Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 maja 2002 r. w sprawie szczegółowych warunków wytwarzania produktów rolnictwa ekologicznego.

§ 1. 1. Przy produkcji polowej metodami ekologicznymi stosuje si´ co najmniej czteroletni p∏odozmian.

§ 3. 1. Przy produkcji metodami ekologicznymi podejmuje si´ dzia∏ania majàce na celu

2. Stosowanie niekorzystnej dla organizmów glebowych uprawy gleby, w szczególnoÊci uprawek po˝niwnych i orki g∏´bokiej, ogranicza si´ do niezb´dnego minimum albo nie stosuje si´ danego rodzaju uprawy.

1) ograniczenie wyst´powania chwastów,

3. Powierzchnia gleby podczas ca∏ego okresu wegetacji powinna byç przykryta roÊlinnoÊcià, w szczególnoÊci plonem g∏ównym i mi´dzyplonem albo substancjà organicznà, w tym w postaci kompostu lub rozdrobnionej s∏omy.

4. Do zwi´kszania ˝yznoÊci gleby, w p∏odozmianie

stosuje si´ roÊliny strukturotwórcze i zwi´kszajàce zawartoÊç materii organicznej w glebie oraz roÊliny motylkowe wieloletnie, wysiewane g∏ównie w mieszankach z trawami.

5. Termin siewu, iloÊç wysiewanych nasion, rozstaw´ rz´dów, sposób podstawowej i przedsiewnej uprawy gleby dostosowuje si´ do potencjalnego zagro˝enia uprawianych roÊlin w zwiàzku z wyst´powaniem

chwastów, chorób i szkodników.

§ 2. 1. W gospodarstwie rolnym, w którym jest prowadzona produkcja metodami ekologicznymi, stosuje

si´ komposty z nawozów naturalnych i organicznych,

wytwarzane w tym gospodarstwie.

2. W rolnictwie ekologicznym stosuje si´ nawozy

mineralne wymienione w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia, je˝eli zosta∏y dopuszczone do obrotu na podstawie przepisów o nawozach i nawo˝eniu.

3. Dopuszcza si´ stosowanie

1) nawozów naturalnych pochodzàcych z innego ekologicznego gospodarstwa rolnego, z zastrze˝eniem

ust. 4,

2) preparatów biodynamicznych, preparatów i wyciàgów roÊlinnych oraz szczepionek bakteryjnych,

w tym do aktywizacji kompostów.

4. W produkcji ogrodniczej dopuszcza si´ stosowanie nawozów naturalnych pochodzàcych z gospodarstw rolnych innych ni˝ ekologiczne, po uzgodnieniu

z upowa˝nionà jednostkà certyfikujàcà.

5. W produkcji grzybów mo˝na stosowaç jako pod∏o˝e odchody zwierzàt, s∏om´ oraz odpady drzewne

i torf, niezawierajàce niedozwolonych w rolnictwie

ekologicznym substancji chemicznych.

2) zabiegi odchwaszczajàce,

3) ochron´ roÊlin przed chorobami i szkodnikami.

2. Dzia∏ania majàce na celu ograniczenie wyst´powania chwastów polegajà na

1) stosowaniu w p∏odozmianie roÊlin dobrze zacieniajàcych gleb´,

2) zag´szczaniu ∏anu roÊlin uprawnych,

3) uprawie roÊlin odchwaszczajàcych,

4) pokryciu gleby roÊlinami uprawnymi przez ca∏y

okres wegetacji,

5) Êció∏kowaniu gleby,

6) stosowaniu materia∏u siewnego wolnego od nasion chwastów.

3. Zabiegi odchwaszczajàce polegajà w szczególnoÊci na

1) stosowaniu uprawek mechanicznych,

2) stosowaniu herbicydów biologicznych,

3) wyrywaniu chwastów,

4) odchwaszczaniu p∏omieniowym, przy u˝yciu specjalistycznych urzàdzeƒ.

4. Dzia∏ania majàce na celu ochron´ roÊlin przed

chorobami i szkodnikami polegajà na

1) ukszta∏towaniu krajobrazu gospodarstwa i jego

otoczenia w sposób sprzyjajàcy rozwojowi i ochronie naturalnych wrogów szkodników roÊlin uprawnych,

2) wprowadzaniu do uprawy odmian roÊlin odpornych na choroby i szkodniki,

3) doborze terminów siewu i zabiegów piel´gnacyjnych, niekorzystnych dla rozwoju chorób i szkodników,

4) przykrywaniu roÊlin uprawnych os∏onami (folià,

siatkami, w∏ókninà) w okresie nasilenia chorób lub

inwazji szkodników,

5) stosowaniu substancji odstraszajàcych lub zwabiajàcych,

6) stosowaniu pu∏apek, barier, emitorów impulsów

dêwi´kowych i Êwietlnych,

7) wprowadzaniu do uprawy roÊlin odstraszajàcych

lub zwabiajàcych szkodniki.

§ 4. 1. Ochrona roÊlin przed szkodnikami i chwastami przy u˝yciu Êrodków ochrony roÊlin mo˝e byç prowadzona wy∏àcznie wtedy, gdy rozwój organizmów

szkodliwych zagra˝a jakoÊci i wielkoÊci zbioru.

1) pomieszczenia w budynku inwentarskim — w celu

przeprowadzenia dezynfekcji,

2. W rolnictwie ekologicznym stosuje si´ Êrodki

ochrony roÊlin zawierajàce wy∏àcznie substancje biologicznie czynne, mikroorganizmy i ˝ywe organizmy, których wykaz stanowi za∏àcznik nr 3 do rozporzàdzenia.

4. Do uboju przeznacza si´ drób, który by∏ hodowany co najmniej

3. Ârodki ochrony roÊlin, o których mowa w ust. 2,

mogà byç stosowane w rolnictwie ekologicznym, je˝eli zosta∏y dopuszczone do obrotu i stosowania na podstawie przepisów o ochronie roÊlin uprawnych.

§ 5. 1. Do zabezpieczania przed szkodnikami konstrukcji uli, w tym ramek i plastrów, stosuje si´ Êrodki,

o których mowa w § 4 ust. 2.

2. Do czyszczenia i dezynfekcji pomieszczeƒ, uli,

urzàdzeƒ i sprz´tu u˝ywanych w produkcji pszczelarskiej dopuszcza si´ stosowanie Êrodków do czyszczenia i dezynfekcji pomieszczeƒ inwentarskich wymienionych w za∏àczniku nr 6 do rozporzàdzenia.

3. Podczas pobierania miodu stosuje si´ naturalne

Êrodki odstraszajàce.

§ 6. Dopuszczalnà obsad´ zwierzàt w ekologicznym

gospodarstwie rolnym w przeliczeniu na 1 hektar u˝ytków rolnych okreÊla za∏àcznik nr 4 do rozporzàdzenia.

§ 7. 1. ¸àczna powierzchnia u˝ytkowa pomieszczeƒ

w budynku inwentarskim przeznaczonym do produkcji

drobiu rzeênego nie powinna przekraczaç 1 600 m2.

2. W jednym pomieszczeniu nie mo˝e przebywaç

wi´cej ni˝

1) 4 800 sztuk kurczàt,

2) 3 000 sztuk kur niosek,

3) 2 500 sztuk kap∏onów, g´si lub indyków,

4) 4 000 sztuk kaczek w przypadku samic albo

3 200 sztuk kaczek w przypadku samców,

5) 5 200 sztuk perliczek.

3. Pomi´dzy cyklami chowu poszczególnych partii

drobiu, ca∏y inwentarz usuwa si´ z

2) wybiegu i pastwiska — w celu umo˝liwienia odrostu roÊlin.

1) kurcz´ta — 81 dni,

2) kap∏ony — 150 dni,

3) indyki i g´si — 140 dni,

4) kaczki pekiƒskie — 49 dni,

5) kaczki pi˝mowe

a) samice — 70 dni,

b) samce — 84 dni,

6) kaczki mulard — 92 dni,

7) perliczki — 94 dni.

§ 8. 1. Zwierz´tom zapewnia si´ mo˝liwoÊç codziennego przebywania na otwartej przestrzeni.

2. Minimalne wielkoÊci powierzchni pomieszczeƒ

w budynkach inwentarskich oraz wybiegów dla zwierzàt okreÊla za∏àcznik nr 5 do rozporzàdzenia.

§ 9. 1. W rolnictwie ekologicznym stosuje si´ Êrodki ˝ywienia zwierzàt, Êrodki do czyszczenia zwierzàt

oraz czyszczenia i dezynfekcji pomieszczeƒ inwentarskich okreÊlone w za∏àczniku nr 6 do rozporzàdzenia.

2. Ârodki ˝ywienia zwierzàt, o których mowa

w ust. 1, mogà byç stosowane, je˝eli zosta∏y dopuszczone do obrotu i stosowania na podstawie przepisów

o Êrodkach ˝ywienia zwierzàt.

§ 10. Obornik pochodzàcy od zwierzàt utrzymywanych w ekologicznym gospodarstwie rolnym przechowuje si´ w odpowiednio dostosowanych do tego celu

urzàdzeniach zabezpieczajàcych przed ska˝eniem wód

i gleby.

§ 11. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: J. Kalinowski

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra

Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 maja

2002 r. (poz. 699)

Za∏àcznik nr 1

NAWOZY MINERALNE STOSOWANE W ROLNICTWIE EKOLOGICZNYM

Za∏àcznik nr 2

SUBSTANCJE DO UTRZYMYWANIA LUB PODWY˚SZANIA BIOLOGICZNEJ AKTYWNOÂCI I ˚YZNOÂCI GLEBY

Za∏àcznik nr 3

WYKAZ SUBSTANCJI BIOLOGICZNIE CZYNNYCH, MIKROORGANIZMÓW I ˚YWYCH ORGANIZMÓW

WCHODZÑCYCH W SK¸AD ÂRODKÓW OCHRONY ROÂLIN STOSOWANYCH W ROLNICTWIE

EKOLOGICZNYM

Za∏àcznik nr 4

DOPUSZCZALNA OBSADA ZWIERZÑT W EKOLOGICZNYM GOSPODARSTWIE ROLNYM

W PRZELICZENIU NA 1 ha U˚YTKÓW ROLNYCH

Za∏àcznik nr 5

MINIMALNE WIELKOÂCI POWIERZCHNI POMIESZCZE¡ W BUDYNKACH INWENTARSKICH ORAZ WYBIEGÓW

DLA ZWIERZÑT

Za∏àcznik nr 6

ÂRODKI ˚YWIENIA ZWIERZÑT, ÂRODKI DO CZYSZCZENIA ZWIERZÑT ORAZ CZYSZCZENIA I DEZYNFEKCJI

POMIESZCZE¡ INWENTARSKICH STOSOWANE W ROLNICTWIE EKOLOGICZNYM

I. Ârodki ˝ywienia zwierzàt

1. Ârodki ˝ywienia zwierzàt pochodzenia

roÊlinnego

1) Zbo˝a, ziarno, pozyskiwane z nich produkty i produkty uboczne

owies jako ziarno, p∏atki, Êredniej jakoÊci màka, ∏uski i otr´by; j´czmieƒ w postaci ziarna i Êredniej jakoÊci màki; ry˝ w postaci ziarna, ry˝ ∏amany lub

otr´by i wyt∏oki z kie∏ków; proso w ziarnach; ˝yto

w ziarnach, jako Êredniej jakoÊci màka lub jako paszowe i otr´by; sorgo w ziarnach; pszenica w ziarnach, jako Êredniej jakoÊci màka, jako màka paszowa, otr´by i kie∏ki; orkisz w ziarnach; pszen˝yto

w ziarnach; kukurydza w ziarnach, otr´by, Êredniej

jakoÊci màka, wyt∏oki z kie∏ków i gluten; py∏ ze s∏odu; ziarno stosowane w przemyÊle piwowarskim;

2) Nasiona oleiste, owoce oleiste, ich produkty i produkty uboczne

rzepak, Êruta i ∏uski; soja w ziarnach, pra˝ona i ∏uski; nasiona s∏onecznika; bawe∏na w nasionach

i Êruta; nasiona lnu jako Êruta, sezam w nasionach

jako wyt∏oki, pulpa z oliwek (z wyt∏aczania oliwy);

3) Nasiona warzyw liÊciastych, ich produkty i produkty uboczne

ciecierzyca pospolita jako nasiona; wyka w postaci nasion; groszek siewny w postaci nasion poddanych odpowiedniej obróbce cieplnej; groch w postaci nasion, Êredniej jakoÊci màka i otr´by; bób

w postaci nasion, odmiany groszku w postaci nasion i ∏ubin w postaci nasion;

4) Bulwy, ich produkty i produkty uboczne

pulpa z buraków cukrowych, s∏odkie ziemniaki

w postaci bulw, maniok w korzeniach, pulpa ziemniaczana (produkt uboczny uzyskany przy produkcji skrobi), tapioka;

5) Inne nasiona i owoce, ich produkty i produkty

uboczne

pulpa z owoców cytrusowych, wyt∏oki z jab∏ek, pulpa pomidorowa i pulpa winogronowa;

6) Susze paszowe i pasze obj´toÊciowe

lucerna, grubo mielona lucerna, koniczyna, grubo

mielona koniczyna, trawa (uzyskana z roÊlin przeznaczonych na susze paszowe), siano, kiszonka,

s∏oma zbo˝owa oraz warzywa korzeniowe przeznaczone na susze paszowe;

7) Inne roÊliny, ich produkty i produkty uboczne

melasa w postaci Êrodka wià˝àcego do mieszanek

paszowych, grubo mielone wodorosty (uzyskane

w wyniku wysuszenia i rozdrobnienia wodorostów, a nast´pnie ich wyp∏ukania w celu obni˝enia

zawartoÊci jodu); sproszkowane roÊliny i wyciàgi

z roÊlin, wyciàgi z bia∏ek roÊlinnych (przeznaczone

wy∏àcznie dla m∏odych zwierzàt); przyprawy i zio∏a; kasztany, ˝o∏´dzie; produkty uboczne i odpadki

z towarowej produkcji roÊlinnej prowadzonej we

w∏asnym gospodarstwie: liÊcie z roÊlin okopowych, odpadki warzyw, plewy, s∏oma, zielone ∏´ty

ziemniaczane;

8) Wyprodukowane we w∏asnym gospodarstwie kiszonki z roÊlin wymienionych w pkt 1—7.

2. Ârodki ˝ywienia zwierzàt pochodzenia

zwierz´cego

1) Mleko i produkty mleczne

surowe mleko, odt∏uszczone mleko w proszku, maÊlanka w proszku, serwatka w proszku, serwatka

w proszku o niskiej zawartoÊci cukru, sproszkowane bia∏ko serwatki (ekstrahowane metodami fizycznymi), kazeina i laktoza w proszku;

2) Ryby i inne organizmy morskie, ich produkty i produkty uboczne

ryby, t∏uszcz rybi i tran niepoddany rafinacji; produkty autolizy, hydrolizaty i proteolizaty ryb, mi´czaków lub skorupiaków uzyskane w wyniku oddzia∏ywania za pomocà enzymów w postaci rozpuszczalnej lub nierozpuszczalnej, przeznaczone

wy∏àcznie dla m∏odych zwierzàt; màczka rybna.

3. Materia∏y paszowe pochodzenia mineralnego*

1) Sód

nierafinowana sól morska

gruba sól kamienna

siarczan sodowy

w´glan sodowy

dwuw´glan sodowy

chlorek sodowy;

Poz. 699

2) Wapƒ

osady z koralowców i alg

skorupy zwierzàt morskich (w tym szkielety sepii)

w´glan wapnia

mleczan wapnia

glukonian wapnia;

3) Fosfor

wytràcony fosforan dwuwapniowy z koÊci

odfluoryzowany fosforan dwuwapniowy

odfluoryzowany fosforan jednowapniowy;

4) Magnez

bezwodny tlenek magnezowy

siarczan magnezowy

chlorek magnezowy

w´glan magnezowy;

5) Siarka

siarczan sodowy.

4. Dodatki do pasz, niektóre substancje

stosowane w karmieniu zwierzàt i Êrodki pomocnicze dla przetwórstwa stosowane w paszach

1) Pierwiastki Êladowe*

a) E1 ˚elazo

w´glan ˝elazawy (II)

siarczan ˝elazawy(II) x 1H2O

tlenek ˝elazowy (III)

b) E2 Jod

jodan wapnia bezwodny

jodan wapnia x 6H2O

jodek potasu

c) E3 Kobalt

siarczan kobaltu (II) x 1 H20 lub x 7H2O

zasadowy w´glan kobaltu (II) x 1H2O

d) E4 Miedê

tlenek miedzi (II)

zasadowy w´glan miedzi (II) x 1H2O

siarczan miedzi (II) x 5H2O

e) E5 Mangan

w´glan manganu (II)

tlenek manganawy i tlenek manganowy

siarczan manganawy (II) x 1H2O lub 4H2O

f) E6 Cynk

w´glan cynku

tlenek cynku

siarczan cynku x 1H2O lub 7H2O

g) E7 Molibden

molibdenian amonu

molibdenian sodu

h) E8 Selen

selenian sodu

selenek sodu;

2) Witaminy, prowitaminy i dok∏adnie oznaczone pod

wzgl´dem chemicznym substancje o podobnym

dzia∏aniu

a) witaminy naturalnie wyst´pujàce w Êwie˝ych

paszach lub

b) witaminy syntetyczne nieró˝niàce si´ od witamin naturalnych, przeznaczone wy∏àcznie dla

zwierzàt monogastrycznych;

Poz. 699 i 700

gà zawieraç zwiàzków syntetycznych, takich jak

barwniki, konserwanty, mocznik, stymulatory

wzrostu, Êrodki pobudzajàce apetyt, oraz organizmów genetycznie zmodyfikowanych i komponentów traktowanych rozpuszczalnikami lub

poddawanych ekstrakcji.

3) Enzymy pochodzenia naturalnego;

4) Mikroorganizmy dopuszczone w ˝ywieniu zwierzàt,

inne ni˝ organizmy genetycznie zmodyfikowane;

5) Konserwanty

a) E236 kwas mrówkowy wy∏àcznie do kiszonek

b) E260 kwas octowy wy∏àcznie do kiszonek

c) E270 kwas mlekowy wy∏àcznie do kiszonek

d) E280 kwas propionowy wy∏àcznie do kiszonek;

II. Ârodki do czyszczenia zwierzàt oraz czyszczenia

i dezynfekcji pomieszczeƒ inwentarskich

6) Lepiszcza, Êrodki zapobiegajàce zbrylaniu i koagulanty

a) E551b krzemionka koloidalna

b) E551c kieselgur

c) E553 sepiolit

d) E558 bentonit

e) E559 glinki kaolinitowe

f) E561 vermiculite

g) E599 perlit;

4) wapno,

7) Ârodki pomocnicze do kiszonek

a) sól morska, gruba sól kamienna, enzymy, dro˝d˝e, serwatka, cukier, pulpa z buraków cukrowych, màka zbo˝owa, melasa oraz bakterie: mlekowe, octowe, mrówkowe i propionowe,

b) kwas mlekowy, mrówkowy, propionowy i octowy mogà byç stosowane w produkcji kiszonki,

w przypadku gdy warunki atmosferyczne utrudniajà prawid∏owà fermentacj´ — po uzgodnieniu z upowa˝nionà jednostkà certyfikujàcà.

1) myd∏o potasowe i sodowe,

2) woda i para wodna,

3) mleko wapienne,

5) wapno niegaszone,

6) nadchloran sodu — w postaci ciek∏ego wybielacza,

7) soda kaustyczna,

8) pota˝,

9) woda utleniona,

10) naturalne olejki roÊlinne,

11) kwasy: cytrynowy, nadoctowy, mrówkowy, mlekowy, octowy,

12) alkohol etylowy,

13) kwas azotowy (sprz´t mleczarski),

14) kwas fosforowy (sprz´t mleczarski),

15) formaldehyd,

16) w´glan sodu,

17) ogólnodost´pne Êrodki do mycia wymion oraz do

mycia i dezynfekcji urzàdzeƒ dojarskich.

5. Mieszanki treÊciwe

Sporzàdzone ze sk∏adników wyprodukowanych

metodami ekologicznymi w rolnictwie. Nie mo-

* Stosowane zgodnie z przepisami o Êrodkach ˝ywienia zwierzàt.

700

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI

z dnia 15 maja 2002 r.

w sprawie wykazu substancji dodatkowych, innych sk∏adników wspomagajàcych i sk∏adników pochodzenia

rolniczego wytworzonych metodami innymi ni˝ ekologiczne dopuszczonych do stosowania przy przetwarzaniu produktów rolnictwa ekologicznego.

Na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia

16 marca 2001 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U.

Nr 38, poz. 452) zarzàdza si´, co nast´puje

3) sk∏adników pochodzenia rolniczego wytworzonych

metodami innymi ni˝ ekologiczne, stanowiàcy za∏àcznik nr 3 do rozporzàdzenia.

§ 1. OkreÊla si´ wykaz dopuszczonych do stosowania przy przetwarzaniu produktów rolnictwa ekologicznego

§ 2. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

1) substancji dodatkowych, stanowiàcy za∏àcznik nr 1

do rozporzàdzenia,

2) innych sk∏adników wspomagajàcych, stanowiàcy

za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia,

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: J. Kalinowski

699

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI

z dnia 14 maja 2002 r.

w sprawie szczegó∏owych warunków wytwarzania produktów rolnictwa ekologicznego.

Na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 16 marca

2001 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. Nr 38,

poz. 452) zarzàdza si´, co nast´puje

6. Do utrzymywania lub podwy˝szania biologicznej

aktywnoÊci i ˝yznoÊci gleby stosuje si´ substancje wymienione w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia.