Umowa międzynarodowa Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Rumunią o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych, sporządzona w Bukareszcie dnia 15 maja 1999 r.

Po zaznajomieniu si´ z powy˝szà umowà, w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej oÊwiadczam, ˝e

— zosta∏a ona uznana za s∏usznà zarówno w ca∏oÊci, jak i ka˝de z postanowieƒ w niej zawartych,

— jest przyj´ta, ratyfikowana i potwierdzona,

— b´dzie niezmiennie zachowywana.

Na dowód czego wydany zosta∏ akt niniejszy, opatrzony piecz´cià Rzeczypospolitej Polskiej.

Dano w Warszawie dnia 30 stycznia 1997 r.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej: A. KwaÊniewski

L.S.

Minister Spraw Zagranicznych: D. Rosati

751

OÂWIADCZENIE RZÑDOWE

z dnia 23 stycznia 2002 r.

w sprawie mocy obowiàzujàcej Umowy mi´dzy Rzeczàpospolità Polskà a Federacjà Rosyjskà o pomocy

prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych i karnych, sporzàdzonej w Warszawie

dnia 16 wrzeÊnia 1996 r.

Podaje si´ niniejszym do wiadomoÊci, ˝e Prezydent

Rzeczypospolitej Polskiej ratyfikowa∏ dnia 30 stycznia

1997 r. Umow´ mi´dzy Rzeczàpospolità Polskà a Federacjà Rosyjskà o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych i karnych, sporzàdzonà

w Warszawie dnia 16 wrzeÊnia 1996 r.

Zgodnie z artyku∏em 104 zosta∏a dokonana wymiana dokumentów ratyfikacyjnych i umowa wesz∏a w ˝ycie dnia 18 stycznia 2002 r.

Minister Spraw Zagranicznych: W. Cimoszewicz

752

UMOWA

mi´dzy Rzeczàpospolità Polskà a Rumunià o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych,

sporzàdzona w Bukareszcie dnia 15 maja 1999 r.

W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

podaje do powszechnej wiadomoÊci

W dniu 15 maja 1999 r. zosta∏a sporzàdzona w Bukareszcie umowa mi´dzy Rzeczàpospolità Polskà a Rumunià o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych, w nast´pujàcym brzmieniu

UMOWA

ROZDZIA¸ I

mi´dzy Rzeczàpospolità Polskà a Rumunià o pomocy

prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych

Postanowienia ogólne

Artyku∏ 1

Rzeczpospolita Polska i Rumunia, zwane dalej

„Umawiajàcymi si´ Stronami”,

kierujàc si´ pragnieniem dalszego rozwoju wspó∏pracy w zakresie pomocy prawnej i stosunków prawnych w sprawach cywilnych,

postanowi∏y zawrzeç niniejszà umow´ i uzgodni∏y,

co nast´puje

Definicja „spraw cywilnych”

W rozumieniu niniejszej umowy przez „sprawy cywilne” rozumie si´ sprawy z zakresu prawa cywilnego,

prawa rodzinnego, prawa handlowego i prawa pracy.

Postanowienia niniejszej umowy dotyczàce spraw cywilnych stosuje si´ odpowiednio do spraw sàdowo-administracyjnych.

Artyku∏ 2

Poz. 752

wiedliwoÊci, informacje o swych przepisach prawnych

wraz z ich tekstem oraz informacje o praktyce sàdowej.

Ochrona prawna

1. Obywatele jednej Umawiajàcej si´ Strony korzystajà na terytorium drugiej Umawiajàcej si´ Strony

z takiej samej ochrony prawnej w sprawach osobistych

i majàtkowych, jaka przys∏uguje obywatelom tej Umawiajàcej si´ Strony.

2. Obywatele jednej Umawiajàcej si´ Strony majà

prawo swobodnego i nieskr´powanego zwracania si´

do sàdów i innych organów drugiej Umawiajàcej si´

Strony w∏aÊciwych w sprawach cywilnych, wyst´powania przed nimi, sk∏adania wniosków, wytaczania powództw, jak równie˝ dokonywania wszelkich innych

czynnoÊci procesowych na tych samych warunkach, co

obywatele tej Umawiajàcej si´ Strony.

3. Postanowienia niniejszej umowy dotyczàce obywateli Umawiajàcych si´ Stron stosuje si´ odpowiednio do osób prawnych utworzonych zgodnie z prawem

tej Umawiajàcej si´ Strony, na której terytorium majà

swojà siedzib´.

Artyku∏ 6

SkutecznoÊç dokumentów

1. Dokumenty, które zosta∏y sporzàdzone przez sàdy i inne w∏aÊciwe organy jednej z Umawiajàcych si´

Stron, opatrzone piecz´cià urz´dowà i podpisem osoby uprawnionej, mogà byç u˝yte na terytorium drugiej

Umawiajàcej si´ Strony bez potrzeby legalizacji. Zasada ta ma zastosowanie równie˝ do poÊwiadczonych

odpisów, wyciàgów, jak równie˝ t∏umaczeƒ takich dokumentów.

2. Dokumenty sporzàdzone na terytorium jednej

Umawiajàcej si´ Strony przez osoby fizyczne, których

podpis zosta∏ poÊwiadczony, mogà byç u˝yte na terytorium drugiej Umawiajàcej si´ Strony bez potrzeby legalizacji.

Artyku∏ 3

3. Dokumenty wymienione w ust´pach 1 i 2 posiadajà na terytorium drugiej Umawiajàcej si´ Strony takà samà moc dowodowà, jak dokumenty takiego samego rodzaju tej Umawiajàcej si´ Strony.

Tryb porozumiewania si´

Artyku∏ 7

1. W sprawach obj´tych niniejszà umowà sàdy i inne ograny Umawiajàcych si´ Stron, w∏aÊciwe w sprawach cywilnych, porozumiewajà si´ mi´dzy sobà bezpoÊrednio, chyba ˝e niniejsza umowa stanowi inaczej.

Przesy∏anie dokumentów dotyczàcych stanu cywilnego

2. Wnioski o udzielenie pomocy prawnej sà przesy∏ane

— z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do prezesa

sàdu apelacyjnego, w którego okr´gu ma byç wykonany wniosek,

— z terytorium Rumunii do prezesa sàdu okr´gowego, w którego okr´gu ma byç wykonany wniosek.

Artyku∏ 4

J´zyk

1. W sprawach obj´tych niniejszà umowà sàdy i inne organy Umawiajàcych si´ Stron w∏aÊciwe w sprawach cywilnych u˝ywajà we wzajemnych stosunkach

j´zyka urz´dowego swego paƒstwa, j´zyka francuskiego albo angielskiego.

1. W∏aÊciwe organy Umawiajàcych si´ Stron przesy∏ajà sobie wzajemnie, na wniosek, bezp∏atnie wypisy z aktu stanu cywilnego oraz odpisy orzeczeƒ sàdowych dotyczàce stanu cywilnego obywateli drugiej

Umawiajàcej si´ Strony.

2. Organy wymienione w ust´pie 1 porozumiewajà

si´ mi´dzy sobà bezpoÊrednio.

3. Wnioski obywateli jednej Umawiajàcej si´ Strony o nades∏anie wypisów z aktów stanu cywilnego mogà byç przesy∏ane bezpoÊrednio do w∏aÊciwego urz´du stanu cywilnego drugiej Umawiajàcej si´ Strony.

Dokumenty te wnioskodawca otrzymuje za pobraniem

nale˝nej op∏aty.

ROZDZIA¸ II

Pomoc prawna

Artyku∏ 8

2. Je˝eli wed∏ug postanowieƒ niniejszej umowy

wymagane jest do∏àczenie do przesy∏anych pism t∏umaczenia ich na j´zyk drugiej Umawiajàcej si´ Strony,

t∏umaczenia te powinny byç sporzàdzone przez t∏umacza przysi´g∏ego jednej z Umawiajàcych si´

Stron.

Umawiajàce si´ Strony udzielajà sobie wzajemnie,

na wniosek, pomocy prawnej w sprawach cywilnych

na warunkach okreÊlonych w niniejszej umowie.

Artyku∏ 5

Artyku∏ 9

Wymiana informacji o prawie

Przedmiot pomocy prawnej

Umawiajàce si´ Strony przekazujà sobie wzajemnie, na wniosek, za poÊrednictwem ministerstw spra-

Pomoc prawna w sprawach cywilnych obejmuje

dokonywanie okreÊlonych czynnoÊci post´powania,

Udzielanie pomocy prawnej

a w szczególnoÊci: sporzàdzanie, przesy∏anie i dor´czanie dokumentów sàdowych i pozasàdowych, przes∏uchiwanie stron, Êwiadków, bieg∏ych i innych osób oraz

sporzàdzanie opinii przez bieg∏ych i ogl´dziny.

Artyku∏ 10

Wniosek o udzielenie pomocy prawnej

1. Wniosek o udzielenie pomocy prawnej powinien

zawieraç nast´pujàce dane

(1) oznaczenie organu wzywajàcego,

(2) oznaczenie organu wezwanego,

(3) oznaczenie sprawy, w której wyst´puje si´ o udzielenie pomocy prawnej,

(4) imiona i nazwiska stron, okreÊlenie charakteru,

w jakim wyst´pujà w post´powaniu, ich obywatelstwo, miejsce sta∏ego lub czasowego pobytu,

a w odniesieniu do osób prawnych — ich nazw´

i siedzib´,

(5) imiona, nazwiska i adresy przedstawicieli stron,

(6) oznaczenie przedmiotu wniosku i informacje niezb´dne do jego wykonania,

(7) informacj´ o dokumentach do∏àczonych do wniosku.

2. We wniosku o dor´czenie pism nale˝y wskazaç

adres odbiorcy oraz rodzaj pism podlegajàcych dor´czeniu. We wniosku o przeprowadzenie dowodu nale˝y wskazaç okolicznoÊci, w zwiàzku z którymi nale˝y

przeprowadziç dowód, a w razie potrzeby — za∏àczyç

list´ pytaƒ, które nale˝y zadaç osobom przes∏uchiwanym.

3. Wniosek o udzielenie pomocy prawnej i za∏àczone do niego dokumenty powinny byç podpisane i opatrzone piecz´cià organu wzywajàcego.

4. Wnioski o udzielenie pomocy prawnej sporzàdza

si´ w j´zyku urz´dowym wzywajàcej Umawiajàcej si´

Strony, do∏àczajàc ich t∏umaczenie na j´zyk urz´dowy

wezwanej Umawiajàcej si´ Strony.

5. Przy zwracaniu si´ o udzielenie pomocy prawnej

organy Umawiajàcych si´ Stron mogà korzystaç

z dwuj´zycznych wzorów wniosków, które zostanà

uzgodnione przez ministerstwa sprawiedliwoÊci Umawiajàcych si´ Stron.

Artyku∏ 11

Wykonywanie wniosku

1. Przy wykonywaniu wniosku o udzielenie pomocy

prawnej organ wezwany stosuje przepisy prawne swego paƒstwa. Na wniosek organu wzywajàcego organ

wezwany stosuje jednak szczególnà form´ post´powania, je˝eli nie jest ona sprzeczna z prawem jego paƒstwa.

Poz. 752

zmierzajàce do jego ustalenia. Je˝eli nie jest mo˝liwe

ustalenie adresu, organ wezwany zawiadamia o tym

organ wzywajàcy.

4. Na wniosek organu wzywajàcego organ wezwany zawiadamia we w∏aÊciwym czasie organ wzywajàcy o miejscu i terminie wykonania wniosku o udzielenie pomocy prawnej w tym celu, aby strona zainteresowana mog∏a byç przy tym obecna.

5. Po wykonaniu wniosku organ wezwany przesy∏a

sporzàdzone dokumenty organowi wzywajàcemu. Je˝eli wniosek nie mo˝e byç wykonany, organ wezwany

zwraca wniosek organowi wzywajàcemu, zawiadamiajàc o przyczynie niewykonania wniosku.

Artyku∏ 12

Dor´czanie pism

Organ wezwany dor´cza pisma zgodnie z przepisami prawnymi obowiàzujàcymi w jego paƒstwie, je˝eli

pisma te zosta∏y sporzàdzone w j´zyku urz´dowym tego paƒstwa albo je˝eli do∏àczono t∏umaczenie na ten j´zyk. W przeciwnym razie organ wezwany dor´cza pisma

odbiorcy tylko wtedy, gdy przyjmuje on je dobrowolnie.

Artyku∏ 13

Dowód dor´czania

1. Dowodem dor´czania jest potwierdzenie odbioru opatrzone podpisem odbiorcy, datà i miejscem dor´czenia, podpisem dor´czajàcego oraz piecz´cià organu wezwanego albo potwierdzenie organu wezwanego okreÊlajàce dat´, miejsce i sposób dor´czenia.

2. Je˝eli pisma sporzàdzono w dwóch egzemplarzach, potwierdzenie mo˝na umieÊciç na jednym z tych

egzemplarzy.

3. Je˝eli adresat odmawia przyj´cia pisma, nale˝y

podaç przyczyn´ odmowy.

Artyku∏ 14

Uprawnienia przedstawicielstw dyplomatycznych

i urz´dów konsularnych

Umawiajàce si´ Strony sà uprawnione do dor´czania pism w∏asnym obywatelom i ich przes∏uchiwania

za poÊrednictwem swych przedstawicielstw dyplomatycznych lub urz´dów konsularnych, pod warunkiem

niestosowania Êrodków przymusu.

Artyku∏ 15

Koszty udzielania pomocy prawnej

2. Je˝eli organ wezwany nie jest w∏aÊciwy do wykonania wniosku, przekazuje wniosek z urz´du organowi

w∏aÊciwemu, zawiadamiajàc o tym organ wzywajàcy.

1. Ka˝da z Umawiajàcych si´ Stron ponosi koszty

powsta∏e na swym terytorium w zwiàzku z udzieleniem

pomocy prawnej, w∏àcznie z kosztami przeprowadzenia dowodów.

3. Je˝eli adres osoby, której dotyczy wniosek, nie

jest znany lub je˝eli wskazany adres nie jest w∏aÊciwy,

organ wezwany podejmie odpowiednie czynnoÊci

2. Postanowienie ust´pu 1 nie ma zastosowania

w odniesieniu do nale˝noÊci Êwiadków i bieg∏ych,

o których mowa w artykule 16 ust´p 5.

Artyku∏ 16

Ochrona Êwiadków i bieg∏ych

1. Je˝eli w post´powaniu toczàcym si´ na terytorium jednej Umawiajàcej si´ Strony zajdzie potrzeba

osobistego stawiennictwa Êwiadka lub bieg∏ego przebywajàcego na terytorium drugiej Umawiajàcej si´

Strony, wówczas organ Umawiajàcej si´ Strony, na

której terytorium toczy si´ to post´powanie, mo˝e

zwróciç si´ do w∏aÊciwego organu drugiej Umawiajàcej si´ Strony o dor´czenie wezwania.

2. Wezwanie nie mo˝e zawieraç zagro˝enia zastosowania Êrodków przymusu na wypadek niestawiennictwa.

3. Âwiadek lub bieg∏y, bez wzgl´du na posiadane

obywatelstwo, który stawi∏ si´ na wezwanie przed organem wzywajàcej Umawiajàcej si´ Strony, nie mo˝e

byç na terytorium tej Strony Êcigany, zatrzymany lub

w jakikolwiek inny sposób pozbawiony wolnoÊci w odniesieniu do czynów pope∏nionych lub orzeczeƒ skazujàcych wydanych przed przekroczeniem przez niego

granicy wzywajàcej Umawiajàcej si´ Strony.

4. Ochrona, o której mowa w ust´pie 3, ustaje, je˝eli Êwiadek lub bieg∏y nie opuÊci∏ terytorium wzywajàcej Umawiajàcej si´ Strony w ciàgu siedmiu dni od

dnia zawiadomienia go przez organ wzywajàcy, ˝e jego obecnoÊç nie jest ju˝ potrzebna, lub powróci∏ na nie

po jego opuszczeniu. Do tego terminu nie wlicza si´

czasu, w ciàgu którego Êwiadek lub bieg∏y nie móg∏

opuÊciç terytorium wzywajàcej Umawiajàcej si´ Strony z przyczyn od niego niezale˝nych.

5. Âwiadek lub bieg∏y ma prawo do zwrotu kosztów

podró˝y, pobytu i utraconego zarobku, a bieg∏y — ponadto prawo do wynagrodzenia za czynnoÊci bieg∏ego.

Koszty te ponosi wzywajàca Umawiajàca si´ Strona.

W wezwaniu zamieszcza si´ informacj´ o rodzaju i wysokoÊci kosztów, jakie nale˝à si´ Êwiadkowi lub bieg∏emu. Na wniosek Êwiadka lub bieg∏ego wzywajàca

Umawiajàca si´ Strona udzieli zaliczki na pokrycie

kosztów.

Artyku∏ 17

Poz. 752

kolwiek z tych Stron i wyst´pujà przed sàdami i innymi

organami w∏aÊciwymi w sprawach cywilnych drugiej

Umawiajàcej si´ Strony, nie mo˝na nakazaç z∏o˝enia

kaucji na zabezpieczenie kosztów post´powania tylko

z tego powodu, ˝e sà cudzoziemcami lub ˝e nie majà

miejsca zamieszkania lub pobytu na terytorium tej

Umawiajàcej si´ Strony.

Artyku∏ 19

Zwolnienie od kosztów sàdowych

1. Obywatele jednej Umawiajàcej si´ Strony korzystajà na terytorium drugiej Umawiajàcej si´ Strony ze

zwolnienia od op∏at, zaliczek i innych wydatków w post´powaniu oraz z bezp∏atnego zast´pstwa procesowego, na tych samych warunkach i w takim samym zakresie co obywatele tej Umawiajàcej si´ Strony.

2. Zwolnienia, o których mowa w ust´pie 1, dotyczà

wszystkich czynnoÊci post´powania w danej sprawie,

∏àcznie z czynnoÊciami egzekucyjnymi.

3. Dla uzyskania zwolnienia od kosztów lub bezp∏atnego zast´pstwa procesowego nale˝y z∏o˝yç oÊwiadczenie o sytuacji osobistej, rodzinnej i majàtkowej

wnioskodawcy.

4. Organ orzekajàcy o przyznaniu u∏atwieƒ, o których mowa w ust´pie 1, zachowuje w granicach swych

uprawnieƒ prawo kontrolowania przedstawionych jemu oÊwiadczeƒ i wyjaÊnieƒ oraz ˝àdania przedstawienia dodatkowych informacji i dokumentów.

Artyku∏ 20

Wniosek

Obywatel jednej Umawiajàcej si´ Strony wyst´pujàcy z wnioskiem o zwolnienie od kosztów lub bezp∏atne zast´pstwo przed w∏aÊciwym organem drugiej

Umawiajàcej si´ Strony mo˝e zg∏osiç taki wniosek pisemnie lub ustnie do protoko∏u w sàdzie w∏aÊciwym

wed∏ug swego miejsca zamieszkania lub pobytu. Sàd

ten przesy∏a wniosek wraz z oÊwiadczeniem wnioskodawcy i ewentualnie innymi dokumentami w∏aÊciwemu organowi drugiej Umawiajàcej si´ Strony.

Odmowa udzielenia pomocy prawnej

Mo˝na odmówiç udzielenia pomocy prawnej, je˝eli jej udzielenie mog∏oby naruszyç suwerennoÊç lub

bezpieczeƒstwo wezwanej Umawiajàcej si´ Strony lub

by∏oby sprzeczne z podstawowymi zasadami prawa tej

Strony.

ROZDZIA¸ III

Koszty procesu i u∏atwienia procesowe

Artyku∏ 18

Terminy

Artyku∏ 21

Je˝eli sàd jednej Umawiajàcej si´ Strony wzywa

stron´ procesowà lub uczestnika post´powania zamieszka∏ego lub przebywajàcego na terytorium drugiej Umawiajàcej si´ Strony do uiszczenia kosztów sàdowych lub do uzupe∏nienia braków pozwu albo wniosku, wyznaczy równoczeÊnie termin nie krótszy ni˝ jeden miesiàc. Bieg terminu rozpoczyna si´ od daty dor´czenia pisma w tym przedmiocie.

Zwolnienie od z∏o˝enia kaucji na zabezpieczenie

kosztów post´powania

Artyku∏ 22

Obywatelom jednej z Umawiajàcych si´ Stron, którzy zamieszkujà lub przebywajà na terytorium której-

1. Je˝eli sàd jednej Umawiajàcej si´ Strony wyznaczy stronie procesowej lub uczestnikowi post´powania

zamieszka∏emu lub przebywajàcemu na terytorium

drugiej Umawiajàcej si´ Strony termin do dokonania

czynnoÊci procesowej, o zachowaniu terminu rozstrzyga data stempla urz´du pocztowego tej Umawiajàcej

si´ Strony, z której terytorium zosta∏o wys∏ane pismo

stanowiàce wykonanie czynnoÊci.

Poz. 752

Dzia∏ 2

Sprawy z zakresu prawa osobowego

Artyku∏ 24

ZdolnoÊç prawna i zdolnoÊç do czynnoÊci prawnych

2. Je˝eli sàd jednej Umawiajàcej si´ Strony wyznaczy stronie procesowej lub uczestnikowi post´powania

zamieszka∏emu lub przebywajàcemu na terytorium

drugiej Umawiajàcej si´ Strony termin do wniesienia

op∏at lub zaliczek, o zachowaniu terminu rozstrzyga data wp∏acenia ich do banku tej Umawiajàcej si´ Strony,

na której terytorium zamieszkuje lub przebywa ta strona procesowa lub uczestnik post´powania.

3. Do skutków uchybienia terminów, o których mowa w ust´pach 1 i 2, sàd rozpoznajàcy spraw´ stosuje

prawo swego paƒstwa.

ROZDZIA¸ IV

1. ZdolnoÊç prawnà i zdolnoÊç do czynnoÊci prawnych osoby fizycznej ocenia si´ wed∏ug prawa tej Umawiajàcej si´ Strony, której osoba ta jest obywatelem.

2. ZdolnoÊç prawnà i zdolnoÊç do czynnoÊci prawnych osoby prawnej ocenia si´ wed∏ug prawa tej Umawiajàcej si´ Strony, na której terytorium ma ona swojà

siedzib´.

Ubezw∏asnowolnienie

Artyku∏ 25

Dzia∏ 1

JeÊli niniejsza umowa nie stanowi inaczej, do ubezw∏asnowolnienia w∏aÊciwy jest sàd tej Umawiajàcej

si´ Strony, której obywatelem jest osoba majàca byç

ubezw∏asnowolniona. Sàd ten stosuje prawo swego

paƒstwa.

Artyku∏ 23

Artyku∏ 26

Lis pendens i sprawy wià˝àce si´ ze sobà

1. Je˝eli sàd jednej Umawiajàcej si´ Strony stwierdzi, ˝e zachodzà przes∏anki do ubezw∏asnowolnienia

obywatela drugiej Umawiajàcej si´ Strony, majàcego

miejsce zamieszkania lub pobytu na terytorium pierwszej Umawiajàcej si´ Strony, zawiadomi o tym w∏aÊciwy sàd drugiej Umawiajàcej si´ Strony.

Normy kolizyjne

1. Je˝eli post´powania dotyczàce tego samego

roszczenia mi´dzy tymi samymi stronami zosta∏y

wszcz´te przed sàdami obu Umawiajàcych si´ Stron,

sàd, do którego pozew zosta∏ wniesiony póêniej, zawiesza swe post´powanie z urz´du do czasu ustalenia jurysdykcji sàdu, do którego najpierw wniesiono pozew.

Je˝eli jurysdykcja sàdu, do którego najpierw zosta∏

wniesiony pozew, zostanie ustalona, sàd, do którego

pozew zosta∏ wniesiony póêniej, stwierdzi brak swej jurysdykcji na rzecz pierwszego sàdu.

2. Je˝eli wià˝àce si´ ze sobà sprawy zostanà wniesione do sàdów obu Umawiajàcych si´ Stron i toczà si´

w pierwszej instancji, sàd, do którego pozew wp∏ynà∏

póêniej, mo˝e zawiesiç swe post´powanie. Sàd, do

którego pozew zosta∏ wniesiony póêniej, mo˝e tak˝e na

wniosek jednej ze stron stwierdziç brak swej jurysdykcji, je˝eli prawo tego sàdu pozwala na po∏àczenie wià˝àcych si´ ze sobà spraw, a sàd, do którego pozew najpierw wniesiono, ma jurysdykcj´ w stosunku do obu

spraw.

3. W rozumieniu ust´pu 2 uwa˝a si´, ˝e sprawy wià˝à si´ ze sobà, je˝eli pozostajà one ze sobà w tak Êcis∏ym zwiàzku, ˝e celowe jest ich ∏àczne rozpoznanie

i orzekanie w celu zapobie˝enia ryzyku wydania w oddzielnym post´powaniu wyroków niedajàcych si´ ze

sobà pogodziç.

4. Je˝eli sprawy nale˝à do wy∏àcznej jurysdykcji sàdów obu Umawiajàcych si´ Stron, sàd, do którego pozew zosta∏ wniesiony póêniej, stwierdzi brak swej jurysdykcji na rzecz sàdu, do którego pozew zosta∏ najpierw wniesiony.

2. W wypadkach niecierpiàcych zw∏oki sàd okreÊlony

w ust´pie 1 mo˝e wydaç tymczasowe zarzàdzenie potrzebne dla ochrony tej osoby lub jej majàtku. Odpisy

tych zarzàdzeƒ przesy∏a si´ w∏aÊciwemu sàdowi tej Umawiajàcej si´ Strony, której obywatelem jest ta osoba.

3. Je˝eli sàd Umawiajàcej si´ Strony, której obywatelem jest osoba, która ma byç ubezw∏asnowolniona,

zawiadomiony zgodnie z ust´pem 1 oznajmi, ˝e pozostawia dalsze czynnoÊci sàdowi miejsca zamieszkania

lub pobytu tej osoby, albo nie wypowie si´ w terminie

trzech miesi´cy od daty otrzymania zawiadomienia,

sàd miejsca zamieszkania lub pobytu tej osoby mo˝e

przeprowadziç post´powanie o ubezw∏asnowolnienie

wed∏ug prawa swego paƒstwa, o ile takà samà przyczyn´ ubezw∏asnowolnienia przewiduje równie˝ prawo tej

Umawiajàcej si´ Strony, której dana osoba jest obywatelem. Orzeczenie o ubezw∏asnowolnieniu przesy∏a si´

w∏aÊciwemu sàdowi drugiej Umawiajàcej si´ Strony.

Artyku∏ 27

Postanowienia artyku∏ów 25 i 26 stosuje si´ odpowiednio do uchylenia ubezw∏asnowolnienia.

Artyku∏ 28

Uznanie za zmar∏ego i stwierdzenie zgonu

1. Do uznania osoby za zmar∏à i do stwierdzenia

zgonu w∏aÊciwe jest prawo tej Umawiajàcej si´ Strony,

której obywatelem by∏a ta osoba w czasie, gdy wed∏ug

ostatnich wiadomoÊci pozostawa∏a przy ˝yciu.

2. Do uznania osoby za zmar∏à i do stwierdzenia

zgonu w∏aÊciwy jest sàd tej Umawiajàcej si´ Strony,

której obywatelem by∏a ta osoba w czasie, gdy wed∏ug

ostatnich wiadomoÊci pozostawa∏a przy ˝yciu.

3. Sàd jednej Umawiajàcej si´ Strony mo˝e uznaç

obywatela drugiej Umawiajàcej si´ Strony za zmar∏ego lub stwierdziç jego zgon

a) na wniosek osoby zamierzajàcej zrealizowaç swoje

uprawnienia wynikajàce z dziedziczenia lub stosunków majàtkowych mi´dzy ma∏˝onkami — co do

majàtku nieruchomego osoby zaginionej lub zmar∏ej, znajdujàcego si´ na terytorium tej Umawiajàcej

si´ Strony, której sàd ma wydaç orzeczenie,

b) na wniosek ma∏˝onka osoby zaginionej lub zmar∏ej,

zamieszka∏ego w czasie z∏o˝enia wniosku na terytorium tej Umawiajàcej si´ Strony, której sàd ma

wydaç orzeczenie.

4. Orzeczenie wydane na podstawie ust´pu 3 wywiera skutki prawne wy∏àcznie na terytorium tej Umawiajàcej si´ Strony, której sàd wyda∏ orzeczenie.

Poz. 752

3. W sprawach dotyczàcych stosunków osobistych

i majàtkowych mi´dzy ma∏˝onkami w wypadku przewidzianym w ust´pie 1 w∏aÊciwy jest sàd tej Umawiajàcej si´ Strony, której obywatelami sà ma∏˝onkowie

w chwili zg∏oszenia wniosku. Je˝eli ma∏˝onkowie majà

miejsce zamieszkania na terytorium drugiej Umawiajàcej si´ Strony, w∏aÊciwy jest równie˝ sàd tej Umawiajàcej si´ Strony.

4. W wypadku przewidzianym w ust´pie 2 w∏aÊciwy jest sàd tej Umawiajàcej si´ Strony, na której terytorium ma∏˝onkowie majà miejsce zamieszkania

w chwili zg∏oszenia wniosku. Je˝eli jeden z ma∏˝onków

ma miejsce zamieszkania na terytorium jednej Umawiajàcej si´ Strony, a drugi — na terytorium drugiej

Umawiajàcej si´ Strony, w∏aÊciwe sà sàdy obu Umawiajàcych si´ Stron.

Artyku∏ 31

Rozwód

W sprawach dotyczàcych rozwodu stosuje si´ odpowiednio artyku∏ 30.

Artyku∏ 32

Dzia∏ 3

Istnienie, nieistnienie i uniewa˝nienie ma∏˝eƒstwa

Sprawy z zakresu prawa rodzinnego

1. W sprawach o ustalenie istnienia lub nieistnienia

ma∏˝eƒstwa oraz o uniewa˝nienie ma∏˝eƒstwa stosuje

si´ prawo tej Umawiajàcej si´ Strony, któremu podlega∏o zawarcie ma∏˝eƒstwa.

Artyku∏ 29

Zawarcie ma∏˝eƒstwa

1. Przes∏anki zawarcia ma∏˝eƒstwa ocenia si´ dla

ka˝dego z przysz∏ych ma∏˝onków wed∏ug prawa tej

Umawiajàcej si´ Strony, której jest on obywatelem.

2. Forma zawarcia ma∏˝eƒstwa podlega prawu tej

Umawiajàcej si´ Strony, na której terytorium ma∏˝eƒstwo jest zawierane.

3. Forma zawarcia ma∏˝eƒstwa przed uprawnionym do tego przedstawicielem dyplomatycznym lub

urz´dnikiem konsularnym podlega prawu tej Umawiajàcej si´ Strony, w s∏u˝bie której oni pozostajà.

Artyku∏ 30

Stosunki osobiste i majàtkowe mi´dzy ma∏˝onkami

1. Stosunki osobiste i majàtkowe mi´dzy ma∏˝onkami podlegajà prawu tej Umawiajàcej si´ Strony, której obywatelami sà ma∏˝onkowie.

2. Je˝eli jeden z ma∏˝onków jest obywatelem jednej

Umawiajàcej si´ Strony, drugi zaÊ obywatelem drugiej

Umawiajàcej si´ Strony, stosunki osobiste i majàtkowe

mi´dzy nimi podlegajà prawu tej Umawiajàcej si´

Strony, na której terytorium majà oni miejsce zamieszkania. Je˝eli jeden z ma∏˝onków ma miejsce zamieszkania na terytorium jednej Umawiajàcej si´ Strony,

a drugi — na terytorium drugiej Umawiajàcej si´ Strony, w∏aÊciwe jest prawo tej Umawiajàcej si´ Strony,

przed której sàdem toczy si´ post´powanie.

2. W zakresie w∏aÊciwoÊci sàdu stosuje si´ odpowiednio postanowienia artyku∏u 30 ust´py 3 i 4.

Artyku∏ 33

Stosunki prawne mi´dzy rodzicami i dzieçmi

1. Stosunki prawne mi´dzy rodzicami i dzieçmi,

w tym równie˝ roszczenia alimentacyjne na rzecz dzieci, podlegajà prawu tej Umawiajàcej si´ Strony, której

obywatelem jest dziecko.

2. Pochodzenie dziecka od okreÊlonej osoby oraz

uznanie dziecka podlega prawu tej Umawiajàcej si´

Strony, której obywatelem jest dziecko w chwili urodzenia. Wystarczy jednak zachowanie formy uznania

dziecka przewidzianej przez prawo tej Umawiajàcej si´

Strony, na której terytorium uznanie ma byç lub by∏o

dokonane.

3. W sprawach wymienionych w ust´pach 1 i 2 w∏aÊciwe sà organy tej Umawiajàcej si´ Strony, której obywatelem jest dziecko, jak równie˝ organy tej Umawiajàcej si´ Strony, na której terytorium dziecko ma miejsce zamieszkania lub pobytu.

Artyku∏ 34

Inne roszczenia alimentacyjne

1. W sprawach o inne roszczenia alimentacyjne

z zakresu prawa rodzinnego w∏aÊciwe jest prawo tej

Umawiajàcej si´ Strony, na której terytorium ma miejsce zamieszkania osoba ubiegajàca si´ o alimenty.

2. W sprawach, o których mowa w ust´pie 1, w∏aÊciwy jest sàd tej Umawiajàcej si´ Strony, na której terytorium ma miejsce zamieszkania lub pobytu osoba

ubiegajàca si´ o alimenty.

Artyku∏ 35

Przysposobienie

1. Do przysposobienia w∏aÊciwe jest prawo tej

Umawiajàcej si´ Strony, której obywatelem jest przysposabiajàcy w chwili zg∏oszenia wniosku. Je˝eli przysposabiajàcy jest obywatelem jednej Umawiajàcej si´

Strony, a ma miejsce zamieszkania na terytorium drugiej Umawiajàcej si´ Strony, w∏aÊciwe jest prawo tej

Strony.

2. Do przysposobienia stosuje si´ prawo tej Umawiajàcej si´ Strony, której obywatelem jest przysposabiany w zakresie: jego zgody, zgody jego ustawowego

przedstawiciela lub zezwolenia w∏aÊciwego organu

paƒstwowego oraz ograniczeƒ przysposobienia z powodu zmiany miejsca zamieszkania przysposabianego

na miejsce zamieszkania w innym paƒstwie.

3. Je˝eli dziecko przysposabiajà ma∏˝onkowie,

z których jeden jest obywatelem jednej Umawiajàcej

si´ Strony, drugi zaÊ obywatelem drugiej Umawiajàcej

si´ Strony, muszà byç spe∏nione wymagania przewidziane przez prawo ka˝dej z Umawiajàcych si´ Stron.

4. Postanowienia ust´pów 1—3 stosuje si´ odpowiednio do zmiany, rozwiàzania i uniewa˝nienia przysposobienia.

5. W sprawach o przysposobienie, zmian´, rozwiàzanie i uniewa˝nienie przysposobienia w∏aÊciwy jest

organ tej Umawiajàcej si´ Strony, której obywatelem

jest przysposabiany w chwili zg∏oszenia wniosku. Je˝eli przysposabiany jest obywatelem jednej Umawiajàcej

si´ Strony, a ma miejsce zamieszkania na terytorium

drugiej Umawiajàcej si´ Strony, na której terytorium

ma miejsce zamieszkania tak˝e przysposabiajàcy —

w∏aÊciwy jest równie˝ organ tej Strony.

Poz. 752

4. Dla obywatela jednej Umawiajàcej si´ Strony

mo˝e byç ustanowiony opiekun lub kurator, b´dàcy

obywatelem drugiej Umawiajàcej si´ Strony, je˝eli zamieszkuje on na terytorium tej Umawiajàcej si´ Strony, gdzie opieka lub kuratela ma byç sprawowana, i je˝eli jego ustanowienie najbardziej odpowiada interesom osoby podlegajàcej opiece lub kurateli.

5. Do opieki i kurateli w∏aÊciwy jest, je˝eli niniejsza

umowa nie stanowi inaczej, organ tej Umawiajàcej si´

Strony, której obywatelem jest osoba, dla której jest

lub ma byç ustanowiona opieka lub kuratela.

Artyku∏ 37

1. Je˝eli dla ochrony interesów obywatela jednej

Umawiajàcej si´ Strony, której miejsce zamieszkania

lub pobytu albo którego majàtek znajduje si´ na terytorium drugiej Umawiajàcej si´ Strony, zachodzi potrzeba podj´cia Êrodków w zakresie opieki lub kurateli,

organ tej Umawiajàcej si´ Strony zawiadomi o tym niezw∏ocznie organ w∏aÊciwy wymieniony w artykule 36

ust´p 5.

2. W wypadkach niecierpiàcych zw∏oki organ drugiej Umawiajàcej si´ Strony stosuje odpowiednie

Êrodki tymczasowe wed∏ug w∏asnego prawa i niezw∏ocznie zawiadomi o tym organ w∏aÊciwy wymieniony w artykule 36 ust´p 5. Tymczasowe Êrodki pozostajà w mocy do czasu podj´cia przez organ w∏aÊciwy innych Êrodków. Organ w∏aÊciwy powiadamia o treÊci

wydanego orzeczenia organ drugiej Umawiajàcej si´

Strony.

Artyku∏ 38

1. Organ w∏aÊciwy w myÊl artyku∏u 36 ust´p 5 mo˝e przekazaç ustanowienie lub sprawowanie opieki lub

kurateli organowi drugiej Umawiajàcej si´ Strony, je˝eli osoba, dla której ma byç albo jest ustanowiona

opieka lub kuratela, ma miejsce zamieszkania lub pobytu albo majàtek na terytorium tej Umawiajàcej si´

Strony. Przekazanie stanie si´ skuteczne, gdy organ

wezwany zawiadomi organ wzywajàcy o przej´ciu

ustanowienia lub sprawowania opieki lub kurateli.

2. Organ, który stosownie do ust´pu 1 przejà∏ ustanowienie lub sprawowanie opieki lub kurateli, stosuje

prawo obowiàzujàce w jego paƒstwie.

Artyku∏ 36

Dzia∏ 4

Opieka i kuratela

1. Do opieki i kurateli w∏aÊciwe jest, je˝eli niniejsza

umowa nie stanowi inaczej, prawo tej Umawiajàcej si´

Strony, której obywatelem jest osoba, dla której jest

lub ma byç ustanowiona opieka lub kuratela.

2. Stosunki prawne mi´dzy opiekunem lub kuratorem a osobà pozostajàcà pod opiekà lub kuratelà podlegajà prawu tej Umawiajàcej si´ Strony, której organ

ustanowi∏ opiek´ lub kuratel´.

3. Obowiàzek przyj´cia opieki lub kurateli podlega

prawu tej Umawiajàcej si´ Strony, której obywatelem

jest osoba majàca zostaç opiekunem lub kuratorem.

Forma czynnoÊci prawnej. NieruchomoÊci

Artyku∏ 39

Forma czynnoÊci prawnej

1. Forma czynnoÊci prawnej podlega prawu tej

Umawiajàcej si´ Strony, które w∏aÊciwe jest dla samej

czynnoÊci. Wystarczy jednak zachowanie formy przewidzianej przez prawo tej Umawiajàcej si´ Strony, na

której terytorium czynnoÊç zostaje dokonana.

2. Forma czynnoÊci prawnej odnoszàcej si´ do

nieruchomoÊci podlega prawu tej Umawiajàcej si´

Strony, na której terytorium nieruchomoÊç jest po∏o˝ona.

Artyku∏ 40

NieruchomoÊci

Do stosunków prawnych dotyczàcych nieruchomoÊci w∏aÊciwe sà prawo i organy tej Umawiajàcej si´ Strony, na której terytorium nieruchomoÊç jest po∏o˝ona.

Dzia∏ 5

OdpowiedzialnoÊç cywilna

Artyku∏ 41

Zobowiàzania ze stosunków umownych

1. Zobowiàzania ze stosunków umownych podlegajà prawu tej Umawiajàcej si´ Strony, na której terytorium zosta∏a zawarta umowa, chyba ˝e uczestnicy

stosunku zobowiàzaniowego poddadzà ten stosunek

wybranemu przez siebie prawu.

2. W sprawach wymienionych w ust´pie 1 w∏aÊciwy jest sàd tej Umawiajàcej si´ Strony, na której terytorium ma miejsce zamieszkania lub siedzib´ pozwany.

W∏aÊciwy jest równie˝ sàd tej Umawiajàcej si´ Strony,

na której terytorium ma miejsce zamieszkania lub siedzib´ powód, je˝eli na tym terytorium znajduje si´

przedmiot sporu albo majàtek pozwanego.

3. W∏aÊciwoÊç okreÊlona w ust´pie 2 mo˝e byç

zmieniona przez strony w drodze umowy.

Artyku∏ 42

Zobowiàzania z czynów niedozwolonych (ze stosunków pozaumownych)

1. Zobowiàzania z czynów niedozwolonych (ze stosunków pozaumownych) podlegajà prawu tej Umawiajàcej si´ Strony, na której terytorium nastàpi∏o zdarzenie b´dàce êród∏em zobowiàzania. Jednak˝e gdy

powód i pozwany sà obywatelami tej samej Umawiajàcej si´ Strony, w∏aÊciwe jest prawo tej Strony.

2. W sprawach wymienionych w ust´pie 1 w∏aÊciwy jest sàd tej Umawiajàcej si´ Strony, na której terytorium nastàpi∏o zdarzenie b´dàce êród∏em zobowiàzania lub na której terytorium pozwany ma miejsce zamieszkania lub siedzib´. W∏aÊciwy jest równie˝ sàd tej

Umawiajàcej si´ Strony, na której terytorium ma miejsce zamieszkania lub siedzib´ powód, je˝eli na tym terytorium znajduje si´ majàtek pozwanego.

Poz. 752

ny majàtek i inne prawa w drodze dziedziczenia

ustawowego lub testamentowego na tych samych

warunkach i w tym samy zakresie, jak obywatele tej

Strony.

2. Obywatele jednej Umawiajàcej si´ Strony mogà

dokonywaç rozrzàdzeƒ na wypadek Êmierci w stosunku do mienia znajdujàcego si´ na terytorium drugiej

Umawiajàcej si´ Strony.

Artyku∏ 44

Prawo w∏aÊciwe

1. Stosunki prawne w zakresie dziedziczenia mienia

ruchomego podlegajà prawu tej Umawiajàcej si´ Strony, której obywatelem by∏ spadkodawca w chwili

Êmierci.

2. Stosunki prawne w zakresie dziedziczenia mienia nieruchomego podlegajà prawu tej Umawiajàcej

si´ Strony, na której terytorium mienie to jest po∏o˝one.

3. Ustalenie, czy rzecz wchodzàca w sk∏ad spadku

jest ruchomoÊcià czy nieruchomoÊcià, podlega prawu

tej Umawiajàcej si´ Strony, na której terytorium rzecz

ta si´ znajduje.

Artyku∏ 45

Spadek bezdziedziczny

Je˝eli wed∏ug prawa Umawiajàcej si´ Strony, okreÊlonego w artykule 44, nie ma spadkobierców, to mienie ruchome przypada tej Umawiajàcej si´ Stronie,

której obywatelem by∏ spadkodawca w chwili Êmierci,

a mienie nieruchome przypada tej Umawiajàcej si´

Stronie, na której terytorium jest po∏o˝one.

Artyku∏ 46

Testament

1. ZdolnoÊç do sporzàdzenia lub odwo∏ania testamentu, jak równie˝ skutki prawne wad oÊwiadczenia

woli, podlegajà prawu tej Umawiajàcej si´ Strony, której obywatelem by∏ spadkodawca w chwili sporzàdzenia lub odwo∏ania testamentu.

Dzia∏ 6

2. Forma sporzàdzenia lub odwo∏ania testamentu

podlega prawu tej Umawiajàcej si´ Strony, której obywatelem by∏ spadkodawca w chwili sporzàdzenia lub

odwo∏ania testamentu.Wystarczy jednak zachowanie

prawa tej Umawiajàcej si´ Strony, na której terytorium

testament zosta∏ sporzàdzony lub odwo∏any.

Sprawy z zakresu prawa spadkowego

Artyku∏ 47

Artyku∏ 43

W∏aÊciwoÊç organów w sprawach spadkowych

Zasada równoÊci

1. W sprawach spadkowych dotyczàcych mienia

ruchomego w∏aÊciwy jest organ tej Umawiajàcej si´

Strony, której obywatelem by∏ spadkodawca w chwili

Êmierci.

1. Obywatele jednej Umawiajàcej si´ Strony mogà

nabywaç na terytorium drugiej Umawiajàcej si´ Stro-

2. W sprawach spadkowych dotyczàcych mienia

nieruchomego w∏aÊciwy jest organ tej Umawiajàcej si´

Strony, na której terytorium mienie to jest po∏o˝one.

jàcej si´ Strony niezale˝nie od jego nazwy, w∏àcznie

z postanowieniem w przedmiocie kosztów post´powania.

3. W wypadku gdy ca∏e mienie ruchome pozosta∏e

po Êmierci obywatela jednej Umawiajàcej si´ Strony

znajduje si´ na terytorium drugiej Umawiajàcej si´

Strony, to na wniosek spadkobiercy post´powanie

przeprowadzi organ drugiej Umawiajàcej si´ Strony,

je˝eli wyra˝à na to zgod´ wszyscy znani spadkobiercy.

2. Postanowienia niniejszego rozdzia∏u stosuje si´

odpowiednio do ugód sàdowych.

Artyku∏ 48

Artyku∏ 51

Otwarcie i og∏oszenie testamentu

Tryb uznawania

Testament otwiera i og∏asza organ tej Umawiajàcej

si´ Strony, na której terytorium znajduje si´ testament.

Odpis testamentu oraz odpis protoko∏u otwarcia

i og∏oszenia przesy∏a si´ organowi w∏aÊciwemu do

przeprowadzenia post´powania spadkowego.

1. Orzeczenia wydane na terytorium jednej z Umawiajàcych si´ Stron sà uznawane na terytorium drugiej

Umawiajàcej si´ Strony bez potrzeby przeprowadzania

specjalnego post´powania.

Dzia∏ 7

Sprawy z zakresu prawa pracy

Artyku∏ 49

1. Strony stosunku pracy mogà poddaç ten stosunek wybranemu przez siebie prawu.

2. Je˝eli nie dokonano wyboru prawa, powstanie,

zmiana i ustanie stosunku pracy oraz roszczenia z niego wynikajàce podlegajà prawu tej Umawiajàcej si´

Strony, na której terytorium praca jest, by∏a lub mia∏a

byç wykonywana. Je˝eli pracownik wykonuje prac´ na

terytorium jednej Umawiajàcej si´ Strony na podstawie stosunku pracy ∏àczàcego go z zak∏adem pracy,

który ma siedzib´ na terytorium drugiej Umawiajàcej

si´ Strony, powstanie, zmiana i ustanie stosunku pracy oraz roszczenia z niego wynikajàce podlegajà prawu

tej Umawiajàcej si´ Strony.

3. W sprawach, o których mowa w ust´pie 2, w∏aÊciwe sà sàdy tej Umawiajàcej si´ Strony, na której terytorium praca jest, by∏a lub mia∏a byç wykonywana.

W∏aÊciwe sà równie˝ sàdy tej Umawiajàcej si´ Strony,

na której terytorium ma miejsce zamieszkania lub siedzib´ pozwany, jak równie˝ na której terytorium ma

miejsce zamieszkania lub siedzib´ powód, je˝eli na

tym terytorium znajduje si´ przedmiot sporu albo majàtek pozwanego.

4. W∏aÊciwoÊç okreÊlonà w ust´pie 3 strony stosunku pracy mogà zmieniç w drodze umowy.

ROZDZIA¸ V

Uznawanie i wykonywanie orzeczeƒ

Artyku∏ 50

Definicja „orzeczenia”

1. W rozumieniu niniejszej umowy „orzeczenie”

oznacza ka˝de orzeczenie wydane przez sàd Umawia-

Dzia∏ I

Uznawanie orzeczeƒ

2. Je˝eli sporna jest kwestia uznania orzeczenia,

wówczas ka˝da ze stron, która wyst´puje o uznanie

orzeczenia, mo˝e z takim wnioskiem wystàpiç w trybie

post´powania, o którym mowa w dziale 2 niniejszego

rozdzia∏u.

3. Je˝eli wynik post´powania przed sàdem jednej

Umawiajàcej si´ Strony zale˝y od rozstrzygni´cia

wpadkowego zagadnienia uznania orzeczenia, sàd ten

ma jurysdykcj´ odnoÊnie do tego zagadnienia.

Artyku∏ 52

Warunki uznania

1. Orzeczenia nie uznaje si´

(1) je˝eli uznanie jest sprzeczne z porzàdkiem publicznym Umawiajàcej si´ Strony, na której terytorium

z∏o˝ono wniosek o uznanie;

(2) je˝eli pozwanemu, który nie wda∏ si´ w spór, nie

dor´czono w nale˝yty sposób dokumentu wszczynajàcego post´powanie lub równorz´dnego dokumentu w takim czasie, który umo˝liwi∏by mu przygotowanie obrony;

(3) je˝eli orzeczenie jest sprzeczne z orzeczeniem wydanym w sporze mi´dzy tymi samymi stronami na

terytorium Umawiajàcej si´ Strony, gdzie wystàpiono z wnioskiem o uznanie;

(4) je˝eli orzeczenie jest sprzeczne z wczeÊniejszym

orzeczeniem wydanym w paƒstwie trzecim, dotyczàcym sporu o to samo roszczenie pomi´dzy tymi samymi stronami, o ile to wczeÊniejsze orzeczenie spe∏nia warunki konieczne do jego uznania na

terytorium Umawiajàcej si´ Strony, gdzie wystàpiono z wnioskiem o uznanie.

2. Orzeczenia nie uznaje si´ nadto, je˝eli jest ono

sprzeczne z przepisami o jurysdykcji zawartymi w rozdziale IV.

3. Przy badaniu podstaw jurysdykcji, o których mowa w ust´pie 2, sàd, do którego zwrócono si´ o uznanie, jest zwiàzany ustaleniami faktycznymi, na których

opar∏ swojà jurysdykcj´ sàd Umawiajàcej si´ Strony,

który wyda∏ orzeczenie.

4. Z zastrze˝eniem postanowieƒ ust´pu 2 jurysdykcja sàdu Umawiajàcej si´ Strony, który wyda∏ orzeczenie, nie mo˝e byç przedmiotem ponownego badania;

przepisy dotyczàce jurysdykcji nie nale˝à do porzàdku

publicznego w rozumieniu ust´pu 1 punkt 1.

Poz. 752

wiajàcej si´ Strony, gdzie egzekucja ma zostaç przeprowadzona tylko wówczas, je˝eli ogólna kwota kary pieni´˝nej zosta∏a prawomocnie okreÊlona przez sàd, który wyda∏ orzeczenie.

Artyku∏ 58

Artyku∏ 53

Zwolnienie od kosztów sàdowych

Zakaz kontroli merytorycznej

Orzeczenie zagraniczne nie mo˝e byç w ˝adnym

wypadku przedmiotem kontroli merytorycznej.

Dzia∏ 2

Wykonywanie orzeczeƒ

Artyku∏ 54

Tryb wykonywania

1. Podlegajàce wykonaniu orzeczenia wydane

przez sàd jednej z Umawiajàcych si´ Stron sà wykonywane na terytorium drugiej Umawiajàcej si´ Strony, je˝eli ich wykonalnoÊç na tym samym terytorium zostanie stwierdzona na wniosek uprawnionego.

2. Wniosek o wykonanie sk∏ada si´

(1) w Rzeczypospolitej Polskiej — do sàdu okr´gowego,

(2) w Rumunii — do sàdu wojewódzkiego (tribunal).

3. W∏aÊciwoÊç miejscowà okreÊla si´ na podstawie

miejsca zamieszkania d∏u˝nika. Je˝eli nie ma on miejsca zamieszkania na terytorium Umawiajàcej si´ Strony, gdzie wystàpiono z wnioskiem o wykonanie, w∏aÊciwy jest sàd, w którego okr´gu egzekucja powinna

zostaç przeprowadzona.

Wnioskodawca, któremu na terytorium tej Umawiajàcej si´ Strony, gdzie wydano orzeczenie, przyznano ca∏kowite lub cz´Êciowe zwolnienie od kosztów sàdowych, korzysta w post´powaniu, o którym mowa

w niniejszym dziale, z najbardziej dogodnego traktowania w zakresie zwolnienia od kosztów sàdowych, jakie przewiduje prawo tej Umawiajàcej si´ Strony, na

której terytorium ma nastàpiç wykonanie orzeczenia.

Dzia∏ 3

Postanowienia wspólne

Artyku∏ 59

Dokumenty

Strona, która dochodzi uznania lub wnosi o wykonanie orzeczenia, zobowiàzana jest do przed∏o˝enia

(1) odpisu orzeczenia uwierzytelnionego w sposób

umo˝liwiajàcy stwierdzenie jego autentycznoÊci;

(2) w wypadku orzeczenia zaocznego, orygina∏u lub

uwierzytelnionego odpisu dokumentu stwierdzajàcego, ˝e odpis dokumentu wszczynajàcego post´powanie lub dokumentu równorz´dnego zosta∏

dor´czony stronie, która si´ nie stawi∏a.

Artyku∏ 60

Dodatkowe dokumenty

Artyku∏ 55

Rozpoznawanie wniosków

1. W zakresie post´powania w sprawie sk∏adania

wniosku stosuje si´ prawo tej Umawiajàcej si´ Strony,

na której terytorium egzekucja ma byç przeprowadzona.

2. Wniosek mo˝e byç oddalony tylko z jednej z przyczyn wymienionych w artykule 52.

3. W ˝adnym wypadku orzeczenie zagraniczne nie

mo˝e byç poddawane kontroli merytorycznej.

Artyku∏ 56

Strona wnoszàca o wykonanie orzeczenia zobowiàzana jest nadto do przed∏o˝enia

(1) dokumentów zaÊwiadczajàcych, ˝e zgodnie z prawem Umawiajàcej si´ Strony, której sàd wyda∏

orzeczenie, jest ono wykonalne oraz ˝e zosta∏o dor´czone;

(2) w miar´ potrzeby, dokumentu stwierdzajàcego, ˝e

wnioskodawca korzysta∏ ze zwolnienia od kosztów

sàdowych.

Artyku∏ 61

Sk∏adanie dokumentów

Je˝eli orzeczenie zagraniczne rozstrzyga o kilku

roszczeniach dochodzonych w pozwie, wnioskodawca

mo˝e wnosiç o cz´Êciowe wykonanie orzeczenia.

Je˝eli dokumenty wymienione w artyku∏ach 59

punkt 2 oraz 60 punkt 2 nie zosta∏y przed∏o˝one, sàd

mo˝e wyznaczyç termin do ich przed∏o˝enia, mo˝e

przyjàç dokumenty równorz´dne lub — je˝eli uzna, ˝e

dalsze czynnoÊci wyjaÊniajàce nie sà konieczne —

zwolniç z obowiàzku ich przed∏o˝enia.

Artyku∏ 57

Artyku∏ 62

Kary pieni´˝ne

T∏umaczenia

Orzeczenia zagraniczne nakazujàce p∏atnoÊç kary

pieni´˝nej podlegajà wykonaniu na terytorium Uma-

Wniosek o uznanie lub wykonanie orzeczenia oraz

za∏àczone do niego dokumenty powinny byç przed∏o-

Cz´Êciowe wykonanie

˝one wraz z ich t∏umaczeniem na j´zyk urz´dowy tej

Umawiajàcej si´ Strony, gdzie orzeczenie ma byç uznane lub wykonane.

Poz. 752

cym z wejÊcia w ˝ycie w stosunkach polsko-rumuƒskich

Europejskiej konwencji o ekstradycji z dnia 13 grudnia 1957 r. i Europejskiej konwencji o pomocy prawnej

w sprawach karnych z dnia 20 kwietnia 1959 r.

ROZDZIA¸ VI

Artyku∏ 65

Przepisy koƒcowe

Obowiàzywanie umowy

Artyku∏ 63

Rozbie˝noÊci

Wszelkie rozbie˝noÊci wynikajàce ze stosowania niniejszej umowy rozstrzygane b´dà na drodze dyplomatycznej.

Artyku∏ 64

Ratyfikacja i wejÊcie w ˝ycie umowy

1. Niniejsza umowa podlega ratyfikacji i wejdzie

w ˝ycie trzydziestego dnia, liczàc od dnia wymiany dokumentów ratyfikacyjnych, która nastàpi w Warszawie.

2. W dniu wejÊcia w ˝ycie niniejszej umowy traci

moc, z wy∏àczeniem art. 79, Umowa mi´dzy Polskà Rzeczàpospolità Ludowà a Rumuƒskà Republikà Ludowà

o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach

cywilnych, rodzinnych i karnych, podpisana w Bukareszcie dnia 25 stycznia 1962 r., w brzmieniu wynikajà-

Umowa niniejsza zawarta jest na czas nieokreÊlony. Ka˝da z Umawiajàcych si´ Stron mo˝e jà wypowiedzieç na piÊmie. Wypowiedzenie wywo∏uje skutki

prawne po up∏ywie szeÊciu miesi´cy, liczàc od dnia

otrzymania notyfikacji przez drugà Umawiajàcà si´

Stron´.

Sporzàdzono w Bukareszcie dnia 15 maja 1999 r.

w dwóch egzemplarzach, ka˝dy w j´zykach polskim

i rumuƒskim, przy czym obydwa teksty majà jednakowà moc.

Na dowód czego pe∏nomocnicy Umawiajàcych si´

Stron podpisali niniejszà umow´ i opatrzyli jà piecz´ciami.

W imieniu

Rzeczypospolitej Polskiej

W imieniu

Rumunii

H. Suchocka

V. Stoica

Po zaznajomieniu si´ z powy˝szà umowà, w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej oÊwiadczam, ˝e

— zosta∏a ona uznana za s∏usznà zarówno w ca∏oÊci, jak i ka˝de z postanowieƒ w niej zawartych,

— jest przyj´ta, ratyfikowana i potwierdzona,

— b´dzie niezmiennie zachowywana.

Na dowód czego wydany zosta∏ akt niniejszy, opatrzony piecz´cià Rzeczypospolitej Polskiej.

Dano w Warszawie dnia 28 grudnia 2001 r.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej: A. KwaÊniewski

L.S.

Prezes Rady Ministrów: L. Miller

753

OÂWIADCZENIE RZÑDOWE

z dnia 12 marca 2002 r.

w sprawie mocy obowiàzujàcej Umowy mi´dzy Rzeczàpospolità Polskà a Rumunià o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych, sporzàdzonej w Bukareszcie dnia 15 maja 1999 r.

Podaje si´ niniejszym do wiadomoÊci, ˝e Umowa

mi´dzy Rzeczàpospolità Polskà a Rumunià o pomocy

prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych, sporzàdzona w Bukareszcie dnia 15 maja 1999 r.,

zosta∏a ratyfikowana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej dnia 28 grudnia 2001 r.

Wymiana dokumentów ratyfikacyjnych dokonana

zosta∏a w Warszawie dnia 22 lutego 2002 r.

Zgodnie z art. 64 ust. 1 powy˝szej umowy wchodzi

ona w ˝ycie dnia 24 marca 2002 r.

Minister Spraw Zagranicznych: W. Cimoszewicz

Egzemplarze bie˝àce oraz archiwalne mo˝na nabywaç

– w Wydziale Wydawnictw i Poligrafii Gospodarstwa Pomocniczego Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, ul. Powsiƒska 69/71,

02-903 Warszawa, tel. 694-67-00, 694-60-96 — na podstawie nades∏anego zamówienia (wy∏àcznie sprzeda˝ wysy∏kowa);

– w punktach sprzeda˝y Dziennika Ustaw i Monitora Polskiego w Warszawie (sprzeda˝ wy∏àcznie za gotówk´)

– ul. Powsiƒska 69/71, tel. 694-62-96

– al. Szucha 2/4, tel. 629-61-73 (od 1997 r.)

Reklamacje z powodu niedor´czenia poszczególnych numerów zg∏aszaç nale˝y na piÊmie do Wydzia∏u Wydawnictw i Poligrafii

Gospodarstwa Pomocniczego Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa,

do 15 dni po otrzymaniu nast´pnego kolejnego numeru

O wszelkich zmianach nazwy lub adresu prenumeratora prosimy niezw∏ocznie informowaç na piÊmie Wydzia∏ Wydawnictw i Poligrafii

Gospodarstwa Pomocniczego Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

Dziennik Ustaw i Monitor Polski dost´pne sà w Internecie pod adresem www.gpkprm.gov.pl

Wydawca: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

Redakcja: Rzàdowe Centrum Legislacji — Redakcja Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej

i Dziennika Urz´dowego Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”,

ul. Bagatela 14, 00-585 Warszawa, tel. 622-66-56

Sk∏ad, druk i kolporta˝: Wydzia∏ Wydawnictw i Poligrafii Gospodarstwa Pomocniczego Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa, tel.: 694-67-50, 694-67-52, 694-64-77; fax 694-62-06, 694-64-77

Bezp∏atna infolinia: 0-800-287-581

www.gpkprm.gov.pl

e-mail: dziust@gpkprm.gov.pl

'8 



 Z\G 





!

T∏oczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Wydziale Wydawnictw i Poligrafii Gospodarstwa Pomocniczego Kancelarii Prezesa Rady Ministrów,

ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa

Zam. 347/W/C/2002

ISSN 0867-3411

Cena brutto 13,20 z∏