Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 maja 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo bankowe.
Table of Provisions (257)
Statutory Text (257 Articles)
Ustawa określa zasady prowadzenia działalności bankowej, tworzenia i organizacji banków,
oddziałów i przedstawicielstw banków zagranicznych oraz zasady sprawowania nadzoru
bankowego, postępowania naprawczego, likwidacji i upadłości banków.
1
Ustawa określa zasady prowadzenia działalności bankowej, tworzenia i organizacji banków,
oddziałów i przedstawicielstw banków zagranicznych, a także oddziałów instytucji kredytowych
oraz zasady sprawowania nadzoru bankowego, postępowania naprawczego, likwidacji i
upadłości banków.
2.
Bank jest osobą prawną utworzoną zgodnie z przepisami ustaw, działającą na podstawie
zezwoleń uprawniających do wykonywania czynności bankowych obciążających ryzykiem
środki powierzone pod jakimkolwiek tytułem zwrotnym.
3.
Wyrazy „bank” lub „kasa” mogą być używane w nazwie oraz dla określenia działalności
lub reklamy wyłącznie banku w rozumieniu art. 2, z tym że
1)
nie dotyczy to jednostek organizacyjnych używających wyrazów „bank” lub „kasa”, z
których działalności jednoznacznie wynika, że jednostki te nie wykonują czynności
bankowych,
2)
wyraz „kasa” może być także używany w nazwie oraz do określenia działalności lub reklamy
jednostki organizacyjnej, która na podstawie odrębnej ustawy gromadzi oszczędności
oraz udziela pożyczek pieniężnych osobom fizycznym zrzeszonym w tej jednostce.
4.
Użyte w ustawie określenia oznaczają
1)
bank krajowy - bank mający siedzibę na terenie Rzeczypospolitej Polskiej,
2
bank zagraniczny - bank mający siedzibę za granicą,
2
bank zagraniczny - bank mający siedzibę za granicą Rzeczypospolitej Polskiej, na terytorium
państwa niebędącego członkiem Unii Europejskiej,
3)
międzynarodowa instytucja finansowa - instytucję finansową, której większość kapitału
własnego należy do państwa będącego członkiem Organizacji Współpracy Gospodarczej
i Rozwoju lub banków centralnych takich państw,
4)
karta płatnicza - kartę identyfikującą wydawcę i upoważnionego posiadacza, uprawniającą
do wypłaty gotówki i dokonywania zapłaty, a w przypadku karty wydanej przez bank lub
instytucję ustawowo upoważnioną do udzielania kredytu - także do dokonywania wypłaty
gotówki i zapłaty z wykorzystaniem kredytu,
5
pieniądz elektroniczny - wartość pieniężną stanowiącą elektroniczny odpowiednik znaków
pieniężnych, która spełnia łącznie następujące warunki
a)
jest przechowywana na elektronicznych nośnikach informacji,
b)
jest wydawana do dyspozycji na podstawie umowy w zamian za środki pieniężne o nominalnej
wartości nie mniejszej niż ta wartość,
c)
jest przyjmowana jako środek płatniczy przez przedsiębiorców innych niż wydający ją
do dyspozycji,
d)
na żądanie jest wymieniana przez wydawcę na środki pieniężne,
6
znaczny pakiet akcji lub udziałów - posiadane przez bank bezpośrednio lub pośrednio
pakiety akcji lub udziałów w podmiocie, wniesione dopłaty w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością
lub wkłady w spółce komandytowej lub komandytowo-akcyjnej oraz sumy komandytowe w
spółce komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, spełniające co najmniej jeden z poniższych
warunków
a)
pakiet stanowi co najmniej 10% kapitału podmiotu,
b)
pakiet uprawnia do wykonywania co najmniej 10% głosów w organie stanowiącym podmiotu
lub umożliwia wywieranie znaczącego wpływu na zarządzanie podmiotem,
c)
wartość pakietu, według wyceny przyjętej w celu sporządzenia sprawozdania finansowego,
stanowi co najmniej 10% funduszy własnych banku,
7
instytucja finansowa - podmiot niebędący bankiem, który łącznie co najmniej 75% przychodów
uzyskuje z wykonywanej przez siebie działalności gospodarczej w zakresie
a)
nabywania i zbywania udziałów lub akcji,
b)
udzielania pożyczek ze środków własnych,
c)
udostępniania składników majątkowych na podstawie umowy leasingu,
d)
świadczenia usług w zakresie nabywania i zbywania wierzytelności,
e)
świadczenia usług związanych z transferem środków pieniężnych,
f)
emitowania instrumentów płatniczych i administrowania nimi,
g)
udzielania gwarancji, poręczeń lub zaciągania innych zobowiązań nieujmowanych w bilansie,
h)
prowadzenia na rachunek własny lub rachunek innej osoby fizycznej lub prawnej obrotu
-
w zakresie operacji terminowych,
-
instrumentami rynku pieniężnego,
-
zbywalnymi papierami wartościowymi,
i)
uczestniczenia w emisji akcji lub świadczenia usług związanych z taką emisją,
j)
świadczenia usług w zakresie zarządzania aktywami,
k)
świadczenia usług w zakresie doradztwa finansowego, w tym inwestycyjnego,
l)
świadczenia usług brokerskich na rynku pieniężnym,
8
podmiot dominujący - podmiot w rozumieniu art. 4 pkt 16 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami
wartościowymi
(Dz. U. z 2002 r. Nr 49, poz. 447) lub podmiot, który w ocenie Komisji Nadzoru Bankowego może w inny sposób wywierać
znaczący wpływ na inny podmiot zależny,
9
podmiot zależny - podmiot, w stosunku do którego inny podmiot jest podmiotem dominującym,
przy czym wszystkie podmioty zależne od tego podmiotu zależnego uważa się również
za podmioty zależne od pierwotnego podmiotu dominującego,
10
holding finansowy - grupę co najmniej dwóch podmiotów, w której podmiotem dominującym
jest instytucja finansowa, a w skład grupy wchodzą wyłącznie lub w większości banki
lub instytucje finansowe i przynajmniej jednym podmiotem zależnym jest bank,
11
holding o działalności mieszanej - grupę co najmniej dwóch podmiotów, w której podmiotem
dominującym jest podmiot niebędący bankiem ani instytucją finansową, a przynajmniej
jednym podmiotem zależnym jest bank,
12
przedsiębiorstwo pomocniczych usług bankowych - podmiot, którego podstawowa działalność
ma charakter pomocniczy w stosunku do podstawowej działalności jednego lub więcej
banków, a w szczególności polega na zarządzaniu własnym lub powierzonym majątkiem
lub świadczeniu usług w zakresie przetwarzania danych,
13
właściwe władze nadzorcze - władze uprawnione na mocy obowiązujących przepisów do
sprawowania nadzoru nad podmiotami działającymi na rynku finansowym,
14
znaczący wpływ - zdolność do udziału w podejmowaniu decyzji w zakresie wyznaczania
kierunków polityki finansowej i operacyjnej, w tym również dotyczącej podziału zysku
lub pokrycia straty bilansowej innego podmiotu,
15
bliskie powiązania - posiadanie przez podmiot bezpośrednio lub pośrednio ponad 10
% kapitału innego podmiotu lub prawa do wykonywania co najmniej 10 % głosów w organach
innego podmiotu, lub pozostawanie z innym podmiotem w takim związku gospodarczym,
opartym na stałej współpracy, w szczególności wynikającej z zawartej umowy lub umów,
który w ocenie Komisji Nadzoru Bankowego może mieć istotny wpływ na pogorszenie się
sytuacji finansowej jednego z podmiotów,
16
podmioty powiązane kapitałowo lub organizacyjnie - co najmniej dwa podmioty, z których
przynajmniej jeden bezpośrednio lub pośrednio wywiera znaczący wpływ na pozostałe
lub które stanowią dla banku jedno ryzyko gospodarcze ze względu na to, że kondycja
finansowa jednego z nich może mieć wpływ na spłatę zobowiązań przez pozostałe,
17
instytucja kredytowa - podmiot mający swoją siedzibę za granicą Rzeczypospolitej Polskiej
na terytorium jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej, zwanych dalej „państwami
członkowskimi”, prowadzący we własnym imieniu i na własny rachunek, na podstawie zezwolenia
właściwych władz nadzorczych, działalność polegającą na przyjmowaniu depozytów lub
innych środków powierzonych pod jakimkolwiek tytułem zwrotnym i udzielaniu kredytów
lub na wydawaniu pieniądza elektronicznego,
18
oddział instytucji kredytowej - jednostkę organizacyjną instytucji kredytowej wykonującą
w jej imieniu i na jej rzecz wszystkie lub niektóre czynności wynikające z zezwolenia
udzielonego tej instytucji kredytowej, przy czym wszystkie jednostki organizacyjne
danej instytucji kredytowej odpowiadające powyższym cechom, utworzone na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej, uważa się za jeden oddział,
19
oddział banku krajowego - jednostkę organizacyjną banku krajowego wykonującą w jego
imieniu i na jego rzecz wszystkie lub niektóre czynności wynikające z zezwolenia udzielonego
bankowi krajowemu, przy czym wszystkie jednostki organizacyjne danego banku krajowego
odpowiadające powyższym cechom, utworzone na terytorium innego niż Rzeczpospolita
Polska państwa, uważa się za jeden oddział,
20
oddział banku zagranicznego - jednostkę organizacyjną banku zagranicznego wykonującą
w jego imieniu i na jego rzecz wszystkie lub niektóre czynności wynikające z zezwolenia
udzielonego temu bankowi, przy czym wszystkie jednostki organizacyjne danego banku
zagranicznego odpowiadające powyższym cechom, utworzone na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej, uważa się za jeden oddział,
21
działalność transgraniczna - wykonywanie przez instytucję kredytową na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej lub przez bank krajowy na terytorium państwa goszczącego
wszystkich lub niektórych czynności w zakresie wynikającym z udzielonego zezwolenia,
bez uczestnictwa oddziału tej instytucji lub banku,
22
państwo macierzyste - państwo członkowskie, w którym dana instytucja kredytowa uzyskała
zezwolenie na wykonywanie działalności i na terenie którego ma swoją siedzibę,
23
państwo goszczące - państwo członkowskie, na terytorium którego bank krajowy wykonuje
lub zamierza wykonywać działalność,
24
instytucja pośrednicząca - bank lub inną instytucję uczestniczącą w wykonywaniu przelewów
transgranicznych, niebędącą bankiem zleceniodawcy ani bankiem beneficjenta.
5.
1.
Czynnościami bankowymi są
1)
przyjmowanie wkładów pieniężnych płatnych na żądanie lub z nadejściem oznaczonego
terminu oraz prowadzenie rachunków tych wkładów,
2)
prowadzenie innych rachunków bankowych,
3)
udzielanie kredytów,
4
udzielanie i potwierdzanie gwarancji bankowych oraz otwieranie akredytyw,
5)
emitowanie bankowych papierów wartościowych,
6)
przeprowadzanie bankowych rozliczeń pieniężnych,
6a
wydawanie, rozliczanie i umarzanie pieniądza elektronicznego,
7)
wykonywanie innych czynności przewidzianych wyłącznie dla banku w odrębnych ustawach.
2.
Czynnościami bankowymi są również następujące czynności, o ile są one wykonywane przez
banki
1
udzielanie pożyczek pieniężnych oraz pożyczek i kredytów konsumenckich w rozumieniu
przepisów odrębnej ustawy,
2
operacje czekowe i wekslowe oraz operacje, których przedmiotem są warranty,
3)
wydawanie kart płatniczych oraz wykonywanie operacji przy ich użyciu,
4)
terminowe operacje finansowe,
5)
nabywanie i zbywanie wierzytelności pieniężnych,
6)
przechowywanie przedmiotów i papierów wartościowych oraz udostępnianie skrytek sejfowych,
7)
wykonywanie czynności obrotu dewizowego,
8
udzielanie i potwierdzanie poręczeń,
9)
wykonywanie czynności zleconych, związanych z emisją papierów wartościowych.
3
Wydawanie, rozliczanie i umarzanie pieniądza elektronicznego oraz dokonywanie płatności
z jego użyciem określają odrębne przepisy.
4
Działalność gospodarcza, której przedmiotem są czynności, o których mowa w ust. 1,
może być wykonywana wyłącznie przez banki, z zastrzeżeniem ust. 5.
5
Jednostki organizacyjne inne niż banki mogą wykonywać czynności, o których mowa w
ust. 1, jeżeli przepisy odrębnych ustaw uprawniają je do tego.
6
Poza wykonywaniem czynności bankowych, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2, banki mogą
1)
obejmować lub nabywać akcje i prawa z akcji, udziały innej osoby prawnej i jednostki
uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych,
2)
zaciągać zobowiązania związane z emisją papierów wartościowych,
3)
dokonywać obrotu papierami wartościowymi,
4)
dokonywać, na warunkach uzgodnionych z dłużnikiem, zamiany wierzytelności na składniki
majątku dłużnika, z tym że bank jest obowiązany do ich sprzedaży w okresie nie dłuższym
niż 3 lata od daty nabycia,
5)
nabywać i zbywać nieruchomości,
6)
świadczyć usługi konsultacyjno-doradcze w sprawach finansowych,
6a
świadczyć usługi certyfikacyjne w rozumieniu przepisów o podpisie elektronicznym,
z wyłączeniem wydawania certyfikatów kwalifikowanych wykorzystywanych przez banki
w czynnościach, których są stronami,
7)
świadczyć inne usługi finansowe,
8)
wykonywać inne czynności, jeżeli przepisy odrębnych ustaw uprawniają je do tego.
7
1.
Oświadczenia woli składane w związku z dokonywaniem czynności bankowych mogą być wyrażone
za pomocą elektronicznych nośników informacji.
2.
Dokumenty związane z czynnościami bankowymi mogą być sporządzane na elektronicznych
nośnikach informacji, jeżeli dokumenty te będą w sposób należyty utworzone, utrwalone,
przechowywane i zabezpieczone. Usługi związane z zabezpieczeniem tych dokumentów mogą
być wykonywane przez banki i spółki tworzone przez banki i inne podmioty.
3.
Jeżeli ustawa zastrzega dla czynności prawnej formę pisemną, uznaje się, że czynność
dokonana w formie, o której mowa w ust. 1, spełnia wymagania formy pisemnej także
wtedy, gdy forma pisemna została zastrzeżona pod rygorem nieważności.
4
Prezes Narodowego Banku Polskiego określa, w drodze zarządzenia, zasady tworzenia,
utrwalania, przechowywania i zabezpieczania dokumentów bankowych, o których mowa w
ust. 2.
4
Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, po zasięgnięciu opinii Prezesa Narodowego
Banku Polskiego, zasady tworzenia, utrwalania, przechowywania i zabezpieczania, w
tym przy zastosowaniu podpisu elektronicznego, dokumentów bankowych, o których mowa
w ust. 2.
8.
Bank jest obowiązany do utrzymywania płynności płatniczej dostosowanej do rozmiarów
i rodzaju prowadzonej działalności.
9.
W bankach działa kontrola wewnętrzna, która sprawdza legalność i prawidłowość działalności
prowadzonej przez bank oraz prawidłowość i rzetelność składanych sprawozdań i informacji.
10
Kontrola wewnętrzna w bankach spółdzielczych zrzeszonych w bankach zrzeszających może
być wykonywana przez bank zrzeszający na zasadach określonych w umowie zrzeszenia.
11.
1
Przewidziane w ustawie zezwolenia, zgody i upoważnienia udzielane są w drodze decyzji
właściwych organów.
2
Przy wydawaniu decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie.
3
Decyzje Komisji Nadzoru Bankowego i Prezesa Narodowego Banku Polskiego mają moc ostatecznych
decyzji administracyjnych. Art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie, stosuje się odpowiednio.
4.
O ile ustawa nie stanowi inaczej, termin na wydawanie opinii, o których w ustawie
mowa, wynosi 30 dni.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2001 r., z wyjątkiem przepisów art. 2b ust.
2 i 3 ustawy zmienianej w art. 1, które wchodzą w życie z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą
Polską członkostwa w Unii Europejskiej.
Do czasu wydania przepisów wykonawczych na podstawie przepisów ustawy, o której mowa
w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, zachowują moc dotychczasowe przepisy
wykonawcze, o ile nie są z nią sprzeczne.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt
4, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2001 r.
1.
Do wydanych zgód Prezesa Narodowego Banku Polskiego oraz zezwoleń Komisji Nadzoru
Bankowego na nabycie lub objęcie akcji bądź praw z akcji, na podstawie obowiązujących
przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przepisów, stosuje się przepisy dotyczące
zezwoleń Komisji Nadzoru Bankowego na wykonywanie prawa głosu na walnym zgromadzeniu
akcjonariuszy banku. 2. Do wniosków o wydanie przez Komisję Nadzoru Bankowego zezwolenia
na nabycie lub objęcie akcji bądź praw z akcji złożonych przed dniem wejścia w życie
ustawy stosuje się przepisy niniejszej ustawy.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.
1.
Upoważnia się Narodowy Bank Polski do przekazania nieodpłatnie - do dnia 31 stycznia
2003 r. - Bankowi Gospodarstwa Krajowego niektórych jednostek organizacyjnych Narodowego
Banku Polskiego lub ich zorganizowanej części.
2.
Wykaz jednostek organizacyjnych Narodowego Banku Polskiego lub ich zorganizowanych
części, o których mowa w ust. 1, wraz ze wskazaniem składników majątkowych podlegających
przekazaniu, określa umowa między Narodowym Bankiem Polskim a Bankiem Gospodarstwa
Krajowego.
3.
Pracownicy jednostek organizacyjnych Narodowego Banku Polskiego lub pracownicy, którzy
wykonują pracę w ich zorganizowanych częściach podlegających przekazaniu, stają się
z mocy prawa pracownikami Banku Gospodarstwa Krajowego od dnia określonego w umowie,
o której mowa w ust. 2. Do pracowników tych stosuje się przepis art. 23.
4.
Wartość przejętych składników majątkowych jednostek organizacyjnych Narodowego Banku
Polskiego lub ich zorganizowanych części zwiększa fundusz statutowy Banku Gospodarstwa
Krajowego.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisów
1)
art. 1 pkt 28, pkt 44, pkt 53 oraz art. 2, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia
2002 r.,
2)
art. 1 pkt 39, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2003 r.,
3)
art. 1 pkt 1, pkt 2 lit. a), pkt 19, pkt 24 w zakresie dotyczącym art. 63g oraz pkt
51, pkt 52 i pkt 58 lit. b), które wchodzą w życie z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą
Polską członkostwa w Unii Europejskiej.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2002 r.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt
11 i 12 w zakresie dotyczącym art. 20 ust. 1 oraz ust. 3-14, które wchodzą w życie
po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.
Banki mogą być tworzone jako banki państwowe, banki spółdzielcze lub banki w formie
spółek akcyjnych.
1.
Założycielami banku w formie spółki akcyjnej mogą być osoby prawne i osoby fizyczne,
z tym że założycieli nie może być mniej niż 3.
2.
Założycielami banku spółdzielczego mogą być tylko osoby fizyczne w liczbie wymaganej
dla założenia spółdzielni, określonej ustawą z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze
(Dz. U. z 1995 r. Nr 54, poz. 288 i Nr 133, poz. 654, z 1996 r. Nr 5, poz. 32, Nr 24, poz. 110 i Nr 43, poz. 189, z 1997 r. Nr 32, poz. 183, Nr 111, poz. 723 i Nr 121, poz. 769 i 770, z 1999 r. Nr 40, poz. 399, Nr 60, poz. 636, Nr 77, poz. 874 i Nr 99, poz. 1151 oraz z 2001 r. Nr 4, poz. 27, Nr 54, poz. 572 i Nr 69, poz. 724).
3.
Przepis ust. 1 nie ma zastosowania do banku, którego założycielem jest bank krajowy
lub bank zagraniczny.
Zarząd banku działa i wykonuje swoje funkcje w siedzibie określonej w statucie banku.
1.
Bank państwowy może być utworzony przez Radę Ministrów w drodze rozporządzenia, na
wniosek Ministra Skarbu Państwa
2.
Rozporządzenie Rady Ministrów o utworzeniu banku państwowego określa nazwę, siedzibę,
przedmiot i zakres działania banku, jego fundusze statutowe, w tym środki wydzielone
z majątku Skarbu Państwa, które stają się majątkiem banku.
3.
Bank państwowy nie podlega wpisowi do rejestru przedsiębiorstw państwowych
1.
Organami banku państwowego są rada nadzorcza i zarząd.
2.
Członkowie zarządów lub rad nadzorczych nie mogą zajmować się działalnością konkurencyjną.
W szczególności nie mogą być członkami zarządu lub rady nadzorczej innego banku, chyba
że bank państwowy jest akcjonariuszem tego banku.
1.
Radę nadzorczą powołuje się na okres 3 lat spośród osób posiadających odpowiednie
kwalifikacje z zakresu finansów. Przewodniczącego rady nadzorczej powołuje i odwołuje
Prezes Rady Ministrów na wniosek Ministra Skarbu Państwa
2.
Członkowie rady są powoływani przez Ministra Skarbu Państwa
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem
1)
art. 1 pkt 2, 3, 4 i 6 lit. b), które wchodzą w życie z mocą obowiązującą od dnia
1 stycznia 1999 r.,
2)
art. 1 pkt 1 lit. a) pierwsze, drugie i trzecie tiret, pkt 5, 11 lit. a)-b) i f)-h)
i pkt 18 lit. a)-c) oraz art. 5 i 8, które wchodzą w życie po upływie 3 miesięcy od
dnia wejścia w życie ustawy.
1.
Prezesa zarządu banku państwowego powołuje i odwołuje rada nadzorcza.
2.
Pozostałych członków zarządu banku powołuje i odwołuje rada nadzorcza, na wniosek
prezesa zarządu banku.
3.
Powołanie prezesa zarządu oraz jednego członka zarządu następuje za zgodą Komisji
Nadzoru Bankowego. Przepisy art. 22 stosuje się odpowiednio.
1.
Rada nadzorcza sprawuje nadzór nad działalnością banku państwowego, zatwierdza przedstawione
przez Zarząd sprawozdanie finansowe oraz podział zysku i sposób pokrycia strat, a
także przyjmuje sprawozdania z działalności banku, udziela zarządowi banku zaleceń
oraz może zawieszać w czynnościach członków zarządu banku.
2.
Z zastrzeżeniem ust. 1, zarząd banku rozpatruje sprawy dotyczące działalności banku
oraz podejmuje w tych sprawach uchwały, których wykonanie zapewnia prezes zarządu
banku.
3.
Rada nadzorcza uchyla uchwałę zarządu banku w razie stwierdzenia jej niezgodności
z przepisami prawa lub statutem banku.
4.
Prezes zarządu banku państwowego reprezentuje bank, przewodniczy zarządowi banku oraz
organizuje działalność banku.
5.
Szczegółowy zakres działania rady nadzorczej i zarządu oraz osoby uprawnione do reprezentowania
banku określa statut banku państwowego.
Statut bankowi państwowemu nadaje, w drodze rozporządzenia, Minister Skarbu PaństwaMinistrem Finansów
1
Bank spółdzielczy może być utworzony, z zachowaniem trybu określonego przepisami ustawy
- Prawo spółdzielcze, na podstawie zezwolenia Komisji Nadzoru Bankowego, wydanego
w uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych na wniosek założycieli,
z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r. o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu
się i bankach zrzeszających
(Dz. U. Nr 119, poz. 1252 i z 2001 r. Nr 111, poz. 1195); przepisy art. 30-38 stosuje się odpowiednio.
2.
Statut banku spółdzielczego pod rygorem nieważności powinien być sporządzony w formie
aktu notarialnego.
1.
Bank w formie spółki akcyjnej może być utworzony na podstawie zezwolenia Komisji Nadzoru
Bankowego.
2.
Do utworzenia i działalności banku, o którym mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu spółek handlowych w zakresie, w jakim nie pozostają one w sprzeczności z przepisami ustawy.
1.
Funkcję organu nadzoru pełni rada nadzorcza, składająca się co najmniej z 5 osób wybieranych
przez walne zgromadzenie akcjonariuszy. Bank obowiązany jest informować Komisję Nadzoru
Bankowego o składzie rady nadzorczej.
2.
Zarząd banku składa się co najmniej z 3 osób.
3.
Powołanie 2 członków zarządu banku, w tym prezesa, następuje za zgodą Komisji Nadzoru
Bankowego. Z wnioskiem o wyrażenie zgody występuje rada nadzorcza.
4.
Rada nadzorcza informuje Komisję Nadzoru Bankowego o pozostałych osobach ze składu
zarządu banku i o zmianach w składzie zarządu.
5.
Komisja Nadzoru Bankowego może zażądać informacji i dokumentów dotyczących osób wymienionych
w ust. 3 i 4, w zakresie niezbędnym do wyrażenia zgody, o której mowa w ust. 3.
6.
Komisja Nadzoru Bankowego odmawia wyrażenia zgody na powołanie osób, o których mowa
w ust. 3, jeżeli
1)
były karane za przestępstwa z winy umyślnej,
2)
prowadzone jest przeciwko nim postępowanie karne lub karne skarbowe.
7.
Komisja Nadzoru Bankowego może odmówić wyrażenia zgody na powołanie osób, o których
mowa w ust. 3, jeżeli
1)
w poprzednich miejscach pracy spowodowały udokumentowane straty majątkowe,
2)
nie spełniają wymagań określonych w art. 30 ust. 1 pkt 2 i 3.
8.
Jeżeli powołanie członków zarządu, w tym prezesa, dotyczy powołania tych samych osób
na kolejną kadencję, przepisu ust. 3 nie stosuje się, o ile w stosunku do nich nie
zachodzą przestanki określone w ust. 6 i 7.
Bank w formie spółki akcyjnej może być utworzony również przez osoby zagraniczne albo
z udziałem osób zagranicznych.
Wkłady pieniężne osób zagranicznych do kapitału założycielskiego banku są wnoszone
w złotych.
1.
Osoba zamierzająca bezpośrednio lub pośrednio objąć lub nabyć akcje banku obowiązana
jest wystąpić każdorazowo z wnioskiem o wydanie przez Komisję Nadzoru Bankowego zezwolenia
na wykonywanie prawa głosu na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy banku, jeżeli w wyniku
objęcia lub nabycia akcji uzyskałaby prawo do wykonywania ponad 10%, 20%, 25%, 33%,
50%, 66% i 75% głosów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy banku.
2.
Obowiązek uzyskania zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, dotyczy także osoby, która
po uzyskaniu zezwolenia Komisji Nadzoru Bankowego na wykonywanie prawa głosu na walnym
zgromadzeniu akcjonariuszy banku na poziomie określonym w zezwoleniu, w wyniku zbycia
akcji lub z innej przyczyny, utraciła prawo do wykonywania prawa głosu na tym poziomie.
3.
Komisja Nadzoru Bankowego udzielając zezwolenia może określić w jego treści warunek,
że nieprzekroczenie określonego progu liczby głosów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy
banku w terminie wskazanym w zezwoleniu powoduje jego wygaśnięcie.
4.
Osoba, która objęła lub nabyta akcje banku, jest obowiązana niezwłocznie powiadomić
o tym bank, którego akcje nabyła lub objęta, jeżeli stanowią one wraz z akcjami objętymi
lub nabytymi wcześniej pakiet uprawniający do wykonywania ponad 5% głosów na walnym
zgromadzeniu akcjonariuszy banku. Bank przesyła Komisji Nadzoru Bankowego powiadomienie
w terminie 14 dni od daty jego otrzymania.
5.
Komisja Nadzoru Bankowego może odmówić udzielenia zezwolenia, jeżeli wpływ osoby zamierzającej
objąć lub nabyć akcje może okazać się niekorzystny dla ostrożnego i stabilnego zarządzania
bankiem lub gdy środki przeznaczone na nabycie akcji pochodzą z pożyczki, kredytu
lub źródeł nieudokumentowanych, lub gdy przepisy prawa obowiązujące w miejscu siedziby
lub zamieszkania tej osoby uniemożliwiają Komisji Nadzoru Bankowego wykonywanie efektywnego
nadzoru.
6.
Przepisy ust. 1, 2, 4 i 5 stosuje się odpowiednio do sytuacji, w których następuje
zmiana w liczbie głosów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy banku w wyniku zmiany
statutu banku lub w następstwie wygaśnięcia uprzywilejowania akcji. Akcjonariusz występuje
z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, do Komisji Nadzoru Bankowego w terminie 30 dni
od przekazania mu przez bank informacji o zmianie statutu lub wygaśnięcia uprzywilejowania
akcji.
7.
Osoba zamierzająca zbyć pakiet akcji
1)
uprawniający do wykonywania ponad 10% głosów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy
banku,
2)
w wyniku zbycia którego pozostały w jej posiadaniu pakiet akcji będzie uprawniał do
wykonywania mniej niż 10%, 20%, 25%, 33%, 50%, 66% i 75% głosów na walnym zgromadzeniu
akcjonariuszy banku
obowiązana jest powiadomić o swoim zamiarze Komisję Nadzoru Bankowego.
1.
Osoba, która objęta lub nabyta akcje bez zezwolenia, o którym mowa w art. 25 ust.
1, ma prawo do wykonywania 5% głosów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy banku albo,
z zastrzeżeniem art. 25 ust. 2, do takiej liczby głosów, która wynika z wcześniej
uzyskanego zezwolenia.
2.
Uchwała walnego zgromadzenia akcjonariuszy banku powzięta z naruszeniem ust. 1 jest
nieważna.
1.
Komisja Nadzoru Bankowego może cofnąć zezwolenie, o którym mowa w art. 25 ust. 1,
2 i 6, wyznaczając jednocześnie termin do sprzedaży akcji, jeżeli wpływ osoby, która
bezpośrednio objęła lub nabyła akcje banku, może okazać się niekorzystny dla ostrożnego
i stabilnego zarządzania bankiem lub jeżeli przepisy prawa obowiązujące w miejscu
siedziby lub zamieszkania tej osoby uniemożliwiają Komisji Nadzoru Bankowego wykonywanie
efektywnego nadzoru.
2.
W przypadku cofnięcia zezwolenia akcjonariusz ma prawo do wykonywania 5% głosów na
walnym zgromadzeniu akcjonariuszy banku, bez względu na liczbę posiadanych akcji.
3.
Uchwała walnego zgromadzenia akcjonariuszy banku powzięta z naruszeniem ust. 2 jest
nieważna.
Obowiązek powiadomienia, określony w art. 25 ust. 4 i 7, stosuje się odpowiednio w
przypadku nabycia lub zbycia obligacji zamiennych na akcje banku, kwitów depozytowych
w rozumieniu art. 96 ustawy, o której mowa w art. 4 pkt 8, jak również innych papierów
wartościowych, z których wynika prawo lub obowiązek nabycia akcji banku.
1
Nabycie lub posiadanie akcji przez podmiot zależny uważa się za nabycie lub posiadanie
akcji przez podmiot dominujący.
2
Przepisy niniejszej ustawy nie naruszają przepisów rozdziału 9 ustawy, o której mowa
w art. 4 pkt 8.
1
Akcje banków są akcjami imiennymi, z wyjątkiem akcji dopuszczonych do obrotu publicznego.
W okresie roku, licząc od daty wpisania banku do rejestru przedsiębiorców, zbycie
akcji imiennych przez akcjonariuszy wymaga zezwolenia Komisji Nadzoru Bankowego.
2.
W razie uchylenia decyzji wyrażającej zgodę na wprowadzenie akcji banku do obrotu
publicznego, akcje banku na okaziciela podlegają zamianie na akcje imienne.
3.
Zamianie na akcje imienne podlegają również akcje banku na okaziciela, które nie są
przedmiotem publicznego obrotu papierami wartościowymi.
3.
Banki zachowują dotychczasowe uprawnienia do dokonywania określonych czynności obrotu
dewizowego, nabyte w drodze upoważnień udzielonych im przed dniem wejścia w życie
ustawy, z tym że Prezes Narodowego Banku Polskiego, w terminie sześciu miesięcy od
dnia ogłoszenia ustawy, dostosuje do jej przepisów treść udzielonych bankom upoważnień.
Podmiot zagraniczny jako akcjonariusz banku ma prawo, po opłaceniu należnych podatków
i opłat, do zakupu waluty obcej w banku upoważnionym do jej skupu i przekazania jej
za granicę bez odrębnego zezwolenia dewizowego za
1)
kwoty uzyskane z tytułu uczestnictwa w zysku banku na podstawie zaświadczenia wydanego
przez bank po zatwierdzeniu, zgodnie z odrębnymi przepisami, sprawozdania finansowego
spółki,
2)
kwoty uzyskane ze sprzedaży albo umorzenia akcji banku, objętych lub nabytych zgodnie
z art. 25,
3)
należne mu kwoty w razie likwidacji banku,
4)
kwoty uzyskane jako odszkodowanie, z tytułu wywłaszczenia lub zastosowania innych
środków wywołujących skutki równoznaczne z wywłaszczeniem.
1.
Utworzenie banku może nastąpić, jeżeli
1)
zostało zapewnione wyposażenie banku w
a)
fundusze własne, których wielkość powinna być dostosowana do rodzaju czynności bankowych
przewidzianych do wykonywania i rozmiaru zamierzonej działalności, z tym że jeden
założyciel oraz grupa założycieli, pozostających w stosunku dominacji i zależności,
może wnieść wkład pieniężny w kwocie nieprzekraczającej potowy kapitału założycielskiego,
z zastrzeżeniem art. 13 ust. 3,
b)
pomieszczenia posiadające odpowiednie urządzenia techniczne, należycie zabezpieczające
przechowywane w banku wartości, z uwzględnieniem zakresu i rodzaju prowadzonej działalności
bankowej,
2
założyciele oraz osoby przewidziane do objęcia w banku stanowisk członków zarządu
dają rękojmię ostrożnego i stabilnego zarządzania bankiem,
3
co najmniej dwie osoby przewidziane do objęcia w banku stanowisk członków zarządu
posiadają wykształcenie i doświadczenie zawodowe niezbędne do kierowania bankiem,
a w przypadku obywateli innych państw również potwierdzoną znajomość języka polskiego,
4)
przedstawiony przez założycieli plan działalności banku na okres co najmniej trzyletni
wskazuje, że działalność ta będzie bezpieczna dla środków pieniężnych gromadzonych
w banku.
2.
Część kapitału założycielskiego może być wniesiona w formie wkładów niepieniężnych
w postaci wyposażenia i nieruchomości, jeśli będą one bezpośrednio przydatne w prowadzeniu
działalności bankowej, z tym że kapitał założycielski wnoszony w formie pieniężnej
nie może być niższy od kwoty określonej w art. 32 ust. 1, a wartość wnoszonych wkładów
niepieniężnych nie może przekraczać 15% kapitału założycielskiego.
3.
(skreślony).
4
Komisja Nadzoru Bankowego może w szczególnie uzasadnionych przypadkach wyrazić zgodę
na przekroczenie limitu, o którym mowa w ust. 2.
5.
Kapitał założycielski banku nie może pochodzić z pożyczki lub kredytu, lub źródeł
nieudokumentowanych.
1.
Wniosek do Komisji Nadzoru Bankowego o wydanie zezwolenia na utworzenie banku powinien
zawierać
1)
określenie nazwy i siedziby banku,
2)
określenie czynności bankowych, do których wykonywania bank ma być upoważniony, oraz
dane o przedmiocie i zakresie zamierzonej działalności,
3)
dane dotyczące
a)
założycieli i osób przewidzianych do objęcia w banku stanowisk członków zarządu,
b)
kapitału założycielskiego.
2.
Do wniosku załącza się
1)
projekt statutu banku,
2)
program działalności i plan finansowy banku na okres co najmniej trzyletni,
3)
dokumenty dotyczące założycieli i ich sytuacji finansowej, wymagane przez Komisję
Nadzoru Bankowego,
4)
opinię właściwych władz nadzorczych kraju siedziby wnioskodawcy, jeżeli założycielem
jest bank zagraniczny.
3.
Projekt statutu banku określa w szczególności
1)
jego nazwę, która powinna zawierać wyraz „bank” i odróżniać się od nazwy innych banków
oraz wskazywać, czy jest to bank państwowy, bank w formie spółki akcyjnej czy bank
spółdzielczy,
2)
siedzibę banku, przedmiot działania i zakres jego działalności,
3)
organy i organizację banku oraz zasady składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków
majątkowych,
4)
zasady sprawowania kontroli wewnętrznej,
5)
fundusze własne oraz zasady gospodarki finansowej.
4.
Jeżeli z wnioskiem o wydanie zezwolenia na utworzenie banku występuje więcej niż 10
założycieli, są oni obowiązani ustanowić 1-3 pełnomocników, którzy będą ich reprezentować
wobec Komisji Nadzoru Bankowego w okresie poprzedzającym wydanie zezwolenia na utworzenie
banku. Pełnomocnictwo powinno być sporządzone w formie aktu notarialnego.
1.
Bankowi Unii Gospodarczej S.A. w Warszawie oraz Gospodarczemu Bankowi Południowo-Zachodniemu
S.A. we Wrocławiu, niezależnie od uprawnień określonych w umowie zrzeszenia zawartej
na podstawie przepisów Prawa bankowego, przysługują w stosunku do zrzeszonych w nich
banków spółdzielczych uprawnienia i obowiązki wynikające z art. 4, art. 5 ust. 2,
art. 6, art. 8 ust. 1 oraz art. 15 ust. 4.
2.
Banki, o których mowa w ust. 1, mogą wyrazić zgodę na rozszerzenie obszaru działania
zrzeszonego banku spółdzielczego do granic regionu określonego w trybie art. 30 ust.
2 i 3.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 30,
który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r.
1.
Wnoszony przez założycieli banku kapitał założycielski, z zastrzeżeniem ust. 2, nie
może być niższy od równowartości w złotych 5 000 000 euro przeliczonej według kursu
średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski, obowiązującego w dniu wydania zezwolenia
na utworzenie banku.
2.
W przypadku banków spółdzielczych, których założyciele wyrazili zamiar zawarcia umowy
zrzeszenia, na podstawie ustawy wymienionej w art. 20 ust. 1, kapitał założycielski
nie może być niższy od równowartości w złotych 1 000 000 euro przeliczonej według
kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski, obowiązującego w dniu wydania
zezwolenia na utworzenie banku.
3.
Kapitał założycielski banku wnoszony w formie pieniężnej musi być wpłacony przez założycieli
w walucie polskiej na rachunek bankowy w banku krajowym, otwarty w celu dokonania
wpłat na kapitał założycielski banku.
4.
Pokrycie pełnej kwoty kapitału założycielskiego banku w formie spółki akcyjnej oraz
banku spółdzielczego powinno być dokonane przed wpisaniem banku do właściwego rejestru.
5.
Wpłata kapitału założycielskiego banku państwowego, jak również wydzielenie z majątku
Skarbu Państwa innych środków na pokrycie kapitału założycielskiego powinno nastąpić
przed złożeniem przez bank państwowy do Komisji Nadzoru Bankowego wniosku o zezwolenie
na rozpoczęcie działalności.
1.
Komisja Nadzoru Bankowego
1)
wzywa założycieli do uzupełnienia wniosku, jeżeli nie odpowiada on wymaganiom określonym
w art. 31, oraz może zażądać uzupełniających danych lub dokumentów dotyczących w szczególności
założycieli i osób przewidzianych do objęcia w banku stanowisk członków zarządu, w
tym informacji o ich sytuacji majątkowej i rodzinnej, jeżeli informacje te są niezbędne
do podjęcia decyzji o wydaniu zezwolenia na utworzenie banku,
2)
w terminie nieprzekraczającym 3 miesięcy od daty otrzymania wniosku lub jego uzupełnienia
- wydaje decyzję w przedmiocie zezwolenia na utworzenie banku.
2.
Komisja Nadzoru Bankowego w uzasadnionych przypadkach może przedłużyć do 6 miesięcy
termin wydania decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 2, informując o tym założycieli
przed upływem terminu 3 miesięcy od daty otrzymania wniosku lub jego uzupełnienia.
1.
W zezwoleniu na utworzenie banku Komisja Nadzoru Bankowego określa: nazwę banku, jego
siedzibę, nazwy (nazwiska) założycieli i obejmowane przez nich akcje, wysokość kapitału
założycielskiego, czynności bankowe, do których wykonywania bank jest upoważniony,
oraz warunki, po których spełnieniu Komisja Nadzoru Bankowego zezwoli na rozpoczęcie
przez bank działalności, a także zatwierdza projekt statutu banku.
2
Statut banku powinien być zgodny z zezwoleniem na utworzenie banku. Zmiana statutu
wymaga zezwolenia Komisji Nadzoru Bankowego, jeżeli dotyczy spraw, o których mowa
w ust. 1, a także przedmiotu i terytorialnego zakresu działania banku, uprawnień do
reprezentowania, wysokości kapitału lub uprzywilejowania akcji co do prawa głosu.
3.
Do wniosku o wydanie zezwolenia na zmianę statutu banku przepis art. 33 stosuje się
odpowiednio.
Komisja Nadzoru Bankowego może być uczestnikiem w postępowaniu rejestrowym dotyczącym
banku.
1.
Bank może rozpocząć działalność po uzyskaniu zezwolenia Komisji Nadzoru Bankowego.
2.
Z wnioskiem o wydanie zezwolenia na rozpoczęcie przez bank działalności występuje
zarząd banku.
3.
Zezwolenie na rozpoczęcie przez bank działalności wydaje się po stwierdzeniu, że bank
1)
jest należycie przygotowany organizacyjnie do rozpoczęcia działalności,
2)
zgromadził w całości kapitał założycielski,
3)
dysponuje odpowiednimi warunkami do przechowywania środków pieniężnych i innych wartości,
z uwzględnieniem zakresu i rodzaju prowadzonej działalności bankowej,
4)
spełnia inne warunki określone w decyzji o wydaniu zezwolenia na utworzenie banku.
Komisja Nadzoru Bankowego odmawia wydania zezwolenia na utworzenie banku lub na zmianę
jego statutu, jeżeli nie zostały spełnione wymagania obowiązujące przy tworzeniu banków
lub zamierzona działalność banku naruszałaby przepisy prawa, interesy klientów albo
nie gwarantowałaby bezpieczeństwa gromadzonych w banku środków lub gdy przepisy prawa
obowiązujące w miejscu siedziby lub zamieszkania założyciela lub jego powiązania z
innymi podmiotami mogłyby uniemożliwić skuteczne sprawowanie nadzoru nad bankiem.
Zezwolenia, o których mowa w art. 34 ust. 1 i w art. 36 ust. 1, tracą moc, jeżeli
w terminie roku od wydania zezwolenia na utworzenie banku nie rozpoczął on działalności.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 maja 2002 r., z wyjątkiem art. 2, który wchodzi w
życie z dniem 30 kwietnia 2002 r., i art. 29, który wchodzi w życie z dniem 5 czerwca
2002 r.
1
Utworzenie za granicą banku przez bank krajowy, jak również utworzenie oddziału banku
krajowego za granicą, z zastrzeżeniem art. 48a-48g, wymaga zezwolenia Komisji Nadzoru
Bankowego.
2
Wniosek o utworzenie za granicą banku powinien zawierać
1)
określenie nazwy, siedziby i formy organizacyjnej banku,
2)
dane dotyczące założycieli i kapitału założycielskiego.
3.
Do wniosku załącza się
1
projekt statutu oraz uzasadnienie utworzenia banku za granicą,
2)
program działalności i plan finansowy banku na okres co najmniej trzyletni,
3)
informacje o przepisach prawnych obowiązujących w państwie przyjmującym w zakresie
a)
zezwoleń na podjęcie działalności przez bank,
b)
przepisów podatkowych dotyczących działalności banków,
c)
przepisów dotyczących transferu dewiz i nadzoru bankowego.
4
Wniosek o utworzenie oddziału banku za granicą powinien zawierać uzasadnienie utworzenia
oddziału banku za granicą i informacje określone w ust. 3 pkt 3 dotyczące odpowiednio
oddziałów banków.
1.
Utworzenie oddziału banku zagranicznego w kraju następuje na podstawie zezwolenia
Komisji Nadzoru Bankowego, wydanego po uzgodnieniu z Ministrem Finansów
2.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, powinien zawierać
1)
nazwę i siedzibę banku występującego z wnioskiem oraz charakterystykę jego działalności,
2)
rodzaje czynności bankowych, do których wykonywania ma być upoważniony oddział banku,
oraz siedzibę oddziału,
3)
wielkość funduszy przydzielonych do dyspozycji oddziału,
4)
dane dotyczące co najmniej 2 osób przewidzianych do objęcia w oddziale stanowisk dyrektora
lub jego zastępcy.
3.
Do wniosku załącza się zobowiązanie występującego z wnioskiem banku zagranicznego
o zaspokajaniu wszelkich roszczeń, jakie mogą powstać w stosunkach między oddziałem
i innymi podmiotami. Przepis art. 31 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
4.
W zezwoleniu na utworzenie oddziału banku zagranicznego w kraju Komisja Nadzoru Bankowego
ustala w szczególności siedzibę oddziału, rodzaj czynności bankowych, do których wykonywania
oddział jest upoważniony, oraz minimalną wysokość funduszy niezbędnych do działalności
oddziału.
5
Oddziały banków zagranicznych podlegają wpisowi do rejestru przedsiębiorców.
6
Do postępowania przy tworzeniu oddziału banku zagranicznego w kraju stosuje się odpowiednio
przepisy art. 32-38.
1.
Oddział banku zagranicznego jest obowiązany
1)
używać nazwy banku zagranicznego w języku państwa jego siedziby wraz z przetłumaczonym
na język polski określeniem formy prawnej banku oraz dodaniem wyrazów oddział w Polsce,
2)
prowadzić oddzielną rachunkowość w języku polskim, zgodnie z przepisami obowiązującymi
banki krajowe.
2.
Powołanie dyrektora i jednego z zastępców dyrektora oddziału banku zagranicznego następuje
za zgodą Komisji Nadzoru Bankowego. Z wnioskiem o wyrażenie zgody występuje bank zagraniczny.
Przepisy art. 22 stosuje się odpowiednio.
Do oddziałów banków zagranicznych, działających na terenie Rzeczypospolitej, stosuje
się przepisy prawa polskiego.
1.
Banki zagraniczne mogą otwierać w Polsce swoje przedstawicielstwa na podstawie zezwolenia
Komisji Nadzoru Bankowego wydanego, po uzgodnieniu z Ministrem Finansów
2.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, powinien zawierać
1)
określenie nazwy i siedziby banku oraz charakterystykę działalności prowadzonej przez
bank występujący z wnioskiem,
2)
określenie siedziby przedstawicielstwa i zakresu jego działania,
3)
informacje o kandydacie przewidzianym na stanowisko przedstawiciela banku.
3.
Do postępowania przy otwarciu przedstawicielstwa banku stosuje się odpowiednio przepisy
art. 33, art. 37 oraz art. 38.
4.
Przedstawicielstwo banku nie może wykonywać czynności bankowych.
Bank państwowy może być przekształcony w bank w formie spółki akcyjnej.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
Rada Ministrów na wniosek Ministra Skarbu Państwa
1)
przekształca bank państwowy w spółkę akcyjną z udziałem Skarbu Państwa,
2)
określa, w jakim zakresie majątek banku państwowego zostanie wniesiony do spółki akcyjnej
na pokrycie kapitału akcyjnego, w jakim zaś nastąpi zbycie tego majątku tworzonej
spółce z udziałem Skarbu Państwa.
Przekształcenie banku państwowego w spółkę akcyjną nie powoduje zmian w zakresie zawartych
przez bank umów i uprawnień z tytułu decyzji administracyjnych. Przekształcenie banku
następuje na podstawie bilansu sporządzonego na dzień przekształcenia. Z tym dniem
bank w formie spółki akcyjnej wchodzi we wszystkie prawa i obowiązki przekształcanego
banku państwowego.
W dniu uzyskania osobowości prawnej przez bank w formie spółki akcyjnej bank państwowy
ulega likwidacji, a jego organy ulegają rozwiązaniu.
W zakresie nieuregulowanym w ustawie, przy przekształceniu banku państwowego w bank
w formie spółki akcyjnej stosuje się określony w przepisach Kodeksu spółek handlowych tryb postępowania przy zawiązywaniu spółki akcyjnej, z wyłączeniem art. 312 i art.
336.
Przy zbywaniu osobom trzecim należących do Skarbu Państwa akcji banku powstałego w
wyniku przekształcenia banku państwowego stosuje się odpowiednie przepisy działów IV i V ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji
przedsiębiorstw państwowych
(Dz. U. Nr 118, poz. 561 i Nr 156, poz. 775, z 1997 r. Nr 32, poz. 184, Nr 98, poz. 603, Nr 106, poz. 673, Nr 121, poz. 770, Nr 137, poz. 926 i Nr 141, poz. 945, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, z 1999 r. Nr 40, poz. 400 i Nr 101, poz. 1178, z 2000 r. Nr 15, poz. 180, Nr 26, poz. 306, Nr 31, poz. 383, Nr 60, poz. 703, Nr 84, poz. 948 i Nr 122, poz. 1315, z 2001 r. Nr 63, poz. 637, Nr 72, poz. 745, Nr 76, poz. 807 i Nr 122, poz. 1320 oraz z 2002 r. Nr 25, poz. 253).
Bank krajowy może prowadzić działalność na terytorium państwa goszczącego poprzez
oddział lub w ramach działalności transgranicznej.
Bank krajowy może wykonywać na terytorium państwa goszczącego czynności wynikające
z zezwolenia, o którym mowa w art. 34 ust. 1.
1.
Bank krajowy, który zamierza utworzyć oddział na terytorium państwa goszczącego, zawiadamia
o tym w formie pisemnej Komisję Nadzoru Bankowego.
2.
Zawiadomienie, o którym mowa w ust. 1, powinno zawierać
1)
nazwę państwa goszczącego, na terytorium którego bank zamierza utworzyć oddział,
2)
nazwę oddziału,
3)
adres oddziału, pod którym możliwe będzie uzyskanie dokumentów dotyczących jego działalności,
4)
program działalności oddziału określający w szczególności czynności, jakie bank zamierza
wykonywać poprzez oddział, oraz opis struktury organizacyjnej oddziału,
5)
nazwiska osób przewidzianych do objęcia w oddziale stanowisk dyrektora oddziału i
jego zastępcy.
3.
Komisja Nadzoru Bankowego może żądać uzupełnienia zawiadomienia, o którym mowa w ust.
2, w zakresie określonym w ust. 2 pkt 2-5.
4.
W terminie trzech miesięcy od dnia otrzymania zawiadomienia lub jego uzupełnienia
Komisja Nadzoru Bankowego przesyła właściwym władzom nadzorczym państwa goszczącego
informacje, o których mowa w ust. 2, oraz informacje o kwocie funduszy własnych i
wysokości współczynnika wypłacalności banku, który zamierza utworzyć oddział. O fakcie
przesłania informacji do właściwych władz nadzorczych Komisja Nadzoru Bankowego powiadamia
zainteresowany bank.
1.
Komisja Nadzoru Bankowego odmawia przesłania informacji, o których mowa w art. 48c
ust. 4, w przypadku gdy
1)
nie zostały spełnione wymagania określone w art. 48c ust. 2,
2)
struktura organizacyjna banku lub jego sytuacja finansowa są nieadekwatne do zamierzonej
działalności,
3)
zamierzona działalność naruszałaby przepisy prawa,
4)
zamierzona działalność mogłaby okazać się niekorzystna dla ostrożnego i stabilnego
zarządzania bankiem.
2.
Komisja Nadzoru Bankowego przesyła zainteresowanemu bankowi decyzję odmowną w terminie
trzech miesięcy od dnia otrzymania zawiadomienia lub jego uzupełnienia.
O zamiarze dokonania zmiany w zakresie wskazanym w art. 48c ust. 2 pkt 2-4 bank krajowy
powiadamia, w formie pisemnej, Komisję Nadzoru Bankowego i właściwe władze nadzorcze
państwa goszczącego, najpóźniej na miesiąc przed dokonaniem tej zmiany. Przepisy art.
48c ust. 3 i 4 oraz art. 48d stosuje się odpowiednio.
1.
Bank krajowy, który zamierza prowadzić działalność transgraniczną, zawiadamia o tym
Komisję Nadzoru Bankowego. Zawiadomienie powinno wskazywać każdorazowo czynności wynikające
z udzielonego bankowi zezwolenia, jakie bank zamierza wykonywać.
2.
Komisja Nadzoru Bankowego przesyła zawiadomienie, o którym mowa w ust. 1, właściwym
władzom nadzorczym państwa goszczącego w terminie miesiąca od dnia jego otrzymania
i powiadamia o tym zainteresowany bank.
Komisja Nadzoru Bankowego niezwłocznie powiadamia właściwe władze nadzorcze państwa
goszczącego o utracie przez bank krajowy, prowadzący działalność na jego terytorium,
zezwolenia na jego utworzenie.
1.
Instytucja finansowa mająca siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej może
wykonywać na terytorium państwa goszczącego czynności, o których mowa w art. 5 ust.
2 i art. 6 pkt 1-4 i 6-8, w zakresie określonym w akcie prawnym o jej utworzeniu,
poprzez oddział lub w ramach działalności transgranicznej, pod warunkiem że
1)
jest podmiotem zależnym od co najmniej jednego banku krajowego podlegającego nadzorowi
skonsolidowanemu,
2)
podlega nadzorowi skonsolidowanemu,
3)
faktycznie prowadzi działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
4)
bank lub banki krajowe, o których mowa w pkt 1, dysponują prawem do wykonywania co
najmniej 90% głosów w organie stanowiącym danej instytucji finansowej,
5)
bank lub banki krajowe, o których mowa w pkt 1, spełniają określone w przepisach ustawy
wymogi dotyczące funduszy własnych, współczynnika wypłacalności, koncentracji wierzytelności,
płynności oraz ryzyka rynkowego,
6)
bank lub banki krajowe, o których mowa w pkt 1, po uprzednim uzyskaniu zgody Komisji
Nadzoru Bankowego, złożą poręczenie, w którym przyjmą solidarną odpowiedzialność za
zobowiązania zaciągnięte przez daną instytucję finansową.
2.
Spełnienie warunków określonych w ust. 1 podlega weryfikacji przez Komisję Nadzoru
Bankowego.
3.
Instytucja finansowa zawiadamia w formie pisemnej Komisję Nadzoru Bankowego o zamiarze
utworzenia oddziału lub prowadzenia działalności transgranicznej na terytorium państwa
goszczącego. Przepisy art. 48c ust. 2-4 i art. 48d-48f stosuje się odpowiednio, z
tym że Komisja Nadzoru Bankowego
1)
powiadamia właściwe władze nadzorcze państwa goszczącego o kwocie funduszy własnych
zależnej instytucji finansowej i o wysokości skonsolidowanego współczynnika wypłacalności
dominującego wobec niej banku lub banków, o których mowa w ust. 1 pkt 1,
2)
odmawia przestania informacji właściwym władzom nadzorczym także w przypadku, gdy
instytucja finansowa nie spełnia warunków, o których mowa w ust. 1.
4.
W przypadku gdy instytucja finansowa przestanie spełniać warunki, o których mowa w
ust. 1, Komisja Nadzoru Bankowego powiadamia o tym właściwe władze nadzorcze. Z chwilą
powiadomienia instytucja finansowa podlega ustawodawstwu państwa goszczącego.
Instytucja kredytowa może prowadzić działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
poprzez oddział lub w ramach działalności transgranicznej.
Instytucja kredytowa może wykonywać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej czynności
określone w art. 5 ust. 1 i 2 oraz art. 6 pkt 1-4 i 6-8 w zakresie wynikającym z zezwolenia
udzielonego przez właściwe władze nadzorcze państwa macierzystego.
1.
Do działalności instytucji kredytowych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stosuje
się przepisy prawa polskiego, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.
2.
Do oddziałów instytucji kredytowych przepisy art. 1-11, art. 40a ust. 1, art. 49-70,
art. 73-78a, art. 80-98, art. 101-112, art. 133 ust. 2 pkt 1 i ust. 3, art. 137, art.
138 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 3 pkt 1, 3 i 3a, art. 139 ust. 1 pkt 2 i 3, art. 141
i art. 171 ust. 4-7 stosuje się odpowiednio.
3.
W zakresie polityki pieniężnej prowadzonej przez Narodowy Bank Polski, do dnia przystąpienia
Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Gospodarczej i Walutowej, oddziały instytucji kredytowych
mają takie same prawa i obowiązki jak banki krajowe i oddziały banków zagranicznych.
1.
Oddział instytucji kredytowej może, z zastrzeżeniem ust. 2, rozpocząć działalność
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej najwcześniej po upływie dwóch miesięcy od
dnia otrzymania przez Komisję Nadzoru Bankowego od właściwych władz nadzorczych państwa
macierzystego następujących informacji
1)
nazwy i adresu oddziału na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pod którym możliwe
będzie uzyskanie dokumentów dotyczących jego działalności,
2)
programu działalności określającego w szczególności czynności, jakie instytucja kredytowa
zamierza wykonywać, oraz opisu struktury organizacyjnej oddziału,
3)
nazwisk osób przewidzianych do objęcia stanowisk dyrektora oddziału i jego zastępcy,
4)
wysokości kwoty funduszy własnych instytucji kredytowej i wysokości współczynnika
wypłacalności.
2.
W ciągu dwóch miesięcy od dnia otrzymania informacji, o których mowa w ust. 1, Komisja
Nadzoru Bankowego może wskazać warunki, które w interesie dobra ogólnego, w szczególności
w celu ochrony dóbr konsumenta, zapewnienia bezpieczeństwa obrotu gospodarczego lub
zapobieżenia naruszeniom prawa, oddział instytucji kredytowej musi spełniać przy prowadzeniu
działalności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
3.
O zamiarze dokonania zmiany w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-3, instytucja
kredytowa zawiadamia Komisję Nadzoru Bankowego najpóźniej w terminie miesiąca przed
dokonaniem takiej zmiany. Zmiany mają charakter wiążący od dnia otrzymania przez Komisję
Nadzoru Bankowego stosownego zawiadomienia od właściwych władz nadzorczych państwa
macierzystego. Przepisy ust. 2 stosuje się odpowiednio.
Instytucja kredytowa może rozpocząć działalność transgraniczną na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej po otrzymaniu przez Komisję Nadzoru Bankowego zawiadomienia od właściwych
władz nadzorczych państwa macierzystego, które określa rodzaje czynności, jakie instytucja
zamierza wykonywać.
Oddział instytucji kredytowej prowadzący działalność na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej jest obowiązany do przekazywania Narodowemu Bankowi Polskiemu okresowych
sprawozdań ze swej działalności w zakresie i trybie ustalonym na podstawie art. 23 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim
(Dz. U. Nr 140, poz. 938, z 1998 r. Nr 160, poz. 1063, z 2000 r. Nr 53, poz. 648, Nr 62, poz. 718 i Nr 119, poz. 1252 oraz z 2001 r. Nr 8, poz. 64, Nr 110, poz. 1189 i Nr 154, poz. 1784 i 1800).
Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem
1)
art. 3-6, art. 13 oraz art. 15, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia,
2)
art. 8 ust. 1, który wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2004 r.,
3)
art. 45 pkt 3 lit. b) w zakresie dotyczącym art. 106 ust. 4 i 5, który wchodzi w życie
z dniem 30 czerwca 2004 r.
1.
Banki prowadzą rachunki bankowe dla osób fizycznych i osób prawnych oraz dla jednostek
organizacyjnych niemających osobowości prawnej, o ile posiadają zdolność prawną.
2.
Rachunki bankowe są prowadzone w złotych i w walutach obcych.
3.
Bank swobodnie dysponuje powierzonymi środkami pieniężnymi, a w zamian dokłada wszelkich
starań w zakresie bezpieczeństwa powierzonych środków pieniężnych bankowi.
1.
W okresie do dnia 31 grudnia 1999 r. instytucje finansowe wymienione w art. 34a ust.
1-3 mogą wystąpić z wnioskiem do urzędu skarbowego, który zażądał przekazania informacji,
o ograniczenie ich zakresu.
2.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, składany jest w terminie 14 dni od dnia otrzymania
żądania i wymaga uzasadnienia.
3.
Urząd skarbowy w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku postanawia ostatecznie
o zakresie żądanych informacji.
1.
Banki mogą prowadzić w szczególności następujące rodzaje rachunków bankowych
1)
rachunki bieżące,
2)
rachunki pomocnicze,
3)
rachunki lokat terminowych,
4)
rachunki oszczędnościowe - wkłady oszczędnościowe.
2.
Rachunki oszczędnościowe są prowadzone dla osób fizycznych. Mogą być one również prowadzone
dla szkolnych kas oszczędnościowych i pracowniczych kas zapomogowo-pożyczkowych.
3.
Rachunki oszczędnościowe nie mogą być wykorzystywane przez ich posiadaczy do przeprowadzania
rozliczeń pieniężnych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
4
Ograniczenia, o którym mowa w ust. 3, nie stosuje się w przypadku opłacania składek
na ubezpieczenia społeczne oraz innych składek, do poboru których zobowiązany jest
Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Posiadacz rachunku bankowego dysponuje swobodnie środkami pieniężnymi zgromadzonymi
na rachunku. W umowie z bankiem mogą być zawarte postanowienia ograniczające swobodę
dysponowania tymi środkami.
Rachunek bankowy może być prowadzony dla kilku osób fizycznych (rachunek wspólny),
z których każda korzysta z uprawnień posiadacza rachunku w granicach określonych w
umowie.
Środki pieniężne na rachunku bankowym mogą być oprocentowane według stopy stałej lub
zmiennej w wysokości i na zasadach określonych w umowie. Do obliczania odsetek przyjmuje
się, że rok liczy 365 dni.
1.
Otwarcie rachunku bankowego następuje przez zawarcie z bankiem umowy na piśmie.
2.
Umowa rachunku bankowego powinna określać w szczególności
1)
strony umowy,
2)
rodzaj otwieranego rachunku,
3)
walutę, w jakiej rachunek jest prowadzony,
4)
czas, na jaki rachunek został otwarty,
5)
wysokość oprocentowania i warunki jego zmiany,
6)
sposób dysponowania środkami zgromadzonymi na rachunku,
7)
terminy wypłaty lub kapitalizacji odsetek,
8)
terminy realizacji zleceń posiadacza rachunku,
9)
zakres odpowiedzialności banku za terminowe i prawidłowe przeprowadzenie rozliczeń
pieniężnych oraz wysokość odszkodowania za przekroczenie terminu realizacji dyspozycji
posiadacza rachunku,
10)
tryb i warunki dokonywania zmian umowy,
11)
sposób i termin wypowiedzenia lub rozwiązania umowy rachunku,
12)
zasady rozwiązania umowy w razie niedokonywania na rachunku żadnych obrotów.
3
W umowie rachunku bankowego określa się ponadto wysokość prowizji i opłat za czynności
związane z prowadzeniem rachunku i warunki ich zmiany.
1.
Dowodem zawarcia umowy rachunku oszczędnościowego może być książeczka lub inny dokument
potwierdzający zawarcie umowy. W nazwie dokumentu należy użyć w odpowiednim przypadku
wyrazu „oszczędnościowy”.
2.
Dowód zawarcia umowy rachunku oszczędnościowego jest wystawiany jako dokument imienny.
1.
Środki pieniężne na rachunkach oszczędnościowych jednej osoby, niezależnie od liczby
zawartych umów, wolne są od zajęcia na podstawie sądowego lub administracyjnego tytułu
wykonawczego do wysokości trzykrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze
przedsiębiorstw, bez wypłat nagród z zysku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu
Statystycznego za okres bezpośrednio poprzedzający dzień wystawienia tytułu wykonawczego.
2
Skarb Państwa nie odpowiada za zobowiązania banków, z wyjątkiem zobowiązań, za które
przyjął odpowiedzialność z tytułu gwarancji lub poręczeń.
1.
W razie śmierci posiadacza rachunków oszczędnościowych, bank jest obowiązany wypłacić
z tych rachunków
1)
kwotę wydatkowaną na koszty pogrzebu posiadacza rachunku - osobie, która przedstawi
rachunki stwierdzające wysokość poniesionych przez nią wydatków - w wysokości nieprzekraczającej
kosztów urządzenia pogrzebu zgodnie ze zwyczajami przyjętymi w danym środowisku,
2)
kwotę nie wyższą niż przypadające na ostatni miesiąc przed śmiercią posiadacza rachunku
dwudziestokrotne przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw bez
wypłat nagród z zysku, ogłaszane przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, nieprzekraczającą
jednak wysokości środków na rachunku - osobie, którą posiadacz rachunku wskazał w
umowie.
2.
Przepis ust. 1 nie dotyczy rachunków, o których mowa w art. 52.
3.
Kwoty, o których mowa w ust. 1, nie wchodzą do spadku po posiadaczu rachunku.
W razie gdy umowa rachunku oszczędnościowego nie stanowi inaczej, ulega ona rozwiązaniu,
jeżeli w ciągu 5 lat nie dokonano na rachunku żadnych obrotów poza okresowym dopisywaniem
odsetek, a stan środków na rachunku nie przekracza kwoty minimalnej ustalonej w umowie.
1.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 9 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art.
4 pkt 3-6 oraz art. 11 ust. 4, które wchodzą w życie z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą
Polską członkostwa w Unii Europejskiej. 2. Z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą
Polską członkostwa w Unii Europejskiej traci moc przepis art. 4 pkt 2.
Osoba małoletnia może posiadać rachunek oszczędnościowy, a po ukończeniu 13 lat dysponować
środkami pieniężnymi znajdującymi się na tym rachunku, o ile nie sprzeciwi się temu
na piśmie jej przedstawiciel ustawowy.
1.
W razie zgłoszenia bankowi utraty dowodu zawarcia umowy rachunku oszczędnościowego,
czeku lub blankietu czeku, bank jest odpowiedzialny za wypłaty gotówkowe, a także
za przelewy dokonane w jednostce organizacyjnej banku prowadzącej rachunek oszczędnościowy,
od chwili otrzymania przez tę jednostkę zgłoszenia.
2.
W umowie zawartej między bankiem a posiadaczem rachunku bankowego powinna być określona
odpowiedzialność banku za dokonane w innych przypadkach wypłaty gotówkowe po otrzymaniu
zgłoszenia utraty dokumentów, o których mowa w ust. 1.
Zasady i tryb umarzania dowodów zawarcia umowy rachunku oszczędnościowego określa,
w drodze rozporządzenia, Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Komisją Nadzoru
Bankowego.
Umarzanie utraconych dokumentów zawarcia umowy rachunku oszczędnościowego w toku prowadzonej
egzekucji sądowej lub administracyjnej z rachunku oszczędnościowego regulują przepisy
Kodeksu postępowania cywilnego i przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
1.
Rozliczenia pieniężne mogą być przeprowadzane za pośrednictwem banków, jeżeli przynajmniej
jedna ze stron rozliczenia (dłużnik lub wierzyciel) posiada rachunek bankowy. Rozliczenia
pieniężne przeprowadza się gotówkowo lub bezgotówkowo za pomocą papierowych lub elektronicznych
nośników informacji.
2.
Rozliczenia gotówkowe przeprowadza się czekiem gotówkowym lub przez wpłatę gotówki
na rachunek wierzyciela.
3.
Rozliczenia bezgotówkowe przeprowadza się w szczególności
1)
poleceniem przelewu,
2)
poleceniem zapłaty,
3)
czekiem rozrachunkowym,
4)
kartą płatniczą.
Banki zobowiązane są do niezwłocznej realizacji poleceń przelewu na rachunki Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie
zdrowotne oraz innych składek i wpłat, do których poboru zobowiązany jest Zakład Ubezpieczeń
Społecznych.
1.
Czek gotówkowy stanowi dyspozycję wystawcy czeku udzieloną trasatowi obciążenia jego
rachunku kwotą, na którą czek został wystawiony, oraz wypłaty tej kwoty okazicielowi
czeku lub osobie wskazanej na czeku.
2.
Czek gotówkowy może być przedstawiony do zapłaty bezpośrednio u trasata albo w innym
banku. Zapłata czeku gotówkowego przedstawionego do zapłaty w innym banku następuje,
z zastrzeżeniem ust. 3, po uzyskaniu przez ten bank od trasata środków wystarczających
do zapłaty czeku. Szczegółowe warunki przedstawienia czeku gotówkowego do zapłaty
w innym banku określa umowa między tym bankiem i posiadaczem czeku.
3.
Banki mogą zawierać porozumienia, w których - na zasadach wzajemności - określą inny
niż w ust. 2 tryb przedstawienia czeków gotówkowych do zapłaty z rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych.
Polecenie przelewu stanowi udzieloną bankowi, z zastrzeżeniem art. 63g, dyspozycję
dłużnika obciążenia jego rachunku określoną kwotą i uznania tą kwotą rachunku wierzyciela.
Bank wykonuje dyspozycję dłużnika w sposób przewidziany w umowie rachunku bankowego.
1.
Polecenie zapłaty stanowi udzieloną bankowi dyspozycję wierzyciela obciążenia określoną
kwotą rachunku bankowego dłużnika i uznania tą kwotą rachunku wierzyciela. Dyspozycja
wierzyciela oznacza równocześnie jego zgodę na cofnięcie przez bank dłużnika obciążenia
rachunku dłużnika i cofnięcie uznania rachunku wierzyciela w przypadku dokonanego
przez dłużnika odwołania polecenia zapłaty, o którym mowa w ust. 6.
2.
Przeprowadzenie rozliczeń poleceniem zapłaty jest dopuszczalne pod warunkiem
1)
posiadania przez wierzyciela i dłużnika rachunków w bankach, które zawarty porozumienie
w sprawie stosowania polecenia zapłaty, określające w szczególności: zakres odpowiedzialności
banków wykonujących polecenie zapłaty, przyczyny odmowy wykonania polecenia zapłaty
przez bank dłużnika, procedury dochodzenia wzajemnych roszczeń banków, wynikających
ze skutków odwołania polecenia zapłaty przez dłużnika, wzory jednolitych formularzy
oraz zasady wykonywania przez banki poleceń zapłaty za pomocą elektronicznych nośników
informacji,
2)
udzielenia przez dłużnika wierzycielowi zgody do obciążania rachunku dłużnika w drodze
polecenia zapłaty w umownych terminach zapłaty z tytułu określonych zobowiązań,
3)
zawarcia pomiędzy wierzycielem a bankiem prowadzącym jego rachunek umowy w sprawie
stosowania polecenia zapłaty przez wierzyciela, zawierającej w szczególności: zgodę
banku na stosowanie polecenia zapłaty przez wierzyciela, zasady składania i realizowania
poleceń zapłaty, zgodę wierzyciela na obciążenie jego rachunku kwotami odwoływanych
poleceń zapłaty wraz z odsetkami, o których mowa w ust. 7, zwróconymi dłużnikowi w
związku z odwołaniem polecenia zapłaty oraz zakres odpowiedzialności wierzyciela i
banku,
4)
że maksymalna kwota pojedynczego polecenia zapłaty nie przekracza równowartości, przeliczonej
na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim
dniu kwartału poprzedzającego kwartał, w którym dokonywane jest rozliczenie pieniężne
a)
1 000 euro - w przypadku gdy dłużnikiem jest osoba fizyczna niewykonująca działalności
gospodarczej,
b)
10 000 euro - w przypadku pozostałych dłużników.
3.
Bank, który udzielił wierzycielowi zgody na stosowanie poleceń zapłaty, jest wobec
banków - stron porozumienia, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, odpowiedzialny za działania
wierzyciela związane ze stosowaniem poleceń zapłaty, w szczególności jest obowiązany
do natychmiastowego uznania kwotą odwołanego polecenia zapłaty rachunku banku dłużnika
wraz z odsetkami, o których mowa w ust. 7, również w przypadku braku środków na rachunku
wierzyciela lub wystąpienia innej przyczyny uniemożliwiającej obciążenie rachunku
bankowego wierzyciela.
4.
Uznanie rachunku bankowego wierzyciela następuje po uzyskaniu przez jego bank od banku
dłużnika środków wystarczających na pokrycie polecenia zapłaty.
5.
Dłużnikowi przysługuje prawo do cofnięcia w każdym czasie zgody, o której mowa w ust.
2 pkt 2.
6.
Dłużnik może odwołać pojedyncze polecenie zapłaty, w banku prowadzącym jego rachunek,
w terminie
1)
30 dni kalendarzowych od dnia dokonania obciążenia rachunku bankowego - w przypadku
gdy dłużnikiem jest osoba fizyczna niewykonująca działalności gospodarczej,
2)
5 dni roboczych od dnia dokonania obciążenia rachunku bankowego - w przypadku pozostałych
dłużników.
7.
Odwołanie polecenia zapłaty przez dłużnika zobowiązuje bank dłużnika do natychmiastowego
uznania rachunku bankowego dłużnika kwotą odwołanego polecenia zapłaty. Uznanie rachunku
dłużnika następuje z datą złożenia odwołania polecenia zapłaty, z obowiązkiem naliczenia
- od dnia obciążenia rachunku dłużnika kwotą odwołanego polecenia zapłaty - odsetek
należnych dłużnikowi z tytułu oprocentowania rachunku bankowego.
8.
Bank będący wierzycielem może przeprowadzić rozliczenia poleceniem zapłaty na warunkach
określonych w ustawie, z tym że
1)
do rozliczeń tych nie stosuje się przepisów ust. 2 pkt 3 i ust. 3,
2)
bank ten jest obowiązany do natychmiastowego uznania kwotą odwołanego polecenia zapłaty
rachunku banku dłużnika.
1.
Czek rozrachunkowy stanowi dyspozycję wystawcy czeku udzieloną trasatowi do obciążenia
jego rachunku kwotą, na którą czek został wystawiony, oraz uznania tą kwotą rachunku
posiadacza czeku.
2.
Na wniosek wystawcy czeku bank może potwierdzić czek rozrachunkowy, rezerwując jednocześnie
na rachunku wystawcy odpowiedni fundusz na pokrycie czeku. Bank może potwierdzić również
czek niezupełny.
3.
Czek rozrachunkowy może być przedstawiony do rozrachunku ze skutkami zapłaty bezpośrednio
u trasata lub w banku, w którym posiadacz czeku ma rachunek. Uznanie rachunku posiadacza
czeku sumą czekową, z zastrzeżeniem ust. 4, następuje po uzyskaniu przez bank posiadacza
czeku od trasata środków wystarczających do zapłaty czeku. Szczegółowe warunki przedstawienia
czeku do rozrachunku ze skutkami zapłaty w banku innym niż trasata określa umowa między
tym bankiem i posiadaczem czeku.
4.
Banki mogą zawierać porozumienia, w których - na zasadach wzajemności - określą inny
niż w ust. 3 tryb przedstawienia czeków rozrachunkowych do zapłaty z rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych.
1.
Na warunkach określonych w umowach strony mogą stosować w rozliczeniach bezgotówkowych
także karty płatnicze.
2.
Prawa i obowiązki wydawcy i posiadacza karty płatniczej określa odrębna ustawa.
1.
Przy wykonywaniu zlecanych przez klientów banków poleceń przelewu i wpłat gotówkowych
w obrocie z krajami członkowskimi Unii Europejskiej oraz z Islandią, Liechtensteinem
i Norwegią, w kwocie nieprzekraczającej równowartości w złotych 50 000 euro przeliczonej
według kursów średnich ogłaszanych przez Narodowy Bank Polski w dniu przyjęcia zlecenia,
zwanych dalej przelewami transgranicznymi, banki obowiązane są do
1)
złożenia przed przyjęciem dyspozycji od klienta - na jego żądanie - oświadczenia,
dotyczącego przelewu transgranicznego, którego elementy zostały wskazane przez klienta,
zawierającego w szczególności termin wykonania przelewu, wysokość opłat i prowizji,
z wyłączeniem kosztów związanych z zastosowaniem kursów walut obcych w złotych,
2)
wykonania przelewu transgranicznego w pełnej kwocie objętej zleceniem, chyba że zleceniodawca
określił, że koszty pokrywa w całości lub części beneficjent; nie wyklucza to uprawnień
banku beneficjenta do pobierania opłat związanych z prowadzeniem jego rachunku zgodnie
z obowiązującymi przepisami,
3)
wykonania przelewu transgranicznego poprzez uznanie rachunku banku beneficjenta, w
terminie do końca piątego dnia roboczego następującego po dniu przyjęcia zlecenia
przez bank zleceniodawcy, chyba że inny termin został ustalony w umowie pomiędzy zleceniodawcą
a bankiem zleceniodawcy,
4)
uznania rachunku bankowego beneficjenta przez bank beneficjenta do końca dnia roboczego
następującego po dniu uznania rachunku banku beneficjenta, chyba że inny termin został
ustalony pomiędzy bankiem beneficjenta a beneficjentem.
2.
W przypadku opóźnienia w wykonaniu przelewu transgranicznego
1)
bank zleceniodawcy wypłaca zleceniodawcy odsetki ustawowe od kwoty objętej zleceniem
za okres liczony od końca terminu umownego, lub w przypadku braku takiego terminu
- od końca piątego dnia roboczego, następującego po dniu przyjęcia zlecenia - do dnia
uznania rachunku banku beneficjenta,
2)
bank beneficjenta, jeżeli nie uzna rachunku beneficjenta w terminach określonych w
ust. 1 pkt 4, wypłaca beneficjentowi odsetki ustawowe od kwoty objętej zleceniem za
okres od końca umownego terminu, lub w przypadku braku takiego terminu - od końca
dnia roboczego, następującego po dniu uznania rachunku banku beneficjenta - do dnia,
w którym został uznany rachunek beneficjenta.
3.
Odsetek, o których mowa w ust. 2, nie wypłaca się, jeżeli bank zleceniodawcy lub bank
beneficjenta ustali, że opóźnienie powstało z przyczyn leżących po stronie zleceniodawcy
lub beneficjenta.
4.
W przypadku niewykonania przyjętych zleceń przelewu transgranicznego, bank zleceniodawcy
obowiązany jest uznać rachunek zleceniodawcy lub postawić do jego dyspozycji, na jego
wniosek, w terminie 14 dni roboczych następujących po dniu złożenia wniosku, kwotę
objętą zleceniem, nie więcej jednak niż do równowartości w złotych kwoty 12 500 euro
przeliczonej według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski, obowiązującego
w momencie przyjęcia zlecenia przez bank zleceniodawcy, powiększoną o odsetki ustawowe
za okres od dnia zlecenia do dnia uznania jego rachunku kwotą odszkodowania lub postawienia
do jego dyspozycji tej kwoty oraz powiększoną o opłacone przez zleceniodawcę koszty
związane z wykonaniem zlecenia, jeżeli po przyjęciu zlecenia przez bank zleceniodawcy
odpowiednia kwota nie wpłynęła na rachunek banku beneficjenta. Bank zleceniodawcy
zwolniony jest z powyższego obowiązku, jeżeli kwotą objętą zleceniem został wcześniej
uznany rachunek banku beneficjenta.
5.
Wniosek zleceniodawcy, o którym mowa w ust. 4, nie może być złożony przed upływem
terminu wykonania przelewu transgranicznego, ustalonego zgodnie z przepisami ust.
1 pkt 3.
6.
Instytucja pośrednicząca, która przyjęła i nie wykonała zlecenia przelewu transgranicznego,
jest obowiązana zwrócić na rzecz banku zleceniodawcy, na własny koszt, kwotę objętą
zleceniem wraz ze wszystkimi odpowiednimi kosztami i odsetkami, jeżeli kwota objęta
zleceniem nie wpłynęła na rachunek beneficjenta.
7.
Przepisów ust. 4-6 nie stosuje się w przypadku, gdy zlecenie przelewu transgranicznego
nie zostało zrealizowane z przyczyn leżących po stronie instytucji pośredniczącej
wskazanej przez bank beneficjenta. W takim przypadku bank beneficjenta obowiązany
jest postawić do dyspozycji beneficjenta kwotę objętą zleceniem, nie większą niż równowartość
w złotych 12 500 euro przeliczoną według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy
Bank Polski, obowiązującego w momencie przyjęcia zlecenia przez bank zleceniodawcy.
8.
Przepisów ust. 4-6 nie stosuje się w przypadku, gdy zlecenie przelewu transgranicznego
nie zostało zrealizowane z powodu błędów lub przeoczeń w instrukcji udzielonej przez
zleceniodawcę lub z przyczyn leżących po stronie instytucji pośredniczącej wskazanej
przez zleceniodawcę. W takim przypadku bank zleceniodawcy i instytucje pośredniczące
w wykonaniu zlecenia powinny podjąć niezwłocznie starania w celu odzyskania kwoty
objętej zleceniem. Gdy kwota objęta zleceniem zostanie odzyskana przez bank zleceniodawcy,
jest on obowiązany do przekazania jej na rachunek zleceniodawcy lub postawienia do
dyspozycji zleceniodawcy. W takim przypadku bank zleceniodawcy i instytucje pośredniczące
w wykonaniu zlecenia nie są obowiązane do zwrotu zleceniodawcy opłat i naliczonych
odsetek oraz mogą potrącić własne koszty poniesione przy odzyskiwaniu kwoty objętej
zleceniem.
9.
Odpowiedzialność banków oraz instytucji pośredniczących w wykonaniu przelewów transgranicznych
za nienależyte wykonanie lub niewykonanie zlecenia, określona w ust. 2-8, jest wyłączona
w przypadku wystąpienia siły wyższej oraz w przypadku zastosowania przez bank przepisów
o przeciwdziałaniu wprowadzaniu do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących
z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł.
10.
Banki i instytucje pośredniczące obowiązane są do zwrotu na rzecz zleceniodawcy lub
odpowiednio banku zleceniodawcy lub beneficjenta potrąceń z tytułu kosztów wykonania
przelewu transgranicznego, dokonanych z naruszeniem ust. 1 pkt 2.
11.
Bankowi zleceniodawcy przysługuje w stosunku do instytucji pośredniczącej roszczenie
o zwrot wypłaconych na podstawie ust. 2 pkt 1 odsetek, jeżeli opóźnienie wykonania
przelewu transgranicznego powstało z przyczyn leżących po stronie instytucji pośredniczącej.
12.
Przepisy ust. 2 i 6 nie wyłączają ani nie ograniczają uprawnień klientów, banków i
instytucji pośredniczących, uczestniczących w wykonaniu zlecenia przelewu transgranicznego,
wynikających z odrębnych przepisów.
13.
Do wykonywania zleceń przelewu transgranicznego art. 64 nie stosuje się.
14.
Jeżeli strony nie sporządziły zapisu na sąd polubowny, na żądanie osoby uprawnionej
sprawy przeciwko bankom lub instytucjom pośredniczącym z zakresu przelewów transgranicznych
rozpoznawane są przez sądy polubowne wyznaczone przez ministra właściwego do spraw
instytucji finansowych, chyba że strona pozwana sprzeciwi się temu nie później niż
w odpowiedzi na pozew.
15.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, po zasięgnięciu opinii Prezesa
Narodowego Banku Polskiego, określi, w drodze rozporządzenia
1)
rodzaje przelewów transgranicznych, wykonywanych na zasadach określonych w ust. 1-13,
2)
szczegółowy zakres informacji, o których mowa w art. 111 ust. 1 pkt 7,
3)
szczegółowe obowiązki banków oraz instytucji pośredniczących, związane z wykonywaniem
przelewów transgranicznych, oraz
4)
wyznaczy sądy polubowne właściwe do rozpoznawania spraw związanych z wykonaniem przelewu
transgranicznego
kierując się zasadami zawartymi w dyrektywie 97/5 WE Parlamentu Europejskiego i Rady
z dnia 27 stycznia 1997 r. o przelewach transgranicznych (Dz. Urz. WE nr L 43, s.
25).
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych może określić, w drodze rozporządzenia,
po zasięgnięciu opinii Prezesa Narodowego Banku Polskiego, wzór formularza polecenia
przelewu/wpłaty gotówkowej stosowanego w rozliczeniach pieniężnych przeprowadzanych
za pośrednictwem banku.
Jeżeli polecenie przeprowadzenia rozliczenia pieniężnego złożone przez posiadacza
rachunku bankowego jest wykonywane przez kilka banków, każdy z tych banków ponosi
wraz z pozostałymi solidarną odpowiedzialność wobec posiadacza rachunku za szkody
spowodowane niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem polecenia. Wolny od odpowiedzialności
jest bank, który udowodni, że szkoda nie powstała z jego winy.
Bank dokonujący wypłat z rachunku bankowego jest obowiązany sprawdzić autentyczność
i prawidłowość formalną dokumentu stanowiącego podstawę do wypłaty oraz tożsamość
osoby dającej zlecenie.
Banki są obowiązane przyjmować wpłaty gotówkowe na rachunki bankowe oraz przeliczać
i sortować banknoty i monety pochodzące z tych wpłat.
Banki wspólnie z bankowymi izbami gospodarczymi mogą tworzyć izby rozliczeniowe w
formie spółek handlowych w celu wymiany zleceń płatniczych oraz ustalania wzajemnych
wierzytelności wynikających z tych zleceń. Dla zabezpieczenia przeprowadzania rozrachunku
izba może tworzyć ze środków banków fundusz gwarancyjny; środki tego funduszu nie
podlegają egzekucji z majątku banku.
Prezes Narodowego Banku Polskiego określa, w drodze zarządzenia
1)
sposób przeprowadzania rozrachunków międzybankowych, w tym za pomocą elektronicznych
nośników informacji,
2)
sposób i tryb przeliczania, sortowania, pakowania i oznaczania opakowań banknotów
i monet oraz wykonywania czynności związanych z zaopatrywaniem banków w te znaki,
3)
sposób numeracji banków i ich jednostek organizacyjnych,
4)
sposób numeracji rachunków bankowych prowadzonych w bankach.
1.
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas
oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca
zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty
wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty
prowizji od udzielonego kredytu.
2.
Umowa kredytu powinna być zawarta na piśmie i określać w szczególności
1)
strony umowy,
2)
kwotę i walutę kredytu,
3)
cel, na który kredyt został udzielony,
4)
zasady i termin spłaty kredytu,
5)
wysokość oprocentowania kredytu i warunki jego zmiany,
6)
sposób zabezpieczenia spłaty kredytu,
7)
zakres uprawnień banku związanych z kontrolą wykorzystania i spłaty kredytu,
8)
terminy i sposób postawienia do dyspozycji kredytobiorcy środków pieniężnych,
9)
wysokość prowizji, jeżeli umowa ją przewiduje, 10) warunki dokonywania zmian i rozwiązania
umowy.
1.
Bank uzależnia przyznanie kredytu od zdolności kredytowej kredytobiorcy. Przez zdolność
kredytową rozumie się zdolność do spłaty zaciągniętego kredytu wraz z odsetkami w
terminach określonych w umowie. Kredytobiorca jest obowiązany przedłożyć na żądanie
banku dokumenty i informacje niezbędne do dokonania oceny tej zdolności.
2.
Osobie fizycznej, prawnej lub jednostce organizacyjnej niemającej osobowości prawnej,
o ile posiada zdolność prawną, które nie mają zdolności kredytowej, bank może udzielić
kredytu pod warunkiem
1)
ustanowienia szczególnego sposobu zabezpieczenia spłaty kredytu,
2)
przedstawienia niezależnie od zabezpieczenia spłaty kredytu programu naprawy gospodarki
podmiotu, którego realizacja zapewni - według oceny banku - uzyskanie zdolności kredytowej
w określonym czasie.
3.
Kredytobiorca jest obowiązany umożliwić podejmowanie przez bank czynności związanych
z oceną sytuacji finansowej i gospodarczej oraz kontrolę wykorzystania i spłaty kredytu.
4
Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio przy udzielaniu kredytu nowoutworzonemu przedsiębiorcy,
osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, o ile posiada
zdolność prawną.
1.
Suma wierzytelności banku oraz udzielonych przez bank zobowiązań pozabilansowych obciążonych
ryzykiem jednego podmiotu lub podmiotów powiązanych kapitałowo lub organizacyjnie
nie może przekroczyć, z zastrzeżeniem art. 128 ust. 4, limitu koncentracji wierzytelności,
który wynosi
1)
20% funduszy własnych banku - w przypadku gdy którykolwiek z tych podmiotów jest w
stosunku do banku podmiotem dominującym lub zależnym albo jest podmiotem zależnym
od podmiotu dominującego wobec banku, z zastrzeżeniem art, 79 ust. 3,
2)
25% funduszy własnych banku - w przypadku gdy podmioty te nie są podmiotami powiązanymi
z bankiem, w sposób określony w pkt 1.
2.
Suma wierzytelności banku oraz udzielonych przez bank zobowiązań pozabilansowych,
przekraczających 10% funduszy własnych banku w stosunku do podmiotów, o których mowa
w ust. 1, nie może być wyższa niż 800% tych funduszy.
3.
Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się, jeżeli
1)
stroną zobowiązaną wobec banku jest: Skarb Państwa, Narodowy Bank Polski, Europejski
Bank Centralny, rządy lub banki centralne państw członkowskich Unii Europejskiej,
Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, z wyłączeniem państw, które restrukturyzują
lub restrukturyzowały swoje zadłużenie zagraniczne w ciągu ostatnich 5 lat,
2)
stroną zobowiązaną wobec banku jest bank mający siedzibę w państwie członkowskim Unii
Europejskiej, Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, z wyłączeniem państw,
które restrukturyzują lub restrukturyzowały swoje zadłużenie zagraniczne w ciągu ostatnich
5 lat,
3)
wierzytelność lub udzielone zobowiązanie pozabilansowe są zabezpieczone gwarancją
lub poręczeniem udzielonym przez podmioty wymienione w pkt 1 do wysokości zabezpieczenia,
4)
wierzytelność lub udzielone zobowiązanie pozabilansowe są zabezpieczone zastawem na
prawach wynikających z papierów wartościowych, których emitentami są podmioty wymienione
w pkt 1 do wysokości zabezpieczenia,
5)
wierzytelność lub udzielone zobowiązanie pozabilansowe są zabezpieczone kwotą pieniężną,
która została przeniesiona na własność i na rachunek banku do wysokości tej kwoty.
4.
Komisja Nadzoru Bankowego
1)
określi, w drodze uchwały, szczegółowe zasady i warunki uwzględniania wierzytelności
oraz udzielonych zobowiązań pozabilansowych, o których mowa w ust. 1, przy ustalaniu
przestrzegania limitów, o których mowa w ust. 1 i 2,
2)
może określić, w drodze uchwały, inne niż wymienione w ust. 3, wierzytelności i udzielone
zobowiązania pozabilansowe, wobec których nie stosuje się przepisów ust. 1 i 2.
5.
Zarząd banku jest obowiązany niezwłocznie zgłosić do Komisji Nadzoru Bankowego każdorazowe
przekroczenie granicy 10% funduszy własnych banku w odniesieniu do wierzytelności
banku lub udzielonych przez bank zobowiązań pozabilansowych obciążonych ryzykiem jednego
podmiotu lub podmiotów powiązanych kapitałowo lub organizacyjnie.
6.
Banki we własnym zakresie ustalają i okresowo weryfikują wewnętrzne limity koncentracji
wierzytelności według kryteriów uwzględniających specyfikę ich działalności, a w szczególności
sektor gospodarki i region geograficzny, z zachowaniem limitów obowiązujących.
(skreślony).
1.
Banki w celu wspólnego udzielenia kredytu mogą zawrzeć umowę o utworzeniu konsorcjum
bankowego.
2.
W umowie, o której mowa w ust. 1, banki ustalają warunki udzielenia kredytu i jego
zabezpieczenia oraz wyznaczają bank umocowany do zawarcia umowy kredytu.
3.
Banki, o których mowa w ust. 1, ponoszą ryzyko związane z udzielonym kredytem proporcjonalnie
do wysokości wniesionych środków finansowych do wspólnie udzielonego kredytu.
W czasie obowiązywania umowy kredytu kredytobiorca jest obowiązany przedstawić - na
żądanie banku - informacje i dokumenty niezbędne do oceny jego sytuacji finansowej
i gospodarczej oraz umożliwiające kontrolę wykorzystania i spłaty kredytu.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 3 i
art. 6 ust. 1 pkt 1 w części dotyczącej spółek komandytowo-akcyjnych, które wchodzą
w życie z dniem 1 stycznia 2001 r.
1.
W razie stwierdzenia przez bank kredytujący, że warunki udzielenia kredytu nie zostały
dotrzymane, lub w razie zagrożenia terminowej spłaty kredytu z powodu złego stanu
majątkowego kredytobiorcy, bank może
1)
wypowiedzieć umowę kredytu w całości lub w części,
2)
zażądać dodatkowego zabezpieczenia spłaty kredytu bądź przedstawienia w określonym
terminie programu naprawczego i jego realizacji po zatwierdzeniu przez bank.
2.
Okres wypowiedzenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, wynosi 30 dni, a w razie zagrożenia
upadłością kredytobiorcy - 7 dni, o ile umowa kredytu nie przewiduje okresu dłuższego.
3.
Po upływie okresu wypowiedzenia umowy kredytu kredytobiorca jest obowiązany do niezwłocznego
zwrotu wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami należnymi bankowi za okres korzystania
z kredytu, o ile umowa kredytu nie stanowi inaczej.
1.
Zasady oprocentowania kredytu określa umowa kredytu, z tym że w razie stosowania stopy
zmiennej należy
1)
określić w umowie kredytowej warunki zmiany stopy procentowej kredytu,
2)
powiadomić w sposób określony w umowie kredytobiorcę oraz poręczycieli o każdej zmianie
stopy oprocentowania kredytu.
2.
W ogłoszeniach i ofertach dotyczących warunków udzielenia kredytu na cele konsumpcyjne
banki obowiązane są określać wysokość rocznej stopy oprocentowania tego kredytu.
Umowa kredytu może określać, że od kredytu postawionego do dyspozycji kredytobiorcy
i przez niego niewykorzystanego przysługuje bankowi odrębna prowizja.
Do umów pożyczek pieniężnych zawieranych przez bank stosuje się odpowiednio przepisy
dotyczące zabezpieczenia spłaty i oprocentowania kredytu.
Do umów kredytu konsumenckiego zawieranych przez banki stosuje się przepisy odrębnej
ustawy.
1
Bank przy udzielaniu kredytów, pożyczek pieniężnych, gwarancji bankowych, poręczeń
oraz przy otwieraniu rachunków bankowych podmiotom zależnym od banku, podmiotom działającym
w tym samym co bank holdingu finansowym lub holdingu o działalności mieszanej, jednostkom
zależnym i stowarzyszonym z bankiem w rozumieniu ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości
(Dz. U. Nr 121, poz. 591, z 1997 r. Nr 32, poz. 183, Nr 43, poz. 272, Nr 88, poz. 554, Nr 118, poz. 754, Nr 139, poz. 933 i 934, Nr 140, poz. 939 i Nr 141, poz. 945, z 1998 r. Nr 60, poz. 382, Nr 106, poz. 668, Nr 107, poz. 669 i Nr 155, poz. 1014, z 1999 r. Nr 9, poz. 75 i Nr 83, poz. 931, z 2000 r. Nr 60, poz. 703, Nr 94, poz. 1037 i Nr 113, poz. 1186, z 2001 r. Nr 102, poz. 1117 i Nr 111, poz. 1195 oraz z 2002 r. Nr 25, poz. 253) swoim akcjonariuszom i członkom w bankach spółdzielczych, pracownikom i członkom
organów banku lub banku należącego do tej samej bankowej grupy kapitałowej oraz podmiotu
dominującego nie może stosować korzystniejszych warunków, a w szczególności korzystniejszych
stóp oprocentowania niż stosowane przez bank dla danego rodzaju umowy.
2.
Udzielenie kredytu, pożyczki pieniężnej, gwarancji bankowej lub poręczenia
1)
członkowi organu banku w kwocie przekraczającej równowartość 5 000 euro
2)
członkowi organu banku w kwocie nieprzekraczającej równowartości 5 000 euro
3)
osobie zajmującej stanowisko kierownicze w banku określa regulamin uchwalony przez
radę banku.
3.
Suma kredytów, pożyczek pieniężnych, gwarancji bankowych i poręczeń udzielonych członkom
organów i osobom zajmującym kierownicze stanowiska w banku nie może przekroczyć 10%
sumy funduszy podstawowych banku, a w banku spółdzielczym 25% sumy funduszy podstawowych
banku.
4.
Bank ustala w regulaminie warunki udzielania kredytów, pożyczek pieniężnych, gwarancji
bankowych i poręczeń, o których mowa w ust. 1, oraz prowadzi ich odrębną ewidencję.
5
Przy udzielaniu kredytu, pożyczki pieniężnej, gwarancji bankowej lub poręczenia, a
także otwieraniu rachunku bankowego podmiotowi powiązanemu kapitałowo lub organizacyjnie
z
1)
akcjonariuszem banku w formie spółki akcyjnej i członkiem banku spółdzielczego stosuje
się odpowiednio przepis ust. 1,
2)
członkiem organu banku i osobą zajmującą stanowisko kierownicze w banku stosuje się
odpowiednio przepisy ust. 1-4.
6
Udzielenie kredytu, pożyczki pieniężnej, gwarancji bankowej i poręczenia członkowi
organu banku, osobie zajmującej stanowisko kierownicze w banku, akcjonariuszowi banku
i członkowi banku spółdzielczego oraz podmiotowi powiązanemu z nimi kapitałowo lub
organizacyjnie, jeżeli w pojedynczym przypadku przekracza równowartość 30 000 euro
7.
Przez osoby zajmujące stanowiska kierownicze rozumie się pracowników podlegających
bezpośrednio członkom zarządu oraz dyrektorów oddziałów, ich zastępców i głównych
księgowych.
8
Przez członków organów banku, o których mowa w ust. 1 i 2, rozumie się członków zarządu
i członków rady nadzorczej.
Banki - na zlecenie - mogą udzielać gwarancji bankowych i poręczeń.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 kwietnia 2002 r., z wyjątkiem
1)
art. 31, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 2002 r.,
2)
art. 52 pkt 12 lit. a), art. 59, art. 62 pkt 1, art. 71 ust. 2 i art. 79, które wchodzą
w życie z dniem ogłoszenia,
3)
art. 1 ust. 1 pkt 1, ust. 5 oraz ust. 6 i art. 10 pkt 1, które wchodzą w życie z dniem
31 marca 2002 r.,
4)
art. 50 pkt 7, który wchodzi w życie z dniem 6 kwietnia 2002 r.,
5)
art. 2 ust. 3, art. 25, art. 36 pkt 1, 2 i 4, art. 41, art. 48, art. 52 pkt 5, art.
63 pkt 1 oraz art. 80 ust. 1 pkt 1, które wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2002 r.,
6)
art. 2 ust. 1, art. 14, art. 19 pkt 3, art. 27, art. 33, art. 35, art. 40, art. 46
pkt 1 i 4, art. 52 pkt 2 oraz pkt 13 w zakresie dotyczącym art. 33a ust. 1 pkt 9,
art. 54 oraz art. 63 pkt 3 i pkt 9, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2003 r.
Gwarancją bankową jest jednostronne zobowiązanie banku-gwaranta, że po spełnieniu
przez podmiot uprawniony (beneficjanta gwarancji) określonych warunków zapłaty, które
mogą być stwierdzone określonymi w tym zapewnieniu dokumentami, jakie beneficjent
załączy do sporządzonego we wskazanej formie żądania zapłaty, bank ten wykona świadczenie
pieniężne na rzecz beneficjenta gwarancji - bezpośrednio albo za pośrednictwem innego
banku.
1.
Bank pośredniczący w wykonaniu świadczenia gwarancyjnego ani też gwarant nie są obowiązani
sprawdzać okoliczności, jakie wynikają z dokumentów towarzyszących żądaniu zapłaty.
Przyjęcie żądania zapłaty czy też towarzyszących mu dokumentów dotkniętych wadami
powodującymi ich nieważność bądź nieskuteczność stanowi ryzyko banku, który je przyjął.
2.
O ile w zobowiązaniu, o którym mowa w art. 81, znalazły się zobowiązania inne niż
w treści zlecenia, o jakim mowa w art. 80, bank-gwarant obowiązany jest do świadczenia
według tego, co oświadczył w tym zapewnieniu, chyba że beneficjent wyrazi zgodę na
zmianę treści zobowiązania gwaranta.
3.
Jeżeli bank-gwarant uzyskał gwarancję innego banku, że przy spełnieniu określonych
warunków pokryje on należności wypłacone przez gwaranta w związku z udzieloną gwarancją
(regwarancja), stosunek prawny stąd wynikający należy traktować jako odrębne zobowiązanie
pomiędzy gwarantem i regwarantem.
1.
Bank może potwierdzić zobowiązanie innego banku wynikające z gwarancji bankowej; w
przypadku tym roszczenia z gwarancji można kierować do banku, który jej udzielił,
lub do banku, który ją potwierdził, albo do obu tych banków łącznie, aż do zupełnego
zaspokojenia roszczeń wierzyciela.
2.
Przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio przy potwierdzaniu przez bank zobowiązań wynikających
z poręczenia udzielonego przez inny bank.
Do poręczeń udzielanych przez banki stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, z tym że poręczenie banku jest zawsze zobowiązaniem pieniężnym.
1.
Bank, działając na zlecenie klienta, ale we własnym imieniu (bank otwierający akredytywę),
może zobowiązać się pisemnie wobec osoby trzeciej (beneficjenta), że dokona zapłaty
beneficjentowi akredytywy ustalonej kwoty pieniężnej, po spełnieniu przez beneficjenta
wszystkich warunków określonych w akredytywie (akredytywa dokumentowa).
2.
Akredytywa dokumentowa musi w szczególności zawierać: nazwę i adres zleceniodawcy
i beneficjenta, kwotę i walutę akredytywy, termin ważności akredytywy oraz opis dokumentów,
po których przedstawieniu beneficjent jest uprawniony do żądania wypłaty w ramach
akredytywy.
3.
Zobowiązanie banku otwierającego staje się wymagalne z chwilą przedstawienia przez
beneficjenta dokumentów zgodnie z warunkami akredytywy.
4.
Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio do akredytyw zabezpieczających.
1.
Bank, działając na zlecenie klienta, ale we własnym imieniu (bank otwierający), może
zobowiązać się pisemnie wobec innego banku, że dokona zwrotu kwot wypłaconych beneficjentowi
lub skupi weksle trasowane ciągnione przez beneficjenta na wskazany bank (akredytywa
pieniężna).
2.
Akredytywa pieniężna musi w szczególności zawierać: nazwę i adres osoby upoważnionej
do dokonywania wypłat, kwotę i walutę akredytywy oraz termin jej ważności.
3.
Zobowiązania banku otwierającego stają się wymagalne z chwilą wypłaty dokonanej beneficjentowi
na zasadach określonych w akredytywie, pod warunkiem przedstawienia przez beneficjenta
dokumentu tożsamości.
4.
Jeżeli w akredytywie pieniężnej uzależniono wypłatę od spełnienia przez beneficjenta
innych warunków niż określone w ust. 3, wypłata może nastąpić wyłącznie po łącznym
spełnieniu tych warunków.
1.
Roszczenia z tytułu gwarancji bankowych, poręczeń udzielanych przez banki oraz akredytyw,
które stały się wymagalne, przedawniają się z upływem 6 lat.
2.
Bieg przedawnienia roszczeń z tytułu gwarancji i akredytyw rozpoczyna się od daty
przedłożenia skutecznego żądania zapłaty i w tym okresie roszczenie jest wymagalne,
choćby zobowiązanie, z którym gwarancja bądź akredytywa była związana, już wygasło.
Komisja Nadzoru Bankowego określa, w drodze zarządzenia, szczegółowe warunki udzielania
gwarancji bankowych i poręczeń udzielanych przez banki.
1.
Banki mogą emitować bankowe papiery wartościowe na warunkach podawanych do publicznej
wiadomości.
2.
Bank informuje Prezesa Narodowego Banku Polskiego o zamierzonej emisji papierów wartościowych
na 30 dni przed terminem emisji, wskazując warunki i wartość emisji.
3.
Prezes Narodowego Banku Polskiego może określać, w drodze zarządzenia, wartość i warunki
emisji bankowych papierów wartościowych, na których emisję wymagana jest zgoda Prezesa
Narodowego Banku Polskiego.
1.
Bankowy papier wartościowy służy gromadzeniu przez banki środków pieniężnych w złotych
lub w innej walucie wymienialnej i zawiera w nazwie wyrazy „bankowy papier wartościowy”,
a jego treść obejmuje
1)
wartość nominalną,
2)
zobowiązanie banku do
a)
naliczenia określonego oprocentowania według ustalonej stopy procentowej,
b)
dokonania wypłaty oznaczonej kwoty osobie uprawnionej, w określonych terminach; osoba
uprawniona nie może żądać od banku wykupu papieru przed upływem terminu, o ile treść
papieru nie stanowi inaczej,
3)
oznaczenie posiadacza papieru wartościowego, jeżeli jest to papier imienny, lub adnotację,
że jest to papier wartościowy na okaziciela,
4)
zasady przenoszenia praw wynikających z papieru wartościowego,
5)
numer papieru wartościowego i datę emisji,
6)
podpisy osób upoważnionych do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych
banku.
2.
Podpisy, o których mowa w ust. 1 pkt 6, mogą być odtwarzane mechanicznie.
3.
W treści bankowego papieru wartościowego, jak również w podanej przez emitenta do
publicznej wiadomości informacji o warunkach emisji, nie mogą być zamieszczane porównania
z warunkami emisji papierów wartościowych innych emitentów.
4.
Banki mogą emitować bankowe papiery wartościowe również w formie zdematerializowanej.
Depozyt papierów prowadzi bank emitujący te papiery.
5.
Jeżeli bankowy papier wartościowy występuje w postaci zdematerializowanej, to wówczas
wszystkie dane określone w ust. 1 powinny być zamieszczone w treści świadectwa depozytowego
albo innego dokumentu wydanego przez bank osobie uprawnionej.
6.
Prawa z bankowych papierów wartościowych emitowanych w formie zdematerializowanej
powstają z chwilą zapisania ich po raz pierwszy na rachunku bankowych papierów wartościowych
i przysługują posiadaczowi tego rachunku.
7.
Przeniesienie praw z bankowego papieru wartościowego emitowanego w formie zdematerializowanej
następuje z chwilą dokonania odpowiedniego zapisu na rachunku bankowych papierów wartościowych
w wyniku zawarcia umowy. Pożytki z bankowych papierów wartościowych uzyskane przed
dokonaniem zapisu przypadają nabywcy, chyba że umowa stanowi inaczej.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
Bank nie może udzielać kredytu lub pożyczki pieniężnej na kupno bankowych papierów
wartościowych emitowanych przez siebie.
Do bankowych papierów wartościowych nie stosuje się przepisów ustawy, o której mowa
w art. 4 pkt 8.
1.
W celu zabezpieczenia wierzytelności, które wynikają z czynności bankowych, bank może
żądać zabezpieczenia przewidzianego w Kodeksie cywilnym i prawie wekslowym oraz zwyczajami przyjętymi w obrocie krajowym i zagranicznym.
2.
Bank może potrącić ze swego długu wierzytelność, której termin płatności jeszcze nie
nadszedł, jeżeli podmiot będący dłużnikiem został postawiony w stan likwidacji, oraz
we wszystkich tych przypadkach, gdy służy mu prawo ściągnięcia swych wierzytelności
przed nadejściem terminu płatności. Potrącenie nie może być dokonane w zakresie, w
jakim wierzytelność z rachunku bankowego została zajęta jako przedmiot egzekucji należności
z tytułu zobowiązań podatkowych.
Minister Sprawiedliwości, po porozumieniu z Komisją Nadzoru Bankowego, określa, w
drodze rozporządzenia, ulgowe stawki opłat sądowych oraz zwolnienia od tych opłat
w sprawach o zabezpieczenie należności z tytułu udzielanych przez banki kredytów,
pożyczek pieniężnych, gwarancji bankowych i poręczeń.
1
Księgi rachunkowe banków, wyciągi z tych ksiąg podpisane przez osoby upoważnione do
składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych banku i opatrzone pieczęcią
banku oraz wszelkie wystawione w ten sposób oświadczenia zawierające zobowiązania,
zwolnienie z zobowiązań, zrzeczenie się praw lub pokwitowanie odbioru należności oraz
stwierdzające udzielenie kredytu, pożyczki pieniężnej, ich wysokość, zasady oprocentowania,
warunków spłaty, mają moc prawną dokumentów urzędowych oraz stanowią podstawę do dokonania
wpisów w księgach wieczystych i rejestrach publicznych. Dokumenty te są podstawą wpisu
hipoteki do księgi wieczystej nieruchomości stanowiącej własność dłużnika banku. Jeżeli
nieruchomość nie posiada księgi wieczystej, zabezpieczenie może być dokonane przez
złożenie tych dokumentów do zbioru dokumentów.
2
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do dokonania wpisu hipoteki obciążającej użytkowanie
wieczyste, własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze prawo
do lokalu użytkowego, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej.
1.
Na podstawie ksiąg banków lub innych dokumentów związanych z dokonywaniem czynności
bankowych banki mogą wystawiać bankowe tytuły egzekucyjne.
2.
W bankowym tytule egzekucyjnym należy oznaczyć bank, który go wystawił i na rzecz
którego egzekucja ma być prowadzona, dłużnika zobowiązanego do zapłaty, wysokość zobowiązań
dłużnika wraz z odsetkami i terminami ich płatności, datę wystawienia bankowego tytułu
egzekucyjnego, jak również oznaczenie czynności bankowej, z której wynikają dochodzone
roszczenia, oraz wzmiankę o wymagalności dochodzonego roszczenia. Bankowy tytuł egzekucyjny
należy opatrzyć pieczęcią banku wystawiającego tytuł oraz podpisami osób uprawnionych
do działania w imieniu banku.
3.
W przypadku egzekucji przeciwko kilku osobom lub z kilku części składowych majątku
dłużnika można wystawić dalsze tytuły egzekucyjne.
1
Bankowy tytuł egzekucyjny może być podstawą egzekucji prowadzonej według przepisów
Kodeksu postępowania cywilnego po nadaniu mu przez sąd klauzuli wykonalności wyłącznie przeciwko osobie, która bezpośrednio
z bankiem dokonywała czynności bankowej albo jest dłużnikiem banku z tytułu zabezpieczenia
wierzytelności banku wynikającej z czynności bankowej i złożyła pisemne oświadczenie
o poddaniu się egzekucji oraz gdy roszczenie objęte tytułem wynika bezpośrednio z
tej czynności bankowej lub jej zabezpieczenia.
2.
Oświadczenie, o którym mowa w ust. 1, powinno określać kwotę, do której dłużnik poddaje
się egzekucji, wraz z ostatecznym terminem, do którego bank może wystawić bankowy
tytuł egzekucyjny. Dłużnik może się również poddać egzekucji wydania rzeczy, w przypadku
gdy ustanowiono zastaw rejestrowy lub dokonano przeniesienia własności w celu zabezpieczenia
roszczenia.
3.
Wniosek banku o nadanie klauzuli wykonalności, o której mowa w ust. 1, sąd rozpoznaje
niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 5 dni od dnia jego złożenia.
1.
Bankowy tytuł egzekucyjny może być także podstawą egzekucji przeciwko osobie trzeciej,
gdy osoba ta przejmie dług wynikający z czynności bankowej, o której mowa w art. 97
ust. 1.
2.
Jeżeli po dokonaniu czynności bankowej, o której mowa w art. 97 ust. 1, obowiązek
spełnienia świadczenia przeszedł na inne osoby w wyniku spadkobrania lub przekształcenia
osoby prawnej albo gdy zachodzi potrzeba egzekucji z majątku wspólnego małżonków,
podstawą egzekucji może być tytuł wykonawczy oparty na bankowym tytule egzekucyjnym
zaopatrzonym w sądową klauzulę wykonalności nadaną przez sąd przeciwko tym osobom.
1.
Banki mogą, na podstawie upoważnienia Prezesa Narodowego Banku Polskiego, wykonywać
określone czynności obrotu dewizowego i związane z nimi rozliczenia, w tym pośredniczyć
w przyjmowaniu i dokonywaniu płatności oraz w dokonywaniu transferu krajowych i zagranicznych
środków płatniczych w obrocie dewizowym.
2.
Czynności, o których mowa w ust. 1, podlegają kontroli dewizowej sprawowanej przez
Prezesa Narodowego Banku Polskiego.
3.
W razie stwierdzenia, że czynności, o których mowa w ust. 1, wykonywane są przez bank
z naruszeniem przepisów prawa, statutu lub udzielonego upoważnienia bądź że dalsze
ich wykonywanie zagrażałoby bezpieczeństwu gromadzonych w bankach środków, Prezes
Narodowego Banku Polskiego może zakazać bankowi dokonywania określonych czynności
albo cofnąć w całości lub w określonej części udzielone upoważnienie.
1.
Inne niż banki osoby prawne oraz podmioty niebędące osobami prawnymi mogą dokonywać
skupu i sprzedaży walut obcych i dewiz na podstawie upoważnienia Prezesa Narodowego
Banku Polskiego.
2.
Minister Finansów
3.
Przepisy art. 99 ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.
Banki, o których mowa w art. 99 ust. 1 i 2, mają prawo do otwierania i posiadania
rachunków bankowych w bankach za granicą oraz do lokowania środków dewizowych na tych
rachunkach.
1
Zabezpieczenie wierzytelności banku może być dokonane w drodze przeniesienia na bank
przez dłużnika lub osobę trzecią, do czasu spłaty zadłużenia wraz z należnymi odsetkami
i prowizją, prawa własności rzeczy ruchomej lub papierów wartościowych.
2
W przypadku gdy przeniesiona została własność rzeczy określonej co do gatunku lub
zbioru rzeczy, dłużnik lub osoba trzecia obowiązani są wyodrębnić i oznaczyć rzecz
lub zbiór rzeczy oraz - jeżeli umowa nie stanowi inaczej - prowadzić ewidencję zmian
w zakresie przedmiotu przewłaszczenia.
1.
W celu zabezpieczenia wierzytelności banku dłużnik lub inna osoba może przelać określoną
kwotę w złotych lub w innej walucie wymienialnej na rachunek banku, który zobowiąże
się, że zwróci tę kwotę po uzyskaniu spłaty zadłużenia wraz z należnymi odsetkami
i prowizją.
2.
Bank nie ma obowiązku zwrotu części kwoty przyjętej na rachunek, równej niespłaconej
w terminie sumie zadłużenia wobec banku, odsetek i prowizji.
1.
Jeżeli umowa ramowa z bankiem zastrzega, że poszczególne porozumienia mające za przedmiot
terminowe operacje finansowe będą zawierane w wykonaniu umowy ramowej oraz że rozwiązanie
umowy ramowej powoduje rozwiązanie wszystkich porozumień zawartych w wykonaniu tej
umowy, w postępowaniu upadłościowym syndykowi masy upadłości nie przysługuje uprawnienie
z art. 39 §1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r.
- Prawo upadłościowe
(Dz. U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512, z 1994 r. Nr 1, poz. 1, z 1995 r. Nr 85, poz. 426, z 1996 r. Nr 6, poz. 43, Nr 43, poz. 189, Nr 106, poz. 496 i Nr 149, poz. 703, z 1997 r. Nr 28, poz. 153, Nr 54, poz. 349, Nr 117, poz. 751, Nr 121, poz. 770 i Nr 140, poz. 940, z 1998 r. Nr 117, poz. 756, z 2000 r. Nr 26, poz. 306, Nr 84, poz. 948, Nr 94, poz. 1037 i Nr 114, poz. 1193 oraz z 2001 r. Nr 3, poz. 18) do odstąpienia od umowy ramowej.
2.
Syndyk masy upadłości może rozwiązać umowę ramową, o której mowa w ust. 1, ze skutkiem
natychmiastowym, z zachowaniem ustalonego w tej umowie sposobu rozliczeń stron na
wypadek rozwiązania umowy.
3.
Bank może rozwiązać umowę ramową z zachowaniem ustalonego w tej u mowie trybu jej
rozwiązania i rozliczeń stron na wypadek jej rozwiązania, mimo złożenia przez syndyka
masy upadłości żądania wykonania poszczególnych porozumień, z tym że oświadczenie
banku o rozwiązaniu umowy ramowej powinno nastąpić niezwłocznie po ogłoszeniu przez
syndyka żądania wykonania poszczególnych porozumień.
1.
Banki i osoby w nich zatrudnione oraz osoby, za których pośrednictwem bank wykonuje
czynności bankowe, są obowiązane zachować tajemnicę bankową, która obejmuje wszystkie
wiadomości
1)
dotyczące czynności bankowych i osób będących stroną umowy, uzyskane w czasie negocjacji
oraz związane z zawarciem umowy z bankiem i jej realizacją, z wyjątkiem wiadomości,
bez których ujawnienia nie jest możliwe należyte wykonanie zawartej przez bank umowy,
2)
dotyczące osób, które, nie będąc stroną umowy, o której mowa w pkt 1, dokonały czynności
pozostających w związku z zawarciem takiej umowy, z wyjątkiem przypadków, gdy ustawa
przewiduje ujawnienie takich czynności,
3
dotyczące udzielania Policji informacji na zasadach określonych w art. 20 ust. 4-10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
(Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 i Nr 19, poz. 185) oraz dotyczące zawiadomienia, o którym mowa w art. 20 ust. 13 tej ustawy.
2
Banku nie obowiązuje zachowanie tajemnicy wobec strony umowy. Osobom trzecim wiadomości
te nie mogą być ujawnione, poza przypadkami określonymi w art. 105, a także gdy osoba
będąca stroną umowy na piśmie upoważni bank do przekazania określonych informacji
wskazanej przez siebie osobie.
3
Bank i osoby w nim zatrudnione oraz osoby, za pośrednictwem których bank wykonuje
czynności bankowe, obowiązuje zachowanie tajemnicy wobec strony umowy oraz osób trzecich
w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 3.
1.
Bank ma obowiązek udzielenia informacji stanowiących tajemnicę bankową wyłącznie
1
innym bankom oraz - na zasadzie wzajemności - innym instytucjom ustawowo upoważnionym
do udzielania kredytów o wierzytelnościach oraz o obrotach i stanach rachunków bankowych
w zakresie, w jakim informacje te są niezbędne w związku z udzielaniem kredytów, pożyczek
pieniężnych, gwarancji bankowych i poręczeń oraz czynnościami obrotu dewizowego, a
także w związku z konsolidacją sprawozdań finansowych,
2)
na żądanie
a
Komisji Nadzoru Bankowego w zakresie nadzoru sprawowanego na podstawie niniejszej
ustawy i ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim
(Dz. U. Nr 140, poz. 938, z 1998 r. Nr 160, poz. 1063, z 2000 r. Nr 53, poz. 648, Nr 62, poz. 718 i Nr 119, poz. 1252 oraz z 2001 r. Nr 8, poz. 64, Nr 110, poz. 1189 i Nr 154, poz. 1784 i 1800), inspektorów nadzoru bankowego w zakresie, o którym mowa w art. 139 ust. 1 pkt 2,
oraz osób upoważnionych uchwałą Komisji Nadzoru Bankowego w zakresie określonym w
tym upoważnieniu,
b
sądu lub prokuratora w związku z toczącym się przeciwko posiadaczowi rachunku będącemu
osobą fizyczną postępowaniem karnym lub karnym skarbowym albo w związku z wykonaniem
wniosku o udzielenie pomocy prawnej, pochodzącego od państwa obcego, które na mocy
ratyfikowanej umowy międzynarodowej wiążącej Rzeczpospolitą Polską ma prawo występować
o udzielenie informacji objętych tajemnicą bankową,
c)
sądu lub prokuratora w związku z toczącym się postępowaniem karnym lub karnym skarbowym
o przestępstwo popełnione w związku z działaniem osoby prawnej lub jednostki niemającej
osobowości prawnej - w zakresie rachunków bankowych i czynności bankowych realizowanych
przez tę osobę prawną bądź jednostkę,
d)
sądu w związku z prowadzonym postępowaniem spadkowym lub o podział majątku między
małżonkami albo prowadzoną przeciwko osobie fizycznej będącej stroną umowy sprawą
o alimenty lub o rentę o charakterze alimentacyjnym,
e
dyrektora izby celnej w związku z toczącą się
-
sprawą karną lub karną skarbową przeciwko osobie fizycznej będącej stroną umowy zawartej
z bankiem,
-
sprawą karną lub karną skarbową o przestępstwo popełnione w zakresie działalności
osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, która jest
posiadaczem rachunku,
f)
Prezesa Najwyższej Izby Kontroli w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia postępowania
kontrolnego określonego w ustawie z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli
(Dz. U. z 2001 r. Nr 85, poz. 937 i Nr 154, poz. 1800),
g
Przewodniczącego Komisji Papierów Wartościowych i Giełd w zakresie nadzoru na podstawie
ustawy, o której mowa w art. 4 pkt 8,
h
Prezesa Zarządu Bankowego Funduszu Gwarancyjnego w zakresie określonym ustawą z dnia 14 grudnia 1994 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym
(Dz. U. z 2000 r. Nr 9, poz. 131, Nr 86, poz. 958, Nr 119, poz. 1252 i Nr 122, poz. 1316 oraz z 2001 r. Nr 154, poz. 1802),
i)
biegłego rewidenta upoważnionego do badania sprawozdań finansowych banku na podstawie
zawartej z bankiem umowy,
j
Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych w zakresie nadzoru nad wykonywaniem
przez bank funkcji depozytariusza na podstawie ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych
(Dz. U. Nr 139, poz. 934, z 1998 r. Nr 98, poz. 610, Nr 106, poz. 668 i Nr 162, poz. 1118, z 1999 r. Nr 110, poz. 1256, z 2000 r. Nr 60, poz. 702, z 2001 r. Nr 8, poz. 64 i Nr 110, poz. 1189 oraz z 2002 r. Nr 25, poz. 253),
k
służb ochrony państwa i ich upoważnionych pisemnie funkcjonariuszy lub żołnierzy w
zakresie niezbędnym do przeprowadzenia postępowania sprawdzającego na podstawie przepisów
o ochronie informacji niejawnych,
l
Policji, jeżeli jest to konieczne dla skutecznego zapobieżenia przestępstw, ich wykrycia
albo ustalenia sprawców i uzyskania dowodów, na zasadach i w trybie określonych w
art. 20 ustawy wymienionej w art. 104 ust. 1 pkt 3,
ł
komornika sądowego w związku z toczącym się postępowaniem egzekucyjnym,
3
Narodowemu Bankowi Polskiemu i innym bankom w zakresie czynności kontroli dewizowej
wykonywanej na podstawie przepisów Prawa dewizowego.
2
Zakres oraz zasady udzielania informacji przez banki organom podatkowym, Generalnemu
Inspektorowi Informacji Finansowej lub organom kontroli skarbowej regulują odrębne
ustawy.
3
Banki, inne instytucje ustawowo upoważnione do udzielania kredytów, organy państwowe
i osoby, którym ujawniono wiadomości stanowiące tajemnicę bankową, są obowiązane wykorzystać
te wiadomości wyłącznie w granicach upoważnienia określonego w ust. 1.
4
Banki mogą, wspólnie z bankowymi izbami gospodarczymi, tworzyć instytucje do zbierania
i udostępniania bankom oraz innym instytucjom ustawowo upoważnionym do udzielania
kredytów informacji o wierzytelnościach oraz o obrotach i stanach rachunków bankowych
w zakresie, w jakim informacje te są potrzebne w związku z udzielaniem kredytów, pożyczek
pieniężnych, gwarancji bankowych i poręczeń.
5.
Bank ponosi odpowiedzialność za szkody wynikające z ujawnienia tajemnicy bankowej
i wykorzystania jej niezgodnie z przeznaczeniem.
6.
Bank nie ponosi odpowiedzialności za szkodę wynikającą z ujawnienia tajemnicy bankowej
przez osoby i instytucje upoważnione przez ustawę do żądania od banków udzielenia
informacji stanowiących tajemnicę bankową.
1.
Bank jest obowiązany przeciwdziałać wykorzystywaniu swojej działalności dla celów
mających związek z przestępstwem, o którym mowa w art. 299 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny
(Dz. U. Nr 88, poz. 553 i Nr 128, poz. 840, z 1999 r. Nr 64, poz. 729 i Nr 83, poz. 931, z 2000 r. Nr 48, poz. 548, Nr 93, poz. 1072 i Nr 116, poz. 1216 oraz z 2001 r. Nr 98, poz. 1071), lub w celu ukrycia działań przestępczych.
2
Tryb postępowania banku w razie zaistnienia okoliczności, o których mowa w ust. 1,
określa odrębna ustawa.
3.
(skreślony).
4
Bank jest obowiązany do prowadzenia rejestru wpłat gotówkowych powyżej określonej
kwoty oraz danych o osobach dokonujących wpłaty i na których rzecz wpłata została
dokonana.
5
Komisja Nadzoru Bankowego ustala, w drodze uchwały, tryb postępowania banków w przypadkach,
o których mowa w art. 299 ustawy wymienionej w ust. 1, oraz ustala wysokość kwoty
i warunki prowadzenia rejestru, o którym mowa w ust. 4.
Pracownik banku, który wbrew swoim obowiązkom nie zawiadamia o okolicznościach wymienionych
w art. 106 ust. 1, ponosi odpowiedzialność porządkową, co nie wyłącza odpowiedzialności
karnej, jeżeli czyn wypełnia znamiona przestępstwa.
Bank nie ponosi odpowiedzialności za szkodę, która może wyniknąć z wykonania w dobrej
wierze obowiązków określonych w art. 106 ust. 1. W takim przypadku, jeżeli okoliczności,
o których mowa w art. 106 ust. 1, nie miały związku z przestępstwem lub ukrywaniem
działań przestępczych, odpowiedzialność za szkodę wynikłą ze wstrzymania czynności
bankowych ponosi Skarb Państwa.
1.
Bank w zakresie swojej działalności może wydawać ogólne warunki umów lub regulaminy
określające
1)
warunki otwierania i prowadzenia rachunków bankowych,
2)
rodzaje udzielanych kredytów oraz warunki umów kredytu i umów pożyczki,
3)
warunki udostępniania skrytek sejfowych,
4)
warunki wykonywania innych czynności usługowych banku.
2.
Postanowienia ogólnych warunków umów oraz regulaminów, o których mowa w ust. 1, są
dla stron wiążące, o ile strony w umowie nie ustalą odmiennie swych praw i obowiązków.
Bank może pobierać prowizje z tytułu wykonywanych czynności bankowych oraz opłaty
za wykonywanie innych czynności, w tym także opłaty za przygotowanie, sporządzenie
i przekazanie informacji stanowiących tajemnice bankową uprawnionym przez ustawę osobom,
organom i instytucjom, z wyłączeniem przypadków, gdy udzielenie informacji następuje
na żądanie
1)
sądu lub prokuratora w związku z toczącą się sprawą karną lub karną skarbową przeciwko
osobie fizycznej, będącej stroną umowy,
2)
prokuratora w sprawach dotyczących wykorzystywania działalności banków do celów mających
związek z przestępstwem, o którym mowa w art. 299 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny
(Dz. U. Nr 88, poz. 553 i Nr 128, poz. 840, z 1999 r. Nr 64, poz. 729 i Nr 83, poz. 931, z 2000 r. Nr 48, poz. 548, Nr 93, poz. 1072 i Nr 116, poz. 1216 oraz z 2001 r. Nr 98, poz. 1071),
3)
osób upoważnionych uchwałą Komisji Nadzoru Bankowego oraz inspektora nadzoru bankowego.
Bank może pobierać przewidziane w umowie prowizje i opłaty z tytułu wykonywanych czynności
bankowych oraz opłaty za wykonywanie innych czynności, w tym także opłaty za przygotowanie,
sporządzenie i przekazanie informacji stanowiących tajemnicę bankową uprawnionym przez
ustawę osobom, organom i instytucjom, z wyłączeniem przypadków, gdy udzielenie informacji
następuje na żądanie
1)
sądu lub prokuratora w związku z toczącą się sprawą karną lub karną skarbową przeciwko
osobie fizycznej, będącej stroną umowy,
2)
prokuratora w sprawach dotyczących wykorzystywania działalności banków do celów mających
związek z przestępstwem, o którym mowa w art. 299 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny
(Dz. U. Nr 88, poz. 553 i Nr 128, poz. 840, z 1999 r. Nr 64, poz. 729 i Nr 83, poz. 931, z 2000 r. Nr 48, poz. 548, Nr 93, poz. 1072 i Nr 116, poz. 1216 oraz z 2001 r. Nr 98, poz. 1071),
3)
osób upoważnionych uchwałą Komisji Nadzoru Bankowego oraz inspektora nadzoru bankowego.
1.
Bank obowiązany jest ogłaszać w miejscu wykonywania czynności, w sposób ogólnie dostępny
1)
stosowane stawki oprocentowania środków na rachunkach bankowych, kredytów i pożyczek,
2)
stosowane stawki prowizji i wysokość pobieranych opłat,
3)
terminy kapitalizacji odsetek,
4)
stosowane kursy walutowe,
5)
bilans z opinią biegłego rewidenta za ostatni okres podlegający badaniu,
6)
skład zarządu i rady nadzorczej banku,
7)
informacje o warunkach wykonywania przelewów transgranicznych,
8)
nazwiska osób upoważnionych do zaciągania zobowiązań w imieniu banku albo jednostki
organizacyjnej banku.
2.
Banki spółdzielcze są obowiązane oprócz informacji, o których mowa w ust. 1, podać
także obszar swojego działania oraz bank zrzeszający.
Sprawy sporne wynikające ze stosunków między Narodowym Bankiem Polskim a innymi bankami
na tle
1)
rezerwy obowiązkowej,
2)
rozrachunków międzybankowych,
3)
obrotu papierami wartościowymi
rozpoznaje Sąd Wojewódzki
1.
Banki krajowe, działające w formie spółki akcyjnej, mogą łączyć się w bankowe grupy
kapitałowe.
2.
Bankową grupę kapitałową stanowi grupa banków zorganizowanych w ten sposób, że bank
zwany „bankiem dominującym” jest właścicielem akcji innego banku lub banków, zwanych
„bankami zależnymi”, dających ponad 50% ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu
każdego banku zależnego.
3.
Bankowa grupa kapitałowa powstaje w drodze umowy, przy czym okres jej trwania nie
może być krótszy niż 5 lat.
4.
Bank zależny nie może być akcjonariuszem banku dominującego.
5
Bank zależny, który w dniu zawiązania bankowej grupy kapitałowej posiada akcje banku
dominującego, jest obowiązany do ich zbycia w terminie 6 miesięcy od dnia zgłoszenia
do rejestru przedsiębiorców umowy o powołaniu bankowej grupy kapitałowej.
6.
Bank zależny nie może nabywać na swój rachunek ani przyjmować w zastaw akcji banku
dominującego, z wyjątkiem nabycia akcji w trybie postępowania egzekucyjnego na zaspokojenie
roszczeń banku zależnego. Bank zależny obowiązany jest zbyć nabyte akcje banku dominującego
w terminie 6 miesięcy od dnia ich nabycia.
7
Bank dominujący nie może być podmiotem powiązanym kapitałowo lub organizacyjnie z
innym bankiem krajowym jako podmiot zależny.
8.
Bank może należeć do jednej bankowej grupy kapitałowej; nie wyłącza to prawa banków
należących do tej grupy do nabywania akcji innych banków, w tym banków tej samej grupy,
z zastrzeżeniem postanowień ust. 4.
1.
Bank należący do bankowej grupy kapitałowej odpowiada jak poręczyciel za zobowiązania
pozostałych banków należących do tej grupy, proporcjonalnie do wartości nominalnej
posiadanych akcji w kapitałach akcyjnych tych banków na dzień powstania danego zobowiązania.
2.
W przypadku rozwiązania umowy o powołaniu bankowej grupy kapitałowej lub wystąpienia
danego banku z tej grupy, przepis ust. 1 stosuje się do zobowiązań powstałych w okresie
przynależności banku do bankowej grupy kapitałowej.
3.
Począwszy od dnia konsolidacji sprawozdań finansowych, przy ustalaniu norm i granic
określonych ustawą, bankowa grupa kapitałowa traktowana jest w taki sposób, jakby
stanowiła jeden bank.
4.
Komisja Nadzoru Bankowego określa, w drodze uchwały, szczegółowe zasady ustalania,
dla celów wskazanych w ust. 3, wysokości funduszy własnych banków należących do bankowej
grupy kapitałowej oraz może określać szczególne zasady wyliczania dla grupy norm,
o których mowa w ust. 3.
5.
Dniem konsolidacji sprawozdań finansowych jest pierwszy dzień miesiąca następującego
po miesiącu, w którym właściwy organ banku dominującego zatwierdził pierwsze skonsolidowane
sprawozdanie finansowe.
1.
Banki należące do tej samej bankowej grupy kapitałowej używają nazw i znaków firmowych
wskazujących na przynależność do tej grupy.
2
Udział osób, o których mowa w art. 387 Kodeksu spółek handlowych, zajmujących te stanowiska w dwu lub więcej bankach należących do tej samej bankowej
grupy kapitałowej nie stanowi działalności konkurencyjnej.
Płynność płatnicza każdego banku należącego do bankowej grupy kapitałowej jest gwarantowana
przez wszystkie pozostałe banki tej grupy.
1.
Zawarcie umowy, o której mowa w art. 113 ust. 3, może nastąpić po podjęciu uchwał
walnych zgromadzeń akcjonariuszy banków, które zamierzają powołać bankową grupę kapitałową.
2.
Umowa pomiędzy bankami o powołaniu bankowej grupy kapitałowej powinna być zawarta
na piśmie i określać w szczególności
1)
bank dominujący i banki zależne,
2)
okres, na jaki została zawarta,
3)
liczbę akcji oraz ich wartość i liczbę głosów wynikających z akcji banków zależnych,
będących własnością banku dominującego,
4)
liczbę akcji oraz ich wartość i liczbę głosów akcji banków zależnych wzajemnie posiadanych
przez te banki,
5)
nazwy i znaki wskazujące na przynależność do grupy,
6)
zasady i tryb realizacji obowiązku gwarantowania bieżącej płynności płatniczej każdego
banku należącego do tej grupy,
7)
zasady i tryb uzgadniania polityki finansowej i operacyjnej grupy,
8)
warunki wystąpienia z grupy.
3.
Umowa o powołaniu bankowej grupy kapitałowej może przewidywać powołanie rady bankowej
grupy kapitałowej oraz określać jej skład, kompetencje i sposób działania.
4.
Zarząd każdego banku należącego do grupy składa sądowi rejestrowemu umowę, o której
mowa w ust. 2, zgłasza zmiany tej umowy oraz jej rozwiązanie.
5.
Zmiana umowy lub rozwiązanie bankowej grupy kapitałowej wymaga do swej ważności uchwał
walnych zgromadzeń banków należących do tej grupy.
6.
O zawiązaniu bankowej grupy kapitałowej zarząd banku dominującego ogłasza w pismach
przeznaczonych do ogłoszeń oraz w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Ogłoszenia powinny
zawierać w szczególności
1)
datę zawarcia umowy o powołaniu bankowej grupy kapitałowej,
2)
istotne postanowienia umowy,
3
datę zgłoszenia umowy do rejestru przedsiębiorców,
4)
firmy i siedziby banków należących do bankowej grupy kapitałowej,
5)
liczbę i wartość nominalną akcji banku dominującego,
6)
liczby i wartości nominalne akcji banków zależnych, ze wskazaniem liczby i wartości
nominalnej akcji objętych przez bank dominujący oraz liczby głosów, przysługujących
bankowi dominującemu na walnych zgromadzeniach akcjonariuszy banków zależnych.
7.
W przypadku zmian w składzie bankowej grupy kapitałowej oraz jej rozwiązania stosuje
się odpowiednio przepis ust. 6.
1.
Najpóźniej na miesiąc przed dniem wejścia w życie umowy o powołaniu bankowej grupy
kapitałowej bank dominujący zawiadamia Komisję Nadzoru Bankowego i Ministra Finansów
2.
Do zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, bank dominujący załącza umowę o powołaniu
bankowej grupy kapitałowej. O każdej zmianie umowy bank dominujący zawiadamia Komisję
Nadzoru Bankowego i Ministra Finansów
1.
O ile umowa nie stanowi inaczej, zbycie pakietu mniejszościowego akcji banku zależnego
oraz akcji banku dominującego, należącego do bankowej grupy kapitałowej, innym podmiotom
niż należące do bankowej grupy kapitałowej nie powoduje wygaśnięcia uprawnień i zobowiązań
bankowej grupy kapitałowej ani banków należących do niej, określonych w umowie o powołaniu
bankowej grupy kapitałowej oraz w przepisach ustawy.
2.
Obniżenie udziału wartości akcji banku zależnego, będącego własnością banków należących
do bankowej grupy kapitałowej, w kapitale akcyjnym tego banku jest nieskuteczne wobec
jego wierzycieli.
3.
Zmniejszenie liczby głosów banku dominującego na walnym zgromadzeniu banku zależnego,
poniżej poziomu określonego w art. 113 ust. 2, oznacza wypowiedzenie umowy o powołaniu
bankowej grupy kapitałowej, z zastrzeżeniem art. 120 ust. 1 pkt 2.
1.
Umowa o powołaniu bankowej grupy kapitałowej rozwiązuje się
1)
po upływie terminu, na jaki została zawarta,
2)
po wypowiedzeniu umowy przez bank dominujący
nie wcześniej jednak niż po upływie terminu określonego w art. 113 ust. 3.
2.
Rozwiązanie umowy o powołaniu bankowej grupy kapitałowej następuje w ostatnim dniu
roku obrotowego, nie wcześniej jednak niż po upływie 6 miesięcy od dnia wypowiedzenia.
3.
Do dnia rozwiązania umowy o powołaniu bankowej grupy kapitałowej bank dominujący wykonuje
prawo do liczby głosów na walnych zgromadzeniach akcjonariuszy banków zależnych, wynikających
z tej umowy.
1.
Banki mogą zrzeszać się w bankowe izby gospodarcze.
2.
Do bankowych izb gospodarczych mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 30 maja 1989 r. o izbach gospodarczych
(Dz. U. Nr 35, poz. 195, z 1992 r. Nr 75, poz. 368, z 1996 r. Nr 43, poz. 189, z 1997 r. Nr 121, poz. 769 i 770 i Nr 139, poz. 934 oraz z 2000 r. Nr 88, poz. 983).
1.
Banki mogą na podstawie umowy zrzeszać się z innymi bankami.
2.
W umowie banki zrzeszające mogą upoważnić jeden z banków zrzeszonych do
1)
reprezentowania wspólnych interesów zrzeszonych w nim banków, w szczególności wobec
Komisji Nadzoru Bankowego,
2)
gromadzenia dobrowolnych lokat banków, między innymi dla zabezpieczenia ich płynności
płatniczej,
3)
zaciągania kredytu refinansowego w imieniu banków zrzeszonych,
4)
realizowania przedsięwzięć gospodarczych we wspólnym interesie zrzeszonych banków,
5)
podejmowania innych działań przewidzianych w ustawie lub w umowie.
3.
Utworzenie zrzeszenia podlega zgłoszeniu Komisji Nadzoru Bankowego, której przekazywana
jest także umowa zrzeszenia.
1.
Prezesi zarządów banków tworzą radę zrzeszenia.
2.
Zakres i tryb działania rady zrzeszonych banków oraz wykonywania jej uchwał określa
umowa.
1.
Banki w formie spółki akcyjnej mogą łączyć się ze sobą.
2.
Do łączenia się banków, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu handlowego
3.
Połączenie przez przeniesienie majątku banku na inny bank w zamian za akcje wymaga
zgody Komisji Nadzoru Bankowego.
Nabycie przedsiębiorstwa bankowego przez bank wymaga zezwolenia Komisji Nadzoru Bankowego,
z zastrzeżeniem art. 165 ust. 2.
Przepisy niniejszego rozdziału nie naruszają przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1996 r. o łączeniu i grupowaniu niektórych banków w formie
spółki akcyjnej
(Dz. U. Nr 90, poz. 406 i Nr 156, poz. 775 oraz z 1997 r. Nr 121, poz. 770).
W celu zapewnienia bezpieczeństwa ekonomicznego banki są obowiązane posiadać fundusze
własne, dostosowane do rozmiaru prowadzonej działalności.
1.
Fundusze własne banku obejmują
1)
fundusze podstawowe banku,
2)
fundusze uzupełniające banku w kwocie nieprzewyższającej funduszy podstawowych banku,
3)
pozycje pomniejszające fundusze własne banku, które stanowią
a)
brakująca kwota rezerw na ryzyko związane z działalnością banku, rozumiana jako różnica
pomiędzy wymaganym odrębnymi przepisami a faktycznym poziomem rezerw celowych banku,
b)
inne pomniejszenia funduszy własnych banku określone przez Komisję Nadzoru Bankowego.
2.
Fundusze podstawowe banku obejmują
1)
fundusze zasadnicze banku z wyłączeniem akcji i udziałów uprzywilejowanych w zakresie
spłaty jakichkolwiek zobowiązań banku z ich tytułu, które stanowią
a)
w banku państwowym - fundusz statutowy, fundusz zapasowy i fundusz rezerwowy,
b)
w banku w formie spółki akcyjnej - wpłacony i zarejestrowany kapitał zakładowy oraz
kapitał zapasowy i kapitały rezerwowe,
c)
w banku spółdzielczym - wpłacony fundusz udziałowy oraz fundusz zasobowy i fundusz
rezerwowy,
d)
w oddziale banku zagranicznego - zarejestrowany kapitał przeznaczony na działalność
oddziału banku w kraju,
2)
pozycje dodatkowe funduszy podstawowych, które stanowią
a)
fundusz ogólnego ryzyka na niezidentyfikowane ryzyko działalności bankowej,
b)
niepodzielony zysk z lat ubiegłych,
3)
pozycje pomniejszające fundusze podstawowe, które stanowią
a)
akcje własne posiadane przez bank, wycenione według cen nabycia, pomniejszone o odpisy
spowodowane trwałą utratą ich wartości,
b)
wartości niematerialne i prawne,
c)
niepokrytą stratę z lat ubiegłych, w tym również stratę w trakcie zatwierdzania,
d)
stratę na koniec okresu sprawozdawczego, obliczoną narastająco od początku roku obrotowego.
3.
Fundusze uzupełniające banku obejmują
1)
kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny majątku trwałego dokonanej na podstawie odrębnych
przepisów,
2)
za zgodą Komisji Nadzoru Bankowego
a)
dodatkową kwotę odpowiedzialności członków banku spółdzielczego, w części określonej
przez Komisję Nadzoru Bankowego, nie większej niż potowa kwoty, o której mowa w art.
10 ust. 2 ustawy wymienionej w art. 20 ust. 1,
b)
zobowiązania podporządkowane, rozumiane jako zobowiązania z tytułu przyjęcia przez
bank - w kwocie i na zasadach ustalonych w decyzji Komisji Nadzoru Bankowego, wydanej
na wniosek banku, pomniejszanej na koniec każdego roku w ciągu ostatnich 5 lat trwania
umowy o 20% tej kwoty, z tym że w banku państwowym, banku w formie spółki akcyjnej
oraz w oddziale banku zagranicznego kwota ta nie może przewyższać potowy funduszy
podstawowych, zaś w banku spółdzielczym suma tej kwoty i dodatkowej kwoty odpowiedzialności
członków, o której mowa w lit. a), nie może przewyższać potowy funduszy podstawowych
banku - środków pieniężnych spełniających zgodnie z umową łącznie następujące warunki
-
środki pieniężne przyjęto na okres co najmniej 5 lat (okres umowy),
-
środki pieniężne nie mogą być wycofane z banku przed upływem okresu umowy, z zastrzeżeniem
ust. 4,
-
środki pieniężne podlegają zwrotowi w ostatniej kolejności w przypadku upadłości banku
lub jego likwidacji,
-
zwrot środków pieniężnych nie jest zabezpieczony przez bank bezpośrednio lub pośrednio,
3)
inne pozycje bilansu banku w części, która zgodnie z odrębnymi przepisami i postanowieniami
statutu banku służy wyłącznie pokryciu strat bilansowych banku, określone przez Komisję
Nadzoru Bankowego.
4.
Na wniosek banku Komisja Nadzoru Bankowego może wyrazić zgodę na wcześniejszy zwrot
środków pieniężnych, o których mowa w ust. 3 pkt 2 lit. b), pod warunkiem spełnienia
wymogu, o którym mowa w art. 128 ust. 1.
5.
Komisja Nadzoru Bankowego
1)
określi, w drodze uchwały, wysokość i warunki zaliczania do funduszy własnych banku
spółdzielczego części dodatkowej kwoty odpowiedzialności członków banku spółdzielczego,
o której mowa w ust. 3 pkt 2 lit. a),
2)
może określić, w drodze uchwały
a)
wysokość, szczegółowy zakres i warunki pomniejszania funduszy podstawowych banku o
pozycje, o których mowa w ust. 2 pkt 3,
b)
inne pozycje bilansu banku, o których mowa w ust. 3 pkt 3, ich wysokość i warunki
ich zaliczania do funduszy uzupełniających banku,
c)
inne pomniejszenia funduszy własnych banku, o których mowa w ust. 1 pkt 3 lit. b),
ich wysokość i warunki pomniejszania o nie funduszy własnych.
1.
Bank jest obowiązany utrzymywać
1)
fundusze własne na poziomie nie niższym niż równowartość w złotych kwoty określonej
w art. 32 ust. 1, przeliczonej według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank
Polski, obowiązującego w dniu sprawozdawczym, z tym że wkłady niepieniężne nie mogą
przekroczyć 15% funduszy zasadniczych banku,
2)
sumę funduszy własnych oraz dodatkowych pozycji bilansu banku określonych przez Komisję
Nadzoru Bankowego, pomniejszoną o kwotę przekroczenia progu koncentracji kapitałowej,
o której mowa w ust. 2, na poziomie nie niższym, niż suma wymogów kapitałowych z tytułu
poszczególnych rodzajów ryzyka prowadzonej działalności, z zastrzeżeniem pkt 3,
3)
współczynnik wypłacalności na poziomie co najmniej 8%, a bank rozpoczynający działalność
operacyjną na poziomie co najmniej 15% przez pierwsze 12 miesięcy działalności, a
przez następne 12 miesięcy działalności - co najmniej 12%.
2.
Przekroczenie progu koncentracji kapitałowej stanowi większa z liczb określonych jako
1)
suma kwot, o które poszczególne znaczne pakiety akcji lub udziałów przekraczają 15%
funduszy własnych banku,
2)
kwota, o którą suma znacznych pakietów akcji lub udziałów przekracza 60% funduszy
własnych banku.
3.
Obliczając przekroczenie progu koncentracji kapitałowej, o którym mowa w ust. 2, nie
uwzględnia się znacznych pakietów akcji lub udziałów
1)
w bankach,
2)
w instytucjach finansowych,
3)
w zakładach ubezpieczeń,
4)
w izbach rozliczeniowych, o których mowa w art. 67,
5)
w międzybankowych przedsiębiorstwach telekomunikacyjnych, w których banki są posiadaczem
co najmniej 75% akcji lub udziałów,
6)
w instytucji, o której mowa w art. 105 ust. 4, w której banki są posiadaczem co najmniej
75% akcji lub udziałów,
7)
w podmiotach, których wyłącznym przedmiotem działalności jest świadczenie usług w
zakresie edukacji kadr bankowych, w których banki są posiadaczem co najmniej 75% akcji
lub udziałów,
8)
w przedsiębiorstwach pomocniczych usług bankowych, w których banki są posiadaczem
co najmniej 75% akcji lub udziałów,
9)
w podmiotach, w których bank jest posiadaczem akcji lub udziałów w związku z jego
udziałem w procesie naprawczym tych podmiotów,
10)
przejętych w związku z wykonywaniem umowy o subemisję usługową.
4.
Komisja Nadzoru Bankowego określi, w drodze uchwały
1)
zakres i szczegółowe zasady wyznaczania wymogów kapitałowych, o których mowa w ust.
1 pkt 2, z tytułu poszczególnych rodzajów ryzyka, w tym z tytułu przekroczenia limitów
koncentracji wierzytelności, o których mowa w art. 71 ust. 1,
2)
sposób i szczegółowe zasady obliczania współczynnika wypłacalności banku, o którym
mowa w ust. 1 pkt 3.
5.
W przypadku niespełnienia wymogów, o których mowa w ust. 1, bank obowiązany jest niezwłocznie
powiadomić Komisję Nadzoru Bankowego.
6.
Komisja Nadzoru Bankowego, w drodze uchwały
1)
określi dodatkowe pozycje bilansu banku, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oraz zakres
i sposób ich wyznaczania,
2)
może określić wiążące banki normy ostrożnościowe, określające dopuszczalne ryzyko
w działalności banków inne niż wymogi kapitałowe, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oraz
zakres ich stosowania.
7.
Komisja Nadzoru Bankowego może, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wyrazić zgodę
na przekroczenie limitu dotyczącego wielkości wkładów niepieniężnych, o którym mowa
w ust. 1 pkt 1.
Bank jest obowiązany do udzielenia na żądanie Komisji Nadzoru Bankowego wszelkich
informacji dotyczących struktury funduszy własnych, o których mowa w art. 127, oraz
dotyczących spełnienia wymogów i norm określonych w art. 128.
1.
Banki prowadzą samodzielnie gospodarkę finansową na podstawie planu finansowego w
sposób zapewniający pokrycie z uzyskanych przychodów kosztów działalności oraz zobowiązań.
2.
Tworzenie z odpisów z zysku netto funduszy oraz ich przeznaczenie, a także zasady
pokrywania strat określa statut banku.
1.
Banki mogą tworzyć w ciężar kosztów rezerwę na ryzyko ogólne, służącą pokryciu ryzyk
związanych z prowadzeniem działalności bankowej. Banki tworzą i wykorzystują tę rezerwę
na podstawie dokonywanej oceny tego ryzyka, uwzględniającej w szczególności wielkość
należności oraz udzielonych zobowiązań pozabilansowych nieobjętych rezerwami celowymi,
utworzonymi zgodnie z odrębnymi przepisami.
2.
Wysokość corocznego odpisu na rezerwę na ryzyko ogólne, o której mowa w ust. 1, wynosi
maksymalnie 1,5% ustalonej na koniec poszczególnych kwartałów roku obrotowego średniej
kwoty niespłaconych kredytów i pożyczek pieniężnych, pomniejszonej o kwotę kredytów
i pożyczek pieniężnych, na które bank zgodnie z odrębnymi przepisami utworzył rezerwy
celowe w wysokości 100% tych kredytów i pożyczek. Kwota odpisu nie może być jednak
wyższa niż kwota odpisu dokonywanego w tymże roku z zysku za rok poprzedni na fundusz
ryzyka ogólnego, o którym mowa w art. 127 ust. 2. Odpisu dokonuje się w pierwszym
miesiącu następującym po każdym kwartale.
3.
Rezerwę na ryzyko ogólne bank rozwiązuje, jeżeli w ocenie banku ustaną okoliczności
uzasadniające dalsze jej utrzymywanie.
1.
Działalność banków oraz oddziałów i przedstawicielstw banków zagranicznych podlega
nadzorowi sprawowanemu przez Komisję Nadzoru Bankowego w zakresie i na zasadach określonych
w niniejszej ustawie i w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim
(Dz. U. Nr 140, poz. 938, z 1998 r. Nr 160, poz. 1063, z 2000 r. Nr 53, poz. 648, Nr 62, poz. 718 i Nr 119, poz. 1252 oraz z 2001 r. Nr 8, poz. 64, Nr 110, poz. 1189 i Nr 154, poz. 1784 i 1800).
2
Nadzór nad działalnością oddziału lub przedstawicielstwa banku zagranicznego w kraju
oraz oddziału lub przedstawicielstwa banku krajowego za granicą, w tym zakres i tryb
dokonywania czynności kontrolnych, może być wykonywany w zakresie uzgodnionym w porozumieniu
Komisji Nadzoru Bankowego z właściwymi władzami nadzorczymi.
3
Komisja Nadzoru Bankowego może, stosownie do postanowień porozumienia, o którym mowa
w ust. 2, udzielić informacji dotyczących banku organowi nadzoru bankowego innego
kraju, jeżeli
1)
wskutek tego nie zostanie naruszony interes gospodarczy Rzeczypospolitej Polskiej,
2)
zapewnione jest wykorzystanie udzielonych informacji tylko na potrzeby nadzoru bankowego,
3)
zagwarantowane jest, że przekazywanie udzielonych informacji poza organ nadzoru bankowego
możliwe jest wyłącznie po uprzednim uzyskaniu zgody Komisji Nadzoru Bankowego.
4
Komisja Nadzoru Bankowego może, na zasadach wzajemności, udzielać i otrzymywać informacje
od Komisji Papierów Wartościowych i Giełd oraz Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy
Emerytalnych, niezbędne dla prawidłowego wykonywania ustawowo określonych zadań w
zakresie nadzoru. Zasady i tryb udzielania informacji określają porozumienia zawarte
przez Komisję Nadzoru Bankowego z wymienionymi organami nadzoru.
Minister FinansówMinister Skarbu Państwa
1.
Celem nadzoru jest zapewnienie
1)
bezpieczeństwa środków pieniężnych gromadzonych na rachunkach bankowych,
2)
zgodności działalności banków z przepisami niniejszej ustawy, ustawy o Narodowym Banku
Polskim, statutem oraz decyzją o wydaniu zezwolenia na utworzenie banku.
2.
Czynności podejmowane w ramach nadzoru bankowego polegają w szczególności na
1)
badaniu wypłacalności, płynności płatniczej i wyników ekonomicznych osiąganych przez
banki,
2)
badaniu zgodności udzielanych kredytów, pożyczek pieniężnych, gwarancji bankowych
i poręczeń z obowiązującymi w tym zakresie przepisami,
3)
badaniu zabezpieczenia i terminowości spłaty kredytów i pożyczek pieniężnych,
4)
badaniu stosowanego oprocentowania kredytów i pożyczek oraz rachunków bankowych, o
których mowa w art. 79 ust. 1,
5)
dokonywaniu oceny sytuacji finansowej banków.
3.
Czynności kontrolne podejmowane przez inspektorów nadzoru bankowego wykonywane są
po okazaniu upoważnienia wydanego przez Generalnego Inspektora Nadzoru Bankowego oraz
legitymacji służbowej.
1.
Badanie sprawozdań finansowych banku, a także oddziału banku zagranicznego, może być
zlecone tylko biegłym rewidentom, którzy spełniają normy, o których mowa w art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1994 r. o biegłych rewidentach
i ich samorządzie
(Dz. U. z 2001 r. Nr 31, poz. 359).
2.
Banki obowiązane są przekazywać do Komisji Nadzoru Bankowego zbadane jednostkowe i
skonsolidowane sprawozdanie finansowe wraz z opinią i raportem biegłego rewidenta
w ciągu 15 dni od dnia ich zatwierdzenia oraz z odpisem uchwały bądź postanowienia
organu zatwierdzającego o zatwierdzeniu sprawozdania finansowego.
1.
W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w przeprowadzonym audycie na zlecenie banku,
Komisja Nadzoru Bankowego może zobowiązać bank do zlecenia biegłym rewidentom zbadania
prawidłowości i rzetelności wszystkich sprawozdań finansowych sporządzanych przez
bank, kontroli ksiąg rachunkowych, analizy portfela kredytowego oraz dokonania innych
czynności określonych w art. 133 ust. 2. Jeżeli w wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono
nieprawidłowości, koszty badania ponosi bank.
2
Zlecenie badania określonego w ust. 1 może zostać udzielone także bezpośrednio przez
Komisję Nadzoru Bankowego. Koszty badania ponosi wówczas Narodowy Bank Polski, z zastrzeżeniem
ust. 3.
3
Jeżeli w wyniku badania zleconego przez Komisję Nadzoru Bankowego stwierdzono nieprawidłowości,
koszty badania ponosi bank.
1.
Biegły rewident przeprowadzający badanie sprawozdań finansowych banku oraz badanie,
o którym mowa w art. 134 i art. 135, jest obowiązany niezwłocznie powiadomić Komisję
Nadzoru Bankowego o ujawnionych faktach wskazujących na
1)
popełnienie przestępstwa,
2)
naruszenie przepisów regulujących działalność banku,
3)
naruszenie zasad dobrej praktyki bankowej lub inne zagrożenie interesów klientów banku,
4)
istnienie przesłanek do wyrażenia opinii negatywnej na temat sprawozdania finansowego
banku lub odmowy wyrażenia tej opinii.
2.
Przy wykonywaniu przez biegłych rewidentów czynności, o których mowa w art. 135 ust.
2, stosuje się do nich odpowiednio przepisy dotyczące pracowników nadzoru bankowego
wykonujących te czynności.
3
Przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio do biegłych rewidentów badających sprawozdania
finansowe podmiotów posiadających bliskie powiązania z bankiem.
Komisja Nadzoru Bankowego
1)
określa, w drodze uchwały, wykaz informacji i dokumentów, które rada nadzorcza załącza
do wniosku, o którym mowa w art. 22 ust. 3, i informacji, o której mowa w art. 22.
ust. 4,
2)
określa, w drodze uchwały, wykaz dokumentów, o których mowa w art. 31 ust. 2 pkt 3,
3)
może ustalać wiążące banki normy płynności oraz inne normy dopuszczalnego ryzyka w
działalności banków.
1.
Komisja Nadzoru Bankowego może w ramach nadzoru zalecić bankowi w szczególności
1)
podjęcie środków koniecznych do przywrócenia płynności płatniczej lub osiągnięcia
i przestrzegania norm, o których mowa w art. 137,
2)
zwiększenie funduszy własnych,
3)
zaniechanie określonych form reklamy.
2.
Komisja Nadzoru Bankowego może nakazać bankowi wstrzymanie wypłat z zysku lub wstrzymanie
tworzenia nowych jednostek organizacyjnych do czasu przywrócenia płynności płatniczej
lub osiągnięcia norm, o których mowa w art. 137.
3.
W razie stwierdzenia, że bank nie realizuje zaleceń określonych w ust. 1 lub działalność
banku jest wykonywana z naruszeniem prawa lub statutu albo stwarza zagrożenie dla
interesów posiadaczy rachunków bankowych, Komisja Nadzoru Bankowego, po uprzednim
upomnieniu na piśmie, może
1)
wystąpić do właściwego organu banku z wnioskiem o odwołanie prezesa, wiceprezesa lub
innego członka zarządu banku bezpośrednio odpowiedzialnego za stwierdzone nieprawidłowości,
2)
zawiesić w czynnościach członków zarządu, o których mowa w pkt 1, do czasu podjęcia
uchwały w sprawie wniosku o ich odwołanie przez radę nadzorczą na najbliższym posiedzeniu;
zawieszenie w czynnościach polega na wyłączeniu z podejmowania decyzji za bank w zakresie
jego praw i obowiązków majątkowych,
3)
ograniczyć zakres działalności banku,
3a
nałożyć na bank karę finansową w wysokości do 1 000 000 zł; przepisy art. 141 ust.
4 i 5 stosuje się odpowiednio,
4
uchylić zezwolenie na utworzenie banku i podjąć decyzję o likwidacji banku; art. 147
ust. 3 i art. 153-156 stosuje się odpowiednio.
3a
Decyzja Komisji Nadzoru Bankowego o ograniczeniu zakresu działalności banku może zawierać
warunki i terminy.
4.
Komisja Nadzoru Bankowego może także zawiesić w czynnościach członka zarządu w przypadku
1)
przedstawienia mu zarzutów w postępowaniu karnym lub karnym skarbowym,
2)
spowodowania znacznych strat majątkowych banku.
Postanowienia ust. 3 pkt 2 stosuje się odpowiednio.
5
Komisja Nadzoru Bankowego odwołuje członka zarządu banku w przypadku prawomocnego
skazania go za przestępstwo wymienione w art. 22 ust. 6 pkt 1.
6
Ograniczenie zakresu działalności banku lub uchylenie zezwolenia na utworzenie banku
może również nastąpić w razie stwierdzenia, że bank
1)
przestał spełniać warunki ustalone w zezwoleniu,
2)
uzyskał zezwolenie na podstawie fałszywych dokumentów, nieprawdziwych oświadczeń lub
wskutek innych działań sprzecznych z prawem,
3)
przez okres dłuższy niż 6 miesięcy nie prowadzi działalności bankowej,
4)
stał się podmiotem zależnym od osób, wobec których nie jest możliwe skuteczne wykonywanie
przez Komisję Nadzoru Bankowego nadzoru nad bankiem ze względu na przepisy prawa obowiązujące
w miejscu ich zamieszkania lub siedziby, lub ze względu na powiązania tych osób z
innymi podmiotami.
6a
Komisja Nadzoru Bankowego uchyla zezwolenie na utworzenie oddziału banku zagranicznego,
jeśli właściwe władze nadzorcze kraju, w którym bank zagraniczny ma swoją siedzibę
lub miejsce sprawowania zarządu, uchyliły zezwolenie na prowadzenie działalności bankowej
przez ten bank.
6b
Przed uchyleniem zezwolenia na utworzenie oddziału banku zagranicznego Komisja Nadzoru
Bankowego zasięgnie opinii właściwych władz nadzorczych kraju, w którym bank zagraniczny
ma swoją siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu, jeżeli porozumienie, o którym mowa
w art. 131 ust. 2, przewiduje zasięgnięcie opinii. W razie konieczności natychmiastowego
uchylenia zezwolenia Komisja Nadzoru Bankowego może odstąpić od zasięgnięcia opinii.
6c
O uchyleniu zezwolenia, o którym mowa w ust. 6a, Komisja Nadzoru Bankowego powiadamia
właściwe władze nadzorcze banku zagranicznego.
6d
O uchyleniu zezwolenia na utworzenie banku krajowego Komisja Nadzoru Bankowego niezwłocznie
powiadamia właściwe władze nadzorcze państwa, w którym działa oddział tego banku.
7
Środki podejmowane w ramach nadzoru nie mogą naruszać umów zawartych przez bank, z
wyłączeniem umów zawartych przez bank krajowy z podmiotami od niego zależnymi lub
z którymi posiada bliskie powiązania oraz umów zawartych przez bank krajowy z podmiotami
działającymi w tym samym holdingu finansowym lub holdingu o działalności mieszanej.
1.
Banki oraz oddziały i przedstawicielstwa banków zagranicznych w kraju są obowiązane
1)
zawiadomić Komisję Nadzoru Bankowego o podjęciu i zaprzestaniu działalności; dotyczy
to również podjęcia i zaprzestania działalności przez oddział banku krajowego w kraju,
2)
umożliwić upoważnionym osobom wykonywanie czynności określonych w art. 133 ust. 2,
a w szczególności udostępnić do wglądu księgi, bilanse, rejestry, plany, sprawozdania
i inne dokumenty oraz umożliwić, na pisemne żądanie, sporządzenie kopii tych dokumentów
i innych nośników informacji, jak również udzielać wyjaśnień żądanych przez te osoby,
3)
niezwłocznie zawiadomić Komisję Nadzoru Bankowego o środkach, jakie zostaną podjęte
w celu usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w ramach nadzoru, oraz stosować się
do wydanych decyzji.
2.
Przy wykonywaniu nadzoru nad działalnością oddziału banku zagranicznego przepisy art.
138 stosuje się odpowiednio.
Bank krajowy, którego oddział lub przedstawicielstwo zostało otwarte za granicą, jest
obowiązany zawiadomić Komisję Nadzoru Bankowego o podjęciu i zaprzestaniu działalności
przez oddział lub przedstawicielstwo.
Przed wydaniem zezwolenia na utworzenie banku krajowego Komisja Nadzoru Bankowego
zasięga opinii właściwych władz nadzorczych państwa członkowskiego Unii Europejskiej,
gdy bank ten będzie
1)
podmiotem zależnym od instytucji kredytowej,
2)
podmiotem zależnym od podmiotu dominującego wobec instytucji kredytowej,
3)
kontrolowany przez te same osoby fizyczne lub prawne, które kontrolują instytucję
kredytową.
Komisja Nadzoru Bankowego powiadamia Komisję Europejską o każdym przypadku
1)
udzielenia zezwolenia na utworzenie banku krajowego, w tym podmiotom bezpośrednio
lub pośrednio zależnym od jednego lub więcej podmiotów dominujących, podlegających
ustawodawstwu państw niebędących członkami Unii Europejskiej,
2)
utworzenia oddziału banku zagranicznego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
3)
nabywania przez podmiot dominujący, o którym mowa w pkt 1, pakietu akcji w banku krajowym,
co powoduje, że bank krajowy staje się podmiotem od niego zależnym.
1.
Komisja Nadzoru Bankowego informuje Komisję Europejską o każdym przypadku utraty mocy
lub uchylenia zezwolenia na utworzenie banku krajowego lub oddziału banku zagranicznego.
2.
W informacji, o której mowa w ust. 1, Komisja Nadzoru Bankowego podaje powody utraty
mocy lub uchylenia zezwolenia na utworzenie banku krajowego lub oddziału banku zagranicznego.
1.
W razie niewykonywania zaleceń dotyczących prowadzenia działalności z naruszeniem
przepisów prawa, statutu, odmowy udzielenia wyjaśnień, informacji, o których mowa
w art. 139, Komisja Nadzoru Bankowego może nakładać na członków zarządu banku kary
pieniężne do wysokości trzykrotnego miesięcznego wynagrodzenia brutto tej osoby, wyliczonego
na podstawie wynagrodzenia za ostatnie 3 miesiące przed nałożeniem kary.
2.
Kara nie może być nałożona, jeżeli od uzyskania przez nadzór bankowy wiadomości o
czynie określonym w ust. 1 upłynęło więcej niż 6 miesięcy albo od popełnienia tego
czynu upłynęło więcej niż 2 lata.
3.
Wymierzenie kary pieniężnej nie stanowi przeszkody do zastosowania innych środków
przewidzianych w niniejszym rozdziale.
4.
Komisja Nadzoru Bankowego odprowadza kwoty wyegzekwowane z tytułu kar pieniężnych
na rzecz Bankowego Funduszu Gwarancyjnego.
5.
Kara, o której mowa w ust. 1, podlega egzekucji w trybie przepisów o postępowaniu
egzekucyjnym w administracji.
1.
W przypadku gdy instytucja kredytowa prowadząca działalność na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej poprzez oddział lub w ramach działalności transgranicznej nie przestrzega
przepisów prawa polskiego, Komisja Nadzoru Bankowego
1)
wzywa, w formie pisemnej, tę instytucję do przestrzegania przepisów prawa polskiego
i wyznacza jej odpowiedni termin do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości,
2)
po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w pkt 1, zawiadamia właściwe władze
nadzorcze państwa macierzystego o stwierdzonych nieprawidłowościach.
2.
W przypadku gdy pomimo zastosowania środków przez właściwe władze nadzorcze państwa
macierzystego oddział instytucji kredytowej nadal nie przestrzega przepisów prawa
polskiego oraz w przypadku nieadekwatności tych środków do zaistniałego naruszenia
prawa lub niemożności ich zastosowania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, Komisja
Nadzoru Bankowego może zastosować odpowiednio środki określone w art. 138 ust. 3 pkt
1 i 3 i art. 141, a w zakresie płynności - w art. 138 ust. 1 pkt 1 i ust. 2.
3.
W nagłych przypadkach, przed zastosowaniem procedur, o których mowa w ust. 1 i 2,
Komisja Nadzoru Bankowego, mając na względzie ochronę interesów deponentów, może,
bez konieczności uprzedniego pisemnego upomnienia, odpowiednio zastosować środki,
o których mowa w art. 138 ust. 3 pkt 1, 3 i 3a.
4.
Decyzje Komisji Nadzoru Bankowego wydane w trybie ust. 2 i 3 są natychmiast wykonalne. Przepisu art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
5.
Od decyzji Komisji Nadzoru Bankowego, o których mowa w ust. 2 i 3, instytucja kredytowa
może wnieść skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w terminie 7 dni od dnia
jej doręczenia.
1.
Komisja Nadzoru Bankowego po otrzymaniu od właściwych władz nadzorczych państwa goszczącego
informacji, iż bank krajowy wykonujący czynności na jego terytorium poprzez oddział
lub w ramach działalności transgranicznej narusza obowiązujące w państwie goszczącym
przepisy prawa, może zastosować w stosunku do banku środki przewidziane w art. 138
ust. 3.
2.
Decyzje Komisji Nadzoru Bankowego wydane na podstawie ust. 1 są natychmiast wykonalne. Przepisu art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
3.
Decyzję Komisji Nadzoru Bankowego, wydaną na podstawie ust. 1, bank krajowy może zaskarżyć
do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w terminie 7 dni od dnia jej doręczenia.
1.
Nadzór nad działalnością instytucji kredytowej prowadzącej działalność na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej poprzez oddział lub w ramach działalności transgranicznej
sprawują, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 141 a ust. 2, właściwe władze nadzorcze państwa
macierzystego.
2.
Komisja Nadzoru Bankowego obowiązana jest do sprawowania nadzoru nad oddziałami instytucji
kredytowych w zakresie przestrzegania obowiązku określonego w art. 8.
3.
Nadzór nad działalnością banku krajowego, prowadzącego działalność na terytorium państwa
goszczącego poprzez oddział lub w ramach działalności transgranicznej, sprawuje Komisja
Nadzoru Bankowego.
1.
Inspektorzy nadzoru bankowego wykonują czynności kontrolne w oddziałach instytucji
kredytowych, w zakresie określonym w art. 141c ust. 2, a w pozostałym zakresie - na
podstawie upoważnienia, o którym mowa w ust. 2.
2.
Właściwe władze nadzorcze państwa macierzystego mogą przeprowadzać czynności kontrolne
w oddziale, o którym mowa w ust. 1, we własnym zakresie lub poprzez osoby przez nie
upoważnione, po uprzednim zawiadomieniu Komisji Nadzoru Bankowego o terminie i zakresie
przeprowadzanej kontroli.
1.
Komisja Nadzoru Bankowego może zawierać porozumienia z właściwymi władzami nadzorczymi
państwa macierzystego instytucji kredytowej prowadzącej działalność na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej poprzez oddział lub w ramach działalności transgranicznej,
w celu wymiany informacji pomagających w monitorowaniu płynności i wypłacalności tych
instytucji, a także informacji dotyczących w szczególności
1)
zarządzania i struktury własności instytucji kredytowych,
2)
zasad gwarantowania depozytów,
3)
koncentracji wierzytelności,
4)
zasad rachunkowości,
5)
stosowanych procedur administracyjnych,
6)
mechanizmów kontroli wewnętrznej,
7)
trybu i zasad przeprowadzania czynności kontrolnych.
2.
Porozumienia w zakresie, o którym mowa w ust. 1, Komisja Nadzoru Bankowego może zawierać
również na wniosek właściwych władz nadzorczych państwa goszczącego, na terytorium
którego bank krajowy prowadzi działalność.
1.
Nadzorowi skonsolidowanemu podlega bank krajowy, który
1)
jest podmiotem dominującym w stosunku do innego banku krajowego, banku zagranicznego,
instytucji kredytowej, instytucji finansowej lub przedsiębiorstwa pomocniczego usług
bankowych, lub który posiada bliskie powiązania z innym podmiotem lub podmiotami,
2)
działa w holdingu finansowym,
3)
działa w holdingu o działalności mieszanej.
2.
Sprawowanie nad bankiem nadzoru skonsolidowanego nie wyłącza stosowania odpowiednich
przepisów ustawy regulujących działalność banku jako podmiotu podlegającego nadzorowi
indywidualnemu.
3.
Komisja Nadzoru Bankowego może zawierać z właściwymi władzami nadzorczymi innych państw
porozumienia określające zakres i tryb wykonywania nadzoru skonsolidowanego nad bankami,
które działają w holdingu finansowym lub w holdingu o działalności mieszanej z udziałem
podmiotu dominującego, mającego siedzibę w innym państwie oraz bankami zagranicznymi
lub instytucjami kredytowymi, w stosunku do których podmiotem dominującym jest bank
krajowy. Przepis art. 131 ust. 3 stosuje się odpowiednio.
1.
Bank, o którym mowa w art. 141f ust. 1 pkt 1, obowiązany jest przekazać Komisji Nadzoru
Bankowego niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 30 dni od dnia zatwierdzenia
przez walne zgromadzenie akcjonariuszy banku, skonsolidowane sprawozdanie finansowe
oraz sprawozdania finansowe wszystkich podmiotów zależnych lub z którymi posiada bliskie
powiązania.
2.
Podmiot dominujący w stosunku do banku, o którym mowa w art. 141f ust. 1 pkt 2 i 3,
obowiązany jest przekazać Komisji Nadzoru Bankowego niezwłocznie, lecz nie później
niż w terminie 30 dni od dnia zatwierdzenia przez walne zgromadzenie podmiotu dominującego,
skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone dla całego holdingu oraz sprawozdania
finansowe wszystkich podmiotów zależnych.
3.
W przypadku gdy podmiot dominujący ma siedzibę za granicą, bank krajowy ma obowiązek
przekazania skonsolidowanego sprawozdania finansowego holdingu w terminie 90 dni od
dnia odbycia walnego zgromadzenia podmiotu dominującego zatwierdzającego to sprawozdanie
oraz sprawozdanie finansowe tych podmiotów holdingu, w stosunku do których bank jest
wierzycielem lub dłużnikiem, wraz z ich tłumaczeniem na język polski dokonanym przez
tłumacza przysięgłego.
1.
W celu sprawdzenia uzyskanych informacji, inspektorzy nadzoru bankowego oraz osoby
upoważnione przez Komisję Nadzoru Bankowego mogą, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, dokonywać
czynności kontrolnych w podmiotach, w stosunku do których podmiotem dominującym jest
bank, o którym mowa w art. 141f ust. 1 pkt 1, lub które posiadają bliskie powiązania
z tym bankiem, oraz w podmiotach wchodzących w skład holdingów, o których mowa w art.
141f ust. 1 pkt 2 i 3. Przepis art. 139 ust. 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio.
2
W przypadku gdy nadzór nad podmiotami, o których mowa w ust. 1, wykonuje Komisja Papierów
Wartościowych i Giełd albo Komisja Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych, Komisja
Nadzoru Bankowego może zwrócić się do właściwego organu o przeprowadzenie w danym
podmiocie czynności kontrolnych. W czynnościach kontrolnych mogą uczestniczyć inspektorzy
nadzoru bankowego oraz osoby upoważnione przez Komisję Nadzoru Bankowego, którym przysługują
takie same prawa i obowiązki, jak pracownikom danego organu.
3.
Szczegółowy tryb wykonywania czynności kontrolnych, o których mowa w ust. 2, określają
porozumienia, o których mowa w art. 131 ust. 4.
4.
Komisja Nadzoru Bankowego może żądać od banku, o którym mowa w art. 141f ust. 1 pkt
1, a także od podmiotu dominującego w holdingu, o którym mowa w art. 141f ust. 1 pkt
2 i 3, zlecenia niezależnemu biegłemu rewidentowi zbadania sytuacji finansowej podmiotów
zależnych lub podmiotów posiadających bliskie powiązania z tym bankiem w przypadku,
gdy w ocenie Komisji istnieją wątpliwości co do rzetelności zatwierdzonych sprawozdań
lub gdy konieczne jest zbadanie związku gospodarczego z innym podmiotem. Koszt zleconego
badania ponosi odpowiednio bank lub podmiot dominujący w holdingu, z zastrzeżeniem
ust. 5.
5.
Jeżeli w wyniku badania zleconego przez Komisję Nadzoru Bankowego nie stwierdzono
wątpliwości, o których mowa w ust. 4, koszt badania ponosi Narodowy Bank Polski.
Podmiot dominujący w stosunku do banku działającego w holdingu finansowym lub w holdingu
o działalności mieszanej obowiązany jest zapewnić właściwe funkcjonowanie wewnętrznej
kontroli danych i informacji wymaganych w związku ze sprawowaniem nadzoru skonsolidowanego,
a także udzielić, na żądanie Komisji Nadzoru Bankowego lub osób upoważnionych przez
Komisję Nadzoru Bankowego, wszelkich informacji i wyjaśnień dotyczących działalności
holdingu oraz wchodzących w jego skład podmiotów.
Określając sposób obliczania funduszy własnych, wymogów kapitałowych, współczynnika
wypłacalności, progów koncentracji kapitałowej oraz limitów koncentracji wierzytelności,
Komisja Nadzoru Bankowego może uwzględnić powiązania banków, o których mowa w art.
141f ust. 1, z innymi podmiotami zależnymi lub działającymi w tym samym holdingu.
1.
W razie powstania straty bilansowej bądź groźby jej nastąpienia albo powstania niebezpieczeństwa
niewypłacalności, zarząd banku niezwłocznie zawiadamia o tym Komisję Nadzoru Bankowego
oraz przedstawia jej program postępowania naprawczego, zapewniając jego realizację.
2.
Komisja Nadzoru Bankowego może wyznaczyć bankowi termin na opracowanie programu postępowania
naprawczego, o którym mowa w ust. 1, oraz zlecić jego uzupełnienie lub ponowne opracowanie.
3.
W razie zaniechania działań określonych w ust. 1, Komisja Nadzoru Bankowego może zobowiązać
bank do wszczęcia postępowania naprawczego.
4.
Bank, w którym powstała strata określona w ust. 1, może połączyć się z innym bankiem
tylko po uzyskaniu zezwolenia Komisji Nadzoru Bankowego.
1.
Jeżeli program postępowania naprawczego nie jest wystarczający lub jego realizacja
nie jest należyta, Komisja Nadzoru Bankowego może
1)
zakazać wypłat lub ograniczyć wypłaty z zysków banku za poprzedni rok, a także nakazać
przekazanie określonej części lub całości zysku na powiększenie funduszy własnych
banku,
2)
zakazać udzielania lub ograniczyć udzielanie kredytów i pożyczek pieniężnych akcjonariuszom
(członkom) banku oraz członkom zarządu, rady nadzorczej i pracownikom,
3)
wystąpić do zarządu banku z żądaniem zwołania nadzwyczajnego walnego zgromadzenia
akcjonariuszy (walnego zgromadzenia) w celu rozpatrzenia sytuacji banku, powzięcia
decyzji o pokryciu straty bilansowej oraz podjęcia innych uchwał, w tym zwiększenia
funduszy własnych, w okresie nie dłuższym niż 6 miesięcy.
2.
Zarząd banku powinien zwołać nadzwyczajne walne zgromadzenie w ciągu 14 dni, a gdyby
tego nie uczynił, nadzwyczajne walne zgromadzenie może być zwołane przez Komisję Nadzoru
Bankowego. Koszty zwołania i odbycia walnego zgromadzenia obciążają bank.
3.
Zakazy i żądanie, o których mowa w ust. 1, nie podlegają zaskarżeniu.
1
Komisja Nadzoru Bankowego, z zastrzeżeniem art. 20a ustawy, o której mowa w art. 105
ust. 1 pkt 2 lit. h), może podjąć decyzję o ustanowieniu kuratora nadzorującego wykonanie
programu naprawczego przez bank.
2.
Kuratorowi przysługuje prawo uczestniczenia w posiedzeniach organów banku oraz prawo
do uzyskiwania wszelkich informacji niezbędnych do wykonywania jego funkcji.
3.
Kuratorowi przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu wobec uchwał i decyzji zarządu i
rady nadzorczej banku do właściwego sądu gospodarczego w terminie 14 dni od ich powzięcia.
Wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonanie uchwały lub decyzji.
4
Kurator może zaskarżyć uchwałę walnego zgromadzenia akcjonariuszy lub uchwałę walnego
zgromadzenia banku spółdzielczego, które naruszają interes banku. W sprawach tych
kuratorowi przysługuje uprawnienie przewidziane w art. 422 i art. 424 Kodeksu spółek handlowych, a w odniesieniu do banków spółdzielczych - w art. 42 Prawa spółdzielczego.
5
Decyzja Komisji Nadzoru Bankowego o ustanowieniu kuratora jest natychmiast wykonalna.
Od decyzji o ustanowieniu kuratora bank może wnieść skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego
w terminie 7 dni od dnia doręczenia decyzji. Wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania
decyzji. Przepisu art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
6.
Funkcję kuratora może pełnić osoba posiadająca kwalifikacje i doświadczenie zawodowe
w zakresie organizacji i zasad działalności banku. Kuratorem może być również osoba
prawna.
7.
Kurator składa Komisji Nadzoru Bankowego kwartalne sprawozdania ze swojej działalności
zawierające ocenę realizacji przez zarząd banku programu naprawczego.
8.
Wynagrodzenie kuratora ustala Komisja Nadzoru Bankowego, z tym że nie może ono być
wyższe niż wynagrodzenie prezesa banku, w którym ustanowiono kuratora. Koszty związane
z wykonywaniem funkcji kuratora obciążają koszty działalności banku.
1.
Jeżeli zarząd banku nie przekaże programu postępowania naprawczego zgodnie z art.
142 ust. 1 albo gdy realizacja tego programu okaże się nieskuteczna, Komisja Nadzoru
Bankowego może podjąć decyzję o ustanowieniu zarządu komisarycznego na czas realizacji
programu postępowania naprawczego. Ustanowienie zarządu komisarycznego nie wpływa
na organizację i sposób działania banku jako osoby prawnej, z wyjątkiem zmian przewidzianych
ustawą.
2.
Na zarząd komisaryczny przechodzi prawo podejmowania uchwał i decyzji we wszystkich
sprawach zastrzeżonych w ustawie i statucie do właściwości władz i organów banku.
Z dniem ustanowienia zarządu komisarycznego członkowie zarządu banku zostają odwołani
z mocy prawa, a ustanowione wcześniej prokury i pełnomocnictwa wygasają. Na czas trwania
zarządu komisarycznego kompetencje innych organów banku zostają zawieszone.
3.
Zarząd komisaryczny wykonuje również zadania określone w decyzji o ustanowieniu zarządu.
4
od decyzji o ustanowieniu zarządu komisarycznego rada nadzorcza może wnieść skargę
do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania decyzji.
Przepisu art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
5.
Zarząd komisaryczny opracowuje i uzgadnia z Komisją Nadzoru Bankowego program postępowania
naprawczego, kieruje jego realizacją oraz nie rzadziej niż co 3 miesiące informuje
Komisję Nadzoru Bankowego i radę nadzorczą o wynikach realizacji programu.
6.
Ustanowienie zarządu komisarycznego podlega zgłoszeniu do rejestru właściwego dla
banku.
1.
Członkowie zarządu komisarycznego otrzymują w razie potrzeby urlop bezpłatny w macierzystym
zakładzie pracy na czas pełnienia tej funkcji.
2.
Okres urlopu bezpłatnego zalicza się do okresów pracy oraz innych okresów, od których
zależy nabycie uprawnień pracowniczych.
3.
Wynagrodzenie członków zarządu komisarycznego ustala Komisja Nadzoru Bankowego, z
tym że nie może ono być wyższe niż wynagrodzenie członków dotychczasowego zarządu.
Koszty działalności zarządu komisarycznego obciążają bank.
1.
Jeżeli po upływie 6 miesięcy od daty nadzwyczajnego walnego zgromadzenia zwołanego
w trybie określonym w art. 143 ust. 1 pkt 3 strata przekraczać będzie połowę funduszy
własnych, Komisja Nadzoru Bankowego może podjąć decyzję o
1)
przejęciu banku przez inny bank, za zgodą banku przejmującego,
2)
likwidacji banku,
3)
wystąpieniu do Rady Ministrów o likwidację banku - w przypadku banku państwowego.
2.
Decyzję o przejęciu banku przez inny bank lub o likwidacji banku Komisja Nadzoru Bankowego
może podjąć również w innym terminie niż określony w ust. 1, jeżeli wystąpiły okoliczności
grożące niewypłacalnością banku lub obniżeniem sumy funduszy własnych banku w takim
stopniu, że nie byłyby spełnione wymagania obowiązujące przy tworzeniu banku.
3
Od decyzji, o której mowa w ust. 1 i 2, rada nadzorcza może wnieść skargę do Naczelnego
Sądu Administracyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia decyzji. Wniesienie skargi
nie wstrzymuje wykonania decyzji, jednakże przed rozpatrzeniem skargi nie może być
rozpoczęte upłynnianie majątku banku w likwidacji ani przejęcie majątku banku przez
bank przejmujący. Przepisu art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
1.
Z dniem podjęcia przez Komisję Nadzoru Bankowego decyzji o przejęciu banku przez inny
bank
1)
zarząd banku, zarząd komisaryczny oraz rada nadzorcza przejmowanego banku ulegają
rozwiązaniu, a kompetencje walnego zgromadzenia zostają zawieszone,
2)
bank przejmujący obejmuje zarząd majątkiem banku przejętego,
3)
wygasają prokury i pełnomocnictwa udzielone przez przejęty bank.
2.
Bank przejmujący dwukrotnie ogłosi w pismach o zasięgu ogólnopolskim i w Monitorze
Sądowym i Gospodarczym decyzję o przejęciu banku oraz wezwie wierzycieli tego banku
do zgłoszenia roszczeń w terminie miesiąca od daty ostatniego ogłoszenia. Obowiązek
ten nie dotyczy wierzycieli z tytułu rachunków bankowych. W przypadku banków spółdzielczych
wystarczające jest ogłoszenie w piśmie lokalnym i Monitorze Spółdzielczym.
3.
Bank przejmujący zgłosi do właściwego rejestru przejęcie banku wraz z wnioskiem o
wykreślenie z rejestru banku przejmowanego.
1.
Przejęcie banku następuje na podstawie bilansu sporządzonego na dzień przejęcia. Z
tym dniem bank przejmujący wchodzi we wszystkie prawa i obowiązki banku przejmowanego.
2.
Bilans, o którym mowa w ust. 1, powinien być zbadany przez biegłego rewidenta uprawnionego
do badania sprawozdań finansowych banków.
Fundusze własne przejętego banku przeznacza się na pokrycie strat bilansowych tego
banku.
Po zaspokojeniu lub zabezpieczeniu wierzycieli banku przejętego bank przejmujący dokonuje
wypłat akcjonariuszom lub członkom banku przejętego z jego pozostałego majątku w proporcji
do posiadanego uprzednio kapitału albo wydaje akcjonariuszom tego banku akcje własne,
a w przypadku banku spółdzielczego przyznaje członkom banku przejętego prawo do funduszu
udziałowego odpowiedniej wartości. Wydanie akcji własnych nastąpi po ustalonej cenie
emisyjnej, nie wyższej jednak niż wartość księgowa akcji, natomiast wartość prawa
do funduszu udziałowego jest ustalana przy uwzględnieniu ostatniego zatwierdzonego
bilansu banku przejmującego.
Bank przejmujący może żądać zmiany treści zobowiązania zaciągniętego przez czynność
prawną banku przejętego w okresie roku przed przejęciem, jeżeli w wyniku tej czynności
druga strona uzyskała wierzytelność na warunkach korzystniejszych od stosowanych wówczas
przez bank przejęty. Powództwo banku przejmującego rozpoznaje właściwy miejscowo sąd
wojewódzki
1.
Zarząd nad majątkiem likwidowanego banku obejmuje powołany przez Komisję Nadzoru Bankowego
likwidator, na którego przechodzą uprawnienia zastrzeżone w ustawie i statucie dla
organów banku. Likwidator reprezentuje bank w likwidacji w sądzie i poza sądem.
2.
Z dniem przejęcia zarządu majątkiem likwidowanego banku przez likwidatora
1)
rada nadzorcza, zarząd i inne organy banku ulegają rozwiązaniu,
2)
członkowie rady nadzorczej banku oraz członkowie zarządu banku zostają odwołani z
mocy prawa.
Likwidacja banku jest prowadzona zgodnie z zasadami obowiązującymi przy likwidacji
spółek handlowych, spółdzielni lub stosownie do przepisów, o których mowa w art. 14,
z tym że
1)
w okresie likwidacji nie wypłaca się dywidendy ani oprocentowania udziałów,
2)
bilans otwarcia likwidacji, program likwidacji oraz rachunek z przeprowadzonej likwidacji
podlegają zatwierdzeniu przez Komisję Nadzoru Bankowego,
3)
likwidator nie rzadziej niż raz na miesiąc składa Komisji Nadzoru Bankowego sprawozdanie
z przebiegu likwidacji,
4)
podział pomiędzy akcjonariuszy (członków) majątku pozostałego po zaspokojeniu i zabezpieczeniu
wierzycieli nie może nastąpić przed upływem roku od daty ostatniego ogłoszenia o otwarciu
likwidacji.
1.
Likwidatorowi przysługuje prawo żądania zmiany treści zobowiązania, o którym mowa
w art. 152. Może on potrącić z wierzytelności likwidowanego banku dług wynikający
z rachunku bankowego także wtedy, gdy terminy jego spłaty jeszcze nie nastąpiły.
2.
Po zakończeniu likwidacji likwidator sporządza sprawozdanie likwidacyjne i składa
je Komisji Nadzoru Bankowego oraz sądowi rejestrowemu z wnioskiem o wykreślenie banku
z rejestru.
Szczegółowe warunki i tryb przejęcia lub likwidacji banku oraz powołanie likwidatora
określa decyzja, o której mowa w art. 147 ust. 1.
Komisja Nadzoru Bankowego może podjąć decyzję o odwołaniu likwidatora wyznaczonego
przez bank, jeżeli prowadzi on likwidację banku w sposób zagrażający bezpieczeństwu
środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych. Komisja Nadzoru Bankowego
powołuje wówczas nowego likwidatora.
1.
Jeżeli według bilansu aktywa banku nie wystarczają na zaspokojenie jego zobowiązań,
zarząd banku, zarząd komisaryczny lub likwidator powiadamia o tym niezwłocznie Komisję
Nadzoru Bankowego, która podejmuje decyzję o zawieszeniu działalności banku, a następnie
decyzję o jego przejęciu przez inny bank, za zgodą banku przejmującego, albo występuje
do właściwego sądu wojewódzkiego
2
W przypadku banku spółdzielczego powiadomienie, o którym mowa w ust. 1, może być złożone
także prze z zarząd banku zrzeszającego, którego bank spółdzielczy jest akcjonariuszem.
3.
Decyzję o zawieszeniu działalności banku oraz jego przejęciu albo wystąpieniu z wnioskiem
o ogłoszenie upadłości Komisja Nadzoru Bankowego może podjąć także z własnej inicjatywy,
jeżeli nie nastąpi powiadomienie, o którym mowa w ust. 1.
4.
Decyzja o zawieszeniu działalności banku jest podawana do publicznej wiadomości przez
ogłoszenie w dzienniku o zasięgu ogólnopolskim i w Monitorze Sądowym i Gospodarczym.
5.
Decyzja o zawieszeniu działalności nie podlega zaskarżeniu.
6.
Podejmując decyzję wymienioną w ust. 1, Komisja Nadzoru Bankowego może zawiesić działalność
zarządu i innych organów banku i jednocześnie powołać zarząd komisaryczny.
1.
W okresie zawieszenia działalności bank
1)
nie reguluje swoich zobowiązań, z wyjątkiem związanych z ponoszeniem uzasadnionych
kosztów bieżącej działalności, i nie prowadzi działalności bankowej poza windykacją
należności z tytułu wcześniej udzielonych kredytów, pożyczek pieniężnych lub akredytyw,
2)
nie wypłaca środków pochodzących z nadwyżki bilansowej ani oprocentowania wkładów.
2.
W okresie zawieszenia w stosunku do banku nie może zostać wszczęte postępowanie egzekucyjne,
a wszczęte wcześniej ulega zawieszeniu. Zawieszeniu ulega również egzekucja z rachunków
bankowych prowadzonych przez ten bank.
3.
Warunki i zakres działalności banku w okresie zawieszenia określa decyzja, o której
mowa w art. 158 ust. 1.
1.
O ogłoszeniu upadłości banku orzeka właściwy miejscowo sąd wojewódzki
2.
Przed rozstrzygnięciem wniosku o ogłoszenie upadłości sąd wysłuchuje przedstawiciela
Komisji Nadzoru Bankowego oraz prezesa i ewentualnie innych członków ostatniego zarządu
banku, którego dotyczy wniosek, a w przypadku banku państwowego lub banku będącego
jednoosobową spółką Skarbu Państwa również przedstawiciela Ministra Skarbu Państwa
3.
Sąd wyznacza syndyka upadłości spośród osób posiadających znajomość organizacji i
zasad działalności banków. Syndykiem może być również inny bank.
4.
Ogłaszając upadłość banku, sąd ustanawia kuratora do reprezentowania upadłego banku
w postępowaniu upadłościowym.
5.
Komisji Nadzoru Bankowego i bankowi służy zażalenie na postanowienie sądu w przedmiocie
ogłoszenia upadłości banku.
Z dniem ogłoszenia upadłości
1)
wymagalne stają się wszystkie zobowiązania upadłego banku, których termin płatności
jeszcze nie nastąpił,
2)
ulegają rozwiązaniu
a)
umowy rachunku bankowego; oprocentowanie rachunków bankowych jest naliczane do dnia
ogłoszenia upadłości,
b)
umowy kredytu i pożyczki, jeżeli do dnia ogłoszenia upadłości nie nastąpiło oddanie
środków pieniężnych do dyspozycji kredytobiorcy (pożyczkobiorcy),
c)
umowy poręczenia, gwarancji bankowych i akredytyw, jeżeli do dnia ogłoszenia upadłości
bank nie otrzymał prowizji z tytułu tych czynności,
d)
umowy o udostępnienie skrytek sejfowych oraz umowy przechowania, z tym że wydanie
przedmiotów i papierów wartościowych powinno nastąpić w terminie uzgodnionym z oddającym
na przechowanie,
3)
uczestnikiem postępowania upadłościowego staje się Bankowy Fundusz Gwarancyjny.
Z dniem objęcia przez syndyka zarządu upadłym bankiem organy banku ulegają rozwiązaniu
z mocy prawa oraz zostaje odwołany zarząd komisaryczny i kurator, o którym mowa w
art. 144 ust. 1.
1.
Niezwłocznie po powołaniu syndyk zgłasza do rejestru, do którego bank jest wpisany,
jego upadłość oraz dwukrotnie ogłasza w dzienniku o zasięgu ogólnopolskim i w Monitorze
Sądowym i Gospodarczym wezwanie do wierzycieli o zgłaszanie wierzytelności w terminie
3 miesięcy od daty ostatniego ogłoszenia, chyba że sąd ustali krótszy termin.
2
obowiązek zgłaszania nie dotyczy wierzytelności obejmujących środki zgromadzone na
rachunkach bankowych oraz wierzytelności, o których mowa w art. 2 pkt 2 ustawy, o
której mowa w art. 105 ust. 1 pkt 2 lit. h).
3.
Syndyk składa co 3 miesiące Komisji Nadzoru Bankowego sprawozdania ze swojej działalności.
1
Wniosek o dopuszczenie do zawarcia układu między upadłym bankiem a jego wierzycielami
może być złożony przez akcjonariuszy (członków) reprezentujących dwie trzecie kapitału
lub funduszu udziałowego upadłego banku, a w stosunku do banku spółdzielczego - również
przez bank zrzeszający, którego bank spółdzielczy jest akcjonariuszem.
2
Przed wydaniem postanowienia w sprawie dopuszczenia do zawarcia układu, sędzia-komisarz
wysłuchuje składającego wniosek, syndyka oraz przedstawiciela Komisji Nadzoru Bankowego.
1.
Jeżeli nie dojdzie do zawarcia układu, sędzia-komisarz, po zasięgnięciu opinii Komisji
Nadzoru Bankowego, określi warunki nabycia przedsiębiorstwa bankowego przez inne banki
oraz wyznaczy termin składania ofert.
2.
Prawo nabycia na podstawie oceny złożonych pisemnych ofert przyznaje sędzia-komisarz
po zasięgnięciu opinii Komisji Nadzoru Bankowego.
3.
Nabycie przedsiębiorstwa bankowego następuje w stanie wolnym od obciążeń, z wyjątkiem
zobowiązań z tytułu rachunków bankowych oraz służebności gruntowych.
4.
Syndyk zgłasza nabycie banku do rejestru, w którym bank był wpisany.
1.
Jeżeli nie nastąpi nabycie przedsiębiorstwa bankowego w całości, syndyk za zezwoleniem
sędziego-komisarza przystąpi do sprzedaży poszczególnych składników majątku banku.
Sprzedaż nieruchomości będących własnością banku następuje według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o licytacji.
2.
Nabycie składników majątku następuje w stanie wolnym od wszelkich obciążeń, z wyjątkiem
służebności gruntowych.
Przy zaspokajaniu należności przypadających od upadłego banku i nieobjętych przepisem
art. 165 ust. 3 stosuje się odpowiednio art. 204 Prawa upadłościowego, z tym że
1
należności Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, o których mowa w art. 30 ustawy, o której
mowa w art. 105 ust. 1 pkt 2 lit. h), oraz należności Skarbu Państwa powstałe wskutek
zaspokojenia roszczeń z tytułu jego odpowiedzialności za rachunki oszczędnościowe
ulegają zaspokojeniu po zaspokojeniu należności wynikających z art. 204 § 1 pkt 1
Prawa upadłościowego,
2)
należności przypadające z tytułu rachunków bankowych ulegają zaspokojeniu po zaspokojeniu
należności, o których mowa w pkt 1,
3)
należności Skarbu Państwa i Narodowego Banku Polskiego powstałe z tytułu udzielonych
gwarancji na wypłatę części środków pieniężnych z rachunków oszczędnościowych ulegają
zaspokojeniu po zaspokojeniu należności, o których mowa w pkt 2, przed zaspokojeniem
należności z tytułu podatków.
W sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie do postępowania w przedmiocie upadłości
banku stosuje się przepisy Prawa upadłościowego, z wyjątkiem art. 13 oraz art. 218
§ 1 pkt 1.
W związku z likwidacją lub upadłością banku bądź ustanowieniem zarządu komisarycznego
posiadane uprawnienia członków władz banku dotyczące wypłaty odpraw pieniężnych i
wynagrodzeń za okres po rozwiązaniu stosunku pracy tracą moc.
1.
Wykonywanie czynności bankowych bez zezwolenia nie stanowi podstawy do pobierania
oprocentowania, prowizji, opłat ani innego wynagrodzenia.
2.
Kto otrzymał oprocentowanie, prowizję, opłatę lub inne wynagrodzenie za czynności,
o których mowa w ust. 1, jest zobowiązany do ich zwrotu.
1.
Kto bez zezwolenia prowadzi działalność polegającą na gromadzeniu środków pieniężnych
innych osób fizycznych, prawnych lub jednostek organizacyjnych niemających osobowości
prawnej, w celu udzielania kredytów, pożyczek pieniężnych lub obciążania ryzykiem
tych środków w inny sposób, podlega grzywnie do 5 000 000 złotych i karze pozbawienia
wolności do lat 3.
2.
Tej samej karze podlega, kto, prowadząc działalność zarobkową wbrew warunkom określonym
w ustawie, używa w nazwie jednostki organizacyjnej niebędącej bankiem lub do określenia
jej działalności lub reklamy wyrazów „bank” lub „kasa”.
3.
Tej samej karze podlega także ten, kto dopuszcza się czynu określonego w ust. 1 lub
2 działając w imieniu lub w interesie osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej
osobowości prawnej.
4.
Kto, będąc obowiązany do podania uprawnionym organom informacji dotyczących banku
i klientów banku w zakresie ustalonym w ustawie, podaje nieprawdziwe lub zataja prawdziwe
dane, podlega grzywnie i karze pozbawienia wolności do lat 3.
5.
Kto, będąc obowiązany do zachowania tajemnicy bankowej, ujawnia lub wykorzystuje informacje
stanowiące tajemnicę bankową, niezgodnie z upoważnieniem określonym w ustawie, podlega
grzywnie do 1 000 000 złotych i karze pozbawienia wolności do lat 3.
6
Kto, będąc odpowiedzialnym za zapewnienie właściwego funkcjonowania wewnętrznej kontroli
danych i informacji wymaganych w związku ze sprawowaniem nadzoru skonsolidowanego
lub za udzielanie informacji i wyjaśnień na żądanie Komisji Nadzoru Bankowego, nie
wykonuje ciążącego na nim obowiązku albo wykonuje go nierzetelnie lub nieterminowo,
podlega grzywnie do 1 000 000 zł lub karze pozbawienia wolności do lat 3.
7
Kto, będąc odpowiedzialnym za sporządzenie lub przedstawienie Komisji Nadzoru Bankowego
skonsolidowanego sprawozdania finansowego lub innych sprawozdań związanych z nadzorem
skonsolidowanym, nie wykonuje ciążącego na nim obowiązku albo wykonuje go nierzetelnie
lub nieterminowo, podlega grzywnie do 500 000 zł lub karze pozbawienia wolności do
lat 2.
1.
Banki, które w dniu wejścia w życie ustawy nie spełniają przewidzianych w niej wymagań
dotyczących wielkości funduszy własnych, są obowiązane
1)
w terminie do dnia 31 grudnia 1998 r. osiągnąć współczynnik wypłacalności określony
w art. 128 oraz uzyskać zwiększenie sumy funduszy własnych do poziomu wymaganego przy
tworzeniu banku,
2)
opracować w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy program osiągnięcia
współczynnika wypłacalności, o którym mowa w pkt 1, i przedłożyć Komisji Nadzoru Bankowego.
2.
W uzasadnionych przypadkach Komisja Nadzoru Bankowego przedłuży termin określony w
ust. 1 pkt 1, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 1999 r.
1.
(pominięty).
2.
(pominięty).
3
Bank spółdzielczy, który zrzeszył się z bankiem zrzeszającym, jest obowiązany uzyskać
zwiększenie sumy funduszy własnych do poziomu nie niższego niż
1)
równowartość 300 000 euro - do dnia 31 grudnia 2001 r., obliczonych w złotych według
średniego kursu wynikającego z tabeli kursów ogłaszanej przez Narodowy Bank Polski,
obowiązującego na koniec roku poprzedzającego rok osiągnięcia wymaganego progu kapitałowego,
2)
równowartość 500 000 euro - do dnia 31 grudnia 2005 r., obliczonych w złotych według
średniego kursu wynikającego z tabeli kursów ogłaszanej przez Narodowy Bank Polski,
obowiązującego na koniec roku poprzedzającego rok osiągnięcia wymaganego progu kapitałowego,
3)
równowartość 1 000 000 euro - do dnia 31 grudnia 2010 r., obliczonych w złotych według
średniego kursu wynikającego z tabeli kursów ogłaszanej przez Narodowy Bank Polski,
obowiązującego na koniec roku poprzedzającego rok osiągnięcia wymaganego progu kapitałowego.
1.
Banki, które w dniu wejścia w życie ustawy nie spełniają przewidzianych w niej wymagań
dotyczących wysokości kapitału założycielskiego, są obowiązane w terminie do dnia
31 grudnia 1999 r. podwyższyć wysokość tego kapitału do kwoty określonej w art. 32
ust. 1.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do banków spółdzielczych.
(pominięty).
1.
Fundusz ryzyka, o którym mowa w art. 96 ustawy wymienionej w art. 193, ulega likwidacji
z pierwszym dniem roku obrotowego (podatkowego) rozpoczynającego się począwszy od
dnia 1 stycznia 1998 r., z tym że kwoty stanowiące równowartość odpisów na ten fundusz,
pomniejszone o podatek dochodowy od osób prawnych obliczony zgodnie z ust. 3, przekazuje
się na kapitał rezerwowy banku, a kwotę podatku przenosi się na zobowiązanie banku
wobec budżetu.
2.
Kwota odpisów zgromadzonych na funduszu ryzyka, o którym mowa w ust. 1, utworzona
1)
z zysku banku nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych,
2)
w ciężar kosztów
a)
nie podlega opodatkowaniu w części odpowiadającej 50% tej kwoty oraz
b)
podlega opodatkowaniu w części odpowiadającej 50% tej kwoty, z tym że podatek wpłaca
się począwszy od roku podatkowego rozpoczynającego się w 1998 r., w okresie 3 lat
podatkowych, w równych ratach miesięcznych w każdym roku.
3.
Kwoty, o której mowa w ust. 2 pkt 2 lit. b), nie łączy się z przychodami z innych
źródeł, a podatek określa się w wysokości stanowiącej iloczyn tej kwoty i stawki podatku
wynoszącej 40%.
4.
Wpłat podatku dochodowego od osób prawnych, o którym mowa w ust. 2, dokonuje się w
terminach wpłat zaliczek na ten podatek, określonych w odrębnych przepisach.
(pominięty).
Przepisy rozdziału 2 stosuje się również do postępowania niezakończonego przed wejściem
w życie ustawy zezwoleniem Prezesa Narodowego Banku Polskiego na utworzenie banku
lub otwarcie oddziału banku zagranicznego albo oddziału banku krajowego za granicą,
jak również na otwarcie przedstawicielstwa banku zagranicznego.
Postępowanie naprawcze, likwidacyjne i upadłościowe wszczęte przed dniem wejścia w
życie ustawy toczy się od tego dnia według przepisów ustawy.
1.
Banki działające w dniu wejścia w życie ustawy są bankami w rozumieniu tej ustawy
oraz zachowują uprawnienia i obowiązki w zakresie, w jakim nie są z nią sprzeczne.
2.
Banki z udziałem kapitału zagranicznego, działające w dniu wejścia w życie ustawy,
stają się bankami z udziałem osób zagranicznych.
3.
Wpłacony w walutach obcych kapitał akcyjny banków utworzonych przez osoby zagraniczne
lub z udziałem osób zagranicznych zostaje przeliczony na złote, według kursu średniego
ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski w dniu wejścia w życie ustawy.
1
Bank, który rozpoczął działalność przed dniem wejścia w życie ustawy, o której mowa
w art. 193, i nie posiada zezwolenia Prezesa Narodowego Banku Polskiego na utworzenie
banku, jest upoważniony do wykonywania czynności bankowych ustalonych w statucie w
zakresie, w jakim nie sprzeciwiają się temu przepisy ustawy.
1a
Bank, o którym mowa w ust. 1, może wykonywać na terytorium państwa goszczącego czynności
bankowe ustalone w statucie w zakresie, w jakim nie sprzeciwiają się temu przepisy
ustawy.
2.
W stosunku do banku, o którym mowa w ust. 1, zamiast przewidzianego w art. 138 ust.
3 pkt 4 i w ust. 6 uchylenia zezwolenia na utworzenie banku stosuje się decyzję o
zakazie wykonywania niektórych lub wszystkich czynności bankowych.
Przewidziane w ustawie ograniczenia dotyczące nabywania oraz wnoszenia udziałów i
wkładów do innej osoby prawnej, w tym nabywania przez banki akcji i zamiany wierzytelności
na składniki w majątku dłużnika, nie obowiązują w toku postępowania określonego w
ustawie z dnia 3 lutego 1993 r. o restrukturyzacji finansowej przedsiębiorstw i banków
oraz o zmianie niektórych ustaw
(Dz. U. Nr 18, poz. 82, z 1996 r. Nr 52, poz. 235, Nr 106, poz. 496 i Nr 118, poz. 561 oraz z 1997 r. Nr 98, poz. 603).
Banki, które w dniu wejścia w życie ustawy przekraczają limity określone w art. 6
ust. 1 pkt 1 i w ust. 3 oraz w art. 71, obowiązane są osiągnąć te limity do dnia 31
grudnia 1999 r.
(pominięty).
Do umów zawartych przez banki, w tym do gwarancji bankowych i poręczeń udzielonych
przed wejściem w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe, z zastrzeżeniem
art. 152.
1.
Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w niniejszej ustawie, nie dłużej
jednak niż przez okres 6 miesięcy, obowiązują dotychczasowe przepisy wykonawcze, o
ile nie są sprzeczne z przepisami tej ustawy.
2.
W terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy Prezes Narodowego Banku Polskiego
ogłosi w Dzienniku Urzędowym Narodowego Banku Polskiego wykaz obowiązujących dotychczas
przepisów wykonawczych.
(pominięty).
Dowody na okaziciela wystawione w związku z umowami na wkłady oszczędnościowe zawartymi
przed wejściem w życie ustawy zachowują moc do czasu wygaśnięcia tych umów, chyba
że strony postanowią wcześniej przekształcić je w umowy rachunku oszczędnościowego,
o których mowa w art. 50 ust. 2.
Przepisów art. 49 ustawy, o której mowa w art. 4 pkt 8, nie stosuje się do banków.
Bank Gospodarstwa Krajowego jest bankiem państwowym i działa na podstawie ustawy -
Prawo bankowe, z tym że do zakresu jego działalności należy również wykonywanie czynności
1)
dotyczących instytucji kredytowych zlikwidowanych lub uznanych za zlikwidowane na
podstawie dekretów z dnia 25 października 1948 r.
a)
o zasadach i trybie likwidacji niektórych przedsiębiorstw bankowych
(Dz. U. Nr 52, poz. 410, z 1949 r. Nr 35, poz. 256 i z 1951 r. Nr 31, poz. 240),
b)
o zasadach i trybie likwidacji niektórych instytucji kredytu długoterminowego
(Dz. U. Nr 52, poz. 411 i z 1951 r. Nr 31, poz. 241),
c)
o reformie bankowej
(Dz. U. z 1951 r. Nr 36, poz. 279 i z 1957 r. Nr 31, poz. 136),
2)
zleconych przez Ministra Finansów, przy czym warunki wykonania zlecenia bank uzgadnia
ze zlecającym.
W ustawie z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców
(Dz. U. z 1996 r. Nr 54, poz. 245) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 3e w ust. 2 po wyrazach «przypadków, gdy» dodaje się wyrazy «akcje spółki zostały
dopuszczone do publicznego obrotu albo»;
2)
w art. 8 w ust. 1 dodaje się pkt 6 i 7 w brzmieniu
«
6)
nabycie nieruchomości przez cudzoziemca, będącego bankiem i jednocześnie wierzycielem
hipotecznym, w trybie przejęcia nieruchomości na własność w wyniku bezskutecznej licytacji
w postępowaniu egzekucyjnym, 7) nabycie lub objęcie przez bank będący osobą prawną
określoną w art. 1 ust. 2 pkt 3 akcji lub udziałów w spółce, o której mowa w art.
3e, w związku z dochodzeniem przez ten bank roszczeń wynikających z dokonanych czynności
bankowych.
»
(pominięte).
W ustawie z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
(Dz. U. z 1993 r. Nr 106, poz. 482 i Nr 134, poz. 646, z 1994 r. Nr 1, poz. 2, Nr 43, poz. 163, Nr 80, poz. 368, Nr 87, poz. 406, Nr 90, poz. 419, Nr 113, poz. 547, Nr 123, poz. 602 i Nr 127, poz. 627, z 1995 r. Nr 5, poz. 25, Nr 86, poz. 433, Nr 96, poz. 478, Nr 133, poz. 654 i Nr 142, poz. 704, z 1996 r. Nr 25, poz. 113, Nr 34, poz. 146, Nr 90, poz. 405, Nr 137, poz. 639 i Nr 147, poz. 686 oraz z 1997 r. Nr 9, poz. 44, Nr 28, poz. 153, Nr 79, poz. 484, Nr 96, poz. 592, Nr 107, poz. 685, Nr 118, poz. 754, Nr 121, poz. 770, Nr 123, poz. 776 i 777, Nr 137, poz. 926 i Nr 139, poz. 932-934) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 12 w ust. 1 w pkt 5 kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się pkt 6 w brzmieniu
«
6)
w bankach - kwota stanowiąca równowartość rezerwy na ryzyko ogólne, utworzonej zgodnie
z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe
(Dz. U. Nr 140, poz. 937) rozwiązanej lub wykorzystanej w inny sposób.
»
;
2)
w art. 15 po ust. 1g dodaje się ust. 1h w brzmieniu
«
1h.
W bankach kosztem uzyskania przychodów jest także rezerwa na ryzyko ogólne tworzona
w roku podatkowym zgodnie z art. 130 ustawy, o której mowa w art. 12 ust. 1 pkt 6.
»
;
3)
w art. 16 w ust. 1 w pkt 25 w lit. b) skreśla się wyrazy «a w bankach - pomniejszonych
także o połowę tej części funduszu ryzyka, w jakim pokryto nim spłacone kredyty (pożyczki)».
W ustawie z dnia 24 czerwca 1994 r. o restrukturyzacji banków spółdzielczych i Banku
Gospodarki Żywnościowej oraz o zmianie niektórych ustaw
(Dz. U. Nr 80, poz. 369, z 1995 r. Nr 142, poz. 704, z 1996 r. Nr 106, poz. 496 i z 1997 r. Nr 121, poz. 770) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 3 skreśla się wyrazy «za zgodą Prezesa Narodowego Banku Polskiego, wydaną w
porozumieniu z Ministrem Finansów, na wniosek założycieli»;
2)
w art. 5 w ust. 1 w pkt 1 dodaje się wyrazy «na zasadach i w trybie określonych w
rozdziale 3 ustawy - Prawo bankowe»;
3)
w art. 5 w ust. 1 skreśla się pkt 2;
4)
w art. 6 wyrazy «art. 8» zastępuje się wyrazami «art. 6 ust. 1 pkt 1»;
5)
w art. 18 ust. 3 otrzymuje brzmienie
«
3.
Akcjonariuszowi banku krajowego przysługuje na walnym zgromadzeniu jeden głos z każdej
posiadanej akcji. Akcjonariusze, o których mowa w ust. 2, nie mogą objąć łącznie więcej
niż 24% akcji dających prawo głosu na walnym zgromadzeniu.
»
;
6)
w art. 23
a)
w ust. 2 wyrazy «Prezesa Narodowego Banku Polskiego» zastępuje się wyrazami «Komisję
Nadzoru Bankowego»,
b)
w ust. 6 wyrazy «Prezes Narodowego Banku Polskiego» zastępuje się wyrazami „Komisja
Nadzoru Bankowego”;
7)
po art. 31 dodaje się art. 31a w brzmieniu
«
Art. 31a.
1.
Bankowi Unii Gospodarczej S.A. w Warszawie oraz Gospodarczemu Bankowi Południowo-Zachodniemu
S.A. we Wrocławiu, niezależnie od uprawnień określonych w umowie zrzeszenia zawartej
na podstawie przepisów Prawa bankowego, przysługują w stosunku do zrzeszonych w nich
banków spółdzielczych uprawnienia i obowiązki wynikające z art. 4, art. 5 ust. 2,
art. 6, art. 8 ust. 1 oraz art. 15 ust. 4.
2.
Banki, o których mowa w ust. 1, mogą wyrazić zgodę na rozszerzenie obszaru działania
zrzeszonego banku spółdzielczego do granic regionu określonego w trybie art. 30 ust.
2 i 3.
»
W ustawie z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych
(Dz. U. z 1993 r. Nr 108, poz. 486 i Nr 134, poz. 646, z 1995 r. Nr 5, poz. 25 i Nr 85, poz. 462, z 1996 r. Nr 75, poz. 357 oraz z 1997 r. Nr 121, poz. 770) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 34b po ust. 7 dodaje się ust. 8-12 w brzmieniu
«
8.
Podatnik będący osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej, który nie
wyraził zgody na udzielenie urzędowi skarbowemu informacji w zakresie, o którym mowa
w art. 34a ust. 1-3, ani też nie upoważnił banku do przekazania tych informacji urzędowi
skarbowemu, może wnieść sprzeciw w terminie 3 dni od dnia powiadomienia go przez urząd
skarbowy o skierowaniu do instytucji finansowej żądania sporządzenia i przekazania
informacji, w przypadku naruszenia przepisów ustawy albo stwierdzenia błędu w identyfikacji
podatnika.
9.
Sprzeciw wraz z uzasadnieniem wnosi się za pośrednictwem właściwego urzędu skarbowego
w formie pisemnej do sądu rejonowego, właściwego dla miejsca zamieszkania lub siedziby
dłużnika. Urząd skarbowy niezwłocznie zawiadamia bank o wniesieniu przez podatnika
sprzeciwu. W postępowaniu sądowym sprzeciw jest rozpatrywany na podstawie przepisów
księgi drugiej Kodeksu postępowania cywilnego - postępowanie nieprocesowe, z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy.
10.
Wnoszący sprzeciw uiszcza stały wpis.
11.
Sąd uchyla żądanie urzędu skarbowego, jeżeli narusza ono przepisy ustawy, a w przeciwnym
przypadku sprzeciw oddala. Postanowienie sądu wymaga uzasadnienia. Na postanowienie
sądu służy środek odwoławczy.
12.
Minister Sprawiedliwości określa, w drodze rozporządzenia, wysokość wpisu wnoszonego
od sprzeciwu.
»
;
2)
po art. 49i dodaje się art. 49j w brzmieniu
«
Art. 49j.
1.
W okresie do dnia 31 grudnia 1999 r. instytucje finansowe wymienione w art. 34a ust.
1-3 mogą wystąpić z wnioskiem do urzędu skarbowego, który zażądał przekazania informacji,
o ograniczenie ich zakresu.
2.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, składany jest w terminie 14 dni od dnia otrzymania
żądania i wymaga uzasadnienia.
3.
Urząd skarbowy w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku postanawia ostatecznie
o zakresie żądanych informacji.
»
W ustawie z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości
(Dz. U. Nr 121, poz. 591 oraz z 1997 r. Nr 32, poz. 183, Nr 43, poz. 272, Nr 88, poz. 554, Nr 118, poz. 754 oraz Nr 139, poz. 933 i 934) w art. 81
a)
w ust. 1 wyrazy «Prezes Narodowego Banku Polskiego» zastępuje się wyrazami «Komisja
Nadzoru Bankowego»,
b)
w ust. 2 w pkt 2 wyrazy «Prezesem Narodowego Banku Polskiego» zastępuje się wyrazami
«Komisją Nadzoru Bankowego».
W ustawie z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa
mieszkaniowego oraz o zmianie niektórych ustaw
(Dz. U. Nr 133, poz. 654, z 1996 r. Nr 106, poz. 496 i Nr 156, poz. 775 oraz z 1997 r. Nr 80, poz. 507, Nr 103, poz. 651 i Nr 115, poz. 741) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 3
a)
w ust. 2 wyrazy «Prezesa Narodowego Banku Polskiego» zastępuje się wyrazami «Komisję
Nadzoru Bankowego»,
b)
w ust. 4 wyrazy «Prezes Narodowego Banku Polskiego» zastępuje się wyrazami «Komisja
Nadzoru Bankowego)»;
2)
w art. 7 wyrazy «Prezes Narodowego Banku Polskiego» zastępuje się wyrazami «Komisja
Nadzoru Bankowego)».
W ustawie z dnia 14 czerwca 1996 r. o łączeniu i grupowaniu niektórych banków w formie
spółki akcyjnej
(Dz. U. Nr 90, poz. 406 i Nr 156, poz. 775 oraz z 1997 r. Nr 121, poz. 770) w art. 10 w ust. 4 wyrazy «Prezes Narodowego Banku Polskiego» zastępuje się wyrazami
«Komisja Nadzoru Bankowego».
Traci moc ustawa z dnia 31 stycznia 1989 r. - Prawo bankowe
(Dz. U. z 1992 r. Nr 72, poz. 359, z 1993 r. Nr 6, poz. 29, Nr 28, poz. 127 i Nr 134, poz. 646, z 1994 r. Nr 80, poz. 369 i Nr 121, poz. 591, z 1995 r. Nr 4, poz. 18 i Nr 133, poz. 654, z 1996 r. Nr 10, poz. 61, Nr 75, poz. 357, Nr 90, poz. 406, Nr 106, poz. 496 i Nr 149, poz. 703 oraz z 1997 r. Nr 23, poz. 117, Nr 24, poz. 119, Nr 71, poz. 449, Nr 88, poz. 554, Nr 121, poz. 769 i 770 i Nr 137, poz. 926), z wyjątkiem przepisów art. 121 ust. 2 i 3.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1998 r.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r., z tym że art. 182 wchodzi w życie
z dniem 1 stycznia 2004 r.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2001 r.