Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 marca 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o rachunkowości.

Ustawa określa zasady rachunkowości oraz tryb badania sprawozdań finansowych przez

biegłych rewidentów.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z tym że przepis art.

1 pkt 2 dotyczy również sprawozdań finansowych sporządzonych za rok obrotowy 1997.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1999 r.

Jednostki, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zaliczyły do wartości

niematerialnych i prawnych koszty organizacji poniesione przy założeniu lub późniejszym

rozszerzeniu spółki akcyjnej, w tym opłatę ewidencyjną oraz wynagrodzenia dla subemitentów

inwestycyjnych i usługowych, a które nie dokonały w całości odpisów amortyzacyjnych

lub umorzeniowych od tych wartości, pozostałą kwotę zaliczają do rozliczeń międzyokresowych

i rozliczają według dotychczasowych zasad.

1.

Przepisy ustawy o rachunkowości, zwanej dalej ustawą, stosuje się do mających siedzibę

lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

1

spółek handlowych (osobowych i kapitałowych, w tym również w organizacji) oraz spółek

cywilnych, z zastrzeżeniem pkt 2, a także innych osób prawnych, z wyjątkiem Skarbu

Państwa i Narodowego Banku Polskiego,

2

osób fizycznych, spółek cywilnych osób fizycznych, spółek jawnych osób fizycznych

oraz spółek partnerskich, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów

i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły co najmniej równowartość

w walucie polskiej 800 000 euro,

3

jednostek organizacyjnych działających na podstawie Prawa bankowego, Prawa o publicznym

obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych, przepisów o funduszach

inwestycyjnych, przepisów o działalności ubezpieczeniowej lub przepisów o organizacji

i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, bez względu na wielkość przychodów,

4

gmin, powiatów, województw i ich związków, a także państwowych, gminnych, powiatowych

i wojewódzkich

a)

jednostek budżetowych,

b)

gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych,

c)

zakładów budżetowych,

d)

funduszy celowych,

5)

jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, z wyjątkiem spółek, o których

mowa w pkt 1 i 2,

6)

zagranicznych osób prawnych, zagranicznych jednostek nieposiadających osobowości prawnej

oraz zagranicznych osób fizycznych, prowadzących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

działalność osobiście, przez osobę upoważnioną, przy pomocy pracowników - w odniesieniu

do działalności prowadzonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, bez względu na

wielkość przychodów,

7

jednostek niewymienionych w pkt 1-6, jeżeli otrzymują one na realizację zadań zleconych

dotacje lub subwencje z budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego

lub funduszów celowych - od początku roku obrotowego, w którym dotacje lub subwencje

zostały im przyznane.

2

Osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz

spółki partnerskie mogą stosować zasady rachunkowości określone ustawą również od

początku następnego roku obrotowego, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów,

produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy są niższe niż równowartość

w walucie polskiej 800 000 euro. W tym przypadku osoby te lub wspólnicy przed rozpoczęciem

roku obrotowego są obowiązani do zawiadomienia o tym urzędu skarbowego, właściwego

w sprawach opodatkowania podatkiem dochodowym.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia i ma zastosowanie po raz

pierwszy do sprawozdań finansowych sporządzonych za rok obrotowy rozpoczynający się

w 1996 r.

1

Ilekroć w ustawie jest mowa o

1)

jednostce - rozumie się przez to podmioty i osoby określone w art. 2 ust. 1,

2)

banku - rozumie się przez to jednostkę działającą na podstawie przepisów Prawa bankowego,

3)

zakładzie ubezpieczeń - rozumie się przez to jednostkę prowadzącą działalność ubezpieczeniową

na podstawie przepisów o działalności ubezpieczeniowej,

4)

udziałach lub udziałowcach - rozumie się przez to również odpowiednio akcje lub akcjonariuszy,

5)

krajowych środkach płatniczych, walutach obcych i dewizach - rozumie się przez to

krajowe środki płatnicze, waluty obce i dewizy, o których mowa w przepisach Prawa

dewizowego,

6)

kierowniku jednostki - rozumie się przez to osobę lub organ jedno- lub wieloosobowy

(zarząd), który - zgodnie z obowiązującymi jednostkę przepisami prawa, statutem, umową

lub na mocy prawa własności - uprawniony jest do zarządzania jednostką, z wyłączeniem

pełnomocników ustanowionych przez jednostkę. W przypadku spółki jawnej i spółki cywilnej

za kierownika jednostki uważa się - wspólników prowadzących sprawy spółki, w przypadku

spółki partnerskiej - wspólników prowadzących sprawy spółki albo zarząd, a w odniesieniu

do spółki komandytowej i spółki komdandytowo-akcyjnej - komplementariuszy prowadzących

sprawy spółki. W przypadku osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą za

kierownika jednostki uważa się tę osobę; przepis ten stosuje się odpowiednio do osób

wykonujących wolne zawody. Za kierownika jednostki uważa się również likwidatora lub

syndyka,

7)

organie zatwierdzającym - rozumie się przez to organ, który zgodnie z obowiązującymi

jednostkę przepisami prawa, statutem, umową lub na mocy prawa własności jest uprawniony

do zatwierdzania sprawozdania finansowego jednostki. W przypadku spółki osobowej,

z wyjątkiem spółki komandytowo-akcyjnej, oraz spółki cywilnej przez organ zatwierdzający

rozumie się jej wspólników,

8)

okresie sprawozdawczym - rozumie się przez to okres, za który sporządza się sprawozdanie

finansowe w trybie przewidzianym ustawą lub inne sprawozdania sporządzone na podstawie

ksiąg rachunkowych,

9)

roku obrotowym - rozumie się przez to rok kalendarzowy lub inny okres trwający 12

kolejnych pełnych miesięcy kalendarzowych, stosowany również do celów podatkowych.

Rok obrotowy lub jego zmiany określa statut lub umowa, na podstawie której utworzono

jednostkę. Jeżeli jednostka rozpoczęta działalność w drugiej połowie przyjętego roku

obrotowego, to można księgi rachunkowe i sprawozdanie finansowe za ten okres połączyć

z księgami rachunkowymi i sprawozdaniem finansowym za rok następny. W przypadku zmiany

roku obrotowego pierwszy po zmianie rok obrotowy powinien być dłuższy niż 12 kolejnych

miesięcy,

10)

dniu bilansowym - rozumie się przez to dzień, na który jednostka sporządza sprawozdanie

finansowe,

11)

przyjętych zasadach (polityce) rachunkowości - rozumie się przez to wybrane i stosowane

przez jednostkę, odpowiednie do jej działalności, rozwiązania dopuszczone przepisami

ustawy i zapewniające wymaganą jakość sprawozdań finansowych,

12)

aktywach - rozumie się przez to kontrolowane przez jednostkę zasoby majątkowe o wiarygodnie

określonej wartości, powstałe w wyniku przeszłych zdarzeń, które spowodują w przyszłości

wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych,

13)

aktywach trwałych - rozumie się przez to aktywa jednostki, które nie są zaliczane

do aktywów obrotowych, o których mowa w pkt 18,

14)

wartościach niematerialnych i prawnych - rozumie się przez to, z zastrzeżeniem pkt

17, nabyte przez jednostkę, zaliczane do aktywów trwałych, prawa majątkowe nadające

się do gospodarczego wykorzystania, o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności

dłuższym niż rok, przeznaczone do używania na potrzeby jednostki, a w szczególności

a)

autorskie prawa majątkowe, prawa pokrewne, licencje, koncesje,

b)

prawa do wynalazków, patentów, znaków towarowych, wzorów użytkowych oraz zdobniczych,

c)

know-how.

W przypadku wartości niematerialnych i prawnych oddanych do używania na podstawie

umowy najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze, wartości niematerialne

i prawne zalicza się do aktywów trwałych jednej ze stron umowy, zgodnie z warunkami

określonymi w ust. 4. Do wartości niematerialnych i prawnych zalicza się również nabytą

wartość firmy oraz koszty zakończonych prac rozwojowych,

15)

środkach trwałych - rozumie się przez to, z zastrzeżeniem pkt 17, rzeczowe aktywa

trwałe i zrównane z nimi, o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym

niż rok, kompletne, zdatne do użytku i przeznaczone na potrzeby jednostki. Zalicza

się do nich w szczególności

a)

nieruchomości - w tym grunty, prawo użytkowania wieczystego gruntu, budowle i budynki,

a także będące odrębną własnością lokale, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu

mieszkalnego oraz spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego,

b)

maszyny, urządzenia, środki transportu i inne rzeczy,

c)

ulepszenia w obcych środkach trwałych,

d)

inwentarz żywy.

Środki trwałe oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub innej umowy

o podobnym charakterze zalicza się do aktywów trwałych jednej ze stron umowy, zgodnie

z warunkami określonymi w ust. 4,

16)

środkach trwałych w budowie - rozumie się przez to zaliczane do aktywów trwałych środki

trwałe w okresie ich budowy, montażu lub ulepszenia już istniejącego środka trwałego,

17)

inwestycjach - rozumie się przez to aktywa nabyte w celu osiągnięcia korzyści ekonomicznych

wynikających z przyrostu wartości tych aktywów, uzyskania z nich przychodów w formie

odsetek, dywidend (udziałów w zyskach) lub innych pożytków, w tym również z transakcji

handlowej, a w szczególności aktywa finansowe oraz te nieruchomości i wartości niematerialne

i prawne, które nie są użytkowane przez jednostkę, lecz zostały nabyte w celu osiągnięcia

tych korzyści. W przypadku zakładów ubezpieczeń przez inwestycje rozumie się lokaty,

18)

aktywach obrotowych - rozumie się przez to tę część aktywów jednostki, które w przypadku

a)

aktywów rzeczowych, o których mowa w pkt 19 - są przeznaczone do zbycia lub zużycia

w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego lub w ciągu normalnego cyklu operacyjnego

właściwego dla danej działalności, jeżeli trwa on dłużej niż 12 miesięcy,

b)

aktywów finansowych, o których mowa w pkt 24 - są płatne i wymagalne lub przeznaczone

do zbycia w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego lub od daty ich założenia, wystawienia

lub nabycia, albo stanowią aktywa pieniężne,

c)

należności krótkoterminowych - obejmują ogół należności z tytułu dostaw i usług oraz

całość lub część należności z innych tytułów niezaliczonych do aktywów finansowych,

a które stają się wymagalne w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego,

d)

rozliczeń międzyokresowych - trwają nie dłużej niż 12 miesięcy od dnia bilansowego,

19)

rzeczowych aktywach obrotowych - rozumie się przez to materiały nabyte w celu zużycia

na własne potrzeby, wytworzone lub przetworzone przez jednostkę produkty gotowe (wyroby

i usługi) zdatne do sprzedaży lub w toku produkcji, półprodukty oraz towary nabyte

w celu odprzedaży w stanie nieprzetworzonym,

20)

zobowiązaniach - rozumie się przez to wynikający z przeszłych zdarzeń obowiązek wykonania

świadczeń o wiarygodnie określonej wartości, które spowodują wykorzystanie już posiadanych

lub przyszłych aktywów jednostki,

21)

rezerwach - rozumie się przez to zobowiązania, których termin wymagalności lub kwota

nie są pewne,

22)

zobowiązaniach krótkoterminowych - rozumie się przez to ogół zobowiązań z tytułu dostaw

i usług, a także całość lub tę część pozostałych zobowiązań, które stają się wymagalne

w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego,

23)

instrumentach finansowych - rozumie się przez to kontrakt, który powoduje powstanie

aktywów finansowych u jednej ze stron i zobowiązania finansowego albo instrumentu

kapitałowego u drugiej ze stron pod warunkiem, że z kontraktu zawartego między dwiema

lub więcej stronami jednoznacznie wynikają skutki gospodarcze, bez względu na to,

czy wykonanie praw lub zobowiązań wynikających z kontraktu ma charakter bezwarunkowy

albo warunkowy. Do instrumentów finansowych nie zalicza się w szczególności

a)

rezerw i aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego,

b)

umów o gwarancje finansowe, które ustalają wykonanie obowiązków z tytułu udzielonej

gwarancji, w formie zapłacenia kwot odpowiadających stratom poniesionym przez beneficjenta

na skutek niespłacenia wierzytelności przez dłużnika w wymaganym terminie,

c)

umów o przeniesienie praw z papierów wartościowych w okresie pomiędzy terminem zawarcia

i rozliczenia transakcji, gdy wykonanie tych umów wymaga wydania papierów wartościowych

w określonym terminie, również wtedy, gdy przeniesienie tych praw następuje w formie

zapisu na rachunku papierów wartościowych, prowadzonym przez podmiot upoważniony na

podstawie odrębnych przepisów,

d)

aktywów i zobowiązań z tytułu programów, z których wynikają udziały pracowników oraz

innych osób związanych z jednostką w jej kapitałach,

e)

umów połączenia spółek, z których wynikają obowiązki określone w art. 44b ust. 9,

24)

aktywach finansowych - rozumie się przez to aktywa pieniężne, instrumenty kapitałowe

wyemitowane przez inne jednostki, a także wynikające z kontraktu prawo do otrzymania

aktywów pieniężnych lub prawo do wymiany instrumentów finansowych z inną jednostką

na korzystnych warunkach,

25)

aktywach pieniężnych - rozumie się przez to aktywa w formie krajowych środków płatniczych,

walut obcych i dewiz. Do aktywów pieniężnych zalicza się również inne aktywa finansowe,

w tym w szczególności naliczone odsetki od aktywów finansowych. Jeżeli aktywa te są

płatne lub wymagalne w ciągu 3 miesięcy od dnia ich otrzymania, wystawienia, nabycia

lub założenia (lokaty), to na potrzeby rachunku przepływów pieniężnych zalicza się

je do środków pieniężnych, chyba że ujmuje się je w przepływach z działalności inwestycyjnej

(lokacyjnej),

26)

instrumentach kapitałowych - rozumie się przez to kontrakty, z których wynika prawo

do majątku jednostki, pozostałego po zaspokojeniu lub zabezpieczeniu wszystkich wierzycieli,

a także zobowiązanie się jednostki do wyemitowania lub dostarczenia własnych instrumentów

kapitałowych, a w szczególności udziały, opcje na akcje własne lub warranty,

27)

zobowiązaniach finansowych - rozumie się przez to zobowiązanie jednostki do wydania

aktywów finansowych albo do wymiany instrumentu finansowego z inną jednostką, na niekorzystnych

warunkach,

28)

zobowiązaniach warunkowych - rozumie się przez to obowiązek wykonania świadczeń, których

powstanie jest uzależnione od zaistnienia określonych zdarzeń,

29)

aktywach netto - rozumie się przez to aktywa jednostki pomniejszone o zobowiązania,

odpowiadające wartościowo kapitałowi (funduszowi) własnemu,

30)

przychodach i zyskach - rozumie się przez to uprawdopodobnione powstanie w okresie

sprawozdawczym korzyści ekonomicznych, o wiarygodnie określonej wartości, w formie

zwiększenia wartości aktywów, albo zmniejszenia wartości zobowiązań, które doprowadzą

do wzrostu kapitału własnego lub zmniejszenia jego niedoboru w inny sposób niż wniesienie

środków przez udziałowców lub właścicieli,

31)

kosztach i stratach - rozumie się przez to uprawdopodobnione zmniejszenia w okresie

sprawozdawczym korzyści ekonomicznych, o wiarygodnie określonej wartości, w formie

zmniejszenia wartości aktywów, albo zwiększenia wartości zobowiązań i rezerw, które

doprowadzą do zmniejszenia kapitału własnego lub zwiększenia jego niedoboru w inny

sposób niż wycofanie środków przez udziałowców lub właścicieli,

32)

pozostałych kosztach i przychodach operacyjnych - rozumie się przez to koszty i przychody

związane pośrednio z działalnością operacyjną jednostki, a w szczególności koszty

i przychody związane

a)

z działalnością socjalną,

b)

ze zbyciem środków trwałych, środków trwałych w budowie, wartości niematerialnych

i prawnych,

c)

z odpisaniem należności i zobowiązań przedawnionych, umorzonych, nieściągalnych, z

wyjątkiem należności i zobowiązań o charakterze publicznoprawnym nieobciążających

kosztów,

d)

z utworzeniem i rozwiązaniem rezerw, z wyjątkiem rezerw związanych z operacjami finansowymi,

e)

z odpisami aktualizującymi wartość aktywów i ich korektami, z wyjątkiem odpisów obciążających

koszty wytworzenia sprzedanych produktów lub sprzedanych towarów, koszty sprzedaży

lub koszty finansowe,

f)

z odszkodowaniami, karami i grzywnami,

g)

z przekazaniem lub otrzymaniem nieodpłatnie, w tym w drodze darowizny aktywów, w tym

także środków pieniężnych na inne cele niż nabycie lub wytworzenie środków trwałych,

środków trwałych w budowie albo wartości niematerialnych i prawnych,

33)

stratach i zyskach nadzwyczajnych - rozumie się przez to straty i zyski powstające

na skutek zdarzeń trudnych do przewidzenia, poza działalnością operacyjną jednostki

i niezwiązane z ogólnym ryzykiem jej prowadzenia,

34)

sprawowaniu kontroli nad inną jednostką - rozumie się przez to zdolność jednostki

do kierowania polityką finansową i operacyjną innej jednostki, w celu osiągania korzyści

ekonomicznych z jej działalności,

35)

sprawowaniu współkontroli nad inną jednostką - rozumie się przez to zdolność jednostki

na równi z innymi udziałowcami lub wspólnikami do kierowania polityką finansową i

operacyjną innej jednostki, w celu osiągania wspólnych ekonomicznych korzyści z jej

działalności,

36)

znaczącym wpływie na inną jednostkę - rozumie się przez to nie mającą znamion sprawowania

kontroli lub współkontroli zdolność jednostki do wpływania na politykę finansową i

operacyjną, w tym również dotyczącą podziału lub pokrycia wyniku finansowego innej

jednostki,

37)

jednostce dominującej - rozumie się przez to spółkę handlową, sprawującą kontrolę

lub współkontrolę nad inną jednostką, a w szczególności

a)

posiadającą bezpośrednio lub pośrednio przez udziały większość ogólnej liczby głosów

w organie stanowiącym innej jednostki (zależnej), także na podstawie porozumień z

innymi uprawnionymi do głosu, wykonującymi swe prawa głosu zgodnie z wolą jednostki

dominującej, lub

b)

uprawnioną do kierowania polityką finansową i operacyjną innej jednostki (zależnej)

w sposób samodzielny lub przez wyznaczone przez siebie osoby lub jednostki na podstawie

umowy zawartej z innymi uprawnionymi do głosu, posiadającymi, na podstawie statutu

lub umowy spółki, łącznie z jednostką dominującą, większość ogólnej liczby głosów

w organie stanowiącym, lub

c)

uprawnioną jako udziałowiec do powoływania albo odwoływania większości członków organów

zarządzających lub nadzorczych innej jednostki (zależnej), lub

d)

będącą udziałowcem jednostki, której członkowie zarządu w poprzednim roku obrotowym,

w ciągu bieżącego roku obrotowego i do czasu sporządzenia sprawozdania finansowego

za bieżący rok obrotowy, stanowią jednocześnie więcej niż połowę składu zarządu tej

jednostki (zależnej) lub osoby, które zostały powołane do pełnienia tych funkcji w

rezultacie wykonywania przez jednostkę dominującą prawa głosu w organach tej jednostki

(zależnej), lub

e)

będącą udziałowcem lub wspólnikiem innej jednostki współzależnej niebędącej spółką

handlową i sprawującą współkontrolę nad tą jednostką wspólnie z innymi uprawnionymi

do głosu,

38)

znaczącym inwestorze - rozumie się przez to spółkę handlową, posiadającą w innej jednostce

- niebędącej jednostką zależną - nie mniej niż 20% głosów w organie stanowiącym tej

jednostki i wywierającą znaczący wpływ lub sprawującą współkontrolę nad tą jednostką,

przy czym liczbę głosów ustala się z zachowaniem zasady określonej w pkt 37 lit. a).

Udział w ogólnej liczbie głosów może być mniejszy niż 20%, jeżeli inne okoliczności

wskazują na wywieranie znaczącego wpływu lub sprawowanie współkontroli,

39)

jednostce zależnej - rozumie się przez to spółkę handlową, która kontrolowana jest

przez jednostkę dominującą,

40)

jednostce współzależnej - rozumie się przez to spółkę handlową lub inną jednostkę,

która jest współkontrolowana przez jednostkę dominującą lub znaczącego inwestora i

innych udziałowców lub wspólników na podstawie statutu, umowy spółki lub umowy zawartej

na okres dłuższy niż rok,

41)

jednostce stowarzyszonej - rozumie się przez to spółkę handlową, na którą znaczący

inwestor wywiera znaczący wpływ,

42)

jednostkach podporządkowanych - rozumie się przez to jednostki zależne, współzależne

od jednostki dominującej oraz jednostki stowarzyszone ze znaczącym inwestorem,

43)

jednostkach powiązanych - rozumie się przez to grupę jednostek obejmującą jednostkę

dominującą lub znaczącego inwestora, jednostki zależne, współzależne i stowarzyszone,

44)

grupie kapitałowej - rozumie się przez to jednostkę dominującą wraz z jednostkami

zależnymi i niebędącymi spółkami handlowymi jednostkami współzależnymi,

45)

konsolidacji - rozumie się przez to łączenie sprawozdań finansowych jednostek tworzących

grupę kapitałową przez sumowanie odpowiednich pozycji sprawozdań finansowych jednostki

dominującej, jednostek zależnych i niebędących spółkami handlowymi jednostek współzależnych,

z uwzględnieniem niezbędnych wyłączeń i korekt,

46)

kapitałach mniejszości - rozumie się przez to tę część aktywów netto jednostki zależnej,

która należy do udziałowców spoza grupy kapitałowej,

47)

metodzie praw własności - rozumie się przez to przyjętą przez jednostkę dominującą

lub znaczącego inwestora metodę wyceny udziałów w aktywach netto jednostki podporządkowanej,

z uwzględnieniem wartości firmy lub ujemnej wartości firmy, ustalonych na dzień objęcia

kontroli, współkontroli lub wywierania znaczącego wpływu. Wartość początkową udziału

aktualizuje się na dzień bilansowy, na który sporządza się sprawozdanie finansowe,

o zmiany wartości aktywów netto jednostki podporządkowanej, jakie nastąpiły w okresie

sprawozdawczym, wynikające zarówno z osiągniętego wyniku finansowego, skorygowanego

o odpis raty wartości firmy lub ujemnej wartości firmy przypadający na dany okres

sprawozdawczy, jak i wszelkie inne zmiany, w tym wynikające z rozliczeń z jednostką

dominującą lub znaczącym inwestorem.

2

Wyrażone w euro

3

Wyrażone w euro wielkości, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, przelicza

się na walutę polską po średnim kursie ustalonym przez Narodowy Bank Polski, na dzień

30 września roku poprzedzającego rok obrotowy.

4

Jeżeli jednostka przyjęła do używania obce środki trwałe lub wartości niematerialne

i prawne na mocy umowy, zgodnie z którą jedna ze stron, zwana dalej „finansującym”,

oddaje drugiej stronie, zwanej dalej „korzystającym”, środki trwałe lub wartości niematerialne

i prawne do odpłatnego używania lub również pobierania pożytków na czas oznaczony,

środki te i wartości zalicza się do aktywów trwałych korzystającego, jeżeli umowa

spełnia co najmniej jeden z następujących warunków

1)

przenosi własność jej przedmiotu na korzystającego po zakończeniu okresu, na który

została zawarta,

2)

zawiera prawo do nabycia jej przedmiotu przez korzystającego, po zakończeniu okresu,

na jaki została zawarta, po cenie niższej od wartości rynkowej z dnia nabycia,

3)

okres, na jaki została zawarta, odpowiada w przeważającej części przewidywanemu okresowi

ekonomicznej użyteczności środka trwałego lub prawa majątkowego, przy czym nie może

być on krótszy niż 3/4 tego okresu. Prawo własności przedmiotu umowy może być, po

okresie, na jaki umowa została zawarta, przeniesione na korzystającego,

4)

suma opłat, pomniejszonych o dyskonto, ustalona w dniu zawarcia umowy i przypadająca

do zapłaty w okresie jej obowiązywania, przekracza 90% wartości rynkowej przedmiotu

umowy na ten dzień. W sumie opłat uwzględnia się wartość końcową przedmiotu umowy,

którą korzystający zobowiązuje się zapłacić za przeniesienie na niego własności tego

przedmiotu. Do sumy opłat nie zalicza się płatności na rzecz korzystającego za świadczenia

dodatkowe, podatków oraz składek na ubezpieczenie tego przedmiotu, jeżeli korzystający

pokrywa je niezależnie od opłat za używanie,

5)

zawiera przyrzeczenie finansującego do zawarcia z korzystającym kolejnej umowy o oddanie

w odpłatne używanie tego samego przedmiotu lub przedłużenia umowy dotychczasowej,

na warunkach korzystniejszych od przewidzianych w dotychczasowej umowie,

6)

przewiduje możliwość jej wypowiedzenia, z zastrzeżeniem, że wszelkie powstałe z tego

tytułu koszty i straty poniesione przez finansującego pokrywa korzystający,

7)

przedmiot umowy został dostosowany do indywidualnych potrzeb korzystającego. Może

on być używany wyłącznie przez korzystającego, bez wprowadzania w nim istotnych zmian.

5

W przypadku spełnienia co najmniej jednego z warunków określonych w ust. 4, oddane

do używania korzystającemu środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne zalicza

się u finansującego do aktywów trwałych jako należności.

6

W przypadku gdy roczne sprawozdanie finansowe korzystającego nie podlega obowiązkowi

badania i ogłaszania w myśl art. 64 ust. 1, to może on dokonywać kwalifikacji umów,

o których mowa w ust. 4, według zasad określonych w przepisach podatkowych i nie stosować

ust. 4 i 5.

1.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2002 r. i ma zastosowanie po raz pierwszy

do sprawozdań finansowych sporządzonych za rok obrotowy rozpoczynający się w 2002 r.,

z zastrzeżeniem ust. 2-5.

2.

Przepisy art. 1 pkt 42 wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2001 r. i mają zastosowanie

do sprawozdań finansowych sporządzonych za rok obrotowy rozpoczynający się w 2000 r.

3.

Dla spełnienia obowiązku określonego w art. 4 ust. 1 ustawy o rachunkowości można

stosować przepisy art. 3 ust. 4 i art. 34a-34d tej ustawy do umów zawartych przed

dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.

4.

Skutki finansowe zastosowania przepisów, o których mowa w ust. 3, dotyczące roku lub

lat poprzednich odnosi się na kapitał (fundusz) własny i wykazuje jako «zysk (strata)

z lat ubiegłych».

5.

Przepisy art. 50 ust. 2, art. 56 ust. 1 oraz - w odniesieniu do spółdzielni - art.

70 ust. 2 ustawy o rachunkowości mają zastosowanie do sprawozdań finansowych sporządzonych

za rok obrotowy rozpoczynający się w 2001 r.

1.

Jednostki obowiązane są stosować określone ustawą zasady rachunkowości, rzetelnie

i jasno przedstawiając sytuację majątkową i finansową oraz wynik finansowy.

2.

Zdarzenia, w tym operacje gospodarcze, ujmuje się w księgach rachunkowych i wykazuje

w sprawozdaniu finansowym zgodnie z ich treścią ekonomiczną.

3.

Rachunkowość jednostki obejmuje

1)

przyjęte zasady (politykę) rachunkowości,

2)

prowadzenie, na podstawie dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych, ujmujących zapisy

zdarzeń w porządku chronologicznym i systematycznym,

3)

okresowe ustalanie lub sprawdzanie drogą inwentaryzacji rzeczywistego stanu aktywów

i pasywów,

4)

wycenę aktywów i pasywów oraz ustalanie wyniku finansowego,

5)

sporządzanie sprawozdań finansowych,

6)

gromadzenie i przechowywanie dowodów księgowych oraz pozostałej dokumentacji przewidzianej

ustawą,

7)

poddanie badaniu i ogłoszenie sprawozdań finansowych w przypadkach przewidzianych

ustawą.

4.

Jednostka może w ramach przyjętych zasad (polityki) rachunkowości stosować uproszczenia,

jeżeli nie wywiera to istotnie ujemnego wpływu na realizację obowiązku określonego

w ust. 1.

5.

Kierownik jednostki ponosi odpowiedzialność za wykonywanie obowiązków w zakresie rachunkowości

określonych ustawą, w tym z tytułu nadzoru, również w przypadku, gdy określone obowiązki

w zakresie rachunkowości - z wyłączeniem odpowiedzialności za przeprowadzenie inwentaryzacji

w formie spisu z natury - zostaną powierzone innej osobie za jej zgodą. Przyjęcie

odpowiedzialności przez inną osobę powinno być stwierdzone w formie pisemnej. W przypadku

gdy kierownikiem jednostki jest organ wieloosobowy, a nie została wskazana osoba odpowiedzialna,

odpowiedzialność ponoszą wszyscy członkowie tego organu.

Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie zachowują moc przepisy

dotychczas obowiązujące.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 4, który

wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2002 r.

1.

Przyjęte zasady (politykę) rachunkowości należy stosować w sposób ciągły, dokonując

w kolejnych latach obrotowych jednakowego grupowania operacji gospodarczych, wyceny

aktywów i pasywów, w tym także dokonywania odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych,

ustalania wyniku finansowego i sporządzania sprawozdań finansowych tak, aby za kolejne

lata informacje z nich wynikające były porównywalne. Wykazane w księgach rachunkowych

na dzień ich zamknięcia stany aktywów i pasywów należy ująć w tej samej wysokości,

w otwartych na następny rok obrotowy księgach rachunkowych.

2.

Przy stosowaniu przyjętych zasad (polityki) rachunkowości przyjmuje się założenie,

że jednostka będzie kontynuowała w dającej się przewidzieć przyszłości działalność

w niezmniejszonym istotnie zakresie, bez postawienia jej w stan likwidacji lub upadłości,

chyba że jest to niezgodne ze stanem faktycznym lub prawnym. Ustalając zdolność jednostki

do kontynuowania działalności, kierownik jednostki uwzględnia wszystkie informacje

dostępne na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego, dotyczące dającej się przewidzieć

przyszłości, obejmującej okres nie krótszy niż jeden rok od dnia bilansowego.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

1

W księgach rachunkowych jednostki należy ująć wszystkie osiągnięte, przypadające na

jej rzecz przychody i obciążające ją koszty związane z tymi przychodami dotyczące

danego roku obrotowego, niezależnie od terminu ich zapłaty.

2

Dla zapewnienia współmierności przychodów i związanych z nimi kosztów do aktywów lub

pasywów danego okresu sprawozdawczego zaliczane będą koszty lub przychody dotyczące

przyszłych okresów oraz przypadające na ten okres sprawozdawczy koszty, które jeszcze

nie zostały poniesione.

1

Poszczególne składniki aktywów i pasywów wycenia się stosując rzeczywiście poniesione

na ich nabycie (wytworzenie) ceny (koszty), z zachowaniem zasady ostrożności. W szczególności

należy w tym celu w wyniku finansowym, bez względu na jego wysokość, uwzględnić

1

zmniejszenia wartości użytkowej lub handlowej składników aktywów, w tym również dokonywane

w postaci odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych,

2)

(skreślony),

3)

wyłącznie niewątpliwe pozostałe przychody operacyjne i zyski nadzwyczajne,

4)

wszystkie poniesione pozostałe koszty operacyjne i straty nadzwyczajne,

5)

rezerwy na znane jednostce ryzyko, grożące straty oraz skutki innych zdarzeń.

2.

Zdarzenia, o których mowa w ust. 1, należy uwzględnić także wtedy, gdy zostaną one

ujawnione między dniem bilansowym a dniem, w którym rzeczywiście następuje zamknięcie

ksiąg rachunkowych.

3.

Wartość poszczególnych składników aktywów i pasywów, przychodów i związanych z nimi

kosztów, jak też zysków i strat nadzwyczajnych ustala się oddzielnie. Nie można kompensować

ze sobą wartości różnych co do rodzaju aktywów i pasywów, przychodów i kosztów związanych

z nimi oraz zysków i strat nadzwyczajnych.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisów

1)

art. 1 pkt 28, pkt 44, pkt 53 oraz art. 2, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia

2002 r.,

2)

art. 1 pkt 39, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2003 r.,

3)

art. 1 pkt 1, pkt 2 lit. a), pkt 19, pkt 24 w zakresie dotyczącym art. 63g oraz pkt

51, pkt 52 i pkt 58 lit. b), które wchodzą w życie z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą

Polską członkostwa w Unii Europejskiej.

1

Dokonując wyboru rozwiązań dopuszczonych ustawą i dostosowując je do potrzeb jednostki,

należy zapewnić wyodrębnienie w rachunkowości wszystkich zdarzeń istotnych do oceny

sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego jednostki, przy zachowaniu

zasady ostrożności, o której mowa w art. 7.

2

W celu rzetelnego i jasnego przedstawienia sytuacji jednostka może, ze skutkiem od

pierwszego dnia roku obrotowego, bez względu na datę podjęcia decyzji, zmienić dotychczas

stosowane rozwiązania na inne, przewidziane ustawą. Zmiana dotychczas stosowanych

rozwiązań wymaga również określenia w informacji dodatkowej wpływu tych zmian na sprawozdania

finansowe wymagane innymi przepisami prawa, jeżeli zostały one sporządzone za okres,

w którym powyższe rozwiązania uległy zmianie. W przypadku takim należy w sprawozdaniu

finansowym jednostki za rok obrotowy, w którym zmiany te nastąpiły, podać przyczyny

tych zmian, określić liczbowo ich wpływ na wynik finansowy oraz zapewnić porównywalność

danych sprawozdania finansowego dotyczących roku poprzedzającego rok obrotowy, w którym

dokonano zmian.

Księgi rachunkowe prowadzi się w języku polskim i w walucie polskiej.

1.

Jednostka powinna posiadać dokumentacje opisującą w języku polskim przyjęte przez

nią zasady (politykę) rachunkowości, a w szczególności dotyczące

1)

określenia roku obrotowego i wchodzących w jego skład okresów sprawozdawczych,

2)

metod wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego w zakresie, w jakim

ustawa pozostawia jednostce prawo wyboru,

3)

sposobu prowadzenia ksiąg rachunkowych, w tym co najmniej

a)

zakładowego planu kont, ustalającego wykaz kont księgi głównej, przyjęte zasady klasyfikacji

zdarzeń, zasady prowadzenia kont ksiąg pomocniczych oraz ich powiązania z kontami

księgi głównej,

b)

wykazu ksiąg rachunkowych, a przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera

- wykazu zbiorów danych tworzących księgi rachunkowe na komputerowych nośnikach danych

z określeniem ich struktury, wzajemnych powiązań oraz ich funkcji w organizacji całości

ksiąg rachunkowych i w procesach przetwarzania danych,

c)

opisu systemu przetwarzania danych, a przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych przy użyciu

komputera - opisu systemu informatycznego, zawierającego wykaz programów, procedur

lub funkcji, w zależności od struktury oprogramowania, wraz z opisem algorytmów i

parametrów oraz programowych zasad ochrony danych, w tym w szczególności metod zabezpieczenia

dostępu do danych i systemu ich przetwarzania, a ponadto określenie wersji oprogramowania

i daty rozpoczęcia jego eksploatacji,

4)

systemu służącego ochronie danych i ich zbiorów, w tym dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych

i innych dokumentów stanowiących podstawę dokonanych w nich zapisów.

2.

Kierownik jednostki ustala w formie pisemnej i aktualizuje dokumentację, o której

mowa w ust. 1.

3.

W sprawach nieuregulowanych przepisami ustawy, przyjmując zasadę (politykę) rachunkowości,

jednostka może stosować krajowe standardy rachunkowości wydane przez uprawniony w

myśl ustawy Komitet Standardów Rachunkowości. W przypadku braku odpowiedniego standardu

krajowego może stosować Międzynarodowe Standardy Rachunkowości.

1.

Księgi rachunkowe prowadzi się w siedzibie jednostki (przedstawicielstwa lub oddziału

zagranicznej osoby prawnej).

2.

Jednostki posiadające oddziały (zakłady) mogą prowadzić księgi rachunkowe oddziałów

(zakładów) w siedzibie jednostki albo oddziałów (zakładów).

3.

Księgi rachunkowe mogą być prowadzone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poza

siedzibą jednostki (oddziału, zakładu), w przypadku określonym w art. 13 ust. 2 i

3 oraz w razie powierzenia ich prowadzenia osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce

nieposiadającej osobowości prawnej, uprawnionej do świadczenia takich usług.

4.

W przypadku nieprowadzenia ksiąg rachunkowych w siedzibie jednostki (oddziału, zakładu)

kierownik jednostki obowiązany jest

1)

powiadomić właściwy urząd skarbowy o miejscu prowadzenia ksiąg w terminie 15 dni od

dnia wydania ksiąg poza siedzibę jednostki (oddziału, zakładu),

2)

zapewnić dostępność ksiąg rachunkowych do badania przez upoważnione organy kontroli

zewnętrznej w siedzibie jednostki (oddziału, zakładu).

1

Księgi rachunkowe otwiera się

1)

na dzień rozpoczęcia działalności, którym jest dzień pierwszego zdarzenia wywołującego

skutki o charakterze majątkowym lub finansowym,

2)

na początek każdego następnego roku obrotowego,

3)

na dzień zmiany formy prawnej, z zastrzeżeniem ust. 3,

4)

na dzień wpisu do rejestru połączenia jednostek lub podziału jednostki, powodujących

powstanie nowej jednostki (jednostek),

5)

na dzień rozpoczęcia likwidacji lub wszczęcia postępowania upadłościowego

w ciągu 15 dni od dnia zaistnienia tych zdarzeń.

2

Księgi rachunkowe zamyka się

1)

na dzień kończący rok obrotowy,

2)

na dzień zakończenia działalności jednostki, w tym również jej sprzedaży i zakończenia

likwidacji lub postępowania upadłościowego,

3)

na dzień poprzedzający zmianę formy prawnej, z zastrzeżeniem ust. 3,

4)

w jednostce przejmowanej na dzień przejęcia jednostki przez inną jednostkę,

5)

na dzień poprzedzający dzień podziału lub połączenia jednostek, jeżeli w wyniku połączenia

powstaje nowa jednostka,

6)

na dzień poprzedzający dzień postawienia jednostki w stan likwidacji lub upadłości,

7)

na inny dzień bilansowy określony odrębnymi przepisami

nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia zaistnienia tych zdarzeń,

3

Można nie zamykać i nie otwierać ksiąg rachunkowych w przypadku przekształcenia spółki

osobowej oraz spółki cywilnej w inną spółkę osobową, jak również w przypadku połączenia

jednostek, gdy w myśl ustawy rozliczenie przejęcia jednostki następuje metodą łączenia

udziałów i nie powoduje powstania nowej jednostki.

4.

Ostateczne zamknięcie i otwarcie ksiąg rachunkowych jednostki kontynuującej działalność

powinno nastąpić najpóźniej w ciągu 15 dni od dnia zatwierdzenia sprawozdania finansowego

za rok obrotowy.

5

Zamknięcie ksiąg rachunkowych polega na nieodwracalnym wyłączeniu możliwości dokonywania

zapisów księgowych w zbiorach tworzących zamknięte księgi rachunkowe, z uwzględnieniem

art. 13 ust. 2 i 3.

1.

Księgi rachunkowe obejmują zbiory zapisów księgowych, obrotów (sum zapisów) i sald,

które tworzą

1)

dziennik,

2)

księgę główną,

3)

księgi pomocnicze,

4)

zestawienia: obrotów i sald kont księgi głównej oraz sald kont ksiąg pomocniczych,

5)

wykaz składników aktywów i pasywów (inwentarz).

2.

Przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera za równoważne z nimi uważa

się odpowiednio zasoby informacyjne rachunkowości, zorganizowane w formie oddzielnych

komputerowych zbiorów danych, bazy danych lub wyodrębnionych jej części, bez względu

na miejsce ich powstania i przechowywania.

3.

Warunkiem utrzymywania zasobów informacyjnych systemu rachunkowości w formie określonej

w ust. 2 jest posiadanie przez jednostkę oprogramowania umożliwiającego uzyskiwanie

czytelnych informacji w odniesieniu do zapisów dokonanych w księgach rachunkowych,

poprzez ich wydrukowanie lub przeniesienie na inny komputerowy nośnik danych.

4.

Księgi rachunkowe, z uwzględnieniem techniki ich prowadzenia, powinny być

1)

trwale oznaczone nazwą (pełną lub skróconą) jednostki, której dotyczą (każda księga

wiązana, każda luźna karta kontowa, także jeżeli mają one postać wydruku komputerowego

lub zestawienia wyświetlanego na ekranie monitora komputera), nazwą danego rodzaju

księgi rachunkowej oraz nazwą programu przetwarzania,

2)

wyraźnie oznaczone co do roku obrotowego, okresu sprawozdawczego i daty sporządzenia,

3)

przechowywane starannie w ustalonej kolejności.

5.

Przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera należy zapewnić automatyczną

kontrolę ciągłości zapisów, przenoszenia obrotów lub sald. Wydruki komputerowe ksiąg

rachunkowych powinny składać się z automatycznie numerowanych stron, z oznaczeniem

pierwszej i ostatniej, oraz być sumowane na kolejnych stronach w sposób ciągły w roku

obrotowym.

6.

Księgi rachunkowe należy wydrukować nie później niż na koniec roku obrotowego. Za

równoważne z wydrukiem uznaje się przeniesienie treści ksiąg rachunkowych na inny

komputerowy nośnik danych, zapewniający trwałość zapisu informacji, przez czas nie

krótszy od wymaganego dla przechowywania ksiąg rachunkowych.

1.

Dziennik zawiera chronologiczne ujęcie zdarzeń, jakie nastąpiły w danym okresie sprawozdawczym.

Bez względu na technikę prowadzenia ksiąg rachunkowych dziennik powinien umożliwiać

uzgodnienie jego obrotów z obrotami zestawienia obrotów i sald kont księgi głównej.

2.

Zapisy w dzienniku muszą być kolejno numerowane, a sumy zapisów (obroty) liczone w

sposób ciągły. Sposób dokonywania zapisów w dzienniku powinien umożliwiać ich jednoznaczne

powiązanie ze sprawdzonymi i zatwierdzonymi dowodami księgowymi.

3.

Jeżeli stosuje się dzienniki częściowe, grupujące zdarzenia według ich rodzajów, to

należy sporządzić zestawienie obrotów tych dzienników za dany okres sprawozdawczy.

4.

Przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera zapis księgowy powinien

posiadać automatycznie nadany numer pozycji, pod którą został wprowadzony do dziennika,

a także dane pozwalające na ustalenie osoby odpowiedzialnej za treść zapisu.

1.

Konta księgi głównej zawierają zapisy o zdarzeniach w ujęciu systematycznym. Na kontach

księgi głównej obowiązuje ujęcie zarejestrowanych uprzednio lub równocześnie w dzienniku

zdarzeń, zgodnie z zasadą podwójnego zapisu.

2.

Zapisów na określonym koncie księgi głównej dokonuje się w kolejności chronologicznej.

1

Konta ksiąg pomocniczych zawierają zapisy będące uszczegółowieniem i uzupełnieniem

zapisów kont księgi głównej. Prowadzi się je w ujęciu systematycznym jako wyodrębniony

system ksiąg, kartotek (zbiorów kont), komputerowych zbiorów danych, uzgodniony z

saldami i zapisami na kontach księgi głównej.

2

Na kontach ksiąg pomocniczych można w ciągu okresu sprawozdawczego stosować, obok

lub zamiast jednostek pieniężnych, jednostki naturalne. Należy wówczas sporządzić

na koniec okresu sprawozdawczego zestawienie zapisów dokonanych na kontach ksiąg pomocniczych

w jednostkach naturalnych i ustalić ich wartość.

3.

(skreślony).

Ustawa wchodzi w życie z dniem 17 października 1999 r.

1.

Konta ksiąg pomocniczych prowadzi się w szczególności dla

1)

środków trwałych, w tym także środków trwałych w budowie, wartości niematerialnych

i prawnych oraz dokonywanych od nich odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych,

2)

rozrachunków z kontrahentami,

3)

rozrachunków z pracownikami, a w szczególności jako imienną ewidencję wynagrodzeń

pracowników zapewniającą uzyskanie informacji, z całego okresu zatrudnienia,

4)

operacji sprzedaży (kolejno numerowane własne faktury i inne dowody, ze szczegółowością

niezbędną do celów podatkowych),

5)

operacji zakupu (obce faktury i inne dowody, ze szczegółowością niezbędną do wyceny

składników aktywów i do celów podatkowych),

6)

kosztów i istotnych dla jednostki składników aktywów,

7)

operacji gotówkowych w przypadku prowadzenia kasy.

2.

Kierownik jednostki, uwzględniając rodzaj i wartość poszczególnych grup rzeczowych

składników aktywów obrotowych posiadanych przez jednostkę, podejmuje decyzję o stosowaniu

jednej z następujących metod prowadzenia kont ksiąg pomocniczych dla tych grup składników

1)

ewidencję ilościowo-wartościową, w której dla każdego składnika ujmuje się obroty

i stany w jednostkach naturalnych i pieniężnych,

2)

ewidencję ilościową obrotów i stanów, prowadzoną dla poszczególnych składników lub

ich jednorodnych grup wyłącznie w jednostkach naturalnych. Wartość stanu wycenia się

przynajmniej na koniec okresu sprawozdawczego, za który następują rozliczenia z budżetem

z tytułu podatku dochodowego, dokonane na podstawie danych rzeczywistych,

3)

ewidencję wartościową obrotów i stanów towarów oraz opakowań, prowadzoną dla punktów

obrotu detalicznego lub miejsc składowania, której przedmiotem zapisów są tylko przychody,

rozchody i stany całego zapasu,

4)

odpisywania w koszty wartości materiałów i towarów na dzień ich zakupu lub produktów

gotowych w momencie ich wytworzenia, połączone z ustalaniem stanu tych składników

aktywów i jego wyceny oraz korekty kosztów o wartość tego stanu, nie później niż na

dzień bilansowy.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 1998 r.

1.

Na podstawie zapisów na kontach księgi głównej sporządza się na koniec każdego okresu

sprawozdawczego, nie rzadziej niż na koniec miesiąca, zestawienie obrotów i sald,

zawierające

1)

symbole lub nazwy kont,

2)

salda kont na dzień otwarcia ksiąg rachunkowych, obroty za okres sprawozdawczy i narastająco

od początku roku obrotowego oraz salda na koniec okresu sprawozdawczego,

3)

sumę sald na dzień otwarcia ksiąg rachunkowych, obrotów za okres sprawozdawczy i narastająco

od początku roku obrotowego oraz sald na koniec okresu sprawozdawczego.

Obroty tego zestawienia powinny być zgodne z obrotami dziennika lub obrotami zestawienia

obrotów dzienników częściowych.

2.

Co najmniej na dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych sporządza się zestawienia sald

wszystkich kont ksiąg pomocniczych, a na dzień inwentaryzacji - zestawienia sald inwentaryzowanej

grupy składników aktywów.

1.

Wykaz składników aktywów i pasywów (inwentarz), potwierdzony ich inwentaryzacją, sporządzają

jednostki, które uprzednio nie prowadziły ksiąg rachunkowych w sposób określony ustawą.

W pozostałych jednostkach rolę inwentarza spełnia zestawienie obrotów i sald kont

księgi głównej oraz zestawienia sald kont ksiąg pomocniczych sporządzone na dzień

zamknięcia ksiąg rachunkowych.

2.

Pozycje inwentarza sporządzonego przez jednostki, które nie prowadziły uprzednio ksiąg

rachunkowych, powinny stanowić odpowiedniki lub rozwinięcia poszczególnych pozycji

bilansu otwarcia. Składniki aktywów i pasywów wycenia się w inwentarzu według zasad

określonych w rozdziale 4.

1

Do ksiąg rachunkowych okresu sprawozdawczego należy wprowadzić, w postaci zapisu,

każde zdarzenie, które nastąpiło w tym okresie sprawozdawczym.

2.

Podstawą zapisów w księgach rachunkowych są dowody księgowe stwierdzające dokonanie

operacji gospodarczej, zwane dalej „dowodami źródłowymi”

1)

zewnętrzne obce - otrzymane od kontrahentów,

2)

zewnętrzne własne - przekazywane w oryginale kontrahentom,

3)

wewnętrzne dotyczące operacji wewnątrz jednostki.

3.

Podstawą zapisów mogą być również sporządzone przez jednostkę dowody księgowe

1)

zbiorcze - służące do dokonania łącznych zapisów zbioru dowodów źródłowych, które

muszą być w dowodzie zbiorczym pojedynczo wymienione,

2)

korygujące poprzednie zapisy,

3)

zastępcze - wystawione do czasu otrzymania zewnętrznego obcego dowodu źródłowego,

4)

rozliczeniowe - ujmujące już dokonane zapisy według nowych kryteriów klasyfikacyjnych.

4.

W przypadku uzasadnionego braku możliwości uzyskania zewnętrznych obcych dowodów źródłowych,

kierownik jednostki może zezwolić na udokumentowanie operacji gospodarczej za pomocą

księgowych dowodów zastępczych, sporządzonych przez osoby dokonujące tych operacji.

Nie może to jednak dotyczyć operacji gospodarczych, których przedmiotem są zakupy

opodatkowane podatkiem od towarów i usług oraz skup metali nieżelaznych od ludności.

5

Przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera za równoważne z dowodami

źródłowymi uważa się zapisy w księgach rachunkowych, wprowadzane automatycznie za

pośrednictwem urządzeń łączności, komputerowych nośników danych lub tworzone według

algorytmu (programu) na podstawie informacji zawartych już w księgach, przy zapewnieniu,

że podczas rejestrowania tych zapisów zostaną spełnione co najmniej następujące warunki

1)

uzyskają one trwale czytelną postać zgodną z treścią odpowiednich dowodów księgowych,

2)

możliwe jest stwierdzenie źródła ich pochodzenia oraz ustalenie osoby odpowiedzialnej

za ich wprowadzenie,

3)

stosowana procedura zapewnia sprawdzenie poprawności przetworzenia odnośnych danych

oraz kompletności i identyczności zapisów,

4)

dane źródłowe w miejscu ich powstania są odpowiednio chronione, w sposób zapewniający

ich niezmienność, przez okres wymagany do przechowywania danego rodzaju dowodów księgowych.

1.

Dowód księgowy powinien zawierać co najmniej

1

określenie rodzaju dowodu i jego numeru identyfikacyjnego,

2)

określenie stron (nazwy, adresy) dokonujących operacji gospodarczej,

3)

opis operacji oraz jej wartość, jeżeli to możliwe, określoną także w jednostkach naturalnych,

4)

datę dokonania operacji, a gdy dowód został sporządzony pod inną datą - także datę

sporządzenia dowodu,

5

podpis wystawcy dowodu oraz osoby, której wydano lub od której przyjęto składniki

aktywów,

6

stwierdzenie sprawdzenia i zakwalifikowania dowodu do ujęcia w księgach rachunkowych

przez wskazanie miesiąca oraz sposobu ujęcia dowodu w księgach rachunkowych (dekretacja),

podpis osoby odpowiedzialnej za te wskazania.

7)

(skreślony).

1a

Można zaniechać zamieszczania na dowodzie danych, o których mowa w ust. 1 pkt 5 i

6, jeżeli wynikają one z techniki dokumentowania zapisów księgowych.

2.

Wartość może być w dowodzie pominięta, jeżeli w toku przetwarzania w rachunkowości

danych wyrażonych w jednostkach naturalnych następuje ich wycena, potwierdzona stosownym

wydrukiem.

3.

Dowód księgowy opiewający na waluty obce powinien zawierać przeliczenie ich wartości

na walutę polską według kursu obowiązującego w dniu przeprowadzenia operacji gospodarczej.

Wynik przeliczenia zamieszcza się bezpośrednio na dowodzie, chyba że system przetwarzania

danych zapewnia automatyczne przeliczenie walut obcych na walutę polską, a wykonanie

tego przeliczenia potwierdza odpowiedni wydruk.

4

Jeżeli dowód nie dokumentuje przekazania lub przejęcia składnika aktywów, przeniesienia

prawa własności lub użytkowania wieczystego gruntu albo nie jest dowodem zastępczym,

podpisy osób, o których mowa w ust. 1 pkt 5, mogą być zastąpione znakami zapewniającymi

ustalenie tych osób. Podpisy na dokumentach ubezpieczenia i emitowanych papierach

wartościowych mogą być odtworzone mechanicznie.

5.

Na żądanie organów kontroli lub biegłego rewidenta należy zapewnić wiarygodne przetłumaczenie

na język polski treści wskazanych przez nich dowodów, sporządzonych w języku obcym.

1.

Dowody księgowe powinny być rzetelne, to jest zgodne z rzeczywistym przebiegiem operacji

gospodarczej, którą dokumentują, kompletne, zawierające co najmniej dane określone

w art. 21, oraz wolne od błędów rachunkowych. Niedopuszczalne jest dokonywanie w dowodach

księgowych wymazywania i przeróbek.

2.

Błędy w dowodach źródłowych zewnętrznych obcych i własnych można korygować jedynie

przez wysłanie kontrahentowi odpowiedniego dokumentu zawierającego sprostowanie, wraz

ze stosownym uzasadnieniem, chyba że inne przepisy stanowią inaczej.

3

Błędy w dowodach wewnętrznych mogą być poprawiane przez skreślenie błędnej treści

lub kwoty, z utrzymaniem czytelności skreślonych wyrażeń lub liczb, wpisanie treści

poprawnej i daty poprawki oraz złożenie podpisu osoby do tego upoważnionej, o ile

odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Nie można poprawiać pojedynczych liter lub

cyfr.

4.

Jeżeli jedną operację dokumentuje więcej niż jeden dowód lub więcej niż jeden egzemplarz

dowodu, kierownik jednostki ustala sposób postępowania z każdym z nich i wskazuje,

który dowód lub jego egzemplarz będzie podstawą do dokonania zapisu.

1

Zapisów w księgach rachunkowych dokonuje się w sposób trwały, bez pozostawiania miejsc

pozwalających na późniejsze dopiski lub zmiany. Przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych

przy użyciu komputera należy stosować właściwe procedury i środki chroniące przed

zniszczeniem, modyfikacją lub ukryciem zapisu.

2

Zapis księgowy powinien zawierać co najmniej

1)

datę dokonania operacji gospodarczej,

2)

określenie rodzaju i numer identyfikacyjny dowodu księgowego stanowiącego podstawę

zapisu oraz jego datę, jeżeli różni się ona od daty dokonania operacji,

3)

zrozumiały tekst, skrót lub kod opisu operacji, z tym że należy posiadać pisemne objaśnienia

treści skrótów lub kodów,

4)

kwotę i datę zapisu,

5)

oznaczenie kont, których dotyczy.

3.

Zapisów dotyczących operacji wyrażonych w walutach obcych dokonuje się w sposób umożliwiający

ustalenie kwoty operacji w walucie polskiej i obcej.

4

Zapisy w dzienniku i na kontach księgi głównej powinny być powiązane ze sobą w sposób

umożliwiający ich sprawdzenie.

5

Zapisy w księgach rachunkowych powinny być dokonane w sposób zapewniający ich trwałość,

przez czas nie krótszy od wymaganego do przechowywania ksiąg rachunkowych.

1.

Przepisy wykonawcze wydane przed dniem wejścia w życie ustawy na podstawie upoważnień

zawartych w ustawach wymienionych w art. 1-4, 6, 8, 9, 18, 20 i 22, które zostały

zmienione niniejszą ustawą, zachowują moc do czasu wydania przepisów na podstawie

upoważnień w brzmieniu określonym niniejszą ustawą.

1.

Księgi rachunkowe powinny być prowadzone rzetelnie, bezbłędnie, sprawdzalnie i bieżąco.

2.

Księgi rachunkowe uznaje się za rzetelne, jeżeli dokonane w nich zapisy odzwierciedlają

stan rzeczywisty.

3

Księgi rachunkowe uznaje się za prowadzone bezbłędnie, jeżeli wprowadzono do nich

kompletnie i poprawnie wszystkie zakwalifikowane do zaksięgowania w danym miesiącu

dowody księgowe, zapewniono ciągłość zapisów oraz bezbłędność działania stosowanych

procedur obliczeniowych.

4.

Księgi rachunkowe uznaje się za sprawdzalne, jeżeli umożliwiają stwierdzenie poprawności

dokonanych w nich zapisów, stanów (sald) oraz działania stosowanych procedur obliczeniowych,

a w szczególności

1)

udokumentowanie zapisów pozwala na identyfikację dowodów i sposobu ich zapisania w

księgach rachunkowych na wszystkich etapach przetwarzania danych,

2

zapisy uporządkowane są chronologicznie i systematycznie według kryteriów klasyfikacyjnych

umożliwiających sporządzenie obowiązujących jednostkę sprawozdań finansowych i innych,

sprawozdań, w tym deklaracji podatkowych oraz dokonanie rozliczeń finansowych,

3

w przypadku prowadzenia ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera zapewniona jest kontrola

kompletności zbiorów systemu rachunkowości oraz parametrów przetwarzania danych,

4

zapewniony jest dostęp do zbiorów danych pozwalających, bez względu na stosowaną technikę,

na uzyskanie w dowolnym czasie i za dowolnie wybrany okres sprawozdawczy jasnych i

zrozumiałych informacji o treści zapisów dokonanych w księgach rachunkowych.

5.

Księgi rachunkowe uznaje się za prowadzone bieżąco, jeżeli

1

pochodzące z nich informacje umożliwiają sporządzenie w terminie obowiązujących jednostkę

sprawozdań finansowych i innych, sprawozdań, w tym deklaracji podatkowych oraz dokonanie

rozliczeń finansowych,

2

zestawienia obrotów i sald kont księgi głównej są sporządzane przynajmniej za poszczególne

okresy sprawozdawcze, nie rzadziej niż na koniec miesiąca, w terminie, o którym mowa

w pkt 1, a za rok obrotowy - nie później niż do 85 dnia po dniu bilansowym,

3

ujęcie wpłat i wypłat gotówką, czekami i wekslami obcymi oraz obrotu detalicznego

i gastronomii następuje w tym samym dniu, w którym zostały dokonane.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

1.

Stwierdzone błędy w zapisach poprawia się

1)

przez skreślenie dotychczasowej treści i wpisanie nowej, z zachowaniem czytelności

błędnego zapisu, oraz podpisanie poprawki i umieszczenie daty; poprawki takie muszą

być dokonane jednocześnie we wszystkich księgach rachunkowych i nie mogą nastąpić

po zamknięciu miesiąca lub

2)

przez wprowadzenie do ksiąg rachunkowych dowodu zawierającego korekty błędnych zapisów,

dokonywane tylko zapisami dodatnimi albo tylko ujemnymi.

2.

W razie ujawnienia błędów po zamknięciu miesiąca lub prowadzenia ksiąg rachunkowych

przy użyciu komputera, dozwolone są tylko korekty dokonane w sposób określony w ust.

1 pkt 2.

1.

Jednostki przeprowadzają na ostatni dzień każdego roku obrotowego inwentaryzację

1)

aktywów pieniężnych (z wyjątkiem zgromadzonych na rachunkach bankowych), papierów

wartościowych, rzeczowych składników aktywów obrotowych, środków trwałych, z zastrzeżeniem

pkt 3, oraz maszyn i urządzeń wchodzących w skład środków trwałych w budowie - drogą

spisu ich ilości z natury, wyceny tych ilości, porównania wartości z danymi ksiąg

rachunkowych oraz wyjaśnienia i rozliczenia ewentualnych różnic,

2)

aktywów finansowych zgromadzonych na rachunkach bankowych lub przechowywanych przez

inne jednostki, należności, w tym udzielonych pożyczek, z zastrzeżeniem pkt 3, oraz

powierzonych kontrahentom własnych składników aktywów - drogą otrzymania od banków

i uzyskania od kontrahentów potwierdzeń prawidłowości wykazanego w księgach rachunkowych

jednostki stanu tych aktywów oraz wyjaśnienia i rozliczenia ewentualnych różnic,

3)

środków trwałych, do których dostęp jest znacznie utrudniony, gruntów, należności

spornych i wątpliwych, a w bankach również należności zagrożonych, należności i zobowiązań

wobec osób nieprowadzących ksiąg rachunkowych, z tytułów publicznoprawnych, a także

aktywów i pasywów niewymienionych w pkt 1 i 2 oraz wymienionych w pkt 1 i 2, jeżeli

przeprowadzenie ich spisu z natury lub uzgodnienie z przyczyn uzasadnionych nie było

możliwe - drogą porównania danych ksiąg rachunkowych z odpowiednimi dokumentami i

weryfikacji realnej wartości tych składników.

2.

Inwentaryzacją drogą spisu z natury obejmuje się również znajdujące się w jednostce

składniki aktywów, będące własnością innych jednostek, powierzone jej do sprzedaży,

przechowania, przetwarzania lub używania, powiadamiając te jednostki o wynikach spisu.

Obowiązek ten nie dotyczy jednostek świadczących usługi pocztowe, transportowe, spedycyjne

i składowania.

3.

Termin i częstotliwość inwentaryzacji, określone w ust. 1, uważa się za dotrzymane,

jeżeli inwentaryzację

1)

składników aktywów - z wyłączeniem aktywów pieniężnych, papierów wartościowych, produktów

w toku produkcji oraz materiałów, towarów i produktów gotowych, określonych w art.

17 ust. 2 pkt 4 - rozpoczęto nie wcześniej niż 3 miesiące przed końcem roku obrotowego,

a zakończono do 15 dnia następnego roku, ustalenie zaś stanu nastąpiło przez dopisanie

lub odpisanie od stanu stwierdzonego drogą spisu z natury lub potwierdzenia salda

- przychodów i rozchodów (zwiększeń i zmniejszeń), jakie nastąpiły między datą spisu

lub potwierdzenia a dniem ustalenia stanu wynikającego z ksiąg rachunkowych, przy

czym stan wynikający z ksiąg rachunkowych nie może być ustalony po dniu bilansowym,

2)

zapasów materiałów, towarów, produktów gotowych i półproduktów znajdujących się w

strzeżonych składowiskach i objętych ewidencją ilościowo-wartościową - przeprowadzono

raz w ciągu 2 lat,

3)

środków trwałych oraz maszyn i urządzeń wchodzących w skład środków trwałych w budowie,

znajdujących się na terenie strzeżonym - przeprowadzono raz w ciągu 4 lat,

4.

Inwentaryzację, o której mowa w ust. 1, przeprowadza się również na dzień zakończenia

działalności przez jednostkę oraz na dzień poprzedzający postawienie jej w stan likwidacji

lub upadłości. W przypadku połączenia lub podziału jednostek, z wyjątkiem spółek kapitałowych,

strony mogą w drodze umowy pisemnej odstąpić od inwentaryzacji.

1.

Przeprowadzenie i wyniki inwentaryzacji należy odpowiednio udokumentować i powiązać

z zapisami ksiąg rachunkowych.

2.

Ujawnione w toku inwentaryzacji różnice między stanem rzeczywistym a stanem wykazanym

w księgach rachunkowych należy wyjaśnić i rozliczyć w księgach rachunkowych tego roku

obrotowego, na który przypadał termin inwentaryzacji.

1.

Aktywa i pasywa wycenia się nie rzadziej niż na dzień bilansowy w sposób następujący

1)

środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne - według cen nabycia lub kosztów

wytworzenia, lub wartości przeszacowanej (po aktualizacji wyceny środków trwałych),

pomniejszonych o odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe, a także o odpisy z tytułu trwałej

utraty wartości,

2)

środki trwałe w budowie - w wysokości ogółu kosztów pozostających w bezpośrednim związku

z ich nabyciem lub wytworzeniem, pomniejszonych o odpisy z tytułu trwałej utraty wartości,

3)

udziały w innych jednostkach oraz inne inwestycje zaliczone do aktywów trwałych -

według ceny nabycia pomniejszonej o odpisy z tytułu trwałej utraty wartości lub według

wartości godziwej; wartość w cenie nabycia można przeszacować do wartości w cenie

rynkowej, a różnicę z przeszacowania rozliczyć zgodnie z art. 35 ust. 4,

4)

udziały w jednostkach podporządkowanych - według zasad określonych w pkt 3, z tym

że udziały zaliczane do aktywów trwałych mogą być wycenione metodą praw własności,

z uwzględnieniem zasad wyceny określonych w art. 63,

5)

inwestycje krótkoterminowe - według ceny (wartości) rynkowej albo według ceny nabycia

lub ceny (wartości) rynkowej, zależnie od tego, która z nich jest niższa, a krótkoterminowe

inwestycje, dla których nie istnieje aktywny rynek w inny sposób określonej wartości

godziwej,

6)

rzeczowe składniki aktywów obrotowych - według cen nabycia lub kosztów wytworzenia

nie wyższych od cen ich sprzedaży netto na dzień bilansowy,

7)

należności i udzielone pożyczki - w kwocie wymaganej zapłaty, z zachowaniem ostrożności,

8)

zobowiązania - w kwocie wymagającej zapłaty, przy czym zobowiązania finansowe, których

uregulowanie zgodnie z umową następuje drogą wydania aktywów finansowych innych niż

środki pieniężne lub wymiany na instrumenty finansowe - według wartości godziwej,

9)

rezerwy - w uzasadnionej, wiarygodnie oszacowanej wartości,

10)

kapitały (fundusze) własne oraz pozostałe aktywa i pasywa - w wartości nominalnej.

2.

Cena nabycia, o której mowa w ust. 1, to cena zakupu składnika aktywów, obejmująca

kwotę należną sprzedającemu, bez podlegających odliczeniu podatku od towarów i usług

oraz podatku akcyzowego, a w przypadku importu powiększona o obciążenia o charakterze

publicznoprawnym oraz powiększona o koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem

składnika aktywów do stanu zdatnego do używania lub wprowadzenia do obrotu, łącznie

z kosztami transportu, jak też załadunku, wyładunku, składowania lub wprowadzenia

do obrotu, a obniżona o rabaty, opusty, inne podobne zmniejszenia i odzyski. Jeżeli

nie jest możliwe ustalenie ceny nabycia składnika aktywów, a w szczególności przyjętego

nieodpłatnie, w tym w drodze darowizny - jego wyceny dokonuje się według ceny sprzedaży

takiego samego lub podobnego przedmiotu.

3.

Koszt wytworzenia produktu obejmuje koszty pozostające w bezpośrednim związku z danym

produktem oraz uzasadnioną część kosztów pośrednio związanych z wytworzeniem tego

produktu. Koszty bezpośrednie obejmują wartość zużytych materiałów bezpośrednich,

koszty pozyskania i przetworzenia związane bezpośrednio z produkcją i inne koszty

poniesione w związku z doprowadzeniem produktu do postaci i miejsca, w jakich się

znajduje w dniu wyceny. Do uzasadnionej, odpowiedniej do okresu wytwarzania produktu,

części kosztów pośrednich zalicza się zmienne pośrednie koszty produkcji oraz tę część

stałych, pośrednich kosztów produkcji, które odpowiadają poziomowi tych kosztów przy

normalnym wykorzystaniu zdolności produkcyjnych. Za normalny poziom wykorzystania

zdolności produkcyjnych uznaje się przeciętną, zgodną z oczekiwaniami w typowych warunkach,

wielkość produkcji za daną liczbę okresów lub sezonów, przy uwzględnieniu planowych

remontów. Jeżeli nie jest możliwe ustalenie kosztu wytworzenia produktu, jego wyceny

dokonuje się według ceny sprzedaży netto takiego samego lub podobnego produktu, pomniejszonej

o przeciętnie osiągany przy sprzedaży produktów zysk brutto ze sprzedaży, a w przypadku

produktu w toku - także z uwzględnieniem stopnia jego przetworzenia.

Do kosztów wytworzenia produktu nie zalicza się kosztów

1)

będących konsekwencją niewykorzystanych zdolności produkcyjnych i strat produkcyjnych,

2)

ogólnego zarządu, które nie są związane z doprowadzaniem produktu do postaci i miejsca,

w jakich się znajduje na dzień wyceny,

3)

magazynowania wyrobów gotowych i półproduktów, chyba że poniesienie tych kosztów jest

niezbędne w procesie produkcji,

4)

kosztów sprzedaży produktów.

Koszty te wpływają na wynik finansowy okresu sprawozdawczego, w którym zostały poniesione.

4.

W przypadkach uzasadnionych niezbędnym, długotrwałym przygotowaniem towaru lub produktu

do sprzedaży bądź długim okresem wytwarzania produktu, cenę nabycia lub koszt wytworzenia

można zwiększyć o koszty obsługi zobowiązań zaciągniętych w celu finansowania zapasu

towarów lub produktów w okresie ich przygotowania do sprzedaży bądź wytworzenia i

związanych z nimi różnic kursowych, pomniejszone o przychody z tego tytułu.

5.

Za cenę (wartość) sprzedaży netto składnika aktywów przyjmuje się możliwą do uzyskania

na dzień bilansowy cenę jego sprzedaży, bez podatku od towarów i usług i podatku akcyzowego,

pomniejszoną o rabaty, opusty i inne podobne zmniejszenia oraz koszty związane z przystosowaniem

składnika aktywów do sprzedaży i dokonaniem tej sprzedaży, a powiększoną o należną

dotację przedmiotową. Jeżeli nie jest możliwe ustalenie ceny sprzedaży netto danego

składnika aktywów, należy w inny sposób określić jego wartość godziwą na dzień bilansowy.

6.

Za wartość godziwą przyjmuje się kwotę, za jaką dany składnik aktywów mógłby zostać

wymieniony, a zobowiązanie uregulowane na warunkach transakcji rynkowej, pomiędzy

zainteresowanymi i dobrze poinformowanymi, niepowiązanymi ze sobą stronami. Wartość

godziwą instrumentów finansowych znajdujących się w obrocie na aktywnym rynku stanowi

cena rynkowa pomniejszona o koszty związane z przeprowadzeniem transakcji, gdyby ich

wysokość była znacząca. Cenę rynkową aktywów finansowych posiadanych przez jednostkę

oraz zobowiązań finansowych, które jednostka zamierza zaciągnąć, stanowi zgłoszona

na rynku bieżąca oferta kupna, natomiast cenę rynkową aktywów finansowych, które jednostka

zamierza nabyć, oraz zaciągniętych zobowiązań finansowych stanowi zgłoszona na rynek

bieżąca oferta sprzedaży.

7.

Trwała utrata wartości zachodzi wtedy, gdy istnieje duże prawdopodobieństwo, że kontrolowany

przez jednostkę składnik aktywów nie przyniesie w przyszłości w znaczącej części lub

w całości przewidywanych korzyści ekonomicznych. Uzasadnia to dokonanie odpisu aktualizującego

doprowadzającego wartość składnika aktywów wynikającą z ksiąg rachunkowych do ceny

sprzedaży netto, a w przypadku jej braku - do ustalonej w inny sposób wartości godziwej.

8.

Cena nabycia i koszt wytworzenia środków trwałych w budowie, środków trwałych oraz

wartości niematerialnych i prawnych obejmuje ogół ich kosztów poniesionych przez jednostkę

za okres budowy, montażu, przystosowania i ulepszenia, do dnia bilansowego lub przyjęcia

do używania, w tym również

1)

niepodlegający odliczeniu podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy,

2)

koszt obsługi zobowiązań zaciągniętych w celu ich finansowania i związane z nimi różnice

kursowe, pomniejszony o przychody z tego tytułu.

9.

Lokaty, których ryzyko ponosi ubezpieczający, są wyceniane przez zakład ubezpieczeń

na życie według wartości godziwych ustalonych na dzień bilansowy. Różnice między wartością

godziwą a wartością według cen nabycia albo kosztu wytworzenia tych lokat odpowiednio

zwiększają lub zmniejszają rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe na życie, których ryzyko

lokaty ponosi ubezpieczający. Wartość godziwą nieruchomości określa rzeczoznawca majątkowy

co najmniej raz na 5 lat. Jeżeli nie jest możliwe ustalenie wartości godziwej innych

lokat niż nieruchomości, to ich wycena następuje po cenach nabycia albo kosztach wytworzenia.

Wartość godziwą nieruchomości położonych za granicą oraz zagranicznych instrumentów

finansowych ustala się według zasad obowiązujących w kraju ich pochodzenia.

10.

W ubezpieczeniach majątkowych i osobowych dopuszcza się stosowanie dyskonta lub odpisów

wyłącznie przy ustalaniu rezerw na skapitalizowaną wartość rent, rezerw w dziale ubezpieczeń

na życie, rezerw w dziale ubezpieczeń na życie, gdy ryzyko lokaty (inwestycyjne) ponosi

ubezpieczający, oraz rezerw na premie i rabaty (bonifikaty) dla ubezpieczonych w związku

z osiąganymi dochodami z lokat stanowiących pokrycie tych rezerw. Szczegółowe warunki

stosowania dyskonta określa rozporządzenie ministra właściwego do spraw instytucji

finansowych.

11.

Na dzień nabycia lub powstania ujmuje się w księgach rachunkowych nabyte lub powstałe

1)

zapasy rzeczowych składników aktywów obrotowych - według cen nabycia lub kosztów wytworzenia.

2)

należności i zobowiązania, w tym również z tytułu pożyczek - według wartości nominalnej.

12.

Przepis ust. 11 pkt 2 nie dotyczy banków.

1

Jeżeli założenie kontynuacji działalności, o którym mowa w art. 5 ust. 2, nie jest

zasadne, to wycena aktywów jednostki następuje po cenach sprzedaży netto możliwych

do uzyskania, nie wyższych od cen ich nabycia albo kosztów wytworzenia, pomniejszonych

o dotychczasowe odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe, a także odpisy z tytułu trwałej

utraty wartości. W takim przypadku jednostka jest również obowiązana utworzyć rezerwę

na przewidywane dodatkowe koszty i straty spowodowane zaniechaniem lub utratą zdolności

do kontynuowania działalności.

2

Wycena po cenach sprzedaży netto i utworzenie rezerwy następują w szczególności w

przeddzień postawienia jednostki w stan likwidacji (jeżeli nie jest ona spowodowana

prywatyzacją przedsiębiorstwa państwowego) lub w stan upadłości, na koniec roku obrotowego,

jeżeli na dzień zatwierdzenia sprawozdania finansowego za dany rok obrotowy jednostka

nie będzie kontynuowała działalności, na koniec roku obrotowego przypadającego w czasie

trwania postępowania likwidacyjnego lub upadłościowego, a także w przeddzień przekazania,

podziału lub sprzedaży jednostki, jeżeli odpowiednia umowa nie przewiduje przyjęcia

za podstawę rozliczeń wartości majątku ustalonej przy założeniu, że działalność gospodarcza

będzie przez jednostkę kontynuowana.

2a

Różnica powstała w wyniku wyceny oraz utworzenia rezerwy, o których mowa w ust. 1,

wpływa na kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny.

3

Wszczęcie postępowania naprawczego lub zmiana formy prawnej jednostki nie stanowi

przeszkody do uznania, że działalność będzie kontynuowana, jeżeli odpowiednia umowa

nie przewiduje obniżenia wartości wykazanych w bilansie aktywów i pasywów.

1.

Nie rzadziej niż na dzień bilansowy wycenia się wyrażone w walutach obcych

1)

składniki aktywów (z wyłączeniem udziałów w jednostkach podporządkowanych wycenionych

metodą praw własności) - po kursie kupna stosowanym w tym dniu przez bank, z którego

usług korzysta jednostka, nie wyższym jednak od kursu średniego ustalonego dla danej

waluty przez Narodowy Bank Polski na ten dzień, z zastrzeżeniem pkt 3,

2)

składniki pasywów - po kursie sprzedaży stosowanym w tym dniu przez bank, z którego

usług korzysta jednostka, nie niższym jednak od kursu średniego ustalonego dla danej

waluty przez Narodowy Bank Polski na ten dzień,

3)

gotówkę znajdującą się w jednostkach prowadzących kupno i sprzedaż walut obcych -

po kursie, po którym nastąpił jej zakup, jednak w wysokości nie wyższej od średniego

kursu ustalonego na dzień wyceny, dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski.

2.

Wyrażone w walutach obcych operacje gospodarcze ujmuje się w księgach rachunkowych

na dzień ich przeprowadzenia odpowiednio po kursie

1)

kupna lub sprzedaży walut stosowanym przez bank, z którego usług korzysta jednostka

- w przypadku operacji sprzedaży lub kupna walut oraz operacji zapłaty należności

lub zobowiązań,

2)

średnim ustalonym dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski na ten dzień, chyba

że w zgłoszeniu celnym lub innym wiążącym jednostkę dokumencie ustalony został inny

kurs - w przypadku pozostałych operacji.

3.

Jeżeli aktywa i pasywa są wyrażone w walutach, dla których bank, z którego usług korzysta

jednostka, lub Narodowy Bank Polski nie ustalają kursu, to kurs tych walut określa

się w relacji do wskazanej przez jednostkę waluty odniesienia, której kurs jest ustalany

przez Narodowy Bank Polski.

4.

Różnice kursowe dotyczące inwestycji długoterminowych wyrażonych w walutach obcych,

powstałe na dzień ich wyceny, rozlicza się w sposób określony w art. 35 ust. 2 i 4.

Różnice kursowe, z zastrzeżeniem ust. 5-7, dotyczące pozostałych aktywów i pasywów

wyrażonych w walutach obcych, powstałe na dzień ich wyceny oraz przy zapłacie należności

i zobowiązań w walutach obcych, jak również sprzedaży walut, zalicza się odpowiednio

do przychodów lub kosztów finansowych, a w uzasadnionych przypadkach - do kosztu wytworzenia

produktów lub ceny nabycia towarów, a także ceny nabycia lub kosztu wytworzenia środków

trwałych, środków trwałych w budowie lub wartości niematerialnych i prawnych.

5.

Powstałe na dzień wyceny różnice kursowe od inwestycji stanowiących pokrycie rezerw

techniczno-ubezpieczeniowych zakłady ubezpieczeń na życie zaliczają do przychodów

lub kosztów działalności lokacyjnej i wykazują w technicznym rachunku ubezpieczeń

na życie.

6.

Powstałe na dzień wyceny różnice kursowe od inwestycji stanowiących pokrycie rezerw

techniczno-ubezpieczeniowych w części dotyczącej lokat środków skapitalizowanej wartości

rent i rezerwy na premie oraz rabaty dla ubezpieczonych zakłady ubezpieczeń majątkowych

i osobowych zaliczają do przychodów lub kosztów działalności lokacyjnej i wykazują

w technicznym rachunku ubezpieczeń majątkowych i osobowych.

7.

Powstałe na dzień wyceny różnice kursowe od należności i zobowiązań z tytułu ubezpieczeń

i reasekuracji zalicza się do pozostałych przychodów lub kosztów technicznych na udziale

własnym.

1.

Wartość początkową stanowiącą cenę nabycia lub koszt wytworzenia środka trwałego powiększają

koszty jego ulepszenia, polegającego na przebudowie, rozbudowie, modernizacji lub

rekonstrukcji i powodującego, że wartość użytkowa tego środka po zakończeniu ulepszenia

przewyższa posiadaną przy przyjęciu do używania wartość użytkową, mierzoną okresem

używania, zdolnością wytwórczą, jakością produktów uzyskiwanych przy pomocy ulepszonego

środka trwałego, kosztami eksploatacji lub innymi miarami.

2.

Wartość początkową środków trwałych - z wyjątkiem gruntów niesłużących wydobyciu kopalin

metodą odkrywkową - zmniejszają odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe dokonywane w

celu uwzględnienia utraty ich wartości, na skutek używania lub upływu czasu.

3.

Wartość początkowa i dotychczas dokonane od środków trwałych odpisy amortyzacyjne

lub umorzeniowe mogą, na podstawie odrębnych przepisów, ulegać aktualizacji wyceny.

Ustalona w wyniku aktualizacji wyceny wartość księgowa netto środka trwałego nie powinna

być wyższa od jego wartości godziwej, której odpisanie w przewidywanym okresie jego

dalszego używania jest ekonomicznie uzasadnione.

4.

Powstałą na skutek aktualizacji wyceny różnicę wartości netto środków trwałych, o

której mowa w ust. 3, odnosi się na kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny i nie

może ona być przeznaczona do podziału. Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny podlega,

z zastrzeżeniem art. 32 ust. 5, zmniejszeniu o różnicę z aktualizacji wyceny uprzednio

zaktualizowanych zbywanych lub zlikwidowanych środków trwałych. Różnica ta wpływa

na kapitał (fundusz) zapasowy lub inny o podobnym charakterze, o ile odrębne przepisy

nie stanowią inaczej.

1.

Odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych od środka trwałego dokonuje się drogą systematycznego,

planowego rozłożenia jego wartości początkowej na ustalony okres amortyzacji. Rozpoczęcie

amortyzacji następuje nie wcześniej niż po przyjęciu środka trwałego do używania,

a jej zakończenie - nie później niż z chwilą zrównania wartości odpisów amortyzacyjnych

lub umorzeniowych z wartością początkową środka trwałego lub przeznaczenia go do likwidacji,

sprzedaży lub stwierdzenia jego niedoboru, z ewentualnym uwzględnieniem przewidywanej

przy likwidacji ceny sprzedaży netto pozostałości środka trwałego.

2.

Przy ustalaniu okresu amortyzacji i rocznej stawki amortyzacyjnej uwzględnia się okres

ekonomicznej użyteczności środka trwałego, na określenie którego wpływają w szczególności

1)

liczba zmian, na których pracuje środek trwały,

2)

tempo postępu techniczno-ekonomicznego,

3)

wydajność środka trwałego mierzona liczbą godzin jego pracy lub liczbą wytworzonych

produktów albo innym właściwym miernikiem,

4)

prawne lub inne ograniczenia czasu używania środka trwałego,

5)

przewidywana przy likwidacji cena sprzedaży netto istotnej pozostałości środka trwałego.

3.

Na dzień przyjęcia środka trwałego do używania należy ustalić okres lub stawkę i metodę

jego amortyzacji. Poprawność stosowanych okresów i stawek amortyzacji środków trwałych

powinna być przez jednostkę okresowo weryfikowana, powodując odpowiednią korektę dokonywanych

w następnych latach obrotowych odpisów amortyzacyjnych.

4.

W przypadku zmiany technologii produkcji, przeznaczenia do likwidacji, wycofania z

używania lub innych przyczyn powodujących trwałą utratę wartości środka trwałego,

dokonuje się - w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych - odpowiedniego odpisu aktualizującego

jego wartość.

5.

Odpisy, o których mowa w ust. 4, dotyczące środków trwałych, których wycena została

zaktualizowana na podstawie odrębnych przepisów, zmniejszają odniesione na kapitał

(fundusz) z aktualizacji wyceny różnice spowodowane aktualizacją wyceny. Ewentualną

nadwyżkę odpisu, o którym mowa w ust. 4, nad różnicami z aktualizacji wyceny zalicza

się do pozostałych kosztów operacyjnych.

6.

Dla środków trwałych o niskiej jednostkowej wartości początkowej można ustalać odpisy

amortyzacyjne lub umorzeniowe w sposób uproszczony, przez dokonywanie zbiorczych odpisów

dla grup środków zbliżonych rodzajem i przeznaczeniem lub jednorazowo odpisując wartość

tego rodzaju środków trwałych.

1.

Do wyceny wartości niematerialnych i prawnych oraz sposobów dokonywania od nich odpisów

amortyzacyjnych lub umorzeniowych stosuje się odpowiednio przepisy art. 31 ust. 2

i art. 32 ust. 1-4 i ust. 6.

2.

Koszty zakończonych prac rozwojowych prowadzonych przez jednostkę na własne potrzeby,

poniesione przed podjęciem produkcji lub zastosowaniem technologii, zalicza się do

wartości niematerialnych i prawnych, jeżeli

1)

produkt lub technologia wytwarzania są ściśle ustalone, a dotyczące ich koszty prac

rozwojowych wiarygodnie określone,

2)

techniczna przydatność produktu lub technologii została stwierdzona i odpowiednio

udokumentowana i na tej podstawie jednostka podjęła decyzję o wytwarzaniu tych produktów

lub stosowaniu technologii,

3)

koszty prac rozwojowych zostaną pokryte, według przewidywań, przychodami ze sprzedaży

tych produktów lub zastosowania technologii.

3.

Okres dokonywania odpisów kosztów prac rozwojowych nie może przekraczać 5 lat.

4.

Wartość firmy stanowi różnicę między ceną nabycia określonej jednostki lub zorganizowanej

jej części a niższą od niej wartością godziwą przejętych aktywów netto. Jeżeli cena

nabycia jednostki lub zorganizowanej jej części jest niższa od wartości godziwej przejętych

aktywów netto, to różnica stanowi ujemną wartość firmy. Zasady rozliczania i odpisywania

wartości firmy lub ujemnej wartości firmy określa art. 44b ust. 10-12.

1.

Jednostki mogą wyceniać

1)

materiały i towary - w cenach zakupu,

2)

produkty w toku produkcji - w wysokości bezpośrednich kosztów wytworzenia lub tylko

materiałów bezpośrednich bądź nie wyceniać ich w ogóle

jeżeli nie zniekształca to stanu aktywów oraz wyniku finansowego jednostki. Zasady,

o których mowa w pkt 2, nie mogą być stosowane do produkcji o przewidywanym czasie

wykonania dłuższym niż 3 miesiące, przeznaczonej do sprzedaży lub na rzecz środków

trwałych w budowie jednostki. Nie dotyczy to jednak produkcji rolnej.

2.

Składniki rzeczowych aktywów obrotowych mogą być na dzień nabycia lub wytworzenia

ujmowane w księgach rachunkowych w cenach przyjętych do ewidencji, z uwzględnieniem

różnic między tymi cenami a rzeczywistymi cenami ich nabycia albo zakupu, albo kosztami

wytworzenia. Na dzień bilansowy wartość składników rzeczowych aktywów obrotowych,

wyrażoną w cenach ewidencyjnych, doprowadza się do poziomu określonego w ust. 1 lub

w art. 28 ust. 1 pkt 6. Nie dotyczy to produktów gotowych, produktów w toku i półproduktów,

jeżeli do ich ewidencji stosuje się koszty planowane, w tym normatywne, różnice zaś

między planowanymi a rzeczywistymi kosztami wytworzenia są nieznaczne. Stosowane do

wyceny na dzień bilansowy ceny nabycia albo zakupu, albo planowane koszty wytworzenia

nie mogą być wyższe od cen sprzedaży netto tych składników.

3.

Wytworzone przez jednostkę filmy, oprogramowanie komputerów, projekty typowe i inne

produkty o podobnym charakterze, przeznaczone do sprzedaży, wycenia się w okresie

przynoszenia przez nie korzyści ekonomicznych, nie dłuższym niż 5 lat, w wysokości

nadwyżki kosztów ich wytworzenia nad przychodami według cen sprzedaży netto, uzyskanymi

ze sprzedaży tych produktów w ciągu tego okresu. Nieodpisane po upływie tego okresu

koszty wytworzenia zwiększają pozostałe koszty operacyjne.

4.

W przypadku gdy ceny nabycia albo zakupu, albo koszty wytworzenia jednakowych albo

uznanych za jednakowe, ze względu na podobieństwo ich rodzaju i przeznaczenie, są

różne, wartość stanu końcowego rzeczowych składników aktywów obrotowych wycenia się

w zależności od przyjętej przez jednostkę metody ustalania wartości ich rozchodu,

w tym zużycia, sprzedaży

1)

według cen przeciętnych, to jest ustalonych w wysokości średniej ważonej cen (kosztów)

danego składnika aktywów,

2)

przyjmując, że rozchód składnika aktywów wycenia się kolejno po cenach (kosztach)

tych składników aktywów, które jednostka najwcześniej nabyła (wytworzyła),

3)

przyjmując, że rozchód składników aktywów wycenia się kolejno po cenach (kosztach)

tych składników aktywów, które jednostka najpóźniej nabyła (wytworzyła),

4)

w drodze szczegółowej identyfikacji rzeczywistych cen (kosztów) tych składników aktywów,

które dotyczą ściśle określonych przedsięwzięć, niezależnie od daty ich zakupu lub

wytworzenia.

5.

Odpisy aktualizujące wartość rzeczowych składników aktywów obrotowych dokonane w związku

z utratą ich wartości oraz wynikające z wyceny według cen sprzedaży netto zamiast

według cen nabycia, albo zakupu, albo kosztów wytworzenia - zalicza się odpowiednio

do pozostałych kosztów operacyjnych, kosztów wytworzenia sprzedanych produktów lub

kosztów sprzedaży.

1.

Przychody z wykonania niezakończonej usługi, w tym budowlanej, objętej umową, w okresie

realizacji dłuższym niż 6 miesięcy, wykonanej na dzień bilansowy w istotnym stopniu,

ustala się na dzień bilansowy proporcjonalnie do stopnia zaawansowania usługi, jeżeli

stopień ten można ustalić w sposób wiarygodny.

2.

Przychody z wykonania niezakończonej usługi, w tym budowlanej, w okresie od dnia zawarcia

umowy do dnia bilansowego - po odliczeniu przychodów, które wpłynęły na wynik finansowy

w ubiegłych okresach sprawozdawczych - ustala się proporcjonalnie do stopnia jej zaawansowania.

Stopień zaawansowania usługi mierzy się w zależności od przyjętej przez jednostkę

metody

1)

udziałem kosztów poniesionych od dnia zawarcia umowy do dnia ustalenia przychodu w

całkowitych kosztach wykonania usługi,

2)

liczbą przepracowanych godzin bezpośrednich wykonania usługi,

3)

na podstawie obmiaru wykonanych prac,

4)

inną metodą

jeżeli wyrażają w sposób wiarygodny stopień zaawansowania usługi.

3.

W przypadku gdy umowa o usługę, w tym budowlaną, przewiduje, że cenę za tę usługę

ustala się

1)

w wysokości kosztów powiększonych o narzut zysku - to przychód z wykonania niezakończonej

usługi ustala się w wysokości kosztów odpowiadających wykonanej części usługi, powiększonych

o narzut zysku,

2)

w wysokości ryczałtu - to przychód z wykonania niezakończonej usługi ustala się proporcjonalnie

do stopnia zaawansowania wykonania usługi, o ile stopień zaawansowania usługi na dzień

bilansowy może zostać ustalony w sposób wiarygodny.

4.

Jeżeli stopień zaawansowania niezakończonej usługi, w tym budowlanej, nie może być

na dzień bilansowy ustalony w sposób wiarygodny, to przychód ustala się w wysokości

poniesionych w danym okresie sprawozdawczym kosztów, nie wyższych jednak od kosztów,

których pokrycie w przyszłości przez zamawiającego jest prawdopodobne.

5.

Bez względu na zastosowany sposób ustalania przychodów na wynik finansowy jednostki

wpływają przewidywane straty związane z wykonaniem usługi objętej umową.

1.

Koszty wytworzenia, które można bezpośrednio przyporządkować przychodom osiągniętym

przez jednostkę, wpływają na wynik finansowy jednostki za ten okres sprawozdawczy,

w którym przychody te wystąpiły.

2.

Koszty wytworzenia, które można jedynie w sposób pośredni przyporządkować przychodom

lub innym korzyściom osiąganym przez jednostkę, wpływają na wynik finansowy jednostki

w części, w której dotyczą danego okresu sprawozdawczego, zapewniając ich współmierność

do przychodów lub innych korzyści ekonomicznych.

1.

Koszty wytworzenia niezakończonej usługi, w tym budowlanej, obejmują koszty poniesione

od dnia zawarcia odpowiedniej umowy do dnia bilansowego. Koszty poniesione przed zawarciem

umowy, związane z realizacją jej przedmiotu, zaliczane są do aktywów, jeżeli pokrycie

w przyszłości tych kosztów przychodami uzyskanymi od zamawiającego jest prawdopodobne.

2.

Jeżeli przychody są ustalane odpowiednio do stopnia zaawansowania niezakończonej usługi

w inny sposób niż określony w art. 34a ust. 2 pkt 1, to koszty wpływające na wynik

finansowy jednostki ustala się w takiej części całkowitych kosztów umowy, jaka odpowiada

stopniowi zaawansowania usługi, po odliczeniu kosztów, które wpłynęły na wynik finansowy

w ubiegłych okresach sprawozdawczych, po uwzględnieniu straty, o której mowa w art.

34a ust. 5. Różnicę pomiędzy kosztami faktycznie poniesionymi a kosztami wpływającymi

na wynik finansowy jednostki zalicza się do rozliczeń międzyokresowych.

3.

Poprawność przyjętych metod ustalania stopnia zaawansowania usługi, a także przewidywanych

całkowitych kosztów i przychodów z wykonania usługi, powinna być przez jednostkę,

nie później niż na dzień bilansowy, zweryfikowana. Spowodowane weryfikacją korekty

wpływają na wynik finansowy jednostki tego okresu sprawozdawczego, w którym przeprowadzono

weryfikację.

Przepisów art. 34a i 34c można nie stosować, jeżeli udział przychodów z niezakończonych

usług na dzień bilansowy nie jest istotny w całości przychodów operacyjnych okresu

sprawozdawczego.

1.

Nabyte lub powstałe aktywa finansowe oraz inne inwestycje ujmuje się w księgach rachunkowych

na dzień ich nabycia albo powstania, według ceny nabycia albo ceny zakupu, jeżeli

koszty przeprowadzenia i rozliczenia transakcji nie są istotne.

2.

Odpisu wyrażającego trwałą utratę wartości inwestycji zaliczonych do aktywów trwałych

dokonuje się nie później niż na koniec okresu sprawozdawczego.

3.

Skutki wzrostu lub obniżenia wartości inwestycji krótkoterminowych wycenionych według

cen (wartości) rynkowych zalicza się odpowiednio do przychodów lub kosztów finansowych.

W przypadku stosowania innych, niż określone w art. 28 ust. 1 pkt 5 zasad wyceny krótkoterminowych

inwestycji, skutki obniżenia ich wartości zalicza się do kosztów finansowych w pełnej

wysokości, natomiast skutki wzrostu ich wartości zalicza się do przychodów finansowych

w wysokości nie wyższej niż kwota różnic uprzednio odpisanych w koszty finansowe.

4.

Skutki przeszacowania inwestycji zaliczonych do aktywów trwałych, powodujące wzrost

ich wartości do poziomu cen rynkowych, zwiększają kapitał (fundusz) z aktualizacji

wyceny. Obniżenie wartości inwestycji uprzednio przeszacowanej do wysokości kwoty,

o którą podwyższono z tego tytułu kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny, jeżeli

kwota różnicy z przeszacowania nie była do dnia wyceny rozliczona, zmniejsza ten kapitał

(fundusz). W pozostałych przypadkach skutki obniżenia wartości inwestycji zalicza

się do kosztów finansowych. Wzrost wartości danej inwestycji bezpośrednio wiążący

się z uprzednim obniżeniem jej wartości, zaliczonym do kosztów finansowych, ujmuje

się do wysokości tych kosztów jako przychody finansowe.

5.

Jeżeli wartość zbytej inwestycji zaliczonej do aktywów trwałych była uprzednio przeszacowana

albo wyceniana w cenie (wartości) rynkowej, lub w cenie nabycia, w zależności od tego,

która z nich była niższa, zaś skutki takiej wyceny ujęto w sposób określony w ust.

4, to nadwyżkę z tytułu przeszacowania ustala się i rozlicza z kapitałem (funduszem)

z aktualizacji wyceny.

6.

Inwestycje zaliczone do aktywów trwałych na dzień ich przekwalifikowania do inwestycji

krótkoterminowych wycenia się

1)

w wartości księgowej albo cenie nabycia, w zależności od tego, która z nich jest niższa

- jeżeli inwestycje krótkoterminowe wycenia się w wartości rynkowej lub cenie nabycia,

zależnie od tego, która z nich jest niższa,

2)

według wartości księgowej - jeżeli inwestycje krótkoterminowe wycenia się w wartości

rynkowej.

Jeżeli przekwalifikowana inwestycja długoterminowa była uprzednio przeszacowana, a

skutki przeszacowania ujęte są w kapitale (funduszu) z aktualizacji wyceny, to nierozliczoną

na dzień przekwalifikowania nadwyżkę z tytułu przeszacowania inwestycji długoterminowej

zalicza się do kosztów lub przychodów finansowych.

7.

Inwestycje krótkoterminowe na dzień ich przekwalifikowania do inwestycji długoterminowych

wycenia się według zasad określonych w ust. 6, z tym że jeżeli inwestycja krótkoterminowa

była wyceniona w wartości rynkowej, to pomimo jej przekwalifikowania wycena pozostaje

bez zmiany.

8.

Jeżeli ceny nabycia jednakowych albo uznanych za jednakowe, ze względu na podobieństwo

rodzaju i przeznaczenie, składników inwestycji są różne, to ich rozchód wycenia się

według metody wybranej przez jednostkę spośród metod, o których mowa w art. 34 ust.

4 pkt 1-3.

1.

Na dzień zawarcia kontraktu emitent lub wystawca instrumentu finansowego wprowadza

do ksiąg rachunkowych wyemitowany lub wystawiony przez siebie instrument, a także

składniki tego instrumentu, odpowiednio zakwalifikowane do kapitałów (funduszy) własnych

jako instrumenty kapitałowe bądź do zobowiązań krótkoterminowych lub długoterminowych

również wtedy, gdy składnik mający charakter zobowiązania nie jest zobowiązaniem finansowym.

2.

Różnice z przeszacowania wartości instrumentu finansowego, a także osiągnięte przychody

lub poniesione koszty stosownie do kwalifikacji instrumentu finansowego, o której

mowa w ust. 1, wpływają odpowiednio na wynik finansowy lub kapitał (fundusz) z aktualizacji

wyceny.

3.

Kontrakty dotyczące instrumentów finansowych uznaje się za służące ograniczeniu ryzyka

związanego z aktywami lub pasywami jednostki, tj. zabezpieczeniu tych aktywów lub

pasywów, jeżeli co najmniej

1)

przed zawarciem kontraktu ustalono jego cel oraz określono, które aktywa lub pasywa

mają zostać za pomocą tego kontraktu zabezpieczone,

2)

zabezpieczający instrument finansowy będący przedmiotem kontraktu i zabezpieczane

za jego pomocą aktywa lub pasywa charakteryzują się podobnymi cechami, a w szczególności

wartością nominalną, datą zapadalności, wpływem zmian stopy procentowej albo kursu

waluty,

3)

stopień pewności oczekiwań dotyczących przewidywanych w wyniku kontraktu przepływów

środków pieniężnych jest znaczny.

4.

Jeżeli warunki, o których mowa w ust. 3, zostały spełnione, to przy wycenie zabezpieczanych

aktywów lub pasywów uwzględnia się wartość nabytych dla ich zabezpieczenia instrumentów

finansowych oraz zmiany ich wartości.

1.

Wartość należności aktualizuje się uwzględniając stopień prawdopodobieństwa ich zapłaty

poprzez dokonanie odpisu aktualizującego, w odniesieniu do

1)

należności od dłużników postawionych w stan likwidacji lub w stan upadłości - do wysokości

należności nieobjętej gwarancją lub innym zabezpieczeniem należności, zgłoszonej likwidatorowi

lub sędziemu komisarzowi w postępowaniu upadłościowym,

2)

należności od dłużników w przypadku oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości, jeżeli

majątek dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego

- w pełnej wysokości należności,

3)

należności kwestionowanych przez dłużników oraz z których zapłatą dłużnik zalega,

a według oceny sytuacji majątkowej i finansowej dłużnika spłata należności w umownej

kwocie nie jest prawdopodobna - do wysokości niepokrytej gwarancją lub innym zabezpieczeniem

należności,

4)

należności stanowiących równowartość kwot podwyższających należności, w stosunku do

których uprzednio dokonano odpisu aktualizującego - w wysokości tych kwot, do czasu

ich otrzymania lub odpisania,

5)

należności przeterminowanych lub nieprzeterminowanych o znacznym stopniu prawdopodobieństwa

nieściągalności, w przypadkach uzasadnionych rodzajem prowadzonej działalności lub

strukturą odbiorców - w wysokości wiarygodnie oszacowanej kwoty odpisu, w tym także

ogólnego, na nieściągalne należności.

2.

Odpisy aktualizujące wartość należności zalicza się odpowiednio do pozostałych kosztów

operacyjnych lub do kosztów finansowych - zależnie od rodzaju należności, której dotyczy

odpis aktualizacji.

3.

Należności umorzone, przedawnione lub nieściągalne zmniejszają dokonane uprzednio

odpisy aktualizujące ich wartość.

4.

Należności, o których mowa w ust. 3, od których nie dokonano odpisów aktualizujących

ich wartość lub dokonano odpisów w niepełnej wysokości, zalicza się odpowiednio do

pozostałych kosztów operacyjnych lub kosztów finansowych.

W przypadku ustania przyczyny, dla której dokonano odpisu aktualizującego wartość

aktywów, w tym również odpisu z tytułu trwałej utraty wartości, równowartość całości

lub odpowiedniej części uprzednio dokonanego odpisu aktualizującego zwiększa wartość

danego składnika aktywów i podlega zaliczeniu odpowiednio do pozostałych przychodów

operacyjnych lub przychodów finansowych.

1.

Rezerwy tworzy się na

1)

pewne lub o dużym stopniu prawdopodobieństwa przyszłe zobowiązania, których kwotę

można w sposób wiarygodny oszacować, a w szczególności na straty z transakcji gospodarczych

w toku, w tym z tytułu udzielonych gwarancji, poręczeń, operacji kredytowych, skutków

toczącego się postępowania sądowego,

2)

przyszłe zobowiązania spowodowane restrukturyzacją, jeżeli na podstawie odrębnych

przepisów jednostka jest zobowiązana do jej przeprowadzenia lub zawarto w tej sprawie

wiążące umowy, a plany restrukturyzacji pozwalają w sposób wiarygodny oszacować wartość

tych przyszłych zobowiązań.

2.

Rezerwy, o których mowa w ust. 1, zalicza się odpowiednio do pozostałych kosztów operacyjnych,

kosztów finansowych lub strat nadzwyczajnych, zależnie od okoliczności, z którymi

przyszłe zobowiązania się wiążą.

3.

Powstanie zobowiązania, na które uprzednio utworzono rezerwę, zmniejsza rezerwę.

4.

Niewykorzystane rezerwy, wobec zmniejszenia lub ustania ryzyka uzasadniającego ich

utworzenie, zwiększają na dzień, na który okazały się zbędne, odpowiednio pozostałe

przychody operacyjne, przychody finansowe lub zyski nadzwyczajne.

1.

Kapitały (fundusze) własne ujmuje się w księgach rachunkowych z podziałem na ich rodzaje

i według zasad określonych przepisami prawa, postanowieniami statutu lub umowy o utworzeniu

jednostki.

2

Kapitał zakładowy spółek kapitałowych, towarzystw ubezpieczeń wzajemnych, fundusz

udziałowy spółdzielni wykazuje się w wysokości określonej w umowie lub statucie i

wpisanej w rejestrze sądowym. Zadeklarowane, lecz niewniesione wkłady kapitałowe ujmuje

się jako należne wkłady na poczet kapitału.

2a

W spółkach akcyjnych tworzy się kapitał (fundusz) rezerwowy w wysokości

1)

kwoty odpowiadającej wartości nabytych przez spółkę akcyjną akcji własnych według

ceny nabycia tych akcji,

2)

kwoty równej wysokości obniżenia kapitału zakładowego spółki akcyjnej, w przypadkach

określonych w art. 360 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych

(Dz. U. Nr 94, poz. 1037 i z 2001 r. Nr 102, poz. 1117); kwota ta powinna być równa łącznej wartości nominalnej umorzonych akcji.

2b

Koszty emisji akcji poniesione przy powstaniu spółki akcyjnej lub podwyższeniu kapitału

zakładowego zmniejszają kapitał zapasowy spółki do wysokości nadwyżki wartości emisji

nad wartością nominalną akcji, a pozostałą ich część zalicza się do kosztów finansowych.

2c

Kapitały (fundusze) własne powstałe z zamiany dłużnych papierów wartościowych, zobowiązań

i pożyczek na udziały wykazuje się w wartości nominalnej tych papierów wartościowych,

zobowiązań i pożyczek, po uwzględnieniu niezamortyzowanego dyskonta lub premii, odsetek

naliczonych i niezapłaconych do dnia zamiany, które nie będą wypłacone, niezrealizowanych

różnic kursowych oraz skapitalizowanych kosztów emisji. Jeżeli dłużne papiery wartościowe,

zobowiązania i pożyczki są wyrażone w walucie obcej, to na dzień zamiany stosuje się

do nich przepisy art. 30.

2d

Przepis ust. 2c stosuje się odpowiednio do zobowiązań bezwarunkowo umorzonych w wyniku

postępowania naprawczego lub układowego.

3.

Składniki kapitału (funduszu) własnego jednostek postawionych w stan likwidacji lub

upadłości należy, na dzień rozpoczęcia likwidacji lub postępowania upadłościowego,

połączyć w jeden kapitał (fundusz) podstawowy, zmniejszając go

1)

(skreślony),

2)

w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością i towarzystwach ubezpieczeń wzajemnych

- o własne udziały przeznaczone do sprzedaży,

3)

w spółkach akcyjnych - o należne wkłady na poczet kapitału, o ile nie wezwano zainteresowanych

do ich wniesienia, oraz o własne akcje przeznaczone do sprzedaży.

4.

Przepis ust. 3 może być odpowiednio stosowany przez jednostki objęte postępowaniem

naprawczym lub układowym.

1.

W związku z przejściowymi różnicami między wykazywaną w księgach rachunkowych wartością

aktywów i pasywów a ich wartością podatkową oraz stratą podatkową możliwą do odliczenia

w przyszłości, jednostka tworzy rezerwę i ustala aktywa z tytułu odroczonego podatku

dochodowego, którego jest podatnikiem.

2.

Wartość podatkowa aktywów jest to kwota wpływająca na pomniejszenie podstawy obliczenia

podatku dochodowego w przypadku uzyskania z nich, w sposób pośredni lub bezpośredni,

korzyści ekonomicznych. Jeżeli uzyskanie korzyści ekonomicznych z tytułu określonych

aktywów nie powoduje pomniejszenia podstawy obliczenia podatku dochodowego, to wartość

podatkowa aktywów jest ich wartością księgową.

3.

Wartością podatkową pasywów jest ich wartość księgowa pomniejszona o kwoty, które

w przyszłości pomniejszą podstawę podatku dochodowego.

4.

Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego ustala się w wysokości kwoty przewidzianej

w przyszłości do odliczenia od podatku dochodowego, w związku z ujemnymi różnicami

przejściowymi, które spowodują w przyszłości zmniejszenie podstawy obliczenia podatku

dochodowego oraz straty podatkowej możliwej do odliczenia, ustalonej przy uwzględnieniu

zasady ostrożności.

5.

Rezerwę z tytułu odroczonego podatku dochodowego tworzy się w wysokości kwoty podatku

dochodowego, wymagającej w przyszłości zapłaty, w związku z występowaniem dodatnich

różnic przejściowych, to jest różnic, które spowodują zwiększenie podstawy obliczenia

podatku dochodowego w przyszłości.

6.

Wysokość rezerwy i aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego ustala się przy

uwzględnieniu stawek podatku dochodowego obowiązujących w roku powstania obowiązku

podatkowego.

7.

Rezerwa i aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego wykazywane są w bilansie

oddzielnie. Rezerwę i aktywa można kompensować, jeżeli jednostka ma tytuł uprawniający

ją do ich jednoczesnego uwzględnienia przy obliczaniu kwoty zobowiązania podatkowego.

8.

Wpływający na wynik finansowy podatek dochodowy za dany okres sprawozdawczy obejmuje

1)

część bieżącą,

2)

część odroczoną.

Wykazywana w rachunku zysków i strat część odroczona stanowi różnicę pomiędzy stanem

rezerw i aktywów z tytułu podatku odroczonego na koniec i początek okresu sprawozdawczego,

z uwzględnieniem przepisów ust. 9.

9.

Rezerwy i aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego, dotyczące operacji rozliczanych

z kapitałem (funduszem) własnym, odnosi się również na kapitał (fundusz) własny.

1.

Zakłady ubezpieczeń zaliczają do kosztów operacyjnych zmiany stanu rezerw techniczno-ubezpieczeniowych,

które powinny zapewnić pełne pokrycie bieżących i przyszłych zobowiązań, jakie mogą

wynikać z umów ubezpieczeniowych.

2.

Rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe, z wyjątkiem rezerw na wyrównanie szkodowości,

ustala się nie później niż na dzień bilansowy. Rezerwę na wyrównanie szkodowości ustala

się nie później niż na dzień kończący rok obrotowy.

1

Jednostki dokonują czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów, jeżeli dotyczą one

przyszłych okresów sprawozdawczych.

2

Jednostki dokonują biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów w wysokości prawdopodobnych

zobowiązań przypadających na bieżący okres sprawozdawczy, wynikających w szczególności

1)

ze świadczeń wykonanych na rzecz jednostki przez kontrahentów jednostki, a kwotę zobowiązania

można oszacować w sposób wiarygodny,

2)

z obowiązku wykonania, związanych z bieżącą działalnością, przyszłych świadczeń wobec

nieznanych osób, których kwotę można oszacować, mimo że data powstania zobowiązania

nie jest jeszcze znana, w tym z tytułu napraw gwarancyjnych i rękojmi za sprzedane

produkty długotrwałego użytku.

Zobowiązania ujęte jako bierne rozliczenia międzyokresowe i zasady ustalania ich wysokości

powinny wynikać z uznanych zwyczajów handlowych.

3

Odpisy czynnych i biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów mogą następować stosownie

do upływu czasu lub wielkości świadczeń. Czas i sposób rozliczenia powinien być uzasadniony

charakterem rozliczanych kosztów, z zachowaniem zasady ostrożności.

4

Jeżeli zgodnie z umową wartość otrzymanych finansowych składników aktywów jest niższa

od zobowiązania zapłaty za nie, w tym również z tytułu emitowanych przez jednostkę

papierów wartościowych, to różnica stanowi czynne rozliczenie międzyokresowe kosztów,

które odpisuje się w koszty finansowe w równych ratach, w ciągu okresu, na jaki zaciągnięto

zobowiązanie.

5

Zobowiązania ujęte jako bierne rozliczenia międzyokresowe zmniejszają koszty okresu

sprawozdawczego, w którym stwierdzono, że zobowiązania te nie powstały.

(skreślony).

1.

Rozliczenia międzyokresowe przychodów, dokonywane z zachowaniem zasady ostrożności,

obejmują w szczególności

1)

równowartość otrzymanych lub należnych od kontrahentów środków z tytułu świadczeń,

których wykonanie nastąpi w następnych okresach sprawozdawczych,

2)

środki pieniężne otrzymane na sfinansowanie nabycia lub wytworzenia środków trwałych,

w tym także środków trwałych w budowie oraz prac rozwojowych, jeżeli stosownie do

innych ustaw nie zwiększają one kapitałów (funduszy) własnych. Zaliczone do rozliczeń

międzyokresowych przychodów kwoty zwiększają stopniowo pozostałe przychody operacyjne,

równolegle do odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych od środków trwałych lub kosztów

prac rozwojowych sfinansowanych z tych źródeł,

3)

ujemną wartość firmy, o której mowa w art. 33 ust. 4 i art. 44b ust. 11.

2.

Przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio do przyjętych nieodpłatnie, w tym także

w drodze darowizny, środków trwałych w budowie, środków trwałych oraz wartości niematerialnych

i prawnych.

3.

Banki wykazują jako rozliczenia międzyokresowe przychodów również należne im odsetki

od należności zagrożonych i należności pod obserwacją - do czasu ich otrzymania lub

odpisania.

1.

W jednostkach innych niż banki i zakłady ubezpieczeń na wynik finansowy netto składają

się

1)

wynik działalności operacyjnej, w tym z tytułu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych,

2)

wynik operacji finansowych,

3)

wynik operacji nadzwyczajnych,

4)

obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego z tytułu podatku dochodowego, którego podatnikiem

jest jednostka, i płatności z nim zrównanych, na podstawie odrębnych przepisów.

2.

Wynik działalności operacyjnej stanowi różnicę między przychodami netto ze sprzedaży

produktów, towarów i materiałów, z uwzględnieniem dotacji, opustów, rabatów i innych

zwiększeń lub zmniejszeń, bez podatku od towarów i usług, oraz pozostałymi przychodami

operacyjnymi a wartością sprzedanych produktów, towarów i materiałów wycenionych w

kosztach wytworzenia albo cenach nabycia, albo zakupu, powiększoną o całość poniesionych

od początku roku obrotowego kosztów ogólnych zarządu, sprzedaży produktów, towarów

i materiałów oraz pozostałych kosztów operacyjnych.

3.

Wynik operacji finansowych stanowi różnicę między przychodami finansowymi, w szczególności

z tytułu dywidend (udziałów w zyskach), odsetek, zysków ze zbycia inwestycji, aktualizacji

wartości inwestycji, nadwyżki dodatnich różnic kursowych nad ujemnymi, a kosztami

finansowymi, w szczególności z tytułu odsetek, strat ze zbycia inwestycji, aktualizacji

wartości inwestycji, nadwyżki ujemnych różnic kursowych nad dodatnimi, z wyjątkiem

odsetek, prowizji, dodatnich i ujemnych różnic kursowych, o których mowa w art. 28

ust. 4 i ust. 8 pkt 2.

4.

Wynik zdarzeń nadzwyczajnych stanowi różnicę między zyskami nadzwyczajnymi a stratami

nadzwyczajnymi.

1.

W bankach na wynik finansowy netto składają się

1)

wynik działalności operacyjnej (w tym na działalności bankowej),

2)

wynik operacji nadzwyczajnych,

3)

obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego z tytułu podatku dochodowego, którego podatnikiem

jest jednostka, i płatności z nim zrównanych, na podstawie odrębnych przepisów.

2.

Wynik działalności bankowej obejmuje: wynik z tytułu odsetek, prowizji, przychody

z akcji, udziałów i innych papierów wartościowych, wynik operacji finansowych, wynik

z pozycji wymiany.

3.

Wynik działalności operacyjnej obejmuje wynik działalności bankowej, skorygowany o

różnicę między pozostałymi przychodami operacyjnymi a pozostałymi kosztami operacyjnymi,

koszty działania banku, amortyzację środków trwałych oraz wartości niematerialnych

i prawnych, wynik na wartości rezerw z aktualizacji.

4.

Do wyniku operacji nadzwyczajnych stosuje się przepis art. 42 ust. 4.

1.

W zakładach ubezpieczeń na wynik finansowy netto składają się

1)

wynik techniczny ubezpieczeń,

2)

różnica między przychodami a kosztami z działalności lokacyjnej niezaliczana do wyniku

technicznego ubezpieczeń,

3)

różnica między pozostałymi przychodami a pozostałymi kosztami,

4)

wynik operacji nadzwyczajnych,

5)

obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego z tytułu podatku dochodowego, którego podatnikiem

jest jednostka, i płatności z nim zrównanych na podstawie odrębnych przepisów.

2.

Wynik techniczny ubezpieczeń stanowi różnicę między przychodami ze składek, pozostałymi

przychodami technicznymi a wypłaconymi odszkodowaniami, świadczeniami i zmianami rezerw

techniczno-ubezpieczeniowych, z uwzględnieniem udziału reasekuratorów w składce, odszkodowaniach

i zmianach stanu rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, oraz kosztami działalności ubezpieczeniowej

i pozostałymi kosztami technicznymi. W przypadku gdy

1)

przychody z lokat przeznaczone są zgodnie z odrębnymi przepisami na zwiększenie rezerw,

2)

zakład ubezpieczeń prowadzący działalność w dziale ubezpieczeń na życie inwestuje

łącznie środki własne i środki stanowiące pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych

to przychody i koszty działalności lokacyjnej wykazuje się w technicznym rachunku

ubezpieczeń.

3.

Na różnicę między pozostałymi przychodami a pozostałymi kosztami składa się w szczególności

różnica między

1)

pozostałymi przychodami finansowymi a pozostałymi kosztami finansowymi,

2)

pozostałymi przychodami operacyjnymi a pozostałymi kosztami operacyjnymi,

3)

przychodami a kosztami z tytułu pełnienia czynności komisarza awaryjnego.

4.

Do wyniku operacji nadzwyczajnych stosuje się przepis art. 42 ust. 4.

1.

Łączenie się spółek handlowych, zwanych dalej „spółkami”, rozlicza się i ujmuje na

dzień połączenia, z zastrzeżeniem art. 44b ust. 7, w księgach rachunkowych spółki,

na którą przechodzi majątek łączących się spółek (spółki przejmującej) albo nowej

spółki powstałej w wyniku połączenia (spółki nowo zawiązanej) - metodą nabycia, a

w przypadkach określonych w art. 44c - metodą łączenia udziałów.

2.

Za dzień połączenia spółek przyjmuje się dzień wpisania połączenia do rejestru właściwego

dla siedziby odpowiednio spółki przejmującej albo spółki nowo zawiązanej.

1.

Rozliczenie połączenia metodą nabycia polega na sumowaniu poszczególnych pozycji aktywów

i pasywów spółki przejmującej, według ich wartości księgowej, z odpowiednimi pozycjami

aktywów i pasywów spółki przejętej, według ich wartości godziwej ustalonej na dzień

ich połączenia.

2.

Aktywa i zobowiązania spółki przejętej na dzień połączenia obejmują także aktywa lub

zobowiązania niewykazywane dotychczas w księgach rachunkowych i sprawozdaniu finansowym

spółki przejętej, jeżeli w wyniku połączenia następuje ich ujawnienie i odpowiadają

one definicji aktywów i zobowiązań.

3.

Kapitał (fundusz) własny spółki przejętej ustalony na dzień połączenia jako aktywa

netto według wartości godziwej podlega wyłączeniu.

4.

Za wartość godziwą określonych aktywów lub zobowiązań przyjmuje się w szczególności

w przypadku

1)

notowanych papierów wartościowych - aktualny kurs notowań pomniejszony o koszty sprzedaży,

2)

nienotowanych papierów wartościowych - wartość oszacowaną, uwzględniającą takie czynniki,

jak współczynnik cena do zysku i stopa dywidendy porównywalnych papierów wartościowych

wyemitowanych przez spółki o podobnych charakterystykach,

3)

należności - wartość bieżącą (zdyskontowaną) kwot wymagających zapłaty, wyznaczoną

przy odpowiednich bieżących stopach procentowych, pomniejszoną o odpisy na należności

zagrożone i nieściągalne oraz ewentualne koszty windykacji. Wyznaczanie wartości bieżących

(zdyskontowanych) w odniesieniu do należności krótkoterminowych nie jest konieczne,

jeżeli różnica pomiędzy wartością należności według kwot wymagających zapłaty a według

ich wartością zdyskontowaną nie jest istotna,

4)

zapasów produktów gotowych i towarów - cenę sprzedaży netto pomniejszoną o opust marży

zysku wynikający z kosztów doprowadzenia przez spółkę przejmującą do sprzedaży zapasu

lub znalezienia nabywcy,

5)

zapasów produktów w toku - cenę sprzedaży netto produktów gotowych pomniejszoną o

koszty zakończenia produkcji i opust marży zysku wynikający z kosztów doprowadzenia

przez spółkę przejmującą zapasów do sprzedaży lub znalezienia nabywcy,

6)

zapasów materiałów - aktualną cenę nabycia,

7)

środków trwałych - wartość rynkową lub ich wartość według niezależnej wyceny. W przypadku

gdy nie jest możliwe uzyskanie niezależnej wyceny środków trwałych - aktualną cenę

nabycia albo koszt wytworzenia, z uwzględnieniem aktualnego stopnia ich zużycia,

8)

wartości niematerialnych i prawnych - wartość oszacowaną, wyznaczoną w oparciu o ceny

rynkowe takich samych lub podobnych wartości niematerialnych i prawnych, a w odniesieniu

do wartości firmy lub ujemnej wartości firmy zawartej w bilansie spółki przejętej

- wartość zerową. W przypadku gdy wartość oszacowana nie może zostać wyznaczona w

oparciu o ceny rynkowe, to przyjmuje się taką wartość, która nie spowoduje powstania

lub zwiększenia ujemnej wartości firmy w wyniku połączenia,

9)

zobowiązań - wartość bieżącą (zdyskontowaną) kwot wymagających zapłaty, wyznaczoną

przy odpowiednich bieżących stopach procentowych. Wyznaczanie wartości bieżących (zdyskontowanych)

w odniesieniu do zobowiązań krótkoterminowych nie jest konieczne, jeżeli różnica pomiędzy

wartością zobowiązań według kwot wymagających zapłaty a według ich wartością zdyskontowaną

nie jest istotna,

10)

rezerwy lub aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego - wartość możliwą do

realizacji przez połączone spółki, po uwzględnieniu zmiany wartości podatkowej i księgowej

aktywów netto spółki przejmowanej.

5.

Przez cenę przejęcia rozumie się w przypadku

1)

gdy w celu połączenia spółka wydaje (emituje) udziały - cenę rynkową tych udziałów

lub inaczej ustaloną ich wartość godziwą, jeżeli nie jest znana ich cena rynkowa.

W takim przypadku nadwyżkę wartości rynkowej udziałów lub inaczej ustalonej ich wartości

godziwej zalicza się do kapitału zapasowego. Cenę rynkową wydanych (wyemitowanych)

udziałów przyjmuje się z dnia, w którym wszystkie istotne warunki połączenia, w tym

relacja wymienna udziałów, zostały ogłoszone. Jeżeli cena rynkowa w tym okresie podlegała

istotnym zmianom, wówczas za cenę rynkową można przyjąć średnią cen rynkowych z miesiąca

poprzedzającego i miesiąca następującego po dniu ogłoszenia wszystkich istotnych warunków

połączenia,

2)

nabycia własnych udziałów w celu połączenia - cenę nabycia własnych udziałów,

3)

nabycia udziałów spółki przejmowanej - cenę nabycia tych udziałów,

4)

gdy w celu połączenia spółka dokonuje zapłaty w innej formie niż określona w pkt 1-3

- wartość godziwą przedmiotu zapłaty,

5)

gdy w celu połączenia spółka dokonuje zapłaty w różnych formach - sumę odpowiednich

wartości, o których mowa w pkt 1-4.

6.

Nadwyżka ceny przejęcia, o której mowa w ust. 5, nad wartością godziwą aktywów netto

spółki przejętej wykazywana jest w aktywach spółki, na którą przeszedł majątek połączonych

spółek lub spółki powstałej w wyniku połączenia, jako wartość firmy.

7.

W przypadku gdy połączenie jest wynikiem kilku następujących po sobie transakcji,

cena przejęcia, wartość godziwa aktywów netto spółki przejętej w procencie odzwierciedlającym

procent nabytych praw do aktywów netto oraz różnica ceny przejęcia wartości godziwej

aktywów netto spółki przejętej ustalane są osobno na dzień każdej istotnej transakcji,

przyjmując, iż pierwsza istotna transakcja została przeprowadzona nie później niż

na dzień powstania stosunku podporządkowania pomiędzy spółką przejmującą a spółką

przejmowaną. Ostateczna cena przejęcia, wartość godziwa aktywów netto spółki przejętej

oraz różnica ceny przejęcia nad wartością godziwą aktywów netto spółki przejętej na

dzień połączenia stanowi sumę odpowiednich wielkości z dnia poszczególnych istotnych

transakcji.

8.

Wartość bilansową aktywów i zobowiązań ustalonych na dzień połączenia koryguje się

w kolejnych okresach sprawozdawczych, jeżeli w wyniku zaistniałych zdarzeń lub uzyskanych

informacji ustalenie wartości godziwej na dzień połączenia było niewłaściwe. W takich

przypadkach należy dokonać odpowiedniej korekty wartości firmy lub ujemnej wartości

firmy, pod warunkiem że jednostka przewiduje odzyskanie wartości wynikającej z korekty

z przyszłych korzyści ekonomicznych i korekta taka dokonywana jest w ciągu tego roku

obrotowego, w którym nastąpiło połączenie. W przeciwnym przypadku korektę taką zalicza

się odpowiednio do pozostałych przychodów lub kosztów operacyjnych.

9.

W przypadku gdy warunki połączenia zakładają możliwość korekty ceny przejęcia w wyniku

zaistnienia w przyszłości określonych zdarzeń, wówczas korektę taką uwzględnia się

przy określaniu ceny przejęcia na dzień połączenia, jeżeli wystąpienie w przyszłości

zdarzeń powodujących korektę ceny jest prawdopodobne, a kwota korekty ceny może być

określona w sposób wiarygodny. W przypadku gdy w kolejnych okresach sprawozdawczych

nie wystąpią zdarzenia warunkujące zmianę ceny przejęcia lub faktyczna zmiana ceny

będzie różniła się od wartości oszacowanej, wówczas należy dokonać odpowiedniej korekty

ceny przejęcia i wartości firmy lub ujemnej wartości firmy.

10.

Od wartości firmy jednostka dokonuje odpisów amortyzacyjnych w okresie nie dłuższym

niż 5 lat. W uzasadnionych przypadkach kierownik jednostki może wydłużyć ten okres

do lat 20. Wydłużenie okresu amortyzacji należy podać w informacji dodatkowej wraz

z jego uzasadnieniem. Odpisów amortyzacyjnych dokonuje się metodą liniową i zalicza

się je do pozostałych kosztów operacyjnych.

11.

Z zastrzeżeniem ust. 12, nadwyżkę wartości godziwej aktywów netto spółki przejętej

nad ceną przejęcia, czyli ujemną wartość firmy, do wysokości nieprzekraczającej wartości

godziwej nabytych aktywów trwałych, z wyłączeniem długoterminowych aktywów finansowych

notowanych na regulowanych rynkach, jednostka zalicza do rozliczeń międzyokresowych

przychodów przez okres będący średnią ważoną okresu ekonomicznej użyteczności nabytych

i podlegających amortyzacji aktywów. Ujemna wartość firmy w wysokości przekraczającej

wartość godziwą aktywów trwałych, z wyłączeniem długoterminowych aktywów finansowych

notowanych na regulowanych rynkach, zaliczana jest do przychodów na dzień połączenia.

12.

Ujemną wartość firmy odpisuje się w pozostałe przychody operacyjne do wysokości, w

jakiej dotyczy oszacowanych w sposób wiarygodny przyszłych strat i kosztów, ustalonych

przez spółkę przejmującą na dzień połączenia, niestanowiących jednak zobowiązania,

o którym mowa w ust. 2. Odpis ten następuje w tym okresie sprawozdawczym, w którym

straty i koszty wpływają na wynik finansowy. Jeżeli straty i koszty te nie zostały

poniesione w uprzednio przewidywanych okresach sprawozdawczych, to dotyczącą ich ujemną

wartość firmy odpisuje się w sposób określony w ust. 11.

13.

W bilansie połączonych spółek wyłączeniu podlegają wzajemne należności i zobowiązania

oraz inne rozrachunki o podobnym charakterze.

14.

W przypadku gdy w wyniku połączenia powstała nowa spółka, włączeniu do rachunku zysków

i strat za rok obrotowy, w którym nastąpiło połączenie, podlegają przychody i koszty

oraz zyski i straty spółki przejętej i spółki przejmującej od dnia połączenia. W przypadku

gdy w wyniku połączenia na spółkę przejmującą przeszedł majątek spółki przejmowanej,

włączeniu do rachunku zysków i strat za rok obrotowy, w którym nastąpiło połączenie,

podlegają przychody i koszty oraz zyski i straty spółki przejętej od dnia połączenia

oraz spółki przejmującej od początku roku obrotowego. W przypadku gdy przed dniem

połączenia łączące się spółki pozostawały w stosunku podporządkowania, wówczas zyski

lub straty netto spółki przejmowanej, osiągnięte przed dniem połączenia, wpływają

w odpowiednim procencie, ustalonym jako procent kontrolowanych przez spółkę przejmującą

w danym okresie przed dniem połączenia aktywów netto spółki przejmowanej, na odpowiednie

pozycje kapitałów własnych spółki przejmującej, spółki powstałej w wyniku połączenia,

z uwzględnieniem odpisów wartości firmy albo ujemnej wartości firmy, za okres od dnia

powstania stosunku podporządkowania do dnia połączenia.

15.

Koszty poniesione bezpośrednio w związku z połączeniem powiększają cenę przejęcia.

Koszty organizacji poniesione przy założeniu nowej spółki akcyjnej lub koszty podwyższenia

kapitału zakładowego w celu połączenia zmniejszają kapitał zapasowy spółki przejmującej

lub spółki powstałej w wyniku połączenia, do wysokości nadwyżki wartości emisyjnej

nad wartością nominalną akcji, a pozostałą część zalicza się do kosztów finansowych.

16.

Sprawozdanie finansowe sporządzone na koniec okresu sprawozdawczego, w ciągu którego

nastąpiło połączenie, powinno zawierać dane porównawcze za poprzedni rok obrotowy.

Dane porównawcze za poprzedni rok obrotowy stanowią dane ze sprawozdania finansowego

spółki przejmującej.

1.

Łączenie się spółek rozlicza się i ujmuje w księgach rachunkowych spółki, na którą

przechodzi majątek łączących się spółek, w tym również nowej spółki powstałej w wyniku

połączenia metodą łączenia udziałów, jeżeli żadna z łączących się spółek nie może

być uznana za spółkę przejmującą. W szczególności żadna z łączących się spółek nie

jest uznawana za spółkę przejmującą, jeżeli spełnione są łącznie następujące warunki

1)

udziałowcy którejkolwiek z łączących się spółek nie uzyskują więcej niż 60% ogólnej

liczby głosów na walnym zgromadzeniu udziałowców spółki powstałej w wyniku połączenia,

2)

wartość godziwa aktywów netto jednej z łączących się spółek nie różni się o więcej

niż 10% od wartości godziwej aktywów netto drugiej łączącej się spółki,

3)

dotychczasowi członkowie zarządu lub organów nadzoru albo wspólnicy prowadzący sprawy

spółki którejkolwiek łączącej się spółki nie stanowią większości członków zarządu

lub organów nadzoru spółki, na którą przechodzi majątek łączących się spółek lub nowej

spółki powstałej w wyniku połączenia,

4)

w ciągu ostatnich 2 lat przed połączeniem żadna z łączących się spółek nie była spółką

zależną lub współzależną od innej łączącej się spółki lub od spółki dominującej wobec

innej łączącej się spółki,

5)

na dzień połączenia wszystkie łączące się spółki oraz spółki wobec nich dominujące,

spółki od nich zależne, współzależne oraz z nimi stowarzyszone nie posiadają łącznie

udziałów uprawniających do więcej niż 10% ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu

udziałowców którejkolwiek z łączących się spółek,

6)

łączenie następuje w drodze pojedynczej transakcji lub kilku transakcji, zgodnie z

przyjętym planem, w ciągu 12 miesięcy od daty ogłoszenia wszystkich istotnych warunków

połączenia,

7)

w procesie łączenia spółek następuje podwyższenie kapitału jednej z łączących się

spółek w ten sposób, że spółka podwyższająca swój kapitał wydaje (emituje) tylko udziały,

do których przypisane są takie same prawa, jak do większości udziałów tworzących jej

dotychczasowy kapitał,

8)

połączenie spółek zostało dokonane bez możliwości nabycia w celu realizacji połączenia

swoich własnych udziałów przez którąkolwiek z łączących się spółek,

9)

połączenie spółek zostało dokonane bez możliwości dopłat do udziałów wydawanych przez

jedną z łączących się spółek,

10)

prawa głosu, które uzyskał udziałowiec z udziałów otrzymanych w wyniku łączenia, nie

są umownie ani faktycznie ograniczone,

11)

w okresie 2 lat od dnia połączenia spółka, na którą przechodzi majątek łączących się

spółek, lub nowa spółka powstała w wyniku połączenia nie zamierza sprzedać lub zlikwidować

znaczącej części aktywów, z wyjątkiem przypadku, gdy taka sprzedaż lub likwidacja

wynikałaby z faktu, iż w wyniku połączenia wystąpiły nadmierne zasoby.

2.

Łączenie się spółek rozlicza się i ujmuje w księgach rachunkowych spółki, na którą

przechodzi majątek łączących się spółek, w tym także nowej spółki powstałej w wyniku

połączenia, metodą łączenia udziałów, również w przypadku

1)

połączenia spółek będących jednostkami zależnymi od tej samej jednostki dominującej,

jeżeli na dzień połączenia jednostka dominująca lub jednostki od niej zależne posiadają

100% udziałów łączących się spółek,

2)

połączenia spółek będących wobec siebie jednostką dominującą i jednostką zależną,

jeżeli na dzień połączenia łącząca się jednostka dominująca lub jednostki od niej

zależne posiadają 100% udziałów w łączącej się jednostce zależnej i jest jednocześnie

jednostką zależną od jednostki dominującej wyższego szczebla, która to jednostka dominująca

wyższego szczebla posiada samodzielnie lub wraz z jednostkami od siebie zależnymi

100% udziałów w łączącej się jednostce dominującej niższego szczebla.

3.

Łączenie metodą łączenia udziałów polega na sumowaniu poszczególnych pozycji odpowiednich

aktywów i pasywów oraz przychodów i kosztów połączonych spółek, według stanu na dzień

połączenia, po uprzednim doprowadzeniu ich wartości do jednolitych metod wyceny i

dokonaniu wyłączeń, o których mowa w ust. 4 i 5.

4.

Wyłączeniu podlega wartość kapitału zakładowego spółki, której majątek został przeniesiony

na inną spółkę, lub spółek, które w wyniku połączenia zostały wykreślone z rejestru.

Po dokonaniu tego wyłączenia odpowiednie pozycje kapitału własnego spółki, na którą

przechodzi majątek połączonych spółek lub nowo powstałej spółki koryguje się o różnicę

pomiędzy sumą aktywów i pasywów.

5.

Wyłączeniu podlegają również

1)

wzajemne należności i zobowiązania oraz inne rozrachunki o podobnym charakterze łączących

się spółek,

2)

przychody i koszty operacji gospodarczych dokonywanych w danym roku obrotowym przed

połączeniem między łączącymi się spółkami,

3)

zyski lub straty operacji gospodarczych dokonanych przed połączeniem między łączącymi

się spółkami, zawarte w wartościach podlegających łączeniu aktywów i pasywów.

6.

Można nie dokonywać wyłączeń, o których mowa w ust. 5 pkt 2 i 3, jeżeli nie wpłynie

to na rzetelność i jasność sprawozdania finansowego spółki, na którą przechodzi majątek

połączonych spółek lub nowo powstałej spółki.

7.

Koszty poniesione w związku z połączeniem, w tym również koszty organizacji poniesione

przy założeniu nowej spółki lub koszty podwyższenia kapitału spółki, na którą przechodzi

majątek łączących się spółek, zalicza się do kosztów finansowych.

8.

Sprawozdanie finansowe spółki, na którą przechodzi majątek połączonych spółek lub

nowo powstałej spółki, sporządzone na koniec okresu sprawozdawczego, w ciągu którego

nastąpiło połączenie, zawiera dane porównawcze za poprzedni rok obrotowy, określone

w taki sposób, jakby połączenie miało miejsce na koniec poprzedniego roku obrotowego.

Metodę nabycia stosuje się odpowiednio w przypadku nabycia przez jednostkę zorganizowanej

części innej jednostki, z wyjątkiem transakcji pomiędzy jednostkami, co do których

istnieje obowiązek rozliczenia metodą łączenia udziałów.

1.

Sprawozdanie finansowe sporządza się na dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych, o którym

mowa w art. 12 ust. 2, oraz na inny dzień bilansowy, stosując odpowiednio zasady wyceny

aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego, określone w rozdziale 4.

2.

Sprawozdanie finansowe składa się z

1)

bilansu,

2)

rachunku zysków i strat,

3)

informacji dodatkowej, obejmującej wprowadzenie do sprawozdania finansowego oraz dodatkowe

informacje i objaśnienia.

3.

Sprawozdanie finansowe jednostek określonych w art. 64 ust. 1, podlegające corocznemu

badaniu, obejmuje ponadto zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym oraz rachunek

przepływów pieniężnych.

4.

Do rocznego sprawozdania finansowego dołącza się sprawozdanie z działalności jednostki,

jeżeli obowiązek jego sporządzania wynika z ustawy lub odrębnych przepisów.

5.

Sprawozdanie finansowe oraz sprawozdanie z działalności jednostki sporządza się w

języku polskim i w walucie polskiej. Dane liczbowe można wykazywać w zaokrągleniu

do tysięcy złotych, jeżeli nie zniekształca to obrazu jednostki zawartego w sprawozdaniu

finansowym oraz w sprawozdaniu z działalności.

6.

Sprawozdania finansowe oraz sprawozdania z działalności emitentów papierów wartościowych,

dopuszczonych do publicznego obrotu lub ubiegających się o ich dopuszczenie, sporządza

się na podstawie przepisów ustawy, z uwzględnieniem przepisów o publicznym obrocie

papierami wartościowymi.

1

W bilansie wykazuje się stany aktywów i pasywów na dzień kończący bieżący i poprzedni

rok obrotowy.

1a

W przypadku sporządzania bilansu na inny dzień bilansowy niż określony w ust. 1, w

bilansie wykazuje się stany aktywów i pasywów na ten dzień oraz na dzień kończący

rok obrotowy bezpośrednio poprzedzający ten dzień bilansowy.

2

Wykazana w aktywach bilansu, z zastrzeżeniem ust. 2a, wartość poszczególnych grup

składników aktywów wynika z ich wartości księgowej, skorygowanej o

1)

dotychczas dokonane odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe oraz odpisy aktualizujące,

w tym również z tytułu trwałej utraty wartości składników aktywów trwałych,

2)

odpisy aktualizujące wartość rzeczowych składników aktywów obrotowych,

3)

odpisy aktualizujące wartość należności.

2a

Aktywa finansowe i zobowiązania finansowe wykazuje się w bilansie w kwocie netto po

kompensacie, jeżeli jednostka ma bezwarunkowe prawo do kompensaty aktywów i zobowiązań

danego rodzaju i zamierza je rozliczyć w kwocie netto albo jednocześnie wydać składnik

aktywów finansowych i rozliczyć zobowiązanie finansowe.

3

Jeżeli w myśl odrębnych przepisów w ciągu roku dokonywane są odpisy z wyniku finansowego

bieżącego roku obrotowego, to należy je wykazać ze znakiem ujemnym w odrębnej pozycji

pasywów „Kapitał (fundusz) własny”, w pozycji „Odpisy z zysku netto w ciągu roku obrotowego

(wielkość ujemna)”.

4.

Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych oraz inne fundusze tworzone na podstawie odrębnych

przepisów, niezaliczone do kapitałów (funduszów) własnych, wykazuje się w pasywach

bilansu w grupie zobowiązań jako fundusze specjalne.

5

Bilans powinien zawierać informacje w zakresie ustalonym

1)

dla jednostek innych niż banki i zakłady ubezpieczeń - w załączniku nr 1 do ustawy,

2)

dla banków - w załączniku nr 2 do ustawy,

3)

dla zakładów ubezpieczeń - w załączniku nr 3 do ustawy.

1.

W rachunku zysków i strat wykazuje się oddzielnie przychody, koszty, zyski i straty

oraz obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego za bieżący i poprzedni rok obrotowy.

2.

W przypadku sporządzania rachunku zysków i strat za inny okres sprawozdawczy niż określony

w ust. 1, w rachunku zysków i strat wykazuje się oddzielnie przychody, koszty, zyski

i straty oraz obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego za bieżący okres sprawozdawczy

oraz analogiczny okres sprawozdawczy poprzedniego roku obrotowego.

3.

W przypadku gdy jednostka przewiduje zaprzestanie określonego zakresu działalności

mającego wpływ na przychody i koszty przyszłych okresów sprawozdawczych, przy zachowaniu

zasady kontynuacji - odpowiednie przychody i koszty z tym związane należy wykazać

odrębnie od przychodów i kosztów działalności kontynuowanej.

4.

Rachunek zysków i strat powinien zawierać informacje w zakresie ustalonym

1)

dla jednostek innych niż banki i zakłady ubezpieczeń - w załączniku nr 1 do ustawy,

w wariancie kalkulacyjnym albo porównawczym, zależnie od wyboru dokonanego przez kierownika

jednostki,

2)

dla banków - w załączniku nr 2 do ustawy,

3)

dla zakładów ubezpieczeń - w załączniku nr 3 do ustawy.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z tym że art. 45 wchodzi

w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.

1.

Informacja dodatkowa powinna zawierać istotne dane i objaśnienia niezbędne do tego,

aby sprawozdanie finansowe odpowiadało warunkom określonym w art. 4 ust. 1, a w szczególności

obejmować

1)

wprowadzenie do sprawozdania finansowego, zawierające opis przyjętych zasad (polityki)

rachunkowości, w tym metod wyceny i sporządzenia sprawozdania finansowego w zakresie,

w jakim ustawa pozostawia jednostce prawo wyboru, oraz przedstawienie przyczyn i skutków

ich ewentualnych zmian w stosunku do roku poprzedzającego,

2)

dodatkowe informacje i objaśnienia

a)

do pozycji bilansu, rachunku zysków i strat, zestawienia zmian w kapitale (funduszu)

własnym oraz rachunku przepływów pieniężnych za okresy sprawozdawcze objęte sprawozdaniem

finansowym,

b)

proponowany podział zysku lub pokrycia straty,

c)

podstawowe informacje dotyczące pracowników i organów jednostki,

d)

inne istotne informacje dla zrozumienia sprawozdania finansowego.

2.

Zakres informacji dodatkowej, sporządzanej przez jednostki inne niż banki i zakłady

ubezpieczeń, określa załącznik nr 1 do ustawy.

1.

Zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym obejmuje informacje o zmianach poszczególnych

składników kapitału (funduszu) własnego za bieżący i poprzedni rok obrotowy określone

1)

dla jednostek innych niż banki i zakłady ubezpieczeń - w załączniku nr 1 do ustawy,

2)

dla banków - w załączniku nr 2 do ustawy,

3)

dla zakładów ubezpieczeń - w załączniku nr 3 do ustawy.

2.

W przypadku sporządzania zestawienia zmian w kapitale (funduszu) własnym za inny okres

sprawozdawczy niż określony w ust. 1, w zestawieniu zmian w kapitale (funduszu) własnym

wykazuje się zmiany poszczególnych pozycji kapitału (funduszu) własnego za bieżący

okres sprawozdawczy i poprzedni rok obrotowy.

1.

Rachunek przepływów pieniężnych sporządzony metodą bezpośrednią albo pośrednią, zależnie

od wyboru dokonanego przez kierownika jednostki, wykazuje dane za bieżący i poprzedni

rok obrotowy, obejmując informacje w zakresie ustalonym

1)

dla jednostek innych niż banki i zakłady ubezpieczeń - w załączniku nr 1 do ustawy,

2)

dla banków - w załączniku nr 2 do ustawy,

3)

dla zakładów ubezpieczeń - w załączniku nr 3 do ustawy.

2.

W przypadku sporządzania rachunku przepływów pieniężnych za inny okres sprawozdawczy

niż określony w ust. 1, rachunek przepływów pieniężnych sporządza się za bieżący okres

sprawozdawczy i analogiczny okres sprawozdawczy poprzedniego roku obrotowego.

3.

W rachunku przepływów pieniężnych należy uwzględnić wszystkie wpływy i wydatki z działalności

operacyjnej, inwestycyjnej i finansowej jednostki, z wyjątkiem wpływów i wydatków

będących rezultatem zakupu lub sprzedaży środków pieniężnych, przy czym dla właściwego

określenia wartości przepływów pieniężnych

1)

przez działalność operacyjną rozumie się podstawowy rodzaj działalności jednostki

oraz inne rodzaje działalności, niezaliczone do działalności inwestycyjnej (lokacyjnej)

lub finansowej,

2)

przez działalność inwestycyjną (lokacyjną) rozumie się nabywanie lub zbywanie składników

aktywów trwałych i krótkoterminowych aktywów finansowych oraz wszystkie z nimi związane

pieniężne koszty i korzyści,

3)

przez działalność finansową rozumie się pozyskiwanie lub utratę źródeł finansowania

(zmiany w rozmiarach i relacjach kapitału (funduszu) własnego i obcego w jednostce)

oraz wszystkie z nimi związane pieniężne koszty i korzyści.

1.

W przypadku spółek kapitałowych, towarzystw ubezpieczeń wzajemnych, spółdzielni, przedsiębiorstw

państwowych, kierownik jednostki sporządza, wraz z rocznym sprawozdaniem finansowym,

sprawozdanie z działalności jednostki.

2.

Sprawozdanie z działalności jednostki powinno obejmować istotne informacje o stanie

majątkowym i sytuacji finansowej, w tym ocenę uzyskiwanych efektów oraz wskazanie

czynników ryzyka i opis zagrożeń, a w szczególności informacje o

1)

zdarzeniach istotnie wpływających na działalność jednostki, jakie nastąpiły w roku

obrotowym, a także po jego zakończeniu, do dnia zatwierdzenia sprawozdania finansowego,

2)

przewidywanym rozwoju jednostki,

3)

ważniejszych osiągnięciach w dziedzinie badań i rozwoju,

4)

aktualnej i przewidywanej sytuacji finansowej.

1.

Informacje zawarte w sprawozdaniu finansowym mogą być wykazywane ze szczegółowością

większą niż określona w załącznikach do ustawy, jeżeli wynika to z potrzeb lub specyfiki

jednostki.

2

Jednostka, która w roku obrotowym, za który sporządza sprawozdanie finansowe, nie

osiągnęła dwóch z następujących trzech wielkości

1)

średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło nie więcej niż 50

osób,

2)

suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego w walucie polskiej nie przekroczyła

równowartości 2 000 000 euro,

3)

przychody netto ze sprzedaży produktów i towarów oraz operacji finansowych w walucie

polskiej nie przekroczyły równowartości 4 000 000 euro

może sporządzić sprawozdanie finansowe w formie uproszczonej, wykazując informacje

w zakresie ustalonym w załączniku nr 1 literami i cyframi rzymskimi. Informację dodatkową

sporządza się w odpowiednio uproszczonej formie.

3.

W przypadku gdy informacje dotyczące poszczególnych pozycji sprawozdania finansowego

nie wystąpiły w jednostce zarówno w roku obrotowym, jak i za rok poprzedzający rok

obrotowy, to przy sporządzaniu sprawozdania finansowego pozycje te pomija się.

4.

Przepisów ust. 2 nie stosuje się do banków i zakładów ubezpieczeń.

Minister Finansów określi, w porozumieniu z Prezesem Głównego Urzędu Statystycznego,

zasady i terminy sporządzania sprawozdawczości budżetowej.

1.

Jednostka, w skład której wchodzą jednostki organizacyjne sporządzające samodzielne

sprawozdania finansowe, sporządza łączne sprawozdanie finansowe, będące sumą sprawozdania

finansowego jednostki i wszystkich jej oddziałów (zakładów), wyłączając odpowiednio

1)

aktywa i fundusze wydzielone,

2)

wzajemne należności i zobowiązania oraz inne rozrachunki o podobnym charakterze,

3)

przychody i koszty z tytułu operacji dokonywanych między jednostką a jej oddziałami

(zakładami) lub między jej oddziałami (zakładami),

4)

wynik finansowy operacji gospodarczych dokonywanych wewnątrz jednostki, zawarty w

aktywach jednostki lub jej oddziałów (zakładów).

Można nie dokonywać wyłączeń, o których mowa w pkt 2-4, jeżeli nie wpływa to ujemnie

na spełnienie obowiązków określonych w art. 4 ust. 1.

2.

Do sprawozdania finansowego jednostki, w której skład wchodzą oddziały (zakłady) znajdujące

się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i tam sporządzające sprawozdania finansowe,

włącza się odpowiednie dane wynikające z bilansów tych oddziałów (zakładów), wyrażone

w walutach obcych, przeliczone na walutę polską po obowiązującym na dzień bilansowy

średnim kursie ustalonym dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski, natomiast z

rachunku zysków i strat - po kursie stanowiącym średnią arytmetyczną średnich kursów

na dzień kończący każdy miesiąc roku obrotowego, a w uzasadnionych przypadkach - po

kursie będącym średnią arytmetyczną średnich kursów na dzień kończący poprzedni rok

obrotowy i dzień kończący bieżący rok obrotowy, ustalonych dla danej waluty przez

Narodowy Bank Polski. Powstałe na skutek tych przeliczeń różnice wykazuje się w łącznym

sprawozdaniu finansowym jednostki, w pozycji „Różnice kursowe z przeliczenia”, jako

składnik kapitału (funduszu) z aktualizacji wyceny.

1.

Zasady prowadzenia rachunkowości państwowych i gminnych jednostek budżetowych i ich

gospodarstw pomocniczych, zakładów budżetowych, państwowych i gminnych funduszy celowych

oraz gmin i ich związków określa odrębna ustawa, z zastrzeżeniem ust. 2.

2.

Minister Finansów określi szczególne zasady prowadzenia rachunkowości oraz jednolite

plany kont dla jednostek wymienionych w ust. 1.

3.

Minister Finansów określi zasady rachunkowości i plan kont dla organów podatkowych.

1.

Kierownik jednostki zapewnia sporządzenie rocznego sprawozdania finansowego nie później

niż w ciągu 3 miesięcy od dnia bilansowego i przedstawia je właściwym organom, zgodnie

z obowiązującymi jednostkę przepisami prawa, postanowieniami statutu lub umowy.

2.

Sprawozdanie finansowe podpisuje - podając zarazem datę podpisu - osoba, której powierzono

prowadzenie ksiąg rachunkowych, i kierownik jednostki, a jeżeli jednostką kieruje

organ wieloosobowy - wszyscy członkowie tego organu. Odmowa podpisu wymaga pisemnego

uzasadnienia dołączonego do sprawozdania finansowego.

3.

Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio również do

1

sprawozdania finansowego sporządzonego na dzień określony w art. 12 ust. 2 lub na

inny dzień bilansowy,

2)

sprawozdania z działalności jednostki określonego w art. 49, z tym że nie podpisuje

go osoba, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych.

1.

Roczne sprawozdanie finansowe jednostki podlega zatwierdzeniu przez organ zatwierdzający,

nie później niż 6 miesięcy od dnia bilansowego. Przed zatwierdzeniem roczne sprawozdanie

finansowe jednostek, o których mowa w art. 64, podlega badaniu zgodnie z zasadami

określonymi w rozdziale 7.

2.

(skreślony).

3

Podział lub pokrycie wyniku finansowego netto jednostek zobowiązanych, zgodnie z art.

64 ust. 1, do poddania badaniu rocznego sprawozdania finansowego może nastąpić po

zatwierdzeniu sprawozdania finansowego przez organ zatwierdzający, poprzedzonego wyrażeniem

przez biegłego rewidenta opinii o tym sprawozdaniu bez zastrzeżeń lub z zastrzeżeniami.

Podział lub pokrycie wyniku finansowego netto, dokonany bez spełnienia tego warunku,

jest nieważny z mocy prawa.

4

Podział lub pokrycie wyniku finansowego netto jednostek niezobowiązanych do poddania

badaniu rocznego sprawozdania finansowego może nastąpić po zatwierdzeniu sprawozdania

finansowego przez organ zatwierdzający.

1.

Jeżeli po sporządzeniu rocznego sprawozdania finansowego, a przed jego zatwierdzeniem,

jednostka otrzymała informacje o zdarzeniach, które mają istotny wpływ na to sprawozdanie

finansowe, lub powodujących, że założenie kontynuowania działalności przez jednostkę

nie jest uzasadnione, powinna ona odpowiednio zmienić to sprawozdanie, dokonując jednocześnie

odpowiednich zapisów w księgach rachunkowych roku obrotowego, którego sprawozdanie

finansowe dotyczy, oraz powiadomić biegłego rewidenta, który sprawozdanie to bada

lub zbadał. Jeżeli zdarzenia, które nastąpiły po dniu bilansowym, nie powodują zmiany

stanu istniejącego na dzień bilansowy, to odpowiednie wyjaśnienia zamieszcza się w

informacji dodatkowej.

2.

Jeżeli jednostka otrzymała informacje o zdarzeniach, o których mowa w ust. 1, po zatwierdzeniu

rocznego sprawozdania finansowego, to ich skutki ujmuje w księgach rachunkowych roku

obrotowego, w którym informacje te otrzymała.

3.

Jeżeli w danym roku obrotowym lub przed zatwierdzeniem sprawozdania finansowego za

ten rok obrotowy jednostka stwierdziła popełnienie w poprzednich latach obrotowych

błędu podstawowego, w następstwie którego nie można uznać sprawozdania finansowego

za rok lub lata poprzednie za spełniające wymagania określone w art. 4 ust. 1, to

kwotę korekty spowodowanej usunięciem tego błędu odnosi się na kapitał (fundusz) własny

i wykazuje jako „zysk (strata) z lat ubiegłych”.

1.

Jednostka dominująca, mająca siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej, sporządza roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe

grupy kapitałowej, obejmujące dane jednostki dominującej i jednostek od niej zależnych

wszystkich szczebli, bez względu na to, w jakim państwie znajduje się ich siedziba,

zestawione w taki sposób, jakby grupa kapitałowa stanowiła jedną jednostkę.

2.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe składa się z

1)

skonsolidowanego bilansu,

2)

skonsolidowanego rachunku zysków i strat,

3)

skonsolidowanego rachunku przepływów pieniężnych,

4)

zestawienia zmian w skonsolidowanym kapitale własnym,

5)

informacji dodatkowej, obejmującej wprowadzenie do skonsolidowanego sprawozdania finansowego

oraz dodatkowe informacje i objaśnienia.

Do rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego grupy kapitałowej dołącza się

sprawozdanie z jej działalności sporządzone odpowiednio według zasad, o których mowa

w art. 49 ust. 2.

3.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządza się również na inny dzień bilansowy,

jeżeli obowiązek taki wynika z odrębnych przepisów.

4.

Jeżeli jednostki grupy kapitałowej są także znaczącymi inwestorami, to w odrębnych

pozycjach skonsolidowanego sprawozdania finansowego wykazuje się udziały w jednostkach

stowarzyszonych, zgodnie z zasadami określonymi w niniejszym rozdziale.

5.

Jeżeli jednostki grupy kapitałowej, objęte konsolidacją, posiadają udziały w jednostkach

współzależnych, to dane tych jednostek będących spółkami handlowymi wykazuje się w

skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym według zasad określonych w art. 62, o ile

dane te nie są już zawarte w sprawozdaniach finansowych jednostek grupy kapitałowej,

zaś dane pozostałych jednostek współzależnych - według zasad określonych w art. 61.

6.

Jeżeli przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej, to do sporządzania skonsolidowanego

sprawozdania finansowego stosuje się odpowiednio przepisy rozdziałów 4 i 5.

7.

Jeżeli znaczący inwestor, niebędący jednostką dominującą, wycenia i wykazuje w sprawozdaniu

finansowym udziały w jednostkach stowarzyszonych metodą praw własności, to stosuje

zasady określone w art. 62 ust. 1. W przypadku niestosowania wyceny metodą praw własności,

skutki, jakie spowodowałoby jej stosowanie, oraz wpływ na wynik finansowy podaje się

w informacji dodatkowej sprawozdania finansowego.

1

Jednostka dominująca może nie sporządzać skonsolidowanego sprawozdania finansowego,

jeżeli na dzień bilansowy łączne dane jednostki dominującej oraz wszystkich jednostek

zależnych każdego szczebla, bez dokonywania wyłączeń konsolidacyjnych, o których mowa

w art. 60 ust. 2 i 3, z uwzględnieniem danych jednostek współzależnych niebędących

spółkami handlowymi, spełniające najmniej dwa z następujących warunków

1)

łączne średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło nie więcej

niż 250 osób,

2)

łączna suma bilansowa w walucie polskiej nie przekroczyła równowartości 7 500 000

euro,

3)

łączne przychody netto ze sprzedaży produktów i towarów oraz operacji finansowych

w walucie polskiej nie przekroczyły równowartości 15 000 000 euro.

2.

Jednostka dominująca, zależna od innej jednostki, może nie sporządzać skonsolidowanego

sprawozdania finansowego, jeżeli jednostka dominująca wyższego szczebla posiada co

najmniej 90% udziałów tej jednostki, a wszyscy pozostali udziałowcy nie zgłosili zasadnego

sprzeciwu w terminie 6 miesięcy przed dniem bilansowym. W takim przypadku jednostka

dominująca wyższego szczebla jest zobowiązana do objęcia konsolidacją zarówno zależnej

od niej jednostki dominującej, jak i wszystkich jednostek zależnych od jednostki dominującej

zwolnionej ze sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

3.

Jednostka dominująca może nie sporządzać skonsolidowanego sprawozdania finansowego

także wtedy, gdy wszystkie jednostki od niej zależne wyłącza się z obowiązku objęcia

ich konsolidacją na podstawie art. 57 lub art. 58.

4.

Jeżeli jednostka dominująca lub jednostka jej podporządkowana jest emitentem papierów

wartościowych dopuszczonych do publicznego obrotu lub ubiega się o ich dopuszczenie,

lub emitowane przez nią papiery wartościowe są notowane na jednym z rynków regulowanych

w krajach Unii Europejskiej, nie stosuje się zwolnień, o których mowa w ust. 1 i 2.

1.

Konsolidacją nie obejmuje się jednostki zależnej oraz niebędącej spółką handlową jednostki

współzależnej, jeżeli

1)

udziały tej jednostki zostały nabyte, zakupione lub pozyskane w innej formie, z wyłącznym

ich przeznaczeniem do późniejszej odprzedaży, w terminie jednego roku od dnia ich

nabycia, zakupu lub pozyskania w innej formie,

2)

sprawowanie kontroli lub współkontroli nad jednostką według przewidywań kierownika

jednostki dominującej będzie trwać krócej niż rok, licząc od dnia bilansowego, na

który sporządzane jest sprawozdanie jednostki dominującej, a jednostka ta nie była

wcześniej objęta konsolidacją,

3)

występują ograniczenia w sprawowaniu kontroli lub współkontroli nad jednostką, które

wyłączają swobodne dysponowanie jej aktywami, w tym wypracowanym przez tę jednostkę

zyskiem netto, lub które wyłączają sprawowanie kontroli nad organami kierującymi tą

jednostką.

2.

Konsolidacją nie obejmuje się jednostki zależnej oraz niebędącej spółką handlową jednostki

współzależnej, jeżeli prowadzi ona całkowicie odmienny rodzaj działalności, na skutek

czego włączenie danych tej jednostki do skonsolidowanego sprawozdania finansowego

byłoby sprzeczne z realizacją obowiązku określonego w art. 4 ust. 1, z zastrzeżeniem

art. 59 ust. 2.

1.

Konsolidacją można nie obejmować jednostki zależnej lub współzależnej niebędącej spółką

handlową, jeżeli

1)

dane finansowe tej jednostki są nieistotne dla realizacji obowiązku określonego w

art. 4 ust. 1,

2)

jednostka rozpoczęła działalność w drugiej połowie roku obrotowego, będącego również

rokiem obrotowym jednostki dominującej, i łączy swoje księgi rachunkowe i sprawozdanie

finansowe za ten okres z księgami rachunkowymi i sprawozdaniem finansowym za rok następny,

3)

pozyskanie informacji, niezbędnych do prawidłowego i rzetelnego objęcia jednostki

konsolidacją, wiązać się może z poniesieniem niewspółmiernie wysokich kosztów, uniemożliwiających

spełnienie wymaganych ustawą obowiązków, związanych ze sporządzeniem, zbadaniem, zatwierdzeniem

i opublikowaniem skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Przepis ten ma zastosowanie

wyłącznie do jednostek, których siedziba lub miejsce sprawowania zarządu znajduje

się poza obszarem Rzeczypospolitej Polskiej lub Unii Europejskiej.

2.

Jeżeli dwie lub więcej jednostek zależnych lub współzależnych spełnia kryterium, o

którym mowa w ust. 1, ale ich łączne dane są istotne z punktu widzenia realizacji

obowiązku, o którym mowa w art. 4 ust. 1, to jednostki te należy objąć konsolidacją.

1.

Dane jednostki zależnej konsoliduje się metodą konsolidacji pełnej, o której mowa

w art. 60 ust. 1, zaś dane jednostek współzależnych niebędących spółkami handlowymi

konsoliduje się metodą konsolidacji proporcjonalnej, o której mowa w art. 61 ust.

1, z zastrzeżeniem art. 55 ust. 5.

2.

Dane jednostki zależnej lub współzależnej, o których mowa w art. 57 ust. 2, wykazuje

się w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym metodą praw własności. Jeżeli zostały

spełnione warunki, o których mowa w art. 57 ust. 1 pkt 2 lub 3, a jednostka zależna

lub współzależna była wcześniej objęta konsolidacją lub jednostka dominująca wstąpiła

w prawa znaczącego inwestora, to dane tych jednostek wykazuje się metodą praw własności,

o której mowa w art. 62 ust. 1.

3.

Udziały w jednostce stowarzyszonej oraz udziały w jednostkach współzależnych będących

spółkami handlowymi wykazuje się w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym grupy kapitałowej

metodą praw własności, o której mowa w art. 62 ust. 1.

1.

Metoda konsolidacji pełnej polega na sumowaniu, w pełnej wartości, poszczególnych

pozycji odpowiednich sprawozdań finansowych jednostki dominującej i jednostek zależnych,

dokonaniu wyłączeń, o których mowa w ust. 2 i 6, oraz innych korekt, o których mowa

w ust. 8-9.

2.

Wyłączeniu podlega wyrażona w cenie nabycia wartość udziałów posiadanych przez jednostkę

dominującą i inne jednostki objęte konsolidacją w jednostkach zależnych z tą częścią,

wycenionych według wartości godziwej aktywów netto jednostek zależnych, która odpowiada

udziałowi jednostki dominującej i innych jednostek grupy kapitałowej objętych konsolidacją

w jednostkach zależnych, na dzień rozpoczęcia sprawowania nad nimi kontroli. Jeżeli

wartość posiadanych udziałów i odpowiadająca im część aktywów netto jednostek zależnych,

wycenionych według ich wartości godziwych, różnią się, to, z zastrzeżeniem ust. 3

i 4

1)

nadwyżkę wartości udziałów nad odpowiadającą im częścią aktywów netto wycenionych

według ich wartości godziwych - wartość firmy, wykazuje się w aktywach skonsolidowanego

bilansu w odrębnej pozycji aktywów trwałych jako „Wartość firmy jednostek podporządkowanych”,

2)

nadwyżkę odpowiedniej części aktywów netto wycenionych według ich wartości godziwych

nad wartością udziałów - ujemną wartość firmy, wykazuje się w pasywach skonsolidowanego

bilansu w odrębnej pozycji jako „Ujemna wartość firmy jednostek podporządkowanych”.

3.

Jeżeli sprawowanie kontroli nad jednostką zależną powstaje lub zostaje wzmocnione

w wyniku kilku znaczących transakcji lub transakcje te następują w znacznych odstępach

czasu, to różnice, o których mowa w ust. 2, ustala się na każdy dzień nabycia poszczególnych

części udziałów, przy czym po raz pierwszy ustala się je na dzień powstania stosunku

podporządkowania.

4.

W przypadku zmian procentowego udziału jednostki dominującej lub grupy kapitałowej

w aktywach netto jednostki zależnej w wyniku wydania (emisji) udziałów, powstałą z

tego tytułu różnicę, o której mowa w ust. 2, zalicza się w całości do przychodów lub

kosztów finansowych.

5.

Dla ustalania podstaw wyceny aktywów netto w wartościach godziwych oraz rozliczania

wartości firmy lub ujemnej wartości firmy stosuje się odpowiednio zasady określone

w art. 28 ust. 5 i w art. 44b ust. 4, 11 i 12.

6.

Wyłączeniu podlegają również w całości

1)

wzajemne należności i zobowiązania oraz inne rozrachunki o podobnym charakterze jednostek

objętych konsolidacją,

2)

przychody i koszty operacji gospodarczych dokonanych między jednostkami objętymi konsolidacją,

3)

zyski lub straty powstałe w wyniku operacji gospodarczych dokonanych między jednostkami

objętymi konsolidacją, zawarte w wartości aktywów podlegających konsolidacji,

4)

dywidendy naliczone lub wypłacone przez jednostki zależne jednostce dominującej i

innym jednostkom, objętym konsolidacją.

7.

Można nie dokonywać wyłączeń, o których mowa w ust. 6, jeżeli nie są one istotne dla

realizacji obowiązku określonego w art. 4 ust. 1.

8.

Jeżeli w ciągu roku obrotowego zbyto udziały w jednostce zależnej, to w skonsolidowanym

rachunku zysków i strat wykazuje się

1)

wyniki działalności osiągnięte przez tę jednostkę zależną do dnia zbycia udziałów

przez jednostkę dominującą lub inną jednostkę objętą konsolidacją,

2)

wynik ze zbycia udziałów jednostki zależnej, ustalony jako różnica między przychodem

ze zbycia udziałów a odpowiadającą im częścią aktywów netto jednostki zależnej, skorygowana

o nieodpisaną część wartości firmy lub ujemnej wartości firmy, dotyczącą zbytych udziałów.

9.

Udziały w kapitale własnym jednostek zależnych, należące do osób lub jednostek innych

niż objęte konsolidacją, wykazuje się w odrębnej pozycji pasywów skonsolidowanego

bilansu, po kapitałach własnych jako „Kapitały mniejszości”. Wartość początkową tych

kapitałów ustala się w wysokości odpowiadającej im wartości godziwej aktywów netto,

ustalonej na dzień rozpoczęcia sprawowania kontroli. Wartość tę zwiększa się lub zmniejsza

odpowiednio o zmiany w aktywach netto jednostek zależnych. Przypadające na inne osoby

lub jednostki nieobjęte konsolidacją zyski lub straty wykazuje się w skonsolidowanym

rachunku zysków i strat po pozycji „Wynik finansowy netto” jako „Zyski (straty) mniejszości”,

z uwzględnieniem korekty wyniku z tytułu określonego w ust. 6 pkt 4. Jeżeli straty

jednostek zależnych przypadające na kapitały mniejszości przekraczają kwoty gwarantujące

ich pokrycie, to ich nadwyżka podlega rozliczeniu z kapitałem własnym grupy kapitałowej.

1.

Metoda konsolidacji proporcjonalnej polega na sumowaniu poszczególnych pozycji sprawozdań

finansowych jednostki dominującej, w pełnej wartości, z częścią wartości poszczególnych

pozycji sprawozdań finansowych, jednostek współzależnych niebędących spółkami handlowymi,

proporcjonalną do posiadanych przez jednostki grupy kapitałowej objęte konsolidacją

udziałów oraz dokonaniu wyłączeń.

2.

Wyłączeniu podlega wyrażona w cenie nabycia wartość udziałów posiadanych przez jednostkę

dominującą i inne jednostki objęte konsolidacją w jednostkach współzależnych z tą

częścią, wycenionych według wartości godziwej aktywów netto jednostek współzależnych,

która odpowiada udziałowi jednostki dominującej i innych jednostek grupy kapitałowej,

objętych konsolidacją w jednostkach współzależnych na dzień rozpoczęcia współkontroli.

Jeżeli wartość posiadanych udziałów i odpowiadająca im część wycenionych, według ich

wartości godziwych, aktywów netto jednostek współzależnych różnią się, to, z zastrzeżeniem

ust. 3 i 4

1)

wartość firmy wykazuje się w aktywach skonsolidowanego bilansu, w odrębnej pozycji

aktywów trwałych, jako „Wartość firmy jednostek podporządkowanych”,

2)

ujemną wartość firmy wykazuje się w pasywach skonsolidowanego bilansu, w odrębnej

pozycji, jako „Rezerwa kapitałowa jednostek podporządkowanych”.

3.

Jeżeli sprawowanie współkontroli nad jednostką współzależną powstaje lub zostaje wzmocnione

w wyniku kilku znaczących transakcji lub transakcje te następują w znacznych odstępach

czasu, to różnice, o których mowa w ust. 2, ustala się na każdy dzień nabycia poszczególnych

części udziałów, przy czym po raz pierwszy ustala się je na dzień powstania stosunku

podporządkowania.

4.

W przypadku zmian procentowego udziału jednostki dominującej lub grupy kapitałowej

w aktywach netto jednostki współzależnej, w wyniku wydania (emisji) udziałów, powstałą

z tego tytułu różnicę, o której mowa w ust. 2, zalicza się w całości do przychodów

lub kosztów finansowych.

5.

Dla ustalania podstaw wyceny aktywów netto w wartościach godziwych oraz rozliczania

wartości firmy lub ujemnej wartości firmy stosuje się odpowiednio zasady określone

w art. 28 ust. 5 i w art. 44b ust. 4, 11 i 12.

6.

Wyłączeniu, przed zsumowaniem odpowiednich pozycji sprawozdań finansowych, podlegają

również

1)

wzajemne należności i zobowiązania oraz inne rozrachunki o podobnym charakterze jednostek

objętych konsolidacją - w pełnych kwotach,

2)

przychody i koszty operacji gospodarczych dokonanych między jednostkami objętymi konsolidacją

- w pełnych kwotach,

3)

zyski lub straty powstałe w wyniku operacji dokonanych między jednostkami objętymi

konsolidacją, zawarte w wartości aktywów podlegających konsolidacji - w proporcji

do posiadanych udziałów,

4)

dywidendy naliczone lub wypłacone przez jednostki współzależne jednostce dominującej

i innym jednostkom objętym konsolidacją - w pełnych kwotach.

7.

Można nie dokonywać wyłączeń, o których mowa w ust. 6, jeżeli nie są one istotne dla

realizacji obowiązku określonego w art. 4 ust. 1.

8.

Jeżeli w ciągu roku obrotowego zbyto udziały w jednostce współzależnej, to w skonsolidowanym

rachunku zysków i strat wykazuje się

1)

wynik działalności osiągnięty przez tę jednostkę współzależną do dnia zbycia udziałów

przez jednostkę dominującą lub inną jednostkę objętą skonsolidowanym sprawozdaniem

finansowym, o ile jednostka ta dalej objęta jest konsolidacją,

2)

wynik ze zbycia udziałów jednostki współzależnej, ustalony jako różnica między przychodem

ze zbycia udziałów a odpowiadającą im częścią aktywów netto jednostki współzależnej,

skorygowana o nieodpisaną część wartości firmy lub ujemnej wartości firmy, dotyczącą

zbytych udziałów.

9.

Nie wykazuje się udziałów w kapitale własnym jednostek współzależnych, w tym zysków

(strat) netto, należących do osób lub jednostek innych niż wchodzące w skład grupy

kapitałowej i objęte konsolidacją.

1.

Przy stosowaniu metody praw własności w aktywach trwałych skonsolidowanego bilansu

wyodrębnia się pozycję „Udziały w jednostkach podporządkowanych wyceniane metodą praw

własności”, wykazując udziały w cenach ich nabycia skorygowanych o różnicę między

cenami nabycia udziałów a wartością udziałów w kapitale własnym tych jednostek. Różnicę

tę ustala się i wykazuje w odrębnej pozycji skonsolidowanego bilansu oraz odnosi się

na skonsolidowany rachunek zysków i strat, stosując zasady, o których mowa w art.

60 ust. 2 i 5.

2.

Skorygowaną cenę nabycia, o której mowa w ust. 1, ustaloną na dzień uzyskania znaczącego

wpływu albo na dzień rozpoczęcia kontroli lub współkontroli, powiększa się lub pomniejsza

o przypadające na rzecz jednostki dominującej lub innej jednostki grupy kapitałowej

objętej konsolidacją zwiększenia lub zmniejszenia kapitału własnego tej jednostki

podporządkowanej, jakie nastąpiły od dnia uzyskania znaczącego wpływu albo od dnia

rozpoczęcia kontroli lub współkontroli do dnia bilansowego, w tym zmniejszenia z tytułu

rozliczeń z jej właścicielami.

3.

Przy stosowaniu metody praw własności w skonsolidowanym rachunku zysków i strat wykazuje

się, w oddzielnej pozycji, udział znaczącego inwestora lub jednostki dominującej,

lub innej jednostki grupy kapitałowej objętej konsolidacją w wyniku finansowym jednostki

podporządkowanej. Z wyniku jednostki podporządkowanej wyłącza się zawarte w aktywach

zyski lub straty z tytułu transakcji dokonanych między jednostkami objętymi skonsolidowanym

sprawozdaniem finansowym a daną jednostką podporządkowaną.

4.

Jeżeli jednostka podporządkowana zobowiązana jest sporządzić skonsolidowane sprawozdanie

finansowe, to dane tej jednostki włącza się do skonsolidowanego sprawozdania finansowego

grupy kapitałowej na podstawie danych finansowych, uwzględniających dane finansowe

jej grupy kapitałowej. Dotyczy to także sposobu ustalania różnicy, o której mowa w

ust. 1.

5.

W przypadku trwałego ograniczenia wywierania znaczącego wpływu na jednostkę stowarzyszoną,

wartość udziałów w tej jednostce wykazuje się metodą praw własności, w wysokości określonej

na dzień tego ograniczenia. Zasada ta dotyczy także innych jednostek podporządkowanych,

o których mowa w art. 58 ust. 1 pkt 3.

6.

W przypadku trwałej utraty wartości udziałów w jednostkach podporządkowanych, ustalona

na dzień nabycia udziałów wartość firmy lub ujemna wartość firmy podlega odpisaniu

na wynik finansowy w kwocie równej różnicy pomiędzy dotychczasową wartością udziałów

a ich wartością skorygowaną.

1.

Jeżeli jednostka dominująca lub znaczący inwestor wycenia zaliczane do aktywów trwałych

posiadane przez nią udziały w jednostce podporządkowanej metodą praw własności - zgodnie

z art. 28 ust. 1 pkt 4, to wartość aktywów netto oraz wartość firmy lub ujemną wartość

firmy ustala się, stosując zasady określone w art. 60 ust. 2 i 5.

2.

Cenę nabycia udziałów powiększa się lub pomniejsza o, przypadające na rzecz jednostki

dominującej lub znaczącego inwestora, zwiększenia lub zmniejszenia kapitału własnego

jednostki podporządkowanej, jakie nastąpiły od dnia uzyskania znaczącego wpływu lub

od dnia objęcia kontroli lub współkontroli do dnia bilansowego, w tym zmniejszenia

z tytułu rozliczeń z jej właścicielami, z tym że udział w zysku (stracie) netto jednostki

podporządkowanej koryguje się o odpis wartości firmy lub ujemnej wartości firmy, z

zachowaniem zasad, o których mowa w art. 44b ust. 11 i 12, oraz odpis różnicy w wycenie

aktywów netto według ich wartości godziwych i wartości księgowych, przypadający na

dany okres sprawozdawczy.

3.

Zasady określone w art. 62 ust. 3-6 stosuje się odpowiednio.

Metody praw własności, o której mowa w art. 62 i 63, nie stosuje się odpowiednio w

przypadkach określonych w art. 57 ust. 1 oraz można nie stosować odpowiednio w przypadkach

określonych w art. 58.

1.

Jednostki, których dane objęte są skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym, a w szczególności

jednostki zależne i współzależne, powinny stosować jednakowe metody wyceny aktywów

i pasywów oraz sporządzania sprawozdań finansowych, zgodne z przyjętymi zasadami (polityką)

rachunkowości jednostki dominującej. Jeżeli z ważnych przyczyn stosowanie jednakowych

metod wyceny i sporządzania sprawozdań finansowych nie jest możliwe, należy dokonać

odpowiednich przekształceń sprawozdań finansowych tych jednostek, których dane finansowe

są istotne dla realizacji obowiązku określonego w art. 4 ust. 1.

2.

Zasady określone w art. 51 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

1.

Sprawozdanie finansowe, o którym mowa w art. 55 ust. 1 i 7, sporządza się na ten sam

dzień bilansowy i za ten sam rok obrotowy, co sprawozdanie finansowe jednostki dominującej.

Jeżeli ten sam dzień bilansowy nie może być przyjęty przez poszczególne jednostki

grupy kapitałowej, to konsolidacją można objąć sprawozdanie finansowe sporządzone

za inny okres roczny niż rok obrotowy, pod warunkiem że dzień bilansowy tych sprawozdań

finansowych przypada nie wcześniej niż na 3 miesiące przed dniem bilansowym przyjętym

dla grupy kapitałowej. Dotyczy to również sprawozdań finansowych jednostek, dla których

stosuje się metodę praw własności.

2.

Jednostka dominująca sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe, nie później

niż w ciągu 2 miesięcy od daty obowiązującej dla sporządzenia sprawozdania finansowego

jednostki dominującej. Jeżeli konsolidacja następuje także na szczeblu jednostek podporządkowanych,

termin ten przedłuża się o kolejny miesiąc.

3.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe podpisuje kierownik jednostki dominującej oraz

inne osoby odpowiedzialne za sporządzenie tego sprawozdania. Przepis art. 52 ust.

2 stosuje się odpowiednio.

4.

Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe podlega zatwierdzeniu przez organ zatwierdzający

jednostki dominującej, nie później niż 8 miesięcy od dnia bilansowego, na który należy

sporządzić roczne sprawozdanie finansowe jednostki dominującej.

Sprawozdania finansowe jednostek powiązanych oraz sprawozdania z ich działalności,

w przypadku gdy jednostkami dominującymi lub znaczącymi inwestorami są emitenci papierów

wartościowych dopuszczonych do publicznego obrotu lub ubiegający się o ich dopuszczenie,

sporządza się na podstawie przepisów ustawy, z uwzględnieniem przepisów o publicznym

obrocie papierami wartościowymi.

1.

Badaniu i ogłaszaniu podlegają roczne skonsolidowane sprawozdania finansowe grup kapitałowych

oraz roczne sprawozdania finansowe kontynuujących działalność

1

banków oraz zakładów ubezpieczeń,

2

jednostek działających na podstawie przepisów o publicznym obrocie papierami wartościowymi

i funduszach powierniczych oraz przepisów o funduszach inwestycyjnych,

2a

jednostek działających na podstawie przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy

emerytalnych,

3)

spółek akcyjnych,

4

pozostałych jednostek, które w poprzedzającym roku obrotowym, za który sporządzono

sprawozdania finansowe, spełniły co najmniej dwa z następujących warunków

a)

średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło co najmniej 50 osób,

b)

suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego stanowiła równowartość w walucie polskiej

co najmniej 2 500 000 euro,

c)

przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów oraz operacji finansowych za rok

obrotowy stanowiły równowartość w walucie polskiej co najmniej 5 000 000 euro.

2

W jednostkach sporządzających łączne sprawozdania finansowe, o których mowa w art.

51 ust. 1, warunki określone w ust. 1 stosuje się do łącznego rocznego sprawozdania

finansowego.

3

Badaniu podlegają sprawozdania finansowe spółek przejmujących i spółek nowo zawiązanych,

sporządzone za rok obrotowy, w którym nastąpiło połączenie według zasad, o których

mowa w rozdziale 4a.

4

Badaniu i ogłaszaniu podlegają również półroczne sprawozdania finansowe funduszy inwestycyjnych.

5.

(skreślony).

1.

Celem badania sprawozdania finansowego jest wyrażenie przez biegłego rewidenta pisemnej

opinii wraz z raportem o tym, czy sprawozdanie finansowe jest prawidłowe oraz rzetelnie

i jasno przedstawia sytuację majątkową i finansową, jak też wynik finansowy badanej

jednostki.

2.

Opinia, o której mowa w ust. 1, powinna w szczególności stwierdzać, czy badane sprawozdanie

finansowe

1)

zostało sporządzone na podstawie prawidłowo prowadzonych ksiąg rachunkowych,

2)

zostało sporządzone zgodnie z określonymi ustawą zasadami rachunkowości,

3)

jest zgodne co do formy i treści z obowiązującymi jednostkę przepisami prawa, statutem

lub umową,

4)

przedstawia rzetelnie i jasno wszystkie istotne dla oceny jednostki informacje, a

w odniesieniu do sprawozdania z działalności jednostki, czy informacje zawarte w tym

sprawozdaniu uwzględniają postanowienia art. 49 ust. 2 i zgodne są z informacjami

zawartymi w rocznym sprawozdaniu finansowym.

3.

W opinii należy również

1)

poinformować o niedopełnieniu, do dnia wyrażenia opinii, określonych w art. 69 i 70

obowiązków złożenia we właściwym rejestrze sądowym oraz do ogłoszenia sprawozdania

finansowego za rok lub lata poprzedzające rok obrotowy,

2)

wskazać na stwierdzone podczas badania poważne zagrożenia dla kontynuacji działalności

przez jednostkę.

4.

Opinia powinna w sposób jednoznaczny wskazywać powody wyrażenia zastrzeżeń do sprawozdania

finansowego, wyrażenia opinii negatywnej lub odmowy wyrażenia opinii, z uwagi na zaistnienie

okoliczności uniemożliwiających jej sformułowanie. Zastrzeżenia należy wyrazić w sposób

wskazujący na ich zasięg.

5.

Raport, o którym mowa w ust. 1, powinien przedstawiać w szczególności

1)

ogólną charakterystykę jednostki (dane identyfikujące jednostkę),

2)

stwierdzenie uzyskania od jednostki żądanych informacji, wyjaśnień i oświadczeń,

3)

ocenę prawidłowości stosowanego systemu rachunkowości i działania powiązanej z nim

kontroli wewnętrznej,

4)

charakterystykę pozycji lub grupy pozycji sprawozdania finansowego, jeżeli zdaniem

biegłego rewidenta wymagają one omówienia,

5)

stwierdzenie stosowania się przez bank do obowiązujących zasad w zakresie ostrożności,

określonych w odrębnych przepisach, oraz stwierdzenie prawidłowości ustalenia współczynnika

wypłacalności,

6)

stwierdzenie utworzenia przez zakład ubezpieczeń rezerw techniczno-ubezpieczeniowych

w wysokości zapewniającej pełne wywiązanie się z bieżących i przyszłych zobowiązań,

wynikających z zawartych umów ubezpieczenia, oraz zabezpieczenie tych rezerw lokatami,

zgodnie z przepisami o działalności ubezpieczeniowej, a także prawidłowości wyliczenia

marginesu wypłacalności i posiadania finansowego pokrycia tego marginesu,

7)

przedstawienie sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego jednostki,

ze wskazaniem na zjawiska, które w porównaniu z poprzednimi okresami sprawozdawczymi

w istotny sposób wpływają negatywnie na tę sytuację, a zwłaszcza zagrażają kontynuowaniu

działalności przez jednostkę. Jeżeli w toku badania jednostki biegły rewident stwierdzi

istotne, mające wpływ na sprawozdanie finansowe, naruszenie prawa, statutu lub umowy

spółki, to powinien o tym poinformować w raporcie, a w razie potrzeby również w opinii.

6.

Opinia i raport powinny wynikać z zebranej i opracowanej w toku badania dokumentacji

rewizyjnej. Powinny one umożliwić biegłemu rewidentowi, niebiorącemu udziału w badaniu,

prześledzenie jego przebiegu i znalezienie uzasadnienia dla opinii wyrażonej o badanym

sprawozdaniu finansowym.

1.

Badanie sprawozdania finansowego przeprowadza biegły rewident spełniający warunki

do wyrażenia bezstronnej i niezależnej opinii o tym sprawozdaniu.

2.

Bezstronność i niezależność nie jest zachowana, jeżeli biegły rewident

1)

posiada udziały, akcje lub inne tytuły własności w jednostce lub w jednostce z nią

stowarzyszonej, dominującej, zależnej lub współzależnej, z wyłączeniem udziału w spółdzielni

mieszkaniowej,

2)

jest lub był w ostatnich 3 latach przedstawicielem prawnym (pełnomocnikiem), członkiem

organów nadzorczych bądź zarządzających lub pracownikiem jednostki albo jednostki

z nią stowarzyszonej, dominującej, zależnej lub współzależnej,

3)

w ostatnich 3 latach uczestniczył w prowadzeniu ksiąg rachunkowych, sporządzaniu sprawozdania

finansowego, stanowiącego przedmiot badania,

4)

osiągnął chociażby w jednym roku w ciągu ostatnich 5 lat co najmniej 50% przychodu

rocznego z tytułu świadczenia usług na rzecz danej jednostki, jednostki wobec niej

dominującej lub jednostek z nią stowarzyszonych, jednostek od niej zależnych lub współzależnych.

Nie dotyczy to pierwszego roku działalności biegłego rewidenta,

5)

jest małżonkiem, krewnym lub powinowatym w linii prostej do drugiego stopnia lub jest

związany z tytułu opieki, przysposobienia lub kurateli z osobą zarządzającą lub będącą

w organach nadzorczych jednostki albo zatrudnia przy prowadzeniu badania takie osoby,

6)

z innych powodów nie może sporządzić bezstronnej i niezależnej opinii.

3.

Zasady bezstronności i niezależności określone w ust. 2 stosuje się odpowiednio do

podmiotów, o których mowa w art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1994 r. o biegłych rewidentach i

ich samorządzie

(Dz. U. z 2001 r. Nr 31, poz. 359) oraz do członków zarządu i organów nadzorczych tych podmiotów lub innych osób uczestniczących

w badaniu tych sprawozdań.

4.

Wyboru podmiotu, o którym mowa w ust. 3, dokonuje organ zatwierdzający sprawozdanie

finansowe jednostki, chyba że statut, umowa lub inne wiążące jednostkę przepisy prawa

stanowią inaczej.

5.

Kierownik jednostki zawiera z podmiotem, o którym mowa w ust. 3, umowę o badanie w

terminie umożliwiającym mu udział w inwentaryzacji znaczących składników majątkowych.

Koszty badania sprawozdania finansowego ponosi badana jednostka.

6.

Badanie przeprowadzone z naruszeniem przepisu ust. 1-4 jest nieważne z mocy prawa.

1.

Kierownik badanej jednostki zapewnia udostępnienie biegłemu rewidentowi, przeprowadzającemu

badanie sprawozdania finansowego, ksiąg rachunkowych oraz dokumentów stanowiących

podstawę dokonanych w nich zapisów oraz wszelkich innych dokumentów, jak również udziela

wyczerpujących informacji, wyjaśnień i oświadczeń - niezbędnych do wydania opinii

biegłego rewidenta o badanym sprawozdaniu finansowym jednostki.

2.

Biegły rewident jest uprawniony do uzyskania informacji związanych z przebiegiem badania

od kontrahentów badanej jednostki, w tym także od banków i jej doradców prawnych -

z upoważnienia kierownika badanej jednostki.

3.

Jeżeli przedmiotem badania jest sprawozdanie finansowe jednostki dominującej, to uprawnienia

biegłego rewidenta, o których mowa w ust. 1 i 2, przysługują także wobec jednostek

zależnych, współzależnych i stowarzyszonych.

4.

Biegli rewidenci, którzy przeprowadzili badanie sprawozdania finansowego

1)

jednostki, jednostek zależnych, współzależnych lub stowarzyszonych - za okresy sprawozdawcze

poprzedzające rok obrotowy,

2)

jednostek zależnych, współzależnych lub stowarzyszonych - za rok obrotowy

są obowiązani do udzielenia odpowiednich informacji i wyjaśnień biegłemu rewidentowi,

badającemu za rok obrotowy sprawozdanie finansowe jednostki, w tym jednostki dominującej.

Przepisy art. 65, art. 66 ust. 1, 2, 4 i 5 oraz art. 67 stosuje się odpowiednio do

badania sprawozdań finansowych innych niż określone w art. 64.

Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych, spółki

akcyjne oraz spółdzielnie są obowiązane do udostępnienia wspólnikom, akcjonariuszom

lub członkom rocznego sprawozdania finansowego i sprawozdania z działalności jednostki,

a jeżeli sprawozdanie finansowe podlega obowiązkowi badania - także opinii wraz z

raportem biegłego rewidenta - najpóźniej na 15 dni przed zgromadzeniem wspólników,

walnym zgromadzeniem akcjonariuszy lub walnym zgromadzeniem członków albo przedstawicieli

członków spółdzielni. Spółka akcyjna udostępnia ponadto akcjonariuszom sprawozdanie

rady nadzorczej i komisji rewizyjnej.

1

Kierownik jednostki składa we właściwym rejestrze sądowym roczne sprawozdanie finansowe,

opinię biegłego rewidenta, jeżeli podlegało ono badaniu zgodnie z przepisami art.

64 ust. 1, odpis uchwały bądź postanowienia organu zatwierdzającego o zatwierdzeniu

rocznego sprawozdania finansowego i podziale zysku lub pokryciu straty, a w przypadku

spółek kapitałowych, towarzystw ubezpieczeń wzajemnych, spółdzielni oraz przedsiębiorstw

państwowych - także sprawozdanie z działalności jednostki - w ciągu 15 dni od dnia

zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego.

2

Jeżeli sprawozdanie finansowe nie zostało zatwierdzone w terminie określonym w art.

53 ust. 1, to należy je złożyć w sądzie lub innym organie, o których mowa w ust. 1,

w ciągu 15 dni po tym terminie.

3

Przepis ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do jednostki dominującej sporządzającej

roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe grupy kapitałowej.

1.

Kierownik jednostki, o której mowa w art. 64 ust. 1, obowiązany jest złożyć wprowadzenie

do sprawozdania finansowego stanowiące część informacji dodatkowej, bilans, rachunek

zysków i strat, zestawienie zmian w kapitale własnym oraz rachunek przepływów pieniężnych

za rok obrotowy, do ogłoszenia w ciągu 15 dni od dnia ich zatwierdzenia, wraz z opinią

biegłego rewidenta oraz odpisem uchwały bądź postanowienia organu zatwierdzającego

o zatwierdzeniu sprawozdania finansowego i podziale zysku lub pokryciu straty. Zakres

rocznego i półrocznego sprawozdania finansowego funduszy inwestycyjnych oraz termin

ich złożenia do ogłoszenia określają odrębne przepisy.

2

Ogłoszenie, o którym mowa w ust. 1 i art. 64 ust. 4, następuje w Dzienniku Urzędowym

Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski B”, a w odniesieniu do spółdzielni - w Monitorze

Spółdzielczym.

3.

Przepis ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do jednostki dominującej sporządzającej

roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe grupy kapitałowej.

1

Dokumentację, o której mowa w art. 10 ust. 1, księgi rachunkowe, dowody księgowe,

dokumenty inwentaryzacyjne i sprawozdania finansowe, zwane dalej także „zbiorami”,

należy przechowywać w należyty sposób i chronić przed niedozwolonymi zmianami, nieupoważnionym

rozpowszechnianiem, uszkodzeniem lub zniszczeniem.

2

Przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera ochrona danych powinna polegać

na stosowaniu odpornych na zagrożenia nośników danych, na doborze stosownych środków

ochrony zewnętrznej, na systematycznym tworzeniu rezerwowych kopii zbiorów danych

zapisanych na nośnikach komputerowych, pod warunkiem zapewnienia trwałości zapisu

informacji systemu rachunkowości, przez czas nie krótszy od wymaganego do przechowywania

ksiąg rachunkowych, oraz na zapewnieniu ochrony programów komputerowych i danych systemu

informatycznego rachunkowości, poprzez stosowanie odpowiednich rozwiązań programowych

i organizacyjnych, chroniących przed nieupoważnionym dostępem lub zniszczeniem.

1.

Księgi rachunkowe mogą mieć formę, z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2 i 3, zbiorów utrwalonych

na nośnikach komputerowych, pod warunkiem stosowania rozwiązań wymienionych w art.

71 ust. 2.

2.

Jeżeli system ochrony zbiorów danych rachunkowości, utrwalonych na nośnikach komputerowych,

nie spełnia wymagań określonych w art. 71 ust. 2, zapisy te powinny być wydrukowane

w terminach przewidzianych w art. 13 ust. 6.

3.

Przechowywanie ksiąg rachunkowych na innym nośniku niż wymieniony w ust. 2 jest dopuszczalne

pod warunkiem zapewnienia odtworzenia ksiąg w formie wydruków.

1

Dowody księgowe i dokumenty inwentaryzacyjne przechowuje się w siedzibie zarządu lub

oddziału (zakładu) jednostki w oryginalnej postaci, w ustalonym porządku dostosowanym

do sposobu prowadzenia ksiąg rachunkowych, w podziale na okresy sprawozdawcze, w sposób

pozwalający na ich łatwe odszukanie. Roczne zbiory dowodów księgowych i dokumentów

inwentaryzacyjnych oznacza się określeniem nazwy ich rodzaju oraz symbolem końcowych

lat i końcowych numerów w zbiorze.

2

Z wyłączeniem dokumentów dotyczących przeniesienia praw majątkowych do nieruchomości,

list płac, powierzenia odpowiedzialności za składniki aktywów, znaczących umów i innych

ważnych dokumentów określonych przez kierownika jednostki, po zatwierdzeniu sprawozdania

finansowego treść dowodów księgowych może być przeniesiona na nośniki danych, pozwalające

zachować w trwałej postaci zawartość dowodów. Warunkiem stosowania tej metody przechowywania

danych jest posiadanie urządzeń pozwalających na odtworzenie dowodów w postaci wydruku,

o ile inne przepisy nie stanowią inaczej.

3.

Po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego za dany rok obrotowy, dokumentację przyjętych

zasad rachunkowości, księgi rachunkowe oraz sprawozdania finansowe, w tym również

sprawozdanie z działalności jednostki, przechowuje się odpowiednio w sposób określony

w ust. 1.

1.

Zatwierdzone roczne sprawozdania finansowe podlegają trwałemu przechowywaniu.

2.

Pozostałe zbiory przechowuje się co najmniej przez okres

1)

księgi rachunkowe - 5 lat,

2)

karty wynagrodzeń pracowników bądź ich odpowiedniki - przez okres wymaganego dostępu

do tych informacji, wynikający z przepisów emerytalnych, rentowych oraz podatkowych,

nie krócej jednak niż 5 lat,

3

dowody księgowe dotyczące wpływów ze sprzedaży detalicznej - do dnia zatwierdzenia

sprawozdania finansowego za dany rok obrotowy, nie krócej jednak niż do dnia rozliczenia

osób, którym powierzono składniki aktywów objęte sprzedażą detaliczną,

4)

dowody księgowe dotyczące wieloletnich inwestycji rozpoczętych, pożyczek, kredytów

oraz umów handlowych, roszczeń dochodzonych w postępowaniu cywilnym lub objętych postępowaniem

karnym albo podatkowym - przez 5 lat od początku roku następującego po roku obrotowym,

w którym operacje, transakcje i postępowanie zostały ostatecznie zakończone, spłacone,

rozliczone lub przedawnione,

5

dokumentację przyjętego sposobu prowadzenia rachunkowości - przez okres nie krótszy

od 5 lat od upływu jej ważności,

6)

dokumenty dotyczące rękojmi i reklamacji - 1 rok po terminie upływu rękojmi lub rozliczeniu

reklamacji,

7)

dokumenty inwentaryzacyjne - 5 lat,

8)

pozostałe dowody księgowe i dokumenty - 5 lat.

3.

Okresy przechowywania ustalone w ust. 2 oblicza się od początku roku następującego

po roku obrotowym, którego dane zbiory dotyczą.

Udostępnienie osobie trzeciej zbiorów lub ich części

1)

do wglądu na terenie jednostki - wymaga zgody kierownika jednostki lub osoby przez

niego upoważnionej,

2)

poza siedzibą zarządu (oddziału) jednostki - wymaga pisemnej zgody kierownika jednostki

oraz pozostawienia w jednostce potwierdzonego spisu przejętych dokumentów,

chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej.

1.

Zbiory jednostek, które

1)

zakończyły swoją działalność w wyniku połączenia z inną jednostką lub przekształcenia

formy prawnej - przechowuje jednostka kontynuująca działalność,

2)

zostały zlikwidowane - przechowuje wyznaczona osoba lub jednostka; o miejscu przechowywania

kierownik, likwidator jednostki lub syndyk masy upadłościowej informuje właściwy sąd

lub inny organ prowadzący rejestr lub ewidencję działalności gospodarczej

2.

W sprawach, o których mowa w ust. 1, przepisy art. 72-74 stosuje się odpowiednio.

Kto wbrew przepisom ustawy dopuszcza do

1)

nieprowadzenia ksiąg rachunkowych, prowadzenia ich wbrew przepisom ustawy lub podawania

w tych księgach nierzetelnych danych,

2)

niesporządzenia sprawozdania finansowego, sporządzenia go niezgodnie z przepisami

ustawy lub zawarcia w tym sprawozdaniu nierzetelnych danych

podlega grzywnie lub karze pozbawienia wolności do lat 2, albo obu tym karom łącznie.

1.

Biegły rewident, który sporządza niezgodną ze stanem faktycznym opinię o sprawozdaniu

finansowym i stanowiących podstawę jego sporządzenia księgach rachunkowych jednostki

lub sytuacji finansowo-majątkowej tej jednostki,

podlega grzywnie lub karze pozbawienia wolności do lat 2 albo obu tym karom łącznie.

2.

Jeżeli sprawca czynu określonego w ust. 1 działa nieumyślnie,

podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.

Kto wbrew przepisom ustawy

1)

nie poddaje rocznego sprawozdania finansowego badaniu przez biegłego rewidenta,

2)

nie udziela lub udziela niezgodnych ze stanem faktycznym informacji, wyjaśnień, oświadczeń

biegłemu rewidentowi albo nie dopuszcza go do pełnienia obowiązków,

3)

nie składa rocznego sprawozdania finansowego do ogłoszenia,

4

nie składa rocznego sprawozdania finansowego lub sprawozdania z działalności jednostki

we właściwym rejestrze sądowym,

5)

nie udostępnia sprawozdania finansowego i innych dokumentów, o których mowa w art.

68

podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.

1.

Do jednostek, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4, nie stosuje się rozdziału 5 i

6.

2

Minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, wprowadzić

obowiązek badania sprawozdań finansowych jednostek, o których mowa w art. 2 ust. 1

pkt 4.

3

Jednostki niebędące spółkami handlowymi, jeżeli nie prowadzą działalności gospodarczej,

nie stosują rozdziału 6 i 7 ustawy.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 kwietnia 2002 r., z wyjątkiem

1)

art. 31, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 2002 r.,

2)

art. 52 pkt 12 lit. a), art. 59, art. 62 pkt 1, art. 71 ust. 2 i art. 79, które wchodzą

w życie z dniem ogłoszenia,

3)

art. 1 ust. 1 pkt 1, ust. 5 oraz ust. 6 i art. 10 pkt 1, które wchodzą w życie z dniem

31 marca 2002 r.,

4)

art. 50 pkt 7, który wchodzi w życie z dniem 6 kwietnia 2002 r.,

5)

art. 2 ust. 3, art. 25, art. 36 pkt 1, 2 i 4, art. 41, art. 48, art. 52 pkt 5, art.

63 pkt 1 oraz art. 80 ust. 1 pkt 1, które wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2002 r.,

6)

art. 2 ust. 1, art. 14, art. 19 pkt 3, art. 27, art. 33, art. 35, art. 40, art. 46

pkt 1 i 4, art. 52 pkt 2 oraz pkt 13 w zakresie dotyczącym art. 33a ust. 1 pkt 9,

art. 54 oraz art. 63 pkt 3 i pkt 9, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2003 r.

1.

Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, szczegółowe kryteria wyłączeń

z obowiązku objęcia jednostki sprawozdaniem finansowym jednostek powiązanych przez

emitentów papierów wartościowych dopuszczonych do publicznego obrotu lub ubiegających

się o ich dopuszczenie.

2.

Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi w drodze rozporządzenia

1)

po zasięgnięciu opinii Przewodniczącego Komisji Papierów Wartościowych i Giełd, szczególne

zasady rachunkowości funduszy inwestycyjnych, w tym zakres informacji wykazywanych

w sprawozdaniu finansowym, terminy sporządzenia i złożenia do ogłoszenia rocznego

i półrocznego sprawozdania finansowego oraz termin zatwierdzenia rocznego sprawozdania

finansowego,

2)

po zasięgnięciu opinii Przewodniczącego Komisji Papierów Wartościowych i Giełd, a

w przypadku jednostek organizacyjnych banków, w ramach których prowadzona jest działalność

maklerska, dodatkowo po zasięgnięciu opinii Komisji Nadzoru Bankowego, szczególne

zasady rachunkowości domów maklerskich i jednostek organizacyjnych banków, w ramach

których prowadzona jest działalność maklerska, w tym zakres informacji wykazywanych

w sprawozdaniu finansowym oraz odpowiednio w sprawozdaniu finansowym jednostek powiązanych

oraz w sprawozdaniach z działalności,

3)

szczegółowe zasady sporządzania przez jednostki inne niż banki i zakłady ubezpieczeń

sprawozdania finansowego jednostek powiązanych, w tym zakres informacji wykazywanych

w sprawozdaniu finansowym jednostek powiązanych oraz w sprawozdaniu z działalności,

4)

szczegółowe zasady uznawania, metody wyceny, zakres ujawniania i sposób prezentacji

instrumentów finansowych,

5

warunki uprawniające do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, w tym

a)

kwalifikacje i wymagania, których spełnienie uprawnia do usługowego prowadzenia ksiąg

rachunkowych - biorąc pod uwagę konieczność zróżnicowania wymagań w odniesieniu do

osób fizycznych, w tym w zakresie obowiązku sprawdzenia kwalifikacji w drodze egzaminu,

ze względu na poziom i kierunek wykształcenia oraz zakres praktyki w księgowości,

b)

wykaz dokumentów składanych przez osoby fizyczne ubiegające się o wydanie certyfikatu

księgowego, potwierdzającego kwalifikacje uprawniające do usługowego prowadzenia ksiąg

rachunkowych, oraz wzór certyfikatu księgowego,

c)

tryb działania i organizację Komisji Egzaminacyjnej powoływanej przez ministra właściwego

do spraw finansów publicznych dla sprawdzenia w drodze egzaminu kwalifikacji osób

ubiegających się o wydanie certyfikatu księgowego, w tym sposób wynagradzania członków

Komisji Egzaminacyjnej oraz tryb przeprowadzania egzaminu, wysokość i sposób wnoszenia

opłaty egzaminacyjnej,

d)

sposób prowadzenia wykazu osób posiadających certyfikat księgowy - biorąc pod uwagę

konieczność zapewnienia dostępności danych osobowych tych osób, w zakresie niezbędnym

do ich identyfikacji,

6

po zasięgnięciu opinii Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych

a)

szczególne zasady rachunkowości zakładów ubezpieczeń, w tym również tworzenia rezerw

techniczno-ubezpieczeniowych oraz zakres informacji wykazywanych w informacji dodatkowej,

zasady sporządzania sprawozdania finansowego jednostek powiązanych, w tym zakres informacji

wykazywanych w sprawozdaniu finansowym jednostek powiązanych oraz w sprawozdaniach

z działalności,

b)

szczególne zasady rachunkowości funduszy emerytalnych, w tym zakres informacji wykazywanych

w sprawozdaniu finansowym, terminy sporządzenia i złożenia do ogłoszenia rocznego

sprawozdania finansowego, zakres ogłaszania rocznego sprawozdania finansowego oraz

termin zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego,

7)

(skreślony),

8

po zasięgnięciu opinii Komisji Nadzoru Bankowego

a)

szczególne zasady rachunkowości banków, w tym zakres informacji wykazywanych w informacji

dodatkowej sprawozdania finansowego,

b)

zasady sporządzania skonsolidowanych sprawozdań finansowych dla potrzeb wykonywania

nadzoru skonsolidowanego, w tym skonsolidowanych sprawozdań finansowych banków oraz

skonsolidowanych sprawozdań finansowych holdingu finansowego w rozumieniu ustawy -

Prawo bankowe oraz zakres informacji wykazanych w tych sprawozdaniach finansowych,

c)

zasady tworzenia rezerw na ryzyko związane z działalnością banków,

9)

zakres działania, liczbę członków i podmioty uprawnione do ich zgłoszenia oraz sposób

organizacji Komitetu Standardów Rachunkowości, o którym mowa w art. 10 ust. 3,

10)

po zasięgnięciu opinii Krajowej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej, szczególne

zasady rachunkowości spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, w tym zakres

informacji wykazywanych w informacji dodatkowej sprawozdania finansowego.

Minister właściwy do spraw finansów publicznych może w drodze rozporządzenia

1)

określić dla niektórych jednostek, o których mowa w art. 80 ust. 3, szczególne zasady

rachunkowości,

2)

po zasięgnięciu opinii Przewodniczącego Komisji Papierów Wartościowych i Giełd, określić

szczególne zasady rachunkowości Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych oraz funduszu

rozliczeniowego, o którym mowa w przepisach o publicznym obrocie papierami wartościowymi,

w tym zakres informacji wykazywanych w sprawozdaniu finansowym oraz odpowiednio w

sprawozdaniu finansowym jednostek powiązanych, a także w sprawozdaniach z działalności,

3)

po zasięgnięciu opinii Przewodniczącego Komisji Papierów Wartościowych i Giełd, określić

szczególne zasady rachunkowości funduszu gwarancyjnego, o którym mowa w przepisach

o publicznym obrocie papierami wartościowymi, w tym zakres informacji wykazywanych

w sprawozdaniu finansowym,

4)

po zasięgnięciu opinii Przewodniczącego Komisji Papierów Wartościowych i Giełd, określić

szczególne zasady rachunkowości spółek prowadzących giełdy oraz rynek pozagiełdowy,

w tym zakres informacji wykazywanych w sprawozdaniu finansowym, odpowiednio w sprawozdaniu

finansowym jednostek powiązanych oraz sprawozdaniach z działalności.

1.

W celu ujednolicenia zasad grupowania operacji gospodarczych i ograniczenia nakładu

pracy związanego z ustaleniem zakładowych planów kont mogą być stosowane wzorcowe

plany kont.

2

Minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w drodze rozporządzenia,

wzorcowe plany kont

1)

po zasięgnięciu opinii Komisji Nadzoru Bankowego - dla banków,

2)

po zasięgnięciu opinii Przewodniczącego Komisji Papierów Wartościowych i Giełd - dla

jednostek działających na podstawie przepisów o publicznym obrocie papierami wartościowymi,

3)

po zasięgnięciu opinii Przewodniczącego Komisji Papierów Wartościowych i Giełd - dla

funduszy inwestycyjnych,

4

po zasięgnięciu opinii Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych - dla zakładów

ubezpieczeń lub funduszy emerytalnych,

5)

(skreślony),

6)

dla pozostałych jednostek,

7)

po zasięgnięciu opinii Krajowej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej - dla

spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych.

1.

W ustawie z dnia 31 stycznia 1989 r. o Narodowym Banku Polskim

(Dz. U. z 1992 r. Nr 72, poz. 360, z 1993 r. Nr 6, poz. 29 oraz z 1994 r. Nr 1, poz. 2 i Nr 80, poz. 369) w art. 52 w pkt 1 wyrazy «jednolite zasady rachunkowości, typowy plan kont dla banków

oraz» skreśla się.

2.

W rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. - Kodeks handlowy

(Dz. U. Nr 57, poz. 502, z 1946 r. Nr 57, poz. 321, z 1950 r. Nr 34, poz. 312, z 1964 r. Nr 16, poz. 94, z 1969 r. Nr 13, poz. 95, z 1988 r. Nr 41, poz. 326, z 1990 r. Nr 17, poz. 98 i Nr 51, poz. 298 oraz z 1991 r. Nr 35, poz. 155, Nr 94, poz. 418 i Nr 111, poz. 480) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 178 dodaje się § 5 w brzmieniu

«

§ 5.

Po powzięciu uchwały wspólników zarządzającej dopłaty, roszczenia o dopłaty ujmuje

się w odrębnej pozycji aktywów, a ich równowartość - pasywów bilansu. Dopłaty wykazuje

się jako składnik kapitału zapasowego dopóty, dopóki nie będą użyte w sposób uzasadniający

ich odpisanie.

»

,

2)

w art. 390 w § 1 wyraz «czterech» zastępuje się wyrazem «sześciu» oraz zdanie ostatnie

skreśla się.

3.

W ustawie z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej

(Dz. U. Nr 59, poz. 344, z 1993 r. Nr 5, poz. 21 i Nr 44, poz. 201 oraz z 1994 r. Nr 4, poz. 17) w art. 42 w ust. 7 i w art. 50 w ust. 1 wyrazy «wynikających z działalności ubezpieczeniowej»

zastępuje się wyrazami «jakie mogą wyniknąć z zawartych umów ubezpieczenia».

4.

W ustawie z dnia 5 stycznia 1991 r. - Prawo budżetowe

(Dz. U. z 1993 r. Nr 72, poz. 344 i z 1994 r. Nr 76, poz. 344) wprowadza się następujące zmiany

1)

art. 51 otrzymuje brzmienie

«

Art. 51.

Minister Finansów określi, w porozumieniu z Prezesem Głównego Urzędu Statystycznego,

zasady i terminy sporządzania sprawozdawczości budżetowej.

»

,

2)

po art. 51 dodaje się art. 51a w brzmieniu

«

Art. 51a.

1.

Zasady prowadzenia rachunkowości państwowych i gminnych jednostek budżetowych i ich

gospodarstw pomocniczych, zakładów budżetowych, państwowych i gminnych funduszy celowych

oraz gmin i ich związków określa odrębna ustawa, z zastrzeżeniem ust. 2.

2.

Minister Finansów określi szczególne zasady prowadzenia rachunkowości oraz jednolite

plany kont dla jednostek wymienionych w ust. 1.

3.

Minister Finansów określi zasady rachunkowości i plan kont dla organów podatkowych.

»”

(pominięty).

2.

Przepisy, o których mowa w ust. 1, zachowują moc w stosunku do jednostek, których

rok obrotowy nie pokrywa się z rokiem kalendarzowym, do czasu zakończenia przez te

jednostki roku obrotowego, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 1995 r.

1.

Tracą moc, z zastrzeżeniem ust. 2

1)

art. 244-252, 418-420, 422-426 oraz art. 428 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej

z dnia 27 czerwca 1934 r. - Kodeks handlowy,

2)

art. 26a ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o zasadach prowadzenia na terytorium

Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości

przez zagraniczne osoby prawne

(Dz. U. z 1989 r. Nr 27, poz. 148 i Nr 74, poz. 442 oraz z 1991 r. Nr 60, poz. 253 i Nr 111, poz. 480),

3)

art. 39 i 40 ustawy z dnia 10 lipca 1985 r. o przedsiębiorstwach mieszanych

(Dz. U. Nr 32, poz. 142, z 1986 r. Nr 12, poz. 72 i z 1987 r. Nr 33, poz. 181),

4)

art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o gospodarce finansowej przedsiębiorstw

państwowych

(Dz. U. z 1992 r. Nr 6, poz. 27 i z 1993 r. Nr 18, poz. 82),

5)

art. 48

(Dz. U. z 1992 r. Nr 72, poz. 359, z 1993 r. Nr 6, poz. 29, Nr 28, poz. 127 i Nr 134, poz. 646 oraz z 1994 r. Nr 80, poz. 369),

6)

art. 14 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych

(Dz. U. Nr 51, poz. 298 oraz z 1991 r. Nr 60, poz. 253 i Nr 111, poz. 480),

7)

art. 41 ust. 3, art. 47, art. 58 pkt 1 i art. 59 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o

działalności ubezpieczeniowej,

8)

art. 29 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym

(Dz. U. Nr 65, poz. 385, z 1992 r. Nr 54, poz. 254 i Nr 63, poz. 314 oraz z 1994 r. Nr 1, poz. 3, Nr 43, poz. 163 i Nr 105, poz. 509),

9)

art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu

działalności kulturalnej

(Dz. U. Nr 114, poz. 493),

10)

art. 32 § 3 i art. 95 ustawy z dnia 22 marca 1991 r. - Prawo o publicznym obrocie

papierami wartościowymi i funduszach powierniczych

(Dz. U. z 1994 r. Nr 58, poz. 239 i Nr 71, poz. 313),

11)

art. 61 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej

(Dz. U. Nr 91, poz. 408 i z 1992 r. Nr 63, poz. 315).

2.

(pominięty).

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1995 r. i ma zastosowanie po raz pierwszy

do sprawozdań finansowych za rok obrotowy rozpoczynający się w 1995 r.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r., z wyjątkiem art. 26, art. 128 pkt

2, art. 139 pkt 1 i 10, art. 145 ust. 2 i 4, art. 146 ust. 2 i 4 oraz art. 147 ust.

2 i 3, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, i art. 34 pkt 1, art. 36 pkt 23,

art. 48 pkt 1 i 3, art. 84, art. 97 pkt 1-3, 5-10 i 12-36 oraz art. 139 pkt 9 lit.

a), które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2000 r.

Ustawa wchodzi w życie po upływie trzech miesięcy od dnia ogłoszenia.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem

1)

art. 7, który wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia,

2)

art. 26 ust. 1 pkt 5, który w stosunku do osób wpisanych przed dniem jej wejścia w

życie na listy maklerów papierów wartościowych lub doradców w zakresie publicznego

obrotu papierami wartościowymi wchodzi w życie po upływie 2 lat od dnia ogłoszenia.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1998 r.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r., z wyjątkiem art. 151 ust. 5, który

wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2000 r.

Ustawa wchodzi wżycie z dniem 1 kwietnia 1999 r., z wyjątkiem

1)

art. 199-214 i art. 230, które wchodzą w życie z dniem 1 maja 1998 r.,

2)

art. 1-60, art. 92-94, art. 152, art. 157-164, art. 197, art. 215-222 i art. 230a,

które wchodzą w życie z dniem 1 sierpnia 1998 r.,

3)

art. 81-85, art. 90, art. 98 i art. 189-190, które wchodzą w życie z dniem 1 marca

1999 r.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2001 r.