Obwieszczenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 września 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o Straży Granicznej.
Table of Provisions (216)
Statutory Text (216 Articles)
1.
Do ochrony granicy państwowej na lądzie i na morzu oraz kontroli ruchu granicznego
tworzy się jednolitą umundurowaną i uzbrojoną formację - Straż Graniczną.
1a
Nazwa „Straż Graniczna”, jej skrót „SG” oraz znak graficzny Straży Granicznej przysługują
wyłącznie formacji, o której mowa w ust. 1.
1b
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, wzór znaku
graficznego Straży Granicznej, uwzględniając w nim wizerunek orła białego ustalony
dla godła państwowego oraz ustalając kolorystykę tego znaku.
2.
Do zadań Straży Granicznej należy
1)
ochrona granicy państwowej;
2)
organizowanie i dokonywanie kontroli ruchu granicznego;
3)
wydawanie zezwoleń na przekraczanie granicy państwowej, w tym wiz;
4
rozpoznawanie, zapobieganie i wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich
sprawców, w zakresie właściwości Straży Granicznej, a w szczególności
a)
przestępstw i wykroczeń dotyczących zgodności przekraczania granicy państwowej z przepisami,
związanych z jej oznakowaniem oraz dotyczących wiarygodności dokumentów uprawniających
do przekraczania granicy państwowej,
b)
przestępstw skarbowych i wykroczeń skarbowych wymienionych w art. 133 § 1 pkt 1 Kodeksu karnego skarbowego,
c)
przestępstw i wykroczeń pozostających w związku z przekraczaniem granicy państwowej
lub przemieszczaniem przez granicę państwową towarów oraz przedmiotów określonych
w przepisach o oznaczaniu wyrobów znakami skarbowymi akcyzy, o broni i amunicji, o
materiałach wybuchowych, o ochronie dóbr kultury, o narodowym zasobie archiwalnym,
o przeciwdziałaniu narkomanii oraz o ewidencji ludności i dowodach osobistych,
d)
przestępstw i wykroczeń określonych w ustawie z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach
(Dz. U. z 2001 r. Nr 127, poz. 1400 oraz z 2002 r. Nr 41, poz. 365, Nr 74, poz. 676, Nr 81, poz. 731, Nr 89, poz. 804 i Nr 141, poz. 1180);
5
zapewnienie bezpieczeństwa w komunikacji międzynarodowej i porządku publicznego w
zasięgu terytorialnym przejścia granicznego, a w zakresie właściwości Straży Granicznej
- także w strefie nadgranicznej;
6)
osadzanie i utrzymywanie znaków granicznych na lądzie oraz sporządzanie, aktualizacja
i przechowywanie granicznej dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej;
7)
ochrona nienaruszalności znaków i urządzeń służących do ochrony granicy państwowej;
8)
(uchylony);
9)
gromadzenie i przetwarzanie informacji z zakresu ochrony granicy państwowej i kontroli
ruchu granicznego oraz udostępnianie ich właściwym organom państwowym;
10)
nadzór nad eksploatacją polskich obszarów morskich oraz przestrzeganiem przez statki
przepisów obowiązujących na tych obszarach;
11)
ochrona granicy państwowej w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej poprzez
prowadzenie obserwacji statków powietrznych i obiektów latających, przelatujących
przez granicę państwową na małych wysokościach, oraz informowanie o tych przelotach
właściwych jednostek Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej;
12
zapobieganie transportowaniu, bez zezwolenia wymaganego w myśl odrębnych przepisów,
przez granicę państwową odpadów, szkodliwych substancji chemicznych oraz materiałów
jądrowych i promieniotwórczych, a także zanieczyszczaniu wód granicznych;
13
zapobieganie przemieszczaniu, bez zezwolenia wymaganego w myśl odrębnych przepisów
przez granicę państwową środków odurzających i substancji psychotropowych oraz broni,
amunicji i materiałów wybuchowych;
14)
wykonywanie zadań określonych w innych ustawach.
2a
Straż Graniczna może prowadzić postępowania w sprawach rozpoznawania, zapobiegania
i wykrywania przestępstw określonych w art. 228, 229 i 231 Kodeksu karnego popełnionych przez funkcjonariuszy i pracowników Straży Granicznej w związku z wykonywaniem
obowiązków służbowych.
3.
Straż Graniczna w zakresie ochrony granicy państwowej i kontroli ruchu granicznego
współdziała z organami ochrony granic innych państw.
4
Straż Graniczna współpracuje z Szefem Krajowego Centrum Informacji Kryminalnych w
zakresie niezbędnym do realizacji jego zadań ustawowych.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z tym że przepis art.
1 pkt 1 wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
Organy administracji rządowej, jednostki samorządu terytorialnego oraz państwowe i
inne jednostki organizacyjne są obowiązane współdziałać z organami Straży Granicznej
oraz zapewnić im niezbędne warunki do wykonywania zadań określonych w ustawie.
Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie, o której mowa w
art. 1, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy, zachowują moc dotychczasowe przepisy
wykonawcze, o ile nie są sprzeczne z niniejszą ustawą.
1.
Centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach ochrony granicy państwowej
i kontroli ruchu granicznego jest Komendant Główny Straży Granicznej, podległy ministrowi
właściwemu do spraw wewnętrznych.
2.
Komendanta Głównego Straży Granicznej powołuje i odwołuje Prezes Rady Ministrów na
wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych.
3.
Zastępców Komendanta Głównego Straży Granicznej powołuje i odwołuje minister właściwy
do spraw wewnętrznych na wniosek Komendanta Głównego Straży Granicznej.
4.
Komendant Główny Straży Granicznej jest przełożonym wszystkich funkcjonariuszy Straży
Granicznej, zwanych dalej „funkcjonariuszami”.
5.
W razie zwolnienia stanowiska Komendanta Głównego Straży Granicznej minister właściwy
do spraw wewnętrznych do czasu powołania nowego komendanta powierza pełnienie obowiązków
Komendanta Głównego Straży Granicznej, na okres nie dłuższy niż 3 miesiące, jednemu
z jego zastępców.
6.
W razie czasowej niemożności sprawowania funkcji przez Komendanta Głównego Straży
Granicznej minister właściwy do spraw wewnętrznych, do czasu ustania przeszkody w
sprawowaniu tej funkcji przez dotychczasowego komendanta, nie dłużej jednak niż na
6 miesięcy, powierza pełnienie obowiązków Komendanta Głównego Straży Granicznej jednemu
z jego zastępców.
Do zakresu działania Komendanta Głównego Straży Granicznej należy w szczególności
1)
kierowanie prowadzonymi przez Straż Graniczną działaniami w zakresie ochrony granicy
państwowej oraz kontroli ruchu granicznego;
2)
analizowanie zagrożeń bezpieczeństwa granicy państwowej;
3)
nadawanie regulaminów organizacyjnych komendom oddziałów Straży Granicznej oraz jednostkom
organizacyjnym Komendy Głównej Straży Granicznej, a także nadawanie statutów ośrodkom
szkolenia Straży Granicznej;
4)
organizowanie i określanie zasad szkolenia zawodowego funkcjonariuszy oraz pracowników
Straży Granicznej;
5)
sprawowanie nadzoru nad terenowymi organami Straży Granicznej oraz nad ośrodkami szkolenia
Straży Granicznej;
6)
udział w przygotowaniu projektu budżetu państwa w zakresie dotyczącym Straży Granicznej,
zgodnie z odrębnymi przepisami;
7)
współdziałanie w zakresie realizowanych zadań z właściwymi organami państwowymi, jednostkami
samorządu terytorialnego i organizacjami społecznymi;
8)
prowadzenie współpracy międzynarodowej z organami i instytucjami właściwymi w sprawach
ochrony granic państwowych.
Przepisy art. 81 ust. 2 pkt 2, art. 93 pkt 3 oraz art. 121 ust. 3 ustawy, o której
mowa w art. 1, stosuje się odpowiednio do osób, które uzyskały prawo do I lub II grupy inwalidów
przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 czerwca 1996 r. o zmianie niektórych
ustaw o zaopatrzeniu emerytalnym i o ubezpieczeniu społecznym
(Dz. U. Nr 100, poz. 461).
(uchylony).
Przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, stosuje się do spraw dyscyplinarnych niezakończonych
prawomocnymi orzeczeniami dyscyplinarnymi w dniu jej wejścia w życie.
1.
Terenowymi organami Straży Granicznej są
1)
komendanci oddziałów Straży Granicznej;
2)
komendanci strażnic, granicznych placówek kontrolnych i dywizjonów Straży Granicznej.
2.
Komendanta oddziału Straży Granicznej powołuje i odwołuje minister właściwy do spraw
wewnętrznych na wniosek Komendanta Głównego Straży Granicznej. Zastępców komendanta
oddziału Straży Granicznej powołuje i odwołuje Komendant Główny Straży Granicznej
na wniosek komendanta oddziału Straży Granicznej.
3.
W razie zwolnienia stanowiska komendanta oddziału Komendant Główny Straży Granicznej,
do czasu powołania nowego komendanta, powierza pełnienie obowiązków komendanta oddziału,
na okres nie dłuższy niż 3 miesiące, jednemu z jego zastępców lub wyznaczonemu funkcjonariuszowi
Straży Granicznej.
4.
W razie czasowej niemożności sprawowania funkcji przez komendanta oddziału Komendant
Główny Straży Granicznej, do czasu ustania przeszkody w sprawowaniu tej funkcji przez
dotychczasowego komendanta, nie dłużej jednak niż na 6 miesięcy, powierza pełnienie
obowiązków komendanta jednemu z jego zastępców lub wyznaczonemu funkcjonariuszowi
Straży Granicznej.
5.
Komendanta strażnicy, komendanta granicznej placówki kontrolnej i dywizjonu Straży
Granicznej powołuje i odwołuje Komendant Główny Straży Granicznej na wniosek komendanta
oddziału Straży Granicznej.
6.
W razie zwolnienia stanowiska komendanta strażnicy, komendanta granicznej placówki
kontrolnej lub komendanta dywizjonu, właściwy komendant oddziału, do czasu powołania
nowego komendanta, powierza pełnienie obowiązków komendanta strażnicy, granicznej
placówki kontrolnej lub dywizjonu, na okres nie dłuższy niż 3 miesiące, jednemu z
jego zastępców lub wyznaczonemu funkcjonariuszowi Straży Granicznej.
7.
W razie czasowej niemożności sprawowania funkcji komendanta strażnicy, komendanta
granicznej placówki kontrolnej lub komendanta dywizjonu, właściwy komendant oddziału,
do czasu ustania przeszkody w sprawowaniu tej funkcji przez dotychczasowego komendanta,
nie dłużej jednak niż na 6 miesięcy, powierza pełnienie obowiązków komendanta strażnicy,
granicznej placówki kontrolnej lub dywizjonu jednemu z jego zastępców lub wyznaczonemu
funkcjonariuszowi Straży Granicznej.
8.
Komendanci oddziałów, strażnic oraz granicznych placówek kontrolnych i dywizjonów
Straży Granicznej są przełożonymi wszystkich podległych im funkcjonariuszy.
1.
Komendant Główny Straży Granicznej wykonuje swoje zadania przy pomocy podległego mu
urzędu - Komendy Głównej Straży Granicznej, zwanej dalej „Komendą Główną”.
2.
Komendanci oddziałów, strażnic, granicznych placówek kontrolnych oraz dywizjonów wykonują
swoje zadania przy pomocy podległych im urzędów - komend oddziałów, strażnic, granicznych
placówek kontrolnych i dywizjonów.
3.
Zadania dyrektora generalnego urzędu przewidziane w ustawie z dnia 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej
(Dz. U. z 1999 r. Nr 49, poz. 483, Nr 70, poz. 778 i Nr 110, poz. 1255, z 2001 r. Nr 102, poz. 1116, Nr 111, poz. 1194, Nr 128, poz. 1403 i Nr 154, poz. 1800 oraz z 2002 r. Nr 150, poz. 1237 i Nr 153, poz. 1271) w stosunku do pracowników zatrudnionych w
1)
Komendzie Głównej oraz w Granicznej Placówce Kontrolnej Straży Granicznej Warszawa-Okęcie
wykonuje Komendant Główny Straży Granicznej;
2)
komendach oddziałów, granicznych placówkach kontrolnych, strażnicach i dywizjonach
Straży Granicznej wykonuje właściwy miejscowo komendant oddziału Straży Granicznej.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem
1)
art. 1 pkt 17 i 18, które wchodzą w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia,
2)
art. 1 pkt 97 w części dotyczącej art. 117b, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia
2002 r.
1.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze rozporządzenia, tworzy i znosi oddziały
Straży Granicznej, uwzględniając nadanie im nazwy, określenie siedziby oraz terytorialnego
zasięgu działania.
2.
Komendant Główny Straży Granicznej, w drodze zarządzenia
1)
tworzy i znosi strażnice, graniczne placówki kontrolne oraz dywizjony, a także określa
ich terytorialny zasięg działania;
2)
określa liczbę i rodzaj etatów w jednostkach organizacyjnych Straży Granicznej;
3)
określa szczegółowy zakres zadań terenowych organów Straży Granicznej oraz organizację
Komendy Głównej, komend oddziałów, strażnic, granicznych placówek kontrolnych i dywizjonów.
3.
Komendant Główny Straży Granicznej może, w drodze zarządzenia, określać wzory symboli
jednostek organizacyjnych Straży Granicznej.
4.
Komendant Główny Straży Granicznej może, w drodze zarządzenia, tworzyć i znosić ośrodki
szkolenia oraz określać ich organizację i zakres działania.
5.
Komendanta ośrodka szkolenia oraz jego zastępców powołuje i odwołuje Komendant Główny
Straży Granicznej. Komendant ośrodka szkolenia jest przełożonym wszystkich podległych
mu funkcjonariuszy.
W postępowaniu administracyjnym w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji
Straży Granicznej, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, organami wyższego stopnia są
1)
w stosunku do komendanta strażnicy, granicznej placówki kontrolnej oraz dywizjonu
Straży Granicznej - komendant oddziału Straży Granicznej;
2)
w stosunku do Komendanta Granicznej Placówki Kontrolnej Warszawa-Okęcie - Komendant
Główny Straży Granicznej;
3)
w stosunku do komendanta oddziału Straży Granicznej - Komendant Główny Straży Granicznej.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, warunki
i sposób naliczeń etatowych w Straży Granicznej, uwzględniając terytorialny zasięg
działania jednostek organizacyjnych oraz organizację i specyfikę pełnienia służby
w tych jednostkach.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych
1)
wzór i tryb nadawania sztandaru jednostkom organizacyjnym Straży Granicznej oraz tryb
nadawania tym jednostkom imion;
2
wzór odznak resortowych oraz szczegółowe zasady i tryb ich nadawania funkcjonariuszom.
Dzień 16 maja ustanawia się Świętem Straży Granicznej.
W zakresie określonym w przepisach odrębnych działalność duszpasterska w Straży Granicznej
prowadzona jest na podstawie porozumień Komendanta Głównego Straży Granicznej z przedstawicielami
właściwego kościoła lub związku wyznaniowego.
Koszty związane z funkcjonowaniem Straży Granicznej pokrywane są z budżetu państwa.
1
W celu rozpoznawania, zapobiegania i wykrywania przestępstw i wykroczeń w zakresie
określonym w art. 1 ust. 2 pkt 4 i w ust. 2a funkcjonariusze Straży Granicznej pełnią służbę graniczną,
prowadzą działania graniczne, wykonują czynności operacyjno-rozpoznawcze i administracyjno-porządkowe
oraz prowadzą postępowania przygotowawcze według przepisów Kodeksu postępowania karnego, a także wykonują czynności na polecenie sądu i prokuratury oraz innych właściwych
organów państwowych w zakresie, w jakim obowiązek ten został określony w odrębnych
przepisach.
1a
Straż Graniczna w celu realizacji ustawowych zadań może korzystać z informacji o osobie,
w tym danych osobowych uzyskanych przez uprawnione organy, służby i instytucje państwowe
w wyniku wykonywania czynności operacyjno-rozpoznawczych lub prowadzenia kontroli
operacyjnej oraz przetwarzać je w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych
(Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 i Nr 153, poz. 1271), bez wiedzy i zgody osoby, której dane dotyczą.
1b
Administrator danych, o których mowa w ust. 1a, jest obowiązany udostępnić dane, z
zastrzeżeniem ust. 1d, na podstawie imiennego upoważnienia Komendanta Głównego Straży
Granicznej, komendanta oddziału Straży Granicznej lub upoważnionego funkcjonariusza,
okazanego przez funkcjonariusza wraz z legitymacją służbową. Fakt udostępnienia tych
danych podlega ochronie na podstawie ustawy z dnia 22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji niejawnych
(Dz. U. z 1999 r. Nr 11, poz. 95, z 2000 r. Nr 12, poz. 136 i Nr 39, poz. 462, z 2001 r. Nr 22, poz. 247 i Nr 27, poz. 298, Nr 56, poz. 580, Nr 110, poz. 1189, Nr 123, poz. 1353 i Nr 154, poz. 1800 oraz z 2002 r. Nr 74, poz. 676, Nr 89, poz. 804 i Nr 153, poz. 1271).
1c
Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wzór upoważnienia, o którym
mowa w ust. 1b, uwzględniając niezbędne dane upoważnionego funkcjonariusza oraz możliwość
wydania upoważnień w imieniu Komendanta Głównego Straży Granicznej lub komendanta
oddziału Straży Granicznej innym funkcjonariuszom.
1d
Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, zakres, warunki i tryb przekazywania
Straży Granicznej informacji o osobie, uzyskanych w wyniku prowadzenia przez uprawnione
organy, służby i instytucje czynności operacyjno-rozpoznawczych lub kontroli operacyjnej,
uwzględniając zakres informacji niezbędnych do wykonywania ustawowych zadań Straży
Granicznej, cel, organizację przekazywania informacji oraz sposób ich dokumentowania.
1e
Straż Graniczna może, w zakresie koniecznym do wykonywania jej ustawowych zadań, korzystać
z informacji kryminalnej zgromadzonej w Krajowym Centrum Informacji Kryminalnych.
2.
(uchylony).
3.
(uchylony).
4.
(uchylony).
5
Funkcjonariusze w toku wykonywania czynności służbowych mają obowiązek respektowania
godności oraz przestrzegania wolności i praw człowieka i obywatela.
6
W celu wykonywania zadań, o których mowa w art. 1 ust. 2, funkcjonariusze Straży Granicznej
mogą być mianowani do pełnienia odpowiednich funkcji pełnomocników granicznych. Funkcję
głównego pełnomocnika granicznego pełni Komendant Główny Straży Granicznej.
7
Komendant Główny Straży Granicznej określa
1)
metody i formy wykonywania zadań związanych z ochroną granicy państwowej w zakresie
nieobjętym innymi przepisami wydanymi na podstawie ustawy;
2)
sposób pełnienia służby granicznej i prowadzenia działań granicznych;
3)
szczegółowy tryb wydawania zezwoleń na przekraczanie granicy państwowej, w tym wiz,
przez komendantów granicznych placówek kontrolnych Straży Granicznej;
4)
szczegółowy sposób wykonywania przez graniczne placówki kontrolne Straży Granicznej
czynności zleconych w trybie ust. 1 przez właściwe organy państwowe;
5)
sposób i tryb gromadzenia i przetwarzania informacji z zakresu ochrony granicy państwowej
i kontroli ruchu granicznego;
6)
sposób gospodarowania mieniem będącym w zarządzie Straży Granicznej;
6a
zakres oraz szczegółowe zasady szkolenia funkcjonariuszy i pracowników Straży Granicznej;
7)
szczegółowe zasady szkolenia przewodników zwierząt, które wykorzystywane są do realizacji
zadań Straży Granicznej, szkolenia tych zwierząt, a także normy wyżywienia zwierząt;
8)
szczegółowe warunki bezpieczeństwa i higieny służby.
1
Udzielanie informacji o osobie, uzyskanych w czasie wykonywania czynności operacyjno-rozpoznawczych
oraz w trybie, o którym mowa w art. 9 ust. 1a, dozwolone jest wyłącznie na żądanie
sądu lub prokuratora; wykorzystanie tych informacji może nastąpić tylko w celu ścigania
karnego.
1
Udzielanie informacji o osobie, uzyskanych w czasie wykonywania czynności operacyjno-rozpoznawczych
oraz w trybie, o którym mowa w art. 9 ust. 1a, dozwolone jest wyłącznie na żądanie
sądu lub prokuratora, a także Szefa Krajowego Centrum Informacji Kryminalnych; wykorzystanie
tych informacji może nastąpić tylko w celu ścigania karnego.
2.
Zakazu określonego w ust. 1 nie stosuje się, jeżeli ustawa nakłada obowiązek udzielania
takich informacji określonemu organowi albo obowiązek taki wynika z umów lub porozumień
międzynarodowych, a także w przypadkach, gdy zatajenie takiej informacji prowadziłoby
do zagrożenia życia lub zdrowia innych osób.
1.
Straż Graniczna przy wykonywaniu swoich zadań może korzystać z pomocy osób niebędących
jej funkcjonariuszami. Zabronione jest ujawnianie danych o osobie udzielającej pomocy
Straży Granicznej, w zakresie czynności operacyjno-rozpoznawczych.
2
Ujawnienie danych o osobie, o której mowa w ust. 1, może nastąpić jedynie w przypadkach
i w trybie określonych w art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o niektórych uprawnieniach pracowników
urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw wewnętrznych oraz funkcjonariuszy
i pracowników urzędów nadzorowanych przez tego ministra
(Dz. U. z 1996 r. Nr 106, poz. 491, z 1997 r. Nr 70, poz. 443 i Nr 141, poz. 943 oraz z 1998 r. Nr 131, poz. 860).
3
Dane o osobie, o której mowa w ust. 1, mogą być ujawnione na żądanie prokuratora,
także w razie uzasadnionego podejrzenia popełnienia przez tę osobę przestępstwa ściganego
z oskarżenia publicznego w związku z wykonywaniem czynności operacyjno-rozpoznawczych;
ujawnienie tych danych następuje w trybie określonym w art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o niektórych uprawnieniach pracowników
urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw wewnętrznych oraz funkcjonariuszy
i pracowników urzędów nadzorowanych przez tego ministra
(Dz. U. z 1996 r. Nr 106, poz. 491, z 1997 r. Nr 70, poz. 443 i Nr 141, poz. 943 oraz z 1998 r. Nr 131, poz. 860).
4
Za udzielenie pomocy, o której mowa w ust. 1, osobom niebędącym funkcjonariuszami
może być przyznane wynagrodzenie.
4a
Koszty podejmowanych przez Straż Graniczną czynności operacyjno-rozpoznawczych oraz
wynagrodzenia osób, o których mowa w ust. 1, w zakresie, w jakim, ze względu na ochronę
określoną w art. 9c ust. 1, nie mogą być stosowane przepisy o finansach publicznych
i rachunkowości, pokrywane są z tworzonego na ten cel funduszu operacyjnego.
5
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze zarządzenia, stanowiące
tajemnicę państwową, zasady tworzenia i gospodarowania funduszem operacyjnym.
6.
(uchylony).
1.
W związku z wykonywaniem zadań wymienionych w art. 1 ust. 2 Straż Graniczna zapewnia
ochronę form i metod realizacji zadań, informacji oraz własnych obiektów i danych
identyfikujących funkcjonariuszy.
2.
Przy wykonywaniu czynności operacyjno-rozpoznawczych funkcjonariusze mogą posługiwać
się dokumentami, które uniemożliwiają ustalenie danych identyfikujących funkcjonariusza
Straży Granicznej oraz środków, którymi posługuje się przy wykonywaniu zadań służbowych.
2a
Organy administracji rządowej i organy jednostek samorządu terytorialnego są obowiązane
do udzielania Straży Granicznej w granicach swojej właściwości niezbędnej pomocy w
zakresie wydawania i zabezpieczania dokumentów, o których mowa w ust. 2.
3
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, tryb wydawania
dokumentów, o których mowa w ust. 2, sposób posługiwania się nimi, a także ich przechowywania,
uwzględniając rodzaje dokumentów i cel, w jakim są wydawane, organy i osoby uprawnione
do ich wydawania, posługiwania się nimi i ich przechowywania, czas, na jaki są wydawane
dokumenty, czynności zapewniające ich ochronę oraz sposób ich przechowywania i ewidencji.
Udzielenie informacji o szczegółowych formach, zasadach i organizacji, a także o prowadzonych
czynnościach operacyjno-rozpoznawczych oraz o stosowanych środkach i metodach ich
realizacji może nastąpić wyłącznie w przypadku, gdy istnieje uzasadnione podejrzenie
popełnienia przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego w związku z wykonywaniem
tych czynności. W takim przypadku udzielenie informacji następuje w trybie określonym
w art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o niektórych uprawnieniach pracowników
urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw wewnętrznych oraz funkcjonariuszy
i pracowników urzędów nadzorowanych przez tego ministra
(Dz. U. z 1996 r. Nr 106, poz. 491, z 1997 r. Nr 70, poz. 443 i Nr 141, poz. 943 oraz z 1998 r. Nr 131, poz. 860).
1.
Przy wykonywaniu czynności operacyjno-rozpoznawczych, podejmowanych przez Straż Graniczną
w celu zapobieżenia, wykrycia, ustalenia sprawców oraz uzyskania i utrwalenia dowodów,
ściganych z oskarżenia publicznego, umyślnych przestępstw
1)
określonych w art. 264 Kodeksu karnego;
2)
określonych w art. 270-275 Kodeksu karnego w zakresie dokumentów uprawniających do przekraczania granicy państwowej;
3)
skarbowych, o których mowa w art. 133 § 1 pkt 1 Kodeksu karnego skarbowego, jeżeli wartość przedmiotu czynu lub uszczuplenie należności publicznej przekraczają
pięćdziesięciokrotną wysokość najniższego wynagrodzenia za pracę określonego na podstawie
odrębnych przepisów;
4)
pozostających w związku z przekraczaniem granicy państwowej lub przemieszczaniem przez
granicę państwową towarów oraz przedmiotów określonych w przepisach o oznaczaniu wyrobów
znakami skarbowymi akcyzy, o broni, amunicji oraz o materiałach wybuchowych, a także
o przeciwdziałaniu narkomanii;
5)
określonego w art. 103 ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach;
6)
określonych w art. 228, 229 i 231 Kodeksu karnego, popełnionych przez funkcjonariuszy lub pracowników Straży Granicznej w związku z
wykonywaniem obowiązków służbowych;
7)
ściganych na mocy umów międzynarodowych;
gdy inne środki okazały się bezskuteczne albo zachodzi wysokie prawdopodobieństwo,
że będą nieskuteczne lub nieprzydatne, sąd okręgowy, na pisemny wniosek Komendanta
Głównego Straży Granicznej, złożony po uzyskaniu pisemnej zgody Prokuratora Generalnego,
lub na pisemny wniosek komendanta oddziału Straży Granicznej, złożony po uzyskaniu
zgody Komendanta Głównego Straży Granicznej i pisemnej zgody właściwego miejscowo
prokuratora okręgowego, może, w drodze postanowienia, zarządzić kontrolę operacyjną.
2.
Pisemną zgodę komendantowi oddziału Straży Granicznej, o którym mowa w ust. 1, wydaje
prokurator okręgowy właściwy ze względu na siedzibę tego komendanta.
3.
Postanowienie, o którym mowa w ust. 1, wydaje sąd okręgowy właściwy miejscowo ze względu
na siedzibę organu Straży Granicznej składającego wniosek.
4.
W przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy mogłoby to spowodować utratę informacji lub
zatarcie albo zniszczenie dowodów przestępstwa
1)
Komendant Główny Straży Granicznej, po uzyskaniu pisemnej zgody Prokuratora Generalnego,
2)
komendant oddziału Straży Granicznej, po poinformowaniu Komendanta Głównego Straży
Granicznej i po uzyskaniu pisemnej zgody prokuratora, o którym mowa w ust. 2, może
zarządzić kontrolę operacyjną, zwracając się jednocześnie do właściwego miejscowo
sądu okręgowego z wnioskiem o wydanie postanowienia w tej sprawie. W razie nieudzielenia
przez sąd zgody w terminie 5 dni od dnia zarządzenia kontroli operacyjnej, organ zarządzający
wstrzymuje kontrolę operacyjną oraz dokonuje protokolarnego, komisyjnego zniszczenia
materiałów zgromadzonych podczas jej stosowania.
5.
Sąd okręgowy może zezwolić, na pisemny wniosek Komendanta Głównego Straży Granicznej
lub komendanta oddziału Straży Granicznej, złożony po uzyskaniu pisemnej zgody właściwego
prokuratora, na odstąpienie od zniszczenia materiałów, o których mowa w ust. 4, jeżeli
stanowią one dowód lub wskazują na zamiar popełnienia przestępstwa, dla wykrycia którego
na podstawie przepisów ustawowych może być prowadzona kontrola operacyjna lub inne
czynności operacyjno-rozpoznawcze.
6.
W przypadku zarządzenia kontroli operacyjnej wobec osoby podejrzanej lub oskarżonego,
we wniosku organu Straży Granicznej o zarządzenie kontroli operacyjnej zamieszcza
się informację o toczącym się wobec tej osoby postępowaniu.
7.
Kontrola operacyjna jest prowadzona niejawnie i polega na
1)
kontrolowaniu treści korespondencji;
2)
kontrolowaniu zawartości przesyłek;
3)
stosowaniu środków technicznych umożliwiających uzyskiwanie w sposób niejawny informacji
i dowodów oraz ich utrwalanie, a w szczególności obrazu, treści rozmów telefonicznych
i innych informacji przekazywanych za pomocą sieci telekomunikacyjnych.
8.
Wniosek organu Straży Granicznej, o którym mowa w ust. 1, o zarządzenie przez sąd
kontroli operacyjnej powinien zawierać w szczególności
1)
numer sprawy i jej kryptonim;
2)
opis przestępstwa z podaniem jego kwalifikacji prawnej;
3)
okoliczności uzasadniające potrzebę zastosowania kontroli operacyjnej, w tym stwierdzonej
albo prawdopodobnej bezskuteczności lub nieprzydatności innych środków;
4)
dane osoby, wobec której stosowana będzie kontrola operacyjna, i wskazanie miejsca
lub sposobu jej stosowania;
5)
cel, czas i rodzaj prowadzonej kontroli operacyjnej, o której mowa w ust. 7.
9.
Kontrolę operacyjną zarządza się na okres nie dłuższy niż 3 miesiące. Sąd okręgowy
może, na pisemny wniosek Komendanta Głównego Straży Granicznej lub komendanta oddziału
Straży Granicznej, złożony po uzyskaniu pisemnej zgody Komendanta Głównego Straży
Granicznej i właściwego prokuratora, na okres nie dłuższy niż kolejne 3 miesiące,
wydać postanowienie o jednorazowym przedłużeniu kontroli operacyjnej, jeżeli nie ustały
przyczyny zarządzenia tej kontroli.
10.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy podczas stosowania kontroli operacyjnej
pojawią się nowe okoliczności istotne dla zapobieżenia lub wykrycia przestępstwa albo
ustalenia sprawców i uzyskania dowodów przestępstwa, sąd okręgowy właściwy miejscowo
ze względu na siedzibę wnioskującego organu Straży Granicznej, na pisemny wniosek
Komendanta Głównego Straży Granicznej lub komendanta oddziału Straży Granicznej, złożony
po uzyskaniu pisemnej zgody Komendanta Głównego Straży Granicznej oraz właściwego
prokuratora, może wydać postanowienie o kontroli operacyjnej prowadzonej przez czas
oznaczony również po upływie okresów, o których mowa w ust. 9.
11.
Do wniosków, o których mowa w ust. 4, 5, 9 i 10, stosuje się odpowiednio ust. 8. Sąd
przed wydaniem postanowienia, o którym mowa w ust. 9 lub 10, może zapoznać się z materiałami
uzasadniającymi wniosek zgromadzonymi podczas stosowania kontroli operacyjnej zarządzonej
w tej sprawie.
12.
Wnioski, o których mowa w ust. 1, 4, 5, 9 i 10, sąd okręgowy rozpoznaje na posiedzeniu,
jednoosobowo, przy czym czynności sądu związane z rozpoznaniem tych wniosków są wykonywane
w warunkach przewidzianych dla przekazywania, przechowywania i udostępniania informacji
niejawnych oraz z odpowiednim zastosowaniem przepisów wydanych na podstawie art. 181 § 2 Kodeksu postępowania karnego. W posiedzeniu sądu może wziąć udział wyłącznie prokurator i przedstawiciel organu
Straży Granicznej wnioskującego o zarządzenie kontroli operacyjnej.
13.
Przedsiębiorcy prowadzący działalność telekomunikacyjną w sieciach publicznych oraz
podmioty świadczące usługi pocztowe są obowiązani do zapewnienia na własny koszt warunków
technicznych i organizacyjnych umożliwiających prowadzenie przez Straż Graniczną kontroli
operacyjnej.
14.
Kontrola operacyjna powinna być zakończona niezwłocznie po ustaniu przyczyn jej zarządzenia,
najpóźniej jednak z upływem okresu, na który została wprowadzona.
15.
Organ Straży Granicznej, o którym mowa w ust. 1, informuje właściwego prokuratora
o wynikach kontroli operacyjnej po jej zakończeniu, a na jego żądanie również o przebiegu
tej kontroli.
16.
W przypadku uzyskania dowodów pozwalających na wszczęcie postępowania karnego lub
mających znaczenie dla toczącego się postępowania karnego, Komendant Główny Straży
Granicznej lub komendant oddziału Straży Granicznej przekazuje właściwemu prokuratorowi
wszystkie materiały zgromadzone podczas stosowania kontroli operacyjnej z wnioskiem
o wszczęcie postępowania karnego. W postępowaniu przed sądem, w odniesieniu do tych
materiałów, stosuje się odpowiednio przepis art. 393 § 1 zdanie pierwsze Kodeksu postępowania karnego.
17.
Osobie, w stosunku do której była stosowana kontrola operacyjna, nie udostępnia się
materiałów zgromadzonych podczas tej kontroli. Przepis nie narusza uprawnień wynikających
z art. 321 Kodeksu postępowania karnego.
18.
Zgromadzone podczas stosowania kontroli operacyjnej materiały niezawierające dowodów
pozwalających na wszczęcie postępowania karnego lub niemające znaczenia dla toczącego
się postępowania karnego przechowuje się po zakończeniu kontroli przez okres 2 miesięcy,
a następnie dokonuje się ich protokolarnego, komisyjnego zniszczenia. Zniszczenie
materiałów zarządza organ Straży Granicznej, który wnioskował o zarządzenie kontroli
operacyjnej.
19.
Na postanowienia sądu w przedmiocie kontroli operacyjnej, o których mowa w ust. 1,
4, 9 i 10, a także na postanowienie sądu wydane na podstawie ust. 5, przysługuje zażalenie
organowi Straży Granicznej, który złożył wniosek o wydanie tego postanowienia. Do
zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.
20.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości
oraz ministrem właściwym do spraw łączności, określi, w drodze rozporządzenia, sposób
dokumentowania kontroli operacyjnej oraz przechowywania i przekazywania wniosków i
zarządzeń, a także przechowywania, przekazywania oraz przetwarzania i niszczenia materiałów
uzyskanych podczas stosowania tej kontroli, uwzględniając potrzebę zapewnienia niejawnego
charakteru podejmowanych czynności i uzyskanych materiałów oraz wzory stosowanych
druków i rejestrów.
1.
W sprawach o przestępstwa określone w
1)
art. 228 i 229 Kodeksu karnego, popełnione przez funkcjonariuszy i pracowników Straży Granicznej w związku z wykonywaniem
obowiązków służbowych,
2)
art. 264 § 3 Kodeksu karnego,
czynności operacyjno-rozpoznawcze, zmierzające do sprawdzenia uzyskanych wcześniej
wiarygodnych informacji o przestępstwie oraz ustalenia sprawców i uzyskania dowodów
przestępstwa, mogą polegać na dokonaniu w sposób niejawny nabycia, zbycia lub przejęcia
przedmiotów pochodzących z przestępstwa, ulegających przepadkowi, albo których wytwarzanie,
posiadanie, przewożenie lub którymi obrót są zabronione, a także przyjęciu lub wręczeniu
korzyści majątkowej.
2.
Czynności operacyjno-rozpoznawcze, o których mowa w ust. 1, mogą polegać także na
złożeniu propozycji nabycia, zbycia lub przejęcia przedmiotów pochodzących z przestępstwa,
ulegających przepadkowi, albo których wytwarzanie, posiadanie, przewożenie lub którymi
obrót są zabronione, a także przyjęcia lub wręczenia korzyści majątkowej.
3.
Komendant Główny Straży Granicznej w sprawach o przestępstwa, o których mowa w ust.
1 pkt 1 i 2, a komendant oddziału Straży Granicznej w sprawach o przestępstwo, o którym
mowa w ust. 1 pkt 2, może zarządzić, na czas określony, czynności, o których mowa
w ust. 1 i 2, po uzyskaniu pisemnej zgody właściwego miejscowo prokuratora okręgowego,
którego bieżąco informuje o wynikach przeprowadzonych czynności. Prokurator może zarządzić
zaniechanie czynności w każdym czasie.
4.
Czynności, o których mowa w ust. 1 i 2, zarządza się na okres nie dłuższy niż 3 miesiące.
Komendant Główny Straży Granicznej lub komendant oddziału Straży Granicznej może,
po uzyskaniu pisemnej zgody właściwego prokuratora, jednorazowo przedłużyć stosowanie
czynności, na okres nie dłuższy niż kolejne 3 miesiące, jeżeli nie ustały przyczyny
ich zarządzenia.
5.
Przy wykonywaniu czynności, o których mowa w ust. 1 i 2, mogą być stosowane środki
techniczne umożliwiające uzyskiwanie i utrwalanie treści informacji, w tym obrazu
lub dźwięku.
6.
W przypadku uzyskania dowodów pozwalających na wszczęcie postępowania karnego lub
mających znaczenie dla toczącego się postępowania karnego, Komendant Główny Straży
Granicznej lub komendant oddziału Straży Granicznej przekazuje prokuratorowi okręgowemu
wszystkie materiały zgromadzone podczas stosowania czynności, o których mowa w ust. 1 i 2, z wnioskiem o wszczęcie postępowania karnego. W postępowaniu przed sądem,
w odniesieniu do tych materiałów, stosuje się odpowiednio przepis art. 393 § 1 zdanie
pierwsze Kodeksu postępowania karnego.
7.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości,
określi, w drodze rozporządzenia, sposób przeprowadzania i dokumentowania czynności,
o których mowa w ust. 1 i 2, uwzględniając potrzebę zapewnienia niejawnego charakteru
podejmowanych czynności i uzyskanych materiałów oraz wzory stosowanych druków i rejestrów.
1.
Przy wykonywaniu czynności operacyjno-rozpoznawczych podejmowanych w celu udokumentowania
przestępstw, o których mowa w art. 9e ust. 1, albo ustalenia tożsamości osób uczestniczących
w tych przestępstwach lub przejęcia przedmiotów przestępstwa Komendant Główny Straży
Granicznej lub komendant oddziału Straży Granicznej może zarządzić niejawne nadzorowanie
wytwarzania, przemieszczania, przechowywania i obrotu przedmiotami przestępstwa, jeżeli
nie stworzy to zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego.
2.
O zarządzeniu, o którym mowa w ust. 1, zawiadamia się niezwłocznie właściwego miejscowo,
ze względu na siedzibę organu zawiadamiającego, prokuratora okręgowego, który może
nakazać zaniechanie czynności w każdym czasie.
3.
Organ Straży Granicznej, o którym mowa w ust. 1, bieżąco informuje prokuratora okręgowego,
o którym mowa w ust. 2, o wynikach przeprowadzonych czynności.
4.
Przy wykonywaniu czynności, o których mowa w ust. 1, mogą być stosowane środki techniczne
umożliwiające uzyskiwanie i utrwalanie treści informacji, w tym obrazu lub dźwięku.
5.
Stosownie do zarządzenia, o którym mowa w ust. 1, organy i instytucje publiczne oraz
przedsiębiorcy są obowiązani dopuścić do dalszego przewozu przesyłki zawierające przedmioty
przestępstwa w stanie nienaruszonym lub po ich usunięciu albo zastąpieniu w całości
lub w części.
6.
W przypadku uzyskania dowodów pozwalających na wszczęcie postępowania karnego lub
mających znaczenie dla toczącego się postępowania karnego, Komendant Główny Straży
Granicznej lub komendant oddziału Straży Granicznej, za zgodą Komendanta Głównego
Straży Granicznej, przekazuje prokuratorowi okręgowemu wszystkie materiały zgromadzone
podczas stosowania czynności, o których mowa w ust. 1, w razie potrzeby z wnioskiem
o wszczęcie postępowania karnego. W postępowaniu przed sądem, w odniesieniu do tych
materiałów, stosuje się przepis art. 393 § 1 zdanie pierwsze Kodeksu postępowania karnego.
7.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości
określi, w drodze rozporządzenia, sposób przeprowadzania i dokumentowania czynności,
o których mowa w ust. 1, uwzględniając potrzebę zapewnienia niejawnego charakteru
podejmowanych czynności i uzyskanych materiałów oraz wzory stosowanych druków i rejestrów.
Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w niniejszej ustawie zachowują
moc przepisy dotychczasowe, jeżeli nie są z nią sprzeczne, nie dłużej jednak niż przez
6 miesięcy.
Komendanci granicznych placówek kontrolnych Straży Granicznej koordynują działania
organów i instytucji funkcjonujących w przejściach granicznych w zakresie, o którym
mowa w art. 9 ust. 1.
1.
Straż Graniczna, w zakresie swojej właściwości, z zachowaniem ograniczeń wynikających
z art. 9e, może uzyskiwać informacje, w tym także niejawnie, gromadzić je, sprawdzać
oraz przetwarzać.
2.
Straż Graniczna może pobierać, gromadzić i wykorzystywać w celach wykrywczych i identyfikacyjnych
odciski linii papilarnych, zdjęcia oraz dane osobowe, w tym ujawniające pochodzenie
etniczne, przynależność wyznaniową oraz dane o stanie zdrowia, osób podejrzanych o
popełnienie przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego, a także osób o nieustalonej
tożsamości lub usiłujących ukryć swą tożsamość, bez zgody i wiedzy osoby, której dane
dotyczą.
3.
Dane osobowe, o których mowa w ust. 2, z wyłączeniem danych ujawniających pochodzenie
etniczne lub przynależność wyznaniową, przechowuje się, z zastrzeżeniem ust. 4 i 5,
przez okres niezbędny do wykonania ustawowych zadań przez Straż Graniczną. Organy
Straży Granicznej dokonują weryfikacji tych danych nie rzadziej niż co 10 lat od dnia
uzyskania informacji.
4.
Do przechowywania danych osobowych ujawniających pochodzenie etniczne lub przynależność
wyznaniową osób skazanych za popełnienie przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego
nie stosuje się ograniczeń, o których mowa w ust. 3.
5.
Dane osobowe ujawniające pochodzenie etniczne lub przynależność wyznaniową osób podejrzanych
o popełnienie przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego, które nie zostały skazane
za te przestępstwa, podlegają komisyjnemu i protokolarnemu zniszczeniu niezwłocznie
po uprawomocnieniu się stosownego orzeczenia.
6.
Straż Graniczna, w zakresie swojej właściwości, może uzyskiwać i przetwarzać informacje
ze zbiorów danych prowadzonych przez organy władzy publicznej, w tym dane osobowe.
Administratorzy danych gromadzonych w tych rejestrach są obowiązani do ich nieodpłatnego
udostępniania funkcjonariuszom posiadającym upoważnienia, o których mowa w art. 9
ust. 1b.
7.
Organy, o których mowa w ust. 6, mogą wyrazić pisemną zgodę na udostępnianie danych
zgromadzonych w zbiorach jednostkom organizacyjnym Straży Granicznej, za pomocą urządzeń
telekomunikacyjnych, bez konieczności składania pisemnego wniosku, jeżeli jednostki
te spełniają łącznie następujące warunki
1)
posiadają urządzenia umożliwiające odnotowanie w systemie, kto, kiedy, w jakim celu
oraz jakie dane uzyskał;
2)
posiadają zabezpieczenia techniczne i organizacyjne uniemożliwiające wykorzystanie
danych niezgodnie z celem ich uzyskania;
3)
jest to uzasadnione specyfiką lub zakresem wykonywanych zadań albo prowadzonej działalności.
1.
Dane identyfikujące użytkownika sieci telekomunikacyjnej lub zakończenia sieci, między
którymi wykonano połączenie, oraz dane dotyczące uzyskania lub próby uzyskania połączenia
między określonymi zakończeniami sieci, a także okoliczności i rodzaje wykonanego
połączenia, mogą być ujawnione Straży Granicznej oraz przetwarzane przez Straż Graniczną
wyłącznie w celu zapobiegania lub wykrywania przestępstw.
2.
Ujawnienie danych, o których mowa w ust. 1, następuje
1)
na pisemny wniosek Komendanta Głównego Straży Granicznej lub komendanta oddziału Straży
Granicznej;
2)
na ustne żądanie funkcjonariusza Straży Granicznej posiadającego upoważnienie organów,
o których mowa w pkt 1;
3)
automatycznie drogą elektroniczną funkcjonariuszom wykorzystującym systemy teleinformatyczne
wspomagające przyjmowanie zgłoszeń alarmowych od obywateli.
3.
Przedsiębiorcy prowadzący działalność w dziedzinie telekomunikacji w sieciach publicznych
są obowiązani udostępnić na koszt własny dane, o których mowa w ust. 1, funkcjonariuszom
wskazanym we wniosku właściwego organu Straży Granicznej lub funkcjonariuszom, o których
mowa w ust. 2 pkt 2 i 3.
4.
Ujawnienie Straży Granicznej danych, o których mowa w ust. 1, może nastąpić za pomocą
sieci telekomunikacyjnych, bez konieczności składania pisemnych wniosków, jeżeli
1)
sieci te są wyposażone w
a)
urządzenia umożliwiające zachowanie informacji, kto, kiedy oraz jakie dane uzyskał,
b)
zabezpieczenia techniczne i organizacyjne uniemożliwiające wykorzystanie danych przez
osoby nieuprawnione, przy ich udostępnianiu za pomocą urządzeń teletransmisyjnych;
2)
jest to uzasadnione specyfiką lub zakresem wykonywanych przez jednostki organizacyjne
Straży Granicznej zadań albo prowadzonych przez nie czynności.
5.
Materiały uzyskane w wyniku czynności podjętych na podstawie ust. 1, które zawierają
informacje mające znaczenie dla postępowania karnego, Straż Graniczna przekazuje właściwemu
prokuratorowi.
6.
Materiały uzyskane w wyniku czynności podjętych na podstawie ust. 1, które nie zawierają
informacji mających znaczenie dla postępowania karnego, podlegają niezwłocznemu komisyjnemu
i protokolarnemu zniszczeniu.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1993 r., z tym że art. 10 wchodzi w życie
z dniem ogłoszenia.
Po wejściu w życie Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia przepisy, o których mowa w art. 5 § 3-6 i 12, stosuje się jednak do wykroczeń popełnionych
odpowiednio przez funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej,
Biura Ochrony Rządu i Służby Więziennej przed dniem wejścia w życie tego kodeksu.
1.
Funkcjonariusze, wykonując zadania, o których mowa w art. 1 ust. 2, mają prawo
1)
dokonywania kontroli granicznej;
2)
dokonywania kontroli osobistej, a także przeglądania zawartości bagaży, sprawdzania
ładunków w portach i na dworcach oraz w środkach komunikacji lotniczej, drogowej,
kolejowej i wodnej - w celu wykluczenia możliwości popełnienia przestępstw lub wykroczeń,
zwłaszcza skierowanych przeciwko nienaruszalności granicy państwowej lub bezpieczeństwu
w międzynarodowej komunikacji;
3)
wydawania wiz i innych zezwoleń na przekroczenie granicy państwowej na podstawie odrębnych
przepisów;
4)
legitymowania lub ustalania w inny sposób tożsamości osoby;
5)
zatrzymywania osób w trybie i przypadkach określonych w przepisach Kodeksu postępowania karnego i innych ustaw oraz doprowadzania ich do właściwego organu Straży Granicznej;
6)
przeszukiwania osób, rzeczy, pomieszczeń i środków transportu w trybie i przypadkach
określonych w przepisach Kodeksu postępowania karnego i innych ustaw;
7)
obserwowania i rejestrowania, przy użyciu środków technicznych służących do rejestracji
obrazu i dźwięku, zdarzeń na drogach oraz w innych miejscach publicznych;
8)
zatrzymywania pojazdów i wykonywania innych czynności z zakresu kontroli ruchu drogowego
w trybie i przypadkach określonych w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym
(Dz. U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602, Nr 123, poz. 779 i Nr 160, poz. 1086, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 133, poz. 872, z 1999 r. Nr 106, poz. 1216, z 2000 r. Nr 12, poz. 136, Nr 43, poz. 483 i Nr 53, poz. 649, z 2001 r. Nr 27, poz. 298, Nr 106, poz. 1149, Nr 110, poz. 1189, Nr 111, poz. 1194, Nr 123, poz. 1353, Nr 125, poz. 1371, Nr 129, poz. 1444 i Nr 130, poz. 1452 oraz z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 74, poz. 676, Nr 89, poz. 804 i Nr 113, poz. 984);
9)
zatrzymywania i cofania z granicy państwowej do nadawcy szkodliwych materiałów jądrowych
i promieniotwórczych, środków chemicznych i biologicznych, jak również odpadów;
10)
przebywania i poruszania się na gruntach bez uzyskiwania zgody ich właścicieli lub
użytkowników oraz przechodzenia przez pola uprawne w czasie bezpośredniego pościgu,
również z użyciem psa służbowego, jeżeli nie ma możliwości korzystania z dróg;
11)
żądania niezbędnej pomocy od instytucji państwowych, organów administracji rządowej
i samorządu terytorialnego oraz jednostek gospodarczych prowadzących działalność w
zakresie użyteczności publicznej; wymienione instytucje, organy i jednostki obowiązane
są, w zakresie swojego działania, do udzielenia tej pomocy, w zakresie obowiązujących
przepisów prawa;
12)
zwracania się o niezbędną pomoc do innych jednostek gospodarczych i organizacji społecznych,
jak również zwracania się w nagłych wypadkach do każdej osoby o udzielenie doraźnej
pomocy, w ramach obowiązujących przepisów prawa.
2.
Przy wykonywaniu czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 4-7, uprawnienia i obowiązki
funkcjonariuszy Policji przysługują odpowiednio funkcjonariuszom Straży Granicznej.
3.
Osobę zatrzymaną należy niezwłocznie poddać - w razie uzasadnionej potrzeby - badaniu
lekarskiemu lub udzielić jej pierwszej pomocy medycznej.
4.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
zdrowia, określi, w drodze rozporządzenia, tryb przeprowadzania badań lekarskich,
o których mowa w ust. 3. Rozporządzenie powinno określić osoby przeprowadzające badania,
organizację i miejsce przeprowadzenia badań oraz zakres prowadzonej w tych sprawach
dokumentacji, a także przypadki uzasadniające potrzebę udzielenia osobie zatrzymanej
pierwszej pomocy medycznej.
5.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, warunki,
jakim powinny odpowiadać pomieszczenia w jednostkach organizacyjnych Straży Granicznej
przeznaczone dla osób zatrzymanych oraz regulamin pobytu w tych pomieszczeniach. Rozporządzenie
powinno określić wyposażenie pomieszczeń dla osób zatrzymanych, podmioty kontrolujące
te pomieszczenia, zakres prowadzonej dokumentacji, a także szczegółowe uprawnienia
i obowiązki osób zatrzymanych.
6.
W związku ze ściganiem sprawców przestępstw i wykroczeń, których zwalczanie należy
do ustawowych zadań Straży Granicznej, funkcjonariusze Straży Granicznej mogą wykonywać
uprawnienia określone w ust. 1 pkt 4-8 oraz pkt 10-12 także poza obszarem strefy nadgranicznej.
7.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, tryb dokonywania
kontroli oraz wykonywania innych czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, uwzględniając
formy kontroli granicznej, sposoby jej przeprowadzania i poświadczania w dokumentach
uprawniających do przekraczania granicy państwowej, a także symbole i dane występujące
w stemplach kontrolerskich oraz warunki użycia środków technicznych i psów służbowych
podczas tej kontroli, przypadki, w których może być dokonana kontrola osobista, i
sposób jej przeprowadzania, a także sposób i warunki przeglądania zawartości bagaży
oraz sprawdzania ładunków, w tym przy użyciu środków technicznych i psów służbowych.
8.
Za szkody wyrządzone czynnościami, o których mowa w ust. 1 pkt 10, przysługuje odszkodowanie
według zasad prawa cywilnego.
9.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, sposób doprowadzania
osób, o których mowa w ust. 1 pkt 5, uwzględniając podmioty uprawnione do zarządzenia
doprowadzenia, wzory wymaganych dokumentów, sposób dokonania doprowadzenia oraz niezbędne
środki ostrożności, a także szczegółowe warunki dokonywania doprowadzeń przy użyciu
środków transportu.
1
Środki finansowe w wysokości 20% wpływów uzyskanych przez Skarb Państwa tytułem przepadku
rzeczy pochodzących z ujawnionych przez Straż Graniczną przestępstw przeznacza się
na usprawnienie funkcjonowania Straży Granicznej i nagrody dla funkcjonariuszy, którzy
przyczynili się bezpośrednio do ujawnienia tych przestępstw.
2
Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
finansów publicznych, określi, w drodze rozporządzenia, sposób gospodarowania środkami,
o których mowa w ust. 1, oraz kryteria przyznawania nagród wymienionych w ust. 1,
uwzględniając tryb przekazania środków finansowych, ich ewidencjonowania w Komendzie
Głównej oraz sposób podziału i przeznaczania tych środków.
3
Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
finansów publicznych, określi, w drodze rozporządzenia, sposób podziału środków wymienionych
w ust. 1, w przypadku wspólnego ujawnienia przestępstw przez funkcjonariuszy Straży
Granicznej, funkcjonariuszy celnych lub pracowników kontroli skarbowej, uwzględniając
tryb podziału i przekazywania tych środków, a także sposób ich ewidencjonowania.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
1
Komendant Główny Straży Granicznej może, za zgodą ministra właściwego do spraw wewnętrznych
2.
Na wniosek osób fizycznych lub prawnych organy Straży Granicznej mogą wyrazić zgodę
na odpłatne wykonywanie przez podległych im funkcjonariuszy zleconych czynności z
zakresu posiadanych umiejętności specjalistycznych.
W czasie wykonywania czynności służbowych związanych z ochroną granicy państwowej
funkcjonariusze mogą, na obszarze strefy nadgranicznej, korzystać nieodpłatnie ze
środków komunikacji publicznej.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 17 października 2001 r.
1.
W przypadku gdy wymagają tego względy obronności państwa lub nienaruszalności granicy
państwowej, dowódcy jednostek pływających Straży Granicznej na morskich wodach wewnętrznych
i morzu terytorialnym mają prawo
1)
wezwać statek do zmniejszenia prędkości przepływu, zatrzymania się do kontroli oraz
zastosowania się do wskazanego kursu przepływu;
2)
zatrzymać statek, sprawdzić dokumenty dotyczące statku i ładunku, wylegitymować załogę
statku oraz znajdujących się na nim pasażerów, zbadać ładunek i przeszukać pomieszczenia
statku, a także zatrzymać osobę podejrzaną o popełnienie przestępstwa;
3)
zmusić statek do zawinięcia do wskazanego portu, jeżeli kapitan nie stosuje się do
wydanych poleceń.
2.
Dowódcy jednostek pływających Straży Granicznej mają prawo do podejmowania działań,
o których mowa w ust. 1, również gdy statek na morskich wodach wewnętrznych lub morzu
terytorialnym
1)
przyjmuje na pokład lub wysadza ludzi wbrew obowiązującym przepisom;
2)
dokonuje załadunku lub wyładunku towarów poza miejscami do tego wyznaczonymi;
3)
opuszcza port bez kontroli granicznej;
4)
nawiązuje łączność z wybrzeżem w celach przestępczych;
5)
łowi ryby lub eksploatuje w inny sposób wody i dno morskie wbrew obowiązującym przepisom;
6
wpływa na obszar strefy zamkniętej lub niebezpiecznej dla żeglugi lub rybołówstwa;
7)
zakotwicza poza miejscem do tego przeznaczonym;
8)
narusza przepisy dotyczące bezpieczeństwa żeglugi i transportu;
9)
narusza przepisy sanitarne lub ochrony środowiska.
3
Uprawnienia, o których mowa w ust. 1, przysługują również przy wykonywaniu zadań w
zakresie ochrony praw Rzeczypospolitej Polskiej w jej wyłącznej strefie ekonomicznej,
której status i zakres określają odrębne przepisy i umowy międzynarodowe.
Uprawnienia określone w art. 14 ust. 1 przysługują dowódcom jednostek pływających
Straży Granicznej również w stosunku do statków przepływających przez morze terytorialne,
gdy zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa na ich pokładzie lub
na skutek zawiadomienia o popełnieniu na nim przestępstwa, podczas ich przepływu przez
to morze, jeżeli
1)
skutki przestępstwa rozciągają się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2
przestępstwo narusza spokój lub porządek publiczny na morzu terytorialnym;
3
jest to konieczne do zwalczania nielegalnego handlu środkami odurzającymi lub substancjami
psychotropowymi;
4
kapitan statku, przedstawiciel dyplomatyczny lub urzędnik konsularny państwa bandery
statku zwróci się do właściwych organów polskich o pomoc.
1.
Jeżeli istnieje uzasadnione podejrzenie, że statek w czasie pobytu na morskich wodach
wewnętrznych lub na morzu terytorialnym naruszył przepisy obowiązujące na terytorium
Rzeczpospolitej Polskiej i mimo wezwania do zatrzymania się lub po zatrzymaniu go
usiłuje zbiec, dowódca jednostki pływającej Straży Granicznej może, w celu zatrzymania
statku, zarządzić wszczęcie za nim pościgu.
2.
Jeżeli obcy statek znajduje się poza granicą państwową na morzu, lecz w polskiej wyłącznej
strefie ekonomicznej, to pościg za nim można wszcząć jedynie wówczas, gdy nastąpiło
naruszenie polskich przepisów prawnych obowiązujących w tej strefie.
3.
Pościg na morzu prowadzą jednostki pływające Straży Granicznej oraz statki powietrzne
wykonujące zadania w ochronie granicy państwowej.
1.
Przed rozpoczęciem pościgu należy, z odległości umożliwiającej odebranie sygnału,
przekazać wizualny i dźwiękowy sygnał polecający zatrzymanie się statku.
2.
Jednostki pływające Straży Granicznej w celu zatrzymywania statków stosują sygnały
międzynarodowego kodu sygnałowego z jednoczesnym wystrzeleniem, dla zwrócenia uwagi
statku, dwóch nabojów sygnałowych koloru zielonego i zapaleniem w nocy dwóch zielonych
świateł rozpoznawczych na maszcie, przysługujących jednostkom pływającym ochraniającym
granicę państwową. Sygnałem do zatrzymania statków, stosowanym przez statki powietrzne,
są dwa naboje sygnałowe koloru zielonego wystrzelone przed dziób statku.
3.
Pościg rozpoczęty na polskich morskich wodach wewnętrznych, na polskim morzu terytorialnym
lub w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej może być kontynuowany poza granicą morza
terytorialnego lub tej strefy, pod warunkiem że nie został przerwany. Ciągłość pościgu
powinna być zachowana niezależnie od tego, czy jest on prowadzony przez jednostki
pływające, czy też we współdziałaniu tych jednostek ze statkami powietrznymi.
4.
Statek powietrzny wzywający do zatrzymania się statku ściga ten statek do czasu przybycia
jednostki pływającej Straży Granicznej w celu przejęcia pościgu.
5.
W stosunku do statków zatrzymanych w czasie pościgu dowódca jednostki pływającej Straży
Granicznej postępuje zgodnie z trybem określonym w art. 14.
6.
W każdym przypadku zatrzymania statku należy sporządzić podpisany przez obie strony
protokół w dwóch egzemplarzach w językach polskim i angielskim, z których jeden należy
doręczyć kapitanowi statku. Kapitan statku może wnieść do protokołu lub w oddzielnym
piśmie swoje zastrzeżenia i uwagi w dowolnym języku.
7.
Prawo pościgu ustaje, gdy ścigany statek wejdzie na morze terytorialne obcego państwa.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 1998 r.
1.
Jeżeli statek mimo wezwania nie zatrzyma się i usiłuje zbiec, dowódca jednostki pływającej
Straży Granicznej ma prawo podjąć skuteczne środki do jego zatrzymania, o których
mowa w art. 25.
2.
Użycie broni pokładowej przez jednostki pływające Straży Granicznej do ściganego statku
może mieć miejsce jedynie w sytuacjach wyjątkowych i jako środek ostateczny, gdy inne
środki nie są wystarczające do zatrzymania statku lub wymuszenia posłuszeństwa, lecz
nie powinno zmierzać do jego zatopienia.
1
Ilekroć w ustawie używa się określenia „statek”, należy przez to rozumieć urządzenie
pływające, o którym mowa w ustawie - Kodeks morski.
2.
Sposób postępowania w sytuacjach określonych w art. 14-18 w stosunku do okrętów wojennych
określają odrębne przepisy.
3
Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej
określi, w drodze rozporządzenia, zasady współdziałania Straży Granicznej z Wojskami
Lotniczymi i Obrony Powietrznej oraz Marynarką Wojenną w zakresie ochrony granicy
państwowej, uwzględniając zakres współdziałania oraz podmioty uprawnione do jego organizacji
i koordynacji.
1.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
gospodarki morskiej, określi, w drodze rozporządzenia, wymagania dotyczące technicznego
i pozatechnicznego bezpieczeństwa żeglugi jednostek pływających Straży Granicznej.
Rozporządzenie powinno w szczególności określić wymagania w zakresie budowy stałych
urządzeń i wyposażenia statków oraz wyposażenia w środki ratunkowe.
2.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych może, w drodze zarządzenia, uznać za obowiązujące
w stosunku do jednostek pływających Straży Granicznej przepisy techniczne z zakresu
budowy i wyposażenia statków wydane przez polską instytucję klasyfikacyjną.
Przepisy ustawy nie naruszają uprawnień okrętów wojennych Rzeczypospolitej Polskiej.
Jeżeli w czasie korzystania lub w związku z korzystaniem przez Straż Graniczną z pomocy
osób, o których mowa w art. 9b ust. 1, osoby te utraciły życie albo poniosły uszczerbek
na zdrowiu lub szkodę w mieniu, odszkodowanie przysługuje na zasadach i w trybie określonych
w rozporządzeniu ministra właściwego do spraw wewnętrznych
Ochronę granicy państwowej w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej wykonują
Wojska Lotnicze i Obrony Powietrznej we współdziałaniu z innymi rodzajami Sił Zbrojnych
podległymi Ministrowi Obrony Narodowej oraz Strażą Graniczną.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1995 r.
1.
W razie zagrożenia nienaruszalności granicy państwowej lub niepodporządkowania się
wydanym na podstawie prawa poleceniom oraz bezpośredniego zagrożenia dla życia lub
zdrowia własnego lub innej osoby, funkcjonariusze mogą używać następujących środków
przymusu bezpośredniego
1)
fizycznych i technicznych środków służących do obezwładniania bądź do konwojowania
osób oraz do zatrzymywania pojazdów;
2)
indywidualnych chemicznych środków obezwładniających;
3)
psów służbowych;
4
pałek służbowych.
2.
W przypadkach określonych w ust. 1 mogą być stosowane jedynie środki przymusu bezpośredniego,
odpowiadające potrzebie wynikającej z istniejącej sytuacji i niezbędne do osiągnięcia
podporządkowania się wydanym poleceniom.
1
Jeżeli środki przymusu bezpośredniego wymienione w art. 23 ust. 1 okazały się niewystarczające
lub ich użycie ze względu na okoliczności danego zdarzenia nie jest możliwe, funkcjonariusz
ma prawo użycia broni palnej wyłącznie
1)
w celu odparcia bezpośredniego i bezprawnego zamachu na życie, zdrowie lub wolność
funkcjonariusza lub innej osoby oraz w celu przeciwdziałania czynnościom zmierzającym
bezpośrednio do takiego zamachu;
2)
przeciwko osobie niepodporządkowującej się wezwaniu do natychmiastowego porzucenia
broni lub innego niebezpiecznego narzędzia, którego użycie zagrozić może życiu, zdrowiu
lub wolności funkcjonariusza albo innej osoby;
3)
przeciwko osobie, która usiłuje bezprawnie, przemocą odebrać broń palną funkcjonariuszowi
lub innej osobie uprawnionej do posiadania broni palnej;
4)
w celu odparcia bezpośredniego, bezprawnego zamachu na obiekty służące obronności
państwa lub ważne dla gospodarki narodowej, a także na obiekty Straży Granicznej lub
służące ochronie granicy państwowej;
5)
w celu odparcia bezpośredniego zamachu na nienaruszalność granicy państwowej ze strony
osób działających w sposób zorganizowany, które przemocą wymuszają przekroczenie granicy
państwowej przy użyciu broni lub pojazdu;
6)
w celu odparcia zamachu na mienie, stwarzającego jednocześnie bezpośrednie zagrożenie
dla życia, zdrowia lub wolności człowieka;
7)
w bezpośrednim pościgu za osobą, wobec której użycie broni było dopuszczalne w przypadkach
określonych w pkt 1-6, albo za osobą, wobec której istnieje uzasadnione podejrzenie
popełnienia zabójstwa, zamachu terrorystycznego, uprowadzenia osoby w celu wymuszenia
okupu lub określonego zachowania, rozboju, kradzieży rozbójniczej, wymuszenia rozbójniczego,
umyślnego ciężkiego uszkodzenia ciała, zgwałcenia, podpalenia lub umyślnego sprowadzenia
w inny sposób niebezpieczeństwa powszechnego dla życia albo zdrowia;
8)
w celu ujęcia osoby, o której mowa w pkt 7, jeśli schroniła się ona w miejscu trudno
dostępnym, a z okoliczności towarzyszących wynika, że może użyć broni palnej lub innego
niebezpiecznego narzędzia, którego użycie zagrozić może życiu lub zdrowiu;
9)
w celu odparcia gwałtownego, bezpośredniego i bezprawnego zamachu na konwój ochraniający
osoby, dokumenty zawierające wiadomości stanowiące tajemnicę państwową, pieniądze
albo inne przedmioty wartościowe;
10)
w celu ujęcia lub udaremnienia ucieczki osoby zatrzymanej, tymczasowo aresztowanej
lub odbywającej karę pozbawienia wolności, jeśli
a)
ucieczka osoby pozbawionej wolności stwarza zagrożenie dla życia albo zdrowia ludzkiego,
b)
istnieje uzasadnione podejrzenie, że osoba pozbawiona wolności może użyć broni palnej,
materiałów wybuchowych lub niebezpiecznego narzędzia,
c)
pozbawienie wolności nastąpiło w związku z uzasadnionym podejrzeniem lub stwierdzeniem
popełnienia przestępstw, o których mowa w pkt 7.
1a
W działaniach pododdziałów odwodowych w zasięgu terytorialnym przejścia granicznego
oraz w strefie nadgranicznej użycie broni palnej może nastąpić tylko na rozkaz ich
dowódcy.
2.
Użycie broni palnej nie może mieć na celu pozbawienia życia, powinno następować w
sposób wyrządzający możliwie najmniejszą szkodę osobie, przeciwko której użyto broni
palnej, a także nie może narażać na niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia innych
osób.
3
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa warunki i sposób użycia środków przymusu
bezpośredniego, a także postępowanie przy użyciu broni palnej przez funkcjonariuszy
oraz warunki i sposób użycia środków przymusu bezpośredniego, a także zasady użycia
broni przez pododdziały odwodowe Straży Granicznej.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisu
art. 6 ust. 2 pkt 2, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1992 r.
1.
Jeżeli statek na morskich wodach wewnętrznych lub na morzu terytorialnym, mimo wezwania,
nie zatrzyma się i nie zaniecha działań naruszających przepisy obowiązujące na tych
wodach, dowódca jednostki pływającej Straży Granicznej może wydać rozkaz oddania strzału
ostrzegawczego w powietrze, następnie zaś strzału przed dziób i za rufę statku. Jeżeli
statek mimo to nie zastosuje się do wezwania, dowódca jednostki pływającej może rozkazać
otworzyć ogień do tego statku. Te same zasady stosuje się przy pościgu na morzu pełnym.
2.
W przypadku ostrzelania jednostki pływającej Straży Granicznej można użyć broni bez
ostrzeżenia.
1.
Każdy statek powietrzny znajdujący się w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej
Polskiej jest obowiązany, w trakcie interwencji, wykonywać polecenia przekazywane
przez dowódcę wojskowego statku powietrznego, działającego w systemie obrony powietrznej
państwa.
2.
Dowódca wojskowego statku powietrznego, działający w systemie obrony powietrznej państwa,
przekazuje obcemu statkowi powietrznemu polecenia za pośrednictwem pokładowych środków
łączności radiowej na międzynarodowej częstotliwości niebezpieczeństwa lub za pomocą
sygnałów wzrokowych ustalonych w porozumieniach międzynarodowych.
(uchylony).
(uchylony).
Jednostki pływające Straży Granicznej podnoszą jako banderę flagę państwową z godłem
Rzeczypospolitej Polskiej, określoną w odrębnych przepisach.
1.
W czasie wykonywania zadań określonych w ustawie jednostki pływające Straży Granicznej
podnoszą, niezależnie od bandery, flagę Straży Granicznej.
2
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, wzór flagi
Straży Granicznej, okoliczności i warunki jej podnoszenia oraz sposób oznakowania
jednostek pływających i statków powietrznych, a także znaki rozpoznawcze używane przez
statki powietrzne w nocy, uwzględniając sposób umieszczania bandery i flagi na jednostkach
pływających oraz znaków, umożliwiający szybką identyfikację jednostek pływających
i statków powietrznych.
1
Służbę w Straży Granicznej może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii,
niekarany, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie
wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych,
podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować.
2
Komendant Główny Straży Granicznej może wyrazić zgodę na przyjęcie do służby w Straży
Granicznej kandydata, który nie ma wykształcenia średniego, jeżeli w toku postępowania
kwalifikacyjnego stwierdzono, że kandydat wykazuje szczególne predyspozycje do tej
służby.
3
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy
tryb prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego w stosunku do osób ubiegających się
o przyjęcie do służby w Straży Granicznej, w tym w stosunku do osób, o których mowa
w ust. 2. Rozporządzenie powinno określić etapy postępowania kwalifikacyjnego, rodzaje
składanych przez kandydatów dokumentów, w tym wzór kwestionariusza osobowego, a także
cechy preferencyjne kandydatów niemających wykształcenia średniego, których posiadanie
jest szczególnie przydatne do pełnienia służby w Straży Granicznej.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2000 r.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2002 r., z wyjątkiem
1)
art. 27 ust. 2, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia,
2)
art. 2, który wchodzi w życie z dniem 30 czerwca 2002 r.,
3)
art. 9 pkt 7 i art. 21, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2003 r.
1
Zdolność fizyczną i psychiczną do służby ustalają komisje lekarskie podległe ministrowi
właściwemu do spraw wewnętrznych.
1a
Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze rozporządzenia, tworzy i znosi komisje
lekarskie, o których mowa w ust. 1, oraz określa ich organizację. Rozporządzenie powinno
określić nazwy komisji, ich siedziby oraz strukturę organizacyjną.
2
Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze rozporządzenia, określa zasady oceny
zdolności fizycznej i psychicznej do służby, a także tryb orzekania o tej zdolności
oraz właściwość i tryb postępowania komisji lekarskich w tych sprawach.
1
Przed podjęciem służby funkcjonariusz Straży Granicznej składa ślubowanie według następującej
roty
„
Ja, obywatel Rzeczypospolitej Polskiej, świadom podejmowanych obowiązków funkcjonariusza
Straży Granicznej - ślubuję służyć wiernie Narodowi Polskiemu, mając zawsze na względzie
interes Państwa Polskiego.
Ślubuję stać nieugięcie na straży niepodległości i suwerenności oraz strzec nienaruszalności
granicy państwowej Rzeczypospolitej Polskiej, nawet z narażeniem życia.
Ślubuję ściśle przestrzegać zasad Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i obowiązującego porządku prawnego oraz ofiarnie i sumiennie wykonywać powierzone
mi zadania, przestrzegać dyscypliny służbowej, wykonywać rozkazy i polecenia przełożonych,
dochować tajemnicy państwowej i służbowej, strzec dobrego imienia służby, honoru i
godności, a także przestrzegać zasad etyki funkcjonariusza Straży Granicznej
”
.
2
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, ceremoniał
składania ślubowania, uwzględniając przebieg ceremoniału ślubowania, terminy składania
ślubowania, osoby uprawnione do przyjmowania ślubowania oraz wzór aktu ślubowania.
1.
Stosunek służbowy funkcjonariusza powstaje w drodze mianowania na podstawie dobrowolnego
zgłoszenia się do służby.
2
Początek służby liczy się od dnia określonego w rozkazie personalnym o mianowaniu
funkcjonariusza.
3.
Mianowanie może nastąpić po odbyciu zasadniczej służby wojskowej albo po przeniesieniu
do rezerwy.
4
Warunku określonego w ust. 3 nie stosuje się do funkcjonariuszy-kobiet oraz poborowych
skierowanych do służby kandydackiej za zgodą organów wojskowych.
5.
(uchylony).
1.
Osobę zgłaszającą się do podjęcia służby w Straży Granicznej mianuje się funkcjonariuszem
w służbie przygotowawczej na okres 3 lat.
2.
Po upływie służby przygotowawczej funkcjonariusz zostaje mianowany na stałe.
3
W przypadkach uzasadnionych szczególnymi kwalifikacjami funkcjonariusza Komendant
Główny Straży Granicznej z urzędu albo na wniosek komendanta oddziału lub ośrodka
szkolenia Straży Granicznej, może skrócić okres służby przygotowawczej funkcjonariusza
albo zwolnić go od odbywania tej służby.
4
W razie przerwy w wykonywaniu przez funkcjonariusza obowiązków służbowych, trwającej
dłużej niż 3 miesiące, Komendant Główny Straży Granicznej może, z urzędu albo na wniosek
komendanta oddziału lub komendanta ośrodka szkolenia Straży Granicznej, przedłużyć
okres jego służby przygotowawczej.
1
Do mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe, przenoszenia oraz zwalniania
z tych stanowisk właściwi są przełożeni: Komendant Główny Straży Granicznej, komendanci
oddziałów Straży Granicznej oraz komendanci ośrodków szkolenia Straży Granicznej.
2
Od decyzji, o których mowa w ust. 1, funkcjonariuszowi służy odwołanie do wyższego
przełożonego, oraz dochodzenia roszczeń na drodze sądowej.
3.
Jeżeli decyzję, o której mowa w ust. 1, ustawa zastrzega dla Komendanta Głównego Straży
Granicznej, od decyzji takiej służy odwołanie do ministra właściwego do spraw wewnętrznych
1.
Czas pełnienia służby funkcjonariusza jest określony wymiarem jego obowiązków, z uwzględnieniem
prawa do wypoczynku.
2.
Czas pełnienia służby funkcjonariusza wynosi 40 godzin tygodniowo w przyjętym okresie
rozliczeniowym, nieprzekraczającym 3 miesięcy.
3.
W zamian za czas służby przekraczający normę określoną w ust. 2 funkcjonariuszowi
przysługuje czas wolny od służby w tym samym wymiarze.
4.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, rozkład
czasu służby, tryb udzielania czasu wolnego w zamian za służbę w wymiarze przekraczającym
40 godzin tygodniowo, uwzględniając rodzaj i organizację służby, sposób pełnienia
dyżurów domowych, właściwość przełożonych do określenia harmonogramu służby, okoliczności
uzasadniające przedłużenie czasu służby ponad ustawowy wymiar, jak również niezbędny
czas na wypoczynek funkcjonariusza po służbie oraz sposób prowadzenia ewidencji czasu
służby.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, warunki
w zakresie wykształcenia i kwalifikacji zawodowych oraz stażu służby, jakim powinien
odpowiadać funkcjonariusz na określonym stanowisku służbowym, uwzględniając rodzaj
służby i stanowisk, warunki uzyskania wykształcenia zawodowego, jak również okresy
zaliczane do stażu służby wskazujące na posiadanie odpowiedniego doświadczenia zawodowego.
1.
Funkcjonariusz podlega okresowemu opiniowaniu służbowemu.
2.
Funkcjonariusza zapoznaje się z opinią służbową w ciągu 14 dni od jej sporządzenia;
może on w terminie 14 dni od zapoznania się z opinią wnieść odwołanie do wyższego
przełożonego.
3
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, tryb okresowego
opiniowania funkcjonariuszy oraz tryb wnoszenia i rozpatrywania odwołań od opinii
służbowych, uwzględniając terminy i okoliczności powodujące sporządzanie opinii, kryteria,
na podstawie których są sporządzane opinie, skalę ocen i przesłanki, które uwzględnia
się w procesie opiniowania, właściwość przełożonych w zakresie wydawania i rozpatrywania
odwołań od opinii, a także wzór kwestionariusza opinii służbowej.
1.
Funkcjonariusza zwolnionego lub odwołanego z zajmowanego stanowiska można przenieść
do dyspozycji właściwego przełożonego, jeżeli przewiduje się wyznaczenie go na inne
stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby. Okres pozostawania funkcjonariusza
w dyspozycji nie może być dłuższy niż 1 rok.
2.
W okresie pozostawania w dyspozycji funkcjonariusz nie wykonuje obowiązków służbowych,
zachowując prawo do uposażenia i innych świadczeń przysługujących na ostatnio zajmowanym
stanowisku służbowym.
3.
Funkcjonariusz przeniesiony do dyspozycji jest obowiązany do podjęcia obowiązków służbowych
w każdym czasie na polecenie właściwego przełożonego.
4.
Okres pozostawania funkcjonariusza w dyspozycji wlicza się do okresu służby, od którego
zależą uprawnienia funkcjonariuszy.
5.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, przełożonych
właściwych do przenoszenia funkcjonariuszy do dyspozycji, rodzaje stanowisk, na których
możliwe jest przeniesienie do dyspozycji, warunki i tryb przenoszenia oraz sposób
pełnienia służby w tym okresie. Rozporządzenie powinno określić sposób pełnienia służby,
uwzględniając posiadane przez funkcjonariusza kwalifikacje oraz predyspozycje do pełnienia
służby na określonym stanowisku służbowym.
1
Funkcjonariusz może być przeniesiony do pełnienia służby albo delegowany na okres
do 6 miesięcy do czasowego pełnienia służby w innej miejscowości z urzędu lub na własną
prośbę. Funkcjonariusz może być oddelegowany na niezbędny okres, za jego pisemną zgodą,
do pełnienia służby poza granicami państwa, w ramach wykonywania zadań określonych
w umowach międzynarodowych wiążących Rzeczpospolitą Polską.
2.
Do przenoszenia lub delegowania funkcjonariusza właściwi są
1
Komendant Główny Straży Granicznej w ramach całego państwa i poza jego granicami;
2
komendant oddziału Straży Granicznej w ramach terytorialnego zasięgu działania oddziału.
3
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, należności
i świadczenia przysługujące funkcjonariuszom oddelegowanym do pełnienia służby poza
granicami państwa, uwzględniając rodzaje i warunki wykonywanych przez funkcjonariusza
zadań.
1
Funkcjonariuszowi można powierzyć pełnienie obowiązków służbowych na innym stanowisku
na czas nieprzekraczający 12 miesięcy. W okresie tym funkcjonariuszowi przysługuje
uposażenie stosownie do powierzonego stanowiska, lecz nie niższe od dotychczasowego.
2
Funkcjonariusza można oddelegować do wykonywania pracy poza Strażą Graniczną.
3
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, warunki
i tryb oddelegowania, przyznawania uposażenia oraz innych świadczeń przysługujących
funkcjonariuszowi w czasie oddelegowania, uwzględniając charakter zadań służbowych
wykonywanych poza Strażą Graniczną, do których funkcjonariusz może być oddelegowany,
podmioty uprawnione do występowania z wnioskiem o oddelegowanie funkcjonariusza, sposób
wyrażania przez niego zgody na oddelegowanie, tryb postępowania w przypadku zmiany
warunków oddelegowania, uprawnienia i obowiązki funkcjonariusza, w szczególności w
zakresie ustalania i wypłaty uposażenia oraz prawa do urlopu, a także tryb i sposób
odwołania funkcjonariusza z oddelegowania.
1.
Funkcjonariusza przenosi się na niższe stanowisko służbowe w razie wymierzenia kary
dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe.
2.
Funkcjonariusza można przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadkach
1)
orzeczenia przez komisję lekarską trwałej niezdolności do pełnienia służby na zajmowanym
stanowisku, jeżeli nie ma możliwości mianowania go na stanowisko równorzędne;
2)
nieprzydatności na zajmowanym stanowisku, stwierdzonej w opinii służbowej w okresie
służby przygotowawczej;
3)
niewywiązywania się z obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku, stwierdzonego
w okresie służby stałej w dwóch kolejnych opiniach służbowych, między którymi upłynęło
co najmniej 6 miesięcy;
4
likwidacji zajmowanego stanowiska służbowego lub z przyczyn uzasadnionych potrzebami
organizacyjnymi, gdy nie ma możliwości mianowania go na inne równorzędne stanowisko;
5
upływu okresu jednego roku pozostawania w dyspozycji, gdy nie ma możliwości mianowania
go na równorzędne stanowisko służbowe.
3.
Funkcjonariusza można przenieść na niższe stanowisko służbowe również na jego prośbę.
4.
(uchylony).
1
Funkcjonariusza zawiesza się w czynnościach służbowych na okres nie dłuższy niż 3
miesiące w razie jego tymczasowego aresztowania lub wszczęcia przeciwko niemu postępowania
karnego w sprawie o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Jeżeli
okres tymczasowego aresztowania jest dłuższy niż 3 miesiące, zawieszenie ulega z mocy
prawa przedłużeniu do czasu zakończenia tymczasowego aresztowania.
2
Funkcjonariusza można zawiesić w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko
niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo nieumyślne ścigane z oskarżenia
publicznego lub postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro
postępowania lub dobro służby - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące.
3
W szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych
można przedłużyć do czasu ukończenia postępowania karnego.
4
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, tryb zawieszania
funkcjonariuszy w czynnościach służbowych, uwzględniając przełożonych właściwych do
zawieszania funkcjonariuszy w czynnościach służbowych, sposób wnoszenia odwołań oraz
terminy ich rozpatrywania.
1
Funkcjonariusz może być skierowany z urzędu lub na jego prośbę do komisji lekarskiej,
podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych
2
Funkcjonariusz obowiązany jest poddać się badaniom zleconym przez komisję, w tym również
badaniom specjalistycznym, psychologicznym i dodatkowym, a gdy zachodzi potrzeba -
obserwacji w zakładzie opieki zdrowotnej.
1.
Funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadkach
1)
orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską;
2)
nieprzydatności do służby, stwierdzonej w opinii służbowej w okresie służby przygotowawczej;
3)
wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby;
4
skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia
publicznego;
5
zrzeczenia się obywatelstwa polskiego lub nabycia obywatelstwa innego państwa.
2
Funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadkach
1)
niewywiązywania się z obowiązków służbowych w okresie odbywania służby stałej, stwierdzonego
w dwóch kolejnych opiniach, między którymi upłynęło co najmniej 6 miesięcy;
2)
skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo inne niż określone w ust. 1
pkt 4;
3)
powołania do innej służby państwowej, a także objęcia funkcji z wyboru w organach
samorządu terytorialnego;
4)
nabycia prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej;
5)
gdy wymaga tego ważny interes służby;
6)
niewyrażenia zgody na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe z przyczyn określonych
w art. 42 ust. 2;
7)
rozformowania jednostki organizacyjnej, w której funkcjonariusz pełni służbę, lub
zmniejszenia jej stanu etatowego, jeżeli przeniesienie funkcjonariusza do innej jednostki
lub na niższe stanowisko nie jest możliwe;
8)
upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby;
9)
dwukrotnego nieusprawiedliwionego niestawienia się na badanie lub obserwację w zakładzie
opieki zdrowotnej, wyznaczone zgodnie z art. 44 ust. 2, chyba że skierowanie do komisji
nastąpiło na prośbę funkcjonariusza.
3
Funkcjonariusza zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia
przez niego wystąpienia ze służby.
4
W przypadkach określonych w ust. 2 pkt 7 zwolnienie następuje po upływie 6 miesięcy,
a w przypadku służby przygotowawczej - po upływie 3 miesięcy od dnia podjęcia decyzji
o likwidacji jednostki organizacyjnej, jej rozformowania lub zmniejszenia stanu etatowego.
5
Zwolnienie funkcjonariusza przeniesionego do dyspozycji, w przypadku określonym w
art. 42 ust. 2 pkt 5, w razie niewyrażenia przez funkcjonariusza zgody na przeniesienie
na niższe stanowisko służbowe następuje po upływie 6 miesięcy.
1.
Stosunek służbowy wygasa w przypadku
1)
śmierci funkcjonariusza;
2)
stwierdzenia zaginięcia funkcjonariusza.
2.
Rozkaz personalny o wygaśnięciu stosunku służbowego wydaje się na podstawie skróconego
aktu zgonu albo ostatecznej decyzji ministra właściwego do spraw wewnętrznych o stwierdzeniu
zaginięcia funkcjonariusza.
1.
Uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Straży Granicznej
z powodu jej niezgodności z prawem stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko
równorzędne.
2.
Jeżeli zwolniony funkcjonariusz w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby nie zgłosi
pisemnie gotowości niezwłocznego jej podjęcia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu.
Przepis art. 45 ust. 3 stosuje się odpowiednio.
3.
Prawo do uposażenia powstaje z dniem podjęcia służby, chyba że po zgłoszeniu się do
służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby.
4.
Funkcjonariuszowi przywróconemu do służby przysługuje za okres pozostawania poza służbą
świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem,
nie więcej jednak niż za okres 6 miesięcy i nie mniej niż za 1 miesiąc.
5.
W zakresie innych praw niż określone w ust. 1-4, wynikających ze stosunku służbowego,
okres, za który przyznano świadczenie pieniężne, uważa się za równorzędny ze służbą.
Okresu pozostawania poza służbą nie uważa się za przerwę w służbie, której skutkiem
byłaby utrata uprawnień uzależnionych od nieprzerwanej służby.
1
Zwolnienie funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1, 2 i 5 i ust.
2 pkt 1 i 3-7 nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby
z powodu choroby, chyba że funkcjonariusz zgłosi pisemne wystąpienie ze służby.
2
Zwolnienie funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 3 i 4 i ust.
2 pkt 2 nie może nastąpić przed upływem 1 miesiąca od dnia zaprzestania służby z powodu
choroby, chyba że funkcjonariusz zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby.
3.
Zwolnienie funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 5 może nastąpić
po zasięgnięciu opinii związku zawodowego funkcjonariuszy Straży Granicznej.
1
Funkcjonariusza-kobiety nie można w okresie ciąży i w czasie urlopu macierzyńskiego
zwolnić ze służby, z wyjątkiem przypadków określonych w art. 45 ust. 1 pkt 3 i 4,
ust. 2 pkt 2, 3, 5 i 7 oraz ust. 3.
2
W razie zwolnienia funkcjonariusza-kobiety ze służby na podstawie art. 45 ust. 2 pkt
5 i 7, przysługuje jej uposażenie do końca urlopu macierzyńskiego.
3
Funkcjonariuszowi-kobiecie zwolnionej na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 5 i 7 w czasie
urlopu wychowawczego przysługują do końca okresu, na który ten urlop został udzielony
1)
świadczenia pieniężne, wypłacane na zasadach obowiązujących przy wypłacaniu zasiłku
wychowawczego;
2)
inne uprawnienia przewidziane dla pracownic zwalnianych z pracy w czasie urlopu wychowawczego
z przyczyn dotyczących zakładu pracy.
1.
Funkcjonariuszy zwalniają ze służby właściwi przełożeni z zastrzeżeniem ust. 2.
2.
Komendant Główny Straży Granicznej zwalnia ze służby funkcjonariuszy
1)
posiadających stopnie oficerskie;
2)
którym wymierzono karę dyscyplinarną wydalenia ze służby;
3)
w przypadkach określonych w art. 45 ust. 2 pkt 5.
1.
Funkcjonariusz zwolniony ze służby otrzymuje niezwłocznie świadectwo służby oraz na
swój wniosek opinię o służbie.
2.
Funkcjonariusz może żądać sprostowania świadectwa służby oraz odwołać się do wyższego
przełożonego od opinii o służbie w terminie 7 dni od dnia otrzymania opinii.
3
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe
dane, które należy podać w świadectwie służby oraz w opinii o służbie, a także tryb
wydawania i dokonywania sprostowań świadectw służby oraz odwoływania się od opinii
o służbie, uwzględniając przełożonych właściwych w sprawach świadectw służby i opinii
o służbie, informacje, które zamieszczane są w świadectwie służby na życzenie funkcjonariusza,
oraz wzór formularza świadectwa służby.
Komendant Główny Straży Granicznej określi, w drodze zarządzenia, sposób prowadzenia
przez przełożonych dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem służbowym funkcjonariuszy,
sposób prowadzenia akt osobowych oraz wzory dokumentów w tych sprawach w zakresie
nieuregulowanym innymi przepisami wydanymi na podstawie ustawy. Zarządzenie powinno
określić sposób zakładania akt osobowych funkcjonariuszy, rodzaje gromadzonych w nich
dokumentów oraz sposób ich ewidencjonowania.
W Straży Granicznej obowiązują korpusy i stopnie identyczne z korpusami i stopniami
wojskowymi.
1.
Na stopień szeregowego Straży Granicznej mianuje się funkcjonariusza z dniem mianowania
na stanowisko służbowe.
2.
Na stopnie szeregowych Straży Granicznej oraz na stopnie podoficerskie Straży Granicznej
mianują przełożeni posiadający uprawnienia w sprawach osobowych funkcjonariuszy.
1
Na stopnie chorążych Straży Granicznej mianuje Komendant Główny Straży Granicznej.
2
Na pierwszy stopień oficerski Straży Granicznej oraz na stopień generała Straży Granicznej
mianuje Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek ministra właściwego do spraw
wewnętrznych. Na pozostałe stopnie oficerskie Straży Granicznej mianuje minister właściwy
do spraw wewnętrznych.
1.
Mianowanie na stopnie podoficerskie Straży Granicznej lub na stopnie chorążych Straży
Granicznej jest uzależnione od pozytywnej opinii służbowej i zajmowanego stanowiska
służbowego, a ponadto na pierwszy stopień
1)
podoficera - od ukończenia szkoły podoficerskiej;
2)
chorążego - od ukończenia szkoły chorążych.
2.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach można mianować na pierwszy stopień podoficerski
Straży Granicznej lub na stopień chorążego Straży Granicznej funkcjonariusza, mimo
niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lub 2.
1
Na pierwszy stopień oficerski Straży Granicznej może być mianowany funkcjonariusz,
który posiada wykształcenie wyższe i odbył przeszkolenie specjalistyczne.
2
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje,
zakres oraz sposób prowadzenia przeszkolenia specjalistycznego, o którym mowa w ust.
1. Rozporządzenie powinno określić formy, w jakich prowadzone jest przeszkolenie,
sposób składania egzaminu, a także jednostki organizacyjne prowadzące przeszkolenie.
Mianowanie na kolejny wyższy stopień następuje stosownie do zajmowanego stanowiska
służbowego, posiadanych kwalifikacji zawodowych oraz w zależności od opinii służbowej.
Nadanie tego stopnia nie może jednak nastąpić wcześniej niż po przesłużeniu w stopniu
-
kaprala (mata) - 1 roku,
-
starszego kaprala (starszego mata) - 1 roku,
-
plutonowego (bosmanmata) - 2 lat,
-
starszego plutonowego (starszego bosmanmata) - 2 lat,
-
sierżanta (bosmana) - 2 lat,
-
starszego sierżanta (starszego bosmana) - 2 lat,
-
sierżanta sztabowego (bosmana sztabowego) - 2 lat,
-
młodszego chorążego (młodszego chorążego marynarki) - 3 lat,
-
chorążego (chorążego marynarki) - 3 lat,
-
starszego chorążego (starszego chorążego marynarki) - 3 lat,
-
młodszego chorążego sztabowego (młodszego chorążego sztabowego marynarki) - 3 lat,
-
chorążego sztabowego (chorążego sztabowego marynarki) - 4 lat,
-
podporucznika (podporucznika marynarki) - 3 lat,
-
porucznika (porucznika marynarki) - 4 lat,
-
kapitana (kapitana marynarki) - 4 lat,
-
majora (komandora podporucznika) - 3 lat,
-
podpułkownika (komandora porucznika) - 4 lat.
1
W przypadkach zasługujących na szczególne wyróżnienie funkcjonariusza posiadającego
pozytywną opinię służbową oraz szczególne kwalifikacje zawodowe lub umiejętności do
pełnienia służby można mianować na wyższy stopień przed upływem okresów ustalonych
w art. 56.
2.
Funkcjonariusza zwalnianego ze służby można mianować na kolejny wyższy stopień za
szczególne zasługi w ochronie granicy państwowej.
1.
Stopnie podoficerów, chorążych, oficerów i generałów są dożywotnie.
2.
Funkcjonariusze zwolnieni ze służby mogą używać posiadanych stopni, o których mowa
w art. 52 i 53, z dodaniem określenia
1)
„rezerwy”, jeżeli funkcjonariusz podlega obowiązkowi służby wojskowej i został uznany
za zdolnego do tej służby;
2)
„w stanie spoczynku”, jeżeli funkcjonariusz nie podlega obowiązkowi służby wojskowej.
3.
Utrata stopnia wymienionego w art. 52 i 53 następuje w razie
1
zrzeczenia się obywatelstwa polskiego;
2
prawomocnego orzeczenia środka karnego pozbawienia praw publicznych;
3
skazania prawomocnym wyrokiem sądu na karę pozbawienia wolności za przestępstwo popełnione
w wyniku motywacji zasługującej na szczególne potępienie.
O obniżeniu lub utracie stopnia w przypadkach określonych w ustawie orzeka organ właściwy
do mianowania na ten stopień, z tym że o utracie stopnia podporucznika orzeka minister
właściwy do spraw wewnętrznych, a o utracie stopnia generała - Prezydent Rzeczypospolitej
Polskiej na wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych.
1.
Funkcjonariuszowi przywraca się stopień w razie uchylenia
1
prawomocnego orzeczenia pozbawienia praw publicznych albo
2
prawomocnego skazania na karę pozbawienia wolności za przestępstwo popełnione w wyniku
motywacji zasługującej na szczególne potępienie albo
3)
decyzji, na której podstawie nastąpiło pozbawienie stopnia, albo
4)
kary dyscyplinarnej obniżenia stopnia.
2
O przywróceniu stopnia orzeka przełożony właściwy do mianowania na stopień; o przywróceniu
stopnia podporucznika Straży Granicznej orzeka minister właściwy do spraw wewnętrznych;
stopień generała Straży Granicznej przywraca Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na
wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 marca 1995 r., z tym że przepisy art. 13 ust. 3-8
wchodzą w życie z dniem 1 marca 1996 r.
1.
Osobę przyjmowaną do służby i posiadającą stopień wojskowy, policyjny, Urzędu Ochrony
Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Biura Ochrony Rządu,
Państwowej Straży Pożarnej lub Służby Więziennej mianuje się na stopień obowiązujący
w Straży Granicznej, równorzędny z posiadanym stopniem.
2.
Mianowanie osoby posiadającej stopień wojskowy, policyjny, Urzędu Ochrony Państwa,
Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Biura Ochrony Rządu, Państwowej
Straży Pożarnej lub Służby Więziennej może być uzależnione od odbycia przeszkolenia
wymaganego w Straży Granicznej do mianowania na dany stopień.
3.
Osobę przyjmowaną do służby i posiadającą stopień wojskowy podporucznika, stopień
policyjny podkomisarza, stopień podporucznika Urzędu Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa
Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, stopień podporucznika Biura Ochrony Rządu, stopień
młodszego kapitana Państwowej Straży Pożarnej lub stopień podporucznika Służby Więziennej,
na stopień podporucznika w Straży Granicznej mianuje minister właściwy do spraw wewnętrznych.
4.
Osobę przyjmowaną do służby i posiadającą inny niż wymieniony w ust. 3 stopień Sił
Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa
Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej lub
Służby Więziennej na równorzędny stopień w Straży Granicznej mianuje Komendant Główny
Straży Granicznej.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy
tryb mianowania funkcjonariuszy na stopnie, uwzględniając podmioty uprawnione do składania
wniosków oraz do mianowania na określone stopnie, terminy dokonywania mianowań, wzór
wniosku o mianowanie, a także sposób ogłaszania o utracie stopnia w przypadkach określonych
w art. 58 ust. 3.
1.
Funkcjonariusz jest obowiązany dochować obowiązków wynikających z roty złożonego ślubowania.
2
Funkcjonariusz obowiązany jest odmówić wykonania rozkazu lub innego polecenia, jeśli
wykonanie rozkazu lub innego polecenia łączyłoby się z popełnieniem przestępstwa.
3
O odmowie wykonania rozkazu lub innego polecenia, o którym mowa w ust. 2, funkcjonariusz
powinien w formie pisemnej zameldować Komendantowi Głównemu Straży Granicznej z pominięciem
drogi służbowej.
1.
Przełożony funkcjonariusza niebędącego w stanie wykonać w wyznaczonym terminie lub
zakresie polecenia sądu lub prokuratora, o którym mowa w art. 9 ust. 1, jest obowiązany
wystąpić z wnioskiem o przedłużenie terminu, zmianę lub uchylenie polecenia.
2.
W wypadku nieusprawiedliwionego niewykonania polecenia w wyznaczonym terminie lub
zakresie na żądanie sądu lub prokuratora przełożony funkcjonariusza wszczyna przeciwko
niemu postępowanie dyscyplinarne. O wyniku tego postępowania zawiadamia się odpowiednio
sąd lub prokuratora.
1.
Funkcjonariusz otrzymuje bezpłatnie umundurowanie.
2
Funkcjonariusze noszą umundurowanie typu wojskowego.
3.
Funkcjonariusze noszą ordery, odznaczenia i odznaki według zasad obowiązujących w
Wojsku Polskim.
4
Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
finansów publicznych, określi, w drodze rozporządzenia, wysokość i warunki przyznawania
równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie. Rozporządzenie powinno określić
podstawę obliczania równoważnika pieniężnego, przedmioty, za które równoważnik ten
przysługuje, przypadki, w których równoważnik nie przysługuje lub w których wypłata
równoważnika jest zawieszana, warunki zwrotu i termin wypłaty równoważnika oraz podmioty
właściwe w tych sprawach.
5.
Funkcjonariusz mianowany na okres służby przygotowawczej zwraca w przypadku zwolnienia
go ze służby umundurowanie, którego okres zużycia nie upłynął, lub odpowiednią część
równoważnika pieniężnego.
6.
Funkcjonariusz w czasie służby jest obowiązany do noszenia przepisowego umundurowania
i wyposażenia.
7.
Komendant Główny Straży Granicznej określa przypadki, w których funkcjonariusz w czasie
wykonywania obowiązków służbowych nie ma obowiązku noszenia umundurowania.
8.
Komendant Główny Straży Granicznej może wprowadzać umundurowanie specjalistyczne dostosowane
do warunków pełnienia służby.
9
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, wzory, normy
oraz zasady noszenia umundurowania, a także wzory oznak i emblematów, uwzględniając
rodzaj noszonego przez funkcjonariusza umundurowania, opis poszczególnych części umundurowania
oraz sposób noszenia emblematów, odznaki, oznak i symbolu oraz przypadki, w których
funkcjonariusz obowiązany jest zwrócić przedmioty umundurowania lub ich równowartość.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisów
art. 41, art. 44 ust. 3 i art. 48, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 1995 r.
1
Przy wykonywaniu czynności służbowych nieumundurowany funkcjonariusz obowiązany jest
na żądanie obywatela okazać legitymację służbową w taki sposób, aby zainteresowany
miał możliwość odczytać i zanotować numer legitymacji i organ, który ją wydał, oraz
nazwisko funkcjonariusza.
2
Funkcjonariusz przy wykonywaniu czynności administracyjno-porządkowych jest obowiązany
okazać na żądanie legitymację służbową lub znak identyfikacyjny w sposób umożliwiający
odczytanie i zanotowanie danych w nim zawartych.
3
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje
i wzory legitymacji służbowych, znaków identyfikacyjnych oraz innych dokumentów służbowych
funkcjonariuszy, szczegółowy sposób posługiwania się nimi i dokonywania w nich zmian
oraz podmioty właściwe do ich wydawania. Rozporządzenie powinno określić wzory dokumentów
oraz znaków identyfikacyjnych w sposób umożliwiający odczytanie i odnotowanie przez
osobę zainteresowaną danych w nim zawartych.
Funkcjonariusz nie może bez zezwolenia przełożonego podejmować zajęcia zarobkowego
poza służbą.
1.
Funkcjonariusz nie może być członkiem partii politycznych.
2.
Z chwilą przyjęcia funkcjonariusza do służby ustaje jego dotychczasowe członkostwo
w partii politycznej.
3.
Funkcjonariusz jest obowiązany poinformować przełożonego o przynależności do stowarzyszeń
krajowych, działających poza służbą.
4
Przynależność do organizacji lub stowarzyszeń zagranicznych albo międzynarodowych
wymaga zezwolenia Komendanta Głównego Straży Granicznej.
Funkcjonariusz jest obowiązany powiadomić bezpośredniego przełożonego o zamiarze wyjazdu
za granicę. Jeżeli wyjazd jest planowany na więcej niż 3 dni, powiadomienie następuje
w formie pisemnej.
(uchylony).
Funkcjonariusz w związku z pełnieniem obowiązków służbowych korzysta z ochrony przewidzianej
w Kodeksie karnym dla funkcjonariuszy publicznych.
1.
Funkcjonariusze mogą zrzeszać się w związku zawodowym funkcjonariuszy Straży Granicznej.
2.
Przepisy ustawy o związkach zawodowych stosuje się odpowiednio z zastrzeżeniem, że
w Straży Granicznej może działać tylko jeden związek zawodowy i związek ten nie ma
prawa do strajku.
3.
Szczegółowe zasady współdziałania związku zawodowego funkcjonariuszy Straży Granicznej
z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych
Funkcjonariusz, który w związku ze służbą doznał uszczerbku na zdrowiu lub poniósł
szkodę w mieniu, otrzymuje odszkodowanie w trybie i na zasadach określonych dla funkcjonariuszy
policji. W razie śmierci funkcjonariusza w związku ze służbą, odszkodowanie otrzymują
pozostali po nim członkowie rodziny.
1.
Funkcjonariusz po 15 latach służby nabywa prawo do emerytury policyjnej.
2
Funkcjonariuszom służby stałej pełniącym służbę w strażnicach, granicznych placówkach
kontrolnych oraz w składzie etatowych załóg jednostek pływających Straży Granicznej
zalicza się do wysługi emerytalnej za 1 rok służby półtora roku służby.
3.
Funkcjonariusz, który stał się inwalidą, jest uprawniony do policyjnej renty inwalidzkiej.
4.
Członkowie rodzin po zmarłych funkcjonariuszach Straży Granicznej są uprawnieni do
renty rodzinnej.
5
Zasady przyznawania świadczeń określonych w ust. 1-4 normują przepisy o zaopatrzeniu
emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji
Wywiadu, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich
rodzin.
1.
Funkcjonariusze otrzymują uzbrojenie i wyposażenie specjalne.
2.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych
3.
Komendant Główny Straży Granicznej określa zasady przyznawania i korzystania z wyposażenia
specjalnego.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2003 r.
1.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, przypadki,
w których funkcjonariusz otrzymuje wyżywienie, oraz normy wyżywienia, uwzględniając
rodzaj pełnionej służby oraz szczególne warunki jej pełnienia.
2.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
finansów publicznych, określi, w drodze rozporządzenia, przypadki otrzymywania i wysokość
równoważnika pieniężnego w zamian za wyżywienie, uwzględniając warunki otrzymywania,
rodzaje oraz stawki zasadniczych i dodatkowych norm wyżywienia oraz napojów, a także
podstawy obliczania wysokości równoważnika pieniężnego.
1.
Funkcjonariuszowi i członkom jego rodziny przysługuje prawo przejazdu na koszt właściwego
organu Straży Granicznej środkami publicznego transportu zbiorowego raz w roku, do
jednej z obranych przez siebie miejscowości w kraju i z powrotem.
2.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, warunki
przejazdu na koszt organu, o którym mowa w ust. 1, uwzględniając warunki i sposób
rozliczania kosztów przejazdu oraz rodzaje środków transportu, którymi ma być dokonywany
przejazd.
3.
W razie niewykorzystania przysługującego przejazdu osoba uprawniona otrzymuje zryczałtowany
równoważnik pieniężny.
4.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, warunki
przyznawania zryczałtowanego równoważnika pieniężnego, uwzględniając tryb wypłaty
równoważnika w razie niewykorzystania przysługującego przejazdu, w tym ustalania jego
wysokości, oraz przypadki, kiedy równoważnik nie przysługuje.
5.
Zwrot kosztów przejazdu lub zryczałtowany równoważnik pieniężny, o których mowa w
ust. 1 i 3, nie przysługuje funkcjonariuszowi w roku kalendarzowym, w którym wykupiono
uprawnienia do bezpłatnych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego,
na podstawie odrębnych przepisów.
6.
Osobom, o których mowa w ust. 1, mogą być przyznawane także inne świadczenia socjalne
i bytowe.
7.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje świadczeń, o
których mowa w ust. 6, uwzględniając zakres podmiotowy świadczeń socjalnych, warunki
korzystania z tych świadczeń, sposób ich realizacji, a w przypadku świadczeń finansowych
- ich wysokość, sposób obliczania, terminy rozliczeń oraz wypłaty.
(uchylony).
(uchylony).
(uchylony).
1
Za członków rodziny funkcjonariusza uprawnionych do świadczeń przewidzianych w art.
77 uważa się małżonka i dzieci.
2.
Za dzieci uważa się dzieci własne, dzieci małżonka, dzieci przysposobione i dzieci
przyjęte na wychowanie, które
1
nie przekroczyły 18 roku życia, a w razie uczęszczania do szkoły - 24 lat albo 25
lat, jeżeli odbywają studia w szkole wyższej, a ukończenie 25 lat przypada na ostatni
lub przedostatni rok studiów, albo
2
stały się osobami całkowicie niezdolnymi do pracy przed osiągnięciem wieku określonego
w pkt 1.
Okres służby funkcjonariusza traktuje się jako pracę w szczególnym charakterze, w
rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
1
Funkcjonariuszowi-kobiecie przysługują szczególne uprawnienia przewidziane dla pracownic
według przepisów prawa pracy, jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej.
2
Przepis ust. 1 stosuje się także do funkcjonariuszy-mężczyzn w zakresie, w jakim pracownicy
mogą korzystać ze szczególnych uprawnień przewidzianych dla pracownic. Jeżeli oboje
rodzice lub opiekunowie są zatrudnieni, z uprawnień może korzystać tylko jedno z nich.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1997 r., z wyjątkiem art. 3, art. 7, art. 9, art. 10, art. 20, art. 24, art. 32, art. 34, art. 37, art.
45-47, art. 50, art. 66, art. 73 ust. 1, 2 i 4, art. 74, art. 76, art. 79, art. 80
i art. 82, które wchodzą w życie z dniem 1 października 1996 r., oraz art. 41, który
wchodzi w życie z dniem wejścia w życie ustawy konstytucyjnej z dnia 21 czerwca 1996 r.
o zmianie ustawy konstytucyjnej z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach
między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie
terytorialnym
(Dz. U. Nr 106, poz. 488).
Funkcjonariuszowi, który podjął pracę w ciągu roku od dnia zwolnienia ze służby, a
jeżeli pełnił służbę przygotowawczą - w ciągu 3 miesięcy od tego dnia okres służby
wlicza się do okresu zatrudnienia w zakresie wszelkich uprawnień wynikających z prawa
pracy.
1
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia
1)
właściwość organów i jednostek organizacyjnych Straży Granicznej w sprawach wynikających
ze stosunku służbowego funkcjonariuszy oraz tryb postępowania w tych sprawach, uwzględniając
rodzaje i zakres spraw osobowych podległych poszczególnym organom i jednostkom Straży
Granicznej oraz sposób postępowania w sprawach związanych z nawiązaniem i rozwiązaniem
stosunku służbowego, a także jego zmianą;
2)
szczegółowy zakres obowiązków funkcjonariuszy wynikający ze stosunku służbowego oraz
podstawy, zakres i tryb udzielania funkcjonariuszom zwolnień od zajęć służbowych,
uwzględniając rodzaje zdarzeń dotyczących osoby funkcjonariusza, o których, ze względu
na ich wpływ na treść stosunku służbowego, funkcjonariusz obowiązany jest poinformować
właściwego przełożonego, oraz sposób postępowania w tych przypadkach, okoliczności
usprawiedliwiające nieobecność w służbie i sposób jej usprawiedliwiania, okoliczności
uzasadniające udzielanie zwolnień od zajęć służbowych, warunki udzielania zwolnień,
okresy, na które zwolnienia mogą być udzielone, i właściwość przełożonych w tym zakresie,
a także częstotliwość przeprowadzania badań lekarskich funkcjonariuszy.
2.
Sposób pełnienia służby określają zarządzenia, regulaminy i rozkazy Komendanta Głównego
Straży Granicznej.
1
Funkcjonariuszom przysługuje prawo do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego w
wymiarze 30 dni kalendarzowych, z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od pracy.
2.
Funkcjonariusz uzyskuje prawo do pierwszego urlopu po roku służby.
1.
Z ważnych względów służbowych funkcjonariusza można odwołać z urlopu wypoczynkowego,
a także wstrzymać mu udzielenie urlopu w całości lub w części. Termin urlopu może
być także przesunięty na wniosek funkcjonariusza umotywowany ważnymi względami.
2
Funkcjonariuszowi odwołanemu z urlopu przysługuje zwrot kosztów przejazdu spowodowanych
odwołaniem, według zasad ustalonych w przepisach o należnościach służbowych w przypadkach
przeniesienia lub delegowania, jak również innych poniesionych kosztów.
2a
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, tryb zwrotu
kosztów przejazdu i innych poniesionych kosztów przysługujących funkcjonariuszowi
w razie odwołania z urlopu, z uwzględnieniem norm określonych dla przenoszonych lub
delegowanych funkcjonariuszy, udokumentowanych opłat dokonanych przez funkcjonariusza,
a które nie zostały wykorzystane w związku z odwołaniem z urlopu, jak również opłat
dokonanych na członków rodziny, o których mowa w art. 81, jeżeli odwołanie funkcjonariusza
z urlopu spowodowało także ich powrót.
3.
Odwołanie funkcjonariusza z urlopu ze względów służbowych wymaga zgody przełożonego.
4.
Funkcjonariuszowi, który nie wykorzystał urlopu w danym roku kalendarzowym, urlopu
tego należy udzielić w ciągu pierwszych 3 miesięcy następnego roku.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych może, w drodze rozporządzenia, wprowadzić
płatne urlopy dodatkowe dla funkcjonariuszy w wymiarze do 15 dni kalendarzowych rocznie,
uwzględniając pełnienie służby w warunkach szczególnie uciążliwych lub szkodliwych
dla zdrowia albo osiągnięcie określonego wieku lub stażu służby, albo szczególne właściwości
służby.
Funkcjonariuszowi można udzielić płatnego urlopu zdrowotnego lub okolicznościowego,
a także urlopu bezpłatnego z ważnych przyczyn.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, warunki
przyznawania funkcjonariuszom urlopów, tryb postępowania w tych sprawach oraz wymiar
urlopów, o których mowa w art. 88 i 89, uwzględniając okres służby, wiek funkcjonariuszy,
przypadki warunków szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia oraz stopnie
szkodliwości wpływające na wymiar urlopu dodatkowego.
1
Funkcjonariuszowi, który wzorowo wykonuje obowiązki, przejawia inicjatywę w służbie
i doskonali kwalifikacje zawodowe, mogą być udzielane wyróżnienia
1)
pochwała;
2)
pochwała w rozkazie;
3)
nagroda pieniężna lub rzeczowa;
4)
krótkoterminowy urlop;
5)
przyznanie odznaki resortowej;
6)
przedstawienie do odznaczenia państwowego;
7)
przedterminowe mianowanie na wyższy stopień;
8)
mianowanie na wyższe stanowisko służbowe.
2
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, warunki
i tryb udzielania wyróżnień funkcjonariuszom, uwzględniając podmioty właściwe w tych
sprawach, sposób i terminy przyznawania wyróżnień, okoliczności, w których wyróżnienia
nie mogą być przyznawane, oraz wzory dokumentów w tych sprawach.
1.
Funkcjonariusze oraz pracownicy Straży Granicznej są obowiązani złożyć oświadczenie
o stanie majątkowym swoim, swoich małżonków oraz osób pozostających we wspólnym gospodarstwie
domowym przy nawiązaniu lub rozwiązaniu stosunku służbowego lub stosunku pracy oraz
na żądanie Komendanta Głównego Straży Granicznej lub właściwych komendantów oddziałów
Straży Granicznej.
2.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, tryb postępowania
w sprawach oświadczeń, o których mowa w ust. 1, a także wzór oświadczenia wraz z objaśnieniami
co do miejsca i terminu jego składania oraz odpowiedzialności za podanie informacji
niezgodnych ze stanem faktycznym. Rozporządzenie powinno określić zakres danych objętych
oświadczeniem, dotyczących małżonka oraz osób pozostających we wspólnym gospodarstwie
domowym z funkcjonariuszem lub pracownikiem.
1.
Funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości,
w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków
rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych.
1a
Jeżeli w miejscowości, w której funkcjonariusz pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej
nie ma możliwości zrealizowania prawa, o którym mowa w ust. 1, funkcjonariusz może
otrzymać tymczasową kwaterę na okres pełnienia służby w tej miejscowości.
2.
Funkcjonariusz w służbie przygotowawczej może otrzymać tymczasową kwaterę.
3
Miejscowością pobliską, o której mowa w ust. 1, jest miejscowość, z której czas dojazdu
do miejsca pełnienia służby i z powrotem środkami publicznego transportu zbiorowego,
zgodnie z rozkładem jazdy, łącznie z przesiadkami lub środkami transportu Straży Granicznej
nie przekracza łącznie w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji (przystanku) położonej
najbliżej miejsca zamieszkania do stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca
pełnienia służby, bez uwzględnienia czasu dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie
miejscowości, z której funkcjonariusz dojeżdża, oraz miejscowości, w której wykonuje
obowiązki służbowe.
Członkami rodziny funkcjonariusza, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego,
są pozostający z funkcjonariuszem we wspólnym gospodarstwie domowym
1)
małżonek;
2
dzieci (własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny
zastępczej) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez
nie 25 lat życia;
3
rodzice funkcjonariusza i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli
ze względu na wiek albo niezdolność do pracy, albo inne okoliczności są niezdolni
do wykonywania zatrudnienia; za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz
osoby przysposabiające.
1
Na lokale mieszkalne dla funkcjonariuszy przeznacza się lokale będące w dyspozycji
ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, uzyskane w wyniku
ich działalności inwestycyjnej albo od terenowych organów rządowej administracji ogólnej,
stanowiące własność gmin lub zakładów pracy, a także zwalniane przez osoby, które
decyzje o przydziale uzyskały z jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw
wewnętrznych.
2
Na kwatery tymczasowe przeznacza się lokale mieszkalne albo pomieszczenia mieszkalne
w należytym stanie technicznym i sanitarnym, które znajdują się w budynkach na terenie
zamkniętym lub w budynkach przeznaczonych na cele służbowe.
3.
(uchylony).
4.
(uchylony).
5.
(uchylony).
1.
Funkcjonariuszowi przysługuje równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego,
z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów
odrębnych.
2
Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
finansów publicznych, określi, w drodze rozporządzenia, warunki przyznawania i zwracania
równoważnika, o którym mowa w ust. 1, uwzględniając osoby uprawnione do jego otrzymania,
wysokość równoważnika, wzory wymaganych dokumentów, podmioty właściwe do jego przyznania
i wypłaty lub odmowy przyznania oraz sposób postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu
uprawnień do jego otrzymania.
1.
Funkcjonariuszowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie
jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości
pobliskiej.
2
Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
finansów publicznych, określi, w drodze rozporządzenia, wysokość oraz warunki przyznawania
i zwracania równoważnika pieniężnego, o którym mowa w ust. 1, uwzględniając osoby
uprawnione do jego otrzymania, wysokość równoważnika, wzory wymaganych dokumentów,
podmioty właściwe do jego przyznania i wypłaty lub odmowy przyznania oraz sposób postępowania
w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania.
1
Funkcjonariuszowi, który zajmuje lokal mieszkalny w miejscowości pobliskiej miejsca
pełnienia służby, przysługuje zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby w
wysokości ceny biletów za przejazd koleją lub autobusami.
2
Zwrot kosztów, o których mowa w ust. 1, nie przysługuje w roku kalendarzowym, w którym
wykupiono uprawnienia do bezpłatnych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego,
na podstawie odrębnych przepisów.
3
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, warunki,
tryb oraz terminy zwrotu kosztów, o których mowa w ust. 1, uwzględniając w szczególności
ich wysokość w odniesieniu do cen biletów za przejazd koleją lub autobusem.
1.
Funkcjonariuszowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej
o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni
mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną
nieruchomość.
2
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, tryb postępowania
oraz warunki przyznawania, cofania oraz zwracania pomocy finansowej, o której mowa
w ust. 1, uwzględniając przypadki, w których pomoc ta jest przyznawana, cofana lub
podlega zwrotowi, jak również sposób obliczania wysokości pomocy finansowej przyznawanej
lub orzekanej do zwrotu, a także rodzaje dokumentów wymaganych przy ubieganiu się
o przyznanie tej pomocy.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2001 r., z tym że przepisy art. 12-98 wchodzą
w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi
1
w razie skorzystania z pomocy finansowej, o której mowa w art. 98;
2)
posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej
lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej
albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy;
3)
którego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom określony w pkt 2;
4)
w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego
lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo domu, o którym mowa w pkt
2, z wyjątkiem przypadków określonych na podstawie art. 100 ust. 3.
1.
Funkcjonariuszowi przeniesionemu do służby w innej miejscowości, który w poprzednim
miejscu pełnienia służby posiada lokal mieszkalny, dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy,
może być przydzielony lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej w nowym
miejscu pełnienia służby, jeżeli
1
zwolni zajmowany lokal mieszkalny lub dom;
2)
zwróci pomoc finansową przyznaną
a)
na wkład mieszkaniowy lub wkład budowlany w wysokości zwaloryzowanej przez spółdzielnię,
b)
na spłatę innych należności - w wysokości przyznanej.
2
Funkcjonariuszowi, który skorzystał z pomocy finansowej, może być przydzielony lokal
mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej, jeżeli zwolni zajmowany lokal mieszkalny
lub dom, o którym mowa w ust. 1, oraz zwróci pomoc finansową na zasadach określonych
w tym przepisie.
3.
Tryb przydzielania lokalu mieszkalnego w przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2,
szczegółowe zasady zwracania udzielonej pomocy finansowej oraz zasady zwalniania zajmowanych
lokali mieszkalnych lub domów określonych w ust. 1 ustala minister właściwy do spraw
wewnętrznych
4.
Funkcjonariuszowi przeniesionemu do służby w innej miejscowości, który w poprzednim
miejscu pełnienia służby nie zwolnił zajmowanego lokalu mieszkalnego lub domu, o którym
mowa w ust. 1, można przydzielić tymczasową kwaterę według przysługujących mu norm,
bez uwzględnienia zamieszkałych z nim członków rodziny.
5.
Funkcjonariusz delegowany do czasowego pełnienia służby w innej miejscowości otrzymuje
tymczasową kwaterę. Koszt zakwaterowania pokrywa się ze środków Straży Granicznej.
1
Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki przestrzennej i mieszkalnictwa
2
Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki przestrzennej i mieszkalnictwa
3.
Dodatkowe normy zaludnienia określone na podstawie ust. 1, związane z zajmowanym stanowiskiem
służbowym lub posiadanym stopniem, stosuje się również przy przydziałach funkcjonariuszom
innych lokali mieszkalnych niż wymienione w art. 94.
4
W sprawach spornych wynikających ze stosunku najmu lokali, o których mowa w ust. 2,
rozstrzygają sądy powszechne.
5
Przydział i opróżnianie mieszkań oraz załatwianie spraw, o których mowa w art. 95,
96 i 98, następuje w formie decyzji administracyjnej.
Funkcjonariusz zwolniony ze służby, który nie posiada prawa do lokalu mieszkalnego
na warunkach określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji,
Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Państwowej
Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin lub żołnierzy zawodowych oraz
ich rodzin, zachowuje prawo do przydzielonego lokalu mieszkalnego według norm powszechnie
obowiązujących lub może być przeniesiony do zamiennego lokalu mieszkalnego.
1.
Prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe.
2
Z tytułu służby funkcjonariusz otrzymuje jedno uposażenie i inne świadczenia pieniężne
określone w ustawie.
3
Przeciętne uposażenie funkcjonariuszy stanowi wielokrotność kwoty bazowej, której
wysokość ustaloną według odrębnych zasad określa ustawa budżetowa.
4
Wielokrotność kwoty bazowej, o której mowa w ust. 3, określa Rada Ministrów w drodze
rozporządzenia.
Uposażenie funkcjonariusza składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
pracy, określi, w drodze rozporządzenia, stawki i grupy uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy,
zaszeregowanie stanowisk służbowych do poszczególnych grup uposażenia zasadniczego
oraz stopni etatowych, a także zasady wzrostu tego uposażenia z tytułu wysługi lat,
uwzględniając stawki i grupy uposażenia zasadniczego, charakter i rodzaje stanowisk
służbowych w poszczególnych jednostkach organizacyjnych Straży Granicznej, a także
przyporządkowanie stanowisk do poszczególnych grup uposażenia zasadniczego oraz odpowiadające
tym stanowiskom stopnie etatowe, jak również zasady wzrostu uposażenia zasadniczego
z tytułu wysługi lat.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2004 r., z wyjątkiem przepisów art. 8 pkt
1 i 2, art. 10 pkt 2 i 3, art. 84 pkt 1, art. 86 § 1, art. 87 § 2, art. 88, art. 90
§ 1, art. 91 i art. 92, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, sposób i
tryb zaliczania okresów służby i pracy do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu
wzrostu uposażenia zasadniczego, uwzględniając okresy służby w Straży Granicznej,
Urzędzie Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Policji,
Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Więziennej, Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej
Polskiej, okresy traktowane jako równorzędne ze służbą w Straży Granicznej, okresy
zakończonego zatrudnienia, a także inne okresy wliczane na mocy odrębnych przepisów
do okresu pracy, jak również okoliczności wyłączające zaliczenie okresu służby lub
pracy do wysługi lat, podmioty właściwe do ich zaliczania oraz sposób dokumentowania
tych okresów.
1.
Funkcjonariusz przeniesiony na stanowisko służbowe zaszeregowane do niższej grupy
uposażenia zasadniczego zachowuje prawo do stawki uposażenia pobieranego na poprzednio
zajmowanym stanowisku, do czasu uzyskania wyższej stawki uposażenia według stanowiska
służbowego.
2
Komendant Główny Straży Granicznej, w przypadkach szczególnie uzasadnionych, może
zezwolić na zachowanie przez funkcjonariusza przeniesionego na stanowisko służbowe,
zaszeregowane do niższej grupy uposażenia zasadniczego, prawa do zaszeregowania należnego
na poprzednio zajmowanym stanowisku, z jednoczesnym zachowaniem stopnia związanego
z tym stanowiskiem.
3.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do funkcjonariuszy przeniesionych na niższe stanowisko
służbowe na podstawie art. 42 ust. 1 lub ust. 2 pkt 2 i 3 oraz funkcjonariuszy przeniesionych
na własną prośbę.
1.
Funkcjonariusze otrzymują następujące dodatki do uposażenia
1)
dodatek za stopień;
2)
dodatek służbowy;
3)
dodatki uzasadnione szczególnymi właściwościami, kwalifikacjami, warunkami albo miejscem
pełnienia służby;
4)
(uchylony).
2.
Dodatkami do uposażenia o charakterze stałym są dodatki ustalone w stawkach miesięcznych.
3
Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
pracy, określi, w drodze rozporządzenia, warunki otrzymywania dodatków do uposażenia,
o których mowa w ust. 1, oraz ich wysokość, uwzględniając okoliczności uzasadniające
ich przyznanie oraz okresowe podwyższenie lub obniżenie, jak również rodzaje i wysokość
dodatków przysługujących funkcjonariuszowi ze względu na szczególne właściwości, kwalifikacje,
warunki albo miejsce pełnienia służby.
1.
Uposażenie zasadnicze i dodatki do uposażenia o charakterze stałym są płatne miesięcznie
z góry.
2.
Wypłata uposażeń oraz innych należności pieniężnych następuje w formie bezpośredniej
lub na rachunek w banku wskazanym w formie pisemnej przez funkcjonariusza, a w szczególnie
uzasadnionych przypadkach należność może być przesłana na adres wskazany przez funkcjonariusza.
3.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych może określić, w drodze rozporządzenia, dodatki
o charakterze stałym płatne z dołu, uwzględniając termin oraz tryb ich wypłacania.
1
Zmiana wysokości uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających
tę zmianę.
2.
Jeżeli prawo do uposażenia powstało lub zmiana uposażenia nastąpiła w ciągu miesiąca,
uposażenie na czas do końca miesiąca oblicza się w wysokości 1/30 części miesięcznego
uposażenia za każdy dzień, gdy przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
3.
Prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie
funkcjonariusza ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie
tego prawa.
1.
Roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych
ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.
2.
Organ właściwy do rozpatrywania roszczeń może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli
opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami.
3.
Bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń oraz należności
pieniężnych przerywa
1
każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej Straży Granicznej, upoważnionym
do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo
zaspokojenia roszczenia;
2)
uznanie roszczenia.
1.
Funkcjonariuszowi przysługują następujące świadczenia pieniężne
1)
zasiłek na zagospodarowanie;
2)
nagrody roczne;
3)
nagrody jubileuszowe;
4
dodatkowe wynagrodzenie za wykonywanie zleconych zadań wykraczających poza obowiązki
służbowe;
5)
należności za podróże służbowe i przeniesienia;
6)
świadczenia związane ze zwolnieniem ze służby.
2.
W razie śmierci funkcjonariusza lub członka jego rodziny, przysługują
1)
zasiłek pogrzebowy;
2)
odprawa pośmiertna.
3
Funkcjonariusz może otrzymywać również nagrody i zapomogi, o których mowa w art. 114
ust. 1 i 2.
1
Funkcjonariuszowi, w związku z mianowaniem na stałe, przysługuje zasiłek na zagospodarowanie
w wysokości jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze
stałym, należnymi w dniu mianowania na stałe.
2
Zasiłek, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje funkcjonariuszowi pełniącemu służbę
w Straży Granicznej po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej lub innej służby, w
czasie której otrzymał taki zasiłek.
1.
Funkcjonariuszowi mogą być przyznawane nagrody uznaniowe i zapomogi.
2.
Zapomogi mogą być przyznawane funkcjonariuszom w przypadku zdarzeń losowych, klęsk
żywiołowych, długotrwałej choroby lub śmierci członka rodziny oraz innych zdarzeń
powodujących istotne pogorszenie warunków materialnych.
3.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, warunki
przyznawania nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg, uwzględniając sposób ustalania
okresu służby warunkującego nabycie prawa do nagrody rocznej, wysokość tej nagrody,
przesłanki jej obniżenia i przypadki, kiedy nagroda nie przysługuje, termin wypłaty
nagrody rocznej, okoliczności uzasadniające przyznanie funkcjonariuszowi nagrody uznaniowej,
zapomogi, właściwość przełożonych oraz tryb postępowania w tych sprawach.
4.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
pracy oraz ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego, określi, w drodze
rozporządzenia, wysokość funduszu na nagrody roczne, nagrody uznaniowe i zapomogi
dla funkcjonariuszy, uwzględniając jednostki organizacyjne Straży Granicznej, w których
tworzy się fundusz, sposób ustalania wysokości środków finansowych przeznaczonych
na nagrody i zapomogi, zasady zwiększania wysokości funduszu, a także sposób ustalania
wielkości środków pozostających w dyspozycji kierowników jednostek organizacyjnych
Straży Granicznej, przeznaczonych na nagrody.
1.
Funkcjonariuszowi przysługują nagrody jubileuszowe w wysokości
po 20 latach służby - 75%,
po 25 latach służby - 100%,
po 30 latach służby - 150%,
po 35 latach służby - 200%,
po 40 latach służby - 300%
miesięcznego uposażenia zasadniczego, wraz z dodatkami o charakterze stałym.
2
Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
pracy, określi, w drodze rozporządzenia, okresy wliczane do okresu służby, od którego
zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej, oraz tryb jej obliczania i wypłacania,
uwzględniając w szczególności okresy służby, pracy i nauki powodujące nabycie prawa
do nagrody jubileuszowej, sposób dokumentowania tych okresów, a także obliczania tej
nagrody i postępowania w przypadku zbiegu prawa do kilku nagród oraz termin i sposób
wypłacania nagrody.
1.
Za wykonywanie zadań zleconych wykraczających poza obowiązki służbowe funkcjonariusz
otrzymuje dodatkowe wynagrodzenie.
2.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, warunki
otrzymywania wynagrodzenia za zadania określone w ust. 1, uwzględniając rodzaje wykonywanych
prac, za które przysługuje dodatkowe wynagrodzenie, jego wysokość oraz terminy wypłaty.
3.
Wynagrodzenie za dokonane przez funkcjonariuszy wynalazki, udoskonalenia techniczne
i usprawnienia normują odrębne przepisy.
1.
W razie przeniesienia do pełnienia służby do innej miejscowości albo delegowania do
czasowego pełnienia służby, funkcjonariuszowi przysługują należności z tytułu podróży
służbowych na obszarze kraju.
2.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
pracy, określi, w drodze rozporządzenia, wysokość, warunki oraz tryb przyznawania
należności, o których mowa w ust. 1, uwzględniając zakres podróży służbowej, sposoby
obliczania czasu podróży służbowej oraz rodzaje należności i sposoby ustalania ich
wysokości, a także terminy i tryb wypłaty należności i podmioty uprawnione do podejmowania
decyzji w tych sprawach.
W zakresie odbywania przez funkcjonariuszy zagranicznych podróży służbowych stosuje
się odpowiednio przepisy w sprawie zasad ustalania oraz wysokości należności przysługujących
pracownikom z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju.
1.
Funkcjonariuszowi, który na podstawie odrębnych przepisów wykonuje stałe zadania służbowe
poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przysługuje ryczałt na pokrycie kosztów
wyżywienia i innych drobnych wydatków. Stałe wykonywanie zadań służbowych poza terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej, w wymiarze czasu nieprzekraczającym 24 godziny, nie stanowi
podróży służbowej w rozumieniu przepisów, o których mowa w art. 117a.
2.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, walutę,
w jakiej będzie wypłacany ryczałt, sposób obliczania i wypłacania oraz wysokość ryczałtu,
o którym mowa w ust. 1, uwzględniając przy obliczaniu wysokości ryczałtu liczbę godzin
wykonywania zadań przez funkcjonariusza w ciągu doby.
1
Funkcjonariusz zwolniony ze służby na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust.
2 pkt 1, 3-8 oraz ust. 3 otrzymuje
1)
odprawę;
2)
ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby
oraz za urlopy zaległe;
3
zryczałtowany ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany w danym roku przejazd, ze środków
właściwego organu Straży Granicznej;
4)
zwrot kosztów przejazdu do obranego miejsca zamieszkania dla siebie, małżonka oraz
dzieci pozostających na jego utrzymaniu oraz zwrot kosztów przewozu urządzenia domowego
według zasad obowiązujących przy przeniesieniach służbowych;
5
niewykorzystane w danym roku świadczenia pieniężne przysługujące stosownie do przepisów
wydanych na podstawie art. 77 ust. 4;
6
nagrody, o których mowa w art. 11a ust. 1.
2
Funkcjonariusz zwolniony ze służby na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 3 otrzymuje 50%
odprawy oraz ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane przed zwolnieniem ze służby urlopy
wypoczynkowe.
3
Minister właściwy do spraw wewnętrznych lub upoważniony przez niego przełożony może
w przypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie przyznać, z uwagi na uzasadnione
potrzeby rodziny funkcjonariusza, odprawę w wysokości nieprzekraczającej 50% w razie
zwolnienia go ze służby na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 pkt 2.
4
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, sposób obliczania
i wypłacania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane przez funkcjonariuszy urlopy
wypoczynkowe oraz podmioty właściwe w tych sprawach. Rozporządzenie powinno określić
podstawę obliczania ekwiwalentu, wiążąc jego wysokość z liczbą dni niewykorzystanego
urlopu, oraz sposób jego wypłaty.
1.
Wysokość odprawy dla funkcjonariusza w służbie stałej równa się wysokości trzymiesięcznego
uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnymi na ostatnio
zajmowanym stanowisku służbowym. Odprawa ulega zwiększeniu o 20% uposażenia zasadniczego
wraz z dodatkami o charakterze stałym za każdy dalszy pełny rok wysługi ponad 5 lat
nieprzerwanej służby, aż do wysokości sześciomiesięcznego zasadniczego uposażenia
wraz z dodatkami o charakterze stałym. Okres służby przekraczający 6 miesięcy liczy
się jako pełny rok.
2.
Przy ustalaniu wysokości odprawy uwzględnia się również okres nieprzerwanej zawodowej
służby wojskowej, jeżeli bezpośrednio po zwolnieniu z tej służby żołnierz został przyjęty
do służby w Straży Granicznej i nie otrzymał odprawy z tytułu poprzednio pełnionej
służby.
3.
Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio w przypadku podjęcia służby w Straży Granicznej
po zwolnieniu ze służby w innych służbach, w których przysługują świadczenia tego
rodzaju.
4.
Wysokość odprawy dla funkcjonariusza w służbie przygotowawczej równa się wysokości
jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnymi
na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.
1
W razie śmierci funkcjonariusza, pozostałej po nim rodzinie przysługuje odprawa pośmiertna
w takiej wysokości, w jakiej przysługiwałaby temu funkcjonariuszowi odprawa, gdyby
był zwolniony ze służby, świadczenia określone w art. 118 ust. 1 pkt 2-4 oraz nagrody,
o których mowa w art. 11a ust. 1.
2.
Świadczenia, o których mowa w ust. 1, przysługują małżonkowi funkcjonariusza, który
pozostawał z nim we wspólności małżeńskiej, a w dalszej kolejności dzieciom oraz rodzicom,
jeżeli w dniu śmierci funkcjonariusza spełniali warunki do uzyskania renty rodzinnej
na podstawie przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji oraz ich rodzin lub żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się także do zaginionych funkcjonariuszy. Zaginięcie funkcjonariusza
oraz związek tego zaginięcia ze służbą stwierdza minister właściwy do spraw wewnętrznych
1
Funkcjonariuszowi w służbie stałej, zwolnionemu ze służby na podstawie art. 45 ust.
1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 4, wypłaca się co miesiąc przez okres roku po zwolnieniu ze
służby świadczenie pieniężne w wysokości odpowiadającej uposażeniu zasadniczemu wraz
z dodatkami o charakterze stałym, pobieranymi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.
2.
Funkcjonariuszowi uprawnionemu do świadczenia określonego w ust. 1, który nabył prawo
do zaopatrzenia emerytalnego, przysługuje prawo wyboru jednego z tych świadczeń.
3
Funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 5 i 7, który
z powodu nadal trwającej choroby nie może podjąć zatrudnienia, wypłaca się co miesiąc
świadczenia pieniężne określone w ust. 1 przez okres choroby, nie dłużej jednak niż
przez okres 3 miesięcy, chyba że wcześniej komisja lekarska wyda orzeczenie o niezdolności
do służby stanowiące podstawę do ustalenia prawa do renty.
Odprawa, o której mowa w art. 118, oraz świadczenia określone w art. 121 nie przysługują
funkcjonariuszowi, który bezpośrednio po zwolnieniu ze służby został przyjęty do zawodowej
służby wojskowej lub do innej służby, w której przysługuje prawo do takich świadczeń.
1.
W razie śmierci funkcjonariusza, niezależnie od odprawy pośmiertnej, o której mowa
w art. 120, przysługuje zasiłek pogrzebowy w wysokości
1)
trzymiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnymi
na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, jeżeli koszty pogrzebu ponosi małżonek,
dzieci, wnuki, rodzeństwo lub rodzice;
2)
kosztów rzeczywiście poniesionych, najwyżej jednak do wysokości określonej w pkt 1,
jeżeli koszty pogrzebu ponosi inna osoba.
2
Jeżeli śmierć funkcjonariusza nastąpiła na skutek wypadku pozostającego w związku
ze służbą, koszty pogrzebu pokrywa się ze środków właściwego organu Straży Granicznej.
Komendant Główny Straży Granicznej może wyrazić zgodę na pokrycie kosztów pogrzebu
funkcjonariusza zmarłego wskutek choroby pozostającej w związku ze służbą.
3
W razie pokrycia kosztów pogrzebu funkcjonariusza ze środków właściwego organu Straży
Granicznej, osobom wymienionym w ust. 1 pkt 1 przysługuje połowa zasiłku pogrzebowego.
1.
W razie śmierci członka rodziny funkcjonariusza, osobie, która pokryła koszty pogrzebu,
przysługuje zasiłek pogrzebowy w wysokości
1)
dwumiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnymi
na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym - jeżeli koszty pogrzebu ponosi funkcjonariusz;
2)
kosztów rzeczywiście poniesionych, najwyżej jednak do wysokości określonej w pkt 1
- jeżeli koszty pogrzebu ponosi inna osoba.
2
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, warunki
pokrywania kosztów pogrzebu funkcjonariusza ze środków właściwego organu Straży Granicznej
oraz członków rodziny, na których przysługuje zasiłek pogrzebowy, uwzględniając rodzaje
wydatków pokrywanych w ramach kosztów pogrzebu, ich wysokość, przypadki oraz sposób
ustalania, tryb wypłaty zasiłku pogrzebowego lub jego wyrównania z tytułu śmierci
członka rodziny oraz dokumenty wymagane do jego wypłaty.
3.
W razie zbiegu uprawnień do zasiłku pogrzebowego określonego w ust. 1 z uprawnieniami
do zasiłku pogrzebowego na podstawie przepisów odrębnych, uprawnionej osobie przysługuje
wyższy zasiłek, a jeżeli pobrała zasiłek niższy - odpowiednie wyrównanie.
1
W razie choroby, urlopu, zwolnienia od zajęć służbowych oraz w okresie pozostawania
w dyspozycji funkcjonariusz otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia
o charakterze stałym i inne należności pieniężne należne na ostatnio zajmowanym stanowisku
służbowym - z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian, mających wpływ na prawo
do uposażenia i innych należności pieniężnych lub na ich wysokość.
2
Minister właściwy do spraw wewnętrznych może określić, w drodze rozporządzenia, warunki
ograniczenia w całości lub w części wypłaty niektórych dodatków do uposażenia w okresie
choroby, urlopu okolicznościowego lub pozostawania w dyspozycji. Rozporządzenie powinno
określić zakres ograniczenia wypłaty dodatków, uwzględniając ich charakter, a także
warunki przyznawania dodatków w szczególnych okolicznościach oraz podmioty właściwe
w tych sprawach.
1.
Funkcjonariusz skierowany do szkoły lub na przeszkolenie albo na studia w kraju otrzymuje
uposażenie oraz inne należności pieniężne.
2.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, wysokość
oraz warunki wypłaty uposażenia i innych należności pieniężnych, o których mowa w
ust. 1, uwzględniając przypadki uprawniające funkcjonariusza skierowanego do szkoły
lub na przeszkolenie albo na studia w kraju do otrzymywania uposażenia oraz sposób
obliczania zryczałtowanego równoważnika pieniężnego na pokrycie kosztów przejazdu,
a także sposób rozliczania podróży służbowych wynikających z odbywanej nauki.
3.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
finansów publicznych, określi, w drodze rozporządzenia, wysokość oraz warunki wypłaty
uposażenia i innych należności pieniężnych funkcjonariuszowi skierowanemu do akademii
lub innych szkół (na kursy) za granicą, uwzględniając warunki otrzymywania przez funkcjonariusza
skierowanego do akademii lub innych szkół (na kursy) za granicą uposażenia, jego wysokość
i sposób wypłacania.
1.
W razie pobierania przez funkcjonariusza wynagrodzenia przewidzianego w przepisach
o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe, funkcjonariuszowi
oraz członkom jego rodziny przysługują świadczenia i należności pieniężne z tytułu
służby, określone w niniejszej ustawie, z wyjątkiem należności, o których mowa w art.
76.
2.
Świadczenia i należności pieniężne określone w ust. 1 wypłaca się w wysokości ustalonej,
z uwzględnieniem wynagrodzenia należnego funkcjonariuszowi na ostatnio zajmowanym
stanowisku służbowym lub według stawki obowiązującej w dniu zwolnienia ze służby albo
w dniu jego śmierci.
1
Funkcjonariuszowi zawieszonemu w czynnościach służbowych zawiesza się od najbliższego
terminu płatności 50% ostatnio należnego uposażenia.
2
W razie uchylenia lub ustania z mocy prawa zawieszenia w czynnościach służbowych,
funkcjonariusz otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki tego
uposażenia, wprowadzone w okresie zawieszenia, chyba że został zwolniony ze służby
z powodu skazania prawomocnym orzeczeniem sądu albo ukarany karą dyscyplinarną wydalenia
ze służby.
1
Funkcjonariuszowi tymczasowo aresztowanemu zawiesza się od najbliższego terminu płatności
50% ostatniego należnego uposażenia.
2.
W razie umorzenia postępowania karnego lub uniewinnienia prawomocnym wyrokiem sądu,
funkcjonariusz otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki tego
uposażenia, wprowadzone w okresie zawieszenia, choćby umorzenie lub uniewinnienie
nastąpiło po zwolnieniu funkcjonariusza ze służby, z zastrzeżeniem przepisu ust. 3.
2a
Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio w razie uniewinnienia albo wymierzenia innej
kary dyscyplinarnej niż kara wydalenia ze służby w wyniku wznowienia postępowania
dyscyplinarnego, w którym kara taka została wymierzona.
3.
Przepisu ust. 2 nie stosuje się w przypadku, gdy postępowanie karne umorzono z powodu
przedawnienia lub amnestii, a także w razie warunkowego umorzenia postępowania karnego.
1.
Funkcjonariuszowi, który samowolnie opuścił miejsce pełnienia służby albo pozostaje
poza nim lub nie podejmuje służby, zawiesza się uposażenie od najbliższego terminu
płatności. Jeżeli funkcjonariusz pobrał już za czas nieusprawiedliwionej nieobecności
uposażenie, potrąca mu się odpowiednią część uposażenia przy najbliższej wypłacie.
2.
W razie uznania nieobecności za usprawiedliwioną, wypłaca się funkcjonariuszowi zawieszone
uposażenie; w przypadku nieobecności nieusprawiedliwionej funkcjonariusz traci za
każdy dzień nieobecności 1/30 część uposażenia miesięcznego.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio w razie zawinionej niemożności pełnienia
przez funkcjonariusza obowiązków służbowych.
4.
Funkcjonariuszowi, który rozpoczyna urlop bezpłatny w ciągu miesiąca kalendarzowego,
przysługuje uposażenie w wysokości 1/30 uposażenia miesięcznego za każdy dzień poprzedzający
dzień rozpoczęcia urlopu bezpłatnego. Jeżeli funkcjonariusz pobrał już uposażenie
za czas urlopu bezpłatnego, potrąca mu się odpowiednią część uposażenia przy najbliższej
wypłacie.
1.
Z uposażenia funkcjonariuszy mogą być dokonywane potrącenia na podstawie sądowych
i administracyjnych tytułów wykonawczych oraz na podstawie przepisów szczególnych
- na zasadach określonych w przepisach o egzekucji sądowej lub postępowaniu egzekucyjnym
w administracji albo w innych przepisach szczególnych, jeżeli dalsze przepisy niniejszej
ustawy nie stanowią inaczej.
2
Przez uposażenie, o którym mowa w ust. 1, rozumie się uposażenie zasadnicze, dodatki
do uposażenia, odprawę wymienioną w art. 118 oraz świadczenia określone w art. 116
i 121.
3.
(uchylony).
4
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, jednostki
organizacyjne właściwe do dokonywania potrąceń z uposażenia oraz tryb postępowania
w tych sprawach, uwzględniając przypadki dokonywania potrąceń z uposażenia, w tym
potrąceń za zgodą funkcjonariusza i w trybie bezegzekucyjnym, oraz sposób ich dokonywania.
Przepisu art. 131 ust. 1 i 2 nie stosuje się do zaliczek pobieranych do rozliczenia,
a w szczególności na koszty podróży służbowej, delegacji i przeniesienia. Należności
te potrąca się z uposażenia w pełnej wysokości, niezależnie od potrąceń z innych tytułów.
(uchylony).
Funkcjonariusz ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną za popełnione przestępstwa i
wykroczenia - niezależnie od odpowiedzialności karnej.
1.
Funkcjonariusz podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie dyscypliny służbowej,
nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej, a zwłaszcza honoru, godności i dobrego imienia
służby, oraz w innych przypadkach określonych w ustawie.
2.
Naruszeniem dyscypliny służbowej jest
1)
niedopełnienie obowiązków funkcjonariusza wynikających ze złożonego ślubowania, a
także przepisów niniejszej ustawy i przepisów wydanych na jej podstawie;
2)
odmowa wykonania lub niewykonanie rozkazu lub innego polecenia, z zastrzeżeniem przypadku
określonego w art. 63 ust. 2;
3)
zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób niedbały lub nieprawidłowy;
4)
niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach
prawa;
5)
świadome wprowadzenie w błąd przełożonego lub innego funkcjonariusza, jeżeli spowodowało
to lub mogło spowodować szkodę służbie, funkcjonariuszowi lub innej osobie;
6)
nadużycie zajmowanego stanowiska dla osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej;
7)
porzucenie służby;
8)
samowolne oddalenie się z rejonu zakwaterowania bądź nieusprawiedliwione opuszczenie
lub niestawienie się do miejsca pełnienia służby;
9)
wprowadzenie się w stan ograniczający zdolność wykonywania zadania służbowego albo
uniemożliwiający jego wykonanie;
10)
umyślne naruszenie dóbr osobistych innego funkcjonariusza w czasie pełnienia służby.
3.
Jeżeli postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte na wniosek sądu lub prokuratora,
organ wnioskujący informuje się o wyniku tego postępowania.
1
Funkcjonariuszowi mogą być wymierzane kary dyscyplinarne
1)
upomnienie;
2)
nagana;
3)
surowa nagana;
4)
nagana z ostrzeżeniem;
5)
ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku;
6)
wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe;
7)
obniżenie stopnia;
8)
ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby;
9)
wydalenie ze służby.
2
Prawomocne wymierzenie kary, o której mowa w ust. 1 pkt 9, powoduje zakaz przyjęcia
do Straży Granicznej przez okres 10 lat.
3
W stosunku do funkcjonariuszy w służbie kandydackiej oprócz kar wymienionych w ust.
1 można ponadto orzec zakaz opuszczania miejsca zakwaterowania na okres nie dłuższy
niż 15 dni.
4
W uzasadnionych przypadkach można łączyć karę wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe
oraz karę wydalenia ze służby z karą obniżenia stopnia.
1.
Obwiniony ma prawo korzystania z pomocy obrońcy.
2.
Obrońcą w postępowaniu dyscyplinarnym może być funkcjonariusz Straży Granicznej wskazany
przez obwinionego. Obrońca jest uprawniony do reprezentowania obwinionego w granicach
udzielonego na piśmie pełnomocnictwa.
1.
Wymierzanie kar dyscyplinarnych, z zastrzeżeniem art. 59, należy do
1)
komendantów oddziałów, komendantów ośrodków szkolenia, Komendanta Granicznej Placówki
Kontrolnej Warszawa-Okęcie oraz kierowników jednostek organizacyjnych Komendy Głównej;
2)
Komendanta Głównego Straży Granicznej.
2.
Wymierzenie kary, o której mowa w art. 136 ust. 1 pkt 9, należy do wyłącznej właściwości
Komendanta Głównego Straży Granicznej.
3.
Od orzeczenia dyscyplinarnego wydanego w pierwszej instancji przez podmioty, o których
mowa w ust. 1 pkt 1, odwołanie przysługuje do Komendanta Głównego Straży Granicznej.
4.
Od orzeczenia dyscyplinarnego wydanego w pierwszej instancji przez Komendanta Głównego
Straży Granicznej odwołanie przysługuje do ministra właściwego do spraw wewnętrznych.
5
Na orzeczenie kończące postępowanie dyscyplinarne funkcjonariuszom przysługuje skarga
do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
5
Na orzeczenie kończące postępowanie dyscyplinarne funkcjonariuszom przysługuje skarga
do sądu administracyjnego.
6.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, tryb przeprowadzania
postępowania dyscyplinarnego, przesłanki wymierzania kar, ich wykonywanie, tryb odwoływania
się od kar, a także właściwość przełożonych w sprawach dyscyplinarnych, uwzględniając
zakres władzy dyscyplinarnej przełożonych, przypadki, w których postępowania dyscyplinarnego
nie wszczyna się, czas trwania postępowania dyscyplinarnego, prawa obwinionego, podstawy
zawieszania postępowania oraz okoliczności jego wznawiania, rodzaje wydanych orzeczeń,
a także dokumenty wymagane w tych sprawach.
1
Nie można wszcząć postępowania dyscyplinarnego po upływie 90 dni od dnia otrzymania
przez przełożonego, o którym mowa w art. 136b ust. 1, wiadomości o popełnieniu przewinienia
lub naruszenia dyscypliny służbowej.
1a
Jeżeli funkcjonariusz z powodu nieobecności w służbie nie ma możliwości złożenia wyjaśnień,
bieg terminu, o którym mowa w ust. 1, nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu
do dnia stawienia się funkcjonariusza do służby.
2.
Nie można wymierzyć funkcjonariuszowi kary dyscyplinarnej po upływie 1 roku od dnia
popełnienia czynu, o którym mowa w ust. 1.
2a
Przepisu ust. 2 nie stosuje się przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej w wyniku wznowienia
postępowania dyscyplinarnego, pod warunkiem że kara ta nie jest wyższa od kary dyscyplinarnej
wymierzonej w postępowaniu, które zostało wznowione.
3
W przypadku gdy czyn, o którym mowa w ust. 1, stanowi jednocześnie przestępstwo albo
wykroczenie, przedawnienie karalności dyscyplinarnej następuje z upływem okresu przedawnienia
karalności przestępstwa albo wykroczenia.
1.
Zatarcie kary dyscyplinarnej polega na uznaniu kary za niebyłą, usunięciu z akt osobowych
funkcjonariusza orzeczenia o ukaraniu oraz uczynieniu nieczytelnym zapisu o karalności.
2.
Kary dyscyplinarne ulegają zatarciu po upływie następujących okresów od dnia ich wykonania
1)
6 miesięcy - kary, o których mowa w art. 136 ust. 1 pkt 1 i ust. 3;
2)
12 miesięcy - kary, o których mowa w art. 136 ust. 1 pkt 2-4;
3)
24 miesięcy - kary, o których mowa w art. 136 ust. 1 pkt 5-7;
4)
36 miesięcy - kara, o której mowa w art. 136 ust. 1 pkt 8.
3.
Kara dyscyplinarna, w przypadku wykazania przez funkcjonariusza odwagi lub szczególnych
osiągnięć w wykonywaniu zadań służbowych, może ulec zatarciu przed upływem okresów,
o których mowa w ust. 2. Okresy te mogą być skrócone nie więcej niż o jedną trzecią.
4.
Jeżeli funkcjonariusz zostanie ponownie ukarany przed zatarciem poprzednio wymierzonej
kary dyscyplinarnej, okres wymagany do zatarcia tej kary liczy się od dnia wykonania
nowej kary.
5.
W przypadku określonym w art. 136 ust. 4 zatarcie kar następuje z upływem terminu
przewidzianego dla kary surowszej.
Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, zostanie umorzone w związku ze zwolnieniem funkcjonariusza ze służby, właściwość
do rozpoznania sprawy przechodzi na organ powołany do rozstrzygania w sprawach o wykroczenia.
(uchylony).
1.
Za czyny, za które w myśl odrębnych przepisów właściwe organy są uprawnione do nakładania
kar porządkowych, funkcjonariusze ponoszą wyłącznie odpowiedzialność dyscyplinarną.
2.
Odpowiedzialności dyscyplinarnej podlegają również funkcjonariusze w przypadkach,
gdy właściwe organy są uprawnione do stosowania grzywny w celu przymuszenia.
3
O pociągnięcie funkcjonariusza do odpowiedzialności dyscyplinarnej występują organy,
o których mowa w ust. 1 i 2, do komendanta oddziału Straży Granicznej.
(uchylony).
(uchylony).
Komendant Główny Straży Granicznej określi, w drodze zarządzenia, po zasięgnięciu
opinii związku zawodowego funkcjonariuszy Straży Granicznej, zasady etyki zawodowej
funkcjonariuszy, uwzględniając w szczególności zasady określone w rozdziale 3.
Przepisy art. 115 § 18 oraz art. 318 i 344 Kodeksu karnego mają odpowiednie zastosowanie do funkcjonariuszy Straży Granicznej.
(uchylony).
(uchylony).
(uchylony).
(uchylony).
(uchylony).
1.
Kto odbywając służbę kandydacką w Straży Granicznej uporczywie nie wykonuje poleceń
w sprawach służbowych,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
2.
Kto odbywając służbę kandydacką w Straży Granicznej samowolnie opuszcza wyznaczone
miejsce wykonywania obowiązków służbowych na czas powyżej czternastu dni kalendarzowych
lub przez taki czas samowolnie poza nim pozostaje,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
3.
Kto odbywając służbę kandydacką w Straży Granicznej opuszcza wyznaczone miejsce wykonywania
obowiązków służbowych na czas powyżej dwóch dni kalendarzowych lub przez taki czas
samowolnie poza nim pozostaje,
podlega karze pozbawienia wolności do roku.
4.
Kto odbywając służbę kandydacką w Straży Granicznej w celu trwałego uchylenia się
od służby opuszcza wyznaczone miejsce wykonywania obowiązków służbowych lub w takim
celu poza nim pozostaje,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 5.
1.
Kto, będąc obowiązany do złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 91a, podaje w
nim nieprawdę, podlega karze pozbawienia wolności do lat 5.
2.
W przypadku mniejszej wagi sprawca czynu określonego w ust. 1 podlega grzywnie, karze
ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
1.
Minister Spraw Wewnętrznych zorganizuje Straż Graniczną w ciągu 6 miesięcy od dnia
wejścia w życie niniejszej ustawy.
2.
Do dnia zorganizowania Straży Granicznej Wojska Ochrony Pogranicza wykonują zadania
określone w niniejszej ustawie, w ustawie o ochronie granicy państwowej oraz w innych
ustawach.
1.
(pominięty).
2.
(pominięty).
3.
Z dniem zorganizowania Straży Granicznej zostaną rozformowane Wojska Ochrony Pogranicza,
a dokumenty, mienie oraz etaty tych wojsk Minister Spraw Wewnętrznych przekaże Straży
Granicznej.
Ilekroć w przepisach prawa jest mowa o „Wojskach Ochrony Pogranicza” i „żołnierzach
Wojsk Ochrony Pogranicza”, należy przez to rozumieć „Straż Graniczną” i „funkcjonariuszy
Straży Granicznej”.
Do czasu zorganizowania Straży Granicznej w odniesieniu do żołnierzy zawodowych pełniących
służbę w Wojskach Ochrony Pogranicza mają zastosowanie w zakresie stosunku służbowego
i wynikających z niego praw i obowiązków przepisy obowiązujące w Wojsku Polskim, a
w odniesieniu do funkcjonariuszy Policji pełniących służbę w Wojskach Ochrony Pogranicza
mają w tym zakresie zastosowanie przepisy obowiązujące w Policji.
(pominięty).
2.
Żołnierze zawodowi i policjanci pełniący służbę w Wojskach Ochrony Pogranicza, których
nie przyjęto do Straży Granicznej, podlegają zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej
lub służby w Policji. Zachowują oni uprawnienia przewidziane dla żołnierzy zawodowych
i policjantów zwolnionych ze służby na podstawie przepisów obowiązujących w Wojsku
Polskim i Policji.
1.
Żołnierze zawodowi i policjanci, pełniący w dniu wejścia w życie ustawy służbę w Wojskach
Ochrony Pogranicza, którzy zgłoszą się w trybie przewidzianym w art. 34 ust. 1 i zostaną
przyjęci do służby w Straży Granicznej, podlegają zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej
lub służby w Policji, z chwilą przyjęcia do służby w Straży Granicznej.
2.
(pominięty).
3.
Żołnierzom zawodowej służby wojskowej lub policjantom, którzy podejmą służbę w Straży
Granicznej w trybie, o którym mowa w ust. 1, czas pełnienia zawodowej służby wojskowej
lub służby w Policji wlicza się do okresu służby w Straży Granicznej w zakresie wszystkich
uprawnień związanych z tą służbą.
4.
(pominięty).
5.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych
6
Okresu pracy zaliczonego do wysługi lat w Straży Granicznej, o którym mowa w ust.
5, nie traktuje się na równi ze służbą dla celów emerytalnych.
1.
Do Straży Granicznej włącza się siły i środki Morskiej Brygady Okrętów Pogranicza,
określone przez Ministrów Obrony Narodowej i Spraw Wewnętrznych.
1.
(pominięty).
2.
Przepisy art. 151 stosuje się odpowiednio do żołnierzy pełniących służbę w Morskiej
Brygadzie Okrętów Pogranicza.
1.
Poborowego skierowanego za jego zgodą do służby w Straży Granicznej mianuje się funkcjonariuszem
w służbie kandydackiej na okres równy okresowi zasadniczej służby wojskowej.
2.
Funkcjonariusze w służbie kandydackiej mogą pełnić służbę graniczną, prowadzić działania
graniczne i wykonywać czynności administracyjno-porządkowe. Funkcjonariusze ci pełnią
służbę w systemie skoszarowanym.
3.
W przypadku wyrażenia zgody na pełnienie służby przygotowawczej w Straży Granicznej
przez funkcjonariusza pełniącego służbę kandydacką, Komendant Główny Straży Granicznej
na wniosek komendanta oddziału Straży Granicznej może skrócić okres służby kandydackiej
o jedną trzecią.
4.
Okres służby kandydackiej zalicza się do okresu służby przygotowawczej, jeżeli przerwa
pomiędzy służbą kandydacką a podjęciem służby przygotowawczej nie przekracza trzech
miesięcy.
5.
Przepisy rozdziałów 8, 10, 11, 13 i 14, dotyczące funkcjonariuszy w służbie przygotowawczej,
stosuje się również do funkcjonariuszy w służbie kandydackiej, z wyjątkiem przepisów
art. 72, 77 ust. 6, art. 86, 87 ust. 4, art. 112 ust. 1, art. 117, 118, 119 ust. 4
i art. 124.
6.
Funkcjonariuszowi w służbie kandydackiej przysługuje w okresie tej służby prawo do
płatnego urlopu wypoczynkowego w wymiarze łącznie 20 dni kalendarzowych.
7.
Funkcjonariuszowi w służbie kandydackiej przysługuje zwrot kosztów podróży na trasie
od stałego miejsca pełnienia służby do miejscowości stanowiącej cel podróży i z powrotem.
8.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, warunki
zwrotu kosztów podróży, o których mowa w ust. 7. Rozporządzenie powinno określić rodzaje
środków transportu, którymi przejazd uprawnia do zwrotu kosztów podróży, podstawę
obliczania należności z tego tytułu oraz terminy ich wypłaty.
9.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, organizację
służby w systemie skoszarowanym oraz sposoby jej pełnienia. Rozporządzenie powinno
określić podmioty właściwe w sprawach organizacji służby w systemie skoszarowanym,
dzienny tok służby oraz rodzaje przepustek przysługujących funkcjonariuszom.
1.
Osobne kwatery stałe pozostające w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych
2.
Jeżeli norma zaludnienia przydzielonej osobnej kwatery stałej, o której mowa w ust.
1, jest wyższa od normy zaludnienia przysługującej osobie wymienionej w ust. 1 jako
funkcjonariuszowi, osoba ta zachowuje prawo do tej normy w zajmowanym dotychczas lokalu
mieszkalnym.
3.
Uprawnienia nabyte na podstawie ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych
(Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 i z 1994 r. Nr 10, poz. 36) przez żołnierzy zawodowych Wojsk Ochrony Pogranicza, którzy zostali przyjęci do służby
w Straży Granicznej, stają się, z mocy prawa, uprawnieniami mieszkaniowymi funkcjonariuszy
Straży Granicznej w rozumieniu niniejszej ustawy.
4.
Przepisy ust. 2 i 3 stosuje się także do osób, o których mowa w ust. 1, jeżeli osoby
te uzyskały policyjne zaopatrzenie emerytalne.
5.
W stosunku do funkcjonariuszy, którzy poprzednio byli żołnierzami zawodowymi i otrzymali
osobne kwatery stałe, z zastrzeżeniem ust. 1-4, stosuje się przepisy o zakwaterowaniu
sił zbrojnych w zakresie sprzedaży osobnych kwater stałych.
W ustawie z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej
Ludowej
(Dz. U. z 1988 r. Nr 30, poz. 207, z 1989 r. Nr 20, poz. 104, Nr 29, poz. 154 i Nr 34, poz. 178 oraz z 1990 r. Nr 30, poz. 179, Nr 34, poz. 198 i Nr 55, poz. 319) w art. 3 w ust. 2 wyrazy „wojska lotnicze, wojska obrony powietrznej kraju i” zastępuje
się wyrazami „wojska lotnicze i obrony powietrznej oraz”.
(pominięty).
Traci moc dekret z dnia 23 kwietnia 1953 r. o banderze jednostek pływających Wojsk Ochrony Pogranicza
(Dz. U. Nr 23, poz. 94).
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r., z wyjątkiem art. 167 i 168, które
wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 227
i art. 233, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.