Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 6 czerwca 2002 r. w sprawie oceny poziomów substancji w powietrzu.

§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla

1) sposoby, metody i zakres dokonywania oceny poziomów substancji w powietrzu, w tym

a) zakresy wymaganych pomiarów, z podzia∏em na

pomiary ciàg∏e oraz okresowe w zale˝noÊci od

podzia∏u na strefy,

b) przypadki, gdy ocena jakoÊci powietrza mo˝e

byç dokonywana w oparciu o kombinacje metod

pomiarowych i modelowania oraz wy∏àcznie

w oparciu o metody modelowania lub inne metody szacowania w zale˝noÊci od podzia∏u na

strefy,

2) górne i dolne progi oszacowania dla substancji

o ustalonych poziomach dopuszczalnych, dopuszczalnà cz´stoÊç przekraczania progów oszacowania oraz sposób okreÊlania cz´stoÊci przekraczania

progów oszacowania,

3) minimalnà liczb´ sta∏ych punktów pomiarowych

przy prowadzeniu pomiarów

a) poziomów substancji w powietrzu wprowadzanych w sposób niezorganizowany lub z ma∏ych

instalacji,

b) poziomów substancji w powietrzu wprowadzanych z du˝ych instalacji,

c) poziomów substancji w powietrzu ze wzgl´du na

ochron´ roÊlin,

4) kryteria lokalizacji punktów poboru próbek substancji przy prowadzeniu pomiarów z uwagi na

a) ochron´ zdrowia ludzi,

b) ochron´ roÊlin,

c) oddzia∏ywanie transportu,

5) sposób wyboru punktów pomiarowych,

6) metodyki referencyjne modelowania jakoÊci powietrza.

§ 2. 1. Oceny poziomu substancji w powietrzu dokonuje si´ na podstawie okreÊlonych w rozporzàdzeniu

sposobów i metod.

2. Sposoby i metody dokonywania oceny poziomów substancji w powietrzu oraz zakres dokonywania

tej oceny okreÊla § 3 i 4.

§ 3. 1. Oceny poziomu substancji w powietrzu

w strefach, o których mowa w art. 89 ust. 1 i art. 92

ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. — Prawo

ochrony Êrodowiska, dokonuje si´ w odniesieniu do

dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu powi´kszonych o margines tolerancji, dopuszczonych

poziomów substancji w powietrzu okreÊlonych dla terenu kraju ze wzgl´du na zdrowie ludzi oraz ze wzgl´du na ochron´ roÊlin, a tak˝e w odniesieniu do alarmowych poziomów niektórych substancji.

2. W przypadku oceny poziomu substancji w powietrzu ze wzgl´du na ochron´ zdrowia ludzi wykorzystuje si´ w szczególnoÊci wyniki pomiarów z punktów

poboru próbek substancji spe∏niajàcych kryteria lokalizacji okreÊlone w § 9 ust. 1.

3. W przypadku oceny poziomu substancji w powietrzu ze wzgl´du na ochron´ roÊlin wykorzystuje si´

w szczególnoÊci wyniki pomiarów z punktów poboru

próbek substancji spe∏niajàcych kryteria lokalizacji

okreÊlone w § 9 ust. 2.

4. Oceny poziomu substancji w powietrzu dla obszarów ochrony uzdrowiskowej oraz parków narodowych dokonuje si´ w odniesieniu do dopuszczalnych

poziomów substancji w powietrzu okreÊlonych dla

tych obszarów, wykorzystujàc wyniki pomiarów

z punktów poboru próbek substancji spe∏niajàcych kryteria lokalizacji, okreÊlone odpowiednio w § 9 ust. 1

i ust. 2.

§ 4. 1. Oceny poziomu substancji w powietrzu

w strefach, w których poziom substancji przekracza

górny próg oszacowania, dokonuje si´ na podstawie

pomiarów ciàg∏ych rozumianych jako pomiary automatyczne lub jako pomiary manualne prowadzone

w sposób systematyczny, odpowiednio do metodyk referencyjnych, o których mowa w § 13, w sta∏ych punktach pomiarowych, z zastrze˝eniem § 7 ust. 1. Dla ocen

tych mo˝na dodatkowo wykorzystaç metody modelowania.

2. Oceny poziomu substancji w powietrzu w strefach, w których poziom substancji nie przekracza górnego progu oszacowania, dokonuje si´ na podstawie

kombinacji pomiarów w sta∏ych punktach pomiarowych i metod modelowania lub innych technik szacowania, w szczególnoÊci pomiarów okresowych i szacunków obiektywnych na podstawie analizy emisji,

z zastrze˝eniem ust. 4.

3. Oceny poziomu substancji w powietrzu w strefach, w których poziom substancji nie przekracza dolnego progu oszacowania, mo˝na dokonaç wy∏àcznie

na podstawie metodyk modelowania lub innych technik szacowania, w szczególnoÊci pomiarów okreso-

wych i szacunków obiektywnych na podstawie analizy

emisji, z zastrze˝eniem ust. 4.

lizowany w miejscu najwi´kszego oddzia∏ywania instalacji.

4. Oceny poziomu dwutlenku siarki, dwutlenku azotu i ozonu na terenie aglomeracji o liczbie mieszkaƒców wi´kszej ni˝ 250 tys., zwanej dalej aglomeracjà,

dokonuje si´ na podstawie pomiarów ciàg∏ych w sta∏ych punktach pomiarowych.

3. Minimalna liczba sta∏ych punktów pomiarowych

przy prowadzeniu pomiarów poziomów tlenków azotu

i dwutlenku siarki w powietrzu ze wzgl´du na ochron´

roÊlin wynosi

§ 5. 1. Górne i dolne progi oszacowania dla benzenu, dwutlenku azotu, tlenków azotu, dwutlenku siarki,

o∏owiu, ozonu, py∏u PM10 (py∏ o Êrednicy aerodynamicznej ziaren do 10 µm) i tlenku w´gla oraz dopuszczalne cz´stoÊci ich przekraczania, okreÊla za∏àcznik

nr 1 do rozporzàdzenia.

2. Próg oszacowania uznaje si´ za dotrzymany

1) w przypadku benzenu, dwutlenku azotu, tlenków

azotu, dwutlenku siarki, o∏owiu, py∏u PM10 i tlenku

w´gla, je˝eli podczas pi´ciu poprzednich lat by∏ on

przekraczany co najwy˝ej w dwóch odr´bnych latach,

2) w przypadku ozonu, je˝eli podczas pi´ciu poprzednich lat by∏ on przekraczany co najwy˝ej w jednym

roku.

3. W przypadku braku danych pomiarowych z okresu poprzednich pi´ciu lat, do okreÊlenia dotrzymania

progu oszacowania, o którym mowa w ust. 2, wykorzystuje si´ dane z krótszego okresu pomiarowego, je˝eli

pomiary by∏y prowadzone w czasie i w miejscach

o najwy˝szych poziomach substancji w powietrzu,

w po∏àczeniu z wynikami inwentaryzacji emisji i modelowania.

§ 6. 1. Minimalnà liczb´ sta∏ych punktów pomiarowych przy prowadzeniu pomiarów benzenu, dwutlenku azotu, tlenków azotu, dwutlenku siarki, o∏owiu, py∏u PM10 i tlenku w´gla w powietrzu w strefach, w których substancje te wprowadzane sà w sposób niezorganizowany lub z ma∏ych instalacji rozumianych jako

wymagajàce pozwolenia instalacje zaliczane do przedsi´wzi´ç mogàcych znaczàco oddzia∏ywaç na Êrodowisko, dla których raport o oddzia∏ywaniu na Êrodowisko

mo˝e byç wymagany, okreÊla za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia. Je˝eli w strefie substancje te wprowadzane

sà tak˝e z du˝ych instalacji rozumianych jako instalacje

mogàce znaczàco oddzia∏ywaç na Êrodowisko, dla których wymagany jest raport o oddzia∏ywaniu na Êrodowisko, przynajmniej jeden punkt pomiarowy powinien

byç zlokalizowany w miejscu najwi´kszego oddzia∏ywania tych instalacji.

2. Przy prowadzeniu pomiarów poziomów benzenu, dwutlenku azotu, tlenków azotu, dwutlenku siarki,

o∏owiu, py∏u PM10 i tlenku w´gla w powietrzu w strefach, w których substancje te wprowadzane sà z du˝ych instalacji rozumianych jako instalacje mogàce

znaczàco oddzia∏ywaç na Êrodowisko, dla których wymagany jest raport o oddzia∏ywaniu na Êrodowisko,

przepis ust. 1 stosuje si´ odpowiednio, z tym ˝e przynajmniej jeden punkt pomiarowy powinien byç zloka-

1) 1 na 20 000 km2, jeÊli poziomy tych substancji

w powietrzu przekraczajà górny próg oszacowania,

2) 1 na 40 000 km2, jeÊli poziomy tych substancji

w powietrzu nie przekraczajà górnego progu oszacowania i sà wy˝sze od dolnego progu oszacowania.

4. Minimalna liczba sta∏ych punktów pomiarowych, o których mowa w ust. 1—3, dotyczy przypadku,

gdy pomiary stanowià jedyne êród∏o informacji o jakoÊci powietrza.

§ 7. 1. Minimalnà liczb´ sta∏ych punktów pomiarowych przy prowadzeniu pomiarów poziomu ozonu

w powietrzu, gdy pomiary stanowià jedyne êród∏o informacji, okreÊla za∏àcznik nr 3 do rozporzàdzenia.

2. W strefach, w których pomiary poziomów ozonu

sà wymagane, prowadzi si´ równie˝ pomiary ciàg∏e

poziomów dwutlenku azotu i tlenku azotu w powietrzu,

ale liczba punktów pomiarowych dla prowadzenia pomiarów dwutlenku azotu i tlenku azotu mo˝e byç o po∏ow´ mniejsza ni˝ okreÊlona w za∏àczniku nr 3 do rozporzàdzenia.

3. Je˝eli w strefie jest tylko jeden sta∏y punkt pomiarowy, muszà byç równoczeÊnie prowadzone pomiary poziomów dwutlenku azotu i tlenku azotu, z wyjàtkiem stanowiska wiejskiego.

§ 8. Je˝eli w strefach, w których pomiary poziomów

substancji w powietrzu w sta∏ych punktach pomiarowych sà wymagane, a wyniki pomiarów sà uzupe∏niane danymi z innych êróde∏, takich jak inwentaryzacje

emisji, pomiary okresowe, metody modelowania, to

liczba sta∏ych punktów pomiarowych mo˝e byç mniejsza ni˝ okreÊlona w § 6 i 7, ale wystarczajàca, aby przy

zastosowaniu równie˝ innych metod dokonaç rzetelnej

oceny poziomów substancji w powietrzu.

§ 9. 1. Punkty poboru próbek substancji przy prowadzeniu pomiarów poziomów benzenu, dwutlenku

azotu, tlenków azotu, dwutlenku siarki, o∏owiu, py∏u

PM10 i tlenku w´gla w powietrzu z uwagi na ochron´

zdrowia ludzi powinny byç zlokalizowane tak, aby

1) dostarcza∏y danych z obszarów stref, o najwy˝szych poziomach substancji w powietrzu, na które

ludnoÊç b´dzie nara˝ona przez okres odpowiedni

do okresu uÊredniania wyników pomiarów, dla którego okreÊlono dopuszczalne poziomy substancji

w powietrzu,

2) dostarcza∏y danych z innych ni˝ okreÊlone w pkt 1

obszarów stref, dotyczàcych nara˝enia ogó∏u ludnoÊci,

3) by∏y reprezentatywne dla

m2

a) obszaru o powierzchni co najmniej 200

w przypadku pomiarów prowadzonych z uwagi

na oddzia∏ywanie transportu,

b) obszaru o powierzchni kilku km2 w przypadku

pomiarów t∏a miejskiego,

c) podobnych lokalizacji nieznajdujàcych si´ w bezpoÊrednim sàsiedztwie.

2. Punkty poboru próbek substancji przy prowadzeniu pomiarów poziomów tlenków azotu i dwutlenku

siarki w powietrzu z punktu widzenia ochrony roÊlin

powinny byç

1) zlokalizowane w odleg∏oÊci ponad 20 kilometrów

od aglomeracji lub ponad 5 kilometrów od innych

obszarów zabudowanych, instalacji i g∏ównych

szlaków komunikacyjnych,

2) reprezentatywne dla obszaru o powierzchni co najmniej 1000 km2.

3. Punkty poboru próbek substancji przy prowadzeniu pomiarów z uwagi na oddzia∏ywanie transportu

powinny byç lokalizowane tak, aby

1) w przypadku benzenu, dwutlenku azotu, tlenków

azotu, dwutlenku siarki, o∏owiu, py∏u PM10 i tlenku

w´gla znajdowa∏y si´ co najmniej 25 metrów od

kraƒca g∏ównych skrzy˝owaƒ i co najmniej 4 metry

od Êrodka najbli˝szego pasa jezdni,

2) w przypadku dwutlenku azotu i tlenku w´gla czerpnia znajdowa∏a si´ nie dalej ni˝ 5 metrów od kraw´˝nika najbli˝szej jezdni,

3) w przypadkach benzenu, o∏owiu i py∏u PM10 czerpnia znajdowa∏a si´ na linii zabudowy.

4. Kryteria lokalizacji punktów pomiarowych do

oceny poziomu ozonu okreÊla za∏àcznik nr 4 do rozporzàdzenia.

§ 10. Wyboru punktów pomiarowych nale˝y dokonaç w taki sposób, aby

1) przep∏yw powietrza wokó∏ czerpni nie by∏ ograniczony ˝adnymi przeszkodami,

2) czerpnia by∏a umieszczona w odleg∏oÊci kilku metrów od budynków, drzew i innych przeszkód, z tym

˝e

Poz. 798

a) w przypadku benzenu, dwutlenku azotu, tlenków

azotu, dwutlenku siarki, o∏owiu, py∏u PM10

i tlenku w´gla w odleg∏oÊci przynajmniej 0,5 metra od najbli˝szego budynku, je˝eli czerpnia znajduje si´ na linii zabudowy,

b) w przypadku ozonu w odleg∏oÊci nie mniejszej

ni˝ dwukrotna ró˝nica wysokoÊci przeszkody

i wysokoÊci umieszczenia czerpni,

3) czerpnia znajdowa∏a si´ na wysokoÊci od 1,5 metra

do 4 metrów powy˝ej poziomu gruntu, z zastrze˝eniem pkt 4,

4) czerpnia mog∏a zostaç usytuowana wy˝ej (do 8 metrów), w szczególnoÊci je˝eli punkt poboru próbek

ma byç reprezentatywny dla wi´kszego obszaru,

5) uniknàç ponownego zasysania przez czerpni´ powietrza odprowadzanego z punktu pomiarowego,

6) uniknàç bezpoÊredniego zasysania przez czerpni´

substancji przed ich dostatecznym wymieszaniem

z powietrzem,

7) w przypadku ozonu czerpnia znajdowa∏a si´ w odleg∏oÊci wi´kszej ni˝ 10 metrów od najbli˝szej drogi i w odleg∏oÊci tym wi´kszej, im wi´ksze jest nat´˝enie ruchu drogowego.

§ 11. Pomiary poziomów substancji, które przyczyniajà si´ do tworzenia ozonu przyziemnego w powietrzu, obejmujàce co najmniej tlenki azotu, tlenek w´gla

i lotne zwiàzki organiczne wymienione w za∏àczniku

nr 5 do rozporzàdzenia, prowadzi si´ w co najmniej

jednym punkcie pomiarowym w kraju.

§ 12. Pomiary poziomu py∏u PM2,5 (py∏ o Êrednicy

aerodynamicznej ziaren do 2,5 µm) w powietrzu prowadzi si´ w co najmniej jednym punkcie pomiarowym

w aglomeracji.

§ 13. Metodyki referencyjne poboru próbek i analiz

poziomów substancji oraz wymagania odnoÊnie do

sposobów oceny poziomów substancji, w tym modelowania jakoÊci powietrza, okreÊla za∏àcznik nr 6 do

rozporzàdzenia.

§ 14. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

Minister Ârodowiska: S. ˚elichowski

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra

Ârodowiska z dnia 6 czerwca 2002 r.

(poz. 798)

Za∏àcznik nr 1

GÓRNE I DOLNE PROGI OSZACOWANIA DLA BENZENU, DWUTLENKU AZOTU, TLENKÓW AZOTU,

DWUTLENKU SIARKI, O¸OWIU, OZONU, PY¸U PM10 I TLENKU W¢GLA ORAZ DOPUSZCZALNE CZ¢STOÂCI

ICH PRZEKRACZANIA

Za∏àcznik nr 2

MINIMALNA LICZBA STA¸YCH PUNKTÓW POMIAROWYCH PRZY PROWADZENIU POMIARÓW POZIOMÓW

BENZENU, DWUTLENKU AZOTU, TLENKÓW AZOTU, DWUTLENKU SIARKI, O¸OWIU, PY¸U PM10 I TLENKU

W¢GLA W POWIETRZU W STREFACH, W KTÓRYCH SUBSTANCJE TE WPROWADZANE SÑ W SPOSÓB

NIEZORGANIZOWANY LUB Z MA¸YCH INSTALACJI

Za∏àcznik nr 3

MINIMALNA LICZBA STA¸YCH PUNKTÓW POMIAROWYCH PRZY PROWADZENIU POMIARÓW POZIOMU

OZONU W POWIETRZU, GDY POMIARY STANOWIÑ JEDYNE èRÓD¸O INFORMACJI

Za∏àcznik nr 4

KRYTERIA LOKALIZACJI PUNKTÓW POMIAROWYCH DO OCENY POZIOMU OZONU

Punkty poboru próbek przy prowadzeniu pomiarów

poziomu ozonu w powietrzu z uwagi na

1. ochron´ zdrowia ludzi

a) w stanowisku miejskim powinny

— uwzl´dniaç ocen´ nara˝ania ludnoÊci na

ozon, tj. byç zlokalizowane na obszarach z

du˝à g´stoÊcià zaludnienia i stosunkowo

wysokimi st´˝eniami ozonu,

— reprezentowaç obszar kilku km2,

— byç zlokalizowane z dala od wp∏ywu êróde∏

emisji

lokalnych,

takich

jak

ruch

samochodowy, stacje benzynowe itp.,

— byç zlokalizowane w miejscach dobrze

przewietrzanych,

— byç zlokalizowane na obszarach z zabudowà

mieszkaniowà, takich jak osiedla i na terenach

handlowych w obr´bie miast (z dala od

drzew); nale˝y braç pod uwag´ szerokie ulice

i skwery z bardzo ograniczonym ruchem

samochodów lub zamkni´te dla ruchu

ulicznego, obszary otwarte, takie jak boiska,

tereny sportowe i rekreacyjne;

2. ochron´ zdrowia ludzi i roÊlin

a) w stanowisku podmiejskim powinny

— uwzgl´dniaç ocen´ nara˝ania ludnoÊci i

roÊlin na obrze˝ach aglomeracji, tam gdzie

poziomy ozonu wykazujà wartoÊci najwy˝sze,

— reprezentowaç obszar kilkudziesi´ciu km2,

— byç zlokalizowane w pewnej odleg∏oÊci od

obszaru emisji maksymalnych, po stronie

zawietrznej dla dominujàcego kierunku lub

kierunków

wiatru

wyst´pujàcych

w

warunkach sprzyjajàcych do powstawania

wysokich st´˝eƒ ozonu,

— byç zlokalizowane w miejscach pobytu ludzi

oraz wyst´powania wra˝liwych upraw lub

naturalnych ekosystemów zlokalizowanych

na obrze˝ach aglomeracji nara˝onych na

wysokie poziomy ozonu,

— byç zlokalizowane po nawietrznej stronie

miasta w obszarach podmiejskich w celu

okreÊlenia regionalnego t∏a st´˝eƒ ozonu;

b) w stanowisku wiejskim powinny

— uwzgl´dniaç ocen´ nara˝ania ludnoÊci,

upraw i naturalnych ekosystemów na

st´˝enia ozonu,

— byç zlokalizowane na terenie niewielkich

osiedli i/lub na obszarach, gdzie wyst´pujà

naturalne ekosystemy, lasy lub uprawy,

— byç zlokalizowane z dala od bezpoÊredniego

wp∏ywu êróde∏ emisji lokalnych, takich jak

zak∏ady przemys∏owe i drogi,

— byç zlokalizowane na terenach otwartych, ale

nie na szczytach górskich.

Za∏àcznik nr 5

SUBSTANCJE, KTÓRE PRZYCZYNIAJÑ SI¢ DO TWORZENIA OZONU PRZYZIEMNEGO W POWIETRZU

Za∏àcznik nr 6

METODYKI REFERENCYJNE POBORU PRÓBEK I ANALIZ POZIOMÓW SUBSTANCJI ORAZ WYMAGANIA

ODNOÂNIE DO SPOSOBÓW OCENY POZIOMÓW SUBSTANCJI, W TYM MODELOWANIA JAKOÂCI

POWIETRZA

Dziennik Ustaw i Monitor Polski dost´pne sà w Internecie pod adresem www.gpkprm.gov.pl

Wydawca: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

Redakcja: Rzàdowe Centrum Legislacji — Redakcja Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej

i Dziennika Urz´dowego Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”,

ul. Bagatela 14, 00-585 Warszawa, tel. 622-66-56

Sk∏ad, druk i kolporta˝: Wydzia∏ Wydawnictw i Poligrafii Gospodarstwa Pomocniczego Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa, tel.: 694-67-50, 694-67-52, 694-64-77; fax 694-62-06, 694-64-77

Bezp∏atna infolinia: 0-800-287-581

www.gpkprm.gov.pl

e-mail: dziust@gpkprm.gov.pl

'8 



 Z\G 





!

T∏oczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Wydziale Wydawnictw i Poligrafii Gospodarstwa Pomocniczego Kancelarii Prezesa Rady Ministrów,

ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa

Zam. 383/W/C/2002

ISSN 0867-3411

Cena brutto 8,50 z∏

798

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ÂRODOWISKA

z dnia 6 czerwca 2002 r.

w sprawie oceny poziomów substancji w powietrzu.

Na podstawie art. 90 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. — Prawo ochrony Êrodowiska (Dz. U. Nr 62,

poz. 627 i Nr 115, poz. 1229 oraz z 2002 r. Nr 74,

poz. 676) zarzàdza si´, co nast´puje