Konwencja o różnorodności biologicznej, sporządzona w Rio de Janeiro dnia 5 czerwca 1992 r.

Warszawa, dnia 6 listopada 2002 r.

Nr 184

TREÂå

Poz.

UMOWA MI¢DZYNARODOWA

1532 — Konwencja o ró˝norodnoÊci biologicznej, sporzàdzona w Rio de Janeiro dnia 5 czerwca

1992 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .11713

1533 — OÊwiadczenie rzàdowe z dnia 8 maja 2002 r. w sprawie mocy obowiàzujàcej Konwencji

o ró˝norodnoÊci biologicznej, sporzàdzonej w Rio de Janeiro dnia 5 czerwca 1992 r.

.11756

1532

KONWENCJA

o ró˝norodnoÊci biologicznej,

sporzàdzona w Rio de Janeiro dnia 5 czerwca 1992 r.

W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

podaje do powszechnej wiadomoÊci

W dniu 5 czerwca 1992 r. zosta∏a sporzàdzona w Rio de Janeiro Konwencja o ró˝norodnoÊci biologicznej,

w nast´pujàcym brzmieniu

stwierdzajàc, ˝e ochrona ró˝norodnoÊci biologicznej jest wspólnà sprawà ludzkoÊci,

Przek∏ad

Konwencja o ró˝norodnoÊci biologicznej

Preambu∏a

Strony niniejszej konwencji,

Êwiadome istotnego znaczenia ró˝norodnoÊci biologicznej oraz ekologicznych, genetycznych, spo∏ecznych, ekonomicznych, naukowych, edukacyjnych, kulturowych, rekreacyjnych i estetycznych wartoÊci ró˝norodnoÊci biologicznej i jej elementów,

Êwiadome równie˝ znaczenia ró˝norodnoÊci biologicznej dla ewolucji oraz dla funkcjonowania systemów podtrzymujàcych ˝ycie w biosferze,

potwierdzajàc, ˝e paƒstwa majà suwerenne prawa

do w∏asnych zasobów biologicznych,

potwierdzajàc równie˝, ˝e paƒstwa sà odpowiedzialne za ochron´ swojej ró˝norodnoÊci biologicznej

oraz za zrównowa˝one u˝ytkowanie w∏asnych zasobów biologicznych,

zaniepokojone faktem, ˝e niektóre dzia∏ania ludzkie w istotny sposób zmniejszajà ró˝norodnoÊç biologicznà,

Êwiadome powszechnej niedostatecznej iloÊci informacji i wiedzy dotyczàcej ró˝norodnoÊci biologicznej oraz pilnej potrzeby rozwijania naukowych, technicznych oraz instytucjonalnych mo˝liwoÊci w celu zro-

zumienia podstaw tego zagadnienia, umo˝liwiajàcego

planowanie i realizowanie odpowiednich dzia∏aƒ,

stwierdzajàc koniecznoÊç przewidywania, zapobiegania oraz zwalczania pierwotnych przyczyn

znacznego zmniejszania si´ lub utraty ró˝norodnoÊci

biologicznej,

stwierdzajàc tak˝e, ˝e w przypadku groêby znacznego zmniejszania lub utraty ró˝norodnoÊci biologicznej brak pe∏nej wiarygodnoÊci naukowej danych

nie powinien byç powodem opóênienia podejmowania dzia∏aƒ majàcych na celu unikni´cie lub zmniejszanie tej groêby,

stwierdzajàc ponadto, ˝e podstawowym wymogiem dla ochrony ró˝norodnoÊci biologicznej jest

ochrona ekosystemów i naturalnych Êrodowisk in-situ

oraz utrzymanie i restytucja zdolnych do ˝ycia populacji gatunków w ich naturalnych Êrodowiskach;

stwierdzajàc ponadto, ˝e dzia∏ania ex-situ, podejmowane zw∏aszcza na obszarze kraju pochodzenia danych gatunków odgrywajà tak˝e znaczàcà rol´,

uznajàc Êcis∏à i tradycyjnà zale˝noÊç od zasobów

biologicznych wielu tubylczych i lokalnych spo∏ecznoÊci prowadzàcych tradycyjny tryb ˝ycia oraz potrzeb´

sprawiedliwego podzia∏u korzyÊci wynikajàcych z wykorzystania tradycyjnej wiedzy, innowacji i praktyk

zwiàzanych z ochronà ró˝norodnoÊci biologicznej oraz

zrównowa˝onego u˝ytkowania jej elementów,

uznajàc tak˝e donios∏à rol´, jakà odgrywajà kobiety w ochronie i zrównowa˝onym u˝ytkowaniu ró˝norodnoÊci biologicznej oraz potwierdzajàc potrzeb´ pe∏nego udzia∏u kobiet na wszystkich szczeblach procesu

podejmowania i wdra˝ania decyzji dotyczàcych ochrony ró˝norodnoÊci biologicznej,

podkreÊlajàc znaczenie oraz potrzeb´ wspierania

mi´dzynarodowej, regionalnej i globalnej wspó∏pracy

pomi´dzy paƒstwami i organizacjami mi´dzyrzàdowymi oraz pozarzàdowymi na rzecz ochrony ró˝norodnoÊci biologicznej i zrównowa˝onego u˝ytkowania jej elementów,

przyznajàc, ˝e zapewnienie nowych i dodatkowych

Êrodków finansowych oraz odpowiedniego dost´pu

do w∏aÊciwych technologii mo˝e zasadniczo zmieniç

zró˝nicowanie Êwiatowych mo˝liwoÊci przeciwdzia∏ania utracie ró˝norodnoÊci biologicznej,

przyznajàc ponadto, ˝e niezb´dne sà przepisy

szczególne na rzecz paƒstw rozwijajàcych si´, w tym

zapewnienie nowych i dodatkowych Êrodków finansowych oraz odpowiedniego dost´pu do w∏aÊciwych

technologii,

Poz. 1532

Êwiadome faktu, ˝e ochrona oraz zrównowa˝one

u˝ytkowanie ró˝norodnoÊci biologicznej majà kluczowe znaczenie dla wy˝ywienia i zaspokojenia zdrowotnych oraz innych potrzeb wzrastajàcej populacji ludzkiej na Êwiecie i ˝e w tym celu niezb´dny jest dost´p

i podzia∏ zasobów genetycznych i technologicznych,

uznajàc, ˝e ochrona i zrównowa˝one u˝ytkowanie

ró˝norodnoÊci biologicznej umocni przyjazne stosunki

pomi´dzy paƒstwami i przyczyni si´ do pokoju na

Êwiecie,

pragnàc wzmocniç i uzupe∏niç istniejàce mi´dzynarodowe porozumienia dotyczàce ochrony ró˝norodnoÊci biologicznej i zrównowa˝onego u˝ytkowania jej elementów oraz

zdecydowane chroniç i u˝ytkowaç w zrównowa˝ony sposób ró˝norodnoÊç biologicznà w interesie obecnych i przysz∏ych pokoleƒ,

uzgodni∏y, co nast´puje

Artyku∏ 1

Cele

Celami niniejszej konwencji, realizowanymi zgodnie

z jej odpowiednimi postanowieniami, jest ochrona ró˝norodnoÊci biologicznej, zrównowa˝one u˝ytkowanie

jej elementów oraz uczciwy i sprawiedliwy podzia∏ korzyÊci wynikajàcych z wykorzystywania zasobów genetycznych, w tym przez odpowiedni dost´p do zasobów

genetycznych i odpowiedni transfer w∏aÊciwych technologii, z uwzgl´dnieniem wszystkich praw do tych zasobów i technologii, a tak˝e odpowiednie finansowanie.

Artyku∏ 2

Definicje

Dla celów niniejszej konwencji

„Ró˝norodnoÊç biologiczna” — oznacza zró˝nicowanie wszystkich ˝ywych organizmów pochodzàcych,

inter alia, z ekosystemów làdowych, morskich i innych wodnych ekosystemów oraz zespo∏ów ekologicznych, których sà one cz´Êcià. Dotyczy to ró˝norodnoÊci w obr´bie gatunku, pomi´dzy gatunkami

oraz ekosystemami.

„Zasoby biologiczne” — obejmujà zasoby genetyczne,

organizmy i ich cz´Êci, populacje i jakiekolwiek inne ˝ywe elementy ekosystemu, które faktycznie lub potencjalnie mogà byç wykorzystywane lub stanowiç mogà

wartoÊç dla ludzkoÊci.

uznajàc, w tym wzgl´dzie, specyficzne warunki

paƒstw najs∏abiej rozwini´tych oraz ma∏ych paƒstw

wyspiarskich,

,,Biotechnologia” — oznacza ka˝de rozwiàzanie technologiczne, które wykorzystuje systemy biologiczne,

˝ywe organizmy lub ich pochodne do wytworzenia lub

modyfikowania produktów lub procesów.

przyznajàc, ˝e istnieje potrzeba znacznych inwestycji na rzecz zachowania ró˝norodnoÊci biologicznej

oraz ˝e oczekuje si´, i˝ inwestycje te przyniosà wiele

ekologicznych, ekonomicznych i spo∏ecznych korzyÊci,

„Kraj pochodzenia zasobów genetycznych” — oznacza

kraj, który posiada te zasoby genetyczne w warunkach

in-situ.

uznajàc, ˝e rozwój gospodarczy i spo∏eczny oraz likwidacja ubóstwa sà g∏ównymi i podstawowymi priorytetami paƒstw rozwijajàcych si´,

„Kraj dostarczajàcy zasoby genetyczne” — oznacza

kraj dostarczajàcy zasoby genetyczne ze êróde∏ in-situ,

zarówno populacji gatunków dzikich, jak i udomowio-

nych, lub ze êróde∏ ex-situ, które mogà, ale nie muszà

pochodziç z tego kraju.

„Udomowione lub hodowlane gatunki” — oznaczajà

gatunki, na których proces ewolucyjny wywiera∏ wp∏yw

cz∏owiek w celu zaspokojenia swoich potrzeb.

„Ekosystem” — oznacza dynamiczne zgrupowanie roÊlin, zwierzàt, mikroorganizmów oraz ich nieo˝ywione

Êrodowisko wspólnie tworzàce jednostk´ funkcjonalnà.

„Ochrona ex-situ” — oznacza ochron´ sk∏adników ró˝norodnoÊci biologicznej poza ich naturalnymi siedliskami.

„Materia∏ genetyczny” — oznacza jakikolwiek materia∏

roÊlinny, zwierz´cy, mikrobiologiczny lub innego pochodzenia, zawierajàcy funkcjonalne jednostki dziedzicznoÊci.

„Zasoby genetyczne” — oznaczajà materia∏ genetyczny posiadajàcy faktycznà lub potencjalnà wartoÊç.

„Siedlisko” — oznacza miejsce lub typ miejsca, w którym organizm lub populacja wyst´puje w sposób naturalny.

„Warunki in-situ” — oznaczajà warunki, w których zasoby genetyczne wyst´pujà w ekosystemach lub naturalnych siedliskach, a w przypadku gatunków udomowionych lub hodowlanych, w otoczeniu, w którym rozwin´∏y swoje charakterystyczne w∏aÊciwoÊci.

„Ochrona in-situ” — oznacza ochron´ ekosystemów

i naturalnych siedlisk oraz utrzymanie i restytucj´ zdolnych do ˝ycia populacji gatunków w ich naturalnym

Êrodowisku, a w przypadku gatunków udomowionych

lub hodowlanych, w Êrodowisku, w którym rozwin´∏y

swoje charakterystyczne w∏aÊciwoÊci.

„Obszar chroniony” — oznacza obszar okreÊlony geograficznie, który jest wyznaczony, obj´ty odpowiednimi regulacjami i zarzàdzany dla osiàgni´cia okreÊlonych celów zwiàzanych z ochronà.

„Regionalna organizacja integracji gospodarczej” —

oznacza organizacj´ utworzonà przez suwerenne paƒstwa danego regionu, które przekaza∏y jej kompetencje w sprawach obj´tych niniejszà konwencjà i odpowiednio upowa˝ni∏y jà, zgodnie z ich wewn´trznymi

procedurami, do podpisania, ratyfikowania, przyj´cia, zatwierdzenia lub przystàpienia do niniejszej konwencji.

„Zrównowa˝one u˝ytkowanie” — oznacza u˝ytkowanie

elementów ró˝norodnoÊci biologicznej w taki sposób

i z takà intensywnoÊcià, ˝eby nie prowadzi∏o ono do jej

zmniejszenia w d∏ugim czasie i tym samym pozwoli∏o

utrzymaç jej potencja∏ w stanie odpowiadajàcym potrzebom i aspiracjom obecnych oraz przysz∏ych pokoleƒ.

„Technologia” — obejmuje biotechnologi´.

Artyku∏ 3

Zasady

Zgodnie z Kartà Narodów Zjednoczonych oraz zasadami prawa mi´dzynarodowego, paƒstwa majà suwerenne prawo wykorzystywania swoich w∏asnych zasobów zgodnie z w∏asnà politykà w zakresie Êrodowiska oraz ponoszà odpowiedzialnoÊç za zapewnienie, ˝e

Poz. 1532

dzia∏alnoÊç w ramach ich jurysdykcji lub kontroli nie

powoduje szkody w Êrodowisku innych paƒstw lub na

obszarach znajdujàcych si´ poza jurysdykcjà krajowà.

Artyku∏ 4

Zakres jurysdykcji

Z zastrze˝eniem praw innych paƒstw i je˝eli niniejsza konwencja w wyraêny sposób nie przewiduje inaczej, postanowienia niniejszej konwencji majà zastosowanie dla ka˝dej Umawiajàcej si´ Strony

(a) w przypadku elementów ró˝norodnoÊci biologicznej — na obszarze znajdujàcym si´ w granicach

krajowej jurysdykcji, oraz

(b) w przypadku procesów i dzia∏aƒ, niezale˝nie od

tego, gdzie wystàpià ich skutki, prowadzonych

pod jej jurysdykcjà lub kontrolà, na obszarach

obj´tych jej jurysdykcjà krajowà lub le˝àcych

poza jej granicami.

Artyku∏ 5

Wspó∏praca

Ka˝da z Umawiajàcych si´ Stron, w miar´ mo˝liwoÊci i potrzeby, wspó∏pracuje z innymi Umawiajàcymi

si´ Stronami, bezpoÊrednio lub w razie potrzeby przez

kompetentne organizacje mi´dzynarodowe, w zakresie

obszarów znajdujàcych si´ poza jurysdykcjà krajowà

oraz w innych sprawach b´dàcych przedmiotem ich

wspólnego zainteresowania na rzecz ochrony ró˝norodnoÊci biologicznej i zrównowa˝onego u˝ytkowania

jej elementów.

Artyku∏ 6

Ogólne dzia∏ania na rzecz ochrony i zrównowa˝onego

u˝ytkowania ró˝norodnoÊci biologicznej

Ka˝da Umawiajàca si´ Strona, zgodnie ze swoimi

szczególnymi warunkami i mo˝liwoÊciami

(a) opracowuje krajowe strategie, plany lub programy

dotyczàce ochrony i zrównowa˝onego u˝ytkowania ró˝norodnoÊci biologicznej bàdê dostosowuje

w tym celu istniejàce strategie, plany lub programy, które odzwierciedlajà, inter alia, dzia∏ania

przewidziane w niniejszej konwencji, w∏aÊciwe dla

danej Umawiajàcej si´ Strony, oraz

(b) w∏àcza, w miar´ mo˝liwoÊci i potrzeby, ochron´

i zrównowa˝one u˝ytkowanie ró˝norodnoÊci biologicznej do odpowiednich sektorowych i mi´dzysektorowych planów, programów i polityk.

Artyku∏ 7

Identyfikacja i monitoring

Ka˝da Umawiajàca si´ Strona, w miar´ mo˝liwoÊci

i potrzeby, w szczególnoÊci dla celów artyku∏ów od 8

do 10

(a) identyfikuje elementy ró˝norodnoÊci biologicznej

istotne dla jej ochrony i zrównowa˝onego u˝ytkowania, z uwzgl´dnieniem przyk∏adowej listy kategorii wymienionych w za∏àczniku I;

(b) monitoruje, poprzez pobieranie próbek lub innymi

metodami, elementy ró˝norodnoÊci biologicznej

zidentyfikowane stosownie do litery (a),

z uwzgl´dnieniem tych elementów, które wymagajà pilnych dzia∏aƒ ochronnych oraz majà najwi´kszà potencjalnà wartoÊç dla zrównowa˝onego u˝ytkowania;

(c) identyfikuje procesy i kategorie dzia∏aƒ, które majà

lub mogà mieç znaczny negatywny wp∏yw na

ochron´ i zrównowa˝one u˝ytkowanie ró˝norodnoÊci biologicznej, oraz monitoruje ich skutki przez pobieranie próbek lub za pomocà innych technik, oraz

(d) gromadzi i opracowuje, za pomocà ka˝dego systemu, wyniki identyfikacji i monitoringu uzyskane

stosownie do liter (a), (b) i (c).

Artyku∏ 8

Ochrona in-situ

Ka˝da Umawiajàca si´ Strona, w miar´ mo˝liwoÊci

i potrzeb

(a) ustanawia system obszarów chronionych lub obszarów, na których muszà byç podj´te specjalne

dzia∏ania w celu ochrony ró˝norodnoÊci biologicznej;

(b) opracowuje w miar´ potrzeby zalecenia dotyczàce wyznaczania, ustanawiania i zarzàdzania obszarami chronionymi lub obszarami, na których

nale˝y podjàç szczególne dzia∏ania w celu ochrony ró˝norodnoÊci biologicznej;

(c) obejmuje odpowiednimi regulacjami i zarzàdza

zasobami biologicznymi wa˝nymi dla zachowania ró˝norodnoÊci biologicznej zarówno na obszarach obj´tych ochronà, jak i poza ich granicami, majàc na wzgl´dzie zapewnienie ochrony tych

zasobów i zrównowa˝one ich u˝ytkowanie;

(d) wspiera ochron´ ekosystemów i naturalnych siedlisk oraz utrzymanie zdolnych do ˝ycia populacji

gatunków w ich naturalnym otoczeniu;

(e) wspiera z punktu widzenia Êrodowiska racjonalny

i zrównowa˝ony rozwój na obszarach sàsiadujàcych z obszarami chronionymi, majàc na uwadze

wzmocnienie ochrony tych obszarów;

(f) odtwarza i przywraca do stanu poprzedniego ekosystemy, które uleg∏y degradacji, oraz popiera restytucj´ zagro˝onych gatunków, inter alia, poprzez opracowanie i wprowadzenie w ˝ycie odpowiednich planów lub innych strategii zarzàdzania;

(g) ustanawia lub utrzymuje Êrodki umo˝liwiajàce regulowanie, zarzàdzanie lub kontrol´ ryzyka zwiàzanego z u˝ytkowaniem i uwalnianiem ˝ywych,

zmodyfikowanych biotechnologicznie organizmów, które mogà negatywnie oddzia∏ywaç na

Êrodowisko i wp∏ywaç na ochron´ oraz zrównowa˝one u˝ytkowanie ró˝norodnoÊci biologicznej,

bioràc tak˝e pod uwag´ zagro˝enia dla ludzkiego

zdrowia;

(h) zapobiega wprowadzaniu, kontroluje lub t´pi te

obce gatunki, które zagra˝ajà ekosystemom, siedliskom lub gatunkom;

(i) dà˝y do zapewnienia niezb´dnych warunków

umo˝liwiajàcych zharmonizowanie stosowanych

praktyk u˝ytkowania ró˝norodnoÊci biologicznej

Poz. 1532

z zasadami jej ochrony i zrównowa˝onym u˝ytkowaniem jej elementów;

(j) stosownie do swojego ustawodawstwa krajowego respektuje, chroni i utrzymuje wiedz´, innowacje oraz praktyki stosowane przez tubylcze i lokalne spo∏ecznoÊci, prowadzàce tradycyjny tryb ˝ycia sprzyjajàcy ochronie i zrównowa˝onemu u˝ytkowaniu ró˝norodnoÊci biologicznej oraz wspiera

ich szersze stosowanie za zgodà i przy udziale

osób, które dysponujà takà wiedzà, stosujà innowacje i praktyki, oraz zach´ca do równego podzia∏u korzyÊci p∏ynàcych z wykorzystania tej wiedzy,

innowacji i praktyk;

(k) opracowuje lub utrzymuje niezb´dne regulacje

prawne i/ lub inne przepisy dotyczàce ochrony zagro˝onych gatunków i populacji;

(l) reguluje lub zarzàdza odpowiednimi procesami

i kategoriami dzia∏aƒ w przypadku, gdy stosownie

do artyku∏u 7 zostanie stwierdzony istotny negatywny wp∏yw na ró˝norodnoÊç biologicznà;

(m) wspó∏pracuje przy zapewnianiu finansowej i innej

pomocy na rzecz ochrony in-situ okreÊlonej powy˝ej w literach (a) do (l), w szczególnoÊci dla

paƒstw rozwijajàcych si´.

Artyku∏ 9

Ochrona ex-situ

Umawiajàca si´ Strona, w miar´ mo˝liwoÊci i potrzeb, przede wszystkim w celu rozszerzenia dzia∏aƒ

in-situ

(a) podejmuje dzia∏ania dla ochrony ex-situ elementów ró˝norodnoÊci biologicznej, najlepiej w kraju

pochodzenia takich elementów;

(b) ustanawia i utrzymuje Êrodki u∏atwiajàce ochron´

ex situ oraz dla badaƒ nad roÊlinami, zwierz´tami

i mikroorganizmami, najlepiej w kraju pochodzenia zasobów genetycznych;

(c) przyjmuje Êrodki majàce na celu restytucj´ i odtworzenie zagro˝onych gatunków oraz ich ponowne wprowadzenie do ich naturalnych siedlisk przy

zachowaniu odpowiednich warunków;

(d) reguluje i kieruje pozyskiwaniem zasobów biologicznych z naturalnych siedlisk dla ochrony ex-situ w taki sposób, aby nie zagra˝a∏o ono ekosystemom i populacjom gatunków in-situ, z wyjàtkiem

sytuacji, w których specjalne tymczasowe dzia∏ania ex-situ sà niezb´dne zgodnie z literà (c);

(e) wspó∏pracuje przy zapewnieniu finansowej i innej

pomocy dla ochrony ex-situ okreÊlonej powy˝ej

w literach od (a) do (d) oraz przy ustanowieniu

i utrzymaniu Êrodków u∏atwiajàcych ochron´ ex-situ w krajach rozwijajàcych si´.

Artyku∏ 10

Zrównowa˝one u˝ytkowanie elementów

ró˝norodnoÊci biologicznej

Ka˝da Umawiajàca si´ Strona, w miar´ mo˝liwoÊci

i potrzeb

(a) w∏àcza problematyk´ ochrony i zrównowa˝onego

u˝ytkowania zasobów biologicznych w proces podejmowania decyzji na szczeblu krajowym;

(b) stosuje Êrodki dotyczàce wykorzystania zasobów

biologicznych w celu unikni´cia lub zmniejszenia

negatywnego wp∏ywu na ró˝norodnoÊç biologicznà;

(c) chroni i zach´ca do zwyczajowego wykorzystywania zasobów biologicznych, zgodnie z tradycyjnymi praktykami kulturowymi, które odpowiadajà

wymogom ochrony i zrównowa˝onego u˝ytkowania;

(d) udziela pomocy spo∏ecznoÊciom lokalnym w opracowywaniu i stosowaniu dzia∏aƒ naprawczych na

obszarach zdegradowanych, gdzie ró˝norodnoÊç

biologiczna zosta∏a zmniejszona, oraz

(e) zach´ca do wspó∏pracy pomi´dzy swoimi organami rzàdowymi a swoim sektorem prywatnym

w opracowywaniu metod sprzyjajàcych zrównowa˝onemu u˝ytkowaniu zasobów biologicznych.

Artyku∏ 11

Ârodki stymulujàce

Ka˝da Umawiajàca si´ Strona, w miar´ mo˝liwoÊci

i potrzeb, podejmuje dzia∏ania ekonomiczne i spo∏eczne, które odgrywajà rol´ Êrodków stymulujàcych dla

ochrony i zrównowa˝onego u˝ytkowania elementów

ró˝norodnoÊci biologicznej.

Artyku∏ 12

Badania naukowe i szkolenie

Umawiajàce si´ Strony, bioràc pod uwag´ szczególne potrzeby paƒstw rozwijajàcych si´

(a) ustanawiajà i realizujà programy naukowego

i technicznego nauczania i szkolenia w zakresie

dzia∏aƒ s∏u˝àcych identyfikacji, ochronie i zrównowa˝onemu u˝ytkowaniu ró˝norodnoÊci biologicznej i jej elementów, a tak˝e udzielajà pomocy w takim nauczaniu i szkoleniu, na szczególne potrzeby

paƒstw rozwijajàcych si´;

(b) wspierajà i zach´cajà do prowadzenia badaƒ naukowych, które przyczyniajà si´ do ochrony i zrównowa˝onego u˝ytkowania ró˝norodnoÊci biologicznej oraz popierajà, w szczególnoÊci w paƒstwach rozwijajàcych si´, inter alia, zgodnie z decyzjami podj´tymi przez Konferencj´ Stron na

podstawie zaleceƒ Pomocniczego Organu Doradczego do Spraw Naukowych, Technicznych i Technologicznych, oraz

(c) stosownie do postanowieƒ artyku∏ów 16, 18 i 20

popierajà i wspó∏pracujà w zakresie wykorzystania

post´pu naukowego osiàgni´tego w badaniach

nad ró˝norodnoÊcià biologicznà dla rozwoju metod ochrony i zrównowa˝onego u˝ytkowania zasobów biologicznych.

Artyku∏ 13

Edukacja i ÊwiadomoÊç spo∏eczna

Umawiajàce si´ Strony

(a) wspierajà i zach´cajà do zrozumienia znaczenia

ochrony ró˝norodnoÊci biologicznej i niezb´dnych

Poz. 1532

dzia∏aƒ w zakresie jej ochrony, jak równie˝ propagowania tego zagadnienia za pomocà Êrodków

masowego przekazu i programów edukacyjnych,

oraz

(b) wspó∏pracujà, w miar´ potrzeby, z innymi paƒstwami i organizacjami mi´dzynarodowymi, w zakresie rozwoju programów edukacyjnych oraz

kszta∏tujàcych ÊwiadomoÊç spo∏ecznà z poszanowaniem ochrony i zrównowa˝onego u˝ytkowania

ró˝norodnoÊci biologicznej.

Artyku∏ 14

Ocena oddzia∏ywania i zmniejszanie

negatywnych oddzia∏ywaƒ

1. Ka˝da Umawiajàca si´ Strona, w miar´ mo˝liwoÊci

i potrzeb

(a) wprowadza odpowiednie procedury wymagajàce wykonania oceny oddzia∏ywania na Êrodowisko proponowanych projektów, które mogà

mieç istotne negatywne skutki dla ró˝norodnoÊci biologicznej, w celu unikni´cia lub zmniejszenia takich skutków, oraz tam, gdzie to jest

w∏aÊciwe, pozwala na udzia∏ spo∏ecznoÊci

w tych procedurach;

(b) wprowadza odpowiednie uregulowania dla zapewnienia, ˝e Êrodowiskowe konsekwencje jej

programów i polityk, które mogà mieç znaczàco negatywne oddzia∏ywanie na ró˝norodnoÊç

biologicznà, sà w sposób nale˝yty brane pod

uwag´;

(c) popiera, na zasadzie wzajemnoÊci, notyfikowanie, wymian´ informacji oraz konsultacje na temat dzia∏aƒ w ramach jej jurysdykcji lub kontroli, które mogà mieç istotne negatywne skutki dla

ró˝norodnoÊci biologicznej w innych paƒstwach lub na obszarach znajdujàcych si´ poza

granicami jurysdykcji krajowej, poprzez zach´canie do zawierania, w razie potrzeby, odpowiednich dwustronnych, regionalnych lub wielostronnych porozumieƒ;

(d) w przypadku bliskiego lub powa˝nego niebezpieczeƒstwa bàdê szkody, powstajàcych pod jej

jurysdykcjà lub kontrolà dla ró˝norodnoÊci biologicznej na obszarze znajdujàcym si´ pod jurysdykcjà innych paƒstw lub na obszarach poza

granicami jurysdykcji krajowej, powiadamia

niezw∏ocznie potencjalnie zagro˝one paƒstwa

o takim niebezpieczeƒstwie lub szkodzie, a tak˝e inicjuje dzia∏anie w celu zapobie˝enia lub

zmniejszenia tego niebezpieczeƒstwa lub szkody oraz

(e) popiera uregulowania krajowe umo˝liwiajàce

szybkie reagowanie na dzia∏ania lub zdarzenia

spowodowane zarówno przyczynami naturalnymi lub w inny sposób, które stanowià powa˝ne

i bliskie niebezpieczeƒstwo dla ró˝norodnoÊci

biologicznej, oraz zach´ca do wspó∏pracy mi´dzynarodowej majàcej na celu uzupe∏nienie tych

uregulowaƒ krajowych oraz, w razie potrzeby,

w uzgodnieniu z innymi zainteresowanymi paƒstwami lub regionalnymi organizacjami integracji gospodarczej, ustanawia wspólne plany post´powania w przypadkach nadzwyczajnych.

2. Konferencja Stron rozpatruje, na podstawie przeprowadzonych badaƒ, kwesti´ odpowiedzialnoÊci

i wyrównywania strat, w tym przywracania do stanu poprzedniego i odszkodowania za szkody wyrzàdzone ró˝norodnoÊci biologicznej, z wyjàtkiem

przypadku, gdy taka odpowiedzialnoÊç jest wy∏àcznie sprawà wewn´trznà.

Artyku∏ 15

Dost´p do zasobów genetycznych

1. Uznajàc suwerenne prawa paƒstw do ich zasobów

naturalnych, uprawnienie do okreÊlenia dost´pu

do zasobów genetycznych nale˝y do rzàdów

paƒstw oraz podlega ustawodawstwu krajowemu.

2. Ka˝da Umawiajàca si´ Strona dà˝y do stworzenia

warunków u∏atwiajàcych innym Umawiajàcym si´

Stronom dost´p do zasobów genetycznych w celu

u˝ytkowania ich w sposób racjonalny z punktu widzenia Êrodowiska oraz nie wprowadza ˝adnych

ograniczeƒ, które by∏yby sprzeczne z celami niniejszej konwencji.

3. Dla celów niniejszej konwencji za zasoby genetyczne dostarczane przez Umawiajàcà si´ Stron´, o których mowa w niniejszym artykule oraz w artyku∏ach 16 i 19, uwa˝a si´ wy∏àcznie zasoby dostarczane przez Umawiajàce si´ Strony, które sà krajami

pochodzenia tych zasobów, lub przez Strony, które

pozyska∏y zasoby genetyczne zgodnie z niniejszà

konwencjà.

4. Dost´p do zasobów genetycznych, o ile zostanie

przyznany, odbywa si´ na wzajemnie uzgodnionych warunkach oraz zgodnie z postanowieniami

niniejszego artyku∏u.

5. Dost´p do zasobów genetycznych wymaga uzyskania uprzedniej zgody od Umawiajàcej si´ Strony dostarczajàcej te zasoby, chyba ˝e Strona ta

zdecyduje inaczej.

6. Ka˝da Umawiajàca si´ Strona dà˝y do rozwijania

i prowadzenia badaƒ naukowych opartych na zasobach genetycznych dostarczanych przez inne Umawiajàce si´ Strony, przy pe∏nym udziale tych Stron

oraz w miar´ mo˝liwoÊci na ich terytorium.

7. Ka˝da Umawiajàca si´ Strona podejmuje odpowiednie ustawodawcze, administracyjne lub polityczne dzia∏ania zgodnie z artyku∏ami 16 i 19 oraz,

w razie potrzeby, poprzez mechanizm finansowy

utworzony na podstawie artyku∏ów 20 i 21, majàc

na celu sprawiedliwy i równy dost´p do wyników

badaƒ i rozwoju oraz korzyÊci wynikajàcych z komercyjnego lub innego wykorzystania zasobów

genetycznych z paƒstwem dostarczajàcym takie

zasoby. Podzia∏ ten dokonywany jest na wzajemnie

uzgodnionych warunkach.

Artyku∏ 16

Dost´p do technologii oraz jej transfer

1. Ka˝da Umawiajàca si´ Strona uznajàc, ˝e technologia obejmuje biotechnologi´ oraz ˝e zarówno dost´p do technologii, jak i jej transfer pomi´dzy

Umawiajàcymi si´ Stronami stanowià podstawowe warunki osiàgni´cia celów niniejszej konwencji, zobowiàzuje si´, zgodnie z postanowieniami

Poz. 1532

niniejszego artyku∏u, zapewniç i/lub u∏atwiç innym

Umawiajàcym si´ Stronom dost´p i transfer tych

technologii, które majà istotne znaczenie dla

ochrony i zrównowa˝onego u˝ytkowania ró˝norodnoÊci biologicznej lub wykorzystujà zasoby genetyczne i nie powodujà znacznych szkód dla Êrodowiska.

2. Dost´p do technologii oraz jej transfer, o którym

mowa w ust´pie 1, do paƒstw rozwijajàcych si´ sà

zapewnione i/lub u∏atwione na sprawiedliwych

i jak najbardziej korzystnych warunkach, w tym na

warunkach preferencyjnych lub koncesji, jeÊli

Strony wyrazi∏y na to zgod´, a w razie potrzeby,

zgodnie z mechanizmem finansowym utworzonym na podstawie artyku∏ów 20 i 21. W przypadku

technologii b´dàcych przedmiotem patentów lub

innych praw w∏asnoÊci intelektualnej taki dost´p

i transfer odbywa si´ na warunkach zapewniajàcych ich odpowiednià i skutecznà ochron´, zgodnie z prawami w∏asnoÊci intelektualnej. Stosowanie niniejszego ust´pu jest zgodne z postanowieniami ust´pów 3, 4 i 5.

3. Ka˝da Umawiajàca si´ Strona podejmuje odpowiednie ustawodawcze, administracyjne lub polityczne dzia∏ania gwarantujàce Umawiajàcym si´

Stronom, w szczególnoÊci paƒstwom rozwijajàcym si´, które dostarczajà zasoby genetyczne, dost´p do technologii opartych na wykorzystaniu zasobów genetycznych na wzajemnie uzgodnionych

warunkach, w tym technologii chronionej patentami i innymi prawami w∏asnoÊci intelektualnej,

a w razie potrzeby na podstawie postanowieƒ artyku∏ów 20 i 21 i zgodnie z prawem mi´dzynarodowym oraz stosownie do ust´pów 4 i 5; dotyczy to

równie˝ transferu takiej technologii.

4. Ka˝da Umawiajàca si´ Strona podejmuje odpowiednie ustawodawcze, administracyjne lub polityczne dzia∏ania, które zach´cajà sektor prywatny do

u∏atwiania dost´pu do technologii, jej transferu

i wspólnych przedsi´wzi´ç w zakresie rozwoju technologii, o których mowa w ust´pie 1. Dzia∏ania takie

przynoszà korzyÊci zarówno instytucjom rzàdowym,

jak równie˝ sektorowi prywatnemu w paƒstwach

rozwijajàcych si´ i sà zgodne z ust´pami 1, 2 i 3.

5. Umawiajàce si´ Strony, uznajàc fakt, ˝e patenty

oraz inne prawa w∏asnoÊci intelektualnej mogà wywieraç wp∏yw na wdra˝anie niniejszej konwencji,

wspó∏pracujà ze sobà w tej dziedzinie, zgodnie

z ustawodawstwem krajowym i prawem mi´dzynarodowym w celu zapewnienia, aby prawa te

wspiera∏y cele niniejszej konwencji i nie by∏y

sprzeczne z nimi.

Artyku∏ 17

Wymiana informacji

1. Umawiajàce si´ Strony u∏atwiajà wymian´ informacji pochodzàcych z ogólnie dost´pnych êróde∏

dotyczàcych ochrony i zrównowa˝onego u˝ytkowania ró˝norodnoÊci biologicznej z uwzgl´dnieniem szczególnych potrzeb paƒstw rozwijajàcych

si´.

2. Taka wymiana informacji obejmuje wymian´ wyników badaƒ technicznych, naukowych i spo∏eczno-ekonomicznych, jak równie˝ informacji doty-

czàcych szkoleƒ i programów badawczych, wiedzy

specjalistycznej, wiedzy tradycyjnej i tubylczej jako

takich oraz w po∏àczeniu z technologiami, o których mowa w artykule 16 ust´p 1. Tam, gdzie jest

to mo˝liwe, dotyczy to tak˝e rozpowszechniania

tych informacji.

Artyku∏ 18

Wspó∏praca techniczna i naukowa

1. Umawiajàce si´ Strony wspierajà mi´dzynarodowà wspó∏prac´ technicznà i naukowà w dziedzinie

ochrony i zrównowa˝onego u˝ytkowania ró˝norodnoÊci biologicznej, w razie potrzeby, przez odpowiednie instytucje mi´dzynarodowe i paƒstwowe.

2. Ka˝da Umawiajàca si´ Strona wspiera wspó∏prac´

technicznà i naukowà z innymi Umawiajàcymi si´

Stronami, w szczególnoÊci z krajami rozwijajàcymi

si´, przy wdra˝aniu niniejszej konwencji, inter alia,

poprzez opracowywanie i wdra˝anie narodowych

polityk. Popierajàc takà wspó∏prac´, szczególnà

uwag´ nale˝y zwróciç na rozwijanie i umacnianie

krajowych mo˝liwoÊci przez rozwój zasobów ludzkich oraz tworzenie instytucji.

3. Konferencja Stron na swoim pierwszym posiedzeniu okreÊla sposób funkcjonowania mechanizmu

wymiany informacji majàcego na celu wspomaganie i u∏atwianie wspó∏pracy technicznej i naukowej.

4. Umawiajàce si´ Strony, zgodnie z krajowym ustawodawstwem i politykà, promujà i rozwijajà metody wspó∏pracy w zakresie rozwoju i wykorzystania

technologii, w tym technologii tubylczych i tradycyjnych, stosownie do celów niniejszej konwencji.

W tym celu Umawiajàce si´ Strony promujà tak˝e

wspó∏prac´ w zakresie szkolenia personelu i wymiany specjalistów.

5. Umawiajàce si´ Strony, na podstawie wzajemnego porozumienia, popierajà tworzenie wspólnych programów badawczych oraz wspólnych

przedsi´wzi´ç majàcych na celu rozwój technologii s∏u˝àcych realizacji celów niniejszej konwencji.

Artyku∏ 19

Przenoszenie biotechnologii oraz podzia∏ korzyÊci

1. Ka˝da Umawiajàca si´ Strona podejmuje odpowiednie ustawodawcze, administracyjne lub polityczne dzia∏ania w celu zapewnienia efektywnego

udzia∏u w badaniach biotechnologicznych tych

Umawiajàcych si´ Stron, szczególnie paƒstw rozwijajàcych si´, które dostarczajà zasoby genetyczne do tych badaƒ. Tam, gdzie to jest mo˝liwe, badania prowadzone sà na terytorium tych Umawiajàcych si´ Stron.

2. Ka˝da Umawiajàca si´ Strona podejmuje wszelkie

mo˝liwe dzia∏ania w celu promowania i udzielania

priorytetowego dost´pu Umawiajàcym si´ Stronom, szczególnie paƒstwom rozwijajàcym si´, do

wyników i korzyÊci p∏ynàcych z biotechnologii

opartych na wykorzystaniu zasobów genetycznych dostarczanych przez te Umawiajàce si´ Stro-

Poz. 1532

ny. Taki dost´p oparty jest na sprawiedliwych

i s∏usznych zasadach oraz odbywa si´ na wzajemnie uzgodnionych warunkach.

3. Strony rozwa˝ajà potrzeb´ sporzàdzenia oraz za∏o˝enia protoko∏u okreÊlajàcego odpowiednie procedury, a zw∏aszcza dotyczàce uzyskiwania uprzedniej zgody w sprawie bezpiecznego przemieszczania, przekazywania i wykorzystania wszystkich ˝ywych organizmów zmodyfikowanych w rezultacie

biotechnologii, które mogà wywieraç negatywny

wp∏yw na ochron´ i zrównowa˝one u˝ytkowanie

ró˝norodnoÊci biologicznej.

4. Ka˝da Umawiajàca si´ Strona, bezpoÊrednio lub

za poÊrednictwem osoby fizycznej lub prawnej

podlegajàcej jej jurysdykcji i dostarczajàcej organizmy, o których mowa w ust´pie 3, udziela Umawiajàcej si´ Stronie, do której organizmy te majà

byç wprowadzone, wszelkich dost´pnych informacji dotyczàcych u˝ytkowania i przepisów bezpieczeƒstwa wymaganych przez t´ Umawiajàcà

si´ Stron´ przekazujàcà te organizmy, jak równie˝ wszelkich dost´pnych informacji o potencjalnym negatywnym oddzia∏ywaniu tych organizmów.

Artyku∏ 20

Ârodki finansowe

1. Ka˝da Umawiajàca si´ Strona zobowiàzuje si´,

w miar´ swoich mo˝liwoÊci i zgodnie ze swoimi

przyj´tymi narodowymi planami, priorytetami oraz

programami tej Strony, zapewniç pomoc finansowà oraz stosowaç bodêce stymulujàce krajowe

dzia∏ania, które prowadzà do osiàgni´cia celów niniejszej konwencji.

2. Strony b´dàce paƒstwami rozwini´tymi zapewniajà nowe i dodatkowe Êrodki finansowe umo˝liwiajàce Stronom b´dàcym paƒstwami rozwijajàcymi

si´ ca∏kowite pokrycie uzgodnionych kosztów, jakie b´dà one ponosiç w zwiàzku z podj´ciem dzia∏aƒ, do których zobowiàzuje niniejsza konwencja

oraz które umo˝liwiajà uzyskanie korzyÊci z realizacji jej postanowieƒ. Koszty te sà uzgadniane mi´dzy Stronà b´dàcà paƒstwem rozwijajàcym si´

a strukturà instytucjonalnà, o której mowa w artykule 21, zgodnie z politykà, strategià, priorytetami

programowymi i kryteriami uprawniajàcymi oraz

wskaênikowà listà przyrostu kosztów ustalanych

przez Konferencj´ Stron. Pozosta∏e Strony, w tym

paƒstwa znajdujàce si´ w procesie transformacji

gospodarczej, mogà dobrowolnie przyjmowaç na

siebie zobowiàzania Stron b´dàcych paƒstwami

rozwini´tymi. Dla celów niniejszego artyku∏u Konferencja Stron na swoim pierwszym posiedzeniu

ustala list´ Stron b´dàcych paƒstwami rozwini´tymi oraz innych Stron, które dobrowolnie przyjmujà zobowiàzania Stron b´dàcych paƒstwami rozwini´tymi. Konferencja Stron przeprowadza okresowy przeglàd tej listy i w miar´ potrzeby dokona jej

korekty. Zach´ca si´ inne paƒstwa i inne êród∏a do

sk∏adania dobrowolnych dotacji. Przy wdra˝aniu

tych zobowiàzaƒ nale˝y uwzgl´dniaç potrzeb´ odpowiedniego poziomu finansowania, terminowoÊci wp∏at zgodnie z ustaleniami oraz koniecznoÊç

sprawiedliwego podzia∏u obcià˝eƒ, jakie z tego ty-

tu∏u ponoszà Strony dostarczajàce Êrodki finansowe i znajdujàce si´ na liÊcie.

3. Strony b´dàce paƒstwami rozwini´tymi mogà tak˝e dostarczaç, a Strony b´dàce paƒstwami rozwijajàcymi si´ mogà wykorzystaç Êrodki finansowe

przeznaczone na wdra˝anie niniejszej konwencji

poprzez dwustronne, regionalne i inne wielostronne sposoby.

4. Zakres, w jakim Strony b´dàce paƒstwami rozwijajàcymi si´ skutecznie wype∏niajà swoje zobowiàzania wynikajàce z niniejszej konwencji, zale˝y od

efektywnoÊci realizacji wdra˝ania przez Strony b´dàce paƒstwami rozwini´tymi swoich zobowiàzaƒ

dotyczàcych Êrodków finansowych i transferu

technologii, ustanowionych w niniejszej konwencji, jak równie˝ od uwzgl´dnienia faktu, ˝e rozwój

gospodarczy i spo∏eczny oraz likwidacja ubóstwa

sà g∏ównymi i nadrz´dnymi priorytetami Stron b´dàcych paƒstwami rozwijajàcymi si´.

5. Strony, podejmujàc dzia∏ania zwiàzane z finansowaniem i transferem technologii, biorà w pe∏ni pod

uwag´ specyficzne potrzeby i szczególnà sytuacj´

paƒstw najs∏abiej rozwini´tych.

6. Umawiajàce si´ Strony biorà równie˝ pod uwag´

szczególne warunki zwiàzane z rozmieszczeniem

i umiejscowieniem ró˝norodnoÊci biologicznej na terytoriach Stron b´dàcych paƒstwami rozwijajàcymi

si´, w szczególnoÊci ma∏ych paƒstw wyspiarskich.

7. Nale˝y równie˝ wziàç pod uwag´ szczególnà sytuacj´

paƒstw rozwijajàcych si´, w∏àcznie z tymi, których

Êrodowisko jest szczególnie podatne na zagro˝enia,

a wi´c takie, które posiadajà strefy suche i pó∏suche

oraz obszary nadbrze˝ne i górzyste.

Artyku∏ 21

Mechanizm finansowy

1. Dla celów niniejszej konwencji tworzy si´ mechanizm zapewnienia Êrodków finansowych Stronom

b´dàcym paƒstwami rozwijajàcymi si´. Mechanizm ten oparty jest na zasadzie dotacji lub koncesji, których podstawowe elementy okreÊla niniejszy artyku∏. Dla celów niniejszej konwencji mechanizm ten jest podporzàdkowany Konferencji Stron,

która nim zarzàdza i nadzoruje jego funkcjonowanie. Operacje w zakresie tego mechanizmu prowadzone sà w ramach struktury instytucjonalnej, którà okreÊla Konferencja Stron na swoim pierwszym

posiedzeniu. Dla celów niniejszej konwencji Konferencja Stron okreÊla polityk´, strategi´, priorytety

programowe i kryteria uprawniajàce do dost´pu

i wykorzystania tych Êrodków. Operacje finansowe

powinny byç prowadzone w sposób zapewniajàcy

odpowiedni poziom finansowania z zachowaniem

terminowoÊci wp∏at, o których mowa w artykule 20.

WysokoÊç Êrodków finansowych powinna byç stosowna do potrzeb ustalanych okresowo przez Konferencj´ Stron, bioràc pod uwag´ koniecznoÊç

sprawiedliwego podzia∏u obcià˝eƒ mi´dzy Strony

dostarczajàce Êrodki finansowe i znajdujàce si´ na

liÊcie, o której mowa w artykule 20 ust´p 2. Strony

b´dàce paƒstwami rozwini´tymi mogà równie˝

przekazywaç Êrodki finansowe na zasadzie dobrowolnych dotacji. Dotacje takie mogà tak˝e pochodziç z innych êróde∏. Mechanizm dzia∏a w oparciu

o demokratyczny i jawny system zarzàdzania.

Poz. 1532

2. Stosownie do celów niniejszej konwencji Konferencja Stron na swoim pierwszym posiedzeniu

ustala polityk´, strategi´ oraz priorytety programowe, jak równie˝ szczegó∏owe kryteria i wskazówki

okreÊlajàce dost´p do Êrodków finansowych i ich

wykorzystywanie, w∏àcznie z monitorowaniem i regularnà ocenà tego wykorzystywania. Konferencja

Stron podejmuje decyzje dotyczàce uregulowaƒ

zmierzajàcych do realizacji postanowieƒ ust´pu 1 po konsultacji z instytucjà, w której ramach

funkcjonuje mechanizm finansowy.

3. Konferencja Stron dokonuje oceny skutecznoÊci

mechanizmu finansowego utworzonego zgodnie

z niniejszym artyku∏em, w tym kryteriów i wskazówek, o których mowa w ust´pie 2, nie wczeÊniej ni˝

po up∏ywie dwóch lat od wejÊcia w ˝ycie niniejszej

konwencji, a nast´pnie w regularnych odst´pach

czasu. Na podstawie takiej oceny Konferencja

Stron podejmuje, w razie koniecznoÊci, odpowiednie dzia∏ania w celu poprawy skutecznoÊci mechanizmu finansowego.

4. Umawiajàce si´ Strony rozwa˝ajà mo˝liwoÊç

umocnienia istniejàcych instytucji finansowych

w celu zapewnienia Êrodków finansowych dla

ochrony i zrównowa˝onego u˝ytkowania ró˝norodnoÊci biologicznej.

Artyku∏ 22

Stosunek do innych konwencji mi´dzynarodowych

1. Postanowienia niniejszej konwencji nie majà wp∏ywu na prawa i zobowiàzania ˝adnej z Umawiajàcych si´ Stron, wynikajàce z jakiegokolwiek obowiàzujàcego porozumienia mi´dzynarodowego,

z wyjàtkiem przypadku, gdy wykonywanie tych

praw i zobowiàzaƒ powodowa∏oby powa˝nà szkod´ lub zagro˝enie dla ró˝norodnoÊci biologicznej.

2. Umawiajàce si´ Strony stosujà niniejszà konwencj´ w odniesieniu do Êrodowiska morskiego zgodnie z prawami i zobowiàzaniami paƒstw przewidzianymi w prawie morza.

Artyku∏ 23

Konferencja Stron

1. Niniejszym ustanawia si´ Konferencj´ Stron.

Pierwsze posiedzenie Konferencji Stron zostaje

zwo∏ane przez Dyrektora Wykonawczego Programu Ârodowiskowego Narodów Zjednoczonych,

nie póêniej ni˝ w ciàgu jednego roku po wejÊciu

w ˝ycie niniejszej konwencji. Nast´pnie zwyczajne

posiedzenia Konferencji Stron odbywajà si´ w regularnych odst´pach czasu, które ustala Konferencja na swoim pierwszym posiedzeniu.

2. Nadzwyczajne posiedzenia Konferencji Stron odbywajà si´ w terminie, w jakim Konferencja uzna to

za konieczne, lub na pisemny wniosek którejkolwiek ze Stron, pod warunkiem ˝e w ciàgu 6 miesi´cy od powiadomienia Stron o tym wniosku przez

Sekretariat co najmniej jedna trzecia Stron wyrazi

swe poparcie dla tego wniosku.

3. Konferencja Stron w drodze konsensusu uzgadnia

i przyjmuje swój regulamin oraz regulamin ka˝dego organu pomocniczego, który mo˝e utworzyç,

jak równie˝ przepisy finansowe regulujàce finanso-

wanie Sekretariatu. Konferencja na ka˝dym swoim

posiedzeniu przyjmuje bud˝et na okres finansowy

do nast´pnego posiedzenia zwyczajnego.

4. Konferencja Stron dokonuje przeglàdu wykonywania niniejszej konwencji i w tym celu

(a) okreÊla form´ oraz harmonogram przekazywania informacji, które majà byç przed∏o˝one

zgodnie z artyku∏em 26, i rozpatruje te informacje, jak równie˝ sprawozdania przedk∏adane

przez organy pomocnicze;

(b) rozpatruje rekomendacje naukowe, techniczne

i technologiczne dotyczàce ró˝norodnoÊci biologicznej przedstawiane zgodnie z artyku∏em 25;

(c) rozwa˝a i przyjmuje, w razie koniecznoÊci, protoko∏y zgodnie z artyku∏em 28;

(d) rozwa˝a i przyjmuje, stosownie do potrzeb,

zgodnie z artyku∏em 29 i 30, poprawki do niniejszej konwencji oraz jej za∏àczników;

(e) rozwa˝a poprawki do ka˝dego protoko∏u lub jego za∏àczników i zaleca ich przyj´cie Stronom

tego protoko∏u, je˝eli tak zostanie zdecydowane;

(f) rozwa˝a i przyjmuje, stosownie do potrzeb,

zgodnie z artyku∏em 30, dodatkowe za∏àczniki

do niniejszej konwencji;

(g) ustanawia organy pomocnicze, szczególnie

w celu doradztwa naukowego i technicznego,

których ustanowienie uzna za konieczne dla realizacji niniejszej konwencji;

(h) poprzez Sekretariat nawiàzuje kontakty z organami wykonawczymi konwencji zajmujàcymi

si´ sprawami obj´tymi niniejszà konwencjà

w celu ustanowienia z nimi odpowiednich form

wspó∏pracy oraz

(i) rozwa˝a i podejmuje wszelkie inne dodatkowe

dzia∏ania, które mogà byç niezb´dne dla osiàgni´cia celów niniejszej konwencji, bioràc pod

uwag´ doÊwiadczenie nabyte podczas jej stosowania.

5. Organizacja Narodów Zjednoczonych, jej wyspecjalizowane agencje oraz Mi´dzynarodowa Agencja Energii Atomowej, jak równie˝ ka˝de paƒstwo

nieb´dàce Stronà niniejszej konwencji mogà byç

reprezentowane na posiedzeniach Konferencji

Stron w charakterze obserwatorów. Jakikolwiek inny organ lub agencja, zarówno rzàdowa, jak i pozarzàdowa, zwiàzana z ochronà i zrównowa˝onym

u˝ytkowaniem ró˝norodnoÊci biologicznej, która

poinformuje Sekretariat o swojej woli uczestniczenia w charakterze obserwatora na posiedzeniu

Konferencji Stron, mo˝e zostaç dopuszczona do

udzia∏u w tym posiedzeniu, o ile nie sprzeciwi si´

temu jedna trzecia Stron. Dopuszczenie i uczestnictwo obserwatorów jest okreÊlone regulaminem

przyj´tym przez Konferencj´ Stron.

Artyku∏ 24

Sekretariat

1. Niniejszym zostaje powo∏any Sekretariat. Jego

funkcje sà nast´pujàce

(a) organizowanie oraz obs∏uga posiedzeƒ Konferencji Stron przewidzianych w artykule 23;

Poz. 1532

(b) sprawowanie funkcji powierzonych mu w którymkolwiek protokole;

(c) przygotowywanie sprawozdaƒ dotyczàcych

sprawowania swoich funkcji przewidzianych

w niniejszej konwencji oraz przedstawianie ich

Konferencji Stron;

(d) wspó∏dzia∏anie z innymi odpowiednimi organami mi´dzynarodowymi, a w szczególnoÊci zawieranie takich porozumieƒ administracyjnych

i kontraktów, jakie mogà byç niezb´dne dla skutecznego wype∏niania jego funkcji, oraz

(e) wykonywanie innych zadaƒ, jakie mo˝e okreÊliç

Konferencja Stron.

2. Na swoim pierwszym zwyczajnym posiedzeniu

Konferencja Stron powierza funkcje Sekretariatu

jednej spoÊród istniejàcych kompetentnych organizacji mi´dzynarodowych, które wyrazi∏y gotowoÊç pe∏nienia funkcji Sekretariatu zgodnie z niniejszà konwencjà.

Artyku∏ 25

Organ pomocniczy do spraw doradztwa naukowego,

technicznego i technologicznego

1. Niniejszym tworzy si´ organ pomocniczy dla zapewnienia doradztwa naukowego, technicznego

i technologicznego, którego zadaniem jest udzielanie Konferencji Stron oraz, w razie potrzeby, jej organom pomocniczym, we w∏aÊciwym czasie, doradztwa w zakresie wdra˝ania niniejszej konwencji.

Organ ten jest otwarty dla uczestnictwa wszystkich

Stron i posiada charakter interdyscyplinarny. Sk∏ada si´ on z kompetentnych w odpowiednich dziedzinach przedstawicieli rzàdów. Organ ten regularnie zdaje Konferencji Stron sprawozdanie z wszystkich przejawów swojej pracy.

2. Organ ten, dzia∏ajàcy pod kierownictwem i zgodnie

z wytycznymi Konferencji Stron oraz na jej polecenie

(a) dokonuje naukowej i technicznej oceny stanu

ró˝norodnoÊci biologicznej;

(b) przygotowuje naukowe i techniczne oceny skutecznoÊci ró˝nego rodzaju dzia∏aƒ podejmowanych zgodnie z postanowieniami niniejszej konwencji;

(c) wskazuje innowacyjne, skuteczne i najnowsze

osiàgni´cia technologiczne oraz metody dotyczàce ochrony i zrównowa˝onego u˝ytkowania

ró˝norodnoÊci biologicznej oraz doradza w zakresie sposobów i Êrodków popierania rozwoju

i/lub transferu technologii;

(d) udziela porad w zakresie programów naukowych i mi´dzynarodowej wspó∏pracy dotyczàcych badaƒ i rozwoju zwiàzanego z ochronà

i zrównowa˝onym u˝ytkowaniem ró˝norodnoÊci biologicznej oraz

(e) udziela odpowiedzi na pytania w sprawach naukowych, technicznych, technologicznych i metodologicznych, z którymi mo˝e zwróciç si´

Konferencja Stron lub jej organy pomocnicze.

3. Funkcje, zakres dzia∏ania, organizacja oraz dzia∏alnoÊç tego organu mogà zostaç dok∏adniej okreÊlone przez Konferencj´ Stron.

Artyku∏ 26

Sprawozdania

Ka˝da Umawiajàca si´ Strona, w odst´pach czasu

okreÊlonych przez Konferencj´ Stron, przedk∏ada Konferencji Stron sprawozdania dotyczàce podejmowanych przez nià dzia∏aƒ w celu wdro˝enia postanowieƒ

niniejszej konwencji oraz ich skutecznoÊci w osiàganiu

celów niniejszej konwencji.

Artyku∏ 27

Rozstrzyganie sporów

1. W razie sporu pomi´dzy Umawiajàcymi si´ Stronami dotyczàcego interpretacji lub stosowania niniejszej konwencji zainteresowane Strony dà˝à do rozstrzygni´cia go w drodze negocjacji.

2. Je˝eli zainteresowane Strony nie mogà osiàgnàç

porozumienia w drodze negocjacji, mogà wspólnie

zwróciç si´ do strony trzeciej o dobre us∏ugi lub

mediacje.

3. Przy ratyfikacji, przyj´ciu, zatwierdzeniu lub przystàpieniu do niniejszej konwencji lub w jakimkolwiek póêniejszym terminie paƒstwo lub regionalna

organizacja integracji gospodarczej mo˝e z∏o˝yç

depozytariuszowi pisemne oÊwiadczenie, ˝e

w przypadku sporu nierozstrzygni´tego zgodnie

z ust´pem 1 lub 2 przyjmuje jako obowiàzkowy jeden lub obydwa z nast´pujàcych sposobów rozstrzygania sporów

(a) arbitra˝, zgodnie z procedurà okreÊlonà w cz´Êci 1 za∏àcznika II;

(b) oddanie sporu do rozstrzygni´cia Mi´dzynarodowemu Trybuna∏owi SprawiedliwoÊci.

4. Je˝eli strony sporu nie przyjmà, zgodnie z ust´pem 3, tej samej lub ˝adnej innej procedury, spór

ten zostanie poddany post´powaniu pojednawczemu, zgodnie z cz´Êcià 2 za∏àcznika II, chyba ˝e Strony uzgodnià inaczej.

5. Postanowienia niniejszego artyku∏u stosuje si´ do

ka˝dego protoko∏u, z wyjàtkiem protoko∏u, w którym zosta∏o postanowione inaczej.

Artyku∏ 28

Przyj´cie protoko∏ów

1. Umawiajàce si´ Strony wspó∏pracujà przy sporzàdzaniu i przyj´ciu protoko∏ów do niniejszej konwencji.

2. Protoko∏y sà przyjmowane na posiedzeniu Konferencji Stron.

3. Tekst proponowanego protoko∏u zostaje przekazany przez Sekretariat Umawiajàcym si´ Stronom co

najmniej 6 miesi´cy przed posiedzeniem Konferencji Stron.

Artyku∏ 29

Poprawki do konwencji lub protoko∏ów

1. Ka˝da Umawiajàca si´ Strona mo˝e proponowaç

poprawki do niniejszej konwencji. Poprawki do któregokolwiek z protoko∏ów mo˝e proponowaç ka˝da ze Stron tego protoko∏u.

Poz. 1532

2. Poprawki do niniejszej konwencji sà przyjmowane

na posiedzeniu Konferencji Stron. Poprawki do

protoko∏ów sà przyjmowane na posiedzeniu Stron

danego protoko∏u. Tekst ka˝dej proponowanej poprawki do niniejszej konwencji lub do protoko∏u,

z wyjàtkiem protoko∏u, w którym zosta∏o postanowione inaczej, Sekretariat przedstawia Stronom

Konwencji lub danego protoko∏u co najmniej

6 miesi´cy przed posiedzeniem, na którym poprawka ta ma byç przyj´ta. O proponowanych poprawkach Sekretariat informuje równie˝ sygnatariuszy niniejszej konwencji.

3. Strony dok∏adajà wszelkich staraƒ, aby osiàgnàç

porozumienie w sprawie proponowanych poprawek do niniejszej konwencji lub protoko∏u w drodze konsensusu. Je˝eli mimo wszelkich staraƒ porozumienie nie zostanie osiàgni´te w drodze konsensusu, poprawka ostatecznie zostaje przyj´ta

wi´kszoÊcià dwóch trzecich g∏osów Stron niniejszej konwencji lub odpowiedniego protoko∏u,

obecnych na posiedzeniu i g∏osujàcych, a nast´pnie zostaje przedstawiona przez depozytariusza

wszystkim Stronom do ratyfikacji, przyj´cia lub zatwierdzenia.

4. O ratyfikacji, przyj´ciu lub zatwierdzeniu poprawek

depozytariusz jest powiadamiany pisemnie. Poprawki przyj´te zgodnie z ust´pem 3 wchodzà w ˝ycie w stosunku do Stron, które je przyj´∏y, dziewi´çdziesiàtego dnia od daty z∏o˝enia dokumentów ratyfikacyjnych, przyj´cia lub zatwierdzenia przez co

najmniej dwie trzecie Umawiajàcych si´ Stron niniejszej konwencji lub danego protoko∏u, z wyjàtkiem protoko∏u, w którym postanowiono inaczej.

Nast´pnie poprawki wchodzà w ˝ycie dla ka˝dej innej Umawiajàcej si´ Strony dziewi´çdziesiàtego

dnia od daty z∏o˝enia przez danà Stron´ dokumentu ratyfikacyjnego, przyj´cia lub zatwierdzenia tych

poprawek.

5. Dla celów niniejszego artyku∏u okreÊlenie „Strony

obecne i g∏osujàce” oznacza Strony obecne i g∏osujàce „za” lub „przeciw”.

Artyku∏ 30

Przyj´cie za∏àczników i poprawek do nich

1. Za∏àczniki do niniejszej konwencji lub do któregokolwiek protoko∏u stanowià integralnà cz´Êç konwencji lub takiego protoko∏u, je˝eli wyraênie nie

zosta∏o przewidziane inaczej. Odes∏anie do niniejszej konwencji lub jej protoko∏ów stanowi jednoczeÊnie odes∏anie do ich za∏àczników. Za∏àczniki te

ograniczone sà do spraw proceduralnych, naukowych, technicznych i administracyjnych.

2. Je˝eli dany protokó∏ nie przewiduje inaczej co do

swoich za∏àczników, nast´pujàca procedura jest

stosowana do proponowania, przyjmowania i wejÊcia w ˝ycie dodatkowych za∏àczników do niniejszej konwencji lub za∏àczników do któregokolwiek

protoko∏u

(a) za∏àczniki do niniejszej konwencji lub do któregokolwiek protoko∏u sà proponowane i przyjmowane zgodnie z procedurà okreÊlonà w artykule 29;

(b) którakolwiek ze Stron, która nie mo˝e zatwierdziç dodatkowego za∏àcznika do niniejszej konwencji lub za∏àczników do protoko∏u, którego

jest Stronà, notyfikuje to na piÊmie depozytariuszowi w ciàgu jednego roku od daty powiadomienia przez depozytariusza o przyj´ciu tego za∏àcznika. Depozytariusz niezw∏ocznie powiadamia wszystkie Strony o otrzymaniu takiej notyfikacji. Strona mo˝e w ka˝dym czasie wycofaç

swój poprzedni sprzeciw i wówczas za∏àczniki

wchodzà w ˝ycie w stosunku do danej Strony

zgodnie z postanowieniami litery (c);

(c) po up∏ywie jednego roku od daty powiadomienia przez depozytariusza o przyj´ciu za∏àcznik

wchodzi w ˝ycie w stosunku do wszystkich

Stron niniejszej konwencji lub danego protoko∏u, które nie z∏o˝y∏y notyfikacji zgodnie z postanowieniami litery (b).

3. Proponowanie, przyjmowanie i wejÊcie w ˝ycie poprawek do za∏àczników do niniejszej konwencji lub

do któregokolwiek z protoko∏ów odbywa si´ zgodnie z tà samà procedurà, co proponowanie, przyjmowanie i wejÊcie w ˝ycie za∏àczników do niniejszej konwencji lub za∏àczników do któregokolwiek

z protoko∏ów.

4. Je˝eli dodatkowy za∏àcznik lub poprawka do za∏àcznika sà zwiàzane z poprawkà do niniejszej konwencji lub do któregokolwiek z protoko∏ów, to dodatkowy za∏àcznik lub poprawka nie wchodzà w ˝ycie do czasu wejÊcia w ˝ycie poprawki do niniejszej

konwencji lub danego protoko∏u.

organizacji integracji gospodarczej od dnia 5 czerwca

1992 r. do dnia 14 czerwca 1992 r. oraz w siedzibie Organizacji Narodów Zjednoczonych w Nowym Jorku od

dnia 15 czerwca 1992 r. do dnia 4 czerwca 1993 r.

Artyku∏ 31

3. W swoich dokumentach ratyfikacyjnych, przyj´cia

lub zatwierdzenia, organizacje, o których mowa

w ust´pie 1, wskazujà zakres swoich kompetencji

w sprawach obj´tych konwencjà lub danym protoko∏em. Organizacje te powiadamiajà tak˝e depozytariusza o wszelkich zmianach co do zakresu swoich kompetencji.

Prawo do g∏osowania

1. Z wyjàtkiem przypadku, o którym mowa w ust´pie 2,

ka˝da Umawiajàca si´ Strona niniejszej konwencji

lub któregokolwiek protoko∏u posiada jeden g∏os.

2. Regionalne organizacje integracji gospodarczej

w sprawach nale˝àcych do ich kompetencji korzystajà z prawa g∏osu z liczbà g∏osów równà liczbie

ich paƒstw cz∏onkowskich, które sà Umawiajàcymi

si´ Stronami niniejszej konwencji lub danego protoko∏u. Organizacje takie nie korzystajà ze swojego

prawa do g∏osowania, je˝eli ich paƒstwa cz∏onkowskie korzystajà ze swego prawa i vice versa.

Artyku∏ 32

Zwiàzek mi´dzy niniejszà konwencjà

a jej protoko∏ami

1. Paƒstwo lub regionalna organizacja integracji gospodarczej nie mo˝e staç si´ Stronà protoko∏u, je˝eli nie jest lub nie staje si´ w tym samym czasie

Umawiajàcà si´ Stronà niniejszej konwencji.

2. Decyzje podejmowane na podstawie któregokolwiek

protoko∏u sà podejmowane tylko przez Strony tego

protoko∏u. Ka˝da Umawiajàca si´ Strona, która nie

ratyfikowa∏a, nie przyj´∏a lub nie zatwierdzi∏a danego protoko∏u, mo˝e uczestniczyç w posiedzeniu

Stron tego protoko∏u w charakterze obserwatora.

Artyku∏ 33

Podpisanie

Niniejsza konwencja jest otwarta do podpisu w Rio

de Janeiro dla wszystkich paƒstw oraz regionalnych

Artyku∏ 34

Ratyfikacja, przyj´cie lub zatwierdzenie

1. Niniejsza konwencja oraz ka˝dy protokó∏ do niej podlegajà ratyfikacji, przyj´ciu lub zatwierdzeniu przez

paƒstwa oraz przez regionalne organizacje integracji

gospodarczej. Dokumenty ratyfikacyjne, przyj´cia

lub zatwierdzenia sà sk∏adane u depozytariusza.

2. Ka˝da organizacja, o której mowa w ust´pie 1, która

staje si´ Stronà niniejszej konwencji lub protoko∏u,

a której ˝adne paƒstwo cz∏onkowskie nie jest Umawiajàcà si´ Stronà, jest zwiàzana zobowiàzaniami

wynikajàcymi odpowiednio z konwencji lub protoko∏u. W przypadku takich organizacji, których jedno

lub wi´cej paƒstw cz∏onkowskich jest Umawiajàcà

si´ Stronà niniejszej konwencji lub protoko∏u, organizacja ta i jej paƒstwa cz∏onkowskie podejmujà decyzj´ w sprawie odpowiedzialnoÊci za realizacj´ zobowiàzaƒ wynikajàcych dla nich odpowiednio z niniejszej konwencji lub protoko∏u. W takich przypadkach organizacja i jej paƒstwa cz∏onkowskie nie mogà równoczeÊnie korzystaç ze swoich praw wynikajàcych z konwencji lub danego protoko∏u.

Artyku∏ 35

Przystàpienie

1. Niniejsza konwencja i ka˝dy protokó∏ do niej sà

otwarte do przystàpienia przez paƒstwa i regionalne organizacje integracji gospodarczej od dnia,

w którym konwencja lub te protoko∏y przesta∏y byç

otwarte do podpisu. Dokumenty przystàpienia sà

sk∏adane u depozytariusza.

2. W swoich dokumentach przystàpienia organizacje,

o których mowa w ust´pie 1, okreÊlajà zakres swoich kompetencji w sprawach obj´tych konwencjà

lub danym protoko∏em. Organizacje te powiadamiajà tak˝e depozytariusza o wszystkich istotnych

zmianach co do zakresu swoich kompetencji.

3. Postanowienia artyku∏u 34 ust´p 2 stosuje si´ do

regionalnych organizacji integracji gospodarczej,

które przyst´pujà do niniejszej konwencji lub któregokolwiek protoko∏u.

Artyku∏ 36

WejÊcie w ˝ycie

1. Niniejsza konwencja wchodzi w ˝ycie dziewi´çdziesiàtego dnia od daty z∏o˝enia trzydziestego dokumentu ratyfikacyjnego, zatwierdzenia lub przystàpienia.

2. Ka˝dy z protoko∏ów wchodzi w ˝ycie dziewi´çdziesiàtego dnia od daty z∏o˝enia takiej liczby dokumentów ratyfikacyjnych, zatwierdzenia lub

przystàpienia, jaka zosta∏a okreÊlona w tym protokole.

3. Uwa˝a si´, ˝e ka˝da ze Stron wycofujàca si´ z niniejszej konwencji wycofuje si´ równie˝ z ka˝dego

protoko∏u, którego jest stronà.

3. Dla ka˝dej Umawiajàcej si´ Strony, która ratyfikuje, przyjmie lub zatwierdzi niniejszà konwencj´

bàdê do niej przystàpi po z∏o˝eniu trzydziestego

dokumentu ratyfikacyjnego, przyj´cia, zatwierdzenia lub przystàpienia, niniejsza konwencja

wchodzi w ˝ycie dziewi´çdziesiàtego dnia od daty z∏o˝enia przez t´ Stron´ jej dokumentu ratyfikacyjnego, przyj´cia, zatwierdzenia lub przystàpienia.

Tymczasowe porozumienie finansowe

4. Ka˝dy protokó∏, jeÊli nie przewidziano w nim inaczej, wchodzi w ˝ycie dla Umawiajàcej si´ Strony,

która go ratyfikuje, przyjmie lub zatwierdzi bàdê

przystàpi do niego po jego wejÊciu w ˝ycie zgodnie

z ust´pem 2, dziewi´çdziesiàtego dnia od daty z∏o˝enia przez Umawiajàcà si´ Stron´ jej dokumentu

ratyfikacyjnego, przyj´cia, zatwierdzenia lub przystàpienia bàdê te˝ dnia, w którym niniejsza konwencja wchodzi w ˝ycie dla danej Umawiajàcej si´

Strony, w zale˝noÊci od tego, która data jest póêniejsza.

5. Dla celów okreÊlonych w ust´pie 1 i 2 dokument

z∏o˝ony przez regionalnà organizacj´ integracji gospodarczej nie jest traktowany jako dodatkowy do

dokumentów z∏o˝onych przez Paƒstwa cz∏onkowskie tej organizacji.

Artyku∏ 39

Je˝eli Fundusz na rzecz Globalnego Ârodowiska Programu Odbudowy i Rozwoju Narodów Zjednoczonych,

Programu Ârodowiska Narodów Zjednoczonych oraz

Mi´dzynarodowego Banku Odbudowy i Rozwoju zostanie poddany ca∏kowitej restrukturyzacji zgodnie z wymaganiami artyku∏u 21, staje si´ tymczasowà strukturà instytucjonalnà, wspomnianà w artykule 21, w okresie od

daty wejÊcia w ˝ycie niniejszej konwencji do pierwszego

posiedzenia Konferencji Stron lub do czasu, kiedy Konferencja Stron zdecyduje, jaka struktura instytucjonalna

zostanie przyj´ta zgodnie z artyku∏em 21.

Artyku∏ 40

Tymczasowe porozumienia dotyczàce Sekretariatu

Sekretariat powo∏any przez Dyrektora Wykonawczego Programu Ârodowiskowego Narodów Zjednoczonych staje si´ Sekretariatem, o którym mowa w artykule 24 ust´p 2, tymczasowo, w okresie od daty wejÊcia w ˝ycie niniejszej konwencji do pierwszego posiedzenia Konferencji Stron.

Artyku∏ 41

Artyku∏ 37

Depozytariusz

Zastrze˝enia

Sekretarz Generalny Narodów Zjednoczonych pe∏ni funkcje depozytariusza niniejszej konwencji i któregokolwiek z protoko∏ów.

Do niniejszej konwencji nie mogà byç zg∏aszane

˝adne zastrze˝enia.

Artyku∏ 38

Wycofanie

1. Ka˝da Umawiajàca si´ Strona mo˝e wycofaç si´

z niniejszej konwencji, przesy∏ajàc depozytariuszowi pisemne powiadomienie w ka˝dym czasie po

up∏ywie dwóch lat od daty wejÊcia w ˝ycie niniejszej konwencji w stosunku do tej Strony.

2. Wycofanie si´ nabiera mocy po up∏ywie roku od

daty otrzymania przez depozytariusza takiego powiadomienia lub w terminie póêniejszym, okreÊlonym w powiadomieniu o wycofaniu si´.

Artyku∏ 42

Teksty autentyczne

Orygina∏ niniejszej konwencji, której teksty w j´zykach angielskim, arabskim, chiƒskim, francuskim, hiszpaƒskim i rosyjskim sà jednakowo autentyczne, zostaje

z∏o˝ony u Sekretarza Generalnego Narodów Zjednoczonych.

Na dowód czego ni˝ej podpisani, nale˝ycie w tym celu

upowa˝nieni, podpisali niniejszà konwencj´.

Sporzàdzono w Rio de Janeiro dnia piàtego czerwca tysiàc dziewi´çset dziewi´çdziesiàtego drugiego roku.

ZA¸ÑCZNIK I

IDENTYFIKACJA I MONITORING

1. Ekosystemy i siedliska: charakteryzujàce si´ wysokà ró˝norodnoÊcià, du˝à liczbà gatunków endemicznych lub zagro˝onych, lub te˝ te, które cechuje pierwotnoÊç przyrody; niezb´dne dla gatunków

migrujàcych; majàce istotne znaczenie spo∏eczne,

ekonomiczne, kulturowe lub naukowe; bàdê reprezentatywne, rzadkie lub zwiàzane z kluczowymi

procesami ewolucyjnymi lub innymi procesami

biologicznymi.

2. Gatunki i Êrodowiska, które: sà zagro˝one; sà dzikimi krewnymi gatunków udomowionych lub hodowlanych; przedstawiajà wartoÊç dla medycyny,

rolnictwa lub innà wartoÊç ekonomicznà; majà znaczenie spo∏eczne, naukowe lub kulturowe; bàdê

majà znaczenie dla badaƒ w dziedzinie ochrony

i zrównowa˝onego u˝ytkowania ró˝norodnoÊci

biologicznej, takie jak gatunki wskaênikowe; oraz

3. Opisane genomy i geny majàce znaczenie spo∏eczne, naukowe i gospodarcze.

ZA¸ÑCZNIK II

CZ¢Âå 1

ARBITRA˚

Artyku∏ 1

Strona wyst´pujàca z roszczeniem powiadamia Sekretariat, ˝e strony kierujà spór do arbitra˝u zgodnie

z artyku∏em 27. Powiadomienie powinno okreÊlaç

przedmiot arbitra˝u i wskazywaç w szczególnoÊci te artyku∏y konwencji lub protoko∏u, których interpretacja

lub zastosowanie stanowià przedmiot sporu. Je˝eli

strony nie osiàgnà zgody co do przedmiotu sporu, zanim przewodniczàcy trybuna∏u zostanie wyznaczony,

trybuna∏ arbitra˝owy okreÊli przedmiot sporu. Sekretariat przekazuje informacj´ otrzymanà w ten sposób

wszystkim Umawiajàcym si´ Stronom konwencji lub

danego protoko∏u.

Artyku∏ 2

1. W sporach pomi´dzy dwiema stronami trybuna∏

arbitra˝owy sk∏ada si´ z trzech cz∏onków. Ka˝da ze

stron sporu powo∏uje arbitra, a dwóch arbitrów

powo∏anych w ten sposób wyznaczy, za obopólnà

zgodà, trzeciego, który b´dzie pe∏ni∏ funkcj´ przewodniczàcego trybuna∏u. Przewodniczàcy trybuna∏u nie mo˝e byç obywatelem jednej ze stron

sporu ani posiadaç sta∏ego miejsca zamieszkania

na terytorium jednej ze stron, ani byç zatrudniony

przez któràkolwiek z nich, ani te˝ wczeÊniej nie

mo˝e zajmowaç si´ danà sprawà w innym charakterze.

2. W sporach pomi´dzy wi´cej ni˝ dwiema stronami

strony posiadajàce wspólny interes w sporze powo∏ajà wspólnie jednego arbitra.

2. Je˝eli jedna ze stron sporu nie powo∏a arbitra

w ciàgu dwóch miesi´cy od otrzymania wniosku,

druga strona mo˝e poinformowaç o tym fakcie Sekretarza Generalnego, który wyznacza go w ciàgu

nast´pnych dwóch miesi´cy.

Artyku∏ 4

Trybuna∏ arbitra˝owy podejmuje decyzje zgodnie

z postanowieniami niniejszej konwencji, odpowiednimi

protoko∏ami oraz zgodnie z prawem mi´dzynarodowym.

Artyku∏ 5

Je˝eli strony sporu nie uzgodnià inaczej, trybuna∏

arbitra˝owy ustala w∏asne zasady post´powania.

Artyku∏ 6

Trybuna∏ arbitra˝owy mo˝e, na wniosek jednej ze

stron sporu, zaleciç niezb´dne tymczasowe Êrodki zabezpieczajàce.

Artyku∏ 7

Strony sporu u∏atwiajà prac´ trybuna∏u arbitra˝owego, a w szczególnoÊci wykorzystujàc wszystkie

Êrodki, którymi dysponujà

(a) przekazujà mu wszystkie odpowiednie dokumenty, informacje i materia∏y oraz

(b) w razie koniecznoÊci, umo˝liwiajà mu powo∏anie

Êwiadków lub ekspertów i uzyskanie ich zeznaƒ.

Artyku∏ 8

3. Ka˝dy wakat jest wype∏niany w sposób okreÊlony

dla pierwotnego powo∏ania arbitra.

Strony i arbitrzy zobowiàzani sà chroniç poufnoÊci

wszelkich informacji, które otrzymujà jako poufne w toku post´powania przed trybuna∏em arbitra˝owym.

Artyku∏ 3

Artyku∏ 9

1. Je˝eli przewodniczàcy trybuna∏u arbitra˝owego

nie zostanie wyznaczony w ciàgu dwóch miesi´cy

od powo∏ania drugiego arbitra, Sekretarz Generalny Narodów Zjednoczonych, na wniosek strony,

wyznacza przewodniczàcego w ciàgu nast´pnych

dwóch miesi´cy.

Je˝eli ze wzgl´du na szczególne okolicznoÊci sprawy trybuna∏ arbitra˝owy nie postanowi inaczej, strony

sporu pokrywajà koszty trybuna∏u w równych cz´Êciach. Trybuna∏ prowadzi wykaz swoich kosztów

i przedstawia stronom ich ostateczne zestawienie.

Artyku∏ 10

Którakolwiek z Umawiajàcych si´ Stron posiadajàca interes o charakterze prawnym w przedmiocie sporu, który mo˝e byç naruszony przez podj´te decyzje

w danej sprawie, mo˝e za zgodà trybuna∏u w∏àczyç si´

w tok post´powania.

Artyku∏ 11

Trybuna∏ mo˝e rozpatrywaç i podejmowaç decyzje

w sprawie roszczeƒ wzajemnych wynikajàcych bezpoÊrednio z przedmiotu sporu.

Poz. 1532

konania ostatecznej decyzji, mo˝e byç przez ka˝dà stron´ przedstawiona do rozstrzygni´cia trybuna∏owi arbitra˝owemu, który wyda∏ t´ decyzj´.

CZ¢Âå 2

POST¢POWANIE POJEDNAWCZE

Artyku∏ 1

Decyzje, zarówno proceduralne, jak i merytoryczne,

podejmowane sà przez trybuna∏ wi´kszoÊcià g∏osów

jego cz∏onków.

Komisja pojednawcza powo∏ywana jest na wniosek jednej ze stron sporu. Komisja ta sk∏ada si´, chyba

˝e strony uzgodnià inaczej, z pi´ciu cz∏onków, po

dwóch wyznaczonych przez ka˝dà ze stron, oraz przewodniczàcego, wybranego wspólnie przez tych cz∏onków.

Artyku∏ 13

Artyku∏ 2

Je˝eli jedna ze stron sporu nie stawi si´ przed trybuna∏em arbitra˝owym lub nie podejmie obrony swojej sprawy, druga strona mo˝e zwróciç si´ z wnioskiem

do trybuna∏u o kontynuowanie post´powania i wydanie orzeczenia. NieobecnoÊç strony lub niepodj´cie

obrony swojej sprawy nie stanowi przeszkody w prowadzeniu post´powania. Przed wydaniem ostatecznej

decyzji trybuna∏ arbitra˝owy musi byç przekonany, ˝e

roszczenie jest nale˝ycie uzasadnione pod wzgl´dem

faktycznym i prawnym.

W sporach pomi´dzy wi´cej ni˝ dwiema stronami

strony posiadajàce ten sam interes powo∏ujà wspólnie

swoich cz∏onków komisji. W przypadku gdy dwie lub

wi´cej stron posiadajà odr´bne interesy lub nie mogà

osiàgnàç porozumienia co do tego, czy posiadajà ten

sam interes, powo∏ujà one swoich cz∏onków oddzielnie.

Artyku∏ 12

Artyku∏ 14

Trybuna∏ wydaje swojà ostatecznà decyzj´ w ciàgu

pi´ciu miesi´cy od daty swojego ukonstytuowania si´,

chyba ˝e uzna za konieczne przed∏u˝enie tego okresu

na czas nie d∏u˝szy ni˝ dalsze pi´ç miesi´cy.

Artyku∏ 15

Ostateczna decyzja trybuna∏u arbitra˝owego ogranicza si´ do przedmiotu sporu i podaje podstawy, na

których jest oparta.

Zawiera ona nazwiska cz∏onków uczestniczàcych

w jej podj´ciu oraz dat´ tej decyzji. Ka˝dy cz∏onek

trybuna∏u mo˝e do∏àczyç do ostatecznej decyzji

opini´ odr´bnà lub opini´ ró˝niàcà si´ od podj´tej

decyzji.

Artyku∏ 3

Je˝eli strony nie wyznaczà cz∏onków komisji pojednawczej w ciàgu dwóch miesi´cy od daty wniosku o utworzenie takiej komisji, Sekretarz Generalny

Narodów Zjednoczonych, jeÊli zostanie o to poproszony przez stron´, która z∏o˝y∏a taki wniosek, wyznacza tych cz∏onków w ciàgu nast´pnych dwóch

miesi´cy.

Artyku∏ 4

Je˝eli przewodniczàcy komisji pojednawczej nie

zostanie wybrany w ciàgu dwóch miesi´cy od wyznaczenia ostatniego z cz∏onków komisji, Sekretarz Generalny Narodów Zjednoczonych, je˝eli zostanie o to poproszony przez stron´, wyznacza przewodniczàcego

komisji w ciàgu nast´pnych dwóch miesi´cy.

Artyku∏ 5

Orzeczenie jest wià˝àce dla stron sporu. Nie podlega ono apelacji, chyba ˝e strony sporu uzgodni∏y

uprzednio procedur´ apelacyjnà.

Komisja pojednawcza podejmuje swoje decyzje

wi´kszoÊcià g∏osów swoich cz∏onków. Je˝eli strony

sporu nie zdecydujà inaczej, ustala ona swojà w∏asnà

procedur´. Komisja przedstawia propozycj´ rozstrzygni´cia sporu, którà strony rozwa˝ajà w dobrej wierze.

Artyku∏ 17

Artyku∏ 6

Jakakolwiek rozbie˝noÊç, która mo˝e powstaç mi´dzy stronami sporu co do interpretacji lub sposobu wy-

Rozbie˝noÊci co do kompetencji komisji pojednawczej sà rozstrzygane przez t´ komisj´.

Artyku∏ 16

Po zaznajomieniu si´ z powy˝szà konwencjà, w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej oÊwiadczam, ˝e

— zosta∏a ona uznana za s∏usznà zarówno w ca∏oÊci, jak i ka˝de z postanowieƒ w niej zawartych,

— jest przyj´ta, ratyfikowana i potwierdzona,

— b´dzie niezmiennie zachowywana.

Na dowód czego wydany zosta∏ akt niniejszy, opatrzony piecz´cià Rzeczypospolitej Polskiej.

Dano w Warszawie dnia 13 grudnia 1995 r.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej: L. Wa∏´sa

L.S.

Minister Spraw Zagranicznych: W. Bartoszewski

1533

OÂWIADCZENIE RZÑDOWE

z dnia 8 maja 2002 r.

w sprawie mocy obowiàzujàcej Konwencji o ró˝norodnoÊci biologicznej, sporzàdzonej w Rio de Janeiro

dnia 5 czerwca 1992 r.

Podaje si´ niniejszym do wiadomoÊci, ˝e zgodnie

z artyku∏em 34 ust´p 1 Konwencji o ró˝norodnoÊci biologicznej, sporzàdzonej w Rio de Janeiro dnia 5 czerwca 1992 r. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej ratyfikowa∏ dnia 13 grudnia 1995 r. wy˝ej wymienionà konwencj´. Dnia 18 stycznia 1996 r. z∏o˝ono Sekretarzowi Generalnemu Narodów Zjednoczonych jako depozytariuszowi dokument ratyfikacyjny.

Zgodnie z artyku∏em 36 ust´p 1 konwencja wesz∏a

w ˝ycie dnia 29 grudnia 1993 r., a w stosunku do Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z artyku∏em 36 ust´p 3,

dnia 19 grudnia 1996 r.

JednoczeÊnie podaje si´ do wiadomoÊci, co nast´puje

1. Nast´pujàce paƒstwa sta∏y si´ stronami konwencji w podanych ni˝ej datach

Republika Po∏udniowej Afryki

2 listopada 1995 r.

Republika Albanii

5 stycznia 1994 r.

Algierska Republika

Ludowo-Demokratyczna

14 sierpnia 1995 r.

Republika Angoli

1 kwietnia 1998 r.

Antigua i Barbuda

9 marca 1993 r.

Królestwo Arabii Saudyjskiej

3 paêdziernika 2001 r.

Republika Argentyƒska

22 listopada 1994 r.

Republika Armenii

14 maja 1993 r.

Australia

18 czerwca 1993 r.

Republika Austrii

18 sierpnia 1994 r.

Republika Azerbejd˝aƒska

3 sierpnia 2000 r.

Bahamy

2 wrzeÊnia 1993 r.

Paƒstwo Bahrajnu

30 sierpnia 1996 r.

Ludowa Republika Bangladeszu

3 maja 1994 r.

Barbados

10 grudnia 1993 r.

Królestwo Belgii

22 listopada 1996 r.

Belize

30 grudnia 1993 r.

Republika Beninu

30 czerwca 1994 r.

Bhutan

25 sierpnia 1995 r.

Republika Bia∏oruÊ

8 wrzeÊnia 1993 r.

Republika Boliwii

3 paêdziernika 1994 r.

Republika Botswany

12 paêdziernika 1995 r.

Federacyjna Republika Brazylii

28 lutego 1994 r.

Republika Bu∏garii

17 kwietnia 1996 r.

Burkina Faso

2 wrzeÊnia 1993 r.

Republika Burundi

15 kwietnia 1997 r.

Republika Chile

9 wrzeÊnia 1994 r.

Chiƒska Republika Ludowa

5 stycznia 1993 r.

Republika Chorwacji

7 paêdziernika 1996 r.

Republika Cypryjska

10 lipca 1996 r.

Republika Czadu

7 czerwca 1994 r.

Republika Czeska

3 grudnia 1993 r.

Królestwo Danii

21 grudnia 1993 r.

Dominika

6 kwietnia 1994 r.

Republika Dominikaƒska

25 listopada 1996 r.

Republika D˝ibuti

1 wrzeÊnia 1994 r.

Arabska Republika Egiptu

2 czerwca 1994 r.

Republika Ekwadoru

23 lutego 1993 r.

Paƒstwo Erytrei

21 marca 1996 r.

Republika Estoƒska

27 lipca 1994 r.

Federalna Demokratyczna

Republika Etiopii

5 kwietnia 1994 r.

Fid˝i

25 lutego 1993 r.

Republika Filipin

8 paêdziernika 1993 r.

Republika Finlandii

27 lipca 1994 r.

Republika Francuska

1 lipca 1994 r.

Republika Gaboƒska

14 marca 1997 r.

Republika Gambii

10 czerwca 1994 r.

Republika Ghany

29 sierpnia 1994 r.

Republika Grecka

4 sierpnia 1994 r.

Grenada

11 sierpnia 1994 r.

Gruzja

2 czerwca 1994 r.