Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 16 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego, jakim powinny odpowiadać zbiorniki bezciśnieniowe i niskociśnieniowe przeznaczone do magazynowania materiałów trujących lub żrących.
Table of Provisions (74)
Statutory Text (74 Articles)
§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla warunki techniczne dozoru technicznego w zakresie projektowania, wytwarzania, badania, eksploatacji, naprawy i modernizacji
zbiorników bezciÊnieniowych i niskociÊnieniowych
przeznaczonych do magazynowania materia∏ów niebezpiecznych o w∏aÊciwoÊciach trujàcych lub ˝ràcych,
zwanych dalej „zbiornikami”.
0,0025 bara (0,25 kPa) podciÊnienia do 0,035 bara
(3,5 kPa) nadciÊnienia; nie uwzgl´dnia si´ przy tym
ciÊnienia hydrostatycznego, wywo∏anego s∏upem
czynnika roboczego,
4) zbiorniki niskociÊnieniowe — zbiorniki do przechowywania materia∏ów, w których
a) ciÊnienie robocze bez uwzgl´dnienia ciÊnienia
hydrostatycznego jest utrzymywane powy˝ej ciÊnienia atmosferycznego, ale nie przekracza
0,5 bara (50 kPa),
b) do opró˝niania bàdê przep∏ukiwania zbiornika
jest u˝ywany gaz o ciÊnieniu do 0,5 bara (50 kPa),
§ 2. Przepisów rozporzàdzenia nie stosuje si´ do
5) zbiorniki umiejscowione — zbiorniki ustawione
i przystosowane do eksploatacji w okreÊlonym
miejscu,
1) zbiorników s∏u˝àcych do transportu materia∏ów
trujàcych lub ˝ràcych, które podlegajà wymaganiom okreÊlonym w odr´bnych przepisach,
6) zbiorniki naziemne — zbiorniki znajdujàce si´ w pomieszczeniach lub na przestrzeni otwartej,
2) zbiorników w ciàgu technologicznym nies∏u˝àcych
do magazynowania,
3) opakowaƒ przeznaczonych do magazynowania
i transportu materia∏ów niebezpiecznych o w∏aÊciwoÊciach trujàcych lub ˝ràcych, o których mowa
w odr´bnych przepisach,
4) opakowaƒ fabrycznych Êrodków farmaceutycznych
i materia∏ów medycznych,
5) przedmiotów i urzàdzeƒ zawierajàcych materia∏y
˝ràce, w szczególnoÊci do ogniw elektrycznych
mokrych i suchych oraz pojemników z ∏adunkami
˝ràcymi w gaÊnicach pianowych,
6) zbiorników przeznaczonych do materia∏ów radioaktywnych.
§ 3. U˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà
1) zbiornik do magazynowania — zbiornik przeznaczony do przechowywania materia∏ów, którego zawartoÊç mo˝e byç podgrzewana lub sch∏adzana, ze
wzgl´du na niezb´dne warunki magazynowania
lub przepompowywania tej zawartoÊci,
2) materia∏y trujàce i ˝ràce — substancje i preparaty
chemiczne zaklasyfikowane na podstawie odr´bnych przepisów jako niebezpieczne: bardzo toksyczne, toksyczne, szkodliwe albo ˝ràce,
3) zbiorniki bezciÊnieniowe — zbiorniki s∏u˝àce do
przechowywania materia∏ów przy ciÊnieniu atmosferycznym lub zmiennym w granicach od
7) zbiorniki podziemne — zbiorniki przykryte lub obsypane warstwà ziemi o gruboÊci co najmniej
0,5 m, a w przypadku zbiorników o osi pionowej,
ich górne dno znajduje si´ co najmniej 0,5 m poni˝ej powierzchni otaczajàcego terenu,
8) najwy˝sze ciÊnienie robocze zbiornika (bar lub kPa)
— ciÊnienie okreÊlone w dokumentacji technicznej
zbiornika jako maksymalne w warunkach jego eksploatacji nie wy˝sze ni˝ 0,5 bara (50 kPa); nie
uwzgl´dnia si´ przy tym ciÊnienia hydrostatycznego wywo∏anego s∏upem czynnika znajdujàcego si´
w zbiorniku,
9) ciÊnienie obliczeniowe (bar lub kPa) — ciÊnienie
przyj´te w dokumentacji technicznej zbiornika do
obliczeƒ wytrzyma∏oÊciowych, z uwzgl´dnieniem
wymaganego ciÊnienia próbnego oraz ciÊnienia
hydrostatycznego przy wype∏nieniu czynnikiem
roboczym lub wodà,
10) ciÊnienie dopuszczalne (bar lub kPa) — granicznà
wartoÊç ciÊnienia roboczego, mierzonà w najwy˝szym punkcie przestrzeni ciÊnieniowej zbiornika,
przy którym organ w∏aÊciwej jednostki dozoru
technicznego zezwala na eksploatacj´ zbiornika albo przy którym dopuszcza zbiornik do obrotu,
11) najni˝sza temperatura robocza (°C) — najni˝szà
temperatur´ Êcianki zbiornika ustalonà w dokumentacji technicznej zbiornika dla warunków jego
eksploatacji,
12) najwy˝sza temperatura robocza (°C) — najwy˝szà
temperatur´ Êcianki zbiornika ustalonà w doku-
mentacji technicznej zbiornika dla warunków jego
eksploatacji,
13) temperatura dopuszczalna (°C) — granicznà wartoÊç najwy˝szej lub najni˝szej temperatury roboczej, przy której organ w∏aÊciwej jednostki dozoru
technicznego zezwala na eksploatacj´ zbiornika albo przy której dopuszcza zbiornik do obrotu,
14) masa netto ∏adunku — najwi´kszà dopuszczalnà
mas´ (kg) czynnika roboczego, ustalonà w dokumentacji technicznej zbiornika, którà wolno wprowadziç do zbiornika,
15) pojemnoÊç (dm3 lub m3) — ca∏kowità pojemnoÊç
zbiornika lub przestrzeni zbiornika, ∏àcznie z króçcami lub przy∏àczami, bez odliczenia obj´toÊci zaj´tej podczas eksploatacji zbiornika lub jego przestrzeni przez elementy sta∏e po∏àczone ze Êciankami w sposób rozbieralny,
16) czynnik roboczy — materia∏ trujàcy lub ˝ràcy, który
jest magazynowany w zbiorniku,
Poz. 572
2. Przedostawanie si´ czynników roboczych do otoczenia podczas nape∏niania lub opró˝niania zbiorników powinno byç ograniczone do bezpiecznego minimum.
3. Na przewodach dop∏ywowych i odp∏ywowych
urzàdzeƒ zabezpieczajàcych przed nadmiernym wzrostem ciÊnienia lub podciÊnienia nie dopuszcza si´ stosowania armatury zaporowej. Organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego mo˝e wyraziç zgod´ na zastosowanie armatury zaporowej na tych przewodach,
pod warunkiem ˝e armatura b´dzie zaplombowana
w stanie otwartym i skutecznie zabezpieczona przed
samowolnym zamkni´ciem przez osoby nieupowa˝nione.
§ 5. 1. Elementy zbiorników stykajàce si´ bezpoÊrednio z czynnikiem roboczym powinny byç odporne
na dzia∏anie tego czynnika roboczego. W niezb´dnych
przypadkach zbiorniki powinny byç wewnàtrz wy∏o˝one odpowiednià wyk∏adzinà bàdê zabezpieczone pow∏okà ochronnà lub projektant powinien przewidzieç
ograniczenie czasu eksploatacji zbiornika.
17) niebezpieczna reakcja
a) tworzenie zwiàzków wybuchowych,
b) spalanie lub wydzielanie znacznych iloÊci ciep∏a,
2. Elementy zbiornika nie powinny zawieraç sk∏adników zdolnych do wywo∏ania niebezpiecznej reakcji
z przechowywanà w nim zawartoÊcià lub wyraênego
os∏abienia zbiornika, w szczególnoÊci przez przyspieszenie starzenia i wzrost kruchoÊci.
c) wydzielanie gazów trujàcych lub palnych,
d) tworzenie materia∏ów niestabilnych chemicznie,
18) stal o du˝ej odpornoÊci — stal stykajàcà si´ z materia∏em ˝ràcym, wykazujàcà szybkoÊç post´pujàcego ubytku nie wi´kszà ni˝ 0,1 mm/rok,
19) stal o ma∏ej odpornoÊci — stal o ubytku wi´kszym
ni˝ 0,1 mm/rok,
20) dopuszczalny poziom cieczy w zbiorniku — najni˝szy lub najwy˝szy poziom cieczy, którego przekroczenie stanowi niebezpieczeƒstwo dla stanu technicznego lub prawid∏owej pracy zbiornika,
21) ciÊnienie próbne — ciÊnienie, przy którym jest wykonywana próba szczelnoÊci,
22) cia∏a sta∏e — czynniki robocze o temperaturze topnienia wy˝szej ni˝ + 45°C, najcz´Êciej materia∏y
sypkie, w szczególnoÊci proszki,
23) modernizacja zbiornika — dokonywanie zmian
w stosunku do stanu pierwotnego w parametrach
pracy lub konstrukcji zbiornika, wp∏ywajàcych na
popraw´ bezpieczeƒstwa jego eksploatacji.
Rozdzia∏ 2
Konstrukcja
§ 4. 1. Zbiorniki powinny byç tak zaprojektowane,
aby zapewnia∏y, w sposób okreÊlony w odr´bnych
przepisach, minimalizacj´ ubytku czynnika roboczego,
w przypadku zmian temperatury, wilgotnoÊci lub ciÊnienia.
3. Zbiornik przeznaczony na palny czynnik roboczy
powinien byç tak zaprojektowany, aby zapobiec gromadzeniu si´ potencjalnie niebezpiecznych ∏adunków
elektrostatycznych lub je ograniczyç, albo powinien byç
wyposa˝ony w uk∏ad odprowadzania tych ∏adunków.
§ 6. Konstrukcja zbiornika i jego elementów powinna zapewniaç
1) umo˝liwienie, w jak najwi´kszym stopniu, dost´pu
do Êcianek zbiornika po stronie wewn´trznej i zewn´trznej,
2) ca∏kowite i bezpieczne opró˝nianie oraz czyszczenie
zbiornika,
3) prawid∏owe odpowietrzanie zbiornika, tak˝e podczas hydraulicznej próby szczelnoÊci, je˝eli jest dla
niego wymagana.
§ 7. 1. Obliczenia wytrzyma∏oÊciowe powinny byç
wykonywane w sposób okreÊlony w
1) odr´bnych przepisach dotyczàcych obliczeƒ wytrzyma∏oÊciowych dla urzàdzeƒ ciÊnieniowych;
w przypadku zbiornika metalowego, dla którego
przewiduje si´ ciÊnieniowà prób´ szczelnoÊci, jako
ciÊnienie obliczeniowe nale˝y przyjàç 0,8 wysokoÊci zastosowanego ciÊnienia próbnego,
2) odr´bnych przepisach dotyczàcych zbiorników ciÊnieniowych z tworzyw sztucznych.
2. W innych przypadkach ni˝ okreÊlone w ust. 1 obliczenia wytrzyma∏oÊciowe mogà byç wykonywane
w sposób okreÊlony w normach lub specyfikacjach
technicznych uzgodnionych z organem w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego.
3. W obliczeniach wytrzyma∏oÊciowych nale˝y
uwzgl´dniç obcià˝enie statyczne pochodzàce od zawartoÊci zbiornika, je˝eli ma ono istotny wp∏yw na wymagane gruboÊci Êcianek.
4. W obliczeniach gruboÊci Êcianki zbiornika nie
uwzgl´dnia si´ gruboÊci jego wyk∏adziny.
5. W obliczeniach wytrzyma∏oÊciowych zbiorników
naziemnych nale˝y uwzgl´dniç w szczególnoÊci obcià˝enie Êniegiem lub wiatrem, a w obliczeniach wytrzyma∏oÊciowych zbiorników podziemnych uwzgl´dniç
obcià˝enie ziemià i Êniegiem.
6. W przypadku mo˝liwoÊci powstania w zbiorniku
podciÊnienia wi´kszego ni˝ 0,01 bara (1,0 kPa), projektant powinien przeprowadziç obliczenia wytrzyma∏oÊciowe zbiornika w zakresie przewidywanego ciÊnienia
zewn´trznego.
7. W przypadku skomplikowanych kszta∏tów zbiornika i braku mo˝liwoÊci wykonania obliczeƒ wytrzyma∏oÊciowych mo˝na przeprowadziç prób´ niszczàcà lub
prób´ trwa∏ego odkszta∏cenia na podstawie warunków
proponowanych przez projektanta i uzgodnionych z organem w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego.
8. Nie jest wymagane wykonywanie obliczeƒ wytrzyma∏oÊciowych dla po∏àczeƒ ko∏nierzowo-Êrubowych króçców przy∏àcznych, je˝eli po∏àczenia te wykonane zosta∏y zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi
w Polskich Normach lub specyfikacjach technicznych
uzgodnionych z organem w∏aÊciwej jednostki dozoru
technicznego. W dokumentacji technicznej zbiornika
powinny byç okreÊlone materia∏y elementów po∏àczenia, w tym uszczelek oraz okreÊlona wartoÊç momentu
dokr´cania nakr´tek.
§ 8. 1. Minimalna gruboÊç Êcianki zbiornika powinna zapewniaç statecznoÊç jego konstrukcji i nie powinna byç mniejsza ni˝
1) 1,5 mm — dla zbiorników metalowych,
2) 3 mm — dla zbiorników metalowych bezciÊnieniowych przeznaczonych do bezwodnego kwasu fluorowodorowego, roztworów wodnych o zawartoÊci wi´kszej ni˝ 85 % tego kwasu i do szeÊciofluorku molibdenu,
3) 5 mm — dla elementów walcowych z tworzyw
sztucznych wzmocnionych w∏óknem szklanym.
2. W przypadku zastosowania usztywnieƒ w zbiorniku powinny byç one umieszczone po zewn´trznej
stronie Êcianek zbiornika.
3. Wyk∏adzina Êcianki zbiornika wykonana z polipropylenu powinna mieç gruboÊç nie mniejszà ni˝
1,5 mm, a wykonana z polichlorku winylu — nie mniejszà ni˝ 3 mm. Minimalne gruboÊci wyk∏adzin wykonanych z innych materia∏ów powinny byç ustalone w dokumentacji technicznej zbiornika.
Poz. 572
§ 9. W przypadku gdy w zbiorniku czynnikiem roboczym jest ciecz, nale˝y pozostawiç wolnà przestrzeƒ
w celu zabezpieczenia przed przelaniem si´ cieczy lub
trwa∏ym odkszta∏ceniem zbiornika zamkni´tego w wyniku powi´kszenia si´ obj´toÊci cieczy pod wp∏ywem
wzrostu temperatury. Nape∏nienie zbiornika cieczà
w najwy˝szej temperaturze roboczej nie powinno
przekraczaç 97 % pojemnoÊci zbiornika.
§ 10. 1. Zbiorniki zbudowane z materia∏ów kruchych, w szczególnoÊci ze szk∏a, z porcelany, kamionki
lub niektórych tworzyw sztucznych, mogàcych ∏atwo
ulec uszkodzeniu lub zniszczeniu,
powinny byç
umieszczone w os∏onie zewn´trznej i prze∏o˝one odpowiednimi materia∏ami wype∏niajàcymi.
2. W przypadku wydostania si´ zawartoÊci zbiornika na zewnàtrz nie powinno nastàpiç pogorszenie w∏asnoÊci ochronnych materia∏ów wype∏niajàcych przestrzeƒ mi´dzy zbiornikiem i os∏onà zewn´trznà.
§ 11. 1. Zbiornik umiejscowiony, którego pojemnoÊç wynosi powy˝ej 1 m3, przeznaczony do cieczy
bardzo toksycznych lub ˝ràcych, powinien byç zabezpieczony, o ile przepisy odr´bne nie stanowià inaczej,
przed przenikaniem czynnika roboczego do gruntu
oraz do wód powierzchniowych i gruntowych.
2. Jako zabezpieczenie, o którym mowa w ust. 1,
mo˝na stosowaç urzàdzenie zabezpieczajàce przed wyciekiem, w szczególnoÊci
1) podwójnà Êciank´ zbiornika i monitorowanie przestrzeni mi´dzyÊciankowej,
2) zbiornik rezerwowy, Êcian´ os∏onowà, obwa∏owanie lub tac´,
3) hermetyczne pomieszczenie z drzwiami umieszczonymi na odpowiedniej wysokoÊci, w którym jest
ustawiony zbiornik,
4) geomembran´.
3. Podwójna Êcianka, o której mowa w ust. 2 pkt 1,
powinna obejmowaç co najmniej ca∏à powierzchni´
zbiornika od do∏u do poziomu dopuszczalnego nape∏nienia.
4. Urzàdzenia zabezpieczajàce przed wyciekiem,
o których mowa w ust. 2 pkt 2 i 3, powinny byç tak zaprojektowane i zbudowane, aby w przypadku powstania nieszczelnoÊci w zbiorniku wyciek by∏ zatrzymany
i nie by∏o mo˝liwe ska˝enie Êrodowiska przez czynnik
roboczy. Urzàdzenie zabezpieczajàce przed wyciekiem
powinno mieç pojemnoÊç nie mniejszà ni˝ pojemnoÊç
zbiornika, który zabezpiecza.
5. W przypadku zastosowania wspólnego urzàdzenia zabezpieczajàcego przed wyciekiem dla dwóch
zbiorników, pojemnoÊç urzàdzeƒ powinna byç co najmniej równa 75 % sumy ich pojemnoÊci, lecz nie
mniejsza ni˝ pojemnoÊç wi´kszego zbiornika, a dla
trzech i wi´cej zbiorników pojemnoÊç powinna byç co
najmniej równa 50 % sumy ich pojemnoÊci, ale nie
mniejsza ni˝ pojemnoÊç najwi´kszego zbiornika.
§ 12. 1. W przypadku gdy w zbiorniku zastosowano
urzàdzenie zabezpieczajàce przed nadmiernym wzrostem nadciÊnienia lub podciÊnienia przechowywanego
czynnika roboczego, gazy wydzielane podczas zadzia∏ania tego urzàdzenia zabezpieczajàcego nie powinny
powodowaç w otoczeniu zagro˝enia zwiàzanego z ich
toksycznoÊcià, palnoÊcià lub wydzielanà iloÊcià.
2. Urzàdzenie zabezpieczajàce przed nadmiernym
wzrostem nadciÊnienia lub podciÊnienia powinno byç
tak wykonane, aby zabezpiecza∏o przed wydostawaniem si´ cieczy ze zbiornika i wnikaniem do niego obcych materia∏ów.
3. Przy doborze przepustowoÊci urzàdzenia zabezpieczajàcego przed nadmiernym wzrostem nadciÊnienia lub podciÊnienia powinno byç uwzgl´dnione najwy˝sze nat´˝enie przep∏ywu gazu, wynikajàce z nagrzewania lub ch∏odzenia zawartoÊci oraz nape∏niania
albo opró˝niania zbiornika.
§ 13. 1. Podpory zbiornika powinny byç tak zaprojektowane, aby podczas transportu, eksploatacji i badaƒ zbiornika powsta∏e w jego Êciankach napr´˝enia
nie przekroczy∏y wartoÊci dopuszczalnych. OdpornoÊç
ogniowa podpór powinna odpowiadaç wymaganiom
okreÊlonym w odr´bnych przepisach.
2. W celu unikni´cia napr´˝eƒ powodowanych si∏ami dylatacyjnymi jedna z podpór powinna byç przytwierdzona na sta∏e. Pozosta∏e podpory powinny mieç
mo˝liwoÊç przesuwania si´.
3. Podpory powinny byç tak usytuowane, aby nie
zakrywa∏y z∏àczy spawanych. W uzasadnionych przypadkach dopuszcza si´ zakrycie podporami obwodowych z∏àczy spawanych zbiornika, pod warunkiem ˝e
przed zakryciem z∏àcza spawane b´dà poddane
w 100% badaniom nieniszczàcym.
4. Nie nale˝y zakrywaç podporami miejsc krzy˝owania si´ z∏àczy spawanych.
5. Liczba podpór zbiornika poziomego powinna byç
mo˝liwie najmniejsza. Podpory zbiornika o Êrednicy
wewn´trznej wi´kszej ni˝ 800 mm powinny obejmowaç co najmniej ni˝ 1/3 obwodu zbiornika.
6. Podpory zbiornika pionowego zamocowane do
cz´Êci walcowej powinny byç umieszczone mo˝liwie
najbli˝ej tworzàcej cz´Êci walcowej zbiornika.
7. Podpora obejmujàca ca∏y obwód zbiornika pionowego powinna mieç otwór lub otwory umo˝liwiajàce wykonywanie czynnoÊci zwiàzanych z eksploatacjà,
obs∏ugà i badaniami zbiornika.
§ 14. 1. W zbiorniku nale˝y zaprojektowaç otwory
inspekcyjne umo˝liwiajàce ocen´ wizualnà wewnàtrz
zbiornika, jego czyszczenie, napraw´ i wykonanie badaƒ lub w dokumentacji technicznej okreÊliç metody
badania jego wewn´trznych powierzchni.
2. W przypadku zastosowania jako otworu inspekcyjnego
Poz. 572
1) w∏azu, jego wymiary wewn´trzne nie powinny byç
mniejsze ni˝
a) Ø 400 mm — w∏azu okràg∏ego albo 300 mm
x 400 mm — w∏azu owalnego lub eliptycznego,
je˝eli d∏ugoÊç króçca lub pierÊcienia w∏azowego
nie przekracza 170 mm,
b) Ø 420 — w∏azu okràg∏ego albo 320 mm
x 420 mm — w∏azu owalnego lub eliptycznego,
je˝eli d∏ugoÊç króçca lub pierÊcienia w∏azowego
nie przekracza 250 mm, a jest wi´ksza ni˝ 170
mm,
c) Ø 500 mm, je˝eli projektant przewiduje koniecznoÊç wchodzenia do zbiornika z aparatami ratunkowymi lub urzàdzeniami pomocniczymi;
d∏ugoÊç króçca lub pierÊcienia w∏azowego nie
powinna przekraczaç 250 mm.
2) wyczystki, jej wymiary wewn´trzne nie powinny
byç mniejsze ni˝
a) Ø 320 mm lub 220 mm x 320 mm — wyczystka
du˝a-owalna lub eliptyczna, a d∏ugoÊç króçca
lub pierÊcienia w∏azowego nie powinna przekraczaç 100 mm,
b) Ø 120 mm lub 100 mm x 150 mm — wyczystka
Êrednia-owalna lub eliptyczna, a d∏ugoÊç króçca
lub pierÊcienia otworu wyczystkowego nie powinna przekraczaç 100 mm,
c) Ø 50 mm — wyczystka ma∏a, a d∏ugoÊç króçca
lub pierÊcienia otworu wyczystkowego nie powinna przekraczaç 50 mm.
§ 15. Wewn´trzna pow∏oka ochronna zbiornika metalowego powinna mieç odpowiednià wytrzyma∏oÊç
i elastycznoÊç oraz przylegaç na ca∏ej powierzchni do
metalu, w∏àcznie z zamkni´ciami.
§ 16. Zewn´trzna pow∏oka ochronna zbiornika powinna byç wykonana i badana w sposób okreÊlony
w odr´bnych przepisach i dokumentacji technicznej
zbiornika lub dokumentacji dotyczàcej instalacji.
§ 17. 1. W przypadku gdy wymagane jest posadowienie zbiornika na fundamencie, fundament ten powinien byç wykonany zgodnie z przepisami prawa budowlanego, a w przypadku lokalizacji takiego zbiornika
na terenach wyst´powania szkód górniczych, zgodnie
z wymaganiami okreÊlonymi w przepisach prawa geologicznego i górniczego.
2. Pod∏o˝e pod zbiornik, wraz z fundamentem, powinno byç izolowane od gruntu w sposób zapewniajàcy ochron´ gruntu przed ska˝eniem w przypadku powstania awarii spowodowanej nieszczelnoÊcià zbiornika. Szczegó∏owe wymagania w tym zakresie powinny
byç okreÊlone w dokumentacji technicznej zbiornika.
Rozdzia∏ 3
Materia∏y i wytwarzanie
§ 18. Do budowy zbiorników mogà byç stosowane
1) metale i ich stopy,
2) tworzywa sztuczne,
3) materia∏y kompozytowe,
4) materia∏y ceramiczne,
5) szk∏o.
§ 19. 1. Materia∏y stosowane do budowy zbiorników powinny spe∏niaç wymagania okreÊlone w Polskich Normach lub specyfikacjach technicznych uzgodnionych z organem w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego.
2. Dla materia∏ów, o których mowa w § 18 pkt 1,
wytwarzajàcy materia∏y powinien dostarczyç dokument poÊwiadczajàcy przeprowadzenie kontroli odbiorczej tych materia∏ów. Wymóg taki nie jest konieczny w stosunku do materia∏ów okreÊlonych w § 28.
§ 20. Materia∏y stosowane do budowy zbiorników
spawanych, zgrzewanych lub lutowanych powinny zapewniaç technologicznà podatnoÊç do po∏àczeƒ w okreÊlonych warunkach technologicznych i gwarantowaç
uzyskanie ustalonych wymagaƒ eksploatacyjnych.
§ 21. 1. Odlewy staliwne zbiorników, dla których
przewiduje si´ wykonanie próby szczelnoÊci i których
kszta∏t na to pozwala, powinny byç poddane próbie
szczelnoÊci na ciÊnienie równe 1,5 ciÊnienia obliczeniowego, nie ni˝szego ni˝ 0,3 bara (30 kPa).
2. Odlewy staliwne zbiorników powinny byç poddane
1) cz´Êciowo lub w ca∏oÊci badaniom nieniszczàcym,
szczególnie gdy majà skomplikowany kszta∏t,
2) sprawdzeniu mikrostruktury po obróbce cieplnej,
je˝eli sà wykonane ze staliwa stopowego,
3) sprawdzeniu odpornoÊci na korozj´ mi´dzykrystalicznà, je˝eli sà z wysokostopowego staliwa austenitycznego i przeznaczone do pracy z czynnikiem
roboczym wywo∏ujàcym t´ korozj´.
Poz. 572
uzgodnionych z organem w∏aÊciwej jednostki dozoru
technicznego.
§ 25. Materia∏y stosowane do wytwarzania wyk∏adzin i wewn´trznych pow∏ok ochronnych nie powinny
wywieraç szkodliwego wp∏ywu na Êcianki zbiornika
i wchodziç w reakcje chemiczne z czynnikiem roboczym.
§ 26. Zbiorników szklanych nie nale˝y nape∏niaç
czynnikiem roboczym zawierajàcym fluor.
§ 27. Materia∏y i elementy z tworzyw sztucznych lub
materia∏y kompozytowe i elementy z nich wykonane,
stosowane do budowy zbiorników, powinny byç dostarczane z deklaracjà zgodnoÊci wytwarzajàcego te
materia∏y i elementy.
§ 28. Pomocnicze elementy zbiorników mogà byç
wykonywane z materia∏ów okreÊlonych przez projektanta. Przy wyborze tych materia∏ów projektant powinien kierowaç si´ wzgl´dami bezpieczeƒstwa i niezawodnej pracy zbiornika, a w szczególnoÊci
1) spawalnoÊcià, je˝eli elementy pomocnicze majà
byç spawane do Êcianki zbiornika lub mi´dzy sobà,
2) odpornoÊcià na dzia∏anie czynnika roboczego i otaczajàcej atmosfery,
3) w∏asnoÊciami wytrzyma∏oÊciowymi i innymi cechami odpowiednimi dla charakteru pracy zbiornika.
§ 29. 1. Do wytwarzania zbiorników mogà byç stosowane inne materia∏y ni˝ okreÊlone w § 18, je˝eli zostanà zakwalifikowane przez organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego.
2. W celu zakwalifikowania materia∏u, o którym
mowa w ust. 1, nale˝y przed∏o˝yç informacje dotyczàce
1) przeznaczenia materia∏u,
3. Odlewy ˝eliwne zbiorników powinny byç poddane podczas produkcji sprawdzeniu wytrzyma∏oÊci na
rozerwanie.
2) gatunku materia∏u, rodzaju wykonywanych z niego
wyrobów, metody wytwarzania, zakresów wymiarowych, stanu dostawy i parametrów przewidzianej obróbki cieplnej,
4. Odlewy ˝eliwne przeznaczone do wytwarzania
elementów o skomplikowanych kszta∏tach nale˝y poddaç w ca∏oÊci lub cz´Êciowo badaniom nieniszczàcym.
3) numeru Polskiej Normy lub specyfikacji technicznej
dotyczàcej danego materia∏u i wykonywanych
z niego wyrobów,
§ 22. Metody i zakres badaƒ, o których mowa
w § 21, oraz kryteria ich oceny powinny byç okreÊlone
w dokumentacji technicznej zbiornika.
4) rodzaju wystawianego przez wytwórc´ dokumentu
kontroli.
§ 23. Dane wytrzyma∏oÊciowe materia∏ów nie˝elaznych powinny byç zgodne z wymaganiami Polskich
Norm lub specyfikacji technicznych uzgodnionych z organem w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego.
§ 24. Materia∏y dodatkowe stosowane do spajania
zbiorników i ich elementów powinny byç odpowiednio
dobrane i okreÊlone w instrukcjach technologicznych,
Rozdzia∏ 4
Osprz´t
§ 30. Zbiorniki w zale˝noÊci od konstrukcji i warunków eksploatacji mogà byç wyposa˝ane w
1) urzàdzenia zabezpieczajàce przed nadmiernym
wzrostem nadciÊnienia lub podciÊnienia,
2) urzàdzenia zabezpieczajàce przed przepe∏nieniem,
3) aparatur´ kontrolno-pomiarowà i sygnalizacyjnà,
4) armatur´,
5) bezpieczniki przeciwogniowe.
§ 31. 1. Do urzàdzeƒ zabezpieczajàcych przed nadmiernym wzrostem nadciÊnienia i podciÊnienia zalicza
si´
1) syfonowe przyrzàdy bezpieczeƒstwa,
2) urzàdzenia oddechowe,
3) urzàdzenia bezpieczeƒstwa i g∏owice bezpieczeƒstwa,
4) automatyk´ zabezpieczajàcà.
2. Urzàdzenia zabezpieczajàce przed nadmiernym
wzrostem nadciÊnienia i podciÊnienia powinny byç zainstalowane wtedy, gdy zbiornik nie jest na sta∏e po∏àczony z atmosferà i mo˝e nastàpiç w nim wzrost ciÊnienia ponad najwy˝sze ciÊnienie robocze z powodu
ogrzewania lub reakcji chemicznej albo niedopuszczalnego spadku ciÊnienia podczas nape∏niania lub opró˝niania zbiornika.
3. Automatyka zabezpieczajàca, o której mowa
w ust. 1 pkt 4, obejmuje uk∏ady sygnalizacji, blokad
i wy∏àczeƒ parametrycznych. W przypadku zastosowania automatyki zabezpieczajàcej powinna ona spe∏niaç
wymagania okreÊlone w odr´bnych przepisach.
4. W szczególnych przypadkach, dla zbiorników
bezciÊnieniowych, zamiast urzàdzeƒ zabezpieczajàcych przed nadmiernym wzrostem nadciÊnienia i
podciÊnienia mogà byç stosowane uk∏ady sygnalizacji
ostrzegawczej, je˝eli zostanie to uzgodnione z organem w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego.
5. Sygnalizacja ostrzegawcza powinna sk∏adaç si´
z sygnalizacji akustycznej i optycznej, a jej cz∏ony wykonawcze powinny byç umieszczone w sterowni lub
innym pomieszczeniu, w których przebywajà osoby
obs∏ugujàce t´ sygnalizacj´. Taki system sygnalizacji
ostrzegawczej jest dopuszczalny, gdy istnieje mo˝liwoÊç likwidacji zagro˝eƒ sygnalizowanych z tych pomieszczeƒ.
§ 32. Urzàdzenia zabezpieczajàce przed przepe∏nieniem powinny odpowiadaç wymaganiom dla automatyki zabezpieczajàcej lub sygnalizacji ostrzegawczej,
o których mowa w § 31 ust. 3—5.
§ 33. 1. Aparatura kontrolno-pomiarowa i jej elementy powinny byç dobrane odpowiednio do rodzaju
czynnika roboczego, warunków przeprowadzania odczytu i parametrów zbiornika.
2. Wskaêniki aparatury, o której mowa w ust. 1, powinny byç umieszczone i oÊwietlone w taki sposób,
aby ich wskazania by∏y wyraênie widoczne ze stanowiska obs∏ugi zbiornika.
Poz. 572
3. Aparatura oraz jej elementy powinny posiadaç
odpowiednie dokumenty kontroli metrologicznej,
okreÊlone w odr´bnych przepisach.
§ 34. 1. Zbiornik, dla którego ze wzgl´du na bezpieczeƒstwo eksploatacji jest wymagana kontrola temperatury, powinien byç wyposa˝ony w termometr. Dok∏adnoÊç wskazaƒ termometrów szklanych powinna
odpowiadaç klasie dok∏adnoÊci co najmniej 1,5. Termometry manometryczne i elektryczne powinny posiadaç klas´ dok∏adnoÊci nie mniejszà ni˝ 2,5.
2. Termometr szklany powinien byç instalowany
w os∏onie zabezpieczajàcej go przed uszkodzeniem
i nieutrudniajàcej odczytów temperatury.
3. Zakres wskazaƒ termometru powinien byç wi´kszy o 25 % od wartoÊci temperatury dopuszczalnej.
4. WartoÊç temperatury dopuszczalnej powinna
byç oznaczona w sposób trwa∏y na podzia∏ce lub os∏onie termometru czerwonà kreskà. Oznaczenie to mo˝e
byç wykonane za pomocà przytwierdzonej do termometru czerwonej p∏ytki lub przez podanie wartoÊci tej
temperatury czerwonà barwà na dobrze widocznej tabliczce.
§ 35. 1. Zbiornik niskociÊnieniowy powinien byç
wyposa˝ony w manometr o klasie dok∏adnoÊci co najmniej 2,5. Zakres wskazaƒ manometru powinien byç
tak dobrany, aby najwy˝sze ciÊnienie robocze zbiornika wynosi∏o 0,5—0,7 zakresu wskazaƒ.
2. W zale˝noÊci od wysokoÊci oznaczonej symbolem „h”, na jakiej zainstalowany jest manometr nad
poziomem obs∏ugi, Êrednica manometru nie powinna
byç mniejsza ni˝
1) 65 mm przy h ≤ 2 m,
2) 100 mm przy 2 m < h ≤ 5 m,
3) 160 mm przy h > 5 m.
3. Na tarczy manometru ciÊnienie dopuszczalne
zbiornika powinno byç oznaczone czerwonà kreskà.
CiÊnienie to, zamiast na tarczy manometru, mo˝na
oznaczyç czerwonà p∏ytkà przytwierdzonà do obudowy i przylegajàcà do szk∏a tego manometru albo podaç
jego wartoÊç czerwonà barwà na tabliczce umieszczonej w miejscu widocznym w pobli˝u manometru.
4. Zbiornik powinien byç wyposa˝ony w manowakuometr, je˝eli mo˝e powstaç podciÊnienie wi´ksze ni˝
0,01 bara (1,0 kPa).
5. Mi´dzy zbiornikiem i manometrem lub manowakuometrem nale˝y zainstalowaç zawór odcinajàcy.
§ 36. 1. Rodzaj, typ i liczb´ cieczowskazów s∏u˝àcych do celów pomiarowych okreÊla si´ w dokumentacji technicznej zbiornika, z uwzgl´dnieniem w∏aÊciwoÊci czynnika roboczego i jego parametrów oraz wymagaƒ okreÊlonych w odr´bnych przepisach.
2. Cieczowskazy powinny byç zabezpieczone przed
uszkodzeniem.
3. Do sprawdzania poziomu cieczy nie stosuje si´
zaworów i kurków probierczych.
§ 37. 1. IloÊç i rodzaj armatury zaporowej i spustowej nale˝y ustaliç w dokumentacji technicznej zbiornika.
2. Ârednica wewn´trzna armatury upustowej nie
powinna byç mniejsza ni˝ 8 mm, a wymiary i kszta∏t
przewodów przy∏àcznych powinny byç tak dobrane
przez projektanta, aby
1) odprowadzanie czynnika roboczego by∏o bezpieczne dla osób obs∏ugujàcych zbiornik i dla otoczenia,
2) nie nast´powa∏a utrata dro˝noÊci armatury i przewodów oraz istnia∏a mo˝liwoÊç ich czyszczenia,
3) spe∏nione by∏y wymagania, o których mowa w § 12,
dotyczàce urzàdzeƒ zabezpieczajàcych.
§ 38. Urzàdzenia oddechowe, zainstalowane
w zbiornikach z czynnikiem roboczym majàcym równie˝ w∏aÊciwoÊci palne, powinny byç wyposa˝one
w bezpieczniki przeciwogniowe.
Rozdzia∏ 5
Znakowanie
§ 39. 1. Na zbiorniku powinna byç zamocowana
w miejscu dost´pnym trwa∏a i czytelna tabliczka fabryczna odporna na korozj´ i dzia∏anie czynnika roboczego.
2. Tabliczka fabryczna powinna zawieraç w szczególnoÊci
1) nazw´ lub znak wytwarzajàcego,
Poz. 572
4. Je˝eli temperatura robocza zbiornika wykracza
poza zakres -20°C do + 50°C, to informacje zamieszczone na tabliczce fabrycznej lub nalepce, o której mowa
w ust. 2, nale˝y uzupe∏niç o najni˝szà lub najwy˝szà
temperatur´ roboczà.
§ 40. Zbiornik wykonany z innych materia∏ów ni˝
metale, ich stopy i tworzywa sztuczne powinien byç
oznakowany w sposób uzgodniony z organem w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego, w zale˝noÊci od zastosowanego materia∏u, wielkoÊci zbiornika i przewidywanej formy dozoru technicznego.
§ 41. 1. Na Êciance zbiornika metalowego, w pobli˝u tabliczki fabrycznej, powinny byç wybite, lub je˝eli
mo˝e to mieç szkodliwy wp∏yw na Êciank´ zbiornika,
oznaczone w inny, trwa∏y sposób nast´pujàce informacje
1) nazwa lub znak wytwarzajàcego,
2) numer fabryczny lub numer partii, serii,
3) rok produkcji.
2. Na zbiorniku naziemnym, niezale˝nie od tabliczki fabrycznej i informacji, o których mowa w ust. 1, powinien byç umieszczony, w sposób czytelny i trwa∏y,
napis o wysokoÊci liter co najmniej 10 cm, z nazwà
czynnika roboczego, na który zbiornik jest przeznaczony, lub wzór chemiczny tego czynnika oraz nalepki
ostrzegawcze okreÊlone w odr´bnych przepisach.
Rozdzia∏ 6
Dokumentacja techniczna
§ 42. 1. W fazie projektowania zbiornika powinna
byç opracowana dokumentacja techniczna, którà wytwarzajàcy lub osoba dzia∏ajàca w jego imieniu przedk∏ada w dwóch egzemplarzach organowi w∏aÊciwej
jednostki dozoru technicznego w celu jej uzgodnienia.
2) numer fabryczny lub numer partii, serii,
3) rok produkcji,
2. Dokumentacja techniczna, o której mowa
w ust. 1, powinna zawieraç
4) najwy˝sze ciÊnienie robocze lub napis „bezciÊnieniowy”,
1) rysunek zestawieniowy,
5) ciÊnienie próbne,
2) obliczenia wytrzyma∏oÊciowe podstawowych elementów zbiornika, z zastrze˝eniem § 7 ust. 7,
6) pojemnoÊç,
7) nazw´ czynnika roboczego, na który zbiornik jest
przeznaczony, wraz z numerem odpowiedniej klasyfikacji okreÊlonej w odr´bnych przepisach, o ile
czynnik roboczy posiada numer.
2. Dla zbiornika z materia∏ów innych ni˝ metale i ich
stopy dopuszcza si´ stosowanie — zamiast tabliczki fabrycznej — nalepki zabezpieczonej przed uszkodzeniem.
3. Dla zbiornika nape∏nianego wagowo informacje
zamieszczone na tabliczce fabrycznej nale˝y uzupe∏niç
o dopuszczalnà mas´ czynnika roboczego i mas´ pustego zbiornika oraz mas´ brutto zbiornika.
3) dane o osprz´cie, w przypadku gdy zbiornik ma byç
wyposa˝ony w instalacje pomocnicze, schematy i
parametry tych instalacji,
4) technologi´ monta˝u dla zbiorników scalanych na
miejscu ustawienia.
5) niezb´dne opisy i wyjaÊnienia do rysunku i schematów, o których mowa w pkt 1 i 3.
3. Na rysunku zestawieniowym, o którym mowa
w ust. 2 pkt 1, nale˝y podaç
1) wymiary konieczne do sprawdzenia obliczeƒ wytrzyma∏oÊciowych,
2) nazw´ i podstawowe w∏aÊciwoÊci czynnika roboczego,
3) parametry robocze i obliczeniowe,
4) gatunki materia∏ów, z jakich wykonane sà elementy zbiornika, wraz z numerami odpowiednich norm
lub specyfikacji technicznych,
5) odpornoÊç materia∏ów Êcianek zbiornika na czynnik
roboczy lub przewidywany okres eksploatacji
zbiornika,
Poz. 572
4. Wytwarzajàcy powinien wraz ze zbiornikiem dostarczyç eksploatujàcemu po dwa egzemplarze: dokumentacji technicznej, poÊwiadczenia i instrukcji eksploatacji, a montujàcy — dwa egzemplarze poÊwiadczenia, o którym mowa w ust. 2.
5. Dla zbiornika dopuszczonego do obrotu i oznaczonego znakiem dozoru technicznego wytwarzajàcy
wystawia dokumentacj´, której zakres jest okreÊlany
w decyzji dopuszczajàcej ten zbiornik do obrotu przez
organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego.
6) rodzaj oraz dane dotyczàce zabezpieczenia antykorozyjnego powierzchni wewn´trznej i zewn´trznej,
warunki wykonania badaƒ i kontroli, je˝eli sà wymagane,
§ 44. 1. W celu uzyskania decyzji zezwalajàcej na
eksploatacj´ zbiornika, eksploatujàcy powinien przed∏o˝yç dokumentacj´ odbiorczà zbiornika, zawierajàcà
dokumenty, o których mowa w § 43 ust. 5, oraz
7) numery norm dotyczàcych elementów znormalizowanych,
1) opis dzia∏ania zbiornika, wraz z danymi dotyczàcymi osprz´tu i êróde∏ zasilania, schemat po∏àczeƒ ze
wspó∏pracujàcymi urzàdzeniami oraz dane dotyczàce zabezpieczeƒ antykorozyjnych, w tym opis
systemu zabezpieczenia katodowego dla zbiorników podziemnych, je˝eli ma byç zastosowany,
8) wspó∏czynniki wytrzyma∏oÊciowe z∏àczy spajanych
i zakres badaƒ nieniszczàcych tych z∏àczy,
9) wymiary i rozmieszczenie lub zasady rozmieszczania z∏àczy spajanych,
10) wymagania w zakresie obróbki cieplnej,
11) specjalne wymagania dotyczàce wytwarzania i badaƒ, w tym dane dotyczàce próby szczelnoÊci,
2) plan usytuowania zbiornika umiejscowionego
z uwidocznieniem miejsca ustawienia zbiornika
oraz zwiàzanych z nim urzàdzeƒ — dla zbiornika
ustawionego w budynku,
12) oznaczenie miejsca umieszczania tabliczki fabrycznej,
3) plan usytuowania zbiornika umiejscowionego
z uwzgl´dnieniem rozmieszczenia sàsiadujàcych
budynków i urzàdzeƒ w odleg∏oÊci 10 m — dla
zbiornika ustawionego na zewnàtrz budynku,
13) dane dotyczàce dopuszczalnego osiadania fundamentu zbiornika i cz´stotliwoÊç pomiaru tego osiadania, w niezb´dnych przypadkach,
4) protokó∏ badania szczelnoÊci wyk∏adziny lub pow∏oki ochronnej, je˝eli takie badanie jest wymagane w dokumentacji technicznej,
14) rodzaje i parametry próby szczelnoÊci, o których
mowa w § 53.
5) instrukcj´ eksploatacji zbiornika, je˝eli jest opracowana lub uzupe∏niona przez eksploatujàcego.
4. Elementy zbiornika, których nie przedstawiono
dostatecznie wyraênie na rysunku zestawieniowym,
powinny byç uj´te na odr´bnych rysunkach.
2. Dokumentacj´, o której mowa w ust. 1, eksploatujàcy dostarcza organowi w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego w dwóch egzemplarzach.
5. W technicznie uzasadnionych przypadkach organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego mo˝e
podczas uzgadniania dokumentacji technicznej ograniczyç jej zakres, pod warunkiem ˝e zapewniona jest
mo˝liwoÊç dokonania prawid∏owej oceny konstrukcji.
Rozdzia∏ 7
§ 43. 1. Wytwarzajàcy zbiornik i elementy zbiornika
wystawia dokument poÊwiadczajàcy, zwany dalej „poÊwiadczeniem”, ˝e zbiornik oraz elementy zbiornika zosta∏y wykonane i zbadane zgodnie z dokumentacjà
technicznà oraz warunkami okreÊlonymi w uprawnieniu do wytwarzania. Wzór poÊwiadczenia ustala organ
w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego w ramach
uprawnienia do wytwarzania.
2. PoÊwiadczenie powinno byç wystawione równie˝ przez montujàcego zbiornik w przypadku monta˝u
zbiornika na miejscu ustawienia.
3. Wytwarzajàcy powinien za∏àczyç instrukcj´ eksploatacji do zbiornika przygotowanego do eksploatacji.
Zakresy i terminy badaƒ technicznych
§ 45. Organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego przeprowadza nast´pujàce rodzaje badaƒ technicznych
1) badanie typu — badanie zbiornika lub osprz´tu
przed rozpocz´ciem seryjnej produkcji lub dopuszczeniem do obrotu i oznaczeniem znakiem dozoru
technicznego, majàce na celu sprawdzenie i poÊwiadczenie przez organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego, ˝e zbadany egzemplarz (egzemplarze) reprezentatywny dla planowanej produkcji
spe∏nia wymagania okreÊlone w rozporzàdzeniu,
2) badania sprawdzajàce — badania wykonywane
w toku wytwarzania zbiornika,
3) badania odbiorcze — badania, które poprzedzajà
wydanie decyzji zezwalajàcej na eksploatacj´
zbiornika,
4) badania okresowe — badania wykonywane w toku
eksploatacji zbiornika obj´tego dozorem pe∏nym,
5) badania doraêne — badania wykonywane w toku
eksploatacji zbiornika, wynikajàce z doraênych potrzeb eksploatacyjnych oraz nadzoru i kontroli.
Poz. 572
zbiornika, albo innym miejscu w zale˝noÊci od rodzaju
urzàdzenia, gabarytów i mo˝liwoÊci przestrzennych
oraz jego zakresu badaƒ.
2. W badaniu typu mo˝e uczestniczyç, jako obserwator, przedstawiciel zlecajàcego badanie.
§ 46. 1. Przeprowadzenie badania typu, o którym
mowa w § 45 pkt 1, obowiàzuje dla urzàdzeƒ zabezpieczajàcych okreÊlonych w § 31 ust. 1. Inny osprz´t lub
zbiorniki mogà byç zg∏aszane przez wytwarzajàcego do
badania typu.
§ 49. 1. O wszelkich zmianach konstrukcyjnych lub
technologicznych wprowadzonych w toku produkcji
wytwarzajàcy powinien poinformowaç organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego. Zmiany te podlegajà dodatkowym uzgodnieniom.
2. Wytwarzajàcy przygotowuje zbiornik lub osprz´t
i zg∏asza do badania typu do organu w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego. Do zg∏oszenia powinno byç za∏àczone oÊwiadczenie wytwarzajàcego o w∏aÊciwym
przygotowaniu do badaƒ przekazywanego egzemplarza zbiornika lub osprz´tu.
2. Wprowadzenie zmian w urzàdzeniach poddanych badaniu typu mo˝e wymagaç przeprowadzenia
dodatkowych badaƒ.
4. Program badania typu powinien uwzgl´dniaç
wymagania okreÊlone w rozporzàdzeniu oraz obejmowaç sprawdzenie podanych w dokumentacji technicznej parametrów urzàdzenia.
§ 50. 1. Wytwarzajàcy powinien przygotowaç i zg∏osiç zbiornik lub element do badaƒ sprawdzajàcych.
W przypadku gdy wytwarzajàcy dostarcza zbiornik
w elementach, w szczególnoÊci wytworzony metodami arkuszowymi lub rulonowymi, badania cz´Êciowo
lub ca∏kowicie przeprowadza si´ na miejscu ustawienia zbiornika. W takim przypadku wytwarzajàcy lub
osoba przez niego upowa˝niona przygotowuje i zg∏asza zbiornik do badaƒ sprawdzajàcych w miejscu jego
ustawienia.
5. Przeprowadzajàcy badanie typu mo˝e wykorzystaç lub uznaç wyniki badaƒ i opinii wykonanych przez
wyspecjalizowane jednostki projektanta lub wytwarzajàcego bàdê odpowiednià jednostk´ badawczà.
2. Sposób przeprowadzenia badaƒ sprawdzajàcych
powinien byç uzgodniony z organem w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego, przed rozpocz´ciem budowy lub monta˝u zbiornika.
§ 47. 1. Badaniem typu mo˝e byç obj´ty typoszereg zbiorników; w takim przypadku poddaje si´ badaniom wybrane przez organ w∏aÊciwej jednostki dozoru
technicznego egzemplarze z tego typoszeregu.
3. Seryjnie wytwarzane zbiorniki, które by∏y poddane badaniu typu, mogà byç zg∏aszane, przez wytwarzajàcego, partiami do badaƒ sprawdzajàcych.
3. Program badania typu ustala organ w∏aÊciwej
jednostki dozoru technicznego.
2. Zbiorniki mogà byç zakwalifikowane do tego samego typoszeregu, je˝eli
1) spe∏niajà wymagania tych samych przepisów,
2) sà wytwarzane na podstawie tej samej technologii,
3) posiadajà te same kszta∏ty geometryczne, ró˝ne
mo˝e byç jedynie u∏o˝enie króçców,
4) sà zbudowane z tych samych materia∏ów,
5) w przypadku ró˝nej ich d∏ugoÊci ró˝nià si´ tylko wymiarami, iloÊcià i rozmieszczeniem otworów inspekcyjnych,
6) w przypadku poddania ciÊnieniu zewn´trznemu,
przy jednakowej Êrednicy zachowujà te same lub
mniejsze d∏ugoÊci obliczeniowe elementów,
7) posiadajà podpory tej samej konstrukcji, uwzgl´dniajàcej w obliczeniach wytrzyma∏oÊciowych najbardziej niekorzystny wariant obcià˝enia.
§ 48. 1. Badanie typu powinno byç przeprowadzane na odpowiednim stanowisku badawczym, uzgodnionym z organem w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego, u wytwarzajàcego lub na miejscu ustawienia
4. Badanie sprawdzajàce partii zbiorników obejmuje 10 % zbiorników wybranych losowo ze zg∏oszonej
partii, jednak nie mniej ni˝ dwa zbiorniki. Zbiorniki
wchodzàce w sk∏ad zg∏oszonej do badaƒ partii powinny byç uprzednio zbadane przez wytwórc´ w zakresie
okreÊlonym w § 51.
5. Po stwierdzeniu prawid∏owej i powtarzalnej jakoÊci wytwarzanych zbiorników, na wniosek wytwarzajàcego, organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego
mo˝e ograniczyç badania sprawdzajàce partii do 5 %
iloÊci zbiorników, jednak nie mniej ni˝ do dwóch zbiorników.
6. Wynik badania sprawdzajàcego partii zbiorników uznaje si´ za pozytywny, je˝eli wyniki badania
wszystkich zbadanych zbiorników sà pozytywne.
7. W razie negatywnego wyniku badaƒ jednego lub
wi´cej zbiorników z partii, wynik badania sprawdzajàcego wszystkich zbiorników z partii uznaje si´ za negatywny.
8. Zbiorniki z partii, której badania sprawdzajàce
da∏y wynik negatywny, mogà byç ponownie zg∏oszone
do badaƒ sprawdzajàcych po usuni´ciu usterek i dokonaniu kontroli wszystkich zbiorników zg∏oszonych
w danej partii. Powtórne badanie sprawdzajàce mo˝e
byç przeprowadzone jako badanie sprawdzajàce partii
zbiorników na podwójnej liczbie zbiorników lub jako
badanie jednostkowe.
§ 51. Badania sprawdzajàce, o których mowa
w § 45 pkt 2, obejmujà
1) badanie budowy,
2) prób´ szczelnoÊci,
3) badanie szczelnoÊci zewn´trznej pow∏oki ochronnej lub wyk∏adziny, je˝eli ma zastosowanie,
4) badania specjalne, ustalone w dokumentacji technicznej zbiornika.
Poz. 572
6) bezciÊnieniowa-penetracyjna, w tym nafta-kreda,
7) ultradêwi´kowa,
8) inne rodzaje prób szczelnoÊci, uzgodnione z organem w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego.
§ 54. 1. Rodzaj i parametry próby szczelnoÊci wykonywanej podczas badaƒ, o których mowa w § 45
pkt 1—4, powinny byç okreÊlone w dokumentacji technicznej zbiornika i zaakceptowane przez organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego. Wybór rodzaju
próby szczelnoÊci powinien zapewniç uzyskanie wymaganej czu∏oÊci badania, z uwzgl´dnieniem mo˝liwoÊci technicznych.
2. CiÊnienie próbne zbiornika powinno zale˝eç od
§ 52. 1. Badanie budowy zbiornika przeprowadza
si´ u wytwarzajàcego lub u eksploatujàcego, je˝eli ze
wzgl´du na wielkoÊç lub metod´ monta˝u zbiornik jest
scalany na miejscu jego ustawienia.
2. Badanie budowy polega na sprawdzeniu
1) przyj´tego najwy˝szego ciÊnienia roboczego zbiornika,
2) stanu skupienia czynnika roboczego,
3) zastosowanej metody badania szczelnoÊci,
1) zgodnoÊci wykonania zbiornika z wymaganiami
okreÊlonymi w rozporzàdzeniu i dokumentacjà
technicznà,
4) ciÊnienia hydrostatycznego wytwarzanego przez
czynnik roboczy,
2) stanu Êcianek zbiornika,
5) wymagaƒ szczelnoÊci ze wzgl´du na ochron´ Êrodowiska.
3) jakoÊci z∏àczy,
4) oznaczeƒ,
5) wyposa˝enia,
6) innych cech, zale˝nie od konstrukcji zbiornika i stosowanego materia∏u.
3. Elementy zbiornika, których badanie budowy
wykonano u wytwarzajàcego, mogà nie byç poddawane powtórnemu badaniu podczas badania budowy ca∏ego zbiornika.
4. Zbiorniki poddane u wytwarzajàcego badaniu
budowy bez kompletnego osprz´tu powinny byç u eksploatujàcego poddane badaniu uzupe∏niajàcemu, po
zainstalowaniu kompletnego osprz´tu.
§ 53. W badaniach zbiornika lub jego elementów
mogà byç zastosowane nast´pujàce rodzaje prób
szczelnoÊci
1) hydrauliczna ciÊnieniowa,
2) gazowa ciÊnieniowa
a) przeprowadzana przy u˝yciu powietrza lub innego niepalnego gazu,
b) amoniakalna lub inna chemiczna,
3) z helowym wykrywaczem nieszczelnoÊci — ciÊnieniowa, ciÊnieniowo-pró˝niowa lub pró˝niowa,
4) gazowa pró˝niowa-p´cherzykowa,
5) hydrauliczna hydrostatyczna,
3. Wynik próby szczelnoÊci uznaje si´ za pozytywny, je˝eli podczas jej przeprowadzania nie stwierdzono
p´kni´ç, trwa∏ych odkszta∏ceƒ zbiornika ani przenikania cieczy lub gazu.
§ 55. 1. Próba hydrauliczna, o której mowa w § 53
pkt 1, powinna byç przeprowadzana przy u˝yciu wody
o temperaturze od 4°C do 40°C. Mo˝e byç zastosowana inna ciecz albo dla zwi´kszenia czu∏oÊci ciecz z dodatkiem farby wskaênikowej bàdê luminoforu ultrafioletowego.
2. CiÊnienie nale˝y podnosiç jednostajnie do wysokoÊci ciÊnienia próbnego z szybkoÊcià nie wi´kszà ni˝
1 bar/min (100 kPa/min).
3. CiÊnienie próbne powinno byç utrzymywane
przez czas okreÊlony w dokumentacji technicznej, lecz
nie krócej ni˝ 30 min; po tym czasie dokonuje si´ ogl´dzin zbiornika.
§ 56. 1. Gazowa ciÊnieniowa próba szczelnoÊci,
o której mowa w § 53 pkt 2 lit. a), powinna byç wykonywana przy u˝yciu gazu o temperaturze mieszczàcej
si´ w przedziale temperatur eksploatacji zbiornika.
2. Gazowa ciÊnieniowa próba szczelnoÊci powinna
byç wykonywana przy u˝yciu powietrza, azotu lub
dwutlenku w´gla. Zastosowanie innych gazów wymaga akceptacji organu w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego. CiÊnienie próbne powinno byç utrzymywane
co najmniej 30 minut.
3. Po uzyskaniu wymaganego ciÊnienia gazu dokonuje si´ ogl´dzin z∏àczy spawanych i innych po∏àczeƒ
z naniesionym Êrodkiem pieniàcym.
§ 57. Próba szczelnoÊci przeprowadzana metodà
amoniakalnà, o której mowa w § 53 pkt 2 lit. b), z zastosowaniem powietrza lub gazów oboj´tnych mo˝e byç
stosowana do sprawdzania szczelnoÊci elementów
metalowych, w szczególnoÊci z∏àczy spawanych.
§ 58. Próba szczelnoÊci przeprowadzana metodà
helowà, o której mowa w § 53 pkt 3, powinna byç stosowana dla z∏àczy, gdy wymagane sà wi´ksze czu∏oÊci; prób´ nale˝y przeprowadzaç w temperaturze od
15°C do 25°C zgodnie z instrukcjà opracowanà przez
wytwórc´ helowego wykrywacza nieszczelnoÊci.
§ 59. 1. Próba szczelnoÊci przeprowadzana metodà
gazowà pró˝niowà, o której mowa w § 53 pkt 4, polega
na pokryciu badanej powierzchni detektorem cieczowym, umieszczeniu na cz´Êci tej powierzchni szczelnej
skrzynki z przezroczystà pokrywà i wytworzeniu pró˝ni
w tej skrzynce.
2. Metod´ gazowà pró˝niowà stosuje si´ w temperaturach od 0°C do 30 °C.
§ 60. 1. Próba szczelnoÊci przeprowadzana metodà
„nafta-kreda”, o której mowa w § 53 pkt 6, mo˝e byç
stosowana w przypadku, gdy wykonanie próby ciÊnieniowej nie jest mo˝liwe, a g´stoÊç czynnika roboczego
jest wy˝sza od g´stoÊci wody. GruboÊç badanych Êcianek nie powinna przekraczaç 25 mm.
2. Wynik próby szczelnoÊci przeprowadzanej metodà „nafta-kreda” uznaje si´ za pozytywny, je˝eli po
24 godzinach od pierwszego zwil˝enia naftà nie ujawnià si´ nieszczelnoÊci.
§ 61. 1. Próba ultradêwi´kowa, o której mowa
w § 53 pkt 7, mo˝e byç stosowana do badaƒ szczelnoÊci zbiorników podziemnych wype∏nionych czynnikiem roboczym.
2. Prób´ ultradêwi´kowà wykonuje si´ w temperaturze od -10°C do +40°C.
3. W próbie ultradêwi´kowej wykorzystuje si´ czasy przep∏ywu fal ultradêwi´kowych w cz´Êci wype∏nionej czynnikiem roboczym oraz emisj´ dêwi´ku w cz´Êci
niewype∏nionej czynnikiem roboczym.
§ 62. Wytwarzajàcy powinien przeprowadziç badanie szczelnoÊci zewn´trznych pow∏ok ochronnych na
zbiornikach podziemnych przy napi´ciu probierczym
zale˝nym od rodzaju i gruboÊci pow∏oki, okreÊlonym
w dokumentacji technicznej na podstawie Polskich
Norm lub innych specyfikacji technicznych, uzgodnionych z organem w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego.
§ 63. 1. Badania odbiorcze, o których mowa w § 45
pkt 3, polegajà na przeprowadzeniu pierwszej po badaniach sprawdzajàcych rewizji zewn´trznej w ruchu, na
miejscu zainstalowania — ustawienia zbiornika oraz
1) sprawdzeniu kompletnoÊci wymaganej dokumentacji,
Poz. 572
2) wykonaniu próby szczelnoÊci wraz z osprz´tem, je˝eli próba taka jest wymagana.
2. Pozytywny wynik badaƒ odbiorczych stanowi
podstaw´ do wydania decyzji zezwalajàcej na eksploatacj´ zbiornika.
§ 64. 1. Przeprowadza si´ nast´pujàce rodzaje badaƒ
okresowych zbiorników, o których mowa w § 45 pkt 4
1) rewizj´ wewn´trznà,
2) prób´ szczelnoÊci,
3) rewizj´ zewn´trznà.
2. Badania okresowe zbiorników powinny byç przeprowadzane z cz´stotliwoÊcià okreÊlonà w za∏àczniku
do rozporzàdzenia.
3. Terminy badaƒ okresowych wyznacza si´ od daty zakoƒczenia badania odbiorczego.
4. Na uzasadniony wniosek eksploatujàcego rewizja wewn´trzna lub próba szczelnoÊci mogà byç przeprowadzone przed wyznaczonym terminem ich przeprowadzenia, pod warunkiem ˝e termin zostanie
uzgodniony z organem w∏aÊciwej jednostki dozoru
technicznego, z 14-dniowym wyprzedzeniem.
5. W uzasadnionych technicznie przypadkach, gdy
materia∏ zbiornika jest bardzo odporny na dzia∏anie
czynnika roboczego, a przygotowanie zbiornika do badaƒ jest utrudnione lub zbiornik posiada podwójnà
Êciank´ i system monitorowania przecieków, organ
w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego mo˝e wyd∏u˝yç termin rewizji wewn´trznej lub próby szczelnoÊci
albo wyraziç zgod´ na zastàpienie jej innymi badaniami. Rewizja wewn´trzna powinna byç przeprowadzana
nie rzadziej ni˝ co 10 lat.
6. Rewizja zewn´trzna mo˝e byç przeprowadzona
w okresie ca∏ego roku kalendarzowego, w którym wygasa wyznaczony dla niej termin.
7. W przypadku gdy badanie doraêne obejmuje pe∏ny zakres odpowiedniego badania okresowego, kolejny termin tego badania mo˝e byç, za zgodà eksploatujàcego, ustalony od daty zakoƒczenia badania doraênego.
8. Eksploatujàcy lub dzia∏ajàcy w jego imieniu powinien przygotowaç zbiornik do badaƒ okresowych,
w sposób okreÊlony przez organ w∏aÊciwej jednostki
dozoru technicznego.
§ 65. 1. Rewizja wewn´trzna, o której mowa w § 64
ust. 1 pkt 1, polega na ocenie wizualnej stanu Êcianek
wewnàtrz zbiornika, ich po∏àczeƒ, wzmocnieƒ oraz wyposa˝enia.
2. Organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego
w uzasadnionych technicznie przypadkach mo˝e poleciç uzupe∏nienie rewizji wewn´trznej innym badaniem
lub zastàpiç ocen´ wizualnà innym badaniem, które
pozwoli oceniç stan techniczny zbiornika.
§ 66. 1. Próba szczelnoÊci, o której mowa w § 64
ust. 1 pkt 2, powinna byç przeprowadzona zgodnie
z wymaganiami okreÊlonymi w § 53—§ 62.
2. Nie przeprowadza si´ próby szczelnoÊci zbiorników wykonanych z materia∏ów kruchych trwale
umieszczonych w os∏onie.
3. W uzasadnionych technicznie przypadkach organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego mo˝e
wyraziç zgod´ na zastosowanie próby szczelnoÊci innej
ni˝ okreÊlona w dokumentacji technicznej bàdê obni˝enie wymaganego ciÊnienia próbnego. CiÊnienie próbne nie powinno byç ni˝sze od najwy˝szego ciÊnienia
roboczego.
4. Organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego
mo˝e, bioràc pod uwag´ gruboÊç Êcianek zbiornika,
skróciç czas utrzymywania ciÊnienia okreÊlony w dokumentacji technicznej do 5 min na 1 mm gruboÊci Êcianki.
§ 67. Rewizja zewn´trzna, o której mowa w § 64
ust. 1 pkt 3, polega na ocenie wizualnej stanu Êcianek
zbiornika w miejscach dost´pnych oraz sprawdzeniu
w miar´ mo˝liwoÊci dzia∏ania jego osprz´tu i automatyki zabezpieczajàcej oraz zapisów w raportach zbiornika, o których mowa w § 73 pkt 2. Rewizj´ zewn´trznà
mo˝na przeprowadziç w ruchu lub podczas postoju
zbiornika.
§ 68. 1. Przeprowadza si´ nast´pujàce rodzaje badaƒ doraênych zbiornika, o których mowa w § 45 pkt 5
1) eksploatacyjne, w przypadku stwierdzenia niew∏aÊciwego stanu zbiornika oraz zakoƒczenia jego modernizacji lub naprawy,
2) po niebezpiecznym uszkodzeniu zbiornika lub nieszcz´Êliwym wypadku zwiàzanym z eksploatacjà
zbiornika,
3) kontrolne.
2. Zakres badaƒ doraênych ustala organ w∏aÊciwej
jednostki dozoru technicznego.
3. Badania doraêne eksploatacyjne, o których mowa w ust. 1 pkt 1, wykonuje si´ na wniosek eksploatujàcego, z zastrze˝eniem § 78 ust. 2, w przypadku
1) naprawy lub modernizacji zbiornika oraz wymiany
jego elementów,
2) wymiany lub naprawy urzàdzeƒ zabezpieczajàcych
przed wzrostem ciÊnienia,
3) wymiany urzàdzeƒ zasilajàcych na urzàdzenia o innych parametrach lub innej charakterystyce,
4) nieszczelnoÊci Êcianek zbiornika,
5) zmiany po∏àczeƒ okreÊlonych w schemacie, o którym mowa w § 44 ust. 1 pkt 1,
Poz. 572
6) przekroczenia dopuszczalnych parametrów pracy
zbiornika,
7) wystàpienia innych okolicznoÊci ustalonych przez
organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego.
4. Badania doraêne kontrolne, o których mowa
w ust. 1 pkt 3, przeprowadza si´ u eksploatujàcego
w ramach nadzoru i kontroli przestrzegania przepisów
o dozorze technicznym.
§ 69. Przy ustalaniu dla zbiornika formy dozoru
technicznego powinien byç uwzgl´dniony rodzaj czynnika roboczego w zbiorniku i pojemnoÊç zbiornika,
zgodnie z za∏àcznikiem do rozporzàdzenia.
Rozdzia∏ 8
Eksploatacja
§ 70. Zewn´trzna powierzchnia zbiornika nie powinna byç zanieczyszczona czynnikiem roboczym.
§ 71. 1. Eksploatujàcy opracowuje instrukcj´ eksploatacji zbiornika, z zastrze˝eniem § 43 ust. 4.
2. Instrukcja eksploatacji powinna zawieraç
1) charakterystyk´ zbiornika,
2) opis czynnoÊci zwiàzanych z nape∏nieniem, magazynowaniem i opró˝nianiem,
3) zasady bezpieczeƒstwa i higieny pracy, ze szczególnym uwzgl´dnieniem w∏aÊciwoÊci czynnika roboczego,
4) wymagania okreÊlone w odr´bnych przepisach dotyczàcych ochrony przed wybuchem i po˝arem
oraz ochrony Êrodowiska, odpowiednie dla czynnika roboczego,
5) wykaz wymagaƒ dotyczàcych obs∏ugi urzàdzeƒ zabezpieczajàcych, czynnoÊci wymaganych przy
konserwacji zbiornika, w tym równie˝ dane dotyczàce cz´stotliwoÊci, sposobu i zakresu sprawdzania wyk∏adzin i pow∏ok ochronnych oraz cz´stotliwoÊci kontroli zagro˝enia korozjà,
6) wymagania dotyczàce kwalifikacji osób sprawujàcych nadzór oraz obs∏ugujàcych i konserwujàcych
zbiornik,
7) sposób post´powania w razie wystàpienia uszkodzeƒ i nieprawid∏owoÊci podczas eksploatacji
zbiornika.
3. W przypadku gdy zbiornik stanowi cz´Êç instalacji, dopuszcza si´, aby instrukcja eksploatacji zbiornika
stanowi∏a cz´Êç instrukcji eksploatacji instalacji.
4. Instrukcja eksploatacji powinna znajdowaç si´
w miejscu dost´pnym dla osób obs∏ugujàcych zbiornik.
§ 72. W celu zapewnienia bezpiecznej eksploatacji
zbiornika eksploatujàcy powinien zorganizowaç lub
powierzyç wykonywanie czynnoÊci eksploatacyjnych
odpowiednim osobom, s∏u˝bom bàdê instytucjom.
§ 73. Osoby obs∏ugujàce zbiorniki powinny post´powaç zgodnie z instrukcjà eksploatacji, w szczególnoÊci
1) kontrolowaç, aby nie nastàpi∏o przekroczenie parametrów dopuszczalnych, a w przypadku ich przekroczenia, podejmowaç dzia∏ania przewidziane
w instrukcji eksploatacji majàce na celu sprowadzenie parametrów do poziomu dopuszczalnego,
2) prowadziç zapisy w raportach zbiornika lub instalacji zgodnie z instrukcjà eksploatacji, a tak˝e rejestrowaç wykonane przeglàdy, próby okresowe
oraz wymiany cz´Êci sk∏adowych i osprz´tu.
§ 74. Zbiornik mo˝e byç przekazany do rozruchu
przed zakoƒczeniem badaƒ odbiorczych, je˝eli wy∏àcznym celem rozruchu prowadzonego pod nadzorem
osoby odpowiedzialnej za rozruch b´dzie sprawdzenie
prawid∏owoÊci dzia∏ania zbiornika, jego zabezpieczeƒ
i osprz´tu oraz ewentualna regulacja instalacji nape∏niania i opró˝niania.
§ 75. 1. Zbiornik powinien byç nape∏niany czynnikiem roboczym okreÊlonym na tabliczce fabrycznej
i w protokole badaƒ odbiorczych.
2. Przeznaczenie zbiornika do innego czynnika roboczego ni˝ okreÊlony na tabliczce fabrycznej zbiornika wymaga uzyskania zgody organu w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego.
3. Przed pierwszym nape∏nieniem zbiornika nale˝y
podjàç odpowiednie Êrodki zapobiegajàce wystàpieniu
niebezpiecznych reakcji w zbiorniku lub jego otoczeniu.
§ 76. 1. WartoÊç masy netto ∏adunku zbiornika dla
nape∏nienia metodà wagowà czynnikiem sta∏ym lub
ciek∏ym oblicza si´ wed∏ug wzoru
gdzie poszczególne symbole oznaczajà
Q — wartoÊç masy netto ∏adunku zbiornika,
F — nape∏nienie zbiornika, o którym mowa w § 9,
wyra˝one w %,
V — pojemnoÊç zbiornika wyra˝ona w dm3 lub m3,
— g´stoÊç materia∏u sta∏ego lub cieczy w najwy˝szej temperaturze roboczej , wyra˝ona w kg/dm3
lub t/m3.
2. W obliczeniu, o którym mowa w ust. 1, nie
uwzgl´dnia si´ masy par cieczy lub powietrza w zbiorniku.
§ 77. 1. Dopuszczalne nape∏nienie zbiornika, je˝eli
zbiornik jest nape∏niany metodà pojemnoÊciowà,
Poz. 572
w zale˝noÊci od temperatury nape∏nienia, oblicza si´
wed∏ug wzoru
gdzie poszczególne symbole oznaczajà
Fn — dopuszczalne nape∏nienie zbiornika
— g´stoÊç materia∏u sta∏ego lub cieczy w najwy˝szej temperaturze roboczej, wyra˝ona w kg/dm3
lub t/m3,
— g´stoÊç materia∏u sta∏ego lub cieczy w temperaturze nape∏niania, wyra˝ona w kg/dm3 lub t/m3,
F — nape∏nienie, o którym mowa w § 9, wyra˝one
w %.
2. Organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego
mo˝e wyraziç zgod´ na ustalenie dla zbiornika tylko
jednego dopuszczalnego nape∏nienia, obliczonego
dla najni˝szej temperatury nape∏niania.
§ 78. 1. WejÊcie do zbiornika mo˝e nastàpiç po jego
opró˝nieniu, dokonaniu neutralizacji lub dezynfekcji
i przewietrzeniu oraz innych czynnoÊciach gwarantujàcych bezpieczeƒstwo zgodnie z odr´bnymi przepisami.
2. Inspektor jednostki dozoru technicznego mo˝e
wejÊç do zbiornika po uzyskaniu pisemnego zezwolenia od eksploatujàcego zbiornik.
§ 79. 1. Dopuszcza si´ wymian´ osprz´tu zbiornika,
urzàdzeƒ zasilajàcych i odbiorczych bez uzgodnienia
z organem w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego
na osprz´t i urzàdzenia tego samego typu oraz o tych
samych parametrach.
2. Wymiana osprz´tu zbiornika oraz urzàdzeƒ zasilajàcych i odbiorczych powinna odbywaç si´ pod nadzorem osób odpowiedzialnych za kontrol´ eksploatacyjnà zbiornika i powinna byç odnotowana w raporcie,
o którym mowa w § 73 pkt 2.
§ 80. 1. Monta˝ po∏àczeƒ ko∏nierzowo-Êrubowych
podczas eksploatacji zbiornika powinien byç wykonywany zgodnie z dokumentacjà dotyczàcà zastosowanych Êrub i uszczelek, w szczególnoÊci w zakresie wymiarów i materia∏ów.
2. Dopuszczalne momenty dokr´cania nakr´tek
Êrub powinny byç zgodne z Polskimi Normami lub wartoÊciami okreÊlonymi na podstawie dokumentacji
technicznej.
§ 81. 1. Zbiorniki stalowe podziemne oraz dna stalowych zbiorników naziemnych o osi pionowej stykajàce si´ z gruntem powinny byç wyposa˝one w system
zabezpieczenia katodowego, z zastrze˝eniem ust. 4.
System ten powinien gwarantowaç ujemny potencja∏
zbiornika w stosunku do gruntu.
2. Ujemny potencja∏ w stosunku do elektrody porównawczej miedê-siarczan miedzi powinien byç nie
wi´kszy ni˝ 0,85 V, a w przypadku zagro˝enia korozjà
przez beztlenowe bakterie redukujàce siarczany nie
powinien byç wi´kszy ni˝ 0,95 V.
Poz. 572
Rozdzia∏ 9
Przepis koƒcowy
3. Je˝eli zbiorniki, o których mowa w ust. 1, znajdujà si´ w strefie wyst´powania pràdów b∏àdzàcych, nale˝y zastosowaç specjalne Êrodki ochrony katodowej.
§ 82. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie
14 dni od dnia og∏oszenia.
4. Ochrona katodowa nie jest wymagana, je˝eli
Êcianka zewn´trzna zbiornika nie styka si´ z gruntem.
Minister Gospodarki: J. Piechota
Za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki
z dnia 16 kwietnia 2002 r. (poz. 572)
572
ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI
z dnia 16 kwietnia 2002 r.
w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego, jakim powinny odpowiadaç zbiorniki
bezciÊnieniowe i niskociÊnieniowe przeznaczone do magazynowania materia∏ów trujàcych lub ˝ràcych.
Na podstawie art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 21 grudnia
2000 r. o dozorze technicznym (Dz. U. Nr 122, poz.1321)
zarzàdza si´, co nast´puje
Rozdzia∏ 1
Przepisy ogólne