Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego.

§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla

1) wymagania techniczne i wymagania ochrony radiologicznej dotyczàce pracowni stosujàcych êród∏a promieniotwórcze lub urzàdzenia zawierajàce

takie êród∏a oraz wymagania dotyczàce urzàdzeƒ

wytwarzajàcych promieniowanie jonizujàce i pracowni stosujàcych takie urzàdzenia;

2) zasady pracy ze êród∏ami promieniotwórczymi,

urzàdzeniami zawierajàcymi takie êród∏a oraz urzàdzeniami wytwarzajàcymi promieniowanie jonizujàce, stosowanymi poza pracowniami, o których

mowa w pkt 1;

3) sposób prowadzenia kontroli êróde∏ promieniowania jonizujàcego oraz ewidencji êróde∏ promieniotwórczych;

4) wzór karty ewidencyjnej do prowadzenia ewidencji

êróde∏ promieniotwórczych.

§ 2. Rozporzàdzenie nie dotyczy aparatów rentgenowskich o energii promieniowania do 300 keV stosowanych w celach medycznych i pracowni stosujàcych

te aparaty.

§ 3. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o

1) „akceleratorze” — rozumie si´ przez to urzàdzenie

wytwarzajàce promieniowanie jonizujàce w wyniku przyspieszania czàstek na∏adowanych, w szczególnoÊci: przyspieszacz liniowy, betatron, cyklotron, generator neutronów;

2) „aparacie rentgenowskim” — rozumie si´ przez to

aparat lub zestaw sk∏adajàcy si´ z urzàdzeƒ przeznaczonych do wytwarzania i wykorzystywania

promieniowania rentgenowskiego, w którym êród∏em promieniowania jonizujàcego jest lampa

rentgenowska;

3) „grupach izotopów” — rozumie si´ przez to grupy,

na które dzieli si´ izotopy promieniotwórcze w zale˝noÊci od wartoÊci skutecznej dawki obcià˝ajàcej

przy jednostkowym wnikni´ciu izotopu do organizmu;

4) „otwartym êródle promieniotwórczym” — rozumie

si´ przez to êród∏o promieniotwórcze nieb´dàce zamkni´tym êród∏em promieniotwórczym;

5) „pomieszczeniu do napromieniania” — rozumie si´

przez to pomieszczenie, w którym w celu napromieniania jest wyprowadzana wiàzka promieniowania

z zainstalowanego akceleratora, aparatu rentgenowskiego lub urzàdzenia zawierajàcego zamkni´te êród∏o promieniotwórcze, oraz pomieszczenie,

w którym w celu napromieniania jest wyprowadzane êród∏o promieniotwórcze z urzàdzenia zawierajàcego zamkni´te êród∏o promieniotwórcze;

6) „pomieszczeniu terapeutycznym” — rozumie si´

przez to pomieszczenie do napromieniania, w którym wyprowadzana wiàzka promieniowania lub

wyprowadzane êród∏o promieniotwórcze sà wykorzystywane do prowadzenia leczenia promieniowaniem jonizujàcym;

7) „pracowni” — rozumie si´ przez to pracowni´ rentgenowskà, pracowni´ akceleratorowà i pracowni´

izotopowà;

8) „pracowni akceleratorowej” — rozumie si´ przez to

zespó∏ pomieszczeƒ z zainstalowanym akceleratorem, w sk∏ad których wchodzi co najmniej jedno

pomieszczenie do napromieniania;

9) „pracowni izotopowej” — rozumie si´ przez to pomieszczenie lub zespó∏ pomieszczeƒ przeznaczonych do pracy z otwartymi lub zamkni´tymi êród∏ami promieniotwórczymi oraz urzàdzeniami zawierajàcymi zamkni´te êród∏a promieniotwórcze;

10) „pracowni rentgenowskiej” — rozumie si´ przez to

pomieszczenie do pracy z aparatem rentgenowskim lub zespó∏ pomieszczeƒ sk∏adajàcych si´ przynajmniej z jednego pomieszczenia do pracy z aparatem rentgenowskim lub pomieszczenia do napromieniania;

11) „sterowni” — rozumie si´ przez to pomieszczenie,

z którego kieruje si´ zdalnie pracà akceleratora,

aparatu rentgenowskiego lub urzàdzenia zawierajàcego zamkni´te êród∏o promieniotwórcze;

12) „Êluzie sanitarno-dozymetrycznej” — rozumie si´

przez to wydzielony teren pracowni izotopowej

z otwartymi êród∏ami promieniotwórczymi, wyposa˝ony w stacjonarny przyrzàd dozymetryczny

i urzàdzenia sanitarne (umywalk´, a je˝eli wymagajà tego prowadzone prace, równie˝ natrysk),

przystosowany do usuwania zewn´trznych ska˝eƒ

promieniotwórczych z powierzchni cia∏a ludzkiego,

ze Êrodków ochrony indywidualnej oraz do zmiany

odzie˝y i obuwia roboczego;

13) „Êwiadectwie êród∏a” — rozumie si´ przez to dokumentacj´ êród∏a promieniotwórczego, sporzàdzonà przez producenta tego êród∏a;

14) „Êwiadectwie wyjÊciowego materia∏u promieniotwórczego” — rozumie si´ przez to dokumentacj´

wyjÊciowego materia∏u promieniotwórczego, sporzàdzonà przez producenta tego materia∏u;

15) „typie zamkni´tego êród∏a promieniotwórczego”

— rozumie si´ przez to zespó∏ cech konstrukcyjnych i parametrów fizycznych charakteryzujàcych

punktowe, powierzchniowe oraz liniowe êród∏o

promieniotwórcze, w tym rodzaj wykorzystywanego promieniowania jonizujàcego;

êród∏a i odpady promieniotwórcze — co najmniej do

klasy B odpornoÊci po˝arowej.

16) „wyjÊciowym materiale promieniotwórczym” —

rozumie si´ przez to materia∏ tarczowy otrzymany

z reaktora jàdrowego lub inny materia∏ wykorzystywany do produkcji êróde∏ promieniotwórczych;

4. Stopieƒ os∏abienia promieniowania jonizujàcego przez Êciany zewn´trzne i stropy pracowni zapobiega otrzymaniu przez osoby z ogó∏u ludnoÊci w ciàgu

kolejnych 12 miesi´cy dawki skutecznej (efektywnej)

promieniowania jonizujàcego, zwiàzanej z prowadzeniem dzia∏alnoÊci z promieniowaniem jonizujàcym

w pracowni, nieprzekraczajàcej 0,1 milisiwerta (mSv),

z uwzgl´dnieniem czasu nara˝enia tych osób, rodzaju

prowadzonych w pracowni prac i rodzaju stosowanych

os∏on.

17) „zamkni´tym êródle promieniotwórczym” — rozumie si´ przez to êród∏o promieniotwórcze o takiej

budowie, która w warunkach okreÊlonych dla jego

stosowania uniemo˝liwia przedostanie si´ do Êrodowiska zawartej w nim substancji promieniotwórczej;

18) „zezwoleniu” — rozumie si´ przez to zezwolenia na

wykonywanie dzia∏alnoÊci zwiàzanej z nara˝eniem

na promieniowanie jonizujàce.

§ 4. Bezpieczeƒstwo pracy ze êród∏ami promieniowania jonizujàcego wymaga przestrzegania zasady

ograniczenia nara˝enia, przez skracanie czasu nara˝enia, zwi´kszanie odleg∏oÊci od êród∏a promieniowania

jonizujàcego, ograniczanie pola tego promieniowania

i eliminowanie ska˝eƒ promieniotwórczych, w szczególnoÊci przez

1) stosowanie wyposa˝enia i sprz´tu zgodnie z ich

przeznaczeniem i zaleceniami producenta;

2) stosowanie Êrodków ochrony indywidualnej;

3) dopuszczanie do pracy na poszczególnych stanowiskach pracy osób przeszkolonych i posiadajàcych

kwalifikacje wymagane do pracy na tych stanowiskach;

3. WejÊcie do pracowni oznacza si´ tablicami informacyjnymi, których wzory sà okreÊlone w za∏àczniku

nr 1 do rozporzàdzenia.

5. Pracowni´ wyposa˝a si´, zale˝nie od rodzaju

prowadzonych prac, w

1) sprz´t dozymetryczny dostosowany do u˝ywanych

êróde∏ promieniowania jonizujàcego;

2) sta∏e lub ruchome os∏ony przed promieniowaniem

jonizujàcym;

3) pojemniki do przechowywania êróde∏ i odpadów

promieniotwórczych;

4) Êrodki ochrony indywidualnej przed ska˝eniami

promieniotwórczymi i napromienieniem;

5) wentylacj´ grawitacyjnà, chyba ˝e dla danego rodzaju lub klasy pracowni jest wymagana wentylacja mechaniczna, a je˝eli producent urzàdzeƒ zainstalowanych w pracowni tego wymaga, tak˝e w klimatyzacj´;

6) instalacj´ wodnà i kanalizacyjnà.

4) sta∏à kontrol´ parametrów stosowanych procedur

oraz bie˝àcà kontrol´ i konserwacj´ eksploatowanych urzàdzeƒ.

6. èród∏a i odpady promieniotwórcze przechowuje

si´ w sposób uniemo˝liwiajàcy rozprzestrzenianie si´

ska˝eƒ promieniotwórczych.

Rozdzia∏ 2

7. Miejsce przechowywania êróde∏ promieniotwórczych oznacza si´ tablicà informacyjnà, której wzór jest

okreÊlony w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia.

Wymagania techniczne i wymagania ochrony radiologicznej dotyczàce pracowni stosujàcych êród∏a promieniotwórcze lub urzàdzenia zawierajàce takie êród∏a oraz wymagania dotyczàce urzàdzeƒ wytwarzajàcych promieniowanie jonizujàce i pracowni stosujàcych takie urzàdzenia

§ 5. 1. Pracownie akceleratorowe, izotopowe i pracownie rentgenowskie stosujàce aparaty rentgenowskie o energii promieniowania powy˝ej 300 keV lokalizuje si´ w

1) niemieszkalnych obiektach budowlanych lub

2) niemieszkalnej cz´Êci budynku, o ile pomieszczenia

pracowni nie przylegajà do pomieszczeƒ mieszkalnych lub przeznaczonych do sta∏ego pobytu osób,

z zastrze˝eniem § 16.

8. W pomieszczeniu, w którym sà przechowywane

êród∏a lub odpady promieniotwórcze, nie przechowuje

si´ substancji ∏atwopalnych, wybuchowych, wydzielajàcych opary ˝ràce i powodujàcych korozj´, a tak˝e gazów spr´˝onych.

9. Dokumentacja pracowni zawiera

1) zezwolenie;

2) regulamin pracy;

3) instrukcje pracy ze êród∏ami promieniowania jonizujàcego, ustalajàce szczegó∏owe post´powanie

w zakresie ochrony radiologicznej dla ka˝dego rodzaju wykonywanych prac;

4) zak∏adowy plan post´powania awaryjnego;

2. Pracownie izotopowe lokalizuje si´ w miejscach

zabezpieczonych przed zalaniem wodà w budynkach

zaliczonych, zgodnie z przepisami prawa budowlanego, co najmniej do klasy D odpornoÊci po˝arowej, przy

czym pomieszczenia, w których sà przechowywane

5) rejestr wyników pomiarów

w Êrodowisku pracy;

dozymetrycznych

6) wykaz pracowników wykonujàcych prac´ w pracowni, z podzia∏em na kategorie A i B;

a. w zale˝noÊci od rodzaju prac prowadzonych

w pracowni, tak˝e

7) opisy techniczne i instrukcje obs∏ugi akceleratorów,

aparatów rentgenowskich lub urzàdzeƒ zawierajàcych êród∏a promieniotwórcze;

8) instrukcj´ post´powania przeznaczonà dla pacjentów, którym podano substancj´ promieniotwórczà

w celu medycznej diagnostyki lub leczenia;

9) instrukcje obs∏ugi i Êwiadectwa wzorcowania

sprz´tu dozymetrycznego;

10) ewidencj´ êróde∏ i odpadów promieniotwórczych;

11) rejestr dawek indywidualnych promieniowania jonizujàcego otrzymanych przez pracowników.

§ 6. W przypadku pracowni izotopowej z zamkni´tymi êród∏ami promieniotwórczymi oraz pracowni izotopowej z urzàdzeniami zawierajàcymi êród∏a promieniotwórcze (pracownie klasy Z)

1) powierzchnia pomieszczenia, w którym sà prowadzone prace ze êród∏ami promieniotwórczymi, nie

mo˝e byç mniejsza ni˝ 10 m2, przy czym w pracowni klasy Z przeznaczonej do celów medycznych powierzchnia pomieszczenia terapeutycznego nie

mo˝e byç mniejsza ni˝ 20 m2;

2) wielkoÊç wolnej powierzchni w pomieszczeniach

przeznaczonych do prac ze êród∏ami promieniotwórczymi nie mo˝e byç mniejsza ni˝ 5 m2 na jednego pracownika wykonujàcego prac´ w pracowni.

§ 7. 1. Powierzchnia pomieszczenia, w którym jest

zainstalowany aparat rentgenowski defektoskopowy

lub inny aparat rentgenowski o energii promieniowania powy˝ej 300 keV w pracowni rentgenowskiej, nie

mo˝e byç mniejsza ni˝ 20 m2.

2. Powierzchnia pomieszczenia pracowni rentgenowskiej, w której jest zainstalowany aparat rentgenowski o energii promieniowania do 300 keV, nie mo˝e byç, z zastrze˝eniem § 8, mniejsza ni˝ 10 m2, chyba

˝e w zezwoleniu okreÊlono inaczej.

3. WysokoÊç pomieszczenia weterynaryjnej pracowni rentgenowskiej, w którym jest zainstalowany

aparat rentgenowski, nie mo˝e byç mniejsza ni˝ 2,5 m,

a je˝eli ∏àczny czas przebywania w nim pracownika nie

przekracza czterech godzin na dob´, nie mo˝e byç

mniejsza ni˝ 2,2 m.

4. Powierzchnia pomieszczenia do napromieniania

w pracowni akceleratorowej nie mo˝e byç mniejsza ni˝

20 m2, chyba ˝e w zezwoleniu okreÊlono inaczej.

5. W pracowniach akceleratorowych, rentgenowskich z wyjàtkiem weterynaryjnych pracowni rentgenowskich, oraz w pracowniach klasy Z z wydzielonà

sterownià

1) wejÊcie do takiej pracowni wyposa˝a si´ w sygnalizacj´ Êwietlnà informujàcà o w∏àczeniu zasilania

aparatu lub akceleratora wysokim napi´ciem lub

umieszczeniu êród∏a promieniotwórczego w pozycji roboczej;

Poz. 2029

2) geometria ustawienia os∏on sta∏ych wyklucza mo˝liwoÊç padania pierwotnej wiàzki promieniowania

jonizujàcego na drzwi do pomieszczenia do napromieniania;

3) w pomieszczeniach terapeutycznych instaluje si´

wentylacj´ mechanicznà nawiewno-wyciàgowà

zapewniajàcà co najmniej 6-krotnà wymian´ powietrza na godzin´, chyba ˝e producent zainstalowanego êród∏a promieniowania jonizujàcego wymaga cz´stszej wymiany powietrza;

4) konstrukcja drzwi umo˝liwia ich otwarcie od wewnàtrz i od zewnàtrz pomieszczenia do napromieniania.

6. Poza wymaganiami okreÊlonymi w ust. 5

1) w pracowniach akceleratorowych, rentgenowskich

z wyjàtkiem weterynaryjnych pracowni rentgenowskich, oraz w pracowniach klasy Z, z wydzielonymi sterowniami zapewnia si´ ∏àcznoÊç g∏osowà

i wizualnà mi´dzy sterownià a pomieszczeniem terapeutycznym;

2) w pracowniach akceleratorowych i rentgenowskich

z wyjàtkiem weterynaryjnych pracowni rentgenowskich, z wydzielonymi sterowniami stosuje si´

system uniemo˝liwiajàcy w∏àczenie zasilania aparatu rentgenowskiego lub akceleratora wysokim

napi´ciem przy otwartych drzwiach do pomieszczenia do napromieniania;

3) w pracowniach klasy Z z wydzielonà sterownià stosuje si´ system powodujàcy umieszczenie êróde∏

w pozycji ochronnej, przy otwieraniu drzwi do pomieszczenia do napromieniania.

§ 8. 1. Powierzchnia pomieszczenia weterynaryjnej

pracowni rentgenowskiej wykonujàcej badania ma∏ych zwierzàt, w którym jest zainstalowany aparat rentgenowski, ma zapewniç, ˝eby przy typowym badaniu

diagnostycznym — w przypadku aparatu przenoÊnego

lub przy zawieszonej g∏owicy i wiàzce skierowanej

w dó∏ — êród∏o promieniowania znajdowa∏o si´ co najmniej 1 m od najbli˝szej Êciany.

2. Powierzchnia pomieszczenia weterynaryjnej pracowni rentgenowskiej dla zwierzàt wi´kszych, w którym jest zainstalowany aparat rentgenowski, ma zapewniç, ˝eby êród∏o promieniowania znajdowa∏o si´

co najmniej 1,5 m od najbli˝szej Êciany.

§ 9. W urzàdzeniach wytwarzajàcych promieniowanie jonizujàce, niewykorzystywane do celów diagnostycznych, terapeutycznych lub zastosowaƒ naukowych i technicznych, emitowane przez lampy pró˝niowe wzbudzane przez napi´cie przekraczajàce 5 kV, moc

dawki tego promieniowania w odleg∏oÊci 0,05 m od

dowolnej dost´pnej powierzchni urzàdzenia nie mo˝e

przekraczaç 5 mikrogrejów na godzin´ (5 µGy/h).

§ 10.1. Aparaty rentgenowskie oraz akceleratory

1) u˝ytkuje si´ zgodnie z wymaganiami Êrodowiskowymi i warunkami zasilania elektrycznego okreÊlonymi w opisie technicznym oraz zgodnie z instrukcjà eksploatacyjnà;

2) konserwuje si´ zgodnie z zaleceniami okreÊlonymi

w instrukcji eksploatacyjnej;

3) poddaje si´ regularnej kontroli zgodnie z programem zapewnienia jakoÊci i kontroli kalibracji.

5. Aparaty rentgenowskie diagnostyczne do celów

weterynaryjnych wyposa˝a si´ w

2. Budowa aparatów rentgenowskich oraz akceleratorów zapewnia bezpieczeƒstwo elektryczne i mechaniczne przez

1) filtry umo˝liwiajàce filtracj´ nie mniejszà ni˝ wartoÊç równowa˝na 1,5 mm aluminium (Al);

1) ochron´ przed niebezpieczeƒstwem urazu, mogàcego powstaç w wyniku dotkni´cia aparatu rentgenowskiego lub akceleratora;

2) ochron´ przed powstaniem temperatury lub ∏uku

elektrycznego, mogàcych spowodowaç niebezpieczeƒstwo.

§ 11. 1. Budowa aparatów rentgenowskich zapewnia

1) mo˝liwoÊç zamontowania ograniczników promieniowania odpowiadajàcych przeznaczeniu aparatu

rentgenowskiego;

2) ograniczenie mocy dawki promieniowania przy zamkni´tym okienku wiàzki promieniowania i przy

najwy˝szych parametrach eksploatacji podanych

przez producenta do wartoÊci, która nie przekracza

a) 25 µGy/h w odleg∏oÊci 0,5 m od ogniska lampy

— dla aparatów rentgenowskich stosowanych

do dyfrakcji promieni rentgenowskich, mikroradiografii i rentgenowskiej analizy spektralnej,

b) 2,5 mGy/h, dla napi´cia do 200 kV w∏àcznie, lub

10 mGy/h, dla napi´cia powy˝ej 200 kV, w odleg∏oÊci 1 m od ogniska lampy — dla pozosta∏ych

rodzajów aparatów rentgenowskich;

2) przycisk do zdalnego wyzwalania ekspozycji zapewniajàcy operatorowi zachowanie odleg∏oÊci co

najmniej 2 m od ogniska lampy;

3) urzàdzenie sygnalizujàce w sposób akustyczny lub

optyczny wykonanie ekspozycji; sygnalizacja ma

byç widoczna i s∏yszalna z miejsca uruchomienia

wyzwalacza;

4) wskaêniki nat´˝enia pràdu i napi´cia na lampie

rentgenowskiej;

5) Êwietlny wskaênik napromienianego pola, zapewniajàcy Êrednie nat´˝enie oÊwietlenia pola nie

mniejsze ni˝ 100 lx (luksów) w p∏aszczyênie prostopad∏ej do osi wiàzki w odleg∏oÊci 1 m od ogniska,

je˝eli odleg∏oÊç ta w normalnych warunkach pracy

jest mniejsza ni˝ 1 m.

§ 12. 1. Akcelerator terapeutyczny zapewnia

1) bezpieczeƒstwo pacjenta podczas leczenia;

2) sygnalizacj´ obecnoÊci wiàzki promieniowania

w pomieszczeniu terapeutycznym oraz w sterowni;

3) kontrol´ dawki promieniowania i mocy dawki promieniowania z u˝yciem dwóch niezale˝nych od

siebie torów dozymetrycznych;

4) zachowanie zapisu wskazaƒ dotyczàcych dawki

promieniowania po zakoƒczeniu napromieniania.

3) dla aparatów rentgenowskich, w których obudowa

ochronna os∏ania lamp´ rentgenowskà oraz napromieniany obiekt, ograniczenie mocy dawki w odleg∏oÊci 0,1 m od dost´pnej powierzchni obudowy

do wartoÊci, która nie przekracza

a) 7,5 µGy/h (aparaty rentgenowskie w pe∏ni

ochronne),

b) 25 µGy/h (aparaty rentgenowskie o wysokiej

ochronnoÊci).

2. Budowa akceleratora zapewnia zakoƒczenie lub

przerwanie napromieniania, w przypadku gdy

2. Aparaty rentgenowskie w pe∏ni ochronne i aparaty rentgenowskie o wysokiej ochronnoÊci wyposa˝a

si´ w dwa niezale˝ne zabezpieczenia, uniemo˝liwiajàce ich eksploatacj´ przy otwarciu obudowy.

3) pomiar czasu napromieniania osiàgnà∏ wartoÊç

ustalonà przed rozpocz´ciem napromieniania.

3. Aparatów rentgenowskich w pe∏ni ochronnych

nie wyposa˝a si´ w zabezpieczenia, o których mowa

w ust. 2, je˝eli stosowanie aparatu rentgenowskiego

nie pozwala na zamkni´cie jego obudowy, a moc dawki w dost´pnym miejscu otwartej obudowy nie przekracza 7,5 µGy/h.

4. Aparatów rentgenowskich o wysokiej ochronnoÊci nie wyposa˝a si´ w zabezpieczenia, o których mowa w ust. 2, je˝eli moc dawki w przestrzeni wewn´trznej aparatu rentgenowskiego, przy maksymalnych parametrach, w ˝adnym punkcie nie przekracza

0,25 mGy/h albo stosowanie aparatu rentgenowskiego

nie pozwala na zamkni´cie jego obudowy, a moc dawki w dost´pnym miejscu otwartej obudowy nie przekracza 25 µGy/h.

1) w sytuacji prawid∏owego przebiegu terapii promieniowaniem jonizujàcym, system pomiaru dawki

promieniowania wskaza∏ osiàgni´cie wartoÊci

dawki promieniowania ustalonej przed rozpocz´ciem napromieniania;

2) wyst´puje ró˝nica mi´dzy wskazaniami niezale˝nych torów dozymetrycznych przekraczajàca 5%

tych wskazaƒ;

§ 13.1. W zale˝noÊci od aktywnoÊci stosowanych

jednoczeÊnie izotopów promieniotwórczych i ich przynale˝noÊci do grupy izotopów promieniotwórczych

pracownie izotopowe z otwartymi êród∏ami promieniotwórczymi zalicza si´ do klasy III, II i I, zgodnie z za∏àcznikiem nr 3 do rozporzàdzenia.

2. Grupy izotopów, o których mowa w ust. 1, sà

okreÊlone w za∏àczniku nr 4 do rozporzàdzenia.

3. Zamkni´te êród∏a promieniotwórcze mogà byç

stosowane w pracowniach izotopowych z otwartymi

êród∏ami promieniotwórczymi.

§ 14.1. W pracowni izotopowej klasy III, poza wymaganiami okreÊlonymi w § 6

1) stanowiska pracy wyposa˝a si´ w wyciàgi radiochemiczne, a je˝eli jest to potrzebne, tak˝e w komo-

ry r´kawicowe lub inne urzàdzenia uniemo˝liwiajàce rozprzestrzenianie si´ ska˝eƒ promieniotwórczych;

4) oznaczenie w sposób trwa∏y i widoczny Êrodków

ochrony indywidualnej oraz odzie˝y i obuwia roboczego;

2) powierzchnie robocze wykonuje si´ w sposób uniemo˝liwiajàcy rozprzestrzenianie si´ ska˝eƒ promieniotwórczych oraz umo˝liwiajàcy ich usuwanie;

5) przechowywanie êróde∏ i odpadów promieniotwórczych w wydzielonym magazynie, o wentylacji mechanicznej nawiewno-wyciàgowej zapewniajàcej

w czasie przebywania tam pracowników co najmniej 6-krotnà wymian´ powietrza w ciàgu godziny, przy czym w∏àczenie wentylacji nast´puje co

najmniej 10 minut przed wejÊciem pracowników

do magazynu.

3) pod∏ogi, Êciany i instalacje przygotowuje si´ w sposób umo˝liwiajàcy usuni´cie powsta∏ych na ich powierzchniach ska˝eƒ promieniotwórczych;

4) zapewnia si´ wentylowanie mechaniczne pomieszczeƒ odr´bnym systemem wentylacyjnym umo˝liwiajàcym co najmniej 3-krotnà wymian´ powietrza

w ciàgu godziny;

5) w zale˝noÊci od rodzaju prowadzonych prac

z otwartymi êród∏ami promieniotwórczymi zapewnia si´

a) pomiar zawartoÊci substancji promieniotwórczych w powietrzu i Êciekach usuwanych z tej

pracowni,

b) zbieranie i przechowywanie sta∏ych i ciek∏ych

odpadów promieniotwórczych w specjalnych

pojemnikach lub zbiornikach,

c) oczyszczanie usuwanego z tej pracowni powietrza,

d) podciÊnienie w szczelnych komorach roboczych,

wynoszàce co najmniej 200 paskali (Pa) w stosunku do otoczenia.

2. W pracowni izotopowej klasy III nie jest dopuszczalne wykonywanie czynnoÊci, które mog∏yby u∏atwiç

wprowadzenie substancji promieniotwórczych do

wn´trza organizmu, w szczególnoÊci spo˝ywanie posi∏ków i palenie tytoniu.

3. Organizacja pracy w pracowni izotopowej klasy

III zapewnia komunikacj´ mi´dzy pomieszczeniami,

z wy∏àczeniem magazynu êróde∏ i odpadów promieniotwórczych, bez koniecznoÊci wychodzenia na zewnàtrz pracowni, je˝eli pracownia izotopowa klasy III

jest wyposa˝ona w magazyn zewn´trzny.

§ 15. W pracowni izotopowej klasy II, poza wymaganiami okreÊlonymi dla pracowni izotopowej klasy III,

zapewnia si´

1) powierzchni´, z wy∏àczeniem Êluzy sanitarno-dozymetrycznej i pomieszczenia do przechowywania

êróde∏ i odpadów promieniotwórczych, nie mniejszà ni˝ 15 m2;

2) wejÊcie i wyjÊcie przez Êluz´ sanitarno-dozymetrycznà;

3) wentylacj´ mechanicznà nawiewno-wyciàgowà

gwarantujàcà

a) przep∏yw powietrza w kierunku pomieszczeƒ,

w których istnieje wi´ksze prawdopodobieƒstwo powstawania ska˝eƒ promieniotwórczych,

b) ruch powietrza lub uk∏ad ciÊnieƒ, który zapobiega rozprzestrzenianiu si´ ska˝eƒ promieniotwórczych powstajàcych na stanowiskach pracy,

c) wyrzut powietrza na wysokoÊci co najmniej

1 m ponad kalenicà budynku pracowni izotopowej klasy II i budynku sàsiadujàcego;

§ 16. W przypadku pracowni izotopowej klasy I, poza wymaganiami okreÊlonymi dla pracowni izotopowej klasy II, zapewnia si´ jej lokalizacj´ w niemieszkalnym obiekcie budowlanym oraz przechowywanie êróde∏ i odpadów promieniotwórczych oddzielnie i w wydzielonych magazynach, o wentylacji mechanicznej

nawiewno-wyciàgowej zapewniajàcej w czasie przebywania tam pracowników co najmniej 6-krotnà wymian´ powietrza w ciàgu godziny, przy czym w∏àczenie

wentylacji nast´puje co najmniej 10 minut przed wejÊciem pracowników do magazynu.

§ 17. W przypadku pracowni, w których sà stosowane êród∏a promieniowania jonizujàcego w celach medycznych, wymaga si´ dodatkowo spe∏niania odpowiednich wymagaƒ ogólnych, okreÊlonych w przepisach dotyczàcych pomieszczeƒ i urzàdzeƒ zak∏adów

opieki zdrowotnej.

Rozdzia∏ 3

Zasady pracy ze êród∏ami promieniotwórczymi, urzàdzeniami zawierajàcymi takie êród∏a oraz urzàdzeniami wytwarzajàcymi promieniowanie jonizujàce, stosowanymi poza pracowniami stosujàcymi êród∏a promieniotwórcze, urzàdzenia zawierajàce takie êród∏a

lub urzàdzenia wytwarzajàce promieniowanie

jonizujàce

§ 18. 1. èród∏a promieniotwórcze, urzàdzenia zawierajàce takie êród∏a oraz urzàdzenia wytwarzajàce

promieniowanie jonizujàce mogà byç stosowane poza

pracownià, je˝eli

1) êród∏a promieniowania jonizujàcego sà zainstalowane na terenie jednostki organizacyjnej w sposób

uniemo˝liwiajàcy niekontrolowane nara˝enie osób

i Êrodowiska lub

2) zachodzi koniecznoÊç prowadzenia prac w terenie,

a ochrona radiologiczna nie wymaga zastosowania

sta∏ych os∏on przed promieniowaniem jonizujàcym i izolowania miejsc stosowania êróde∏ promieniowania jonizujàcego od otoczenia.

2. W warunkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2

1) w przypadku prac wymagajàcych stosowania

otwartych êróde∏ promieniotwórczych, przed rozpocz´ciem prac uzyskuje si´ zgod´ w∏aÊciciela lub

administratora terenu, na którym prace majà byç

prowadzone oraz zawiadamia si´ o nich w∏aÊciwego inspektora sanitarnego;

2) w razie mo˝liwoÊci przekroczenia limitu u˝ytkowego

dawki ustalonego w zezwoleniu, osoby bioràce

udzia∏ w pracach wyposa˝a si´ w akustyczne indywidualne sygnalizatory promieniowania jonizujàcego;

wadzàcy kontrol´ przekazuje organowi wydajàcemu

zezwolenie.

3) wszystkie czynnoÊci zwiàzane ze stosowaniem

otwartych êróde∏ promieniotwórczych wykonuje si´

pod nadzorem inspektora ochrony radiologicznej;

§ 21.1. W jednostkach organizacyjnych wykonujàcych dzia∏alnoÊç polegajàcà na wytwarzaniu i przetwarzaniu êróde∏ promieniotwórczych ewidencja obejmuje wyjÊciowe materia∏y promieniotwórcze oraz wyprodukowane êród∏a promieniotwórcze i jest prowadzona

na karcie ewidencyjnej, której wzór jest okreÊlony w za∏àczniku nr 5 do rozporzàdzenia.

4) w razie koniecznoÊci magazynowania êróde∏ i odpadów promieniotwórczych poza pracownià — przechowuje si´ je na terenie nadzorowanym w miejscu zabezpieczonym przed po˝arem, zalaniem wodà i dost´pem osób postronnych, stosujàc wymagania, o których mowa w § 5 ust. 6—8.

Rozdzia∏ 4

Sposób prowadzenia kontroli êróde∏ promieniowania

jonizujàcego oraz ewidencji êróde∏

promieniotwórczych

§ 19.1. Kontrola êróde∏ promieniotwórczych obejmuje sprawdzenie, nie rzadziej ni˝ raz na rok kalendarzowy

1) zgodnoÊci stanu êróde∏ z dokumentami ewidencji

êróde∏ promieniotwórczych;

2) szczelnoÊci zamkni´tych êróde∏ promieniotwórczych.

2. Wyniki kontroli szczelnoÊci zamkni´tych êróde∏

promieniotwórczych rejestruje si´ w protokole kontroli, który zawiera w szczególnoÊci

1) dat´ kontroli;

2) typ i numer zamkni´tego êród∏a promieniotwórczego lub urzàdzenia zawierajàcego takie êród∏o;

3) rodzaj izotopu promieniotwórczego, jego aktywnoÊç oraz dat´ okreÊlenia aktywnoÊci;

4) typ i numer przyrzàdu, którym wykonano pomiary;

5) wynik pomiaru;

6) wyniki kontroli;

7) nazw´ i adres instytucji oraz imi´ i nazwisko osoby,

która przeprowadzi∏a kontrol´.

3. W jednostkach organizacyjnych prowadzàcych

dzia∏alnoÊç w zakresie wytwarzania, przetwarzania i instalowania êróde∏ promieniotwórczych lub urzàdzeƒ

zawierajàcych takie êród∏a oraz obrotu nimi kontrol´,

o której mowa w ust. 1, wykonuje si´ na bie˝àco.

§ 20.1. Kontrola urzàdzeƒ zawierajàcych êród∏a promieniotwórcze lub wytwarzajàcych promieniowanie

jonizujàce przed wprowadzeniem ich do eksploatacji

obejmuje sprawdzenie zgodnoÊci parametrów urzàdzenia z dokumentacjà technicznà, w szczególnoÊci

okreÊlenie mocy dawki promieniowania jonizujàcego

w odleg∏oÊci 0,1 m i 1 m od obudowy urzàdzenia w kierunku innym ni˝ kierunek wiàzki promieniowania wyprowadzonego z urzàdzenia.

2. Wyniki kontroli, o której mowa w ust. 1, odnotowuje si´ w protokole zdawczo-odbiorczym urzàdzenia.

3. Kopi´ protoko∏u zdawczo-odbiorczego, o którym

mowa w ust. 2, kierownik jednostki organizacyjnej pro-

2. W jednostkach organizacyjnych wykonujàcych

dzia∏alnoÊç polegajàcà na obrocie êród∏ami promieniotwórczymi, produkcji, obrocie lub instalowaniu urzàdzeƒ zawierajàcych êród∏a promieniotwórcze ewidencja obejmuje przychód i rozchód êróde∏ promieniotwórczych i jest prowadzona na karcie ewidencyjnej,

której wzór jest okreÊlony w za∏àczniku nr 6 do rozporzàdzenia.

3. W jednostkach organizacyjnych wykonujàcych

dzia∏alnoÊç polegajàcà na stosowaniu lub przechowywaniu êróde∏ promieniotwórczych lub urzàdzeƒ zawierajàcych takie êród∏a ewidencja obejmuje odpowiednio stosowane lub przechowywane êród∏a promieniotwórcze i jest prowadzona na kartach ewidencyjnych,

których wzory sà okreÊlone w za∏àcznikach nr 7—10 do

rozporzàdzenia.

4. W jednostkach organizacyjnych wykonujàcych

dzia∏alnoÊç polegajàcà na transporcie êróde∏ promieniotwórczych lub urzàdzeƒ zawierajàcych takie êród∏a,

z wy∏àczeniem transportu wewnàtrz jednostki, ewidencja obejmuje dokumenty przewozowe okreÊlone

w przepisach dotyczàcych przewozu towarów niebezpiecznych.

§ 22.1. Karty ewidencyjne, o których mowa w § 21

ust. 1—3, kierownik jednostki organizacyjnej przechowuje przez okres 5 lat od chwili zakoƒczenia dzia∏alnoÊci ze êród∏em promieniotwórczym.

2. Dokumenty przewozowe, o których mowa w § 21

ust. 4, kierownik jednostki organizacyjnej przechowuje

przez okres 3 lat od dnia zakoƒczenia transportu êróde∏

promieniotwórczych.

3. Kierownik jednostki organizacyjnej wykonujàcej

dzia∏alnoÊç, o której mowa w § 21 ust. 3, na której wykonywanie jest wymagane zezwolenie, sporzàdza ewidencj´ posiadanych zamkni´tych êróde∏ promieniotwórczych wed∏ug stanu na dzieƒ 31 grudnia danego

roku, na karcie ewidencyjnej, której wzór jest okreÊlony w za∏àczniku nr 11 do rozporzàdzenia, oraz przesy∏a

t´ kart´ Prezesowi Paƒstwowej Agencji Atomistyki

w terminie do dnia 31 stycznia roku nast´pnego.

4. Prezes Paƒstwowej Agencji Atomistyki przechowuje karty ewidencyjne, o których mowa w ust. 3,

przez okres 30 lat od dnia ich otrzymania.

§ 23. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem

1 stycznia 2003 r.

Prezes Rady Ministrów: L. Miller

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. (poz. 2029)

Za∏àcznik nr 1

WZORY TABLIC INFORMACYJNYCH DO OZNAKOWANIA WEJÂCIA DO PRACOWNI

Za∏àcznik nr 2

WZÓR TABLICY INFORMACYJNEJ DO OZNAKOWANIA MIEJSCA PRZECHOWYWANIA

èRÓDE¸ PROMIENIOTWÓRCZYCH*

Za∏àcznik nr 3

KLASY PRACOWNI IZOTOPOWYCH Z OTWARTYMI èRÓD¸AMI PROMIENIOTWÓRCZYMI W ZALE˚NOÂCI

OD AKTYWNOÂCI STOSOWANYCH JEDNOCZEÂNIE W PRACOWNI IZOTOPÓW PROMIENIOTWÓRCZYCH

I ICH PRZYNALE˚NOÂCI DO GRUPY IZOTOPÓW PROMIENIOTWÓRCZYCH

Za∏àcznik nr 4

GRUPY IZOTOPÓW PROMIENIOTWÓRCZYCH

WZÓR

Za∏àcznik nr 5

WZÓR

Za∏àcznik nr 6

Za∏àcznik nr 7

WZÓR

Za∏àcznik nr 8

WZÓR

Za∏àcznik nr 9

WZÓR

Za∏àcznik nr 10

WZÓR

Za∏àcznik nr 11

WZÓR

2030

ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW

z dnia 17 grudnia 2002 r.

w sprawie stacji wczesnego wykrywania ska˝eƒ promieniotwórczych i placówek prowadzàcych pomiary

ska˝eƒ promieniotwórczych.

Na podstawie art. 75 ustawy z dnia 29 listopada

2000 r. — Prawo atomowe (Dz. U. z 2001 r. Nr 3, poz. 18,

Nr 100, poz. 1085 i Nr 154, poz. 1800 oraz z 2002 r.

Nr 74, poz. 676 i Nr 135, poz. 1145) zarzàdza si´, co nast´puje

§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla

1) wykaz stacji wczesnego wykrywania ska˝eƒ promieniotwórczych, zwanych dalej „stacjami”;

2) wykaz placówek prowadzàcych pomiary ska˝eƒ

promieniotwórczych, zwanych dalej „placówkami”;

3) szczegó∏owe zadania stacji i placówek;

4) sposoby wykonywania zadaƒ przez stacje i placówki.

§ 2. Wykaz stacji z podzia∏em na stacje podstawowe i stacje wspomagajàce jest okreÊlony w za∏àczniku

nr 1 do rozporzàdzenia.

§ 3. Wykaz placówek z podzia∏em na placówki podstawowe i placówki specjalistyczne jest okreÊlony

w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia.

§ 4. Zadaniami stacji podstawowych sà

1) prowadzenie pomiarów, z wykorzystaniem spektrometrii promieniowania gamma, mocy dawki tego

promieniowania, w celu wykrycia jej wzrostu

o wartoÊç 25 nanosiwertów na godzin´ (nSv/h) powy˝ej wartoÊci Êredniej za okres 24 godzin poprzedzajàcych pomiar, spowodowanego obecnoÊcià

sztucznych izotopów gamma promieniotwórczych

w otoczeniu;

2029

ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW

z dnia 17 grudnia 2002 r.

w sprawie szczegó∏owych warunków bezpiecznej pracy ze êród∏ami promieniowania jonizujàcego.

Na podstawie art. 45 ustawy z dnia 29 listopada

2000 r. — Prawo atomowe (Dz. U. z 2001 r. Nr 3, poz. 18,

Nr 100, poz. 1085 i Nr 154, poz. 1800 oraz z 2002 r.

Nr 74, poz. 676 i Nr 135, poz. 1145) zarzàdza si´, co nast´puje

Rozdzia∏ 1

Przepisy ogólne