Umowa międzynarodowa Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej aRządem Republiki Federalnej Niemiec oczasowym pobycie członków sił zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej iczłonków sił zbrojnych Republiki Federalnej Niemiec na terytorium drugiego państwa, sporządzona wWarszawie dnia 23 sierpnia 2000 r.

1750

UMOWA

mi´dzy Rzàdem Rzeczypospolitej Polskiej a Rzàdem Republiki Federalnej Niemiec

o czasowym pobycie cz∏onków si∏ zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i cz∏onków si∏ zbrojnych

Republiki Federalnej Niemiec na terytorium drugiego paƒstwa,

sporzàdzona w Warszawie dnia 23 sierpnia 2000 r.

W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

podaje do powszechnej wiadomoÊci

W dniu 23 sierpnia 2000 r. zosta∏a sporzàdzona w Warszawie Umowa mi´dzy Rzàdem Rzeczypospolitej Polskiej

a Rzàdem Republiki Federalnej Niemiec o czasowym pobycie cz∏onków si∏ zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

i cz∏onków si∏ zbrojnych Republiki Federalnej Niemiec na terytorium drugiego paƒstwa, w nast´pujàcym brzmieniu

UMOWA

mi´dzy Rzàdem Rzeczypospolitej Polskiej

a Rzàdem Republiki Federalnej Niemiec o czasowym

pobycie cz∏onków si∏ zbrojnych Rzeczypospolitej

Polskiej i cz∏onków si∏ zbrojnych Republiki Federalnej

Niemiec na terytorium drugiego paƒstwa

stwa drugiej Umawiajàcej si´ Strony w celu wspólnych

çwiczeƒ, szkolenia jednostek i tranzytu, jak równie˝ prowadzenia akcji humanitarnych, poszukiwawczych i ratunkowych, pod kierownictwem w∏aÊciwych organów

Paƒstwa Przyjmujàcego. Mo˝e w nich uczestniczyç do

3000 cz∏onków si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego

przez okres pobytu nieprzekraczajàcy z regu∏y 30 dni.

Rzàd Rzeczypospolitej Polskiej

i

Rzàd Republiki Federalnej Niemiec,

2. Dla celów realizacji niniejszej umowy stosuje si´

przepisy prawa wewn´trznego Paƒstwa Przyjmujàcego, chyba ˝e niniejsza umowa stanowi inaczej.

— bioràc pod uwag´ przystàpienie przez Rzeczpospolità Polskà w dniu 2 lutego 1994 r. do programu

Partnerstwo dla Pokoju,

— bioràc pod uwag´ Umow´ mi´dzy Paƒstwami-Stronami Traktatu Pó∏nocnoatlantyckiego dotyczàcà statusu ich si∏ zbrojnych, podpisanà w Londynie dnia 19 czerwca 1951 r., zwanà dalej NATO-SOFA, oraz Umow´ mi´dzy Paƒstwami-Stronami

Traktatu Pó∏nocnoatlantyckiego a innymi paƒstwami uczestniczàcymi w Partnerstwie dla Pokoju, dotyczàcà statusu ich si∏ zbrojnych, podpisanà

w Brukseli dnia 19 czerwca 1995 r.,

— uwzgl´dniajàc Umow´ mi´dzy Rzeczàpospolità

Polskà a Republikà Federalnà Niemiec o wzajemnej pomocy podczas katastrof i kl´sk ˝ywio∏owych

lub innych powa˝nych wypadków, z dnia 10 kwietnia 1997 r.,

— dà˝àc do uregulowania czasowego pobytu cz∏onków si∏ zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w Republice Federalnej Niemiec oraz cz∏onków si∏ zbrojnych Republiki Federalnej Niemiec w Rzeczypospolitej Polskiej,

uzgodni∏y, co nast´puje

3. W sprawach nieuregulowanych niniejszà umowà stosuje si´ postanowienia NATO-SOFA.

Artyku∏ 1

Przedmiot umowy

1. Niniejsza umowa reguluje sprawy wjazdu, wyjazdu oraz czasowego pobytu cz∏onków si∏ zbrojnych Paƒstwa jednej Umawiajàcej si´ Strony na terytorium Paƒ-

Artyku∏ 2

Cz∏onkowie si∏ zbrojnych

Na potrzeby niniejszej umowy przez poj´cie „cz∏onek si∏ zbrojnych” rozumie si´ personel wojskowy i cywilnych pracowników towarzyszàcych si∏om zbrojnym.

Artyku∏ 3

Zezwolenie na wjazd, wyjazd i pobyt

Cz∏onkowie si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego

majà prawo do wjazdu, wyjazdu i czasowego pobytu

na terytorium Paƒstwa Przyjmujàcego na warunkach

okreÊlonych niniejszà umowà i przez NATO-SOFA.

Artyku∏ 4

Bezpieczeƒstwo i porzàdek publiczny

W razie zagro˝enia bezpieczeƒstwa lub porzàdku

publicznego Paƒstwa Przyjmujàcego przez cz∏onka si∏

zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego Ministerstwo Obrony Paƒstwa Przyjmujàcego mo˝e za˝àdaç jego bezzw∏ocznego odes∏ania do Paƒstwa Wysy∏ajàcego.

Obowiàzuje to równie˝ w przypadkach, w których Paƒstwo Przyjmujàce odstàpi od wykonania przys∏ugujàcej mu jurysdykcji karnej. Organy Paƒstwa Wysy∏ajàcego przyjmà osob´ wydalonà w tym trybie.

Artyku∏ 5

Ochrona zdrowia

1. Paƒstwo Wysy∏ajàce zobowiàzuje si´ do przestrzegania mi´dzynarodowych przepisów sanitarnych

oraz przepisów sanitarnych Paƒstwa Przyjmujàcego.

Przy wjeêdzie mo˝e byç wymagane przed∏o˝enie urz´dowego Êwiadectwa zdrowia wystawionego przez organy Paƒstwa Wysy∏ajàcego, z którego wynika, ˝e

wje˝d˝ajàcy cz∏onkowie si∏ zbrojnych nie cierpià na

choroby zakaêne. W∏aÊciwe organy wojskowe Paƒstwa

Przyjmujàcego przekazujà w∏aÊciwym organom wojskowym Paƒstwa Wysy∏ajàcego informacj´ o istnieniu

takiego wymogu, nie póêniej ni˝ na siedem dni przed

planowanym wjazdem.

2. W∏aÊciwe organy Si∏ Zbrojnych obu Paƒstw b´dà u∏atwiaç wymian´ informacji, o których mowa

w ust´pie 1.

3. W zakresie zapobiegania i zwalczania chorób zakaênych u ludzi, zwierzàt, roÊlin, jak równie˝ w zakresie

zwalczania szkodników roÊlin w Paƒstwie Przyjmujàcym obowiàzujà przepisy prawa wewn´trznego Paƒstwa Przyjmujàcego. O ile umowy mi´dzynarodowe

wià˝àce oba Paƒstwa nie stanowià inaczej, w∏aÊciwe

organy wojskowe Paƒstwa Przyjmujàcego podejmujà

czynnoÊci wynikajàce z przepisów o post´powaniu

w przypadkach epidemii, epidemii chorób zwierz´cych, z przepisów o Êrodkach ˝ywnoÊci dotyczàcych

produktów mi´snych i drobiowych oraz z przepisów

sanitarnych.

Poz. 1750

3. Sàdy i inne organy obu Paƒstw udzielajà sobie

wzajemnie pomocy prawnej w post´powaniu karnym

zgodnie z przepisami swojego prawa wewn´trznego

oraz zobowiàzaniami wynikajàcymi z umów mi´dzynarodowych wià˝àcych oba Paƒstwa. Je˝eli Paƒstwo

Przyjmujàce nie odstàpi od wykonania jurysdykcji karnej, Paƒstwo Wysy∏ajàce podejmie dzia∏ania w ramach

swego porzàdku prawnego w celu zapewnienia, aby

cz∏onkowie jego si∏ zbrojnych, podejrzewani o pope∏nienie czynu karalnego podczas pobytu w Paƒstwie

Przyjmujàcym, stawili si´ przed sàdami i innymi organami Paƒstwa Przyjmujàcego, o ile sà oni do tego zobowiàzani zgodnie z prawem Paƒstwa Przyjmujàcego.

4. Sàdy i inne organy Paƒstwa Przyjmujàcego sà

uprawnione, w ramach swoich kompetencji, do orzekania i stosowania Êrodków przymusu wobec cz∏onków si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego podczas ich

pobytu w Paƒstwie Przyjmujàcym.

5. W razie zatrzymania cz∏onka si∏ zbrojnych Paƒstwa

Wysy∏ajàcego przez organy Paƒstwa Przyjmujàcego lub

w przypadku zastosowania innych Êrodków przymusu

skutkujàcych pozbawieniem wolnoÊci, w∏aÊciwy organ

Paƒstwa Przyjmujàcego bezzw∏ocznie poinformuje

przedstawicielstwo dyplomatyczne Paƒstwa Wysy∏ajàcego w Paƒstwie Przyjmujàcym o tym fakcie. Zawiadamia on przy tym, który sàd lub organ Paƒstwa Przyjmujàcego jest w∏aÊciwy dla dalszego post´powania.

6. Postanowienia ust´pów 1—5 stosuje si´ równie˝

do pobytu cz∏onków si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego

na terytorium Paƒstwa Przyjmujàcego w innych celach

s∏u˝bowych ni˝ wyszczególnione w artykule 1 ust´p 1.

Artyku∏ 6

Artyku∏ 7

Jurysdykcja karna i Êrodki przymusu

1. W przypadku gdy Paƒstwu Przyjmujàcemu przys∏uguje wy∏àczna jurysdykcja karna lub pierwszeƒstwo

w wykonywaniu takiej jurysdykcji wobec cz∏onków si∏

zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego, odstàpi ono od jej

wykonania, chyba ˝e wykonanie jurysdykcji b´dzie niezb´dne ze wzgl´du na szczególny interes wymiaru

sprawiedliwoÊci Paƒstwa Przyjmujàcego. Szczególny

interes wymiaru sprawiedliwoÊci mo˝e wymagaç wykonania jurysdykcji karnej, zw∏aszcza w przypadku nast´pujàcych przest´pstw: pozbawienia ˝ycia, rabunku

lub zgwa∏cenia, o ile przest´pstwa te nie by∏y skierowane przeciwko cz∏onkowi si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego, w przypadku czynów karalnych o du˝ym znaczeniu dla interesów bezpieczeƒstwa Paƒstwa Przyjmujàcego, jak równie˝ w przypadku przygotowywania

takich czynów bàdê usi∏owania ich pope∏nienia lub

uczestnictwa w takich czynach, je˝eli prawo Paƒstwa

Przyjmujàcego przewiduje odpowiedzialnoÊç karnà za

takie dzia∏ania. W przypadku odstàpienia od wykonania jurysdykcji karnej Paƒstwo Wysy∏ajàce na wniosek

Paƒstwa Przyjmujàcego bezzw∏ocznie wycofa sprawc´

z terytorium Paƒstwa Przyjmujàcego i przeka˝e spraw´

swoim w∏aÊciwym organom w celu podj´cia decyzji co

do wszcz´cia post´powania karnego.

2. Sàdy i inne organy Paƒstwa Wysy∏ajàcego nie

wykonujà w Paƒstwie Przyjmujàcym jurysdykcji

karnej.

Kary i Êrodki dyscyplinarne

Prze∏o˝eni dyscyplinarni w si∏ach zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego majà w ramach swoich kompetencji równie˝ w Paƒstwie Przyjmujàcym prawo do nak∏adania i egzekwowania wobec cz∏onków swoich si∏

zbrojnych kar i Êrodków dyscyplinarnych, przewidzianych prawem wewn´trznym Paƒstwa Wysy∏ajàcego,

celem utrzymania porzàdku i dyscypliny.

Artyku∏ 8

Telekomunikacja

1. Przy korzystaniu z us∏ug telekomunikacyjnych

oferowanych publicznie w Paƒstwie Przyjmujàcym

obok ogólnych przepisów Paƒstwa Przyjmujàcego

stosuje si´ przepisy danego podmiotu Êwiadczàcego

us∏ugi, odnoszàce si´ w szczególnoÊci do sposobu naliczania op∏at, wystawiania oraz op∏acania rachunków.

2. Cz∏onkowie si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego

mogà, o ile jest to konieczne do osiàgni´cia celu pobytu, za zgodà w∏aÊciwych w∏adz Paƒstwa Przyjmujàcego

przejÊciowo rozmieszczaç i eksploatowaç sprz´t telekomunikacyjny, w tym równie˝ aparatur´ radiowà. Korzystanie z cz´stotliwoÊci radiowych musi byç uzgodnione z w∏aÊciwym w tym zakresie organem Paƒstwa

Przyjmujàcego.

3. Urzàdzenia telekomunikacyjne si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego, które majà byç eksploatowane na

terytorium Paƒstwa Przyjmujàcego lub majà byç pod∏àczone do sieci telekomunikacyjnych u˝ytku publicznego w Paƒstwie Przyjmujàcym, powinny spe∏niaç wymogi zgodnie z prawem Paƒstwa Przyjmujàcego.

4. Cz∏onkowie si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego

u˝ywajà w Paƒstwie Przyjmujàcym wy∏àcznie cz´stotliwoÊci radiowych przydzielonych im przez w∏aÊciwe

w∏adze Paƒstwa Przyjmujàcego. Ze wzgl´du na koniecznoÊç dokonania krajowej i mi´dzynarodowej koordynacji wykorzystania cz´stotliwoÊci radiowych, stosowny wniosek o przydzia∏ cz´stotliwoÊci nale˝y sk∏adaç co najmniej 30 dni przed planowanym terminem

rozpocz´cia ich u˝ywania. Po zakoƒczeniu pobytu cz´stotliwoÊci radiowe przechodzà ponownie w gesti´

w∏aÊciwych w∏adz Paƒstwa Przyjmujàcego.

5. Cz∏onkowie si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego

podejmujà wszelkie konieczne dzia∏ania, aby uniknàç

zak∏óceƒ w sieciach telekomunikacyjnych Paƒstwa

Przyjmujàcego spowodowanych ich urzàdzeniami telekomunikacyjnymi lub innymi urzàdzeniami elektrycznymi. W razie spowodowania przez radiostacje cz∏onków si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego zak∏óceƒ radiostacji poza terytorium Paƒstwa Przyjmujàcego lub

w razie spowodowania przez te radiostacje zak∏óceƒ

radiostacji si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego, w∏aÊciwe organy Paƒstwa Przyjmujàcego b´dà post´powaç zgodnie z obowiàzujàcà Konstytucjà i Konwencjà

Mi´dzynarodowego Zwiàzku Telekomunikacyjnego

oraz Przepisami Wykonawczymi S∏u˝by Radiokomunikacyjnej. W∏aÊciwe organy Paƒstwa Przyjmujàcego podejmà w ramach obowiàzujàcych przepisów wszelkie

konieczne dzia∏ania w celu unikni´cia zak∏óceƒ urzàdzeƒ telekomunikacyjnych si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego przez urzàdzenia telekomunikacyjne lub inne urzàdzenia elektryczne Paƒstwa Przyjmujàcego.

W razie zak∏óceƒ elektromagnetycznych b´dà stosowane uregulowania o kompatybilnoÊci elektromagnetycznej urzàdzeƒ. Je˝eli na podstawie tych uregulowaƒ

wyniknie koniecznoÊç wy∏àczenia êród∏a zak∏óceƒ, si∏y

zbrojne Paƒstwa Wysy∏ajàcego bezzw∏ocznie si´ do

niej zastosujà.

Poz. 1750

nale˝y usuwaç przez zastosowanie odpowiednich

Êrodków.

4. Do transportu broni, ci´˝kiego sprz´tu albo materia∏ów niebezpiecznych u˝ywa si´ w pierwszej kolejnoÊci linii kolejowych lub dróg wodnych. Ustalenia odnoÊnie do dróg transportu sà uzgadniane mi´dzy Ministerstwami Obrony w porozumieniu z w∏aÊciwymi organami Paƒstwa Przyjmujàcego.

5. Cz∏onkowie si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego

b´dà u˝ywaç przy eksploatacji swoich pojazdów powietrznych, wodnych i làdowych w Paƒstwie Przyjmujàcym, o ile da si´ to pogodziç z wymogami technicznymi tych pojazdów, tylko takich paliw, smarów i dodatków, które zawierajà zredukowanà iloÊç czynników

zanieczyszczajàcych, w myÊl przepisów prawa Paƒstwa Przyjmujàcego. OdnoÊnie do pojazdów osobowych oraz u˝ytkowych b´dà przestrzegane przepisy

prawa Paƒstwa Przyjmujàcego dotyczàce ograniczenia

ha∏asu oraz emisji spalin, o ile nie b´dzie to oznaczaç

niewspó∏miernego ograniczenia.

6. Podczas u˝ytkowania infrastruktury poligonowo-çwiczebnej cz∏onkowie si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego przestrzegajà przepisów dotyczàcych u˝ytkowania infrastruktury poligonowo-çwiczebnej Paƒstwa

Przyjmujàcego, w szczególnoÊci zaÊ przepisów bezpieczeƒstwa, ochrony przeciwpo˝arowej oraz przepisów

majàcych na celu ochron´ Êrodowiska. Dotyczy to równie˝ przepisów s∏u˝bowych si∏ zbrojnych Paƒstwa

Przyjmujàcego odnoszàcych si´ do çwiczeƒ. Ministrowie Obrony obu Paƒstw okreÊlà we w∏asnym zakresie

szczegó∏owe zasady wykonywania strzelaƒ w porze

nocnej, w soboty, niedziele i Êwi´ta.

7. Cz∏onkowie si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego

przestrzegajà przepisów prawa Paƒstwa Przyjmujàcego dotyczàcych nieszkodliwej dla Êrodowiska utylizacji

lub innej nieszkodliwej utylizacji odpadów. Pozbywanie si´ niewykorzystanych Êrodków bojowych przez

detonacj´ lub spalanie w nieprzewidzianych do tego

urzàdzeniach jest niedozwolone.

Artyku∏ 10

Ochrona Êrodowiska

Uczestnictwo pojazdów si∏ zbrojnych Paƒstwa

Wysy∏ajàcego w ruchu drogowym oraz korzystanie

z lotnisk Paƒstwa Przyjmujàcego

1. Paƒstwo Wysy∏ajàce jest Êwiadome i uznaje znaczenie ochrony Êrodowiska podczas dzia∏ania cz∏onków jego si∏ zbrojnych w Paƒstwie Przyjmujàcym.

Cz∏onkowie si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego przestrzegajà przepisów prawa Paƒstwa Przyjmujàcego

odnoszàcych si´ do ochrony Êrodowiska.

1. Pojazdy mechaniczne oraz przyczepy do pojazdów mechanicznych si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego sà rejestrowane oraz dopuszczane do ruchu przez

w∏aÊciwe w∏adze Paƒstwa Wysy∏ajàcego. Posiadajà

one numer rejestracyjny oraz widoczny symbol swojego paƒstwa.

2. W∏aÊciwe organy oraz cz∏onkowie si∏ zbrojnych

obu Paƒstw ÊciÊle wspó∏pracujà ze sobà we wszystkich

kwestiach dotyczàcych ochrony Êrodowiska, w szczególnoÊci podczas przygotowywania çwiczeƒ.

2. Za dozwolony uwa˝a si´ przejazd pojazdów oraz

przewóz cz∏onków si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego na podstawie przepisów prawa wewn´trznego Paƒstwa Przyjmujàcego oraz umów mi´dzynarodowych

wià˝àcych obie strony, jak równie˝ zwiàzanych z nimi

porozumieƒ i procedur technicznych. W razie koniecznoÊci posiadania zezwoleƒ specjalnych bàdê zwolnieƒ

dotyczàcych transportu niebezpiecznych materia∏ów

w ramach przejazdów transportów wojskowych, ich

Artyku∏ 9

3. Niezale˝nie od przestrzegania przepisów prawa

Paƒstwa Przyjmujàcego dotyczàcych ochrony Êrodowiska nale˝y unikaç negatywnego oddzia∏ywania na

Êrodowisko, a nieuniknione degradacje Êrodowiska

udzielaniem lub uzyskaniem zajmà si´ organy wojskowe Paƒstwa Przyjmujàcego.

nych ruchu powietrznego oraz zwiàzanych z nimi systemów ∏àcznoÊci.

3. Organy wojskowe Paƒstwa Przyjmujàcego koordynujà reprezentowanie interesów wojskowych Paƒstwa Wysy∏ajàcego w sprawach komunikacyjnych

przed organami cywilnymi i przedsi´biorstwami.

Artyku∏ 11

4. W razie koniecznoÊci przewozu cz∏onków si∏

zbrojnych oraz sprz´tu wojskowego Paƒstwa Wysy∏ajàcego w∏asnymi wagonami towarowymi i pasa˝erskimi

oraz w sprawie u˝ytkowania infrastruktury kolejowej

w Paƒstwie Przyjmujàcym zostanà zawarte porozumienia mi´dzy przedsi´biorstwami kolejowymi z udzia∏em

organów wojskowych obu Paƒstw. W przypadku gdy

w odniesieniu do taboru kolejowego Paƒstwa Wysy∏ajàcego zajdzie koniecznoÊç odstàpienia od przepisów

prawa Paƒstwa Przyjmujàcego, dotyczàcych wymogów w zakresie konstrukcji, wyposa˝enia i eksploatacji,

przedsi´biorstwo kolejowe Paƒstwa Wysy∏ajàcego z∏o˝y w administracji kolejowej Paƒstwa Przyjmujàcego

wniosek o wydanie koniecznych zezwoleƒ.

5. Cz∏onkowie si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego

przestrzegajà przepisów ruchu drogowego Paƒstwa

Przyjmujàcego, w∏àcznie z przepisami o odpowiednim

zachowaniu si´ na miejscu wypadku oraz przepisami

o transporcie niebezpiecznych materia∏ów. W∏aÊciwe

organy Paƒstwa Przyjmujàcego kontrolujà przestrzeganie tych przepisów. Kontrola w tym zakresie mo˝e

byç przeprowadzana wspólnie z w∏aÊciwymi organami

Paƒstwa Wysy∏ajàcego. W ramach tych przepisów

cz∏onkowie si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego mogà

stosowaç w odniesieniu do konstrukcji, wykonania

oraz wyposa˝enia pojazdów, przyczep, statków Êródlàdowych oraz statków powietrznych dodatkowo w∏asne

normy. Organy obu Paƒstw ÊciÊle wspó∏pracujà ze sobà przy realizacji tych postanowieƒ.

6. Ruch pojazdów mechanicznych oraz przyczep do

tych pojazdów, których wymiary, nacisk na oÊ, ci´˝ar

ca∏kowity lub liczba przekracza ograniczenia obowiàzujàce wed∏ug prawa drogowego Paƒstwa Przyjmujàcego, odbywa si´, z wyjàtkiem nadzwyczajnych wypadków, tylko za zezwoleniem w∏aÊciwych w∏adz Paƒstwa

Przyjmujàcego. Ruch pojazdów gàsienicowych poza

poligonami odbywa si´ generalnie transportem szynowym, wzgl´dnie, o ile oka˝e si´ to konieczne — na odpowiednich przyczepach niskopodwoziowych. Poruszanie si´ pojazdami gàsienicowymi po ulicach i drogach publicznych bez u˝ywania nak∏adek gumowych

jest niedozwolone.

7. Z wyjàtkiem nadzwyczajnych przypadków, cz∏onkowie si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego korzystajàcy z wojskowych statków powietrznych mogà u˝ywaç

cywilnych lotnisk Paƒstwa Przyjmujàcego tylko za zezwoleniem w∏aÊciwych w∏adz Paƒstwa Przyjmujàcego,

zgodnie z przepisami obowiàzujàcymi w Paƒstwie

Przyjmujàcym.

8. O ile jest to konieczne, dla zapewnienia bezpieczeƒstwa ruchu lotniczego oraz osiàgni´cia celu pobytu cz∏onków swoich si∏ zbrojnych w∏aÊciwe organy obu

Paƒstw koordynujà dzia∏anie wszystkich zainstalowanych i eksploatowanych przez nie systemów kontrol-

Likwidacja szkód

1. W sprawach zwiàzanych z likwidacjà szkód oba

Paƒstwa b´dà post´powaç, z wyjàtkiem ni˝ej wymienionych uregulowaƒ, zgodnie z postanowieniami

NATO-SOFA.

2. W sprawach likwidacji szkód wyrzàdzonych osobom trzecim obowiàzujà postanowienia zawarte w za∏àczniku. Za∏àcznik ten jest integralnà cz´Êcià niniejszej

umowy.

Artyku∏ 12

åwiczenia làdowe

1. åwiczenia làdowe odbywajà si´ na zasadach prawa Paƒstwa Przyjmujàcego i regulaminów s∏u˝bowych

stosowanych w jego si∏ach zbrojnych.

2. åwiczenia làdowe odbywajà si´ na poligonach,

strzelnicach i w innych obiektach szkoleniowych.

Artyku∏ 13

åwiczenia w przestrzeni powietrznej

1. åwiczenia w przestrzeni powietrznej odbywajà

si´ zgodnie z przepisami prawa Paƒstwa Przyjmujàcego wydanymi na podstawie wytycznych i zaleceƒ Mi´dzynarodowej Organizacji Lotnictwa Cywilnego dotyczàcych wejÊcia w przestrzeƒ powietrznà i korzystania

z przestrzeni powietrznej tego paƒstwa, jak równie˝

u˝ytkowania urzàdzeƒ i instalacji lotniczych, a tak˝e

z obowiàzujàcymi procedurami zg∏aszania, zgody i koordynacji zawartymi w odpowiednich przepisach prawa Paƒstwa Przyjmujàcego.

2. Przepisy prawa Paƒstwa Przyjmujàcego dotyczàce wejÊcia w przestrzeƒ powietrznà i korzystania z jego

przestrzeni powietrznej oraz u˝ytkowania urzàdzeƒ i instalacji lotniczych, jak równie˝ obowiàzujàce procedury zg∏aszania, zgody i koordynacji zawarte w tych przepisach obejmujà przepisy prawa Paƒstwa Przyjmujàcego o ruchu lotniczym i wydane do nich rozporzàdzenia

oraz uregulowania administracyjne o charakterze cywilnym i wojskowym.

3. Za∏ogi statków powietrznych bioràce udzia∏

w çwiczeniach muszà w∏adaç j´zykiem angielskim,

o ile jest to konieczne ze wzgl´dów bezpieczeƒstwa

i kontroli lotów.

Artyku∏ 14

åwiczenia na wodach terytorialnych

1. åwiczenia okr´tów wojennych oraz pomocniczych przeprowadzane na wodach terytorialnych i wodach wewn´trznych odbywajà si´ zgodnie z przepisami prawa Paƒstwa Przyjmujàcego.

Artyku∏ 18

2. U˝ytkowanie pok∏adowych statków powietrznych odbywa si´ wed∏ug zasad okreÊlonych w artykule 13 niniejszej umowy.

Realizacja

Kwestie szczegó∏owe dotyczàce realizacji niniejszej

umowy b´dà uzgadniane przez Ministrów Obrony obu

Paƒstw.

Artyku∏ 15

Koszty

Artyku∏ 19

1. Przed przeprowadzeniem çwiczeƒ w∏aÊciwe organy Paƒstw Umawiajàcych si´ Stron uzgadniajà

szczegó∏owe Êwiadczenia i koszty.

WejÊcie w ˝ycie, czas obowiàzywania

oraz wypowiedzenie

2. Organy si∏ zbrojnych Paƒstwa Przyjmujàcego

udzielajà pomocy organom si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego przy korzystaniu ze Êwiadczeƒ odp∏atnych.

1. Niniejsza umowa wejdzie w ˝ycie w dniu, w którym oba Paƒstwa powiadomià si´ wzajemnie w drodze

wymiany not, ˝e spe∏nione zosta∏y wewn´trzne warunki konieczne dla wejÊcia umowy w ˝ycie. Umowa wejdzie w ˝ycie w dniu otrzymania noty póêniejszej.

Artyku∏ 16

NienaruszalnoÊç przywilejów i immunitetów

dyplomatycznych

Niniejszej umowy nie stosuje si´ wobec osób posiadajàcych status dyplomatyczny bàdê konsularny.

Artyku∏ 17

Rozstrzyganie sporów

Wszelkie spory dotyczàce interpretacji i stosowania niniejszej umowy b´dà rozstrzygane polubownie

na drodze rokowaƒ i nie b´dà przedk∏adane do rozstrzygni´cia ˝adnym stronom trzecim.

2. Niniejsza umowa jest zawarta na czas nieokreÊlony. Mo˝e ona zostaç wypowiedziana w dowolnym terminie w formie pisemnej drogà dyplomatycznà przez

ka˝de z Paƒstw. W takim wypadku wypowiedzenie jest

skuteczne po up∏ywie roku od dnia jego otrzymania.

Sporzàdzono w Warszawie dnia 23 sierpnia 2000 r.

w dwóch egzemplarzach, ka˝dy w j´zykach polskim

i niemieckim, przy czym obydwa teksty majà jednakowà moc.

Z upowa˝nienia Rzàdu

Rzeczypospolitej Polskiej

Z upowa˝nienia Rzàdu

Republiki Federalnej

Niemiec

B. Komorowski

F. Elbe

Za∏àcznik

do Umowy mi´dzy Rzàdem Rzeczypospolitej Polskiej a Rzàdem Republiki Federalnej Niemiec o czasowym

pobycie cz∏onków si∏ zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i cz∏onków si∏ zbrojnych Republiki Federalnej Niemiec

na terytorium drugiego paƒstwa

Postanowienia dotyczàce likwidacji szkód

1. W∏aÊciwe organy

a) Szkody powsta∏e w Niemczech

W∏aÊciwym polskim organem jest Minister

Obrony Narodowej.

W∏aÊciwymi organami niemieckimi sà organy

Administracji Obcià˝eƒ Obronnych krajów

zwiàzkowych.

b) Szkody powsta∏e w Polsce

W∏aÊciwymi polskimi organami sà szefowie wojewódzkich sztabów wojskowych.

W∏aÊciwym organem niemieckim jest Federalny

Urzàd Administracji Wojskowej.

2. Wspó∏praca

a) Odpowiednie polskie i niemieckie organy

wspó∏pracujà ze sobà we wszystkich kwestiach

zwiàzanych z likwidacjà szkód zgodnie z Artyku∏em VIII ust´py (5)—(7) NATO-SOFA.

b) W celu oszacowania znacznych szkód mo˝na

powo∏aç komisj´ sk∏adajàcà si´ z przedstawicieli organów obu Paƒstw.

3. Korespondencja

Korespondencja pomi´dzy w∏aÊciwymi organami

polskimi i niemieckimi prowadzona jest przez ka˝de z Paƒstw w swoim j´zyku.

4. Likwidacja szkód

a) Regulacja przez Paƒstwo Przyjmujàce

Organ Paƒstwa Przyjmujàcego jest w∏aÊciwy

w zakresie przyjmowania i rozpatrywania wniosku o odszkodowanie. Po wp∏yni´ciu wniosku jak

najszybciej przeprowadza on w∏asne dochodzenie w przedmiotowej sprawie. Uznaje on jedynie

takie roszczenie bàdê, w przypadku szkód powsta∏ych poza s∏u˝bà, przyjmuje je do protoko∏u,

które po zakoƒczeniu dochodzenia uwzgl´dniajàcego informacje organu Paƒstwa Wysy∏ajàcego

oraz Êrodki dowodowe jest uzasadnione w myÊl

prawa Paƒstwa Przyjmujàcego,

b) Wspó∏praca organów Paƒstwa Przyjmujàcego

i Wysy∏ajàcego

Organ Paƒstwa Przyjmujàcego przekazuje najszybciej jak to mo˝liwe organowi Paƒstwa Wysy-

∏ajàcego, najpóêniej jednak w ciàgu czterech tygodni, informacje o fakcie nap∏yni´cia wniosku

o odszkodowanie. Informacja powinna zawieraç

sygnatur´ akt organu Paƒstwa Przyjmujàcego,

nazwisko i adres wnioskodawcy, krótki opis, jak

równie˝ miejsce i czas wydarzenia, ˝àdanà kwot´ odszkodowania, rodzaj szkody, ewentualnie

dane osobowe uczestniczàcych w wydarzeniu

cz∏onków si∏ zbrojnych oraz nazw´ uczestniczàcej w wydarzeniu formacji wojskowej. Informacja przesy∏ana jest w dwóch egzemplarzach.

Organ Paƒstwa Wysy∏ajàcego potwierdza organowi Paƒstwa Przyjmujàcego fakt otrzymania informacji, podajàc przy tym sygnatur´ swoich

akt, oraz przesy∏a w ciàgu szeÊciu tygodni od nap∏yni´cia informacji wszystkie dost´pne informacje oraz Êrodki dowodowe. JeÊli organ Paƒstwa Wysy∏ajàcego nie posiada ˝adnych przedmiotowych informacji i Êrodków dowodowych,

przesy∏a organowi Paƒstwa Przyjmujàcego zawiadomienie o ich braku.

Organ Paƒstwa Wysy∏ajàcego informuje ponadto organ Paƒstwa Przyjmujàcego, czy w jego

ocenie dana szkoda zosta∏a spowodowana dzia∏aniem lub zaniechaniem, za które odpowiedzialne sà pod wzgl´dem prawnym si∏y zbrojne

Paƒstwa Wysy∏ajàcego, i (lub) czy nastàpi∏a ona

w zwiàzku z u˝ytkowaniem pojazdu wojskowego, jak równie˝ czy pojazd ten by∏ u˝ytkowany

w sposób dozwolony czy niedozwolony.

Poz. 1750

zwraca si´ on o refundacj´ kosztów do organu

Paƒstwa Wysy∏ajàcego.

O ile w myÊl prawa Paƒstwa Przyjmujàcego odszkodowanie nale˝y wyp∏aciç w formie renty,

renta taka podlega kapitalizacji zgodnie z zasadami obowiàzujàcymi w Paƒstwie Przyjmujàcym. Organ Paƒstwa Wysy∏ajàcego zwraca nale˝nà kwot´ w ciàgu trzech miesi´cy.

d) Postanowienia specjalne dotyczàce likwidacji

szkód powsta∏ych poza s∏u˝bà

Organ Paƒstwa Przyjmujàcego sporzàdza protokó∏ dla organu Paƒstwa Wysy∏ajàcego, który protokó∏ ten bezzw∏ocznie bada i decyduje, czy i w jakiej wysokoÊci odszkodowanie jest uzasadnione.

Organ Paƒstwa Przyjmujàcego oferuje wnioskodawcy w charakterze odszkodowania stosownà

kwot´ — bez uznania obowiàzku prawnego (ex

gratia). Decyzja organu Paƒstwa Wysy∏ajàcego

nie jest przy tym dla niego wià˝àca. Je˝eli wnioskodawca przyjà∏ t´ ofert´ jako ca∏kowite zaspokojenie swojego roszczenia, organ Paƒstwa

Przyjmujàcego dokonuje wyp∏aty.

c) Dokonanie wyp∏aty odszkodowania i zwrot jego

kwoty

Organ Paƒstwa Wysy∏ajàcego zwraca kwot´

w wysokoÊci uznanej przezeƒ za uzasadnionà.

Je˝eli organ Paƒstwa Wysy∏ajàcego nie przeka˝e w ciàgu trzech miesi´cy od otrzymania protoko∏u organu Paƒstwa Przyjmujàcego decyzji

o uznaniu kwoty odszkodowania za uzasadnionà, wyp∏aca on kwot´, na którà wnioskodawca

wyrazi∏ zgod´.

Organ Paƒstwa Przyjmujàcego wyp∏aca kwot´

odszkodowania w swojej walucie. Nast´pnie

Powy˝sze postanowienia nie naruszajà postanowieƒ punktów 4a)—4c).

Po zaznajomieniu si´ z powy˝szà umowà, w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej oÊwiadczam, ˝e

— zosta∏a ona uznana za s∏usznà zarówno w ca∏oÊci, jak i ka˝de z postanowieƒ w niej zawartych,

— jest przyj´ta, ratyfikowana i potwierdzona,

— b´dzie niezmiennie zachowywana.

Na dowód czego wydany zosta∏ akt niniejszy, opatrzony piecz´cià Rzeczypospolitej Polskiej.

Dano w Warszawie dnia 28 grudnia 2001 r.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej: A. KwaÊniewski

L.S.

Prezes Rady Ministrów: L. Miller

1751

OÂWIADCZENIE RZÑDOWE

z dnia 14 marca 2002 r.

w sprawie mocy obowiàzujàcej Umowy mi´dzy Rzàdem Rzeczypospolitej Polskiej a Rzàdem Republiki Federalnej

Niemiec o czasowym pobycie cz∏onków si∏ zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i cz∏onków si∏ zbrojnych Republiki

Federalnej Niemiec na terytorium drugiego paƒstwa, sporzàdzonej w Warszawie dnia 23 sierpnia 2000 r.

Podaje si´ niniejszym do wiadomoÊci, ˝e Umowa

mi´dzy Rzàdem Rzeczypospolitej Polskiej a Rzàdem

Republiki Federalnej Niemiec o czasowym pobycie

cz∏onków si∏ zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

i cz∏onków si∏ zbrojnych Republiki Federalnej Niemiec

na terytorium drugiego paƒstwa, sporzàdzona w Warszawie dnia 23 sierpnia 2000 r., zosta∏a ratyfikowana

przez Prezydenta

28 grudnia 2001 r.

Rzeczypospolitej

Polskiej

dnia

Zgodnie z art. 19 ust. 1 powy˝szej umowy wesz∏a

ona w ˝ycie dnia 17 stycznia 2002 r.

Minister Spraw Zagranicznych: W. Cimoszewicz

Egzemplarze bie˝àce oraz archiwalne mo˝na nabywaç

– w Zak∏adzie Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, ul. Powsiƒska 69/71,

02-903 Warszawa, tel. 694-67-00, 694-60-96 — na podstawie nades∏anego zamówienia (wy∏àcznie sprzeda˝ wysy∏kowa);

– w punktach sprzeda˝y Dziennika Ustaw i Monitora Polskiego w Warszawie (sprzeda˝ wy∏àcznie za gotówk´)

– ul. Powsiƒska 69/71, tel. 694-62-96

– al. Szucha 2/4, tel. 629-61-73 (od 1997 r.)

Reklamacje z powodu niedor´czenia poszczególnych numerów zg∏aszaç nale˝y na piÊmie do Zak∏adu Wydawnictw i Poligrafii

Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa,

do 15 dni po otrzymaniu nast´pnego kolejnego numeru

O wszelkich zmianach nazwy lub adresu prenumeratora prosimy niezw∏ocznie informowaç na piÊmie Zak∏ad Wydawnictw i Poligrafii

Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

Dziennik Ustaw i Monitor Polski dost´pne sà w Internecie pod adresem www.cokprm.gov.pl

Wydawca: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

Redakcja: Rzàdowe Centrum Legislacji — Redakcja Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej

oraz Dziennika Urz´dowego Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”,

Al. Ujazdowskie 1/3, 00-583 Warszawa, tel. 622-66-56

Sk∏ad i kolporta˝: Zak∏ad Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa, tel.: 694-67-50, 694-67-52, 694-64-77; faks 694-62-06, 694-64-77

Bezp∏atna infolinia: 0-800-287-581

www.cokprm.gov.pl

e-mail: dziust@cokprm.gov.pl

Druk w kooperacji: Toruƒskie Zak∏ady Graficzne „ZAPOLEX” Sp. z o.o., ul. gen. Sowiƒskiego 2/4, 87-100 Toruƒ

'8 



 Z\G 



 !

T∏oczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Zak∏adzie Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów,

ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa

Zam. 557/W/S/2002

ISSN 0867-3411

Cena brutto 41,90 z∏