Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 13 grudnia 2002 r. w sprawie czasu pracy i wypoczynku członków załóg statków powietrznych oraz kontrolerów ruchu lotniczego.
Table of Provisions (56)
Statutory Text (56 Articles)
§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla szczegó∏owe warunki
rozliczania czasu pracy cz∏onków za∏óg statków powietrznych oraz kontrolerów ruchu lotniczego oraz warunki wykonywania przez nich czynnoÊci.
§ 2. U˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà
1) „czas wykonywania czynnoÊci lotniczych” — czas
lotu i czas wykonywania nast´pujàcych czynnoÊci
na ziemi
a) organizowania lotu przed startem statku powietrznego w czasie okreÊlonym przez pracodawc´,
b) oczekiwania na lot przed startem statku powietrznego,
c) wykonywania czynnoÊci po wylàdowaniu lub zakoƒczeniu lotu, w czasie okreÊlonym przez pracodawc´,
d) postoju mi´dzy làdowaniami,
e) pe∏nienia dy˝urów na lotnisku;
2) „czas lotu
a) statku powietrznego, z wy∏àczeniem Êmig∏owca”
— czas liczony od chwili, gdy statek powietrzny
ruszy z miejsca zaparkowania w celu wykonania
lotu, a˝ do chwili jego zatrzymania si´ po locie na
miejscu wyznaczonym do jego zaparkowania lub
wy∏àczenia przez niego wszystkich silników,
b) „Êmig∏owca” — czas liczony od chwili uruchomienia wirnika noÊnego do chwili jego zatrzymania;
3) „czas dojazdu” — czas, który cz∏onek za∏ogi statku
powietrznego sp´dza w drodze mi´dzy miejscem
wypoczynku wyznaczonym przez pracodawc´ po———————
1) Minister Infrastruktury kieruje dzia∏em administracji rzàdo-
wej — transport, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 4 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 marca 2002 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Infrastruktury (Dz. U. Nr 32, poz. 302).
za portem macierzystym a miejscem rozpocz´cia
pracy i odwrotnie;
4) „czas wypoczynku” — nieprzerwany i okreÊlony
czas, w którym pracownik zwolniony jest od pe∏nienia wszelkich obowiàzków s∏u˝bowych;
5) „czas powiadamiania” — ustalony przez pracodawc´ okres od chwili powiadomienia pracownika
przebywajàcego na dy˝urze o koniecznoÊci zg∏oszenia si´ do pracy do chwili przystàpienia pracownika do pracy;
6) „czas pracy z przerwà” — oznacza prac´ sk∏adajàcà
si´ z dwóch odcinków pracy rozdzielonych przerwà;
7) „port macierzysty” — oznacza miejsce wyznaczone
przez pracodawc´ dla cz∏onka za∏ogi statku powietrznego, z którego rozpoczyna on i koƒczy lot
lub cykl lotów; w miejscu tym w normalnych warunkach pracodawca nie jest odpowiedzialny za jego zakwaterowanie;
8) „personel pok∏adowy” — oznacza cz∏onka za∏ogi
statku powietrznego pe∏niàcego podczas lotu obowiàzki niezwiàzane z prowadzeniem statku powietrznego oraz nieb´dàcego cz∏onkiem personelu
lotniczego;
9) „przerwa w czynnoÊciach lotniczych” — czas wolny
od wszelkich obowiàzków, krótszy ni˝ czas wypoczynku, którego po∏ow´ wlicza si´ do czasu pracy;
10) „lotnictwo us∏ugowe” — Êwiadczenie us∏ug lotniczych przy u˝yciu statków powietrznych, innych ni˝
przewóz lotniczy;
11) „lotnictwo ogólne” — wykonywanie statkami powietrznymi innych lotów ni˝ przewóz lotniczy i loty
us∏ugowe.
§ 3. Cz∏onek za∏ogi statku powietrznego oraz kontroler ruchu lotniczego nie mo˝e przystàpiç do wykonywania czynnoÊci lotniczych, je˝eli jego stan psychiczny lub fizyczny uniemo˝liwia mu pe∏nienie obowiàzków w wymaganym przez pracodawc´ zakresie
lub mo˝e zagra˝aç bezpieczeƒstwu lotu.
§ 4. Niezale˝nie od ewidencji wynikajàcych z Kodeksu pracy, pracodawca prowadzi dla ka˝dego cz∏onka za∏ogi statku powietrznego odr´bnà ewidencj´ zawierajàcà informacje dotyczàce jego
1) czasu pracy;
2) czasu wykonywania czynnoÊci lotniczych;
Rozdzia∏ 2
3) czasu lotu;
4) czasu wypoczynku i dni wolnych.
Czas pracy personelu lotniczego
w przewozie lotniczym
§ 5. Do ewidencji, o której mowa w § 4, do∏àcza si´
kopie meldunków o przekroczeniu czasu wykonywania
czynnoÊci lotniczych i skróceniu czasu wypoczynku.
§ 8. Cz∏onek za∏ogi statku powietrznego wchodzàcy
w sk∏ad personelu lotniczego, wykonujàcego loty w przewozie lotniczym, nie mo˝e przekroczyç norm czasu pracy
§ 6. Cz∏onkowie za∏óg statków powietrznych wchodzàcy w sk∏ad personelu lotniczego, wykonujàcy loty
w ró˝nych rodzajach lotnictwa, obowiàzani sà do prowadzenia wykazu czasu lotów, czasu pe∏nienia czynnoÊci lotniczych i czasu wypoczynku oraz do przedstawiania ich pracodawcy.
§ 7. Czas wykonywania czynnoÊci lotniczych na symulatorze lotu lub w przypadku lotów szkolnych i treningowych nie mo˝e przekroczyç 10 godzin w okresie
dobowym.
1) przeci´tnie 40 godzin na tydzieƒ oraz 480 godzin —
w przyj´tym trzymiesi´cznym okresie rozliczeniowym;
2) 1 900 godzin — w ciàgu roku kalendarzowego, z zastrze˝eniem § 11.
§ 9. Czas wykonywania czynnoÊci lotniczych cz∏onka za∏ogi statku powietrznego wchodzàcego w sk∏ad
personelu lotniczego, w zale˝noÊci od czasu zg∏oszenia
si´ do lotu, sk∏adu za∏ogi oraz iloÊci làdowaƒ, okreÊlony jest w tabelach nr 1 i 2
Tabela nr 1. Za∏oga wieloosobowa (sk∏ad za∏ogi statku powietrznego ustalony w instrukcji u˝ytkowania w locie
danego typu statku powietrznego)
Czas zg∏oszenia si´
do lotu (wed∏ug
czasu lokalnego
portu startu)
Maksymalna iloÊç làdowaƒ i czas wykonywania czynnoÊci lotniczych
1—2 làdowaƒ
3—4 làdowaƒ
5—6 làdowaƒ
7 i wi´cej làdowaƒ
0600—0659
121/2 godziny
111/2 godziny
10 godzin
9 godzin
0700—1359
13 godzin
121/2 godziny
11 godzin
10 godzin
1400—1759
121/2 godziny
12 godzin
10 godzin
9 godzin
1800—2159
12 godzin
11 godzin
9 godzin
8 godzin
2200—0559
11 godzin
10 godzin
9 godzin
8 godzin
Tabela nr 2. Za∏oga jednoosobowa
Czas zg∏oszenia si´
do lotu (wed∏ug
czasu lokalnego
portu startu)
Maksymalna iloÊç làdowaƒ i czas wykonywania czynnoÊci lotniczych
1—4 làdowaƒ
5 làdowaƒ
6 làdowaƒ
7 i wi´cej làdowaƒ
0600—0659
9 godzin
81/4 godziny
8 godzin
8 godzin
0700—1359
10 godzin
91/4 godziny
81/4 godziny
8 godzin
1400—1759
9 godzin
81/4 godziny
8 godzin
8 godzin
1800—2159
81/2 godziny
8 godzin
8 godzin
8 godzin
2200—0559
8 godzin
8 godzin
8 godzin
8 godzin
§ 10. Czas wykonywania czynnoÊci lotniczych okreÊlony w tabelach nr 1 i 2 mo˝e byç przed∏u˝ony w przypadku
§ 11. 1. Czas lotu cz∏onka za∏ogi statku powietrznego wchodzàcego w sk∏ad personelu lotniczego nie mo˝e przekroczyç
1) zastosowania pracy z przerwà;
1) 900 godzin — w roku kalendarzowym;
2) zwi´kszenia sk∏adu za∏ogi statku powietrznego
o cz∏onków personelu lotniczego;
2) 100 godzin — w miesiàcu kalendarzowym.
3) decyzji dowódcy statku powietrznego w razie nieprzewidzianych okolicznoÊci w czasie wykonywania operacji lotniczych.
2. Dopuszczalny nieprzerwany czas lotu w za∏odze
wieloosobowej nie mo˝e przekraczaç wartoÊci okreÊlonych w tabeli nr 3
Tabela nr 3
Czas zg∏oszenia si´ do lotu
Dopuszczalny czas lotu
0600—0659
10 godzin
0700—1359
10 godzin
1400—1759
91/2 godziny
1800—2159
91/2 godziny
2200—0559
9 godzin
§ 12. Pracodawca jest obowiàzany okreÊliç czas
zg∏oszenia si´ do lotu obejmujàcy czas niezb´dny do
przygotowania lotu, jednak nie krótszy ni˝ 30 minut
przed czasem planowanego lotu.
§ 13. 1. Je˝eli czas pracy jest przedzielony planowanà i uwzgl´dnionà w rozk∏adzie lotów przerwà, to czas
wykonywania czynnoÊci lotniczych okreÊlony w tabelach nr 1 i 2 ulega przed∏u˝eniu w nast´pujàcy sposób
1) przerwa wynoszàca 3—6 godzin 59 minut — przed∏u˝enie o 1/2 czasu przerwy;
2) przerwa wynoszàca 7—9 godzin 59 minut — przed∏u˝enie o 2/3 czasu przerwy albo 11/2 czasu przerwy, je˝eli przerwa nastàpi∏a pomi´dzy godzinà 2000
a 800 czasu lokalnego.
2. Przed∏u˝enie czasu wykonywania czynnoÊci lotniczych, o którym mowa w ust. 1, przed przerwà i po
przerwie, nie mo˝e przekraczaç 8 godzin, a przed∏u˝ony w ten sposób czas pracy nie mo˝e byç d∏u˝szy ni˝
18 godzin.
3. W czasie jednego okresu wykonywania czynnoÊci lotniczych mo˝e byç tylko jedna przerwa.
4. Przepisów ust. 1—3 nie stosuje si´ do czasu pracy w zwi´kszonym sk∏adzie za∏ogi statku powietrznego,
o którym mowa w § 15.
§ 14. Czas pobytu cz∏onka za∏ogi statku powietrznego, wchodzàcego w sk∏ad personelu lotniczego, na lotnisku po∏o˝onym poza portem macierzystym, przekra-
czajàcy 6 godzin, uprawnia do wypoczynku w warunkach hotelowych.
§ 15. 1. W przypadku zwi´kszenia sk∏adu wieloosobowej za∏ogi statku powietrznego o drugà kompletnà
za∏og´, w sk∏ad której wchodzà cz∏onkowie personelu
lotniczego, czas wykonywania czynnoÊci lotniczych
mo˝e byç przed∏u˝ony do 18 godzin, a nieprzerwany
czas lotu do 15 godzin.
2. W przypadku zwi´kszenia sk∏adu za∏ogi statku
powietrznego o jednego pilota, który ma uprawnienia
do wykonywania funkcji dowódcy statku powietrznego
na danym typie statku powietrznego, czas wykonywania czynnoÊci lotniczych nie mo˝e przekroczyç 15 godzin, a nieprzerwany czas lotu 12 godzin.
3. Za∏oga statku powietrznego w zwi´kszonym
sk∏adzie nie mo˝e wykonywaç wi´cej ni˝ 2 làdowania
w przypadku, o którym mowa w ust. 1 i 2.
4. Je˝eli planowany czas wykonywania czynnoÊci
lotniczych cz∏onków personelu lotniczego wchodzàcych w sk∏ad wieloosobowej za∏ogi statku powietrznego, o której mowa w ust. 1 i 2, w zwi´kszonym sk∏adzie
1) nie przekracza 16 godzin — to za∏odze niewykonujàcej czasowo czynnoÊci nale˝y zapewniç rozk∏adane fotele oddzielone od kabiny za∏ogi i pasa˝erów;
2) wynosi 16 lub wi´cej godzin — to za∏odze niewykonujàcej czasowo czynnoÊci nale˝y zapewniç miejsca do le˝enia oddzielone od kabiny za∏ogi i pasa˝erów.
§ 16. Je˝eli cz∏onek personelu lotniczego wchodzàcy w sk∏ad za∏ogi statku powietrznego przyst´puje do
pracy
1) poza portem macierzystym — pracodawca zapewnia mu czas wypoczynku, co najmniej tak d∏ugi, jak
poprzedni czas pracy, lub w wymiarze 10 godzin,
w zale˝noÊci od tego, który z tych okresów jest
d∏u˝szy;
2) w porcie macierzystym — pracodawca zapewnia
mu czas wypoczynku okreÊlony w pkt 1, z tym ˝e
a) po pracy z przerwà — czas wypoczynku powinien wynosiç co najmniej tyle, ile wynosi∏ poprzedni czas pracy ∏àcznie z przerwà, obliczony
zgodnie z § 13,
b) po wykonaniu lotu w pasie strefowej zmiany
czasu — czas wypoczynku powinien wynosiç co
najmniej 48 godzin czasu liczonego od godziny
2400 czasu lokalnego dnia przylotu.
§ 17. 1. Czas wypoczynku okreÊlony w § 16 pkt 1
mo˝e byç skrócony maksymalnie o 3 godziny, lecz wypoczynek nie mo˝e byç krótszy ni˝ 10 godzin, pod warunkiem ˝e
1) poprzedni czas wypoczynku wynosi∏ co najmniej
tyle, ile czas wypoczynku okreÊlony w § 16 pkt 1;
2) liczb´ godzin, o którà zosta∏ skrócony wypoczynek,
dodaje si´ do nast´pnego czasu wypoczynku, który nie mo˝e ju˝ ulec skróceniu;
Poz. 1841
pracodawc´ poza portem macierzystym przekracza
2 godziny w obu kierunkach, to do czasu wypoczynku
dodaje si´ nadwy˝k´ czasu dojazdu ponad planowane
2 godziny tego dojazdu.
2. Je˝eli czas pobytu w miejscu zakwaterowania
nie jest krótszy ni˝ 10 godzin, a planowany czas dojazdu jest krótszy ni˝ 1 godzina i 30 minut, to ró˝nica mi´dzy tym czasem a czasem dojazdu mo˝e byç odj´ta od
czasu wypoczynku.
§ 19. Poza portem macierzystym cz∏onek personelu lotniczego wykonujàcy lot w pasie strefowej zmiany
czasu mo˝e przystàpiç do pracy, je˝eli nieprzerwany
zaj´ciami s∏u˝bowymi okres wypoczynku wynosi∏ co
najmniej tyle, ile czas wykonywania czynnoÊci lotniczych, jednak nie mniej ni˝ 14 godzin — gdy ró˝nica
czasu wynosi∏a co najmniej 4 godziny, a nie mniej ni˝
16 godzin — gdy ró˝nica czasu wynosi∏a co najmniej
6 godzin.
§ 20. 1. Przekroczenie czasu wykonywania czynnoÊci lotniczych, w tym czasu lotu, w ciàgu kolejnych
24 godzin mo˝e nastàpiç za zgodà dowódcy statku powietrznego w razie
1) koniecznoÊci wykonania lotu w celach poszukiwawczych lub ratowniczych;
2) opóênienia lotu z przyczyn
a w szczególnoÊci z powodu
uzasadnionych,
3) czas wypoczynku nie mo˝e byç skracany przed lub
po wykonywaniu pracy z przerwà.
a) niesprzyjajàcych warunków atmosferycznych,
2. Czas wypoczynku okreÊlony w § 16 pkt 2 lit. a powinien byç przed∏u˝ony do
c) usuwania usterek,
1) 36 godzin — w ciàgu kolejnych 7 dni albo
2) 60 godzin — w ciàgu kolejnych 10 dni.
3. Cz∏onkowi personelu lotniczego przys∏uguje
1) tyle dni wolnych do wszelkich zaj´ç w porcie macierzystym, ile w przyj´tym okresie rozliczeniowym
przypada dni wolnych od pracy, w tym w ka˝dym
miesiàcu co najmniej 1 dzieƒ wolny przypadajàcy
w niedziel´ lub Êwi´to; w sk∏ad tych dni mogà
wchodziç okresy wypoczynku;
2) wyznaczone dni wolne podawane sà do wiadomoÊci z co najmniej 24-godzinnym wyprzedzeniem
i tak rozplanowane, aby mog∏y byç wykorzystane
w porcie macierzystym.
4. Je˝eli w ciàgu 7 kolejnych dni jeden z co najmniej
trzech planowanych rozk∏adów czasu pracy przypada
mi´dzy godzinami 0100—0600 czasu lokalnego i ró˝nica
czasu mi´dzy dwoma miejscami, w których wypada
wypoczynek, jest mniejsza ni˝ 4 godziny, to okres wypoczynku 36 godzin, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, nale˝y przed∏u˝yç do 48 godzin.
§ 18. 1. Je˝eli planowany czas dojazdu z miejsca
pracy do miejsca zakwaterowania wyznaczonego przez
b) oczekiwania na pasa˝erów,
d) wyd∏u˝onego ko∏owania
— nie wi´cej jednak ni˝ o 2 godziny, z zastrze˝eniem
ust. 2.
2. Czas wykonywania czynnoÊci lotniczych w ciàgu
kolejnych 24 godzin mo˝e zostaç przekroczony o 3 godziny w przypadku wykonywania lotu w zwi´kszonym
sk∏adzie za∏ogi.
3. Dowódca sk∏ada pracodawcy pisemny meldunek
o ka˝dorazowym przekroczeniu czasu wykonywania
czynnoÊci lotniczych lub skróceniu czasu wypoczynku.
4. W przypadku przekroczenia czasu wykonywania
czynnoÊci lotniczych lub skrócenia czasu wypoczynku
o 1 godzin´ lub wi´cej, pracodawca przesy∏a kopi´
meldunku, o którym mowa w ust. 3, wraz z wyjaÊnieniem okolicznoÊci przekroczenia czasu wykonywania
czynnoÊci lotniczych lub skróceniu czasu wypoczynku,
do Prezesa Urz´du Lotnictwa Cywilnego w terminie
14 dni od dnia z∏o˝enia meldunku.
§ 21. 1. Dy˝ury mogà byç pe∏nione w porcie macierzystym, w innym miejscu wyznaczonym przez pracodawc´ lub telefonicznie. Cz∏onek za∏ogi statku powietrznego powinien byç zdolny do podj´cia pracy.
2. Limity czasu pe∏nienia dy˝uru okreÊla tabela nr 4
Tabela nr 4
Czas powiadamiania
Maksymalny czas dy˝uru
do 5 godzin 59 minut
12 godzin
od 6 godzin i wi´cej
18 godzin
§ 22. 1. W przypadku pe∏nienia dy˝uru poza portem
macierzystym, gdy czas dy˝uru przekracza 6 godzin albo ponad 4 godziny dy˝uru przypadajà mi´dzy godzinà 2200—0600 czasu lokalnego, pracodawca zapewnia
odpowiednie warunki zakwaterowania.
2. W przypadku gdy dy˝ur pe∏niony jest w porcie
lotniczym, pracodawca zapewnia odpowiednie warunki pe∏nienia dy˝uru.
nie mo˝e przekroczyç norm czasu pracy, o których mowa w § 8.
§ 24. 1. Cz∏onek za∏ogi statku powietrznego wchodzàcy w sk∏ad personelu lotniczego nie mo˝e przekroczyç
1) 10 godzin czasu wykonywania czynnoÊci lotniczych
— w ciàgu kolejnych 24 godzin;
3. Czas dy˝uru telefonicznego wlicza si´ do czasu
pracy w wymiarze 50% czasu dy˝uru, z wy∏àczeniem
pierwszych 4 godzin.
2) 6 godzin czasu lotu — w ciàgu kolejnych 24 godzin;
4. W przypadku opóênienia odlotu, czas pomi´dzy
planowanà godzinà odlotu a ponownie wyznaczonà
godzinà odlotu zalicza si´ do czasu pe∏nienia dy˝uru.
4) 100 godzin czasu lotu — w miesiàcu kalendarzowym;
Rozdzia∏ 3
Czas pracy personelu lotniczego
w lotnictwie ogólnym
§ 23. Cz∏onek za∏ogi statku powietrznego wchodzàcy w sk∏ad personelu lotniczego w lotnictwie ogólnym
3) 30 godzin czasu lotu — w tygodniu kalendarzowym;
5) 600 godzin czasu lotu — w roku kalendarzowym.
2. Cz∏onek za∏ogi statku powietrznego wchodzàcy
w sk∏ad personelu lotniczego wykonujàcy loty krótkie
(loty po kr´gu, do strefy i loty w rejonie lotniska), w czasie których start i làdowanie odbywajà si´ na tym samym lotnisku, powinien mieç zapewnionà przerw´
w pracy, okreÊlonà w tabeli nr 5
Tabela nr 5
Czas wykonywania czynnoÊci lotniczych
Przerwa
do 3 godzin
30 minut
do 6 godzin
1 godzina
od 6 do 8 godzin
1 godzina 30 minut
powy˝ej 8 godzin
2 godziny
§ 25. Przekroczenie czasu wykonywania czynnoÊci
lotniczych w ciàgu kolejnych 24 godzin mo˝e nastàpiç
za zgodà dowódcy statku powietrznego — o 2 godziny.
§ 26. Do spraw nieuregulowanych przepisami niniejszego rozdzia∏u stosuje si´ odpowiednio przepisy
rozdzia∏u 2.
Rozdzia∏ 4
Czas pracy personelu lotniczego
w lotnictwie us∏ugowym
§ 27. Cz∏onek za∏ogi statku powietrznego wchodzàcy w sk∏ad personelu lotniczego w lotnictwie us∏ugo-
wym nie mo˝e przekroczyç norm czasu pracy, o których mowa w § 8.
§ 28. Cz∏onek za∏ogi statku powietrznego wchodzàcy w sk∏ad personelu lotniczego w lotnictwie us∏ugowym nie mo˝e przekroczyç
1) czasu wykonywania czynnoÊci lotniczych — okreÊlonego w tabelach nr 1 i 2;
2) czasu lotu w ciàgu kolejnych 24 godzin
a) w za∏odze wieloosobowej — okreÊlonego w tabeli nr 3,
b) w za∏odze jednoosobowej — okreÊlonego w tabeli nr 6
Tabela nr 6. Czas lotu w za∏odze jednoosobowej
Maksymalna iloÊç làdowaƒ i czas lotu
Czas zg∏oszenia si´
do lotu
1—4 làdowaƒ
5 làdowaƒ
6 làdowaƒ
7 i wi´cej làdowaƒ
0600—0659
7 godzin
61/4 godziny
6 godzin
6 godzin
0700—1359
8 godzin
71/4 godziny
61/2 godziny
6 godzin
1400—1759
7 godzin
61/4 godziny
6 godzin
6 godzin
1800—2159
61/2 godziny
6 godzin
6 godzin
6 godzin
2200—0559
6 godzin
6 godzin
6 godzin
6 godzin
3) 100 godzin czasu lotu — w miesiàcu kalendarzowym;
przyjmuje si´ jako 1 godzin´ i 20 minut czasu wykonywania czynnoÊci lotniczych.
4) 800 godzin czasu lotu — w roku kalendarzowym.
§ 31. 1. Cz∏onek za∏ogi statku powietrznego wchodzàcy w sk∏ad personelu lotniczego w lotnictwie us∏ugowym nie mo˝e przebywaç za sterami statku powietrznego bez przerwy d∏u˝ej ni˝ 3 godziny, z wy∏àczeniem planowanych przelotów.
§ 29. Jednà godzin´ lotu wykonanego na wysokoÊci poni˝ej 50 metrów od powierzchni ziemi przyjmuje
si´ jako 1 godzin´ i 20 minut czasu wykonywania czynnoÊci lotniczych.
§ 30. Jednà godzin´ lotu wykonywanego na wysokoÊci powy˝ej 3 600 metrów od powierzchni ziemi na
statku powietrznym, który nie ma kabiny ciÊnieniowej,
2. Cz∏onek za∏ogi statku powietrznego wchodzàcy
w sk∏ad personelu lotniczego w lotnictwie us∏ugowym,
wykonujàcy loty krótkie w rejonie lotniska, powinien
mieç przerwy w wykonywaniu czynnoÊci lotniczych,
okreÊlone w tabeli nr 7
Tabela nr 7
Czas wykonywania czynnoÊci lotniczych
Czas przerwy
do 3 godzin
30 minut
do 6 godzin
1 godzina
od 6 do 8 godzin
1 godzina 30 minut
ponad 8 godzin
2 godziny
§ 32. Przekroczenie czasu wykonywania czynnoÊci
lotniczych okreÊlonego w tabelach nr 1 i 2 w ciàgu kolejnych 24 godzin mo˝e nastàpiç za zgodà dowódcy
statku powietrznego w razie
1) udzia∏u w akcji poszukiwawczo-ratowniczej, patrolowaniu akwenów wodnych i obszarów leÊnych
oraz w akcjach gaÊniczych — o 2 godziny;
2) wykonywania zabiegów agrochemicznych upraw
rolnych i leÊnych zagro˝onych przez szkodniki —
o 3 godziny.
§ 33. Przekroczenie czasu lotu okreÊlonego w § 28
pkt 2 mo˝e nastàpiç za zgodà dowódcy statku po-
wietrznego w sytuacji, o której mowa w § 32 pkt 1 i 2 —
o 2 godziny.
§ 34. Przekroczenie czasu wykonywania czynnoÊci
lotniczych, o którym mowa w § 32, lub przekroczenie
czasu lotu, o którym mowa w § 33, mo˝e nastàpiç jedynie w dwóch kolejnych dniach z zachowaniem 40-godzinnego tygodniowego czasu pracy w przyj´tym okresie rozliczeniowym.
§ 35. Do spraw nieregulowanych przepisami niniejszego rozdzia∏u stosuje si´ odpowiednio przepisy rozdzia∏u 2.
Rozdzia∏ 5
Czas pracy personelu lotniczego
w Lotniczej S∏u˝bie Ratownictwa Medycznego
oraz Transportu Medycznego
§ 36. Czas pracy cz∏onka za∏ogi statku powietrznego wchodzàcego w sk∏ad personelu lotniczego w Lotniczej S∏u˝bie Ratownictwa Medycznego oraz Transporcie Medycznym nie mo˝e przekroczyç
1) norm czasu
a) wykonywania czynnoÊci lotniczych — 12 godzin
w ciàgu kolejnych 24 godzin,
b) pracy — przeci´tnie 40 godzin na tydzieƒ oraz
480 godzin w przyj´tym trzymiesi´cznym okresie rozliczeniowym,
c) pracy — 1 900 godzin w roku kalendarzowym;
2) czasu lotu
a) 8 godzin — w ciàgu kolejnych 24 godzin,
Poz. 1841
§ 40. Minimalny czas wypoczynku po okresie wykonywania czynnoÊci lotniczych powinien wynosiç 8 godzin i 30 minut.
§ 41. 1. Okres dy˝uru obejmuje maksymalnie 8 dni,
w których wype∏niane sà obowiàzki Lotniczej S∏u˝by
Ratownictwa Medycznego oraz Transportu Medycznego.
2. Okres dy˝uru, w którym zawarty jest czas wypoczynku krótszy ni˝ 10 godzin w ciàgu kolejnych 24 godzin, nie mo˝e trwaç d∏u˝ej ni˝ 4 dni.
§ 42. Czas pe∏nienia dy˝uru nie mo˝e przekraczaç
15 godzin i 30 minut na dob´.
§ 43. Czas przerwy w wykonywaniu czynnoÊci lotniczych przekraczajàcy 1 godzin´ w czasie pe∏nienia
dy˝uru nie jest zaliczany do czasu wykonywania czynnoÊci lotniczych.
§ 44. Je˝eli ze wzgl´du na szczególne okolicznoÊci
wystàpi∏o przedwczesne, zagra˝ajàce bezpieczeƒstwu,
zm´czenie pilota, jest on obowiàzany podjàç decyzj´
o wczeÊniejszym zakoƒczeniu dy˝uru.
b) 80 godzin — w miesiàcu kalendarzowym,
c) 800 godzin — w roku kalendarzowym.
§ 37. Przekroczenie czasu wykonywania czynnoÊci
lotniczych okreÊlonego w § 36 pkt 1 lit. a w ciàgu kolejnych 24 godzin mo˝e nastàpiç za zgodà dowódcy statku powietrznego w razie
1) udzia∏u w akcji ratowniczej — o 2 godziny;
2) lotu z chorym lub rannym pacjentem do punktu
opieki medycznej lub w celu dostarczenia krwi lub
organów ludzkich do przeszczepów — o 3 godziny.
§ 38. Przekroczenie czasu lotu okreÊlonego w § 36
pkt 2 lit. a mo˝e nastàpiç za zgodà dowódcy statku powietrznego w razie wykonywania zadaƒ okreÊlonych
w § 37 — o 2 godziny.
§ 39. Przekroczenie czasu wykonywania czynnoÊci
lotniczych, o którym mowa w § 37, lub czasu lotu, o którym mowa w § 38, mo˝e nastàpiç jedynie w dwóch kolejnych dniach z zachowaniem tygodniowej normy
czasu pracy w przyj´tym okresie rozliczeniowym nieprzekraczajàcym 3 miesi´cy.
§ 45. Przed ka˝dym okresem dy˝uru okreÊlonym
w § 41 wypoczynek nie mo˝e byç krótszy ni˝ 24 godziny.
§ 46. Do spraw nieuregulowanych przepisami niniejszego rozdzia∏u stosuje si´ odpowiednio przepisy
rozdzia∏u 2.
Rozdzia∏ 6
Czas pracy personelu lotniczego wykonujàcego loty
na Êmig∏owcach
§ 47. Cz∏onek za∏ogi statku powietrznego wchodzàcy w sk∏ad personelu lotniczego wykonujàcy loty na
Êmig∏owcach nie mo˝e przekroczyç norm czasu pracy
okreÊlonych w § 8.
§ 48. Ograniczenia czasu wykonywania czynnoÊci
lotniczych i czasu lotu okreÊla tabela nr 8
Tabela nr 8
Jeden pilot
Dwóch pilotów
Lokalny czas startu
czas wykonywania
czynnoÊci
lotniczych
0600—0659
9 godzin
6 godzin
10 godzin
7 godzin
0700—0759
10 godzin
7 godzin
11 godzin
8 godzin
0800—1359
10 godzin
7 godzin
12 godzin
8 godzin
1400—2159
9 godzin
6 godzin
10 godzin
7 godzin
2200—0559
8 godzin
5 godzin
9 godzin
6 godzin
maksymalny
czas lotu
czas wykonywania
czynnoÊci
lotniczych
maksymalny
czas lotu
§ 49. Czas przerwy cz∏onka za∏ogi statku powietrznego wchodzàcego w sk∏ad personelu lotniczego wykonujàcego w szczególnoÊci loty widokowe, dowozy
do i z platformy wiertniczej, ze Êrednià iloÊcià 6 lub
wi´cej làdowaƒ w ciàgu godziny, powinien wynosiç co
najmniej 30 minut na ka˝de 3 godziny pracy.
§ 50. 1. W przypadku wykonywania skomplikowanych operacji lotniczych, w szczególnoÊci przy przewo˝eniu ∏adunków oraz pracach monta˝owych, pracodawca okreÊla maksymalnà d∏ugoÊç czasu pracy cz∏onka za∏ogi statku powietrznego z zachowaniem ograniczeƒ okreÊlonych w tabeli nr 8.
2. Czas pracy, o którym mowa w ust. 1, podlega zatwierdzeniu przez Prezesa Urz´du Lotnictwa Cywilnego.
§ 51. Czas lotu nie mo˝e przekroczyç
1) 80 godzin czasu lotu — w miesiàcu kalendarzowym;
Poz. 1841
2) 800 godzin czasu lotu — w roku kalendarzowym.
§ 52. Czas wypoczynku cz∏onka za∏ogi statku powietrznego wchodzàcego w sk∏ad personelu lotniczego po zakoƒczeniu czynnoÊci lotniczych nie mo˝e byç
krótszy ni˝ 12 godzin.
§ 53. Do spraw nieuregulowanych przepisami niniejszego rozdzia∏u stosuje si´ odpowiednio przepisy
rozdzia∏u 2.
Rozdzia∏ 7
Czas pracy personelu pok∏adowego
§ 54. Cz∏onek personelu pok∏adowego nie mo˝e
przekroczyç norm czasu pracy okreÊlonych w § 8.
§ 55. Czas wykonywania czynnoÊci lotniczych personelu pok∏adowego, w zale˝noÊci od czasu zg∏oszenia
si´ do pracy, okreÊlony jest w tabeli nr 9
Tabela nr 9
Czas zg∏oszenia si´ do pracy
Czas lokalny
Czas wykonywania
czynnoÊci lotniczych
0600—0659
131/2 godziny
0700—1359
14 godzin
1400—1759
131/2 godziny
1800—2159
13 godzin
2200—0559
12 godzin
§ 56. Czas wykonywania czynnoÊci lotniczych okreÊlony w tabeli nr 9 mo˝e byç zwi´kszony
1) w przypadku, o którym mowa w § 13;
2) na polecenie dowódcy statku powietrznego w przypadku zak∏óceƒ operacyjnych.
§ 57. 1. W przypadku zwi´kszenia czasu wykonywania czynnoÊci lotniczych, nie mo˝e on przekroczyç
18 godzin na dob´ w locie d∏ugodystansowym.
2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, personelowi pok∏adowemu nale˝y zapewniç odpowiednie warunki wypoczynku.
§ 58. JeÊli czas wykonywania czynnoÊci lotniczych
1) przekracza 16 godzin — ka˝dy cz∏onek personelu
pok∏adowego powinien byç zwolniony od wszelkich zaj´ç w czasie lotu na 1/3 czasu lotu liczonego
w ten sposób, ˝e od planowanego czasu lotu odejmuje si´ 1 godzin´, pozosta∏oÊç dzieli si´ przez 3,
a dla 1/3 liczby personelu pok∏adowego zapewnio-
ne sà oddzielone od kabiny za∏ogi i pasa˝erów
miejsca do le˝enia;
2) przekracza 14 godzin, a nie przekracza 16 godzin —
ka˝dy cz∏onek personelu pok∏adowego powinien
byç zwolniony od wszelkich zaj´ç w czasie lotu na
1/4 czasu lotu liczonego w ten sposób, ˝e od planowanego czasu lotu odejmuje si´ 1 godzin´, pozosta∏oÊç dzieli si´ przez 4, a dla 1/4 liczby personelu
pok∏adowego zapewnione sà oddzielone od kabiny
za∏ogi i pasa˝erów rozk∏adane fotele;
3) przekracza czas wykonywania czynnoÊci lotniczych
okreÊlony w tabeli nr 9, a nie jest d∏u˝szy ni˝ 14 godzin — ka˝dy cz∏onek personelu pok∏adowego powinien byç zwolniony od wszelkich zaj´ç w czasie
lotu co najmniej na 1 godzin´.
Rozdzia∏ 8
Czas pracy kontrolerów ruchu lotniczego
§ 59. 1. Czas pracy kontrolerów ruchu lotniczego
nie mo˝e przekroczyç 12 godzin na dob´ i przeci´tnie
40 godzin na tydzieƒ w okresie rozliczeniowym nieprzekraczajàcym 3 miesi´cy.
1) na stanowisku operacyjnym kontrolera radarowego — do 2 godzin;
2. Czas pracy kontrolerów ruchu lotniczego obejmuje w szczególnoÊci
2) na stanowisku operacyjnym kontrolera proceduralnego — do 2 godzin;
1) prac´ na stanowisku operacyjnym kontroli ruchu
lotniczego;
3) na pozosta∏ych stanowiskach operacyjnych wymagajàcych kwalifikacji kontrolera ruchu lotniczego
— do 3 godzin;
2) czynnoÊci pomocnicze i przygotowawcze do wykonywania czynnoÊci na stanowisku operacyjnym;
3) czas odprawy przed rozpocz´ciem pracy zmiany
dziennej lub nocnej;
4) przejmowanie i przekazywanie stanowiska operacyjnego;
5) prowadzenie i nadzorowanie szkolenia praktycznego oraz egzaminowania;
6) przerw´, o której mowa w ust. 3.
3. W czasie pracy kontrolerów ruchu lotniczego zapewnia si´ przerwy w wymiarze do 50% dobowego
wymiaru czasu pracy, w ciàgu której pracownik pozostaje w gotowoÊci do pracy.
§ 60. Szczegó∏owy rozk∏ad czasu pracy kontrolerów
ruchu lotniczego okreÊla regulamin pracy.
§ 61. 1. Liczba nast´pujàcych po sobie bezpoÊrednio dni pracy nie mo˝e przekroczyç czterech.
2. Liczba nast´pujàcych po sobie bezpoÊrednio dni
wolnych nie mo˝e przekroczyç czterech.
3. Po pracy w porze nocnej pracodawca zapewni
12-godzinny nieprzerwany okres wypoczynku.
4) na stanowisku operacyjnym asystenta kontrolera
ruchu lotniczego — do 3 godzin.
2. W organach kontroli ruchu lotniczego portów lotniczych o ma∏ym nat´˝eniu ruchu lotniczego czas pracy, o którym mowa w ust. 1, mo˝e byç zwi´kszony
o 3 godziny na stanowisku operacyjnym kontrolera radarowego i kontrolera proceduralnego.
3. Okres przerwy, o której mowa w § 59 ust. 3, na
stanowisku operacyjnym wynosi nie mniej ni˝ 1 godzin´ dla ka˝dego rodzaju stanowiska operacyjnego.
§ 63. Przepisy § 59—62 stosuje si´ odpowiednio do
osób nieposiadajàcych licencji kontrolera ruchu lotniczego podczas ich szkolenia lotniczego na stanowiskach operacyjnych kontroli ruchu lotniczego.
§ 64. Traci moc zarzàdzenie Ministra Transportu,
˚eglugi i ¸àcznoÊci z dnia 28 marca 1989 r. w sprawie
czasu pracy i wypoczynku personelu latajàcego (M. P.
Nr 8, poz. 76, z 1990 r. Nr 14, poz. 113 oraz z 1996 r.
Nr 60, poz. 565 i Nr 68, poz. 644).
§ 65. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem
og∏oszenia.
§ 62. 1. Maksymalny czas pracy bez przerwy wynosi
Minister Infrastruktury: M. Pol
1842
ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ÂRODOWISKA1)
z dnia 10 grudnia 2002 r.
w sprawie szczegó∏owych zasad przekazywania w zarzàd obwodów ∏owieckich wy∏àczonych z wydzier˝awiania.
Na podstawie art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 13 paêdziernika 1995 r. — Prawo ∏owieckie (Dz. U. z 2002 r. Nr 42,
poz. 372 i Nr 113, poz. 984) zarzàdza si´, co nast´puje
§ 1. 1. Przekazanie w zarzàd obwodu ∏owieckiego
wy∏àczonego z wydzier˝awiania nast´puje w drodze
————————
1) Minister Ârodowiska kieruje dzia∏em administracji rzàdo-
wej — Êrodowisko, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r.
w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Ârodowiska (Dz. U. Nr 85, poz. 766).
decyzji, na pisemny wniosek, w którym zostanie wyszczególniona
1) nazwa jednostki, siedziba i dok∏adny adres;
2) osoba lub osoby upowa˝nione do jej reprezentowania;
3) podstawa prawna funkcjonowania albo odpowiedni akt kreujàcy jednostki;
4) wskazanie celu z art. 28 ust. 2 ustawy — Prawo ∏owieckie, wraz z podaniem czasu trwania zarzàdu.
1841
ROZPORZÑDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY1)
z dnia 13 grudnia 2002 r.
w sprawie czasu pracy i wypoczynku cz∏onków za∏óg statków powietrznych
oraz kontrolerów ruchu lotniczego.
Na podstawie art. 103 ust. 4 ustawy z dnia 3 lipca
2002 r. — Prawo lotnicze (Dz. U. Nr 130, poz. 1112)
w zwiàzku z art. 1294 § 1 Kodeksu pracy zarzàdza si´, co
nast´puje
Rozdzia∏ 1
Przepisy ogólne