W zak∏adzie górniczym znajdujà si´ aktualne wykazy wszystkich dokumentów ewidencji przychodu
i rozchodu Êrodków strza∏owych przekazanych do przechowania, okreÊlajàce
1) nazw´ i numer dokumentu,
2) dat´ rozpocz´cia i ukoƒczenia wpisów do dokumentu,
3) nazwisko i imi´ osoby, na którà dokument zosta∏
wystawiony,
4) dat´ przekazania dokumentu do przechowania,
5) potwierdzenie odbioru dokumentów do przechowania.
8. Dokumenty ewidencji przychodu i rozchodu
Êrodków strza∏owych przechowuje si´ w sk∏adach materia∏ów wybuchowych; w wyjàtkowych przypadkach,
uzasadnionych brakiem odpowiedniego pomieszczenia w sk∏adzie materia∏ów wybuchowych, dokumenty
ewidencji przychodu i rozchodu Êrodków strza∏owych
mogà byç przechowywane poza sk∏adem materia∏ów
wybuchowych na zasadach ustalonych przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.
9. Dziennik strza∏owy, o którym mowa w ust. 2 pkt 3,
mo˝e otrzymaç tylko osoba upowa˝niona do wykonywania robót strza∏owych; osoba ta powinna posiadaç przy
sobie dziennik strza∏owy od momentu pobrania Êrodków strza∏owych ze sk∏adu materia∏ów wybuchowych
do momentu zwrotu dziennika strza∏owego do sk∏adu
materia∏ów wybuchowych po zakoƒczonych robotach
strza∏owych; dziennik strza∏owy pozostaje w dyspozycji
tej osoby, na nazwisko i imi´ której zosta∏ wystawiony,
i nie mo˝e byç przekazywany innym osobom.
10. Wzory dokumentów, na podstawie których ewidencjonowane sà Êrodki strza∏owe, oraz sposób wy-
Poz. 818
pe∏niania tych dokumentów i osoby je wype∏niajàce
okreÊla za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia; kierownik ruchu zak∏adu górniczego mo˝e dokonaç zmian we wzorach dokumentów, uwzgl´dniajàc specyfik´ wykonywanych robót strza∏owych lub asortyment stosowanych Êrodków strza∏owych, zachowujàc sposób wype∏niania tych dokumentów okreÊlony w za∏àczniku nr 2
do rozporzàdzenia.
§ 17. 1. Wst´p do sk∏adu materia∏ów wybuchowych
mo˝e mieç tylko wydawca materia∏ów wybuchowych
oraz, w uzasadnionych przypadkach, w jego obecnoÊci
1) kierownik ruchu zak∏adu górniczego i jego zast´pca,
2) kierownik s∏u˝by strza∏owej i jego zast´pca,
3) przedstawiciel organów nadzoru górniczego,
4) przedstawiciel Policji,
5) inne osoby, je˝eli zosta∏y pisemnie upowa˝nione
przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.
2. Osoby wykonujàce roboty strza∏owe i pobierajàce Êrodki strza∏owe na podstawie zapotrzebowania
oraz osoby dozoru ruchu górniczego majà wst´p
1) na ogrodzony teren naziemnego lub wg∏´bnego
sk∏adu materia∏ów wybuchowych oraz do przedsionka komory wydawczej tego sk∏adu,
2) do podr´cznych lub ruchomych sk∏adów materia∏ów wybuchowych,
3) do przedsionka komory wydawczej podziemnego
sk∏adu materia∏ów wybuchowych.
§ 18. Ârodki strza∏owe ze sk∏adu materia∏ów wybuchowych mogà byç wydawane tylko osobom upowa˝nionym do wykonywania robót strza∏owych lub osobom upowa˝nionym do odbioru tych Êrodków.
§ 19. Odbiorca Êrodków strza∏owych ze sk∏adu materia∏ów wybuchowych, przed pisemnym potwierdzeniem ich odbioru, powinien w obecnoÊci wydajàcego
materia∏y wybuchowe skontrolowaç zgodnoÊç otrzymanych Êrodków strza∏owych z zapotrzebowaniem na
te Êrodki.
§ 20. 1. Odbiorca Êrodków strza∏owych nie powinien samowolnie Êrodków tych przekazywaç lub wypo˝yczaç innym osobom, nawet upowa˝nionym do wykonywania robót strza∏owych, z zastrze˝eniem ust. 2.
2. W przypadkach uzasadnionych potrzebami ruchu, osoba dozoru ruchu górniczego mo˝e zezwoliç na
przekazanie Êrodków strza∏owych innej osobie wykonujàcej roboty strza∏owe w tym samym zak∏adzie górniczym; osoba dozoru ruchu górniczego odnotowuje
przekazanie Êrodków strza∏owych w dziennikach strza∏owych przekazujàcego i przyjmujàcego.
§ 21. W sk∏adach materia∏ów wybuchowych znajdujà si´
1) wykaz pracowników upowa˝nionych do wykonywania robót strza∏owych,
2) wykaz osób dozoru ruchu upowa˝nionych przez
kierownika ruchu zak∏adu górniczego do wystawia-
nia zapotrzebowania na Êrodki strza∏owe oraz wzory podpisów tych osób,
3) ksià˝ka kontroli sk∏adu materia∏ów wybuchowych,
4) ksià˝ka ewidencji niewypa∏ów i znalezionych Êrodków strza∏owych.
§ 22. W sk∏adach materia∏ów wybuchowych jest
niedopuszczalne
1) rozcinanie lontów, uzbrajanie i rozbrajanie Êrodków
zapalajàcych, przygotowywanie naboi udarowych,
dokonywanie pomiarów opornoÊci zapalników
elektrycznych oraz wykonywanie wszelkich innych
czynnoÊci zwiàzanych ze Êrodkami strza∏owymi,
które gro˝à wybuchem,
2) u˝ywanie wyrobów, w tym odzie˝y, bielizny i obuwia, gromadzàcych ∏adunki elektrycznoÊci statycznej, zdolnych do zainicjowania Êrodków strza∏owych.
§ 23. 1. Przechowywanie Êrodków strza∏owych
w pobli˝u miejsca wykonywania robót strza∏owych jest
dozwolone tylko w zamkni´tych przodkowych skrzyniach strza∏owych lub w sk∏adach materia∏ów wybuchowych podr´cznych lub ruchomych z wyjàtkiem
przypadków okreÊlonych w § 25.
Poz. 818
3) oznaczone tablicami ostrzegawczymi,
4) oÊwietlone w porze nocnej,
5) usytuowane w odleg∏oÊci co najmniej 100 m od
obiektów przemys∏owych i 300 m od obiektów u˝ytecznoÊci publicznej, budynków mieszkalnych
i sk∏adów materia∏ów ∏atwopalnych.
4. Lokalizacja miejsca przechowywania Êrodków
strza∏owych powinna odpowiadaç warunkom, o których mowa w § 12.
5. Za przechowywanie Êrodków strza∏owych poza
sk∏adem materia∏ów wybuchowych w warunkach,
o których mowa w ust. 1, nie uznaje si´ sk∏adowania
Êrodków strza∏owych obok miejsca odstrza∏u bezpoÊrednio przed za∏adowaniem ich do otworów strza∏owych.
6. Przepisy ust. 1—5 stosuje si´ odpowiednio przy
wykonywaniu robót geologicznych oraz przy wykonywaniu robót w zak∏adach górniczych wydobywajàcych
kopaliny otworami wiertniczymi.
§ 26. Przechowywanie w tym samym pomieszczeniu lub tej samej komorze Êrodków strza∏owych wraz
ze sprz´tem strza∏owym lub innymi przedmiotami i narz´dziami jest niedopuszczalne.
2. Osoby upowa˝nione do wykonywania robót
strza∏owych powinny stale posiadaç przy sobie klucze
do pomieszczeƒ, w których znajdujà si´ Êrodki strza∏owe.
§ 27. Naziemne i wg∏´bne sk∏ady materia∏ów wybuchowych chroni si´ w sposób uzgodniony z w∏aÊciwymi organami Policji.
§ 24. 1. Przodkowe skrzynie strza∏owe ustawia si´
w miejscach suchych, w sposób zabezpieczajàcy je
przed uszkodzeniem.
Rozdzia∏ 4
2. Miejsca ustawienia i sposób zabezpieczenia
przodkowych skrzyƒ strza∏owych ustalajà osoby dozoru ruchu górniczego.
§ 25. 1. W odkrywkowym zak∏adzie górniczym Êrodki strza∏owe potrzebne do jednorazowego odstrza∏u
mogà byç przechowywane w innym odpowiednim
miejscu, poza sk∏adem materia∏ów wybuchowych,
przez okres nieprzekraczajàcy 24 godzin.
2. Z wnioskiem o wydanie zezwolenia na przechowywanie Êrodków strza∏owych, w warunkach okreÊlonych w ust. 1, wyst´puje przedsi´biorca. We wniosku
okreÊla si´
1) iloÊç, rodzaj i miejsce przechowywania Êrodków
strza∏owych,
2) okres, w którym Êrodki strza∏owe b´dà przechowywane,
3) informacje dotyczàce
Êrodków strza∏owych.
sposobu
zabezpieczenia
3. Miejsce przechowywania, o którym mowa
w ust. 1, powinno byç
1) ogrodzone, w odleg∏oÊci co najmniej 10 m od z∏o˝onych Êrodków strza∏owych,
2) chronione posterunkiem,
Szczegó∏owe zasady przewo˝enia i przenoszenia
Êrodków strza∏owych
§ 28. W zak∏adzie górniczym Êrodki strza∏owe przewozi si´ i przenosi tylko w przeznaczonych do tego celu i odpowiednio przystosowanych naczyniach lub
w oryginalnych opakowaniach fabrycznych, stosujàc
Êrodki transportu gwarantujàce bezpieczeƒstwo ludzi
i ochron´ mienia oraz ciàg∏oÊç ruchu zak∏adu górniczego, a w szczególnoÊci bezpieczeƒstwo osób
1) zatrudnionych bezpoÊrednio podczas przewo˝enia
i przenoszenia Êrodków strza∏owych,
2) przebywajàcych na trasie przewo˝enia lub przenoszenia Êrodków strza∏owych.
§ 29. Ârodki strza∏owe przewozi si´ w zak∏adzie górniczym
1) specjalnymi wozami lub pojazdami kopalnianymi
— szynowymi lub oponowymi, a tak˝e ruchomymi
sk∏adami materia∏ów wybuchowych dopuszczonymi do stosowania w zak∏adach górniczych,
2) pojazdami samochodowymi, zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w odr´bnych przepisach.
§ 30. Ârodki strza∏owe podczas przewo˝enia i przenoszenia zabezpiecza si´ przed zetkni´ciem z otwartym
p∏omieniem, iskrami, urzàdzeniami, przewodami elektrycznymi oraz zabezpiecza si´ przed temperaturà przekraczajàcà 50°C, a tak˝e tarciem, uderzeniem, zawilgo-
ceniem oraz mo˝liwoÊcià przej´cia tych Êrodków przez
osoby nieupowa˝nione.
§ 31. 1. Niedozwolone jest przewo˝enie
1) paczek naboi, Êrodków inicjujàcych oraz ∏adunków
materia∏ów wybuchowych luzem,
2) materia∏ów wybuchowych razem ze Êrodkami inicjujàcymi.
2. Przepisu ust. 1 pkt 2 nie stosuje si´ do przewo˝enia Êrodków strza∏owych w sk∏adach ruchomych, pojazdach samochodowych, o których mowa w § 29
pkt 2, oraz w pojazdach oponowych dopuszczonych
do stosowania w podziemnych zak∏adach górniczych.
§ 32. Podczas przewo˝enia Êrodków strza∏owych,
w celu zachowania bezpieczeƒstwa, wstrzymuje si´ inny transport oraz wszelkie roboty na trasie ich przewo˝enia.
§ 33. Wozy kopalniane, którymi przewo˝one sà
Êrodki strza∏owe, zaopatruje si´ w napis „Uwaga —
materia∏y wybuchowe”.
§ 34. Przewo˝enie Êrodków strza∏owych pociàgami
w podziemnych wyrobiskach górniczych odbywa si´
z zachowaniem nast´pujàcych wymagaƒ
1) wozy ze Êrodkami strza∏owymi umieszcza si´ co
najmniej za dwoma pierwszymi pustymi wozami,
liczàc od lokomotywy, przy czym jeden z tych wozów powinien byç wozem osobowym do konwojowania transportu,
2) poza wozami, o których mowa w pkt 1, nie mogà
wchodziç w sk∏ad pociàgu inne wozy,
3) wozy ze Êrodkami strza∏owymi umieszcza si´ w taki sposób, aby nie mog∏y na nie spadaç iskry ze
zbieraka pràdu lokomotywy przewodowej,
4) materia∏ów wybuchowych i Êrodków inicjujàcych
nie przewozi si´ w tym samym pociàgu, z wyjàtkiem przypadków okreÊlonych w pkt 7—9,
5) pr´dkoÊç jazdy pociàgu nie mo˝e przekraczaç pr´dkoÊci ustalonej dla jazdy ludzi,
6) w pociàgu mogà znajdowaç si´ tylko maszynista,
konwojent pociàgu, wydawca materia∏ów wybuchowych lub osoba nadzorujàca transport,
7) puszki strza∏owe z materia∏ami wybuchowymi oraz
∏adownice z zapalnikami elektrycznymi mogà byç
przewo˝one w pociàgu przewo˝àcym za∏og´, je˝eli wóz, w którym znajdujà si´ Êrodki strza∏owe, jest
konwojowany i oddzielony od wozów zaj´tych
przez za∏og´ co najmniej dwoma pustymi wozami,
8) osoby przenoszàce Êrodki strza∏owe, korzystajàce
z pociàgu powinny wsiadaç do wyznaczonych dla
nich wozów na koƒcu pociàgu; wozy te oddziela si´
od reszty pociàgu co najmniej dwoma pustymi wozami,
9) w pociàgu przewo˝àcym wy∏àcznie górników
strza∏owych ze Êrodkami strza∏owymi, ∏adownice
z zapalnikami elektrycznymi umieszcza si´ w osob-
Poz. 818
nym wozie oddzielonym od lokomotywy co najmniej dwoma pustymi wozami, a materia∏ wybuchowy w opakowaniach fabrycznych umieszcza
si´ w wozach przeznaczonych do transportu materia∏ów wybuchowych znajdujàcych si´ na koƒcu
pociàgu.
§ 35. Osoby przenoszàce Êrodki strza∏owe nie mogà zje˝d˝aç i wyje˝d˝aç szybami, szybikami i wyrobiskami pochy∏ymi w tej samej klatce lub wozie, w którym znajdujà si´ inne osoby ni˝ osoby dozoru ruchu.
Odst´p mi´dzy osobami przenoszàcymi Êrodki strza∏owe powinien wynosiç co najmniej 5 m.
§ 36. 1. Transport r´czny Êrodków strza∏owych
w wyrobiskach pochy∏ych jest niedozwolony.
2. Podczas r´cznego transportu Êrodków strza∏owych wozami w wyrobiskach poziomych zachowuje
si´ odst´p mi´dzy wozami wynoszàcy co najmniej
10 m, a w przypadku dalszego ich przenoszenia — co
najmniej 5 m.
§ 37. 1. Transport Êrodków strza∏owych klatkami
wyciàgu szybowego
1) odbywa si´ wy∏àcznie w wozach specjalnie do tego
celu przystosowanych,
2) nie mo˝e odbywaç si´ w czasie przeznaczonym na
jazd´ ludzi,
3) nie mo˝e przekraczaç pr´dkoÊci przewidzianej dla
jazdy ludzi.
2. Podczas transportu, o którym mowa w ust. 1,
u˝ycie drugiej klatki tego samego wyciàgu szybowego
lub innego pi´tra tej samej klatki do innych celów jest
niedopuszczalne.
3. Jazda wydawcy materia∏ów wybuchowych oraz
jazda osoby nadzorujàcej transport Êrodków strza∏owych klatkà wyciàgu szybowego, którà transportuje si´
Êrodki strza∏owe, powinna odbywaç si´ tylko na innym, pustym pi´trze tej klatki.
4. W klatce wyciàgu szybowego, którà transportuje
si´ Êrodki strza∏owe, jazda innych osób, ni˝ wymienione w ust. 3, jest niedozwolona.
5. Osoby wymienione w ust. 3 powinny zawiadomiç ka˝dorazowo maszynist´ maszyny wyciàgowej
oraz powinny zawiadomiç sygnalistów na nadszybiu
i podszybiach o rozpocz´ciu i zakoƒczeniu transportu
Êrodków strza∏owych.
§ 38. 1. Transport Êrodków strza∏owych szybowym
wyciàgiem kub∏owym odbywa si´ z pr´dkoÊcià przewidzianà dla jazdy ludzi i poza czasem przeznaczonym na
t´ jazd´.
2. Ârodki strza∏owe przewozi si´ wyciàgiem kub∏owym bezpoÊrednio przed przystàpieniem do ∏adowania otworów strza∏owych.
3. Podczas transportu kub∏em Êrodków inicjujàcych
lub naboi udarowych oraz podczas przewo˝enia materia∏ów wybuchowych w iloÊci powy˝ej 25 kg, w kuble
mo˝e przebywaç tylko osoba wykonujàca roboty strza∏owe.
∏àcznie w obecnoÊci osób zatrudnionych przy tym
transporcie oraz pod nadzorem osoby dozoru ruchu.
4. Podczas transportu kub∏em materia∏ów wybuchowych w iloÊci do 25 kg, w kuble oprócz osoby wymienionej w ust. 3 mo˝e przebywaç tylko jedna osoba
uprawniona do wykonywania robót strza∏owych albo
osoba dozoru ruchu górniczego.
§ 42. 1. Podczas transportu Êrodków strza∏owych
wyciàgami krzese∏kowymi powinny byç spe∏nione nast´pujàce wymagania
5. ¸adowanie Êrodków strza∏owych do kub∏a odbywa
si´ wy∏àcznie wtedy, gdy kube∏ spoczywa na zamkni´tych klapach szybowych, a lina wyciàgu jest napi´ta.
2) naczynia zawierajàce Êrodki strza∏owe spoczywajà
na kolanach jadàcego,
6. Wy∏adowanie Êrodków strza∏owych z kub∏a odbywa si´ wy∏àcznie po uprzednim odczepieniu liny wyciàgowej od kub∏a.
7. CzynnoÊci zwiàzane z za∏adowaniem i wy∏adowaniem Êrodków strza∏owych powinny wykonywaç
wy∏àcznie osoby wykonujàce roboty strza∏owe; czynnoÊci te nadzorowane sà przez osoby dozoru ruchu
górniczego.
§ 39. Transport Êrodków strza∏owych w wyrobiskach pochy∏ych
1) jest dozwolony wy∏àcznie urzàdzeniami, które sà
dopuszczone do stosowania w zak∏adach górniczych do jazdy ludzi,
1) transport odbywa si´ pod nadzorem osoby dozoru
ruchu i poza jazdà ludzi,
3) odleg∏oÊç mi´dzy osobami przewo˝àcymi Êrodki
strza∏owe powinna byç wi´ksza ni˝ 20 m,
4) wsiadanie i wysiadanie osób przewo˝àcych Êrodki
strza∏owe powinno odbywaç si´ po zatrzymaniu
ruchu wyciàgu.
2. Ci´˝ar jadàcego, wraz z naczyniami zawierajàcym Êrodki strza∏owe, nie mo˝e przekroczyç u˝ytecznego udêwigu krzese∏ka.
3. Transport Êrodków strza∏owych wyciàgiem krzese∏kowym mo˝e odbywaç si´ tak˝e z u˝yciem pojemników przystosowanych do kszta∏tu krzese∏ek i do nich
przymocowanych, poza jazdà ludzi.
4. Ci´˝ar pojemnika wraz z Êrodkami strza∏owymi
nie mo˝e przekraczaç u˝ytecznego udêwigu krzese∏ka.
2) powinien odbywaç si´ poza jazdà ludzi, w obecnoÊci osób zatrudnionych podczas przewozu oraz
pod nadzorem osób dozoru ruchu.
5. Za∏adowanie i wy∏adowanie Êrodków strza∏owych odbywa si´ po zatrzymaniu ruchu wyciàgu.
§ 40. 1. Transport Êrodków strza∏owych przenoÊnikami taÊmowymi jest dozwolony wy∏àcznie przenoÊnikami
dopuszczonymi do stosowania w zak∏adach górniczych
do jazdy ludzi i pod nadzorem osoby dozoru ruchu.
Rozdzia∏ 5
2. Podczas transportu Êrodków strza∏owych przenoÊnikami taÊmowymi powinny byç spe∏nione nast´pujàce wymagania
1) transport odbywa si´ poza jazdà ludzi,
2) wsiadanie i wysiadanie osób przewo˝àcych Êrodki
strza∏owe powinno odbywaç si´ po zatrzymaniu
ruchu przenoÊnika,
3) w wyrobiskach i na przenoÊniku mogà przebywaç
wy∏àcznie pracownicy zatrudnieni przy transporcie
Êrodków strza∏owych i obs∏udze urzàdzeƒ oraz osoby dozoru ruchu nadzorujàce przewóz,
4) osoby jadàce na taÊmie przenoÊnika powinny zabezpieczyç naczynia zawierajàce Êrodki strza∏owe
przed ewentualnym ich stoczeniem,
Szczegó∏owe zasady u˝ywania Êrodków strza∏owych
§ 43. 1. Dla ka˝dego miejsca wykonywania robót
strza∏owych sporzàdza si´ metryk´ strza∏owà albo dokumentacj´ strza∏owà, w zale˝noÊci od rodzaju robót
strza∏owych, ich z∏o˝onoÊci oraz warunków, w których
roboty te sà wykonywane.
2. Metryka strza∏owa zawiera
1) cz´Êç opisowà, okreÊlajàcà
a) miejsce wykonywania robót strza∏owych, w zale˝noÊci od rodzaju zak∏adu górniczego — nazw´ przodka lub wyrobiska, z uwzgl´dnieniem
w szczególnoÊci pok∏adu, z∏o˝a, poziomu,
b) cel robót strza∏owych lub rodzaj techniki strzelniczej,
5) odst´p mi´dzy jadàcymi nie mo˝e byç mniejszy ni˝
10 m,
c) stopieƒ albo kategori´ zagro˝eƒ naturalnych,
zgodnie z obowiàzujàcym zaliczeniem miejsca
(pok∏adu, z∏o˝a, poziomu, rejonu, pi´tra) wykonywania robót strza∏owych,
6) rozpocz´cie i zakoƒczenie transportu Êrodków
strza∏owych odpowiednio sygnalizuje si´.
d) rodzaje u˝ywanych materia∏ów wybuchowych,
Êrodków inicjujàcych i zapalajàcych,
§ 41. 1. Transport Êrodków strza∏owych jest dozwolony wy∏àcznie kolejkami dopuszczonymi do stosowania w zak∏adach górniczych do jazdy ludzi.
e) sposób ∏àczenia zapalników,
2. Transport Êrodków strza∏owych kolejkami, o których mowa w ust. 1, odbywa si´ poza jazdà ludzi, wy-
g) maksymalnà liczb´ otworów strza∏owych (∏adunków) jednoczeÊnie odpalanych,
f) sposób inicjowania (pobudzania) ∏adunków materia∏ów wybuchowych,
h) maksymalny ∏adunek materia∏u wybuchowego
(pojedynczego otworu oraz w ca∏ej serii otworów lub ∏adunków),
§ 45. 1. Osoba wykonujàca roboty strza∏owe ewidencjonuje pobrane i zu˝yte Êrodki strza∏owe oraz rozlicza si´ z nich.
i) rodzaj i sposób wykonywania przybitki, stosowany sprz´t strza∏owy w szczególnoÊci zapalarki,
przewody, urzàdzenia do ∏adowania otworów
oraz omomierze strza∏owe,
2. Natychmiast po za∏adowaniu otworów strza∏owych Êrodkami strza∏owymi, przed ich odpaleniem,
osoba wykonujàca roboty strza∏owe wpisuje iloÊç za∏adowanych Êrodków strza∏owych do ewidencji, o której
mowa w ust.1.
j) dodatkowe warunki dotyczàce sposobu wykonywania robót strza∏owych oraz zachowania okreÊlonych rygorów zwiàzanych ze zwalczaniem zagro˝eƒ,
2) cz´Êç rysunkowà zawierajàcà szkic rozmieszczenia
otworów strza∏owych — ∏adunków materia∏u wybuchowego, z oznaczeniem kolejnoÊci stopni opóênieƒ zapalników w poszczególnych otworach strza∏owych.
3. Dokumentacja strza∏owa powinna spe∏niaç wymagania okreÊlone dla sporzàdzania metryk strza∏owych, a w zale˝noÊci od potrzeb uzasadnionych wzgl´dami technicznymi i bezpieczeƒstwa — dodatkowo zawieraç
1) obliczenia parametrów strzelania oraz zasi´gu
szkodliwych drgaƒ sejsmicznych,
2) opis organizacji i sposobu dostawy Êrodków strza∏owych na miejsce strzelania, przygotowania ∏adunków materia∏ów wybuchowych, ∏adowania
i odpalania tych ∏adunków, a tak˝e sposób zabezpieczenia przed skutkami strzelania,
3) szkice ∏adunków materia∏ów wybuchowych (ich
konstrukcje),
§ 46. W przypadku stwierdzenia nieodpowiedniej
jakoÊci Êrodków strza∏owych oraz stwierdzenia braku
odpowiedniego lub wadliwego dzia∏ania sprz´tu strza∏owego, wykonywanie robót strza∏owych jest niedozwolone.
§ 47. 1. Ka˝dorazowo uzbraja si´ i zak∏ada wy∏àcznie tyle naboi i ∏adunków materia∏ów wybuchowych,
ile b´dzie jednorazowo odpalonych.
2. Uzbrojone i za∏o˝one naboje i ∏adunki materia∏ów wybuchowych niezw∏ocznie si´ odpala.
§ 48. 1. Dzielenie, ∏amanie i usypywanie naboi materia∏ów wybuchowych jest niedozwolone, o ile w decyzjach o dopuszczeniu do stosowania w zak∏adach
górniczych nie postanowiono inaczej.
2. Niszczenie Êrodków strza∏owych jest niedozwolone.
§ 49. 1. Tylko w obecnoÊci osoby dozoru ruchu górniczego wykonuje si´ nast´pujàce roboty strza∏owe
1) strzelanie d∏ugimi otworami,
2) odpalanie centralne z powierzchni,
4) mapy górnicze z oznaczeniem stref zagro˝eƒ oraz
miejsc zabezpieczeƒ.
3) odpalanie grupowe,
4. Dokumentacj´ i metryk´, o których mowa
w ust.1, sporzàdzajà s∏u˝by strza∏owe zak∏adu górniczego.
5) roboty torpedujàce, prowadzone w zak∏adach górniczych wydobywajàcych kopaliny otworami wiertniczymi,
5. Dokumentacj´ strza∏owà zatwierdza kierownik
ruchu zak∏adu górniczego, a metryk´ strza∏owà — kierownik dzia∏u robót górniczych zak∏adu górniczego.
6) przy opróbowaniu otworów wiertniczych,
6. Osoby wykonujàce i dozorujàce prace zwiàzane
z robotami strza∏owymi powinny przestrzegaç ustaleƒ
zawartych odpowiednio w metryce strza∏owej albo dokumentacji strza∏owej.
§ 44. 1. Osoba wykonujàca roboty strza∏owe powinna u˝ywaç wy∏àcznie tych Êrodków strza∏owych, które
zosta∏y jej wydane w zak∏adzie górniczym.
2. Po ka˝dej zmianie roboczej niezu˝yte Êrodki
strza∏owe, dziennik strza∏owy i puste naczynia, którymi
transportowano te Êrodki, zwraca si´ do sk∏adu materia∏ów wybuchowych.
3. Puste naczynia, którymi transportowano Êrodki
strza∏owe, mogà byç zwracane i przechowywane w innym, ni˝ sk∏ad materia∏ów wybuchowych, pomieszczeniu specjalnie wyznaczonym do tego celu przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.
4) odpalanie zza tamy strza∏owej,
7) przy pracach sejsmicznych,
8) w szybach, szybikach i nadsi´w∏omach,
9) w warunkach szczególnego zagro˝enia, na zasadach okreÊlonych w odr´bnych przepisach.
2. Szczegó∏owe zasady wykonywania robot strza∏owych w warunkach szczególnego zagro˝enia okreÊlajà
przepisy dotyczàce bezpieczeƒstwa i higieny pracy,
prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpo˝arowego w podziemnych zak∏adach
górniczych.
3. Dla robót strza∏owych, o których mowa w ust. 1,
sporzàdza si´ dokumentacj´ strza∏owà, z zastrze˝eniem ust. 4.
4. W zak∏adach górniczych wydobywajàcych rudy
miedzi oraz cynku i o∏owiu roboty strza∏owe, o których
mowa w ust.1 pkt 3, nie wymagajà sporzàdzania dokumentacji strza∏owej.
§ 50. Przed przystàpieniem do ∏adowania Êrodków
strza∏owych
1) usuwa si´ z przodka lub odpowiednio zabezpiecza
przed uszkodzeniem narz´dzia, kable, przyrzàdy
i urzàdzenia mechaniczne,
2) osoby niezatrudnione przy pracach zwiàzanych z ∏adowaniem Êrodków strza∏owych wycofujà si´ do
miejsc bezpiecznych, z wyjàtkiem osób upowa˝nionych do kontrolowania robót strza∏owych,
3) zabezpiecza si´, przed dost´pem osób nieupowa˝nionych, dojÊcia do miejsca ∏adowania Êrodków
strza∏owych do otworów strza∏owych.
§ 51. 1. Przed przystàpieniem do wykonywania
czynnoÊci zwiàzanych z odpalaniem ∏adunków materia∏ów wybuchowych
1) wycofuje si´ ludzi do miejsc bezpiecznych, wyznaczonych przez osob´ dozoru ruchu górniczego,
2) zabezpiecza dojÊcia do strefy zagro˝enia przez ustawienie posterunków obsadzonych pracownikami
szczególnie sumiennymi i zdyscyplinowanymi,
a w razie braku potrzebnej liczby pracowników —
przez za∏o˝enie zagród ze znakami ostrzegawczymi, w szczególnoÊci tablicami, lampami, czerwonym Êwiat∏em lub czerwonymi choràgiewkami.
2. W podziemnych zak∏adach górniczych osoba wykonujàca roboty strza∏owe osobiÊcie wyznacza i odprowadza pracowników zabezpieczajàcych dojÊcia do
miejsca wykonywania robót strza∏owych oraz odwo∏uje tych pracowników po wykonaniu robót strza∏owych.
Kierownik ruchu zak∏adu górniczego mo˝e ustaliç inny
sposób zabezpieczenia dojÊç do miejsca wykonywania
robót strza∏owych.
3. BezpoÊrednio przed odpaleniem ∏adunków materia∏ów wybuchowych, osoba wykonujàca roboty
strza∏owe powinna poprzedziç czynnoÊç odpalania
okrzykiem „odpala si´”.
§ 52. 1. W przypadku gdy nie wszystkie ∏adunki materia∏ów wybuchowych odpali∏y lub istnieje co do tego
wàtpliwoÊç, osoba wykonujàca roboty strza∏owe mo˝e
wejÊç do miejsca za∏adowania materia∏ami wybuchowymi dopiero po up∏ywie 15 minut od chwili odpalenia.
2. W przypadku gdy po w∏àczeniu zapalarki nie nastàpi∏o odpalenie ∏adunków materia∏ów wybuchowych, osoba wykonujàca roboty strza∏owe powinna
zbadaç i usunàç przyczyn´ nieodpalenia oraz powtórzyç odpalenie.
§ 53. 1. Osoba wykonujàca roboty strza∏owe przeprowadza kontrol´ miejsca wykonywania tych robót
w celu wykrycia ewentualnych niewypa∏ów.
2. Kontrole miejsca wykonywania robót strza∏owych przeprowadza si´
1) przed rozpocz´ciem pracy,
2) przed przystàpieniem do wiercenia otworów strza∏owych,
Poz. 818
3) po odpaleniu ∏adunków materia∏ów wybuchowych,
je˝eli ustalona organizacja robót strza∏owych na to
pozwala.
3. Kontrole, o których mowa w ust. 1, mo˝e przeprowadzaç inna osoba ni˝ wykonujàca roboty strza∏owe, je˝eli posiada uprawnienia do wykonywania tych
robót; w takich przypadkach zakres i sposób przeprowadzania kontroli, o których mowa w ust. 1, ustala kierownik ruchu zak∏adu górniczego.
4. Ka˝dy stwierdzony niewypa∏ zg∏asza si´ osobie
dozoru ruchu górniczego.
5. Niewypa∏ powinien byç likwidowany w obecnoÊci osoby dozoru ruchu górniczego.
6. Likwidowanie niewypa∏u odbywa si´ w sposób
uniemo˝liwiajàcy jego przypadkowy wybuch.
7. W zasi´gu zagro˝enia ewentualnym wybuchem
niewypa∏u mogà byç wykonywane wy∏àcznie prace
zwiàzane z jego likwidowaniem.
8. W przypadku niemo˝noÊci likwidowania niewypa∏u na zmianie roboczej, podczas której zosta∏ on
stwierdzony, osoba wykonujàca roboty strza∏owe pozostaje w pobli˝u miejsca niewypa∏u do czasu przybycia osoby wykonujàcej roboty strza∏owe na nast´pnej
zmianie lub osoby dozoru ruchu albo miejsce to zabezpiecza przed dost´pem osób nieupowa˝nionych i zawiadamia o tym niezw∏ocznie osob´ dozoru ruchu dozorujàcà roboty strza∏owe.
9. Sposób likwidowania niewypa∏ów okreÊlajà odr´bne przepisy.
§ 54. 1. Osoba wykonujàca roboty strza∏owe osobiÊcie przygotowuje, za∏adowuje i przy∏àcza do sieci
strza∏owej oraz odpala ∏adunki materia∏ów wybuchowych.
2. W odkrywkowych zak∏adach górniczych oraz zak∏adach górniczych wydobywajàcych kopaliny otworami wiertniczymi odstàpienie od wymagaƒ okreÊlonych
w ust. 1 ustala si´ w organizacji robót strza∏owych.
W podziemnych zak∏adach górniczych kierownik ruchu
zak∏adu górniczego mo˝e zezwoliç na odstàpienie od
wymagaƒ okreÊlonych w ust. 1, ustalajàc rodzaj, miejsce, a tak˝e warunki bezpiecznego wykonywania robót
strza∏owych.
3. W przypadku niemo˝noÊci odpalenia ∏adunków
materia∏ów wybuchowych, osoba wykonujàca roboty
strza∏owe niezw∏ocznie zabezpiecza ∏adunki przed
przypadkowym wybuchem i dost´pem do nich osób
nieupowa˝nionych oraz zawiadamia osob´ dozoru ruchu dozorujàcà roboty strza∏owe.
§ 55. 1. Osoby zatrudnione podczas wykonywania
czynnoÊci zwiàzanych z zapalnikami elektrycznymi
nie mogà u˝ywaç wyrobów, w tym odzie˝y, bielizny
i obuwia, gromadzàcych ∏adunki elektrycznoÊci statycznej, zdolnych do zainicjowania Êrodków strza∏owych.
2. Zapalniki elektryczne powinny byç chronione
przed bezpoÊrednim zetkni´ciem si´ z jakimkolwiek
êród∏em lub przewodnikiem pràdu elektrycznego.
§ 56. Uzbrajanie i przygotowanie naboi udarowych
odbywa si´ w miejscu wykonywania robót strza∏owych, bezpoÊrednio przed ich u˝yciem. W wyjàtkowych przypadkach, uzasadnionych wzgl´dami bezpieczeƒstwa, czynnoÊci te mogà byç wykonywane w innym bezpiecznym miejscu, wyznaczonym przez kierownika s∏u˝by strza∏owej.
§ 57. 1. Koƒcówki przewodów zapalnika elektrycznego powinny byç zwarte i izolowane do chwili rozpocz´cia wykonywania po∏àczeƒ obwodu strza∏owego.
2. Zapalniki elektryczne ∏àczy si´ ze sobà w obwód
zapalnikowy w przodku
1) za pomocà szybkoz∏àczy — dla ich po∏àczenia szeregowego,
2) za poÊrednictwem anten z nieizolowanego drutu
miedzianego — dla ich po∏àczenia równoleg∏ego
i trójpierÊcieniowego,
3) przez skr´cenie koƒcówek ze sobà i zaizolowanie —
dla ich po∏àczenia szeregowo-równoleg∏ego skupionego lub równoleg∏o-szeregowego skupionego.
3. Rodzaj po∏àczenia zapalników elektrycznych ze
sobà powinien zapewniaç opornoÊç zast´pczà obwodu
zapalnikowego, wielokrotnie ni˝szà od opornoÊci urabianej ska∏y.
Poz. 818
za pomocà przyrzàdów, które nie zosta∏y do tego celu
dopuszczone.
§ 60. 1. Niedopuszczalne jest ∏àczenie w jeden obwód strza∏owy zapalników elektrycznych ró˝nych klas.
2. ¸àczenie zapalników elektrycznych ró˝nych rodzajów jest dopuszczalne.
§ 61. Do odpalania zapalników elektrycznych w obwodach strza∏owych u˝ywa si´ wy∏àcznie zapalarek
elektrycznych o wydajnoÊci dostosowanej do liczby zapalników odpalanych jednoczeÊnie.
§ 62. 1. Zapalarki, omomierze strza∏owe, przyrzàdy
do pomiarów pràdów b∏àdzàcych i próbniki ciàg∏oÊci
obwodów strza∏owych powinny posiadaç Êwiadectwo
przydatnoÊci, wystawione przez producenta. Nowe
Êwiadectwo przydatnoÊci, po przeprowadzonej naprawie sprz´tu, mo˝e wystawiç tak˝e jednostka, która
przeprowadzi∏a jego napraw´.
2. Dla sprz´tu, o którym mowa w ust. 1, prowadzi
si´ kart´ ewidencyjnà.
3. Sprz´t, o którym mowa w ust. 1, podlega kontroli
1) zewn´trznej — przeprowadzanej przez kierownika
s∏u˝by strza∏owej, nie rzadziej ni˝ raz na kwarta∏,
a tak˝e w przypadku stwierdzenia jego uszkodzenia
lub wadliwego dzia∏ania,
2) szczegó∏owej — przeprowadzanej przez
a) producenta,
b) zak∏ad naprawczy,
§ 58. 1. Linia strza∏owa powinna byç obustronnie
zwarta, a˝ do momentu przystàpienia do odpalania.
2. Dopuszczalne jest ∏àczenie obwodów zapalnikowych z linià strza∏owà przodkowymi przewodami
ochronnymi bezpoÊrednio przed przystàpieniem do
odpalania.
3. Wszystkie z∏àcza linii strza∏owej wykonuje si´
starannie i izoluje.
4. Dopuszczalne jest przy∏àczanie przewodów linii
strza∏owej do zapalarki elektrycznej na stanowisku odpalania, po uprzednim skontrolowaniu opornoÊci obwodu strza∏owego omomierzem strza∏owym. Je˝eli sà
stosowane zapalarki z blokadà opornoÊci, za zgodà kierownika s∏u˝by strza∏owej, pomiaru takiego mo˝na nie
przeprowadzaç.
5. Izolacj´ linii strza∏owych sprawdza si´ za pomocà miernika opornoÊci izolacji co najmniej raz w miesiàcu oraz sprawdza si´ po wystàpieniu niewypa∏ów.
WartoÊç opornoÊci izolacji nie mo˝e byç ni˝sza ni˝
200 kΩ.
§ 59. Niedopuszczalne jest wykonywanie pomiarów
opornoÊci lub kontroli ciàg∏oÊci w obwodach strza∏owych poza stanowiskiem odpalania, w tym wyszukiwanie wadliwych zapalników elektrycznych w przodkach,
c) rzeczoznawc´,
d) w∏aÊciciela sprz´tu lub przedsi´biorc´ uprawnionego do przeprowadzania takiej kontroli, pod
nadzorem i na warunkach okreÊlonych przez rzeczoznawc´.
4. Kontrol´, o której mowa w ust. 3 pkt 2, przeprowadza si´ nie rzadziej ni˝ raz w roku co 12 miesi´cy,
a w przypadku sprz´tu stosowanego w polach metanowych — nie rzadziej ni˝ co 6 miesi´cy.
5. Wyniki przeprowadzonych kontroli odnotowuje si´ w karcie ewidencyjnej i w Êwiadectwie przydatnoÊci.
§ 63. 1. Klucz lub korbk´ do uruchomienia zapalarki przechowuje si´ pod zamkni´ciem lub powinny znajdowaç si´ u osoby uprawnionej do odpalania ∏adunków materia∏ów wybuchowych.
2. Klucz lub korbk´, o których mowa w ust. 1, u˝ywa si´ dopiero w chwili odpalania.
§ 64. 1. Zapalark´ b´dàcà w u˝yciu na danej zmianie przechowuje si´ w zamkni´tej przodkowej skrzyni
strza∏owej, w podr´cznym albo ruchomym sk∏adzie
materia∏ów wybuchowych lub w innym miejscu wyznaczonym przez kierownika s∏u˝by strza∏owej.
2. Przed zakoƒczeniem zmiany roboczej zapalark´
oddaje si´ na przechowanie do sk∏adu materia∏ów wybuchowych lub innego pomieszczenia posiadajàcego
odpowiednie zamkni´cie. Pomieszczenie to wyznacza
kierownik ruchu zak∏adu górniczego.
2. W przypadku koniecznoÊci wykonywania robót
strza∏owych w mniejszych odleg∏oÊciach od okreÊlonych w ust. 1, stosuje si´ dodatkowe Êrodki bezpieczeƒstwa, ustalone przez rzeczoznawc´ i zatwierdzone
przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.
§ 65. 1. Kierownik s∏u˝by strza∏owej zak∏adu górniczego zabezpiecza roboty strza∏owe wykonywane
z u˝yciem zapalników elektrycznych przed mo˝liwoÊcià
ich przedwczesnego odpalenia spowodowanego pràdami b∏àdzàcymi.
3. Zapalniki elektryczne w pobli˝u czynnych nadajników wysokiej cz´stotliwoÊci powinny mieç przewody zapalnikowe zwini´te w motki i znajdowaç si´ wewnàtrz metalowej os∏ony.
2. Przed przystàpieniem do wykonania, po raz
pierwszy w danym miejscu, robót strza∏owych oraz
w przypadku stwierdzenia mo˝liwoÊci wystàpienia
pràdów b∏àdzàcych dokonuje si´ pomiarów nat´˝enia
tych pràdów.
3. Niezale˝nie od pomiarów, o których mowa
w ust. 2, w miejscach prowadzenia robót strza∏owych
wykonuje si´ okresowe pomiary nat´˝enia pràdów
b∏àdzàcych.
4. W przypadku wystàpienia pràdów b∏àdzàcych
o nat´˝eniu przekraczajàcym po∏ow´ nat´˝enia pràdu
lub impulsu zap∏onowego, bezpiecznych dla stosowanej klasy zapalników elektrycznych, prowadzenie robót
strza∏owych z u˝yciem takich zapalników jest niedozwolone.
5. W zak∏adzie górniczym znajduje si´ instrukcja,
zatwierdzona przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego, okreÊlajàca
1) odpowiedzialnoÊç w∏aÊciwych s∏u˝b za dokonywanie pomiarów pràdów b∏àdzàcych,
§ 67. 1. Szczegó∏owe zasady u˝ywania Êrodków
strza∏owych w zak∏adach górniczych okreÊla za∏àcznik
nr 3 do rozporzàdzenia.
2. Warunki u˝ywania Êrodków strza∏owych w zak∏adach górniczych okreÊla decyzja o dopuszczeniu do
stosowania w zak∏adach górniczych.
§ 68. 1. Ârodki strza∏owe nienadajàce si´ do u˝ytku
zwraca si´ producentowi lub unieszkodliwia.
2. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego zarzàdza
o unieszkodliwianiu Êrodków strza∏owych, które odbywa si´ wy∏àcznie pod bezpoÊrednim nadzorem kierownika s∏u˝by strza∏owej lub jego zast´pcy.
3. Unieszkodliwianie Êrodków strza∏owych przeprowadza si´ w bezpiecznej odleg∏oÊci od miejsc pracy, zabudowaƒ, dróg publicznych oraz obiektów, urzàdzeƒ i innych miejsc powszechnie dost´pnych, w sposób zabezpieczajàcy przed dost´pem osób nieupowa˝nionych.
2) sposób dokumentowania wyników pomiarów,
4. Szczegó∏owe zasady unieszkodliwiania Êrodków
strza∏owych nienadajàcych si´ do u˝ytku okreÊlajà
przepisy dotyczàce post´powania z odpadami.
3) sposób post´powania w zale˝noÊci od wyników
pomiarów,
§ 69. 1. Po ka˝dym unieszkodliwieniu Êrodków
strza∏owych sporzàdza si´ protokó∏, który zawiera
4) cz´stotliwoÊç wykonywania pomiarów nat´˝enia
pràdów b∏àdzàcych oraz stosowane do tego celu
przyrzàdy.
1) oznaczenie miejsca i czasu dokonanej czynnoÊci,
§ 66. 1. Wykonywanie robót strza∏owych przy u˝yciu zapalników elektrycznych w pobli˝u czynnych nadajników fal elektromagnetycznych wysokiej cz´stotliwoÊci wymaga zachowania minimalnych odleg∏oÊci
obwodów strza∏owych od urzàdzeƒ nadawczych, wynoszàcych w zale˝noÊci od mocy P nadajników
1) 10 m — dla 0,5 W < P ≤ 2,5 W,
2) 30 m — dla 2,5 W < P ≤ 30 W,
3) 60 m — dla 30 W < P ≤ 100 W,
4) 100 m — dla 100 W < P ≤ 250 W,
5) 200 m — dla 250 W < P ≤ 1 kW,
6) 500 m — dla 1 kW < P ≤ 5 kW,
7) 1500 m — dla 5 kW < P ≤ 50 kW,
8) 2200 m — dla stacji radarowych.
2) nazwiska osób, które unieszkodliwia∏y Êrodki strza∏owe,
3) wyszczególnienie rodzajów i iloÊci unieszkodliwionych Êrodków strza∏owych,
4) okreÊlenie przyczyny unieszkodliwienia i sposobu
jego przeprowadzenia.
2. Protokó∏, o którym mowa w ust. 1, podpisujà
osoby, które bra∏y udzia∏ w wykonywaniu czynnoÊci
unieszkodliwiania.
Rozdzia∏ 6
Szczegó∏owe zasady u˝ywania Êrodków strza∏owych
w podziemnych zak∏adach górniczych
§ 70. 1. Wykonywanie robót strza∏owych w promieniu mniejszym ni˝ 30 m od komory sk∏adowej sk∏adu
materia∏ów wybuchowych, w której znajdujà si´ Êrodki strza∏owe, jest niedozwolone.
2. Przebywanie ludzi w sk∏adzie materia∏ów wybuchowych, w którym znajdujà si´ Êrodki strza∏owe, podczas wykonywania robót strza∏owych w promieniu
mniejszym ni˝ 100 m od komory sk∏adowej jest niedozwolone.
z wyjàtkiem przypadków stosowania strzelania centralnego lub grupowego.
3. ¸àczna wielkoÊç ∏adunków materia∏ów wybuchowych odpalanych jednoczeÊnie podczas wykonywania
robót strza∏owych w promieniu mniejszym ni˝
100 m od komory sk∏adowej sk∏adu materia∏ów wybuchowych nie mo˝e przekraczaç 20 kg.
§ 72. 1. Miejsca schronienia pracowników i stanowiska odpalania ∏adunków wyznacza si´ i przystosowuje w taki sposób, aby zapewniona by∏a skuteczna
ochrona przed rozrzutem od∏amków, oberwaniem si´
ska∏ i gazami postrza∏owymi.
§ 71. 1. Podczas stosowania zapalników elektrycznych, przewody linii strza∏owej w wyrobiskach korytarzowych zelektryfikowanych prowadzi si´ po ociosach,
a w polach niemetanowych mogà byç prowadzone tak˝e pod stropem; na ociosach tych lub pod stropem nie
mogà znajdowaç si´ przewody elektryczne pod napi´ciem. Przewody linii strza∏owej nie mogà stykaç si´
z przedmiotami metalowymi i innymi przedmiotami
przewodzàcymi pràd.
2. Miejsca i stanowiska, o których mowa w ust. 1,
w wyrobisku korytarzowym lokalizuje si´ w schronie,
we wn´ce lub za za∏amaniem wyrobiska. Miejsca i stanowiska za za∏amaniem powinny byç usytuowane co
najmniej 10 m od naro˝a za∏amania.
2. W uzasadnionych przypadkach linia strza∏owa
mo˝e byç prowadzona po ociosie lub pod stropem, na
których znajdujà si´ przewody elektryczne pod napi´ciem, je˝eli
4. Schrony i wn´ki zabezpiecza si´ tak˝e przed
od∏amkami odbitymi.
1) jest wykonana z przewodu strza∏owego dwu˝y∏owego ze wspólnà pow∏okà zewn´trznà,
2) znajduje si´ w odleg∏oÊci co najmniej 20 cm od
przewodów elektrycznych,
3) jest wykonana z jednego odcinka lub poszczególne
jej odcinki sà ∏àczone za pomocà dopuszczonych
skrzynek ∏àczeniowych,
4) jest kontrolowana przez strza∏owego przed ka˝dym
strzelaniem.
3. Przepisu ust. 2 nie stosuje si´ do przodkowych
przewodów strza∏owych ochronnych wykonanych
z pojedynczych odcinków; d∏ugoÊç tych przewodów
nie mo˝e przekraczaç 10 m, a w zak∏adach rud metali
nie˝elaznych — 20 m.
4. Podczas centralnego lub grupowego odpalania
∏adunków materia∏ów wybuchowych wykonuje si´ sta∏e linie strza∏owe magistralne z przewodów dwu˝y∏owych oraz stosuje si´ zwieracze
1) w odleg∏oÊci do 10 m, za ka˝dym miejscem rozga∏´zienia przewodów linii strza∏owej magistralnej,
7. Odleg∏oÊç mi´dzy stanowiskami przy∏àczenia zapalarek powinna wynosiç co najmniej 10 m.
3. Miejsca i stanowiska, o których mowa w ust. 1 i 2,
wyznacza pisemnie osoba dozoru ruchu górniczego
dozorujàca roboty strza∏owe.
§ 73. Pracownicy nie powinni znajdowaç si´ mi´dzy miejscem odpalania a posterunkami lub zagrodami zabezpieczajàcymi wejÊcie do tego miejsca.
§ 74. Dozwolone jest wykonywanie robót strza∏owych w miejscach zaburzeƒ tektonicznych wy∏àcznie
na podstawie pisemnej zgody kierownika dzia∏u robót
górniczych.
§ 75. W przypadku prowadzenia przodka w kierunku innego wyrobiska, kierownik dzia∏u robót górniczych ustala okres, w którym zabezpiecza si´ dojÊcie do
miejsca spodziewanego przebicia.
§ 76. 1. Otwór strza∏owy za∏adowany Êrodkami
strza∏owymi zamyka si´ przybitkà.
2. W zak∏adach górniczych wydobywajàcych kopalin´ niepalnà w polach niemetanowych podczas strzelaƒ urabiajàcych mo˝na, za zgodà kierownika ruchu zak∏adu górniczego, nie zamykaç przybitkà za∏adowanego Êrodkami strza∏owymi otworu strza∏owego, je˝eli
jego d∏ugoÊç nie przekracza 6 m.
3. Rodzaje przybitki otworów strza∏owych oraz sposób ich wykonywania okreÊlajà odr´bne przepisy.
2) na przewodach linii strza∏owej przodka lub grupy
przodków w odleg∏oÊci do 10 m od miejsca przy∏àczenia ich do przewodów linii strza∏owej magistralnej.
§ 77. 1. Po wykonaniu wszystkich czynnoÊci przygotowawczych, poprzedzajàcych odpalenie, osoba wykonujàca roboty strza∏owe powinna opuÊciç miejsce za∏adowania materia∏ów wybuchowych jako ostatnia,
zaÊ po odpaleniu ∏adunków wchodziç do tego miejsca
jako pierwsza.
5. Dopuszczalne jest stosowanie linii strza∏owych
wykonanych z przewodów oponowych cztero˝y∏owych jako linii dwu˝y∏owych, je˝eli ich ˝y∏y sà po∏àczone równolegle parami.
2. Przepis ust. 1, w zakresie wchodzenia do miejsca
odpalania ∏adunków, nie dotyczy robót strza∏owych
wykonywanych w wyrobiskach zagro˝onych tàpaniami oraz strzelania centralnego i grupowego.
6. Ka˝dy przodek, w którym wykonywane sà roboty strza∏owe, mo˝e mieç oddzielnà lini´ strza∏owà,
3. Inne osoby ni˝ wymieniona w ust. 1 mogà wejÊç
do przodka po odpaleniu ∏adunków materia∏ów wybu-
chowych tylko za zgodà osoby wykonujàcej roboty
strza∏owe.
4. WejÊcie, o którym mowa w ust. 1—3, jest dozwolone dopiero po rozrzedzeniu gazów postrza∏owych,
jednak nie wczeÊniej ni˝ po up∏ywie 5 minut.
§ 78. Podczas wykonywania robót strza∏owych na
powierzchni podziemnych zak∏adów górniczych stosuje si´ odpowiednio przepisy dotyczàce wykonywania
robót strza∏owych w odkrywkowych zak∏adach górniczych.
Rozdzia∏ 7
Szczegó∏owe zasady u˝ywania Êrodków strza∏owych
w odkrywkowych zak∏adach górniczych, w zak∏adach
górniczych wydobywajàcych kopaliny otworami
wiertniczymi oraz przy wykonywaniu robót geologicznych
§ 79. 1. Otwór strza∏owy za∏adowany Êrodkami
strza∏owymi zamyka si´ przybitkà, z wyjàtkiem tych
metod strzelania, które nie wymagajà stosowania przybitki.
2. Do wykonywania przybitki stosuje si´ materia∏y
niepalne, które umo˝liwià ca∏kowite wype∏nienie
otworu strza∏owego od za∏adowanych Êrodków strza∏owych do wylotu tego otworu.
Poz. 818
si´ do wiadomoÊci pracownikom i osobom postronnym przez og∏oszenie na tablicach ostrzegawczych,
umieszczonych na terenie zak∏adu górniczego oraz
przy drogach i innych dojÊciach do strefy zagro˝enia.
Obowiàzek ten spoczywa na przedsi´biorcy.
3. Przedsi´biorca zawiadamia w∏aÊciwy organ gminy o miejscu, terminie i czasie wyznaczonym do odpalania ∏adunków materia∏u wybuchowego.
§ 83. 1. W zwiàzku z odpalaniem ∏adunku materia∏u wybuchowego, osoba wykonujàca roboty strza∏owe
powinna nadaç nast´pujàce ostrzegawcze sygna∏y
dêwi´kowe s∏yszalne w ca∏ej strefie zagro˝enia
1) sygna∏ pierwszy — jeden ciàg∏y ton, oznaczajàcy
„uprzedzenie”, nadawany po ukoƒczeniu ∏adowania materia∏ów wybuchowych, lecz przed wykonaniem obwodu strza∏owego; na sygna∏ ten wszystkie osoby niezatrudnione do wykonywania czynnoÊci odpalania powinny udaç si´ do schronów lub
poza stref´ rozrzutu od∏amków, a posterunki zabezpieczajàce zajàç wyznaczone stanowiska,
2) sygna∏ drugi — dwa ciàg∏e, bezpoÊrednio po sobie
nast´pujàce tony, oznaczajàcy „przygotowanie do
odpalania”, nadawany po stwierdzeniu wycofania
ludzi do schronów; na sygna∏ ten osoba wykonujàca roboty strza∏owe przygotowuje si´ do zapalania
lontów lub bada opór obwodu strza∏owego, a nast´pnie przy∏àcza zapalark´ do linii strza∏owej,
3. Rodzaj i sposób wype∏nienia przybitkà otworu
strza∏owego okreÊla metryka strza∏owa albo dokumentacja strza∏owa.
3) sygna∏ trzeci — jeden krótki ton, oznaczajàcy „odpalanie”, nadawany tu˝ przed zapaleniem lontów
lub uruchomieniem zapalarki,
4. W d∏ugich otworach strza∏owych minimalna d∏ugoÊç przybitki wynosi co najmniej 0,75 zabioru obliczeniowego.
4) sygna∏ czwarty — trzy ciàg∏e, bezpoÊrednio po sobie nast´pujàce tony, oznaczajàcy „odwo∏anie”,
nadawany po upewnieniu si´, ˝e wszystkie ∏adunki materia∏u wybuchowego odpali∏y, jednak nie
wczeÊniej ni˝ po up∏ywie 5 minut od momentu odpalenia; na sygna∏ ten posterunki zabezpieczajàce
oraz pozostali pracownicy mogà opuÊciç schrony.
§ 80. 1. Sta∏e linie przewodów strza∏owych prowadzi si´ na izolatorach.
2. W przypadku stosowania zwijanej linii strza∏owej, przewody nie mogà stykaç si´ z przedmiotami metalowymi oraz przewodzàcymi pràd.
§ 81. 1. Wokó∏ miejsca prowadzenia robót strza∏owych wyznacza si´ stref´ zagro˝enia, w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 4 do rozporzàdzenia, w której obr´bie powinno byç zapewnione bezpieczeƒstwo ludzi
i ochrona mienia przed skutkami odstrza∏ów.
2. Wewnàtrz strefy zagro˝enia urzàdza si´ odr´bne schrony o odpowiedniej wielkoÊci i wytrzyma∏oÊci
na uderzenia od∏amków, przeznaczone do ochrony
znajdujàcych si´ w strefie zagro˝enia osób wykonujàcych i nadzorujàcych roboty strza∏owe oraz pozosta∏ej za∏ogi.
2. Od chwili nadania sygna∏u pierwszego do chwili
nadania sygna∏u czwartego, o których mowa w ust. 1,
ruch w strefie zagro˝enia wstrzymuje si´, a dojÊcie do
tej strefy obstawia si´ posterunkami zabezpieczajàcymi; drogi o wi´kszym nasileniu ruchu ponadto zabezpiecza si´ dodatkowo zaporami.
§ 84. 1. Wykonywanie robót strza∏owych podczas
mg∏y, Ênie˝ycy i po zapadni´ciu zmroku jest niedozwolone.
§ 82. 1. Odpalanie ∏adunków materia∏ów wybuchowych odbywa si´ w porze najmniejszego nasilenia pracy i ruchu w pobli˝u strefy zagro˝enia.
2. Wykonywanie robót strza∏owych po zapadni´ciu
zmroku mo˝e si´ odbywaç tylko za zgodà kierownika
ruchu zak∏adu górniczego, pod warunkiem zastosowania oÊwietlenia zapewniajàcego widocznoÊç w miejscu
wykonywania robót strza∏owych i w strefie zagro˝enia;
warunki bezpiecznego wykonywania robót strza∏owych po zapadni´ciu zmroku okreÊla kierownik ruchu
zak∏adu górniczego.
2. Czas odpalania ∏adunku materia∏u wybuchowego oraz objaÊnienie sygna∏ów ostrzegawczych podaje
3. W przypadku prowadzenia robót strza∏owych po
zapadni´ciu zmroku, oprócz dêwi´kowych sygna∏ów
ostrzegawczych, o których mowa w § 83 ust. 1, stosuje si´ tak˝e sygna∏y Êwietlne o odpowiedniej cz´stotliwoÊci i d∏ugoÊci b∏ysków, widzialne w ca∏ej strefie zagro˝enia.
§ 85. 1. Roboty strza∏owe prowadzone z u˝yciem zapalników elektrycznych wykonuje si´, je˝eli odleg∏oÊç
wykonywania tych robót jest wi´ksza ni˝
Poz. 818
Êrodki bezpieczeƒstwa, ustalone przez rzeczoznawc´
i zatwierdzone przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego, lub stosuje si´ zapalniki nieelektryczne.
§ 86. Do wykonywania robót strza∏owych w podziemnych wyrobiskach górniczych odkrywkowych zak∏adów górniczych stosuje si´ odpowiednio przepisy
rozdzia∏u 6.
1) 300 m — w przypadku zapalników elektrycznych
klasy 0,2 A,
2) 200 m — w przypadku zapalników elektrycznych
klasy 0,45 A,
3) 100 m — w przypadku zapalników elektrycznych
klasy 2 A
— od energetycznych linii napowietrznych wysokiego
napi´cia i przewodów trakcyjnych kolei elektrycznej.
Rozdzia∏ 8
Przepisy koƒcowe
§ 87. Traci moc rozporzàdzenie Ministra Przemys∏u
i Handlu z dnia 19 paêdziernika 1994 r. w sprawie Êrodków strza∏owych i sprz´tu strza∏owego w zak∏adach
górniczych (Dz. U. Nr 135, poz. 702).
§ 88. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem 1 lipca 2002 r.
2. W przypadku gdy wyst´puje koniecznoÊç wykonywania robót strza∏owych w odleg∏oÊciach mniejszych ni˝ okreÊlone w ust. 1, stosuje si´ dodatkowe
Minister Gospodarki: J. Piechota
Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki
z dnia 17 czerwca 2002 r. (poz. 818)
Za∏àcznik nr 1
SZCZEGÓ¸OWE ZASADY
PRZECHOWYWANIA ÂRODKÓW STRZA¸OWYCH W SK¸ADACH MATERIA¸ÓW WYBUCHOWYCH
1. Ârodki strza∏owe przechowuje si´ w sk∏adach materia∏ów wybuchowych zlokalizowanych w miejscach
zabezpieczonych przed wszelkiego rodzaju zagro˝eniami górniczymi i wy∏adowaniami atmosferycznymi; sk∏ady te powinny znajdowaç si´ w takiej odleg∏oÊci od siebie, aby ewentualny wybuch Êrodków
strza∏owych w jednym sk∏adzie nie móg∏ spowodowaç wybuchu w innym sk∏adzie.
2. Naziemne i wg∏´bne sk∏ady materia∏ów wybuchowych lokalizuje si´ w miejscach
1) suchych i nienara˝onych na zalanie podczas powodzi,
2) dost´pnych dla transportu ko∏owego.
2.1. Przechowywanie Êrodków strza∏owych w naziemnych sk∏adach materia∏ów wybuchowych.
2.2. Naziemne sk∏ady materia∏ów wybuchowych,
o których mowa w § 13 ust. 1 pkt 2 lit. c) rozporzàdzenia, ze wzgl´du na ich budow´ dzieli si´ na
3) III — od 501 kg do 2000 kg,
4) IV — od 2001 kg do 5000 kg,
5) V — od 5001 kg do 10000 kg,
6) VI — od 10001 kg do 15000 kg,
7) VII — od 15001 kg do 20000 kg,
8) VIII — od 20001 kg do 50000 kg.
2.4. Sk∏ady materia∏ów wybuchowych naziemne oraz
wg∏´bne do g∏´bokoÊci 30 m lokalizuje si´ poza
terenami zabudowanymi, przy czym
1) najmniejsza odleg∏oÊç mi´dzy sk∏adami oraz
najmniejsza ich odleg∏oÊç od magazynów ∏atwo zapalnych materia∏ów o pojemnoÊci powy˝ej 2000 litrów paliwa, sieci gazowych, stacji radiowych, telewizyjnych i radarowych dla poszczególnych klas sk∏adów powinna wynosiç
a) I — 300 m,
b) II — 500 m,
1) sk∏ady materia∏ów wybuchowych — jako budynki wolno stojàce,
c) III — 750 m,
2) sk∏ady materia∏ów wybuchowych — jako szafki
pancerne lub opancerzone.
e) V — 1300 m,
2.3. W zale˝noÊci od maksymalnej pojemnoÊci, naziemne sk∏ady materia∏ów wybuchowych dzieli
si´ na nast´pujàce klasy
1) I — do 250 kg,
2) II — od 251 kg do 500 kg,
d) IV — 1000 m,
f) VI — 1600 m,
g) VII — 1900 m,
h) VIII — 3700 m,
2) najmniejsza odleg∏oÊç od osiedli, dróg publicznych i kolejowych, mostów, obiektów zak∏adów
(fabryk), zbiorników i linii wysokiego napi´cia
mi´dzy sk∏adami materia∏ów wybuchowych
powinna wynosiç dla klasy
a) I — 200 m,
b) II — 250 m,
c) III — 500 m,
d) IV — 750 m,
e) V — 900 m,
f) VI — 1000 m,
g) VII — 1100 m,
h) VIII — 1800 m,
3) najmniejsza odleg∏oÊç sk∏adów materia∏ów wybuchowych zaliczanych do danej klasy od budynków mieszkalnych, dróg o mniejszym ruchu
oraz dróg kolejowych o ruchu wy∏àcznie towarowym, sk∏adów ∏atwo zapalnych materia∏ów
o pojemnoÊci powy˝ej 1000 litrów, urzàdzeƒ
specjalnych, odpornych na dzia∏anie fali detonacyjnej (np. ˝elazne i ˝elbetowe mosty, stalowe i ˝elbetowe wie˝e, elewatory) oraz linii wysokiego napi´cia zasilajàcych wy∏àcznie obiekty zak∏adu górniczego powinna wynosiç
Poz. 818
2.7. W przypadku gdy poszczególne komory przeznaczone na 2000—5000 kg materia∏ów wybuchowych oraz na Êrodki inicjujàce w sk∏adach klas
IV—VIII sà obwa∏owane, mogà byç budowane
w odleg∏oÊci nie mniejszej ni˝ 30 m od siebie (odleg∏oÊç mi´dzy zewn´trznymi Êcianami komór);
w takim przypadku obowiàzujà odleg∏oÊci okreÊlone w pkt 2.4. ustalone dla sk∏adów klasy IV, przy
czym zmniejszone odleg∏oÊci o po∏ow´, o których
mowa w pkt 2.6., nie mogà byç stosowane.
2.8. W przypadku gdy Êrodki strza∏owe przechowywane w sk∏adach materia∏ów wybuchowych klasy
IV—VIII typu zespo∏owego (komory obok siebie)
wydaje si´ w puszkach, nape∏nianie powinno odbywaç si´ w odr´bnej obwa∏owanej komorze wydawczej sk∏adajàcej si´ z komory i przedsionka,
zlokalizowanej na ogrodzonym terenie sk∏adu
materia∏ów wybuchowych, w odleg∏oÊci co najmniej 30 m od pozosta∏ych komór.
2.9. Sk∏ad materia∏ów wybuchowych, z wyjàtkiem
sk∏adu ruchomego, otacza si´ obwa∏owaniem
z ziemi, gliny lub piasku dla klasy
1) I do III — o wysokoÊci 1,0 m powy˝ej szczytu
dachu,
a) I — 100 m,
2) IV — o wysokoÊci 1,5 m powy˝ej szczytu dachu,
b) II — 150 m,
3) V do VIII — o wysokoÊci 2,0 m powy˝ej szczytu
dachu.
c) III — 300 m,
2.10. Obwa∏owanie powinno posiadaç co najmniej
1 m szerokoÊci w koronie dla sk∏adów materia∏ów
wybuchowych klasy I—IV, a 1,5 m szerokoÊci dla
sk∏adów materia∏ów wybuchowych klasy V—VIII.
d) IV — 400 m,
e) V — 500 m,
f) VI — 600 m,
2.11. Odleg∏oÊç Êcian sk∏adu od podstawy wa∏u nie
mo˝e byç mniejsza ni˝ 1 m ani wi´ksza ni˝ 3 m.
g) VII — 750 m,
h) VIII — 1340 m.
2.5. W stosunku do wszystkich sk∏adów materia∏ów
wybuchowych, z wyjàtkiem sk∏adów ruchomych
o pojemnoÊci ró˝niàcej si´ bardziej ni˝ o ± 25% od
granicznych wartoÊci ustalonych klas, najmniejsze odleg∏oÊci oblicza si´ wed∏ug wzoru
L = K√Q
gdzie poszczególne symbole oznaczajà
L — najmniejszà odleg∏oÊç wyra˝onà w metrach,
K — wynosi odpowiednio: 16 — dla pkt 2.4.
ppkt 1), 8 — dla pkt 2.4. ppkt 2) i 6 — dla
pkt 2.7.,
Q — pojemnoÊç sk∏adu materia∏ów wybuchowych wyra˝onà w kilogramach
— z tym, ˝e przyj´ta odleg∏oÊç nie mo˝e byç
mniejsza od odleg∏oÊci klasy ni˝szej; maksymalna pojemnoÊç sk∏adu nie mo˝e przekraczaç
50000 kg materia∏ów wybuchowych.
2.6. Odleg∏oÊci okreÊlone w pkt 2.4. mogà byç zmniejszone najwy˝ej o po∏ow´, z wyjàtkiem przypadków okreÊlonych w pkt 2.7., gdy w pobli˝u sk∏adów materia∏ów wybuchowych znajdujà si´ naturalne zapory (las, wzgórza) bàdê chroniony obiekt
znajduje si´ w kotlinie poni˝ej poziomu terenu
sk∏adu materia∏ów wybuchowych.
2.12. Mi´dzy podstawà wa∏u a sk∏adem powinny znajdowaç si´ rowy odwadniajàce lub instalacja kanalizacyjna umo˝liwiajàce odprowadzenie wody
poza obr´b wa∏u. Przestrzeƒ mi´dzy podstawà
wa∏u a sk∏adem powinna byç utrzymana w nale˝ytej czystoÊci. U˝ywanie tej przestrzeni do sk∏adowania pró˝nego opakowania lub do innych celów jest niedopuszczalne. DojÊcie przez obwa∏owanie powinno prowadziç po linii ∏amanej lub
powinno byç chronione od zewnàtrz odr´bnym
wa∏em (wa∏ czo∏owy), zas∏aniajàcym otwór wejÊciowy. Wa∏ czo∏owy powinien
1) byç wykonany w odleg∏oÊci nie mniejszej ni˝
1 m i nie wi´kszej ni˝ 3 m, liczàc mi´dzy podstawami wa∏u,
2) posiadaç d∏ugoÊç dwa razy wi´kszà od szerokoÊci wejÊcia we w∏aÊciwym obwa∏owaniu,
mierzonym na wysokoÊci korony.
2.13. Ârodki strza∏owe przechowuje si´ w sk∏adzie materia∏ów wybuchowych, który wraz z obwa∏owaniem powinien byç ogrodzony. Odleg∏oÊç ogrodzenia od obwa∏owania powinna wynosiç co najmniej 30 m dla sk∏adów materia∏ów wybuchowych sta∏ych, co najmniej 20 m dla sk∏adów materia∏ów wybuchowych tymczasowych oraz co
najmniej 10 m dla sk∏adów podr´cznych. Odleg∏oÊç ogrodzenia od sk∏adów materia∏ów wybu-
chowych ruchomych powinna wynosiç co najmniej 30 m. Ogrodzenie powinno posiadaç wysokoÊç nie mniejszà ni˝ 2,5 m przy sk∏adach sta∏ych
i tymczasowych oraz 1,8 m przy sk∏adach materia∏ów wybuchowych podr´cznych i ruchomych.
2.14. W przypadku stosowania ogrodzenia z drutu kolczastego, druty poziome mi´dzy s∏upami powinny byç poprowadzone w odleg∏oÊci 0,15 m od siebie i byç wzmocnione drutem kolczastym prowadzonym na krzy˝ mi´dzy s∏upami. W ogrodzeniu
powinny byç wykonane drzwi wjazdowe i wejÊciowe zamykane na klucz.
2.15. Wokó∏ sk∏adu materia∏ów wybuchowych powinna byç ustalona strefa ochronna o szerokoÊci nie
mniejszej ni˝ 10 m od ogrodzenia, oznaczona tablicami ostrzegawczymi z napisem „Niepowo∏anym wst´p wzbroniony” lub „Nieupowa˝nionym
wst´p wzbroniony”.
Teren ogrodzony oraz strefa ochronna nie mo˝e
byç zadrzewiona i posiadaç ∏atwo zapalne poszycie.
2.16. Sk∏ad materia∏ów wybuchowych zabezpiecza si´
przed wy∏adowaniami atmosferycznymi piorunochronem wykonanym zgodnie z Polskimi Normami. PrzydatnoÊç urzàdzenia sprawdza si´ przynajmniej raz w roku przed dniem 1 kwietnia oraz po
burzy z wy∏adowaniami atmosferycznymi.
2.17. Prowadzenie jakichkolwiek przewodów, w szczególnoÊci energetycznych, gazowych i wodnych
ponad oraz pod sk∏adem materia∏ów wybuchowych jest niedopuszczalne.
2.18. Ârodki strza∏owe mogà byç przechowywane
w sk∏adzie materia∏ów wybuchowych, jako budynku wolno stojàcym, je˝eli spe∏nia nast´pujàce
wymagania
1) posiada odpowiednià iloÊç komór,
Poz. 818
7) wszystkie drzwi znajdujàce si´ w sk∏adzie powinny byç jednoskrzyd∏owe, ˝elazne, pe∏ne,
szerokoÊci co najmniej 1 m i wysokoÊci co najmniej 2 m, otwierane na zewnàtrz; drzwi wejÊciowe do sk∏adu powinny byç podwójne, wykonane z blachy ˝elaznej o gruboÊci co najmniej 5 mm, na ramie z ˝elaza kàtowego, z poprzecznymi wzmocnieniami, a blacha powinna
byç spawana na wszystkich ∏àczeniach dost´pnych z zewnàtrz,
8) przewietrzniki powinny byç wykonane w sposób uniemo˝liwiajàcy dost´p do wn´trza sk∏adu (w kszta∏cie litery „Z”) i zaopatrzone obustronnie w g´ste siatki; wykonywanie przewietrzników z komór sk∏adowych na zewnàtrz
jest niedozwolone.
2.19. Drzwi w sk∏adzie materia∏ów wybuchowych
1) osadza si´ na zawiasach niedajàcych si´ z zewnàtrz uszkodziç,
2) zaopatruje si´ w dwa zamki (umocowane od
wewnàtrz), patentowe, dwuobrotowe i co najmniej 8-zapadkowe,
3) osadza w zabetonowanych ˝elaznych ramach.
2.20. Ârodki strza∏owe mogà byç przechowywane
w sk∏adzie materia∏ów wybuchowych w postaci
szafek pancernych, który posiada odpowiednià
liczb´ szafek przeznaczonych do oddzielnego ich
przechowywania.
2.21. Szafki pancerne umieszcza si´ na warstwie betonowej o gruboÊci co najmniej 0,10 m i otacza warstwà betonowà o gruboÊci co najmniej 0,12 m;
ponadto od góry, od ty∏u i z boku ka˝dà szafk´ obsypuje si´ warstwà ziemi o gruboÊci co najmniej
0,5 m. Wymagania te nie dotyczà wpuszczonych
i utwierdzonych w skale szafek pancernych. Ka˝da szafka pancerna powinna byç uziemiona.
4) wysokoÊç komór powinna wynosiç co najmniej 2,20 m,
2.22. Obetonowanie szafek pancernych nie jest wymagane, gdy szafka pancerna s∏u˝y jako sk∏ad do
przechowywania Êrodków strza∏owych w jednym
miejscu przez okres nieprzekraczajàcy 9 miesi´cy.
2.23. Ârodki strza∏owe mogà byç przechowywane
w sk∏adzie materia∏ów wybuchowych w postaci
szafek opancerzonych drewnianych obitych blachà, które posiadajà odpowiednià liczb´ szafek
przeznaczonych do oddzielnego przechowywania Êrodków strza∏owych, przy czym szafki te
5) Êciany sk∏adu sà od wewnàtrz wybielone,
a pod∏ogi wykonane z betonu lub z ceg∏y, pokryte zaprawà cementowà,
1) ustawia si´ na podk∏adach niepalnych i ok∏ada
si´ papà z boków i od góry oraz przysypuje ziemià,
6) ka˝da komora powinna posiadaç jedno bezpoÊrednie wejÊcie z przedsionka ∏àczàcego poszczególne komory (przedsionek komór) przez
drzwi otwierajàce si´ na zewnàtrz komory. SzerokoÊç przedsionka komór powinna wynosiç
co najmniej 1,5 m; przedsionek komór powinien posiadaç jedno bezpoÊrednie wejÊcie
z przedsionka sk∏adu i drzwi otwierajàce si´ na
zewnàtrz przedsionka komór. SzerokoÊç i d∏ugoÊç przedsionka sk∏adu powinna wynosiç co
najmniej po 1,5 m,
2) obwa∏owuje si´ na wysokoÊç 1 m ponad szczyt
skrzyƒ, zaÊ obwa∏owanie powinno posiadaç co
najmniej 1 m szerokoÊci w koronie; szerokoÊç
dojÊcia do szafek powinna wynosiç co najmniej 1,5 m.
2) jego zewn´trzne Êciany wykonane sà z materia∏ów niepalnych (mur, beton albo prefabrykaty) o gruboÊci co najmniej 0,38 m; dach budynku powinien byç lekki i wykonany z materia∏u
niepalnego,
3) Êciany komór wykonane sà z takich materia∏ów
jak zewn´trzne Êciany sk∏adów, z tym ˝e gruboÊç ich powinna wynosiç co najmniej 0,25 m,
2.24. DojÊcie do szafek przez obwa∏owanie chroni si´
od zewnàtrz wa∏em (wa∏ czo∏owy) zas∏aniajàcym
otwór wejÊciowy; wa∏ czo∏owy
1) wznosi si´ w odleg∏oÊci nie mniejszej ni˝ 1 m,
liczàc mi´dzy podstawami wa∏u oraz
2) powinien posiadaç dwa razy wi´kszà d∏ugoÊç
ni˝ szerokoÊç wejÊcia we w∏aÊciwym obwa∏owaniu mierzonym na wysokoÊci korony.
2.25. W przejÊciu obok szafek powinna znajdowaç si´
kanalizacja umo˝liwiajàca odprowadzenie wód
poza obr´b wa∏u albo zastosowane inne sposoby
zabezpieczajàce skrzynie przed zalaniem wodà;
wejÊcie do wykopu, gdzie znajdujà si´ szafki, powinno posiadaç schody.
3. Przechowywanie Êrodków strza∏owych w podziemnych sk∏adach materia∏ów wybuchowych.
3.1. Ârodki strza∏owe mogà byç przechowywane
w sta∏ych podziemnych sk∏adach materia∏ów wybuchowych, które sà zaprojektowane i wykonane
zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w Polskiej
Normie dotyczàcymi projektowania i wykonania
podziemnych sk∏adów materia∏ów wybuchowych.
3.2. Przepis pkt 3.1. stosuje si´ odpowiednio do podziemnych tymczasowych i podr´cznych sk∏adów
materia∏ów wybuchowych.
3.3. W wyrobiskach zaliczonych do klasy B zagro˝enia
wybuchem py∏u w´glowego, stanowiàcych dojÊcie do sk∏adu materia∏ów wybuchowych, zabudowuje si´ zapory przeciwwybuchowe py∏owe
lub wodne.
4. Przechowywanie Êrodków strza∏owych w wg∏´bnych sk∏adach materia∏ów wybuchowych.
4.1. Ârodki strza∏owe mogà byç przechowywane
w sk∏adach materia∏ów wybuchowych wg∏´bnych (wykonanych w stoku górskim, pagórku),
które lokalizuje si´ i buduje zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w pkt 3.1. i 3.2.; wymagania
okreÊlone w pkt 2.2.—2.15. oraz w przypadku
urzàdzania komór sk∏adowych na g∏´bokoÊci
mniejszej ni˝ 30 m od powierzchni, wymagania
okreÊlone w pkt 2.5. i 2.8. stosuje si´ z poni˝szymi
zmianami
1) wymagane jest wykonanie tylko wa∏u czo∏owego o wysokoÊci co najmniej 1,0 m powy˝ej wejÊcia do sk∏adu materia∏ów wybuchowych,
2) odleg∏oÊç ogrodzenia we wszystkich kierunkach liczy si´ od podstawy wa∏u czo∏owego
w rzucie poziomym,
3) wylot szybika wentylacyjnego zabezpiecza si´
tak˝e ogrodzeniem w promieniu co najmniej
10 m,
4) wejÊcia do sk∏adu oraz wylot szybika wentylacyjnego zabezpiecza si´ przed wy∏adowaniami
atmosferycznymi.
5. Instalacje oÊwietlenia elektrycznego oraz instalacja
grzewcza sk∏adów materia∏ów wybuchowych.
5.1. W sk∏adach materia∏ów wybuchowych wyposa˝onych w sta∏e oÊwietlenie elektryczne, w których
przechowywane sà Êrodki strza∏owe, powinno
znajdowaç si´ oÊwietlenie zast´pcze w postaci zamkni´tych lamp r´cznych akumulatorowych.
5.2. Instalacj´ oÊwietleniowà wykonuje si´ z zastosowaniem osprz´tu i lamp budowy zamkni´tej
Poz. 818
i opraw oÊwietleniowych ze szklanym kloszem
i metalowym koszem ochronnym.
W podziemnych sk∏adach materia∏ów wybuchowych instalacj´ oÊwietleniowà wykonuje si´ z zastosowaniem osprz´tu i lamp dopuszczonych do
stosowania w zak∏adach górniczych na zasadach
okreÊlonych w odr´bnych przepisach.
5.3. W komorach sk∏adowych i komorze wydawczej
oprawy oÊwietleniowe umieszcza si´ we wn´kach przedniej lub tylnej Êciany komory, wykonanych na wysokoÊci powy˝ej poziomu sk∏adowania opakowaƒ z Êrodkami strza∏owymi. Od strony
chodnika sk∏adowego (przedsionka komór) wn´k´ zabezpiecza si´ przed mo˝liwoÊcià dost´pu do
komory. W komorze wydawczej dodatkowo montuje si´ opraw´ oÊwietleniowà we wn´ce nad sto∏em wydawczym.
5.4. W chodnikach sk∏adowych podziemnych i wg∏´bnych sk∏adów materia∏ów wybuchowych oraz
w przedsionkach komór naziemnych sk∏adów
materia∏ów wybuchowych oprawy oÊwietleniowe montuje si´ pod stropem.
5.5. Instalacj´ elektrycznà wykonuje si´ w sposób zabezpieczajàcy jà przed uszkodzeniami mechanicznymi oraz w sposób wykluczajàcy mo˝liwoÊç powstania po˝aru.
5.6. Jako Êrodek ochronny przed ra˝eniem pràdem
elektrycznym stosuje si´ system uziemiajàcych
przewodów ochronnych.
5.7. Instalacj´ elektrycznà prowadzi si´ bezpoÊrednio
pod stropem, z zastosowaniem kabli z ˝y∏ami
miedzianymi.
5.8. Niedopuszczalne jest prowadzenie instalacji elektrycznych w komorach sk∏adowych materia∏ów
wybuchowych i komorze wydawczej, stosowanie
gniazd wtykowych oraz r´cznych lamp zasilanych
z sieci elektrycznej.
5.9. Dla unikni´cia pozostawienia instalacji elektrycznej pod napi´ciem, przy opuszczaniu sk∏adu materia∏ów wybuchowych stosuje si´ odpowiednià
blokad´ wy∏àczajàcà instalacj´ elektrycznà sk∏adu
po zamkni´ciu g∏ównych drzwi sk∏adowych; blokad´ wykonuje si´ w sposób umo˝liwiajàcy obs∏udze korzystanie z oÊwietlenia elektrycznego po
zamkni´ciu si´ w sk∏adzie.
5.10. Zasilanie urzàdzeƒ elektrycznych zainstalowanych w sk∏adzie materia∏ów wybuchowych odbywa si´ z sieci z izolowanym punktem neutralnym
(uk∏ad IT) z oddzielnego transformatora separacyjnego przeznaczonego wy∏àcznie do zasilania
instalacji sk∏adu materia∏ów wybuchowych poprzez aparatur´ ∏àczeniowà umieszczonà poza
sk∏adem materia∏ów wybuchowych. Sieç t´ wyposa˝a si´ w zabezpieczenie up∏ywowe centralne
i blokujàce, powodujàce wy∏àczenie napi´cia zasilania w przypadku obni˝enia si´ rezystancji izolacji poni˝ej wartoÊci dopuszczalnej.
5.11. W rozdzielni powinien znajdowaç si´ g∏ówny wy∏àcznik elektryczny z napisem „G∏ówny wy∏àcznik
sk∏adu materia∏ów wybuchowych”, od∏àczajàcy
zasilanie instalacji elektrycznego oÊwietlenia
sk∏adu materia∏ów wybuchowych na wszystkich
biegunach i zabezpieczony przed manipulowaniem przez osoby nieupowa˝nione.
1) od +10°C do +30°C — materia∏y wybuchowe nitroglicerynowe (o zawartoÊci nitrogliceryny
powy˝ej 10%),
5.12. Tory w sk∏adzie odizolowuje si´ elektrycznie od
torów poza sk∏adem. Odizolowanie to wykonuje
si´ wewnàtrz sk∏adu, tu˝ za g∏ównymi drzwiami
sk∏adu w taki sposób, aby wózek kopalniany nie
naruszy∏ izolacji.
2) od –10°C do +30°C — materia∏y wybuchowe
trudno zamarzalne,
5.13. W przypadku zasilania naziemnego i wg∏´bnego
sk∏adu materia∏ów wybuchowych z elektrycznej
linii napowietrznej, którà mo˝e byç tylko linia niskiego napi´cia, przy∏àcze wykonuje si´ kablem
ziemnym ze s∏upa ustawionego co najmniej
20 m od budynku sk∏adu materia∏ów wybuchowych (wejÊcia do sk∏adu materia∏ów wybuchowych wg∏´bnego).
5.14. Wszystkie cz´Êci urzàdzeƒ wykonywanych z metalu, nienale˝àcych do obwodu elektrycznego,
uziemia si´ przez przy∏àczenie ich do systemu
uziemiajàcych przewodów ochronnych w sk∏adzie materia∏ów wybuchowych.
3) od 0°C do +30°C — materia∏y wybuchowe
amonowosaletrzane.
Ka˝dà komor´ sk∏adowà materia∏ów wybuchowych zaopatruje si´ w sprawny termometr ze
skalà Celsjusza.
6.2. Ogólna iloÊç materia∏ów wybuchowych sk∏adowanych w jednej komorze sk∏adu materia∏ów wybuchowych nie powinna przekraczaç 5000 kg.
6.3. Przechowywanie materia∏ów wybuchowych
w jednej komorze sk∏adowej lub jednej szafce razem z Êrodkami inicjujàcymi i zapalajàcymi jest
niedozwolone.
6.4. Lonty detonujàce i pobudzacze wybuchowe mogà byç przechowywane razem z materia∏ami wybuchowymi, na odr´bnych pó∏kach.
5.15. W sk∏adzie materia∏ów wybuchowych przeprowadza si´ kontrol´ instalacji elektrycznych przynajmniej raz na kwarta∏ przez osob´ dozoru ruchu
o specjalnoÊci elektrycznej, a wyniki kontroli wpisuje do ksià˝ki kontroli sk∏adu materia∏ów wybuchowych.
6.5. W przypadku gdy w jednej komorze sk∏adowej sà
przechowywane ró˝ne materia∏y wybuchowe lub
pobudzacze wybuchowe i lonty detonujàce, oddziela si´ je od siebie przegrodà bàdê przechowuje na odr´bnej pó∏ce.
5.16. Sk∏ady materia∏ów wybuchowych tymczasowych, podr´cznych, ruchomych i w postaci szafek
pancernych lub opancerzonych oÊwietla si´ za
pomocà r´cznych lamp górniczych, dopuszczonych do stosowania w zak∏adach górniczych.
6.6. Lonty prochowe i zapalniki proste oraz proch bezdymny mogà byç przechowywane w magazynach materia∏ów na powierzchni, w oddzia∏ach
przeznaczonych do przechowywania materia∏ów
∏atwopalnych.
5.17. Ârodki strza∏owe przechowuje si´ tylko w sk∏adach ogrzewanych wodà goràcà i ogrzewanym
powietrzem. Temperatury medium grzejnego powinny byç tak dobrane, aby temperatura powierzchni zewn´trznej grzejników nie przekracza∏a 75°C. Grzejniki centralnego ogrzewania powinny byç g∏adkie i pomalowane farbà ochronnà,
mogà byç instalowane wy∏àcznie w chodnikach
dojÊciowych lub w przedsionkach komór sk∏adowych. Odleg∏oÊç grzejników od Êcian i wszelkich
urzàdzeƒ powinna wynosiç co najmniej 0,15 m.
Grzejniki utrzymuje si´ w sta∏ej czystoÊci, nie
mo˝na na nich ani te˝ nad nimi k∏aÊç i zawieszaç
cz´Êci odzie˝y, szmat oraz u˝ywaç do podgrzewania jakichkolwiek substancji.
6.7. W naziemnych sk∏adach materia∏ów wybuchowych dopuszczalne jest przechowywanie nast´pujàcych iloÊci materia∏ów wybuchowych
5.18. Nagrzewnice i wentylatory instalacji ogrzewania
powietrzem umieszcza si´ poza pomieszczeniami
sk∏adu materia∏ów wybuchowych. Ogrzewane
powietrze mo˝e byç doprowadzane wy∏àcznie do
chodników dojÊciowych lub przedsionków komór
sk∏adowych.
Instalacja do ogrzewania powinna byç tak zaprojektowana i wykonana, aby wyklucza∏a mo˝liwoÊç wprowadzenia do sk∏adu materia∏ów wybuchowych pràdów b∏àdzàcych.
6. Szczegó∏owe warunki przechowywania Êrodków
strza∏owych w sk∏adach materia∏ów wybuchowych.
6.1. Dopuszczalne jest przechowywanie Êrodków
strza∏owych w nast´pujàcych temperaturach
1) w sk∏adach materia∏ów wybuchowych sta∏ych,
stanowiàcych jeden obiekt lub zespó∏ budynków wolno stojàcych, do 50 000 kg,
2) w sk∏adach materia∏ów wybuchowych sta∏ych
w postaci szafek pancernych od 100 kg do
250 kg materia∏ów wybuchowych, w zale˝noÊci od rozmiarów szafki, oraz do 500 kg w zespole szafek,
3) w sk∏adach materia∏ów wybuchowych tymczasowych w postaci szafek pancernych lub szafek
opancerzonych (drewnianych obitych blachà)
do 500 kg materia∏ów wybuchowych,
4) w sk∏adach materia∏ów wybuchowych ruchomych iloÊç materia∏ów wybuchowych okreÊla
decyzja dopuszczajàca typ ruchomego sk∏adu.
6.8. W naziemnych sk∏adach materia∏ów wybuchowych sp∏onki oraz zapalniki umieszcza si´ w odr´bnej komorze, z zachowaniem odleg∏oÊci od
miejsca przechowywania materia∏ów wybuchowych obliczonej wed∏ug wzoru
l = 0,06√n
gdzie poszczególne symbole oznaczajà
l — odleg∏oÊç wyra˝onà w metrach,
n — iloÊç zapalników lub sp∏onek.
6.9. W sk∏adach materia∏ów wybuchowych klasy
IV—VIII typu zespo∏owego (komory obok siebie)
Êrodki inicjujàce mogà byç przechowywane wy∏àcznie w oddzielnej obwa∏owanej komorze w odleg∏oÊci nie mniejszej ni˝ 30 m od komór sk∏adowych materia∏ów wybuchowych, liczàc t´ odleg∏oÊç mi´dzy Êcianami zewn´trznymi komór sk∏adowych dla materia∏ów wybuchowych a Êcianami komory na Êrodki inicjujàce.
6.10. Materia∏y wybuchowe przechowywane w szafkach pancernych lub opancerzonych mogà byç
prze∏adowywane do puszek przed sk∏adem materia∏ów wybuchowych tylko poza obwa∏owaniem,
w miejscu os∏oni´tym daszkiem wykonanym
z materia∏u niepalnego w celu ochrony przed
deszczem lub Êniegiem bàdê w oddzielnym, przystosowanym do tego celu pomieszczeniu urzàdzonym na terenie ogrodzonym tego sk∏adu.
6.10.1. Odleg∏oÊç szafki na Êrodki inicjujàce od szafki
na materia∏y wybuchowe oblicza si´ w sposób
okreÊlony odpowiednio w pkt 6.8. i 6.9.
6.10.2. W pomieszczeniach sk∏adowych sk∏adu materia∏ów wybuchowych Êrodki strza∏owe przechowuje si´ w opakowaniach fabrycznych.
6.10.3. Opakowania ze Êrodkami strza∏owymi umieszcza si´ na pó∏kach, których wysokoÊç nie powinna przekraczaç 1,80 m, w taki sposób, aby
wolna przestrzeƒ o szerokoÊci co najmniej
0,10 m znajdowa∏a si´ mi´dzy opakowaniami,
nad nimi, od pod∏ogi i od strony Êcian sk∏adu;
w komorach sk∏adowych przejÊcie wzd∏u˝ pó∏ek
powinno wynosiç co najmniej 1,2 m.
6.10.4. Ka˝de pomieszczenie sk∏adowe oznacza si´ tablicà z czytelnym napisem okreÊlajàcym rodzaje sk∏adowanego Êrodka strza∏owego, najwy˝szà dopuszczonà iloÊç Êrodka do sk∏adowania
oraz bie˝àcà rzeczywistà iloÊç Êrodków, znajdujàcà si´ w danym pomieszczeniu.
6.11. W sk∏adach materia∏ów wybuchowych przeznaczonych do przechowywania prochu górniczego lub innych materia∏ów wybuchowych równie czu∏ych na ogieƒ, konstrukcj´ drzwi, zamków i pod∏óg wykonuje si´ w taki sposób, aby
nie powsta∏a iskra na skutek tarcia lub uderzenia.
6.12. W sk∏adach materia∏ów wybuchowych niedopuszczalne jest u˝ywanie narz´dzi i przedmiotów,
które przy u˝yciu mogà powodowaç powstanie
iskier. Pó∏ki wykonuje si´ z drewna, przymocowuje wkr´tami, których g∏ówki wpuszcza si´ w drewno i wype∏nia kitem.
6.13. W sk∏adach materia∏ów wybuchowych niedopuszczalne jest pozostawianie pró˝nych opakowaƒ, drewna i papieru oraz zachowuje si´ porzàdek i czystoÊç.
6.14. W przypadku dokonywania jakichkolwiek napraw
w sk∏adzie materia∏ów wybuchowych, Êrodki
strza∏owe usuwa si´ z miejsca naprawy do odpowiednio zabezpieczonego miejsca.
6.15. Podczas wykonywania robót spawalniczych
w sk∏adzie materia∏ów wybuchowych znajdujàce
Poz. 818
si´ tam Êrodki strza∏owe usuwa si´ ze sk∏adu na
okres wykonywania tych robót.
6.16. W sk∏adzie materia∏ów wybuchowych umieszcza
si´ Êrodki gaÊnicze, zgodnie z wymaganiami
okreÊlonymi w odr´bnych przepisach.
7.1. Wydawca materia∏ów wybuchowych odbiera
i oddaje klucze od sk∏adu materia∏ów wybuchowych naziemnego, wg∏´bnego i ich komór oraz
klucze od bram w ogrodzeniu w miejscu i w sposób ustalony w uzgodnieniu z w∏aÊciwymi organami Policji.
7.2. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego przechowuje rezerwowe klucze w opiecz´towanej kopercie
w kasie pancernej.
7.3. Strza∏owy lub wydawca materia∏ów wybuchowych, wyznaczony na ka˝dej zmianie przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego, przechowuje
klucze od podr´cznych sk∏adów materia∏ów wybuchowych.
8.1. Drzwi sk∏adów materia∏ów wybuchowych, z wyjàtkiem podr´cznych sk∏adów, zaopatruje si´
w plomb´ na czas zamkni´cia.
8.2. Wszystkie sk∏ady materia∏ów wybuchowych zaopatruje si´ w tablice ostrzegawcze z napisem
o zakazie wst´pu osobom nieupowa˝nionym do
sk∏adu oraz o zakazie palenia tytoniu, jak te˝ zbli˝ania si´ z otwartym ogniem.
8.3. W odniesieniu do sk∏adów materia∏ów wybuchowych naziemnych, przeznaczonych do przechowywania do 100 kg materia∏ów wybuchowych
i odpowiedniej iloÊci Êrodków inicjujàcych i zapalajàcych, oraz do sk∏adów podr´cznych o pojemnoÊci do 500 kg dopuszcza si´ stosowanie innych
wymagaƒ ni˝ okreÊlone w
1) pkt 2.5., w zakresie najmniejszej odleg∏oÊci od
obiektów chronionych, stosujàc wzór
L = 5√Q
gdzie poszczególne symbole oznaczajà
L — najmniejszà odleg∏oÊç wyra˝onà w metrach,
Q — dopuszczonà do przechowywania w sk∏adzie iloÊç materia∏ów wybuchowych wyra˝onà w kg,
2) pkt 2.12., w zakresie wysokoÊci i szerokoÊci
w koronie wa∏u, pod warunkiem zastosowania
obwa∏owania do wysokoÊci szczytu dachu
sk∏adu i do szerokoÊci w koronie 0,5 m,
3) pkt 2.13., w zakresie odleg∏oÊci ogrodzenia od
obwa∏owania, pod warunkiem wykonania ogrodzenia w odleg∏oÊci 10 m od podstawy wa∏u,
4) pkt 2.15., w zakresie strefy ochronnej w postaci zezwolenia na umieszczenie tablicy ostrzegawczej wy∏àcznie na wszystkich bokach ogrodzenia.
8.4. Dla sk∏adów materia∏ów wybuchowych wg∏´bnych, w wymaganiach okreÊlonych w niniejszym
za∏àczniku dopuszcza si´ wprowadzenie nast´pujàcych zmian w zakresie
1) szczegó∏owych zasad zachowania kàta prostego za∏amania wyrobisk sk∏adowych, przez usytuowanie osi komór sk∏adowych pod kàtem nie
mniejszym ni˝ 600 w stosunku do osi chodnika
sk∏adowego,
2) sposobu przechowywania materia∏ów wybuchowych w komorach sk∏adowych, pod warunkiem przechowywania materia∏ów wybuchowych w wozach przeznaczonych do transportu
materia∏ów wybuchowych oraz w kontenerach
lub na paletach przy kontenerowym systemie
transportu i sk∏adowania Êrodków strza∏owych.
8.5. Zmiany wymienione w pkt 8.4. mogà byç wprowadzone na podstawie opinii rzeczoznawcy.
8.6. Dla sk∏adów materia∏ów wybuchowych wg∏´bnych oraz dla sk∏adów materia∏ów wybuchowych
tymczasowych i podr´cznych w wymaganiach
okreÊlonych w niniejszym za∏àczniku dopuszcza
si´ wprowadzenie nast´pujàcych zmian w zakresie
1) g∏´bokoÊci sk∏adów materia∏ów wybuchowych
wg∏´bnych, przez zastosowanie mniejszej g∏´bokoÊci dla komór sk∏adowych o pojemnoÊci
mniejszej ni˝ 5000 kg, na podstawie opinii rzeczoznawcy,
2) komory wydawczej i wydawania Êrodków
strza∏owych w przedsionku sk∏adu, jak równie˝
odnoÊnie do dwóch chodników dojÊciowych,
Poz. 818
przez zastosowanie jednego chodnika przedzielonego siatkà do wysokoÊci 1,5 m,
3) dwukrotnego za∏amania chodnika dojÊciowego, przez zastosowanie pojedynczego za∏amania.
8.7. Dla ruchomych podziemnych sk∏adów w wymaganiach okreÊlonych w niniejszym za∏àczniku dopuszcza si´ wprowadzenie zmian w zakresie
1) lokalizacji podziemnych sk∏adów materia∏ów
wybuchowych, poprzez mo˝liwoÊç lokalizacji
miejsca postoju ruchomego sk∏adu materia∏ów wybuchowych w wyrobisku górniczym,
które zabezpieczone jest przed najechaniem na
sk∏ad innymi Êrodkami transportu w czasie
przechowywania i wydawania Êrodków strza∏owych; miejsce to powinno byç oddzielone od
pozosta∏ych wyrobisk zak∏adu górniczego metalowymi drzwiami lub kratami,
2) przewietrzania sk∏adu materia∏ów wybuchowych, przez zastosowanie odr´bnej wentylacji
miejsca postoju ruchomego sk∏adu materia∏ów wybuchowych wed∏ug ustaleƒ in˝yniera
wentylacji,
3) wyposa˝enia i budowy sk∏adu materia∏ów wybuchowych; szczegó∏owe warunki dotyczàce
budowy i wyposa˝enia ruchomego sk∏adu materia∏ów wybuchowych zawarte sà w decyzji
o dopuszczeniu do stosowania.
Za∏àcznik nr 2
DOKUMENTY, NA PODSTAWIE KTÓRYCH EWIDENCJONOWANE SÑ ÂRODKI STRZA¸OWE
I. Podziemne zak∏ady górnicze.
Zak∏ad Górniczy................. Sk∏ad MW
Wzór 1a
str. 1
w ..........................................
KSIÑ˚KA nr ......................
obrotu Êrodkami strza∏owymi sk∏adu MW
Zatwierdzam
piecz´ç
Liczba kart ..................................
..........................................
Data rozpocz´cia ksià˝ki ........................
(podpis)
Data zatwierdzenia ksià˝ki .................................
Data zakoƒczenia ksià˝ki .........................
Wzór 1a
str. 2
KARTA DOSTAW ÂRODKÓW STRZA¸OWYCH — ksià˝ka obrotu Êrodkami strza∏owymi sk∏adu MW
Karta nr ..............
Wzór 1a
str. 3 i dalsze
KARTA OBROTU ÂRODKAMI STRZA¸OWYMI — ksià˝ka obrotu Êrodkami strza∏owymi Nr karty .................
Nazwa zak∏adu górniczego ..................................... Data ................... Zmiana ........... Nazwa sk∏adu MW ................
Sposób wype∏niania ksià˝ki obrotu Êrodkami strza∏owymi.
1. Przed zatwierdzeniem ksià˝ki obrotu Êrodkami strza∏owymi, zwanej dalej „ksià˝kà obrotu”, kierownik s∏u˝by strza∏owej wpisuje na jej stronie tytu∏owej
1) nazw´ zak∏adu górniczego,
2) numer ksià˝ki obrotu kolejny w zak∏adzie górniczym,
3) nazw´ sk∏adu materia∏ów wybuchowych,
4) imiona i nazwiska: kierownika s∏u˝by strza∏owej i jego zast´pców,
5) imiona i nazwiska wydawców materia∏ów wybuchowych, zatrudnionych w danym sk∏adzie materia∏ów wybuchowych, zwanych dalej „wydawcami”,
6) ustalone symbole Êrodków strza∏owych; symbole oznacza si´ poczàtkowymi literami nazwy Êrodków strza∏owych, z wyjàtkiem Êrodków inicjujàcych i zapalajàcych, dla których symbole podane sà w decyzji o dopuszczeniu do stosowania w zak∏adach górniczych,
7) dat´ rozpocz´cia prowadzenia ksià˝ki,
8) liczb´ kart dostaw i kart obrotu.
2. Kart´ tytu∏owà podpisujà: kierownik s∏u˝by strza∏owej i jego zast´pcy oraz wydawcy.
3. Ksià˝k´ obrotu opiecz´towuje i zatwierdza swym podpisem, ∏àcznie z datà, kierownik ruchu zak∏adu górniczego.
4. Ewentualne zmiany osobowe i materia∏owe w czasie prowadzenia danej ksià˝ki obrotu powinny byç aktualizowane przez kierownika s∏u˝by strza∏owej.
5. Dla ewidencji dostaw Êrodków strza∏owych ksià˝ka obrotu posiada 10 kart dostaw Êrodków strza∏owych,
na których wydawca wpisuje
1) numer kolejny dostawy,
2) dat´ dostawy,
3) dat´ i znak awiza wysy∏kowego,
4) imiona i nazwiska osób, które odebra∏y Êrodki strza∏owe z wytwórni lub od dostawcy i w sk∏adzie materia∏ów wybuchowych,
5) nazw´ Êrodka strza∏owego w formie jego symbolu,
6) nazw´ producenta,
7) iloÊç otrzymanych Êrodków strza∏owych,
8) iloÊç w sztukach i numeracj´ jednostek opakowania,
9) inne cechy dostawy,
10) sposób dostawy (Êrodek transportu),
11) numer karty zaprzychodowania,
12) dat´ rozpocz´cia i ukoƒczenia wydawania Êrodka strza∏owego, pochodzàcego z danej dostawy,
13) ewentualne braki jakoÊciowe i iloÊciowe zauwa˝one zarówno przy transporcie Êrodków strza∏owych, jak
i podczas przechowywania ich w sk∏adzie.
6. Ka˝dy wydawca danej zmiany rozpoczyna zapisy w ksià˝ce obrotu od liczby porzàdkowej 1.
7. Na ka˝dej karcie ksià˝ki obrotu wydawca wpisuje
1) nazw´ zak∏adu górniczego,
2) nazw´ sk∏adu materia∏ów wybuchowych,
3) dat´ (dzieƒ, miesiàc, rok oraz zmian´) wydania,
4) symbol Êrodka strza∏owego zgodny z podanym na karcie tytu∏owej,
5) liczb´ porzàdkowà zapisu wydawania Êrodków strza∏owych,
6) numer przodka,
7) numer znaczka kontrolnego odbierajàcego,
8) nazwisko i imi´ osoby pobierajàcej Êrodki strza∏owe,
9) iloÊç wydanych Êrodków strza∏owych w kg, w sztukach lub w m,
10) numeracj´ opakowaƒ wydanych materia∏ów wybuchowych.
8. W jednej rubryce (pod danà liczbà porzàdkowà) karty ksià˝ki obrotu mo˝na wpisaç iloÊç i ewidencj´ tylko
jednego rodzaju materia∏u wybuchowego. W przypadku pobierania przez jednego odbiorc´ ró˝nych wielkoÊci
naboi tego samego materia∏u wybuchowego, zapisu dokonuje si´ osobno (w osobnych rubrykach poziomych)
dla ka˝dej wielkoÊci pobranych naboi. Pobranà przez jednego odbiorc´ iloÊç Êrodków inicjujàcych i zapalajàcych
wpisuje si´ w jednej rubryce.
9. Kolumna „zwroty” ksià˝ki obrotu s∏u˝y do ewidencji Êrodków strza∏owych zwróconych do sk∏adu. Do rubryki w kolumnach 20—26 wydawca powinien wpisaç ka˝dy Êrodek strza∏owy uprzednio pobrany ze sk∏adu, gdy
u˝ytkownik nie zg∏osi∏ si´ po niego w ciàgu 4 dni lub gdy zu˝ycie Êrodków strza∏owych zosta∏o wstrzymane na
okres d∏u˝szy ni˝ 4 dni. Zwrot Êrodków strza∏owych wpisuje si´ w tej samej rubryce, w której zarejestrowano wydanie tych Êrodków. W tym celu wydawca wpisuje
1) iloÊç zwróconych Êrodków,
2) numeracj´ opakowaƒ zwróconego materia∏u wybuchowego,
3) numer karty zaprzychodowania,
4) komu przekazano zwrócone Êrodki strza∏owe (nazwisko, imi´, data oraz liczba porzàdkowa zapisu) w kolumnie 26.
W przypadku zwrotu dane iloÊciowe i ewidencyjne powinny byç wpisane przez wydawc´ do karty obrotu jako
przychód i nast´pnie rozchód dla nowego odbiorcy oraz do dziennika strza∏owego nowego u˝ytkownika.
10. Na ka˝dej karcie ksià˝ki obrotu Êrodkami strza∏owymi wydawca wpisuje stan zapasu z przeniesienia, obliczajàc rozchód ogólny, przychód z zewnàtrz oraz stan zapasu do przeniesienia.
11. Ka˝dy wydawca po zakoƒczeniu zmiany powinien podpisaç si´ na karcie obrotu pod zapisami.
12. Przebitki kart obrotu powinny byç oddane kierownikowi s∏u˝by strza∏owej najpóêniej w czwartym dniu
po dokonaniu zapisów na danej karcie.
13. Po ukoƒczeniu ksià˝ki obrotu
1) przepisuje si´ dane z rubryki „zapas do przeniesienia” na ostatniej karcie skoƒczonej ksià˝ki do rubryki „zapas z przeniesienia” na pierwszej karcie nowej ksià˝ki obrotu,
2) wpisuje si´ na pierwszej karcie dostaw nowej ksià˝ki pod nag∏ówkiem w kolumnach 3 i 4 „zapas z przeniesienia z karty ksià˝ki nr ...”,
3) wype∏nia si´ odpowiednio kolumny tej rubryki pierwszej karty dostaw nowej ksià˝ki obrotu.
14. W przypadku, gdy w zak∏adzie górniczym prowadzona jest ksià˝ka obrotu Êrodkami strza∏owymi zak∏adu
górniczego
1) ksià˝k´ t´ prowadzi kierownik s∏u˝by strza∏owej zak∏adu górniczego,
2) na kartach dostaw ksià˝ki obrotu wpisuje si´ wszystkie dostawy Êrodków strza∏owych zgodnie z punktem 5,
3) na kartach obrotu przeprowadza si´ zapisy zgodnie z punktem 7, z tym ˝e w rozchodzie Êrodków strza∏owych
podaje si´ sumaryczne rozchody poszczególnych sk∏adów materia∏ów wybuchowych albo zak∏adu górniczego,
4) przebitki ksià˝ek obrotu Êrodkami strza∏owymi poszczególnych sk∏adów materia∏ów wybuchowych sà podstawà zapisów do ksià˝ki obrotu Êrodkami strza∏owymi zak∏adu górniczego.
Wzór 1b
str. 1
Zak∏ad Górniczy ...................................
w ...........................................................
Data ......................................................
DZIENNIK
STRZA¸OWY
Nazwisko ..............................................
Imi´ .......................................................
Data urodzenia ....................................
Nr znaczka ............................................
Rodzaj posiadanego uprawnienia
...............................................................
...............................................................
(podpis i pieczàtka wystawiajàcego dziennik)
Wzór 1b
str. 2
Data .................................... Zmiana ..............
Wzór 1b
str. 3
Oddzia∏ .............................. nr przodka ...............
Sposób wype∏niania dziennika strza∏owego.
1. Wpisów w dzienniku strza∏owym dokonujà
1) kierownik s∏u˝by strza∏owej, wystawiajàc nowy dziennik strza∏owy, przez wype∏nienie jego strony tytu∏owej,
2) osoba upowa˝niona do wpisywania zapotrzebowania na Êrodki strza∏owe przez wpisanie daty, zmiany, oddzia∏u i przodka oraz wype∏nienie tabeli „zapotrzebowanie”,
3) wydawca przez wype∏nienie rubryk „wpis w ksià˝ce obrotu”, tabeli „wydano w sk∏adzie” (zgodnie z zapotrzebowaniem i wpisem w ksià˝ce obrotu) oraz rubryk „pozosta∏o z poprzedniej zmiany”, „otrzymano” i „razem”,
4) osoba wykonujàca roboty strza∏owe przez wype∏nienie tabeli „strzelanie 1, 2 itd.” (wpisuje odpowiednie dane do tej rubryki na bie˝àco przed ka˝dym strzelaniem), rubryki „razem zu˝yto” (po zsumowaniu na koƒcu
zmiany roboczej zu˝ycia Êrodków inicjujàcych i materia∏ów wybuchowych, przy wszystkich strzelaniach) oraz
wype∏nienie rubryki „pozosta∏o do przeniesienia” na podstawie rubryk „razem” i „razem zu˝yto”, wreszcie
przez stwierdzenie swoim podpisem w rubryce „uwagi strza∏owego” zgodnoÊci zapisów ze stanem faktycznym i wpisanie ewentualnych uwag i spostrze˝eƒ dotyczàcych w szczególnoÊci jakoÊci Êrodków strza∏owych,
niewypa∏ów; w dzienniku strza∏owym powinny byç odnotowane tak˝e wyniki pomiarów zawartoÊci metanu
oraz czas dokonanych pomiarów, je˝eli roboty strza∏owe wykonywane sà w polu metanowym,
5) osoby kontrolujàce roboty strza∏owe wykonywane przez strza∏owego, na którego imi´ i nazwisko wystawiony jest dziennik strza∏owy, przez wpisanie swych uwag, wraz z podpisem w rubryce „uwagi kontrolne”;
wszelkie adnotacje osób dokonujàcych kontroli powinny byç zaopatrzone datà i godzinà przeprowadzonej
kontroli oraz w∏asnor´cznym czytelnym podpisem.
2. Po zakoƒczeniu dziennika strza∏owego wydawca otrzymuje od kierownika s∏u˝by strza∏owej nowy dziennik i wpisuje do niego „pozosta∏o do przeniesienia” z zakoƒczonego dziennika strza∏owego.
Uwaga!
Je˝eli w ruchomym sk∏adzie materia∏ów wybuchowych przechowywane sà Êrodki strza∏owe nale˝àce tylko
do jednego strza∏owego, sk∏ad ten nale˝y traktowaç jako naczynie przeznaczone do transportu i przechowywania Êrodków strza∏owych, a ich ewidencja powinna byç prowadzona w jego dzienniku strza∏owym.
Wzór 1c
str. 1
Ksià˝ka zu˝ycia Êrodków strza∏owych wed∏ug przodka
Oddzia∏ ............................................................... Miesiàc .......................... 20....... r.
Nr przodka ................... Nazwa przodka ...................................................................
Sposób prowadzenia ksià˝ki zu˝ycia Êrodków strza∏owych wed∏ug przodka.
1. Ksià˝k´ zu˝ycia prowadzi si´ oddzielnie dla ka˝dego oddzia∏u górniczego wed∏ug przodków, wype∏niajàc
odpowiednie kolumny wzoru nr 1c.
2. Wymóg okreÊlony w punkcie 1 stosuje si´ odpowiednio do grupy przodków, w przypadkach gdy roboty
strza∏owe w nich wykonuje jeden strza∏owy.
3. Ksià˝k´ zu˝ycia prowadzi si´ na bie˝àco przez wpisywanie do niej iloÊci zu˝ytych Êrodków strza∏owych
w ciàgu miesiàca, wykazanych przez osoby wykonujàce roboty strza∏owe, w rubrykach „razem zu˝yto” dziennika strza∏owego.
4. Po zakoƒczeniu miesiàca wydawca oblicza ca∏omiesi´czne zu˝ycie dla oddzia∏u górniczego.
II. Odkrywkowe zak∏ady górnicze.
Wzór 2a
str. 1
Zak∏ad Górniczy ...................................................................................
w ............................................... Sk∏ad MW nr .....................................
(typ, klasa sk∏adu MW)
KSIÑ˚KA nr...
Obrotu Êrodkami strza∏owymi sk∏adu MW ..............................
(miejscowoÊç)
Liczba kart ....
Data rozpocz´cia ksià˝ki.......................
Data zatwierdzenia ksià˝ki ...
Data zakoƒczenia ksià˝ki .....................
Zatwierdzam
piecz´ç
......................................................
(podpis)
Wzór 2a
str. 2
KARTA DOSTAW ÂRODKÓW STRZA¸OWYCH — ksià˝ka obrotu Êrodkami strza∏owymi sk∏adu MW
Karta nr ...............................
Wzór 2a
str. 3 i dalsze
KARTA OBROTU ÂRODKAMI STRZA¸OWYMI — ksià˝ka obrotu Êrodkami strza∏owymi Nr karty ..........................
Nazwa zak∏adu górniczego .................................... Data ................... Zmiana ........ Nazwa sk∏adu MW .....................
Sposób wype∏niania ksià˝ki obrotu Êrodkami strza∏owymi.
1. Przed zatwierdzeniem ksià˝ki obrotu Êrodkami strza∏owymi, zwanej dalej „ksià˝kà obrotu”, przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego kierownik s∏u˝by strza∏owej zak∏adu wpisuje na jej stronie tytu∏owej
1) nazw´ zak∏adu górniczego,
2) kolejny numer ksià˝ki obrotu w danym zak∏adzie,
3) nazw´ sk∏adu materia∏ów wybuchowych i miejscowoÊç,
4) imiona i nazwiska: kierownika s∏u˝by strza∏owej i jego zast´pców,
5) imiona i nazwiska wydawców materia∏ów wybuchowych zatrudnionych w danym sk∏adzie materia∏ów wybuchowych, zwanych dalej „wydawcami”,
6) ustalone symbole Êrodków strza∏owych, które b´dà stosowane; symbole oznacza si´ poczàtkowymi literami
nazwy Êrodków strza∏owych, z wyjàtkiem Êrodków inicjujàcych i zapalajàcych, dla których symbole podane
sà w decyzji o dopuszczeniu do stosowania w zak∏adach górniczych,
7) liczb´ kart dostaw i kart obrotu.
2. Na karcie tytu∏owej ksià˝ki obrotu sk∏adajà swoje podpisy: kierownik s∏u˝by strza∏owej i jego zast´pcy oraz
wydawcy.
3. Ksià˝k´ obrotu opiecz´towuje i zatwierdza swym podpisem, wraz z datà, kierownik ruchu zak∏adu górniczego.
4. Ewentualne zmiany osobowe i materia∏owe w czasie prowadzenia danej ksià˝ki obrotu powinny byç aktualizowane przez kierownika s∏u˝by strza∏owej.
5. Dla ewidencji dostaw Êrodków strza∏owych ksià˝ka obrotu ma 10 kart dostaw Êrodków strza∏owych, na których wydawca wpisuje
1) kolejny numer dostawy,
2) dat´ dostawy oraz dat´ i znak awiza wysy∏kowego,
3) nazwiska i imiona osób, które odebra∏y Êrodki strza∏owe z wytwórni lub od dostawcy i w sk∏adzie materia∏ów wybuchowych,
4) nazw´ Êrodka strza∏owego w formie jego symbolu,
5) nazw´ producenta,
6) iloÊç otrzymanych Êrodków strza∏owych,
7) liczb´ w sztukach i numeracj´ jednostek opakowania,
8) inne cechy dostawy,
9) sposób dostawy (Êrodek transportu),
10) numer karty zaprzychodowania,
11) dat´ rozpocz´cia i zakoƒczenia wydawania Êrodka strza∏owego pochodzàcego z danej dostawy,
12) ewentualne braki jakoÊciowe i iloÊciowe zauwa˝one zarówno podczas transportu Êrodków strza∏owych, jak
i podczas przechowywania ich w sk∏adzie.
6. Wydawca rozpoczyna zapisy w ksià˝ce obrotu od nowej karty ksià˝ki obrotu lub kolejnej cz´Êci tej samej
karty, je˝eli liczba pobierajàcych pozwala dokonywaç zapisów na kilka zmian roboczych.
7. Na karcie ksià˝ki obrotu wydawca wpisuje pod nazwà zak∏adu i sk∏adu materia∏u wybuchowego oraz miejscowoÊci
1) dat´ (dzieƒ, miesiàc, rok oraz zmian´) wydania,
2) symbol Êrodka strza∏owego, zgodny z podanym na karcie tytu∏owej,
3) liczb´ porzàdkowà zapisu wydania Êrodków strza∏owych,
4) numer lub nazw´ wyrobiska,
5) numer znaczka kontrolnego odbiorcy,
6) nazwisko i imi´ osoby pobierajàcej Êrodki strza∏owe,
7) iloÊç wydanych Êrodków strza∏owych w kg, w sztukach lub w m,
8) numeracj´ opakowaƒ wydanych materia∏ów wybuchowych.
8. W jednej poziomej rubryce (pod danà liczbà porzàdkowà) karty ksià˝ki obrotu mo˝na wpisaç iloÊç i ewidencj´ tylko jednego rodzaju materia∏u wybuchowego.
9. W przypadku pobierania przez jednego odbiorc´ ró˝nych wielkoÊci naboi tego samego materia∏u wybuchowego, zapis powinien byç dokonywany osobno (w osobnych rubrykach poziomych) dla ka˝dej wielkoÊci pobranych naboi.
10. Pobranà przez jednego odbiorc´ iloÊç Êrodków inicjujàcych i zapalajàcych wpisuje si´ w jednej rubryce.
11. Kolumna „zwroty” karty ksià˝ki obrotu s∏u˝y do ewidencji Êrodków strza∏owych zwróconych do sk∏adu;
do rubryki w kolumnach 20—26 wydawca powinien wpisaç ka˝dy Êrodek strza∏owy uprzednio pobrany ze sk∏adu, gdy u˝ytkownik nie zg∏osi∏ si´ po niego w ciàgu 4 dni lub gdy zu˝ycie Êrodków strza∏owych zosta∏o wstrzymane na okres d∏u˝szy ni˝ 4 dni.
12. Zwrot Êrodków strza∏owych powinien byç wpisany w tej samej poziomej rubryce, w której zarejestrowano wydanie tych Êrodków; w tym celu wydawca wpisuje w kolumnach 20—26
1) iloÊç zwróconych Êrodków strza∏owych,
2) numeracj´ paczek zwróconego materia∏u wybuchowego,
3) numer karty zaprzychodowania,
4) komu przekazano zwrócone Êrodki strza∏owe (nazwisko, imi´, data oraz liczba porzàdkowa zapisu w kolumnie 26).
13. W przypadku zwrotu, dane iloÊciowe i ewidencyjne powinny byç wpisane przez wydawc´ do kart obrotu jako przychód i nast´pnie rozchód dla nowego odbiorcy oraz do dziennika strza∏owego nowego u˝ytkownika.
14. Na ka˝dej karcie ksià˝ki obrotu wydawca po obj´ciu zmiany wpisuje stan zapasu z przeniesienia, a po zakoƒczeniu zmiany oblicza i wpisuje rozchód ogólny, przychód z zewnàtrz oraz stan zapasu do przeniesienia dla
nast´pnej zmiany.
15. Ka˝dy wydawca materia∏ów wybuchowych powinien po zakoƒczeniu zmiany podpisaç si´ na karcie obrotu pod zapisami, o których mowa w punktach 7—12.
16. Przebitki kart obrotu oddaje si´ kierownikowi s∏u˝by strza∏owej najpóêniej w czwartym dniu po dokonaniu zapisów na danej karcie.
17. Po zakoƒczeniu ksià˝ki obrotu nale˝y
1) przepisaç dane z rubryki „zapas do przeniesienia” na ostatniej karcie zakoƒczonej ksià˝ki do rubryki „zapas
z przeniesienia” na pierwszej karcie nowej ksià˝ki obrotu,
2) wpisaç na pierwszej karcie dostaw nowej ksià˝ki pod nag∏ówkiem w kolumnach 3 i 4 „zapas z przeniesienia
z karty ... ksià˝ki nr ...”,
3) wype∏niç odpowiednio kolumny tej˝e rubryki pierwszej karty dostaw nowej ksià˝ki obrotu.
18. W przypadku, gdy w zak∏adzie górniczym prowadzona jest ksià˝ka obrotu Êrodkami strza∏owymi zak∏adu
górniczego
1) ksià˝k´ t´ prowadzi kierownik s∏u˝by strza∏owej,
2) na kartach dostaw ksià˝ki obrotu wpisuje si´ wszystkie dostawy Êrodków strza∏owych zgodnie z punktem 5,
3) na kartach ksià˝ki obrotu przeprowadza si´ zapisy zgodnie z punktem 7, z tym ˝e w rozchodzie Êrodków strza∏owych podaje si´ sumarycznie rozchody poszczególnych sk∏adów materia∏ów wybuchowych albo zak∏adu
górniczego,
4) przebitki ksià˝ek obrotu Êrodkami strza∏owymi poszczególnych sk∏adów materia∏ów wybuchowych sà podstawà zapisów do ksià˝ki obrotu Êrodkami strza∏owymi zak∏adu górniczego.
Wzór 2b
Zak∏ad Górniczy ...................................
w ...........................................................
Data ......................................................
DZIENNIK
STRZA¸OWY
Nazwisko ..............................................
Imi´ .......................................................
Rodzaj posiadanego uprawnienia
...............................................................
...............................................................
(podpis i pieczàtka wystawiajàcego dziennik)
Wzór 2b
str. lewa
Data ......................................... Zmiana ................ Oddzia∏ ..............................
Nr przodka (∏amu, poziomu) ............................................................................
Wzór 2b
str. prawa
Sposób wype∏niania dziennika strza∏owego.
1. Wpisów w dzienniku strza∏owym dokonujà
1) kierownik s∏u˝by strza∏owej, który przy wystawianiu nowego dziennika strza∏owego wype∏nia jego stron´ tytu∏owà,
2) osoba upowa˝niona do wpisywania zapotrzebowania na Êrodki strza∏owe przez wype∏nienie rubryk „data”
i „zmiana” oraz przez wpisanie danych dotyczàcych wyrobiska i wype∏nienie rubryk tabeli „zapotrzebowanie”,
3) wydawca przez wype∏nienie rubryk „wpis w ksià˝ce obrotu”, tabeli „wydano w sk∏adzie” (zgodnie z zapotrzebowaniem i wpisem w ksià˝ce obrotu Êrodkami strza∏owymi sk∏adu) oraz rubryk „pozosta∏o z poprzedniego dnia”, „otrzymano” i „razem”,
4) osoba wykonujàca roboty strza∏owe przez wype∏nienie tabeli odnoszàcej si´ do strzelania w rubrykach „strzelanie 1, 2 itd.” wpisuje dane bie˝àce przed ka˝dym odpalaniem, rubryki „razem zu˝yto” (po podsumowaniu
na koƒcu zmiany roboczej zu˝ycia Êrodków inicjujàcych i materia∏ów wybuchowych przy wszystkich strzelaniach) oraz wype∏nienie rubryki „pozosta∏o do przeniesienia” na podstawie rubryk „razem” i „razem zu˝yto”, wreszcie przez stwierdzenie swoim podpisem w rubryce „uwagi strza∏owego” zgodnoÊci zapisów ze stanem faktycznym i wpisanie ewentualnych uwag i spostrze˝eƒ dotyczàcych w szczególnoÊci jakoÊci Êrodków
strza∏owych, niewypa∏ów,
5) osoby kontrolujàce roboty strza∏owe wykonywane przez strza∏owego, na którego wystawiony jest dziennik
strza∏owy przez wpisanie swoich uwag, wraz z podpisem, w rubryce „uwagi kontrolujàcego”; wszelkie adnotacje osób dokonujàcych kontroli powinny byç zaopatrzone datà i godzinà przeprowadzonej kontroli oraz
w∏asnor´cznym czytelnym podpisem.
2. Po zakoƒczeniu dziennika strza∏owego wydawca otrzymuje od kierownika s∏u˝by strza∏owej nowy dziennik i wpisuje do niego „pozosta∏o z poprzedniego dnia” z zakoƒczonego dziennika strza∏owego. Nast´pnie dziennik przekazuje si´ strza∏owemu.
Uwaga!
Je˝eli w ruchomym sk∏adzie materia∏ów wybuchowych przechowywane sà Êrodki strza∏owe nale˝àce tylko
do jednego strza∏owego, sk∏ad ten nale˝y traktowaç jako naczynie przeznaczone do transportu i przechowywania Êrodków strza∏owych, a ich ewidencja powinna byç prowadzona w jego dzienniku strza∏owym.
III. Zak∏ady górnicze wydobywajàce kopaliny otworami wiertniczymi. Wykonywanie robót geologicznych.
Wzór 3a — karta tytu∏owa
Nazwa zak∏adu górniczego ............................................... KSIÑ˚KA nr ............. obrotu Êrodkami strza∏owymi
Sk∏ad MW nr ....................................................................................................................................................................
(miejscowoÊç, poziom, rodzaj, typ, klasa sk∏adu MW)
Ârodki strza∏owe (nazwisko i imi´) (podpis)
(nazwa) symbol Kierownik s∏u˝by strza∏owej ............................. ..................
......................................... ............................... Zast´pca kierownika s∏u˝by strza∏owej .............................. ..................
......................................... ............................... Wydawca MW ....................................................... ................................
......................................... ............................... Wydawca MW ....................................................... ................................
......................................... ............................... Wydawca MW ....................................................... .................................
......................................... ............................... Wydawca MW ....................................................... ................................
Ksià˝ka zawiera ... stron ponumerowanych i przesznurowanych
Zatwierdzam
............................................................................
(piecz´ç, data i podpis KRZG)
Data rozpocz´cia ksià˝ki Data ukoƒczenia ksià˝ki
............................................... ..........................................
Wzór 3a
str. 1
KARTA DOSTAW ÂRODKÓW STRZA¸OWYCH — ksià˝ki obrotu Êrodkami strza∏owymi sk∏adu
Karta nr ....................
Wzór 3a
str. 2
KARTA OBROTU ÂRODKAMI STRZA¸OWYMI — ksià˝ka obrotu Êrodkami strza∏owymi Nr karty .............................
Nazwa zak∏adu górniczego ............................... Data ................... Zmiana ............ Nazwa sk∏adu MW .....................
Kierownik ruchu zak∏adu górniczego ustala w zale˝noÊci od potrzeb liczb´ rubryk w kolumnach 4—22.
Sposób wype∏niania ksià˝ki obrotu Êrodkami strza∏owymi.
1. Przed zatwierdzeniem ksià˝ki obrotu Êrodkami strza∏owymi, zwanej dalej „ksià˝kà obrotu”, przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego kierownik s∏u˝by strza∏owej wpisuje na jej stronie tytu∏owej
1) nazw´ zak∏adu górniczego,
2) kolejny numer ksià˝ki obrotu w danym zak∏adzie,
3) nazw´ sk∏adu (miejscowoÊç),
4) imiona i nazwiska kierownika s∏u˝by strza∏owej i jego zast´pców,
5) imiona i nazwiska wydawców materia∏ów wybuchowych, zatrudnionych w danym sk∏adzie materia∏ów wybuchowych, zwanych dalej „wydawcami”,
6) ustalone stosowne symbole Êrodków strza∏owych, które oznacza si´ poczàtkowymi literami nazwy Êrodka
strza∏owego, z wyjàtkiem Êrodków inicjujàcych i zapalajàcych, dla których symbole podane sà w decyzji o dopuszczeniu do stosowania w zak∏adach górniczych,
7) liczb´ kart dostaw i kart obrotu.
2. Na karcie tytu∏owej ksià˝ki obrotu sk∏adajà swoje podpisy in˝ynierowie (technicy) strza∏owi oraz wydawcy.
3. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego opiecz´towuje jà i zatwierdza odciskiem swej piecz´ci oraz podpisem,
wraz z datà.
4. Ewentualne zmiany osobowe i materia∏owe w czasie prowadzenia danej ksià˝ki obrotu powinny byç aktualizowane przez kierownika s∏u˝by strza∏owej zak∏adu górniczego.
5. Na potrzeby ewidencji dostaw Êrodków strza∏owych ksià˝ka obrotu ma ustalonà liczb´ kart dostaw Êrodków strza∏owych, na których wydawca wpisuje
1) kolejny numer dostawy,
2) dat´ dostawy, dat´ i znak awiza wysy∏kowego,
3) nazwiska i imiona osób, które odebra∏y Êrodki strza∏owe z wytwórni lub od dostawcy i w sk∏adzie materia∏ów wybuchowych,
4) symbol Êrodka strza∏owego,
5) nazw´ wytwórni, dostawcy,
6) iloÊç otrzymanych Êrodków strza∏owych,
7) liczb´ w sztukach i numeracj´ jednostek opakowaƒ,
8) inne cechy dostawy,
9) sposób dostawy (Êrodek transportu),
10) numer karty dostaw,
11) dat´ rozpocz´cia i zakoƒczenia wydawania Êrodka strza∏owego,
12) ewentualnie stwierdzone braki jakoÊciowe i iloÊciowe zauwa˝one zarówno w czasie transportu Êrodków
strza∏owych oraz podczas przechowywania ich w sk∏adzie materia∏ów wybuchowych.
6. Wydawca danej zmiany roboczej rozpoczyna zapis w ksià˝ce obrotu od nowej karty ksià˝ki obrotu lub kolejnej cz´Êci karty, je˝eli liczba pobierajàcych pozwala dokonywaç zapisów dla wi´kszej liczby zmian roboczych.
7. Na karcie ksià˝ki obrotu wydawca materia∏ów wybuchowych wpisuje pod nazwà zak∏adu i sk∏adu materia∏ów wybuchowych
1) dat´ (dzieƒ, miesiàc, rok oraz zmian´) wydania,
2) symbol Êrodka strza∏owego zgodny z symbolem podanym na karcie tytu∏owej,
3) liczb´ porzàdkowà zapisu wydanych Êrodków strza∏owych,
4) numer lub nazw´ miejsca wykonywania robót strza∏owych,
5) numer znaczka kontrolnego odbiorcy (dla wzoru nr 1a i 2a)1),
6) nazwisko i imi´ osoby pobierajàcej Êrodki strza∏owe,
7) iloÊç wydanych Êrodków strza∏owych w kg, w sztukach lub w m,
8) numeracj´ opakowaƒ wydanego materia∏u wybuchowego.
8. W jednej poziomej rubryce (pod danà liczbà porzàdkowà) karty ksià˝ki obrotu mo˝na wpisaç iloÊç i ewidencj´ tylko jednego rodzaju materia∏u wybuchowego.
9. W przypadku pobierania przez jednego odbiorc´ ró˝nych wielkoÊci naboi tego samego materia∏u wybuchowego, zapis powinien byç dokonany osobno (w osobnych rubrykach poziomych — kolejny numer liczby porzàdkowej) dla ka˝dej wielkoÊci pobranych naboi.
10. Pobranà przez jednego odbiorc´ iloÊç Êrodków inicjujàcych i zapalajàcych wpisuje si´ w jednej rubryce
(pod jednym numerem liczby porzàdkowej).
11. W kolumnie „zwroty” dokonuje si´ ewidencji Êrodków strza∏owych zwróconych lub niepobranych ze sk∏adu materia∏ów wybuchowych.
12. W rubrykach w kolumnach 20—26 (dla wzorów 1a i 2a)1) lub 24—30 (dla wzoru 3a) wydawca powinien
wpisaç ka˝dy Êrodek strza∏owy
1) niepobrany ze sk∏adu materia∏ów wybuchowych przez odbiorc´ w ciàgu 4 dni,
2) zwrócony do sk∏adu materia∏ów wybuchowych i niepobrany ponownie w ciàgu 4 dni,
3) którego u˝ywanie zosta∏o wstrzymane na okres d∏u˝szy ni˝ 4 dni.
13. Zwrot Êrodków strza∏owych powinien byç wpisany w tej samej poziomej rubryce (liczbie porzàdkowej),
w której zarejestrowano wydanie tych Êrodków; w tym celu wydawca wpisuje w kolumnach 20—26 (dla wzoru
1a i 2a)1) lub w kolumnach 24—30 (dla wzoru 3a)
1) iloÊç zwróconych Êrodków strza∏owych,
2) numeracj´ opakowaƒ zwróconego materia∏u wybuchowego,
3) numer karty zaprzychodowania i lp. zapisu, nazwisko i imi´ oraz dat´ przekazania zwróconych Êrodków strza∏owych.
14. W przypadku zwrotu Êrodków strza∏owych, w kolumnie 26 (dla wzoru 1a i 2a)1) lub w kolumnie 30 (dla
wzoru 3a), dane iloÊciowe i ewidencyjne powinny byç wpisane przez wydawc´ do karty obrotu jako przychód,
a nast´pnie rozchód dla nowego odbiorcy, oraz do dziennika strza∏owego nowego odbiorcy.
15. Na ka˝dej karcie ksià˝ki obrotu Êrodkami strza∏owymi wydawca po obj´ciu zmiany wpisuje stan zapasu
z przeniesienia (z poprzedniej zmiany), a po zakoƒczeniu zmiany oblicza i wpisuje rozchód ogólny na swej zmianie roboczej, przychód z zewnàtrz, w tym ze zwrotów, oraz stan zapasu do przeniesienia dla nast´pnej zmiany.
16. Po zakoƒczeniu zmiany wydawca materia∏ów wybuchowych podpisuje si´ na karcie obrotu pod zapisami, o których mowa w punktach 7—15.
17. Przebitki kart obrotu dostarczane sà kierownikowi s∏u˝by strza∏owej najpóêniej w czwartym dniu po dokonaniu ostatniego zapisu na danej karcie; kierownik s∏u˝by strza∏owej grupy sejsmicznej przekazuje niezw∏ocznie po zakoƒczeniu ka˝dego miesiàca kopie tych kart, wraz z orygina∏ami dzienników strza∏owych, kierownikowi s∏u˝by strza∏owej zak∏adu górniczego.
18. Po zakoƒczeniu ksià˝ki obrotu
1) na karcie tytu∏owej dokonuje si´ zapisu daty zakoƒczenia prowadzenia ksià˝ki,
2) na karcie tytu∏owej nowej ksià˝ki dokonuje si´ zapisu daty jej rozpocz´cia,
3) przepisuje si´ dane z rubryki „zapas do przeniesienia” na ostatniej karcie skoƒczonej ksià˝ki do rubryki „zapas z przeniesienia” na pierwszej karcie nowej ksià˝ki obrotu,
4) wpisuje si´ na pierwszej karcie dostaw nowej ksià˝ki pod nag∏ówkiem w kolumnach 3 i 4 (dla wzoru 1a i 2a)1)
lub w kolumnie 2 i 3 (dla wzoru 3a) „zapas z przeniesienia z karty ... ksià˝ki nr ...”,
5) wype∏nia si´ odpowiednio kolumny tej˝e rubryki pierwszej karty dostaw nowej ksià˝ki obrotu.
———————
1) Ksià˝ka obrotu Êrodkami strza∏owymi w sk∏adzie materia∏ów wybuchowych mo˝e byç prowadzona przez wydawc´ mate-
ria∏ów wybuchowych równie˝ wed∏ug wzorów 1a lub 2a; o stosowaniu odpowiedniego wzoru ksià˝ki obrotu Êrodkami
strza∏owymi decyduje kierownik ruchu zak∏adu górniczego.
Wzór 3b — karta tytu∏owa
..................................................................................................
nazwa zak∏adu górniczego
(grupy — zespo∏u)
...............................................................
Druk Êcis∏ego zarachowania
...............................................................
Blok nr ..................................................
...............................................................
DZIENNIK STRZA¸OWY
Nazwisko i imi´ ............................................................................................................................
Data urodzenia .............................................................................................................................
Rodzaj posiadanego uprawnienia ..............................................................................................
.........................................................................................................................................................
(L.dz. i data otrzymania uprawnienia)
Data wydania dziennika ........................... Data zakoƒczenia dziennika (zwrotu) .....................
Dziennik zawiera 50 kart z przebitkà ponumerowanych i przesznurowanych
zatwierdzam
...................................................................................................................................................................
(piecz´ç, data i podpis kierownika s∏u˝by strza∏owej)
Wzór 3b
Sposób wype∏niania dziennika strza∏owego.
1. Zapisów w dzienniku strza∏owym dokonujà
1) kierownik s∏u˝by strza∏owej przez wype∏nienie karty tytu∏owej,
2) osoby dozoru ruchu uprawnione do zamawiania Êrodków strza∏owych przez wype∏nienie rubryki „zapotrzebowanie”,
3) wydawca przez dokonanie zapisu w rubryce „wydano ze sk∏adu”, zgodnie z zapotrzebowaniem,
4) pobierajàcy Êrodki strza∏owe po stwierdzeniu zgodnoÊci rodzajów i iloÊci wydanych Êrodków strza∏owych
zgodnie z zapotrzebowaniem, przez z∏o˝enie podpisu w obecnoÊci wydawcy materia∏ów wybuchowych oraz
z∏o˝enie podpisu w ksià˝ce obrotu Êrodkami strza∏owymi w kolumnie 19 (wzór 1a i 2a)1) lub w kolumnie 23
(wzór 3a),
5) osoba upowa˝niona do wykonywania robót strza∏owych przez
a) wype∏nienie wszystkich rubryk i kolumn dotyczàcych prac strza∏owych w czasie ich wykonywania oraz dotyczàcych zu˝ycia Êrodków strza∏owych (g∏´bokoÊci za∏adowania, poziomu p∏ynu w otworze, metryki
strzelania, rodzaju orurowania otworu oraz sposobu odpalenia),
b) podsumowanie rubryk „zu˝ycie” i ewentualnie rubryki „zwrot do sk∏adu”,
c) wpisywanie w rubryce „uwagi strza∏owego” wszystkich uwag dotyczàcych wykonywanych robót strza∏owych: czasu rozpocz´cia i zakoƒczenia robót strza∏owych, trudnoÊci przy za∏adowaniu ∏adunków, nieodpowiedniego przygotowania otworów, awarii przy zapuszczaniu ∏adunków, niewypa∏ów, strza∏ów zawiedzionych, zablokowania otworu, instrumentacji otworu, sposobu zabezpieczenia niewypa∏ów, sposobu
zabezpieczenia wyrobisk i miejsc zagro˝onych; w przypadku braku miejsca w rubryce „uwagi strza∏owego” adnotacje powy˝sze powinny byç umieszczone na odwrocie karty dziennika strza∏owego, który powinien byç podpisany po zakoƒczeniu pracy przez osob´ wykonujàcà roboty strza∏owe,
6) osoby dozoru nadzorujàce roboty strza∏owe przez wpisanie swych uwag w rubryce „uwagi osób dozoru”.
2. Wszelkie adnotacje osób dokonujàcych kontroli powinny byç zaopatrzone datà i godzinà przeprowadzenia kontroli oraz w∏asnor´cznym czytelnym podpisem.
3. Po wykorzystaniu dziennika strza∏owego przez osob´ wykonujàcà roboty strza∏owe kierownik s∏u˝by strza∏owej wydaje nowy dziennik z opisanà stronà tytu∏owà, a wydawca materia∏ów wybuchowych powinien nanieÊç
w nowym dzienniku dane z ostatniej strony karty wykorzystanego dziennika.
—————————
1) Ksià˝ka obrotu Êrodkami strza∏owymi w sk∏adzie materia∏ów wybuchowych mo˝e byç prowadzona przez wydawc´ mate-
ria∏ów wybuchowych równie˝ wed∏ug wzorów 1a lub 2a; o stosowaniu odpowiedniego wzoru ksià˝ki obrotu Êrodkami
strza∏owymi decyduje kierownik ruchu zak∏adu górniczego.
Uwaga!
Je˝eli w ruchomym sk∏adzie materia∏ów wybuchowych przechowywane sà Êrodki strza∏owe nale˝àce tylko
do jednego strza∏owego, sk∏ad ten powinien byç traktowany jako naczynie przeznaczone do transportu i przechowywania Êrodków strza∏owych, a ich ewidencj´ nale˝y prowadziç w jego dzienniku strza∏owym.
Za∏àcznik nr 3
SZCZEGÓ¸OWE ZASADY U˚YWANIA ÂRODKÓW STRZA¸OWYCH W ZAK¸ADACH GÓRNICZYCH
1. Podziemne zak∏ady górnicze w´gla kamiennego i w´gla brunatnego.
1.1. U˝yte w niniejszej cz´Êci za∏àcznika symbole oraz poj´cia oznaczajà
1) MW — materia∏ wybuchowy,
2) ZE — zapalnik elektryczny,
3) wyrobisko kamienne — wyrobisko, w którym w ca∏ym przekroju poprzecznym przodka wyst´puje ska∏a p∏onna (kamieƒ),
4) wyrobisko kamienno-w´glowe — wyrobisko, w którym powierzchnia w´gla w przodku jest mniejsza ni˝ 20%
powierzchni poprzecznego przekroju wyrobiska,
5) wyrobisko w´glowo-kamienne i w´glowe — wyrobisko, w którym powierzchnia w´gla w przodku jest wi´ksza ni˝ 20% powierzchni poprzecznego przekroju wyrobiska,
6) ∏adunek MW bez ograniczenia — ∏adunek MW, którego wielkoÊç nie jest ograniczona d∏ugoÊcià lub Êrednicà
otworu strza∏owego, pod warunkiem przestrzegania zasad prawid∏owej techniki strza∏owej oraz okreÊlonej
przepisami d∏ugoÊci przybitki,
7) ∏adunek MW wolno przy∏o˝ony — ∏adunek nak∏adany lub podk∏adany, s∏u˝àcy do rozsadzania luênych bry∏,
8) zapalnik elektryczny (ZE) dowolny — dowolny zapalnik elektryczny, dopuszczony do stosowania w okreÊlonych zak∏adach górniczych,
9) zapalnik elektryczny (ZE) metanowy milisekundowy (ms) — zapalnik elektryczny milisekundowy o zw∏oce
mi´dzystrza∏owej poni˝ej 100 ms oraz o odpowiednim stopniu opóênienia (bez stopnia „0”),
10) materia∏y wybuchowe dopuszczone do stosowania w okreÊlonych zak∏adach górniczych — materia∏y wybuchowe metanowe, metanowe specjalne, metanowe nitroglicerynowe, w´glowe, skalne,
11) górne wn´ki kombajnowe w Êcianach i ubierkach — wn´ki usytuowane przy chodnikach Êcianowych w wylotowych pràdach powietrza,
12) przodki i otwory strza∏owe mokre — przodki i otwory strza∏owe zabezpieczone przed wybuchem py∏u w´glowego wodà pochodzenia naturalnego lub przez zmywanie wodà w strefie przyprzodkowej.
1.1.1. Wyrobiska kamienne — pola niemetanowe
1.1.2. Wyrobiska kamienne — pola metanowe
1.1.3. Wyrobiska kamienno-w´glowe — pola niemetanowe
1.1.4. Wyrobiska kamienno-w´glowe — pola metanowe
1.1.5. Wyrobiska w´glowo-kamienne i w´glowe — pola niemetanowe
1.1.6. Wyrobiska w´glowo-kamienne i w´glowe (wyrobiska korytarzowe i eksploatacyjne), z wyjàtkiem górnych
wn´k maszyn urabiajàcych oraz miejsc zaburzeƒ geologicznych w Êcianach i ubierkach — pola metanowe
1.1.7. Górne wn´ki maszyn urabiajàcych oraz miejsca zaburzeƒ geologicznych w Êcianach i ubierkach — pola
metanowe
1.1.8. Strzelanie dla wywo∏ania zawa∏u stropu w Êcianach i ubierkach oraz w chodnikach — pola niemetanowe
1.1.9. Strzelanie dla wywo∏ania zawa∏u stropu w Êcianach i ubierkach oraz w chodnikach — pola metanowe
1.1.10. Rozsadzanie luênych bry∏ ∏adunkami materia∏ów wybuchowych wolno przy∏o˝onymi — pola niemetanowe
1.1.11. Rozsadzanie luênych bry∏ ∏adunkami materia∏ów wybuchowych wolno przy∏o˝onymi — pola metanowe
1.1.12. Rozsadzanie luênych bry∏ ∏adunkami materia∏ów wybuchowych w otworach strza∏owych — pola niemetanowe
1.1.13. Rozsadzanie luênych bry∏ ∏adunkami materia∏ów wybuchowych w otworach strza∏owych — pola metanowe
1.1.14. Strzelanie wstrzàsowe (zruszajàco-odpr´˝ajàce) w caliênie pok∏adów tàpiàcych, wyrobiska kamienno-w´glowe, w´glowo-kamienne i w´glowe (wyrobiska korytarzowe i eksploatacyjne) — pola niemetanowe
1.1.15. Strzelanie wstrzàsowe (zruszajàco-odpr´˝ajàce) w caliênie pok∏adów tàpiàcych, wyrobiska kamienno-w´glowe, w´glowo-kamienne i w´glowe (wyrobiska korytarzowe i eksploatacyjne) — pola metanowe
1.1.16. Strzelanie torpedujàce w ska∏ach otaczajàcych pok∏ady w´glowe. Wyrobiska kamienne, kamienno-w´glowe oraz w´glowo-kamienne i w´glowe (wyrobiska korytarzowe i eksploatacyjne) — pola niemetanowe
1.1.17. Strzelanie torpedujàce w ska∏ach otaczajàcych pok∏ady w´glowe. Wyrobiska kamienne, kamienno-w´glowe oraz w´glowo-kamienne i w´glowe (wyrobiska korytarzowe i eksploatacyjne) — pola metanowe
1.2. Strzelanie w w´glowych ∏atach przystropowych w Êcianach i ubierkach.
Warunki u˝ywania materia∏ów wybuchowych i zapalników elektrycznych jak w wyrobiskach w´glowo-kamiennych i w´glowych, z tym ˝e
1) strzelanie w szczelinowatych i sp´kanych ∏atach jest niedozwolone,
2) zabiór otworów strza∏owych powinien wynosiç co najmniej 20 cm (od ods∏oni´tej p∏aszczyzny).
1.2.1. Przybierki stropu i spàgu oraz wykonywanie Êcieków i kana∏ów w wyrobiskach korytarzowych.
Warunki u˝ywania materia∏ów wybuchowych i zapalników elektrycznych jak w wyrobiskach w´glowo-kamiennych i w´glowych.
1.2.2. Szyby, szybiki i nadsi´w∏omy.
Warunki u˝ywania materia∏ów wybuchowych i zapalników elektrycznych jak w wyrobiskach kamiennych
pkt 1.1.1. i 1.1.2., kamienno-w´glowych pkt 1.1.3. i 1.1.4. oraz w´glowo-kamiennych i w´glowych pkt 1.1.5.
i 1.1.6.
2. Podziemne zak∏ady górnicze soli, rud, surowców mineralnych i chemicznych.
2.1. U˝yte w niniejszej cz´Êci za∏àcznika symbole oraz poj´cia oznaczajà
1) MW — materia∏ wybuchowy,
2) ZE — zapalnik elektryczny, a ZN — zapalnik nieelektryczny,
3) ∏adunek MW bez ograniczenia — ∏adunek MW, którego wielkoÊç nie jest ograniczona d∏ugoÊcià lub Êrednicà otworu strza∏owego, pod warunkiem przestrzegania zasad techniki strza∏owej oraz okreÊlonej przepisami d∏ugoÊci przybitki,
4) zapalnik dowolny — dowolny zapalnik elektryczny lub nieelektryczny dopuszczony do stosowania w podziemnych zak∏adach górniczych,
5) materia∏y wybuchowe i zapalniki dopuszczone do stosowania w podziemnych zak∏adach górniczych —
materia∏y wybuchowe metanowe specjalne, metanowe, metanowe nitroglicerynowe, w´glowe, skalne
i zapalniki.
2.2. W przypadku zastosowania w podziemnych zak∏adach górniczych materia∏ów wybuchowych typu saletrol,
do jego sporzàdzania mo˝na u˝yç wy∏àcznie saletry amonowej dopuszczonej do stosowania w podziemnych zak∏adach górniczych.
2.2.1. Strzelanie w z∏o˝u i w ska∏ach p∏onnych
2.2.2. Strzelanie ∏adunkami wolno przy∏o˝onymi oraz ∏adunkami w otworach strza∏owych
2.2.3. Strzelanie w wyrobiskach zagro˝onych wyrzutami gazów i ska∏
3. Odkrywkowe zak∏ady górnicze.
3.1. Zak∏ady górnicze w´gla brunatnego.
3.1.1. Strzelanie w z∏o˝u w´gla brunatnego
3.1.2. Strzelanie w nadk∏adzie
3.1.3. Strzelania specjalistyczne w zak∏adach górniczych w´gla brunatnego.
Przy wykonywaniu strzelaƒ specjalistycznych u˝ywa si´ przeznaczonych do tego celu Êrodków strza∏owych
dopuszczonych do stosowania w zak∏adach górniczych oraz wykonanych zgodnie z obowiàzujàcà w zak∏adach górniczych szczegó∏owà instrukcjà, uzgodnionà z rzeczoznawcà.
3.2. Zak∏ady górnicze skalne, rud, surowców mineralnych i chemicznych
3.3. Strzelania specjalistyczne w zak∏adach górniczych skalnych, rud, surowców mineralnych i chemicznych.
Podczas wykonywania strzelaƒ specjalistycznych powinny byç u˝ywane Êrodki strza∏owe dopuszczone do
stosowania w wymienionych zak∏adach górniczych; wykonywanie strzelaƒ specjalistycznych powinno odbywaç si´ zgodnie z obowiàzujàcà w zak∏adach górniczych szczegó∏owà instrukcjà uzgodnionà z rzeczoznawcà.
4. Zak∏ady górnicze wydobywajàce kopaliny otworami wiertniczymi oraz wykonywanie robót geologicznych.
Podczas wykonywania strzelaƒ powinny byç u˝ywane Êrodki strza∏owe dopuszczone do stosowania w wymienionych zak∏adach górniczych; wykonywanie strzelaƒ specjalistycznych powinno odbywaç si´ zgodnie z obowiàzujàcà w zak∏adach górniczych szczegó∏owà instrukcjà uzgodnionà z rzeczoznawcà.
5. Szczegó∏owe zasady u˝ywania lontów prochowych i lontów detonujàcych w zak∏adach górniczych.
5.1. Warunki i zakres u˝ywania lontów prochowych i lontów detonujàcych w zak∏adach górniczych okreÊla decyzja o dopuszczeniu do stosowania w zak∏adach górniczych oraz przepisy okreÊlajàce zasady ich stosowania.
5.2. Wykonywanie robót strza∏owych w podziemnych zak∏adach górniczych w´gla kamiennego z u˝yciem lontów detonujàcych odbywa si´ w nast´pujàcy sposób
1) zapalnik przymocowuje si´ do lontu detonujàcego w taki sposób, aby dno skierowane by∏o w stron´ linii
lontu; niedozwolone jest inicjowanie lontu materia∏em wybuchowym,
2) Êrednic´ otworu dla ∏adunku z lontem detonujàcym dobiera si´ w taki sposób, aby mo˝liwe by∏o swobodne wprowadzenie do niego ∏adunku danej konstrukcji,
3) przed odpaleniem ∏adunków materia∏ów wybuchowych, inicjowanych za pomocà lontu detonujàcego
opór obwodu strza∏owego kontroluje si´ omomierzem strza∏owym,
4) koƒcówki lontu zabezpiecza si´ przez owini´cie taÊmà izolacyjnà,
5) w przypadku pneumatycznego ∏adowania Êrodków strza∏owych do otworów strza∏owych post´puje si´
zgodnie z instrukcjà, która uwzgl´dnia sposób wprowadzania lontu detonujàcego do otworów strza∏owych,
6) roboty strza∏owe z u˝yciem lontów detonujàcych prowadzi si´ pod sta∏ym nadzorem przeszkolonej, imiennie wyznaczonej przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego osoby dozoru ruchu,
7) osoba nadzorujàca roboty strza∏owe z u˝yciem lontów detonujàcych powinna potwierdziç w dzienniku
strza∏owym podpisem, ˝e roboty prowadzono zgodnie z obowiàzujàcà dokumentacjà strza∏owà,
8) ∏adunki materia∏ów wybuchowych w otworach strza∏owych mo˝na uzbrajaç linià lontu ciàg∏à oraz z∏àczonà z dwóch lub wi´cej odcinków; dwa odcinki lontu mo˝na po∏àczyç przez za∏o˝enie ich koƒcówek co najmniej na d∏ugoÊci 20 cm, owini´cie taÊmà izolacyjnà lub zastosowaç odpowiednie ∏àczniki,
9) przekazywanie lontu detonujàcego osobom wykonujàcym roboty strza∏owe w innych przodkach jest dopuszczalne wy∏àcznie w wyjàtkowych przypadkach za zgodà kierownika s∏u˝by strza∏owej,
10) pomiar d∏ugoÊci wydawanego i zwracanego do sk∏adu MW lontu detonujàcego wykonuje si´ w sk∏adzie
materia∏ów wybuchowych, w miejscu segregacji zapalników elektrycznych lub w innym miejscu wyznaczonym do tego celu przez kierownika s∏u˝by strza∏owej.
6. Saletra amonowa porowata do sporzàdzania w zak∏adach górniczych materia∏u wybuchowego skalnego typu saletrol.
6.1. Do sporzàdzania saletrolu mo˝e byç u˝yta wy∏àcznie saletra amonowa, która zosta∏a dopuszczona do stosowania w zak∏adach górniczych.
6.2. Sposób sporzàdzania saletrolu okreÊlajà decyzje o dopuszczeniu do stosowania w zak∏adach górniczych saletry amonowej. Sporzàdzanie saletrolu dopuszczalne jest wy∏àcznie poprzez wymieszanie sk∏adników
w urzàdzeniu dopuszczonym do stosowania w zak∏adach górniczych.
6.3. Warunki i zakres u˝ywania w zak∏adach górniczych saletrolu sporzàdzonego z saletry amonowej porowatej
okreÊlajà decyzje o dopuszczeniu do stosowania w zak∏adach górniczych saletry amonowej.
6.4. IloÊç zu˝ytego materia∏u wybuchowego okreÊla si´ w ewidencji rozchodu zu˝ytego materia∏u wybuchowego, a tak˝e iloÊç poszczególnych sk∏adników u˝ytych do jego sporzàdzania z podaniem ich producentów, decyzji dopuszczeniowej i dowodów dostaw. Ewidencj´ w tym zakresie prowadzi si´ z zachowaniem szczegó∏owych zasad prowadzenia ewidencji okreÊlonych w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia i wed∏ug wzoru ustalonego przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.
Za∏àcznik nr 4
WYZNACZANIE STREF ZAGRO˚ENIA WOKÓ¸ MIEJSCA WYKONYWANIA ROBÓT STRZA¸OWYCH
W ODKRYWKOWYCH ZAK¸ADACH GÓRNICZYCH, ZAK¸ADACH GÓRNICZYCH WYDOBYWAJÑCYCH
KOPALINY OTWORAMI WIERTNICZYMI ORAZ PRZY WYKONYWANIU ROBÓT GEOLOGICZNYCH
1. Wokó∏ miejsc wykonywania robót strza∏owych wyznacza si´ strefy zagro˝enia ze wzgl´du na dzia∏anie powietrznej fali uderzeniowej, rozrzut od∏amków skalnych i drgania sejsmiczne górotworu.
2. WielkoÊç promienia strefy zagro˝enia, ze wzgl´du na dzia∏anie powietrznej fali uderzeniowej, oblicza si´
orientacyjnie dla ∏adunków materia∏ów wybuchowych umieszczonych w otworach strza∏owych, wed∏ug wzorów
1) przy stosowaniu zapalników natychmiastowych
2) przy stosowaniu zapalników zw∏ocznych
gdzie poszczególne symbole oznaczajà
rp — promieƒ strefy zagro˝enia w metrach,
kp — wspó∏czynnik okreÊlony w tabeli 1,
Q — ∏àcznà wielkoÊç ∏adunku materia∏ów wybuchowych odpalanà w serii, wyra˝onà w kg,
Qz — maksymalnà wielkoÊç ∏adunku materia∏ów wybuchowych przypadajàcà na zw∏ok´ czasowà odpalanà
w serii, wyra˝onà w kg.
3. Rzeczoznawca ustala
1) wielkoÊç strefy dzia∏ania powietrznej fali uderzeniowej w przypadku, gdy ∏adunki materia∏u wybuchowego
inicjowane sà lontem detonujàcym poza otworem strza∏owym,
2) rzeczywistà wielkoÊç strefy dzia∏ania powietrznej fali uderzeniowej.
4. WielkoÊç promienia strefy zagro˝enia ze wzgl´du na rozrzut od∏amków skalnych ustala si´ w zale˝noÊci
od stosowanej metody wykonywania robót strza∏owych, typu wyrobiska górniczego, sytuacji terenowej i rodzaju urabianej ska∏y.
5. Minimalnà bezpiecznà wielkoÊç strefy zagro˝enia ze wzgl´du na rozrzut od∏amków skalnych w zale˝noÊci
od metody wykonywania robót strza∏owych okreÊlajà tabele 2 i 3.
WielkoÊci okreÊlone w tabelach 2 i 3 mogà byç zmniejszone na podstawie opinii rzeczoznawcy.
6. W razie stosowania w zak∏adzie górniczym ró˝nych metod wykonywania robót strza∏owych, stref´ zagro˝enia ze wzgl´du na rozrzut od∏amków skalnych ustala si´ dla ka˝dej metody oddzielnie.
7. Promieƒ strefy szkodliwych drgaƒ sejsmicznych dla budynków mieszkalnych jedno- lub dwukondygnacyjnych przy strzelaniu ∏adunkami materia∏ów wybuchowych w otworach pionowych lub odchylonych od pionu,
przy dwóch powierzchniach ods∏oni´cia calizny, oblicza si´ orientacyjnie wed∏ug wzoru
gdzie poszczególne symbole oznaczajà
Qz — ∏adunek materia∏ów wybuchowych odpalany natychmiastowo lub maksymalnà wielkoÊç ∏adunku materia∏ów wybuchowych przypadajàcà na jednà zw∏ok´ czasowà odpalanà w serii, wyra˝onà w kg,
rs — odleg∏oÊç od miejsca wykonywania robót strza∏owych do chronionego obiektu, wyra˝onà w metrach,
wspó∏czynnik ϕ wynosi
— przy c < 2000 m/s
ϕ = 0,030 — 0,026
— przy c = 2001 — 3000 m/s ϕ = 0,025 — 0,020
— przy c > 3000 m/s
ϕ = 0,019 — 0,015
c — pr´dkoÊç pod∏u˝nej fali sejsmicznej, charakterystyczna dla pod∏o˝a chronionego obiektu.
8. W przypadku gdy ∏adunek materia∏u wybuchowego odpalany jest w serii, w której zastosowano od 2 do
15 stopni opóênieƒ, promieƒ strefy zwi´ksza si´ 1,5 razy.
9. Obliczona wielkoÊç promienia strefy szkodliwych drgaƒ sejsmicznych powinna byç zwi´kszona 1,5 razy,
je˝eli roboty strza∏owe wykonuje si´ przy jednej powierzchni ods∏oni´cia.
10. Rzeczoznawca okreÊla rzeczywisty zasi´g szkodliwych drgaƒ sejsmicznych.
11. WielkoÊç strefy zagro˝enia dla obiektów, ze wzgl´du na drgania sejsmiczne przy strzelaniu w otworach
wiertniczych do celów geofizycznych, okreÊla tabela 4.
Tabela 1
WielkoÊç wspó∏czynnika „kp” dla obliczania strefy dzia∏ania powietrznej fali uderzeniowej
Wskaênik „n” oblicza si´ wed∏ug wzoru
R
n=—
z
gdzie poszczególne symbole oznaczajà
R — promieƒ oddzia∏ywania wybuchu, wyra˝ony w metrach,
z — zabiór otworów strza∏owych w metrach,
je˝eli
n = 1 — oznacza wskaênik dzia∏ania normalny,
n < 1 — oznacza wskaênik dzia∏ania zmniejszony,
n > 1 — oznacza wskaênik dzia∏ania zwi´kszony.
W przypadku gdy wskaênik dzia∏ania jest zwi´kszony (n>1), wielkoÊç wspó∏czynnika „kp” nale˝y przyjàç jak dla
∏adunku materia∏u wybuchowego umieszczonego na powierzchni.
Tabela 2
WielkoÊç strefy zagro˝enia ze wzgl´du na rozrzut od∏amków skalnych
D∏ugim otworem strza∏owym jest otwór, którego d∏ugoÊç mierzona od wylotu do dna otworu wynosi wi´cej ni˝
6 m.
Tabela 3
WielkoÊci strefy zagro˝enia ze wzgl´du na rozrzut od∏amków skalnych przy wykonywaniu robót strza∏owych
do celów geofizycznych
Uwaga: iloÊç za∏adowanego materia∏u wybuchowego do pojedynczego otworu nie mo˝e przekraczaç 100 kg.
Przy odpalaniu w pojedynczych otworach wiertniczych ∏adunków materia∏ów wybuchowych, ró˝niàcych si´ od podanych w tabeli, odpalanych na g∏´bokoÊciach innych ni˝ podane w tabeli, wielkoÊç strefy zagro˝enia rozrzutem od∏amków skalnych mo˝e byç ustalona na podstawie opinii rzeczoznawcy.
Tabela 4
WielkoÊci strefy zagro˝enia dla obiektów ze wzgl´du na drgania sejsmiczne przy strzelaniu w otworach wiertniczych do celów geofizycznych, okreÊlone w metrach
Uwaga: Przy lokalizowaniu punktów strza∏owych dla prac sejsmicznych metoda refrakcyjna dla obiektów specjalnie czu∏ych na wstrzàsy sejsmiczne (obserwatoria astronomiczne i geofizyczne, stacje sejsmiczne
i meteorologiczne), obiektów przemys∏owych specjalnego znaczenia (zak∏ady górnicze podziemne i odkrywkowe, tereny podziemnych i naziemnych robót budowlanych, g∏´bionych otworów g∏´bokich), innych obiektów specjalnego znaczenia (budowle zabytkowe, zapory wodne, urzàdzenia obronne kraju),
dla osiedli mieszkaniowych o wysokiej zabudowie, dla zak∏adów przemys∏owych wa˝nych pod wzgl´dem gospodarczym, w których znajdujà si´ obiekty wra˝liwe na wstrzàsy sejsmiczne (wysokie kominy,
piece hutnicze, armatura w rafineriach i innych zak∏adach chemicznych), powinno si´ w pozycji „bezpieczne odleg∏oÊci w metrach” w kolumnie „100—200” i „ponad 200” wstawiç liczby „2000” i „3500”.
Warszawa, dnia 28 czerwca 2002 r.
Nr 92
TREÂå
Poz.
ROZPORZÑDZENIA
818 — Ministra Gospodarki z dnia 17 czerwca 2002 r. w sprawie nabywania, przechowywania
i u˝ywania Êrodków strza∏owych w zak∏adach górniczych
. . . . . . . . 5993
819 — Ministra Gospodarki z dnia 19 czerwca 2002 r. w sprawie dokumentacji mierniczo-geologicznej
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6051
818
ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI
z dnia 17 czerwca 2002 r.
w sprawie nabywania, przechowywania i u˝ywania Êrodków strza∏owych w zak∏adach górniczych.
Na podstawie art. 78 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego
1994 r. — Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 27,
poz. 96, z 1996 r. Nr 106, poz. 496, z 1997 r. Nr 88,
poz. 554, Nr 111, poz. 726 i Nr 133, poz. 885, z 1998 r.
Nr 106, poz. 668, z 2000 r. Nr 109, poz. 1157 i Nr 120,
poz. 1268 oraz z 2001 r. Nr 110, poz. 1190, Nr 115,
poz. 1229 i Nr 154, poz. 1800) zarzàdza si´, co nast´puje
4) sprz´tem strza∏owym sà: przyrzàdy, przybory oraz
urzàdzenia s∏u˝àce do bezpiecznego: przewo˝enia,
przenoszenia i przechowywania Êrodków strza∏owych, sporzàdzania i wprowadzania ∏adunków materia∏u wybuchowego, konstruowania i sprawdzania obwodów strza∏owych, a tak˝e urzàdzenia s∏u˝àce do odpalania ∏adunków materia∏ów wybuchowych,
Rozdzia∏ 1
5) ∏adunkiem materia∏u wybuchowego jest materia∏
wybuchowy uzbrojony Êrodkiem inicjujàcym lub
zapalajàcym,
Przepisy ogólne