Rozporządzenie Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych.

§ 1. 1. Rozporzàdzenie okreÊla znaki i sygna∏y obowiàzujàce w ruchu drogowym, ich znaczenie i zakres

obowiàzywania.

2. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o

1) drodze z pierwszeƒstwem — rozumie si´ przez to

drog´ oznakowanà jako droga z pierwszeƒstwem,

na której kierujàcy zbli˝ajàcy si´ do skrzy˝owania

ma pierwszeƒstwo w stosunku do kierujàcych zbli˝ajàcych si´ do skrzy˝owania drogà oznakowanà

jako podporzàdkowana;

2) drodze podporzàdkowanej — rozumie si´ przez to

drog´ oznakowanà jako droga podporzàdkowana,

na której kierujàcy zbli˝ajàcy si´ do skrzy˝owania

jest obowiàzany ustàpiç pierwszeƒstwa kierujàcym zbli˝ajàcym si´ do skrzy˝owania drogà oznakowanà jako droga z pierwszeƒstwem;

3) ustawie — rozumie si´ przez to ustaw´ z dnia

20 czerwca 1997 r. — Prawo o ruchu drogowym.

3. Na drogach stosuje si´ nast´pujàce znaki i sygna∏y drogowe

1) znaki pionowe w postaci tarcz, tablic z napisami

lub symbolami, które wyst´pujà równie˝ w postaci znaków Êwietlnych,

2) znaki poziome w postaci linii, napisów i symboli

umieszczonych na nawierzchni drogi,

3) sygna∏y Êwietlne nadawane przez sygnalizatory,

4) sygna∏y dawane przez osoby do tego uprawnione,

5) sygna∏y dêwi´kowe lub wibracyjne wysy∏ane przez

urzàdzenia umieszczone na drodze.

4. Oprócz znaków, o których mowa w ust. 3 pkt 1,

stosuje si´ znaki zwiàzane z oznaczeniem pasa drogowego, obiektów drogowych i oznaczenia w postaci

urzàdzeƒ bezpieczeƒstwa ruchu, w szczególnoÊci

w zwiàzku z zamkni´ciem drogi lub jej cz´Êci dla ruchu,

a w razie potrzeby — znaki z napisami wskazujàcymi

sposób korzystania z drogi, je˝eli nie mo˝e on byç wyra˝ony znakami okreÊlonymi w za∏àczniku do niniejszego rozporzàdzenia.

§ 2. 1. Znak drogowy pionowy umieszczony po prawej stronie jezdni lub nad jezdnià dotyczy kierujàcych

znajdujàcych si´ na wszystkich pasach ruchu; je˝eli

jednak znaki sà umieszczone nad poszczególnymi pasami ruchu, to znak dotyczy tylko kierujàcych znajdujàcych si´ na pasie, nad którym znak jest umieszczony.

Znak drogowy umieszczony po lewej stronie jezdni lub

pasów ruchu stanowi powtórzenie znaku umieszczonego po prawej stronie, chyba ˝e przepisy szczególne

stanowià inaczej.

2. Kierujàcy jest obowiàzany stosowaç si´ do znaku drogowego pionowego umieszczonego na wysy∏ajàcym ˝ó∏te sygna∏y b∏yskowe pojeêdzie, który wykonuje na drodze prace porzàdkowe, remontowe lub modernizacyjne.

3. Znaki drogowe wyra˝ajàce zakazy lub nakazy odnoszàce si´ do kierunku jazdy oraz znaki zakazu wjazdu

pojazdów o okreÊlonych wymiarach, masie lub naciskach osi nie dotyczà kierujàcego pojazdem szynowym,

poruszajàcego si´ po wyznaczonej dla niego trasie.

4. Napis lub symbol umieszczony na tabliczce pod

znakiem drogowym stanowi integralnà cz´Êç znaku.

Poz. 1393

3. Przepisu ust. 2 nie stosuje si´ do znaku A-7, który umieszcza si´ w odleg∏oÊci do 50 m od skrzy˝owania na drogach, na których dopuszczalna pr´dkoÊç pojazdów przekracza 60 km/h, oraz do 25 m od skrzy˝owania na pozosta∏ych drogach, z zastrze˝eniem § 5

ust. 5.

4. Umieszczona pod znakiem ostrzegawczym tabliczka T-1 wskazuje odleg∏oÊç znaku od miejsca niebezpiecznego.

5. Umieszczona pod znakiem ostrzegawczym tabliczka T-2 wskazuje d∏ugoÊç odcinka drogi, na którym

powtarza si´ lub wyst´puje niebezpieczeƒstwo, je˝eli

d∏ugoÊç odcinka przekracza 500 m; umieszczona pod

znakiem ostrzegawczym tabliczka T-3 oznacza koniec

takiego odcinka.

§ 4. 1. Znaki

1) A-1 „niebezpieczny zakr´t w prawo”,

2) A-2 „niebezpieczny zakr´t w lewo”

ostrzegajà o niebezpiecznym zakr´cie w kierunku

wskazanym na znaku.

2. Znaki

1) A-3 „niebezpieczne zakr´ty — pierwszy w prawo”,

5. Je˝eli na znaku lub tabliczce jest podany uk∏ad

dróg na skrzy˝owaniu (schemat skrzy˝owania) liniami

o ró˝nej szerokoÊci, to linia szersza oznacza drog´

z pierwszeƒstwem.

2) A-4 „niebezpieczne zakr´ty — pierwszy w lewo”

6. Znaki poziome odzwierciedlajàce znaki pionowe

ostrzegawcze lub zakazu stanowià powtórzenie zastosowanych znaków pionowych.

3. Umieszczona pod znakiem A-3 lub A-4 tabliczka

T-4 wskazuje liczb´ zakr´tów wi´kszà ni˝ dwa, natomiast tabliczka T-5 wskazuje poczàtek drogi kr´tej.

7. Przepisy ust. 1 i 4 stosuje si´ odpowiednio do sygna∏ów Êwietlnych do kierowania ruchem.

§ 5. 1. Znak A-5 „skrzy˝owanie dróg” ostrzega

o skrzy˝owaniu dróg, na którym pierwszeƒstwo nie

jest okreÊlone znakami.

8. Wzory znaków drogowych, sygna∏ów drogowych, wzory tabliczek oraz ich spis okreÊla, z zastrze˝eniem ust. 9, za∏àcznik do rozporzàdzenia.

9. Znaki i sygna∏y dotyczàce organizacji ruchu oraz

znaki okreÊlajàce pr´dkoÊç, wymiary, mas´ i naciski osi

pojazdu podane sà przyk∏adowo. Dotyczy to równie˝

tabliczek przedstawiajàcych pojazdy, uk∏ad dróg na

skrzy˝owaniu i sytuacje na drodze.

Rozdzia∏ 2

Znaki drogowe pionowe

Znaki ostrzegawcze

§ 3. 1. Znaki ostrzegawcze uprzedzajà o miejscach

na drodze, w których wyst´puje lub mo˝e wyst´powaç

niebezpieczeƒstwo, oraz zobowiàzujà uczestników ruchu do zachowania szczególnej ostro˝noÊci.

2. Odleg∏oÊç znaku ostrzegawczego od miejsca niebezpiecznego wynosi od 150 m do 300 m na drogach,

na których dopuszczalna pr´dkoÊç pojazdów przekracza 60 km/h, a do 100 m na pozosta∏ych drogach.

ostrzegajà o niebezpiecznych zakr´tach, z których

pierwszy jest w kierunku wskazanym na znaku.

2. Znaki

1) A-6a „skrzy˝owanie z drogà podporzàdkowanà

wyst´pujàcà po obu stronach”,

2) A-6b „skrzy˝owanie z drogà podporzàdkowanà

wyst´pujàcà po prawej stronie”,

3) A-6c „skrzy˝owanie z drogà podporzàdkowanà

wyst´pujàcà po lewej stronie”

ostrzegajà o skrzy˝owaniu z drogà podporzàdkowanà, wyst´pujàcà po stronie wskazanej na znaku.

3. Umieszczona pod znakami A-6a, A-6b lub A-6c

tabliczka T-6b wskazuje uk∏ad dróg na skrzy˝owaniu.

4. Znaki

1) A-6d „wlot drogi jednokierunkowej z prawej

strony”,

2) A-6e „wlot drogi jednokierunkowej z lewej strony”

ostrzegajà o skrzy˝owaniu z jednokierunkowà drogà

podporzàdkowanà, której wlot wyst´puje po stronie

wskazanej na znaku.

5. Znak A-7 „ustàp pierwszeƒstwa” ostrzega

o skrzy˝owaniu z drogà z pierwszeƒstwem. Znak A-7

znajdujàcy si´ w obr´bie skrzy˝owania dotyczy tylko

najbli˝szej jezdni, przed którà zosta∏ umieszczony.

6. Przepis ust. 5 stosuje si´ odpowiednio do znaku

A-7 umieszczonego przed torowiskiem pojazdów szynowych lub w innych miejscach przecinania si´ kierunków ruchu.

7. Umieszczona pod znakiem A-7 tabliczka T-6c lub

T-6d wskazuje rzeczywisty przebieg drogi z pierwszeƒstwem przez skrzy˝owanie.

8. Znak A-8 „skrzy˝owanie o ruchu okr´˝nym”

ostrzega o skrzy˝owaniu, na którym ruch odbywa si´

dooko∏a wyspy lub placu w kierunku wskazanym na

znaku.

§ 6. 1. Znak A-9 „przejazd kolejowy z zaporami”

ostrzega o przejeêdzie kolejowym wyposa˝onym w zapory lub pó∏zapory.

2. Znak A-10 „przejazd kolejowy bez zapór” ostrzega o przejeêdzie kolejowym niewyposa˝onym ani w zapory, ani w pó∏zapory.

3. Umieszczona pod znakiem A-9 lub A-10 tabliczka

T-7 wskazuje uk∏ad torów i drogi na przejeêdzie.

§ 7. 1. Znak A-11 „nierówna droga” ostrzega o poprzecznej nierównoÊci jezdni.

2. Znak A-11a „próg zwalniajàcy” ostrzega o wypuk∏oÊci na jezdni zastosowanej w celu spowolnienia ruchu pojazdów.

3. Znaki

1) A-12a „zw´˝enie jezdni — dwustronne”,

2) A-12b „zw´˝enie jezdni — prawostronne”,

Poz. 1393

§ 9. Znaki

1) A-18a „zwierz´ta gospodarskie”,

2) A-18b „zwierz´ta dzikie”

ostrzegajà o mo˝liwoÊci napotkania na drodze zwierzàt.

§ 10. 1. Znak A-19 „boczny wiatr” ostrzega o miejscu, w którym mogà wyst´powaç silne boczne podmuchy wiatru.

2. Znak A-20 „odcinek jezdni o ruchu dwukierunkowym” ostrzega jadàcych jezdnià jednokierunkowà

o miejscu, w którym rozpoczyna si´ ruch dwukierunkowy.

3. Znak A-21 „tramwaj” ostrzega o przejeêdzie

przez tory tramwajowe; umieszczona pod znakiem tabliczka T-7 wskazuje uk∏ad torów i drogi na tym przejeêdzie.

4. Znak A-22 „niebezpieczny zjazd” ostrzega

o znacznym spadku pod∏u˝nym drogi; umieszczona

pod znakiem tabliczka T-9 wskazuje rzeczywistà wielkoÊç spadku.

5. Znak A-23 „stromy podjazd” ostrzega o znacznym wzniesieniu drogi; umieszczona pod znakiem tabliczka T-9 wskazuje rzeczywistà wielkoÊç wzniesienia.

6. Znak A-24 „rowerzyÊci” ostrzega o miejscu,

w którym rowerzyÊci wje˝d˝ajà z drogi dla rowerów na

jezdni´ lub przez nià przeje˝d˝ajà.

7. Znak A-25 „spadajàce od∏amki skalne” ostrzega

o mo˝liwoÊci spadania na drog´ lub zalegania na niej

od∏amków skalnych.

8. Znak A-26 „lotnisko” ostrzega o mo˝liwoÊci nag∏ego pojawienia si´ nisko przelatujàcego samolotu

lub Êmig∏owca.

3) A-12c „zw´˝enie jezdni — lewostronne”

ostrzegajà o zw´˝eniu jezdni po stronie wskazanej na

znaku, które mo˝e powodowaç utrudnienia ruchu.

4. Znak A-13 „ruchomy most” ostrzega o wjeêdzie

na most zwodzony lub obrotowy.

5. Znak A-14 „roboty na drodze” ostrzega o prowadzonych na drodze robotach; umieszczona pod znakiem tabliczka T-19 wskazuje na malowanie znaków poziomych.

6. Znak A-15 „Êliska jezdnia” ostrzega o mo˝liwoÊci

poÊlizgu pojazdu spowodowanego w szczególnoÊci

zmianà nawierzchni jezdni, sta∏ym lub okresowym jej

zawilgoceniem.

§ 8. 1. Znak A-16 „przejÊcie dla pieszych” ostrzega

o przejÊciu dla pieszych.

2. Znak A-17 „dzieci” ostrzega o miejscu na drodze

szczególnie ucz´szczanym przez dzieci lub o bliskoÊci

takiego miejsca.

9. Znak A-27 „nabrze˝e lub brzeg rzeki” ostrzega o odcinku drogi prowadzàcym bezpoÊrednio do nabrze˝a lub

wzd∏u˝ brzegu rzeki lub innego zbiornika wodnego.

10. Znak A-28 „sypki ˝wir” ostrzega o odcinku drogi pokrytej ˝wirem (grysem), który mo˝e byç wyrzucany spod kó∏ jadàcych pojazdów.

11. Znak A-29 „sygna∏y Êwietlne” ostrzega o miejscu, w którym ruch jest kierowany za pomocà sygnalizacji Êwietlnej.

§ 11. 1. Znak A-30 „inne niebezpieczeƒstwo”

ostrzega o niebezpieczeƒstwie innego rodzaju ni˝ okreÊlone pozosta∏ymi znakami ostrzegawczymi. Umieszczona pod znakiem A-30 tabliczka wskazuje rodzaj niebezpieczeƒstwa za pomocà symbolu lub napisu.

2. Umieszczona pod znakiem A-30 tabliczka wskazuje

1) T-8 — miejsce, w którym ruch pojazdów zosta∏

skierowany na tory tramwajowe,

2) T-10 — przeci´cie drogi z bocznicà kolejowà lub torem o podobnym charakterze; w miejscu tak oznakowanym ruch na drodze jest wstrzymywany przez

pracownika kolei podczas przeje˝d˝ania (przetaczania) pociàgu,

Poz. 1393

3. Znak zakazu umieszczony pod znakiem E-17a

oznacza, ˝e zakaz obowiàzuje na obszarze ca∏ej miejscowoÊci, z wyjàtkiem odcinka drogi, na którym zosta∏

on zmieniony lub odwo∏any innym znakiem.

4) T-12 — pod∏u˝ny uskok nawierzchni,

4. Znak zakazu umieszczony pod znakiem D-42

oznacza, ˝e zakaz obowiàzuje do znaku D-43 lub E-18a,

z wyjàtkiem odcinka drogi, na którym zosta∏ on zmieniony lub odwo∏any innym znakiem.

5) T-13 — odcinek drogi, na którym wyst´pujà deformacje nawierzchni w postaci kolein,

5. Umieszczona pod znakiem zakazu tabliczka

wskazuje

6) T-14 — miejsce cz´stych wypadków o charakterze

wskazanym na tabliczce,

1) T-20 — d∏ugoÊç odcinka jezdni, na którym zakaz

obowiàzuje,

7) T-15 — miejsce cz´stych wypadków spowodowanych Êliskà nawierzchnià jezdni ze wzgl´du na opady deszczu,

2) T-21 — odleg∏oÊç znaku od miejsca, od którego lub

w którym zakaz obowiàzuje.

8) T-16 — miejsce wyjazdu pojazdów uprzywilejowanych wskazanych na tabliczce,

6. Umieszczony na znaku zakazu albo tabliczce napis okreÊlajàcy dni lub okres doby oznacza, ˝e zakaz

obowiàzuje w tym czasie.

3) T-11 — przepraw´ promowà,

9) T-17 — granic´ paƒstwa,

10) T-18 — nieoczekiwanà zmian´ kierunku ruchu

o przebiegu wskazanym na tabliczce.

7. Umieszczone na jednej tarczy dwa lub trzy symbole znaków okreÊlonych w § 18 i 19 majà takie samo

znaczenie jak znaki pojedyncze.

3. Tabliczka T-16 mo˝e byç powtórzona bez znaku

A-30 bezpoÊrednio przed miejscem wjazdu na drog´

pojazdów uprzywilejowanych.

§ 16. 1. Znak B-1 „zakaz ruchu w obu kierunkach”

oznacza zakaz ruchu na drodze pojazdów, kolumn pieszych oraz jeêdêców i poganiaczy; znak mo˝e byç ustawiony na jezdni.

§ 12. 1. Znak A-31 „niebezpieczne pobocze” ostrzega o niebezpiecznym poboczu (mi´kkim lub obni˝onym); znak z odwróconym symbolem ostrzega o niebezpiecznym poboczu wyst´pujàcym po lewej stronie

drogi.

2. Umieszczona pod znakiem B-1 tabliczka T-22

wskazuje, ˝e zakaz nie dotyczy rowerów jednoÊladowych.

2. Znak A-32 „oszronienie jezdni” ostrzega o mogàcym wyst´powaç na drodze oszronieniu jezdni lub go∏oledzi.

§ 13. 1. Znak A-33 „zator drogowy” ostrzega o cz´stym wyst´powaniu zablokowania ruchu pojazdów.

2. Znak A-34 „wypadek drogowy” ostrzega o miejscu, w którym na skutek wypadku drogowego nastàpi∏o zablokowanie drogi lub znaczne utrudnienie ruchu

pojazdów.

§ 14. Znaki ostrzegawcze w postaci znaków Êwietlnych, na których symbole barwy bia∏ej znajdujà si´ na

czarnym tle, majà takie samo znaczenie, jak znaki w postaci tarcz z czarnymi symbolami. Przepis ten stosuje

si´ odpowiednio do symboli i napisów na tabliczkach

pod znakami.

Znaki zakazu

§ 17. 1. Znak B-2 „zakaz wjazdu” oznacza zakaz

wjazdu pojazdów na drog´ lub jezdni´ od strony jego

umieszczenia; zakaz dotyczy równie˝ kolumn pieszych

oraz jeêdêców i poganiaczy.

2. Umieszczona pod znakiem B-2 tabliczka T-22

wskazuje, ˝e znak nie dotyczy rowerów jednoÊladowych wje˝d˝ajàcych na wyznaczony na jezdni pas ruchu dla rowerów.

§ 18. 1. Znak B-3 „zakaz wjazdu pojazdów silnikowych, z wyjàtkiem motocykli jednoÊladowych”, oznacza zakaz ruchu pojazdów silnikowych; zakaz nie dotyczy motocykli jednoÊladowych.

2. Znak B-3a „zakaz wjazdu autobusów” oznacza

zakaz ruchu autobusów.

3. Znak B-4 „zakaz wjazdu motocykli” oznacza zakaz ruchu motocykli.

4. Znak B-5 „zakaz wjazdu samochodów ci´˝arowych” oznacza zakaz ruchu

§ 15. 1. Znaki zakazu obowiàzujà na drodze, na której sà umieszczone, chyba ˝e przepisy szczególne stanowià inaczej.

1) samochodów ci´˝arowych o dopuszczalnej masie

ca∏kowitej przekraczajàcej 3,5 t,

2. Zakaz wyra˝ony znakiem zakazu obowiàzuje od

miejsca jego ustawienia, chyba ˝e przepisy szczególne

stanowià inaczej.

3) pojazdów specjalnych i u˝ywanych do celów specjalnych o dopuszczalnej masie ca∏kowitej przekraczajàcej 3,5 t,

2) ciàgników samochodowych,

4) ciàgników rolniczych,

5) pojazdów wolnobie˝nych.

5. OkreÊlona na znaku B-5 albo na tabliczce umieszczonej pod nim masa oznacza, ˝e zakaz dotyczy pojazdu (zespo∏u pojazdów), którego dopuszczalna masa

ca∏kowita przekracza mas´ podanà na znaku albo na tabliczce.

6. Znak B-6 „zakaz wjazdu ciàgników rolniczych”

oznacza zakaz ruchu ciàgników rolniczych i pojazdów

wolnobie˝nych.

7. Znak B-7 „zakaz wjazdu pojazdów silnikowych

z przyczepà” oznacza zakaz ruchu pojazdów silnikowych z przyczepà (przyczepami); zakaz nie dotyczy pojazdów z przyczepà jednoosiowà lub naczepà.

8. OkreÊlona na znaku B-7 lub na tabliczce umieszczonej pod nim masa dotyczy dopuszczalnej masy ca∏kowitej przyczepy, a w razie ciàgni´cia dwóch przyczep

— sumy ich mas.

9. Znak B-8 „zakaz wjazdu pojazdów zaprz´gowych” oznacza zakaz ruchu pojazdów zaprz´gowych

oraz jeêdêców i poganiaczy.

10. Znak B-9 „zakaz wjazdu rowerów” oznacza zakaz ruchu na jezdni i poboczu rowerów.

11. Znak B-10 „zakaz wjazdu motorowerów” oznacza zakaz ruchu motorowerów.

12. Znak B-11 „zakaz wjazdu wózków rowerowych”

oznacza zakaz ruchu rowerów wieloÊladowych.

13. Znak B-12 „zakaz wjazdu wózków r´cznych”

oznacza zakaz ruchu na jezdni i poboczu wózków r´cznych przeznaczonych do u˝ywania na jezdni, prowadzonych, ciàgni´tych lub pchanych.

§ 19. 1. Znak B-13 „zakaz wjazdu pojazdów z materia∏ami wybuchowymi lub ∏atwo zapalnymi” oznacza

zakaz ruchu

pojazdów przewo˝àcych, okreÊlone

w przepisach o przewozie materia∏ów (towarów) niebezpiecznych, materia∏y niebezpieczne klas: 1, 3, 4.1,

4.2, 4.3, 5.1, 5.2 lub gazy palne klasy 2 w iloÊciach, dla

których jest wymagane oznakowanie pojazdu tablicami ostrzegawczymi barwy pomaraƒczowej.

2. Znak B-13a „zakaz wjazdu pojazdów z materia∏ami niebezpiecznymi” oznacza zakaz ruchu pojazdów

przewo˝àcych, okreÊlone w przepisach o przewozie

materia∏ów (towarów) niebezpiecznych, materia∏y niebezpieczne w iloÊciach, dla których jest wymagane

oznakowanie pojazdu tablicami ostrzegawczymi barwy pomaraƒczowej; tabliczka z odpowiednim napisem

umieszczona pod znakiem wskazuje, ˝e zakaz dotyczy

tylko okreÊlonych klas lub grup materia∏ów niebezpiecznych albo okreÊlonego sposobu ich przewozu.

3. Znak B-14 „zakaz wjazdu pojazdów z materia∏ami, które mogà skaziç wod´” oznacza zakaz ruchu pojazdów przewo˝àcych, okreÊlone w przepisach o prze-

Poz. 1393

wozie materia∏ów (towarów) niebezpiecznych, materia∏y niebezpieczne klas 3, 4.3, 6.1, 6.2, 8, gazy trujàce

lub gazy ˝ràce klasy 2, lub materia∏y zagra˝ajàce Êrodowisku klasy 9 w iloÊciach, dla których jest wymagane

oznakowanie pojazdu tablicami ostrzegawczymi barwy pomaraƒczowej.

§ 20. 1. Znak B-15 „zakaz wjazdu pojazdów o szerokoÊci ponad ......m” oznacza zakaz ruchu pojazdów, których szerokoÊç (równie˝ z ∏adunkiem) jest wi´ksza od

wartoÊci podanej na znaku.

2. Znak B-16 „zakaz wjazdu pojazdów o wysokoÊci

ponad ......m” oznacza zakaz ruchu pojazdów, których

wysokoÊç (równie˝ z ∏adunkiem) jest wi´ksza od wartoÊci podanej na znaku.

3. Znak B-17 „zakaz wjazdu pojazdów o d∏ugoÊci

ponad ......m” oznacza zakaz ruchu pojazdów lub zespo∏ów pojazdów, których d∏ugoÊç (równie˝ z ∏adunkiem) jest wi´ksza od wartoÊci podanej na znaku.

4. Znak B-18 „zakaz wjazdu pojazdów o rzeczywistej masie ca∏kowitej ponad .....t” oznacza zakaz ruchu

pojazdów, których rzeczywista masa ca∏kowita jest

wi´ksza od wartoÊci podanej na znaku; w przypadku

zespo∏u pojazdów zakaz dotyczy ich ∏àcznej masy.

5. Znak B-19 „zakaz wjazdu pojazdów o nacisku osi

wi´kszym ni˝ .....t” oznacza zakaz ruchu pojazdów, których nacisk osi jest wi´kszy od nacisku odpowiadajàcego masie podanej na znaku; w przypadku osi wielokrotnej nacisk ˝adnej z osi sk∏adowych nie mo˝e odpowiadaç masie wi´kszej ni˝ 80% masy podanej na znaku.

6. Je˝eli na znaku B-19 podano wartoÊç 8 t lub 10 t,

oznacza to dopuszczalny nacisk osi pojedynczej odpowiadajàcy masie do 8 t lub 10 t, a osi wielokrotnej —

odpowiednio wi´kszej masie, zgodnie z przepisami

okreÊlajàcymi warunki techniczne pojazdów poruszajàcych si´ po drogach.

§ 21. 1. Znak B-20 „stop” oznacza

1) zakaz wjazdu na skrzy˝owanie bez zatrzymania si´

przed drogà z pierwszeƒstwem,

2) obowiàzek ustàpienia pierwszeƒstwa kierujàcym

poruszajàcym si´ tà drogà.

2. Zatrzymanie powinno nastàpiç w wyznaczonym

w tym celu miejscu, a w razie jego braku — w takim

miejscu, w którym kierujàcy mo˝e upewniç si´, ˝e nie

utrudni ruchu na drodze z pierwszeƒstwem.

3. Znak B-20 umieszczony w obr´bie skrzy˝owania

dotyczy tylko najbli˝szej jezdni, przed którà zosta∏ ustawiony.

4. Przepisy ust. 1—3 stosuje si´ odpowiednio do

znaku B-20 umieszczonego przed torowiskiem pojazdów szynowych lub w innych miejscach przecinania

si´ kierunków ruchu.

5. Umieszczona pod znakiem B-20 tabliczka T-6c lub

T-6d wskazuje rzeczywisty przebieg drogi z pierwszeƒstwem przez skrzy˝owanie.

§ 22. 1. Znaki

1) B-21 „zakaz skr´cania w lewo”,

2) B-22 „zakaz skr´cania w prawo”

zabraniajà skr´cania w kierunku wskazanym na znaku; ponadto znak B-21 zabrania zawracania.

2. Zakazy wyra˝one znakami B-21 i B-22 obowiàzujà na najbli˝szym skrzy˝owaniu, z zastrze˝eniem ust. 3.

3. Znaki B-21 i B-22 znajdujàce si´ w obr´bie skrzy˝owania dotyczà tylko najbli˝szej jezdni, przed którà zosta∏y umieszczone.

4. Umieszczona pod znakiem B-21 lub B-22 tabliczka T-22 wskazuje, ˝e znak nie dotyczy rowerów jednoÊladowych skr´cajàcych na drog´ dla rowerów lub wyznaczony na jezdni pas ruchu przeznaczony dla tych

pojazdów.

5. Znak B-23 „zakaz zawracania” zabrania kierujàcym zawracania do najbli˝szego skrzy˝owania w∏àcznie.

6. Znak B-24 „koniec zakazu zawracania” oznacza

odwo∏anie zakazu zawracania przed skrzy˝owaniem.

§ 23. 1. Znak B-25 „zakaz wyprzedzania” zabrania

kierujàcym pojazdami silnikowymi wyprzedzania pojazdów silnikowych wieloÊladowych.

2. Umieszczona pod znakiem B-25 tabliczka

1) T-23a — motocykl,

2) T-23b — samochód ci´˝arowy, pojazd specjalny,

pojazd u˝ywany do celów specjalnych, o dopuszczalnej masie ca∏kowitej przekraczajàcej 3,5 t oraz

ciàgnik samochodowy,

3) T-23c — ciàgnik rolniczy i pojazd wolnobie˝ny,

4) T-23d — pojazd silnikowy z przyczepà, z wyjàtkiem

pojazdów z przyczepà jednoosiowà lub naczepà,

Poz. 1393

2) ciàgnikiem samochodowym,

3) pojazdem specjalnym lub u˝ywanym do celów

specjalnych — o dopuszczalnej masie ca∏kowitej

przekraczajàcej 3,5 t.

4. Znak B-27 „koniec zakazu wyprzedzania” oznacza koniec obowiàzywania zakazu okreÊlonego znakiem B-25.

5. Znak B-28 „koniec zakazu wyprzedzania przez samochody ci´˝arowe” oznacza koniec obowiàzywania

zakazu okreÊlonego znakiem B-26.

§ 24. 1. Znak B-29 „zakaz u˝ywania sygna∏ów

dêwi´kowych” zabrania u˝ywania tych sygna∏ów, chyba ˝e jest to konieczne w celu ostrze˝enia o bezpoÊrednim zagro˝eniu bezpieczeƒstwa ruchu.

2. Znak B-30 „koniec zakazu u˝ywania sygna∏ów

dêwi´kowych” oznacza koniec obowiàzywania zakazu

okreÊlonego znakiem B-29.

§ 25. Znak B-31 „pierwszeƒstwo dla nadje˝d˝ajàcych z przeciwka” zabrania kierujàcym wjazdu lub wejÊcia na zw´˝ony odcinek jezdni, je˝eli zmusi∏oby to kierujàcych znajdujàcych si´ na tym odcinku lub zbli˝ajàcych si´ do niego z przeciwnej strony do zatrzymania

si´.

§ 26. 1. Znak B-32 „stój — kontrola celna” oznacza

obowiàzek zatrzymania si´. Zamiast napisu „C∏o-Zoll”

na znaku mogà byç umieszczone napisy „Kontrola graniczna”, „Rogatka uszkodzona”, „Sygnalizacja uszkodzona”, „Wjazd na prom”, „Kontrola drogowa” lub „Pobór op∏at” — odpowiednio do przyczyny zatrzymania.

2. Zatrzymanie powinno nastàpiç w miejscu wyznaczonym w tym celu, a je˝eli nie jest ono wyznaczone — przed znakiem. Dalszy ruch mo˝e nastàpiç za zgodà uprawnionej osoby lub po nadaniu sygna∏u zezwalajàcego na ruch.

7) T-23g — trolejbus,

§ 27. 1. Znak B-33 „ograniczenie pr´dkoÊci” oznacza zakaz przekraczania pr´dkoÊci okreÊlonej na znaku

liczbà kilometrów na godzin´. Dopuszczalna pr´dkoÊç

okreÊlona na znaku obowiàzuje, z zastrze˝eniem ust. 4

i § 32, do miejsca

8) T-23h — pojazd przewo˝àcy materia∏y niebezpieczne okreÊlone w § 19 ust. 2,

1) wprowadzenia innej dopuszczalnej pr´dkoÊci znakiem B-33 lub B-43,

9) T-23i — pojazd przewo˝àcy materia∏y wybuchowe

lub ∏atwo zapalne okreÊlone w § 19 ust. 1,

2) umieszczenia znaku D-40 oznaczajàcego poczàtek

strefy zamieszkania,

10) T-23j — pojazd przewo˝àcy materia∏y, które mogà

skaziç wod´, okreÊlone w § 19 ust. 3,

3) umieszczenia znaków oznaczajàcych odpowiednio

poczàtek lub koniec obszaru zabudowanego, o których mowa w § 58 ust. 3 i w § 114 ust. 1 pkt 1 i 2.

5) T-23e — pojazd z przyczepà kempingowà,

6) T-23f — autobus,

wskazuje, ˝e zakaz wyprzedzania dotyczy kierujàcego

pojazdem, którego symbol znajduje si´ na tabliczce.

3. Znak B-26 „zakaz wyprzedzania przez samochody ci´˝arowe” zabrania wyprzedzania pojazdów silnikowych wieloÊladowych kierujàcemu

2. Umieszczona pod znakiem B-33 tabliczka, o której mowa w § 23 ust. 2, wskazuje, ˝e ograniczenie pr´dkoÊci dotyczy kierujàcego pojazdem, którego symbol

znajduje si´ na tabliczce.

1) samochodem ci´˝arowym o dopuszczalnej masie

ca∏kowitej przekraczajàcej 3,5 t,

3. Znak B-33, okreÊlajàcy dopuszczalnà pr´dkoÊç

wi´kszà ni˝ 60 km/h, umieszczony na obszarze zabudo-

wanym, dotyczy samochodu osobowego, motocykla

i samochodu ci´˝arowego o dopuszczalnej masie ca∏kowitej nieprzekraczajàcej 3,5 t, z wyjàtkiem

2) T-25b — kontynuacj´ zakazu wyra˝onego znakiem,

1) pojazdu przewo˝àcego materia∏y niebezpieczne,

o którym mowa w art. 20 ust. 5 ustawy,

8. Znak B-35, B-36, B-37 lub B-38 wraz z tabliczkà

T-26, umieszczony na placu równolegle do kraw´dzi

jezdni, oznacza, ˝e zakaz wyra˝ony tym znakiem dotyczy strony placu, przy której zosta∏ ustawiony.

2) pojazdu z urzàdzeniem wystajàcym do przodu wi´cej ni˝ 1,5 m od siedzenia kierujàcego, o którym

mowa w art. 20 ust. 6 pkt 2 ustawy,

3) pojazdu holujàcego pojazd silnikowy, o którym

mowa w art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy,

4) motocykla, którym przewozi si´ dziecko w wieku do

lat 7, o którym mowa w art. 20 ust. 6 pkt 3 ustawy,

5) samochodu ci´˝arowego przewo˝àcego osoby poza kabinà kierowcy, o którym mowa w art. 63 ust. 2

pkt 4 ustawy.

4. Znak B-34 „koniec ograniczenia pr´dkoÊci” oznacza odwo∏anie ograniczenia pr´dkoÊci wprowadzonego znakiem B-33.

§ 28. 1. Znak B-35 „zakaz postoju” oznacza zakaz

postoju pojazdu; dopuszczalny czas unieruchomienia

pojazdu d∏u˝szy ni˝ jedna minuta jest wskazany napisem na znaku albo na umieszczonej pod nim tabliczce.

2. Znak B-36 „zakaz zatrzymywania si´” oznacza zakaz zatrzymania pojazdu.

3. Zakaz wyra˝ony znakiem B-35 lub B-36

1) dotyczy tej strony drogi, po której znak si´ znajduje, z wyjàtkiem miejsc, gdzie za pomocà znaku dopuszcza si´ postój lub zatrzymanie,

2) dotyczy równie˝ kolumn pieszych oraz jeêdêców

i poganiaczy,

3) nie dotyczy pojazdów unieruchomionych ze wzgl´du na warunki lub przepisy ruchu drogowego.

4. Zakaz wyra˝ony znakiem B-36 obowiàzuje, z zastrze˝eniem § 32 ust. 2, do odwo∏ania lub do miejsca

umieszczenia znaku B-35.

5. Umieszczona pod znakiem B-35 lub B-36 tabliczka T-24 wskazuje, ˝e pojazd pozostawiony w miejscu,

w którym obowiàzuje zakaz wyra˝ony tym znakiem, zostanie usuni´ty z drogi na koszt w∏aÊciciela.

6. Znaki

1) B-37 „zakaz postoju w dni nieparzyste”,

2) B-38 „zakaz postoju w dni parzyste”

oznaczajà zakaz postoju pojazdów odpowiednio

w nieparzyste lub parzyste dni miesiàca; zakaz nie

obowiàzuje od godziny 21 do 24; przepisy ust. 1

i 3—5 stosuje si´ odpowiednio do tych znaków.

7. Umieszczone pod znakiem B-35, B-36, B-37 lub

B-38 tabliczki wskazujà

1) T-25a — poczàtek zakazu wyra˝onego znakiem,

3) T-25c — odwo∏anie zakazu wyra˝onego znakiem.

§ 29. 1. Znak B-39 „strefa ograniczonego postoju”

oznacza wjazd do strefy, w której obowiàzuje zakaz postoju pojazdów na wszystkich drogach; dopuszczalny

czas unieruchomienia pojazdu d∏u˝szy ni˝ jedna minuta jest wskazany napisem na znaku.

2. Znak B-39 nie dotyczy

1) pojazdu komunikacji publicznej zatrzymujàcego

si´ na wyznaczonym dla niego miejscu,

2) pojazdu zatrzymujàcego si´ w miejscu oznaczonym znakiem D-18, D-18a, D-18b lub D-44,

3) pojazdu unieruchomionego ze wzgl´du na warunki lub przepisy ruchu drogowego,

4) autobusu szkolnego.

3. Znak B-40 „koniec strefy ograniczonego postoju” oznacza wyjazd ze strefy ograniczonego postoju.

§ 30. Znak B-41 „zakaz ruchu pieszych” oznacza zakaz ruchu pieszych po tej stronie drogi, po której znak

jest umieszczony.

§ 31. 1. Znak B-43 „strefa ograniczonej pr´dkoÊci”

oznacza wjazd do strefy, w której obowiàzuje zakaz

przekraczania pr´dkoÊci okreÊlonej na znaku liczbà kilometrów na godzin´.

2. Znak B-43, okreÊlajàcy dopuszczalnà pr´dkoÊç

mniejszà lub równà 30 km/h, oznacza ponadto, ˝e

umieszczone w strefie urzàdzenia i rozwiàzania wymuszajàce powolnà jazd´ mogà nie byç oznakowane znakami ostrzegawczymi.

3. Znak B-44 „koniec strefy ograniczonej pr´dkoÊci” oznacza wyjazd ze strefy ograniczonej pr´dkoÊci.

§ 32. 1. Znak B-42 „koniec zakazów” oznacza odwo∏anie zakazów wyra˝onych znakami: B-23, B-25, B-26,

B-29 i B-33.

2. Je˝eli zakaz wyra˝ony przez znaki B-25, B-26,

B-29, B-33, B-35, B-36, B-37 i B-38 nie jest uprzednio odwo∏any znakiem oznaczajàcym koniec zakazu, to obowiàzuje on do najbli˝szego skrzy˝owania; nie dotyczy

to skrzy˝owania na drodze dwujezdniowej, na którym

wlot drogi poprzecznej znajduje si´ tylko z lewej strony i nie ma po∏àczenia z prawà jezdnià.

§ 33. 1. Kierujàcy pojazdem wykonujàcym na drodze prace porzàdkowe, remontowe lub modernizacyjne mo˝e nie stosowaç si´ do zakazów wyra˝onych znakami B-1, B-3, B-5, B-6 i B-7 podczas wykonywania prac

na drodze lub dojazdu do miejsca ich wykonywania

znajdujàcego si´ na obszarze lub na drodze obj´tej za-

kazem, pod warunkiem u˝ywania ˝ó∏tych sygna∏ów

b∏yskowych i zachowania szczególnej ostro˝noÊci.

2. Uprawniona osoba niepe∏nosprawna o obni˝onej sprawnoÊci ruchowej, kierujàca pojazdem samochodowym, oraz kierujàcy pojazdem przewo˝àcy takà

osob´ mogà, pod warunkiem zachowania szczególnej

ostro˝noÊci, nie stosowaç si´ do zakazów wyra˝onych

znakami: B-1, B-3, B-3a, B-4, B-10, B-35, B-37, B-38

i B-39.

§ 34. Przepis § 14 stosuje si´ odpowiednio do znaków zakazu.

Poz. 1393

znaku liczbà kilometrów na godzin´, chyba ˝e warunki

ruchu lub jego bezpieczeƒstwo wymagajà zmniejszenia pr´dkoÊci.

2. Znak C-15 „koniec minimalnej pr´dkoÊci” oznacza miejsce, w którym pr´dkoÊç minimalna okreÊlona

znakiem C-14 przestaje obowiàzywaç.

§ 39. 1. Znak C-16 „droga dla pieszych” oznacza

drog´ lub jej cz´Êç przeznaczonà dla pieszych, którzy sà

obowiàzani z niej korzystaç.

2. Znak C-16a „koniec drogi dla pieszych” oznacza

koniec drogi przeznaczonej dla pieszych.

Znaki nakazu

§ 35. 1. Znaki

1) C-1 „nakaz jazdy w prawo przed znakiem”,

2) C-2 „nakaz jazdy w prawo za znakiem”,

3) C-3 „nakaz jazdy w lewo przed znakiem”,

4) C-4 „nakaz jazdy w lewo za znakiem”,

5) C-5 „nakaz jazdy prosto”,

6) C-6 „nakaz jazdy prosto lub w prawo”,

7) C-7 „nakaz jazdy prosto lub w lewo”,

8) C-8 „nakaz jazdy w prawo lub w lewo”,

9) C-9 „nakaz jazdy z prawej strony znaku”,

10) C-10 „nakaz jazdy z lewej strony znaku”,

11) C-11 „nakaz jazdy z prawej lub lewej strony znaku”

zobowiàzujà kierujàcego do ruchu w kierunku zgodnym ze strza∏kami; znaki te mogà byç umieszczone na

przed∏u˝eniu osi drogi (jezdni) lub na samej jezdni.

2. Znaki, o których mowa w ust. 1, obowiàzujà na

najbli˝szym skrzy˝owaniu lub w miejscu, gdzie wyst´puje mo˝liwoÊç zmiany kierunku jazdy.

§ 36. 1. Znak C-12 „ruch okr´˝ny” oznacza, ˝e na

skrzy˝owaniu ruch odbywa si´ dooko∏a wyspy lub placu w kierunku wskazanym na znaku.

2. Znak C-12 wyst´pujàcy ∏àcznie ze znakiem A-7

oznacza pierwszeƒstwo kierujàcego znajdujàcego si´

na skrzy˝owaniu przed kierujàcym wje˝d˝ajàcym

(wchodzàcym) na to skrzy˝owanie.

§ 37. 1. Znak C-13 „droga dla rowerów” oznacza

drog´ przeznaczonà dla kierujàcych rowerami jednoÊladowymi, którzy sà obowiàzani do korzystania z tej

drogi.

2. Znak C-13a „koniec drogi dla rowerów” oznacza

koniec drogi przeznaczonej dla kierujàcych rowerami

jednoÊladowymi.

§ 38. 1. Znak C-14 „pr´dkoÊç minimalna” oznacza,

˝e kierujàcy, przy zachowaniu ograniczeƒ pr´dkoÊci

wynikajàcych z przepisów szczegó∏owych, jest obowiàzany jechaç z pr´dkoÊcià nie mniejszà ni˝ okreÊlona na

§ 40. 1. Umieszczone na jednej tarczy symbole znaków C-13 i C-16 oznaczajà, ˝e droga jest przeznaczona

dla pieszych i kierujàcych rowerami jednoÊladowymi;

ruch pieszych i rowerzystów odbywa si´

1) na ca∏ej powierzchni, je˝eli symbole oddzielone sà

kreskà poziomà,

2) odpowiednio po stronach drogi wskazanych na znaku, je˝eli symbole oddzielone sà kreskà pionowà.

2. Przepisy ust. 1 oraz § 37 ust. 2 i § 39 ust. 2 stosuje si´ odpowiednio dla oznaczania koƒca drogi przeznaczonej dla pieszych i kierujàcych rowerami jednoÊladowymi.

§ 41. Znak C-17 „nakazany kierunek jazdy dla pojazdów z materia∏ami niebezpiecznymi” oznacza obowiàzujàcy, wskazany znakami C-2, C-4, C-5, C-6, C-7 lub C-8,

kierunek jazdy na skrzy˝owaniu pojazdów przewo˝àcych materia∏y niebezpieczne okreÊlone w § 19 ust. 2.

§ 42. 1. Znak C-18 „nakaz u˝ywania ∏aƒcuchów

przeciwpoÊlizgowych” oznacza, ˝e na drodze, na której

znak zosta∏ umieszczony, kierujàcy pojazdem silnikowym jest obowiàzany stosowaç ∏aƒcuchy przeciwpoÊlizgowe na co najmniej dwóch ko∏ach nap´dowych;

umieszczona pod znakiem tabliczka, o której mowa

w § 23 ust. 2, oznacza, ˝e znak dotyczy pojazdów okreÊlonych na tabliczce.

2. Znak C-19 „koniec nakazu u˝ywania ∏aƒcuchów

przeciwpoÊlizgowych” oznacza miejsce, w którym nakaz okreÊlony znakiem C-18 przestaje obowiàzywaç.

Znaki informacyjne

§ 43. 1. Znak D-1 „droga z pierwszeƒstwem” oznacza poczàtek lub kontynuacj´ drogi z pierwszeƒstwem.

2. Umieszczona pod znakiem D-1 tabliczka T-6a albo T-6b wskazuje odpowiednio rzeczywisty przebieg

drogi z pierwszeƒstwem przez skrzy˝owanie lub uk∏ad

dróg podporzàdkowanych.

3. Znak D-2 „koniec drogi z pierwszeƒstwem” oznacza koniec drogi z pierwszeƒstwem.

§ 44. 1. Znak D-3 „droga jednokierunkowa” oznacza poczàtek lub kontynuacj´ drogi lub jezdni, na której ruch odbywa si´ w jednym kierunku.

2. Umieszczona pod znakiem D-3 tabliczka T-22

wskazuje, ˝e ruch rowerów jednoÊladowych na wyznaczonym na jezdni pasie ruchu przeznaczonym dla tych

pojazdów odbywa si´ w kierunku przeciwnym do

wskazanego na znaku.

3. Znak D-13 „poczàtek pasa ruchu powolnego”

oznacza poczàtek pasa ruchu, z którego sà obowiàzani

korzystaç kierujàcy pojazdami nieosiàgajàcymi na

wzniesieniu minimalnej pr´dkoÊci okreÊlonej na znaku

liczbà kilometrów na godzin´.

§ 45. 1. Znak D-4a „droga bez przejazdu” oznacza

poczàtek drogi bez przejazdu.

4. Znak D-13a „poczàtek pasa ruchu” oznacza poczàtek pasa ruchu po stronie wskazanej na znaku.

2. Znak D-4b „wjazd na drog´ bez przejazdu” oznacza, ˝e droga za skrzy˝owaniem po stronie wskazanej

na znaku jest drogà bez przejazdu.

5. Znak D-14 „koniec pasa ruchu” oznacza koniec

skrajnego pasa ruchu, znajdujàcego si´ po stronie

wskazanej na znaku; znak D-14 umieszczony przy pasie

ruchu powolnego oznacza koniec tego pasa ruchu.

§ 46. Znak D-5 „pierwszeƒstwo na zw´˝onym odcinku jezdni” oznacza, ˝e kierujàcy przeje˝d˝ajà lub

przechodzà przed kierujàcymi zbli˝ajàcymi si´ z kierunku przeciwnego.

§ 47. 1. Znak D-6 „przejÊcie dla pieszych” oznacza

miejsce przeznaczone do przechodzenia pieszych

w poprzek drogi.

2. Znak D-6a „przejazd dla rowerzystów” oznacza

miejsce przeznaczone do przeje˝d˝ania rowerzystów

w poprzek drogi.

3. Znak D-6b „przejÊcie dla pieszych i przejazd dla

rowerzystów” oznacza wyst´pujàce obok siebie miejsca, o których mowa w ust. 1 i 2.

4. Kierujàcy pojazdem zbli˝ajàcy si´ do miejsca

oznaczonego znakiem D-6, D-6a albo D-6b jest obowiàzany zmniejszyç pr´dkoÊç tak, aby nie naraziç na niebezpieczeƒstwo pieszych lub rowerzystów znajdujàcych si´ w tych miejscach lub na nie wchodzàcych lub

wje˝d˝ajàcych.

5. Umieszczona pod znakiem D-6 lub D-6b tabliczka

T-27 wskazuje, ˝e przejÊcie dla pieszych jest szczególnie ucz´szczane przez dzieci.

§ 48. 1. Znak D-7 „droga ekspresowa” oznacza poczàtek lub kontynuacj´ drogi ekspresowej; koniec drogi ekspresowej oznaczony jest znakiem D-8 „koniec

drogi ekspresowej”.

2. Znak D-9 „autostrada” oznacza poczàtek lub kontynuacj´ autostrady; koniec autostrady oznaczony jest

znakiem D-10 „koniec autostrady”.

3. Umieszczona pod znakiem D-7 lub D-9 tabliczka

T-28 wskazuje, ˝e za przejazd drogà ekspresowà lub autostradà jest pobierana op∏ata.

§ 49. 1. Znaki

1) D-11 „poczàtek pasa ruchu dla autobusów”,

2) D-12 „pas ruchu dla autobusów”

oznaczajà odpowiednio poczàtek lub kontynuacj´ pasa ruchu przeznaczonego tylko dla autobusów lub trolejbusów oraz innych pojazdów wykonujàcych odp∏atny przewóz osób na regularnych liniach.

2. Umieszczony na znakach D-11 lub D-12 napis

„TAXI” oznacza, ˝e na pasie oznaczonym tym znakiem

jest dopuszczony ruch taksówek.

§ 50. Umieszczona pod znakiem D-7, D-8, D-9, D-10,

D-13, D-13a lub D-14 tabliczka T-1a wskazuje odleg∏oÊç

do poczàtku lub koƒca drogi lub pasa ruchu.

§ 51. 1. Znaki

1) D-15 „przystanek autobusowy”,

2) D-16 „przystanek trolejbusowy”,

3) D-17 „przystanek tramwajowy”

oznaczajà miejsce zatrzymywania si´ wskazanych na

znaku pojazdów wykonujàcych odp∏atny przewóz

osób na regularnych liniach.

2. Znak D-15 oznacza ponadto miejsce do zatrzymywania si´ innych ni˝ autobus pojazdów samochodowych wykonujàcych odp∏atny przewóz osób na regularnych liniach i pojazdów przeznaczonych do przewozu dzieci do szkó∏ i przedszkoli.

§ 52. 1. Znak D-18 „parking” oznacza miejsce przeznaczone na postój pojazdów (zespo∏ów pojazdów),

z wyjàtkiem przyczep kempingowych; umieszczona

pod znakiem tabliczka T-23e oznacza, ˝e na parkingu

jest dopuszczony tak˝e postój przyczep kempingowych.

2. Umieszczona pod znakiem D-18 tabliczka T-30

wskazuje sposób ustawienia pojazdu wzgl´dem kraw´dzi jezdni oznaczonej na tabliczce barwà szarà oraz

˝e miejsce jest przeznaczone dla pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie ca∏kowitej nieprzekraczajàcej 2,5 t.

3. Umieszczona pod znakiem D-18 tabliczka T-3a

wskazuje koniec miejsca przeznaczonego na postój.

4. Znak D-18a „parking — miejsce zastrze˝one”

oznacza miejsce przeznaczone na postój pojazdu

uprawnionej osoby.

5. Znak D-18b „parking zadaszony” oznacza miejsce przeznaczone na postój pojazdów znajdujàce si´

w budynku lub pod wiatà.

6. Umieszczona pod znakiem D-18 lub D-18b tabliczka T-29 informuje o miejscu przeznaczonym dla

pojazdu samochodowego uprawnionej osoby niepe∏nosprawnej o obni˝onej sprawnoÊci ruchowej oraz dla

kierujàcego pojazdem przewo˝àcego takà osob´.

§ 53. 1. Znak D-19 „postój taksówek” oznacza miejsce przeznaczone na postój taksówek osobowych,

z wyjàtkiem taksówek zaj´tych.

2. Znak D-20 „koniec postoju taksówek” oznacza

miejsce, w którym koƒczy si´ postój taksówek; je˝eli na

postoju taksówek nie umieszczono znaku D-20, to koƒczy si´ on w odleg∏oÊci nie wi´kszej ni˝ 20 m przed znakiem D-19.

3. Umieszczony dodatkowo na znakach D-19 i D-20

napis „Baga˝owe” wskazuje, ˝e znaki te dotyczà taksówek baga˝owych. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje si´ odpowiednio.

§ 54. 1. Znaki

1) D-21 „szpital”,

2) D-21a „Policja”,

3) D-22 „punkt opatrunkowy”,

4) D-23 „stacja paliwowa”,

5) D-23a „stacja paliwowa tylko z gazem do nap´du

pojazdów”,

6) D-24 „telefon”,

7) D-25 „poczta”,

8) D-26 „stacja obs∏ugi technicznej”,

9) D-26a „wulkanizacja”,

10) D-26b „myjnia”,

11) D-26c „toaleta publiczna”,

12) D-26d „natrysk”,

Poz. 1393

5. Znak D-34a „informacja radiowa o ruchu drogowym” informuje o stacjach radiowych podajàcych informacje o warunkach ruchu drogowego.

§ 55. Znaki

1) D-35 „przejÊcie podziemne dla pieszych”,

2) D-35a „schody ruchome w dó∏”,

3) D-36 „przejÊcie nadziemne dla pieszych”,

4) D-36a „schody ruchome w gór´”

informujà o mo˝liwoÊci przechodzenia pieszych pod

jezdnià lub nad jezdnià w sposób wskazany na znaku.

§ 56. Znak D-37 „tunel” oznacza wjazd do tunelu;

wyjazd z tunelu jest oznaczony znakiem D-38 „koniec

tunelu”.

§ 57. 1. Znak D-39 „dopuszczalne pr´dkoÊci” informuje o dopuszczalnych pr´dkoÊciach obowiàzujàcych

na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

2. Na przejÊciu granicznym mogà byç umieszczone

tablice z napisami lub symbolami, podajàce informacje

o obowiàzujàcych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przepisach ruchu drogowego.

§ 58. 1. Znak D-40 „strefa zamieszkania” oznacza

wjazd do strefy zamieszkania. Znak D-41 „koniec strefy zamieszkania” oznacza wyjazd ze strefy zamieszkania.

2. Znak D-40 informuje ponadto, ˝e umieszczone

w strefie zamieszkania urzàdzenia i rozwiàzania wymuszajàce powolnà jazd´ mogà nie byç oznakowane znakami ostrzegawczymi.

13) D-27 „bufet lub kawiarnia”,

14) D-28 „restauracja”,

15) D-29 „hotel (motel)”,

3. Znak D-42 „obszar zabudowany” oznacza wjazd

na obszar zabudowany. Znak D-43 „koniec obszaru

zabudowanego” oznacza wyjazd z obszaru zabudowanego.

16) D-30 „obozowisko (kemping)”,

17) D-31 „obozowisko (kemping) wyposa˝one w pod∏àczenia elektryczne do przyczep”,

18) D-32 „pole biwakowe”,

19) D-33 „schronisko m∏odzie˝owe”,

20) D-34 „punkt informacji turystycznej”

informujà o wskazanych na znaku obiektach znajdujàcych si´ przy drodze.

2. Umieszczony w dolnej cz´Êci znaku D-23 napis

„LPG GAZ” informuje, ˝e stacja prowadzi tak˝e sprzeda˝ gazu do nap´du pojazdów.

3. Umieszczony na znaku D-25 symbol s∏uchawki

telefonicznej informuje, ˝e na poczcie znajduje si´

ogólnodost´pny telefon.

4. Umieszczony w dolnej cz´Êci znaku D-26c napis

„BUS” informuje o mo˝liwoÊci opró˝niania toalet zainstalowanych w pojazdach.

4. Znak D-44 „strefa parkowania” oznacza wjazd do

strefy, w której za postój pojazdu jest pobierana op∏ata. W strefie tej zabroniony jest postój pojazdu bez

wniesienia op∏aty, z wyjàtkiem postoju pojazdów osób

lub jednostek, dla których ustalona zosta∏a zerowa

stawka op∏aty, oraz postoju pojazdów komunikacji publicznej na wyznaczonych dla nich miejscach. Znak

D-45 „koniec strefy parkowania” oznacza wyjazd z takiej strefy.

5. Znak D-46 „droga wewn´trzna” oznacza poczàtek ogólnodost´pnej drogi niepublicznej; napis

umieszczony na znaku wskazuje zarzàdc´ tej drogi.

Znak D-47 „koniec drogi wewn´trznej” oznacza wyjazd

z takiej drogi na drog´ publicznà.

§ 59. Znak D-48 „zmiana pierwszeƒstwa” uprzedza

o majàcej nastàpiç lub niedawno wprowadzonej zmianie obowiàzujàcych dotychczas zasad pierwszeƒstwa

na najbli˝szym skrzy˝owaniu; umieszczony pod znakiem napis okreÊla dat´ wprowadzenia nowej zasady

pierwszeƒstwa pokazanej znakiem A-5 lub A-7.

§ 60. Znak D-49 „pobór op∏at” uprzedza o miejscu,

w którym sà pobierane op∏aty za przejazd.

§ 61. Znaki okreÊlone w § 52, 53, 54 i 58 ust. 1 i 5

mogà byç umieszczone w innym miejscu ni˝ po prawej

stronie jezdni.

Znaki kierunku i miejscowoÊci

§ 62. 1. Znak E-1 „tablica przeddrogowskazowa”

uprzedza o skrzy˝owaniu.

2. Znak E-1a „tablica przeddrogowskazowa na autostradzie” uprzedza o wyjeêdzie z autostrady.

3. Znak E-1b „tablica przeddrogowskazowa przed

wjazdem na autostrad´” uprzedza o skrzy˝owaniu

z wjazdem na autostrad´ lub drogà prowadzàcà do autostrady.

4. Umieszczone na znakach, o których mowa

w ust. 1—3, wzory innych znaków informujà o wyst´powaniu tych znaków na drogach, wskazanych na znaku.

Poz. 1393

3. Na drogowskazach wed∏ug wzoru znaku E-6 mogà byç podawane odpowiednim napisem lub symbolem kierunki do jednostek Policji, pogotowia ratunkowego, urz´dów administracji publicznej, zarzàdów

drogi oraz jednostek prowadzàcych odpraw´ celnà.

4. Umieszczone obok nazwy miejscowoÊci znak z literami „PL” oraz znak wyró˝niajàcy paƒstwo przyj´ty

do oznaczania pojazdów uczestniczàcych w ruchu mi´dzynarodowym wskazujà, ˝e w miejscowoÊci znajduje

si´ przejÊcie graniczne do tego paƒstwa. Umieszczony

obok nazwy miejscowoÊci znak wyró˝niajàcy paƒstwo

przyj´ty do oznaczania pojazdów uczestniczàcych

w ruchu mi´dzynarodowym wskazuje, ˝e miejscowoÊç

jest po∏o˝ona w tym paƒstwie.

5. Znaki

1) E-7 „drogowskaz do przystani wodnej lub ˝eglugi”,

2) E-8 „drogowskaz do pla˝y lub miejsca kàpielowego”,

3) E-9 „drogowskaz do muzeum”,

4) E-10 „drogowskaz do zabytku jako dobra kultury”,

§ 63. 1. Znaki

1) E-2a „drogowskaz tablicowy umieszczany obok

jezdni”,

2) E-2b „drogowskaz tablicowy umieszczany nad

jezdnià”,

3) E-2c „drogowskaz tablicowy umieszczany obok

jezdni na autostradzie”,

4) E-2d „drogowskaz tablicowy umieszczany nad

jezdnià na autostradzie”,

5) E-2e „drogowskaz tablicowy umieszczany obok

jezdni przed wjazdem na autostrad´”,

6) E-2f „drogowskaz tablicowy umieszczany nad

jezdnià przed wjazdem na autostrad´”,

7) E-3 „drogowskaz w kszta∏cie strza∏y do miejscowoÊci wskazujàcy numer drogi”,

8) E-4 „drogowskaz w kszta∏cie strza∏y do miejscowoÊci podajàcy do niej odleg∏oÊç”,

9) E-5 „drogowskaz do dzielnicy miasta”

wskazujà na skrzy˝owaniu lub bezpoÊrednio przed

nim kierunki do miejscowoÊci lub dzielnic miast; znak

E-5 z napisem „Centrum” wskazuje kierunek do centrum miasta.

2. Znaki

1) E-6 „drogowskaz do lotniska”,

2) E-6a „drogowskaz do dworca lub stacji kolejowej”,

3) E-6b „drogowskaz do dworca autobusowego”,

4) E-6c „drogowskaz do przystani promowej”

wskazujà kierunek do obiektu komunikacyjnego

wskazanego na znaku; znak E-6c mo˝e oznaczaç ponadto dworzec morski.

5) E-11 „drogowskaz do zabytku przyrody”,

6) E-12 „drogowskaz do punktu widokowego”,

7) E-12a „drogowskaz do szlaku rowerowego”

wskazujà kierunek do obiektu turystycznego lub wypoczynkowego wskazanego na znaku.

§ 64. 1. Znak E-13 „tablica kierunkowa” wskazuje

kierunek i odleg∏oÊç do g∏ównych miejscowoÊci po∏o˝onych przy danej drodze.

2. Znaki E-14 „tablica szlaku drogowego”, E-14a

„tablica szlaku drogowego na autostradzie” wskazujà

numer drogi i odleg∏oÊç do g∏ównych miejscowoÊci

po∏o˝onych przy danym szlaku drogowym.

§ 65. 1. Znaki

1) E-15a „numer drogi krajowej”,

2) E-15b „numer drogi wojewódzkiej”,

3) E-15c „numer autostrady”,

4) E-15d „numer drogi ekspresowej”,

5) E-15e „numer drogi wojewódzkiej o zwi´kszonym

do 10 t dopuszczalnym nacisku osi pojazdu”,

6) E-16 „numer szlaku mi´dzynarodowego”

wskazujà numer i rodzaj (kategori´) drogi.

2. Znaki E-15a, E-15c, E-15d, E-15e oraz E-16 oznaczajà tak˝e, ˝e drogà mogà poruszaç si´ pojazdy o nacisku osi pojedynczej nieprzekraczajàcym 10 t i odpowiednio wi´kszym nacisku osi wielokrotnej, zgodnie

z przepisami okreÊlajàcymi warunki techniczne pojazdów poruszajàcych si´ po drogach.

§ 66. 1. Znak E-17a „miejscowoÊç” oznacza wjazd

do miejscowoÊci.

2. Znak E-18a „koniec miejscowoÊci” oznacza wyjazd z miejscowoÊci.

3. Znak E-19a „obwodnica” wskazuje na skrzy˝owaniu kierunek do obwodnicy miasta.

4. Znak E-20 „tablica w´z∏a drogowego na autostradzie” informuje o zbli˝aniu si´ do wyjazdu z autostrady; liczby umieszczone na znaku wskazujà: górna —

numer wyjazdu, dolna — odleg∏oÊç tablicy od wyjazdu;

zamiast liczby wskazujàcej numer wyjazdu na znaku

mo˝e byç podawana nazwa w´z∏a.

5. Znak E-21 „dzielnica (osiedle)” informuje o wjeêdzie do dzielnicy lub osiedla; znak z napisem „Centrum” informuje o wjeêdzie do centrum miasta.

§ 67. 1. Znak E-22a „samochodowy szlak turystyczny” wskazuje poczàtek wyznaczonego samochodowego szlaku turystycznego; na znaku obok nazwy szlaku

mogà byç umieszczone symbol szlaku oraz symbol organizacji turystycznej wytyczajàcej szlak.

2. Znak E-22b „obiekt na samochodowym szlaku

turystycznym” wskazuje obiekt turystyczny na samochodowym szlaku turystycznym; na znaku umieszcza

si´ symbol obiektu turystycznego lub wypoczynkowego.

3. Znak E-22c „informacja o obiektach turystycznych” informuje o wyst´pujàcych obiektach turystycznych na terenie wskazanym na znaku.

§ 68. Znaki okreÊlone w § 63, § 64 ust. 1, § 66 ust. 2

i 3 oraz § 67 mogà byç umieszczone w innym miejscu

ni˝ po prawej stronie jezdni.

Znaki uzupe∏niajàce

§ 69. 1. Znak F-1 „przejÊcie graniczne” informuje

o czynnym przejÊciu granicznym.

2. Znak F-2 „przekraczanie granicy zabronione” informuje, ˝e ruch przez granic´ jest zamkni´ty.

3. Znak F-3 „granica obszaru administracyjnego”

z napisami „województwo”, „powiat” lub „gmina”

i umieszczonymi nazwami informuje o wjeêdzie odpowiednio na obszar województwa, powiatu i gminy, powiatu i gminy albo gminy.

4. Znak F-4 „nazwa rzeki” podaje nazw´ rzeki lub innego cieku wodnego, nad którym przebiega droga.

§ 70. 1. Znak F-5 „uprzedzenie o zakazie” uprzedza

o znaku zakazu umieszczonym na drodze w odleg∏oÊci

wskazanej na znaku.

2. Znak F-6 „znak uprzedzajàcy umieszczany przed

skrzy˝owaniem” uprzedza o wskazanym na nim odpowiednim znakiem niebezpieczeƒstwie lub zakazie wyst´pujàcym za skrzy˝owaniem na wskazanej drodze.

§ 71. 1. Znak F-7 „sposób jazdy w zwiàzku z zakazem skr´cania w lewo” wskazuje dojazd do drogi,

w którà skr´canie w lewo jest zabronione.

Poz. 1393

2. Znak F-8 „objazd w zwiàzku z zamkni´ciem drogi” wskazuje wyznaczony objazd; je˝eli na znaku F-8

umieszczono znak zakazujàcy wjazdu okreÊlonych pojazdów, oznacza to, ˝e objazd dotyczy pojazdów wskazanych na znaku zakazu.

3. Znak F-9 „znak prowadzàcy na drodze objazdowej” wskazuje kierunek ruchu pojazdów na wyznaczonym objeêdzie.

§ 72. 1. Umieszczony obok jezdni znak F-10 „kierunki na pasach ruchu” wskazuje dozwolone, zgodnie ze

strza∏kami umieszczonymi na znaku, kierunki jazdy

z poszczególnych pasów ruchu.

2. Umieszczony nad pasem ruchu znak F-11 „kierunki na pasie ruchu” wskazuje dozwolone, zgodnie ze

strza∏kami umieszczonymi na znaku, kierunki jazdy

z pasa ruchu, nad którym znak zosta∏ umieszczony.

3. Umieszczona na znaku F-10 lub F-11 strza∏ka zezwalajàca na skr´canie w lewo ze skrajnego lewego pasa ruchu oznacza tak˝e zezwolenie na zawracanie, chyba ˝e jest to zabronione znakiem B-23 lub ruch jest kierowany sygnalizatorem S-3.

§ 73. Znaki

1) F-12 „znak wskazujàcy przejazd

umieszczany przed skrzy˝owaniem”,

tranzytowy

2) F-13 „przejazd tranzytowy”

wskazujà zgodnie ze strza∏kà kierunek przejazdu

tranzytowego pojazdów wskazanych umieszczonym na znaku symbolem pojazdu okreÊlonym

w § 23 ust. 2.

§ 74. Znaki

1) F-14a „tablica wskaênikowa na autostradzie

umieszczana w odleg∏oÊci 300 m przed pasem wy∏àczania”,

2) F-14b „tablica wskaênikowa na autostradzie

umieszczana w odleg∏oÊci 200 m przed pasem wy∏àczania”,

3) F-14c „tablica wskaênikowa na autostradzie

umieszczana w odleg∏oÊci 100 m przed pasem wy∏àczania”

informujà o zbli˝aniu si´ do poczàtku pasa prowadzàcego do wyjazdu z autostrady (pasa wy∏àczania).

§ 75. 1. Znak F-15 „niesymetryczny podzia∏ jezdni

dla przeciwnych kierunków ruchu” wskazuje pasy ruchu przeznaczone do jazdy w podanych kierunkach.

2. Znaki

1) F-16 „koniec pasa ruchu na jezdni dwukierunkowej”,

2) F-17 „koniec pasa ruchu na jezdni jednokierunkowej”

uprzedzajà o koƒcu wewn´trznego pasa ruchu na

jezdni wskazanej na znaku.

3. Znak F-18 „przeciwny kierunek dla okreÊlonych

pojazdów” wskazuje lewy pas ruchu przeznaczony tylko dla pojazdów okreÊlonych na znaku, poruszajàcych

si´ w kierunku przeciwnym.

4. Znak F-19 „pas ruchu dla okreÊlonych pojazdów”

wskazuje wyznaczony na jezdni pas ruchu przeznaczony dla pojazdów wskazanych na znaku.

Poz. 1393

Êredniej bliskoÊci przejazdu, to stosuje si´ tylko s∏upek

z jednà kreskà umieszczony pod znakiem ostrzegawczym.

4. Znak G-2 „sieç pod napi´ciem” oznacza, ˝e nad

przejazdem kolejowym jest zawieszona sieç trakcyjna

pod napi´ciem.

5. Znaki

§ 76. Znak F-20 „cz´Êç drogi (pas ruchu) dla okreÊlonych pojazdów” wskazuje drog´ lub jej cz´Êç przeznaczonà dla pojazdów, których symbol zosta∏ umieszczony na znaku. Zamiast symbolu pojazdu o dopuszczalnej masie ca∏kowitej do 3,5 t na znaku mo˝e byç

umieszczony symbol pojazdu stosowany na tabliczkach, o których mowa w § 23 ust. 2, odpowiednio do

sposobu przeznaczenia drogi lub jej cz´Êci.

§ 77. 1. Znak F-21 „ruch skierowany na sàsiednià

jezdni´” wskazuje zjazd na sàsiednià jezdni´ w zwiàzku z tymczasowà organizacjà ruchu.

2. Znak F-22 „ograniczenia na pasie ruchu” wskazuje pas ruchu, na którym jest zabroniony ruch pojazdów okreÊlonych symbolem znaku zakazu.

Rozdzia∏ 3

Dodatkowe znaki pionowe

Dodatkowe znaki

przed przejazdami kolejowymi

§ 78. 1. Znaki

1) G-1a „s∏upek wskaênikowy z trzema kreskami

umieszczany po prawej stronie jezdni”,

2) G-1b „s∏upek wskaênikowy z dwiema kreskami

umieszczany po prawej stronie jezdni”,

3) G-1c „s∏upek wskaênikowy z jednà kreskà umieszczany po prawej stronie jezdni”,

4) G-1d „s∏upek wskaênikowy z trzema kreskami

umieszczany po lewej stronie jezdni”,

5) G-1e „s∏upek wskaênikowy z dwiema kreskami

umieszczany po lewej stronie jezdni”,

6) G-1f „s∏upek wskaênikowy z jednà kreskà umieszczany po lewej stronie jezdni”

informujà o zbli˝aniu si´ do przejazdu kolejowego.

2. S∏upek z trzema kreskami jest umieszczany pod

znakiem A-9 lub A-10, s∏upek z dwiema kreskami — na

2/3 odleg∏oÊci znaku ostrzegawczego od przejazdu,

a s∏upek z jednà kreskà — na 1/3 tej odleg∏oÊci.

3. Je˝eli ze wzgl´du na warunki lokalne znaki

ostrzegawcze umieszczono bli˝ej ni˝ w odleg∏oÊci,

o której mowa w § 3 ust. 2, to pod znakiem ostrzegawczym umieszcza si´ s∏upek z dwiema kreskami, a s∏upek z jednà kreskà na 1/2 odleg∏oÊci znaku ostrzegawczego. Je˝eli znak ostrzegawczy umieszczono w bezpo-

1) G-3 „krzy˝ Êw. Andrzeja przed przejazdem kolejowym jednotorowym”,

2) G-4 „krzy˝ Êw. Andrzeja przed przejazdem kolejowym wielotorowym”

wyznaczajà miejsce zatrzymania si´ w zwiàzku z ruchem pociàgu lub innego pojazdu szynowego na

przejeêdzie kolejowym bez zapór lub pó∏zapór; znaki

te informujà, ˝e na przejeêdzie wyst´pujà odpowiednio jeden lub wi´cej torów.

Dodatkowe znaki

dla kierujàcych tramwajami

§ 79. 1. Znak AT-1 „sygnalizacja Êwietlna” ostrzega

o zbli˝aniu si´ do miejsca, w którym ruch tramwajów

jest kierowany za pomocà trójbarwnej sygnalizacji

Êwietlnej.

2. Znak AT-2 „sygnalizacja Êwietlna wzbudzana”

ostrzega o zbli˝aniu si´ do skrzy˝owania, na którym

tramwaj wzbudza wydzielonà dla siebie faz´.

3. Znak AT-3 „niebezpieczny zjazd” ostrzega

o znacznym spadku pod∏u˝nym toru tramwajowego,

o wartoÊci podanej na znaku.

4. Znak AT-4 „stromy podjazd” ostrzega o znacznym wzniesieniu toru tramwajowego, o wartoÊci podanej na znaku.

5. Znak AT-5 „ruch kolizyjny” ostrzega o zbli˝aniu

si´ do skrzy˝owania z sygnalizacjà Êwietlnà, na którym

skr´cajàcy motorniczy, opuszczajàc skrzy˝owanie, jest

obowiàzany ustàpiç pierwszeƒstwa uczestnikom ruchu

poruszajàcym si´ w kierunku na wprost.

§ 80. Znaki, o których mowa w § 79

1) sà umieszczane po prawej stronie toru, nad torem

przeznaczonym dla danego kierunku ruchu albo

mi´dzy torami na s∏upach sieci trakcyjnej — w odleg∏oÊci od 50 m do 200 m od miejsca niebezpiecznego,

2) zobowiàzujà kierujàcych tramwajami jadàcych torem, przy którym sà umieszczone, do zachowania

szczególnej ostro˝noÊci.

§ 81. 1. Znak BT-1 „ograniczenie pr´dkoÊci” oznacza

zakaz przekraczania pr´dkoÊci okreÊlonej na znaku liczbà kilometrów na godzin´ przez kierujàcego tramwajem jadàcego torem, przy którym jest on umieszczony.

2. Zakaz wyra˝ony znakiem BT-1 obowiàzuje od

miejsca umieszczenia znaku do najbli˝szego skrzy˝o-

wania (rozwidlenia) torów lub miejsca ustawienia znaku BT-2 „koniec ograniczenia pr´dkoÊci”.

6) znak W-6 „szerokoÊç mostu lub Êrodka przeprawowego”,

3. Znak BT-3 „blokada zwrotnicy” oznacza zakaz

wjazdu kierujàcego tramwajem pod urzàdzenie sterujàce zwrotnicà, a˝ poprzedni tramwaj nie opuÊci zwrotnicy.

7) znak W-7 „wysokoÊç skrajni pionowej na moÊcie

lub w tunelu”.

4. Znak BT-4 „stop — zwrotnica eksploatowana jednostronnie” oznacza zakaz wjazdu kierujàcego tramwajem na zwrotnic´ bez zatrzymania si´ przed zwrotnicà i obowiàzek sprawdzenia, czy po∏o˝enie iglicy jest

prawid∏owe.

§ 82. Znaki, o których mowa w § 81, sà umieszczane nad torem lub po prawej stronie toru przeznaczonego dla danego kierunku ruchu.

Dodatkowe znaki szlaków rowerowych

§ 83. 1. Znaki

1) R-1 „szlak rowerowy krajowy”,

2) R-1a „poczàtek (koniec) szlaku rowerowego krajowego”,

3) R-1b „zmiana kierunku szlaku rowerowego krajowego”

oznaczajà odpowiednio przebieg szlaku rowerowego

krajowego.

2. Znaki

1) R-2 „szlak rowerowy mi´dzynarodowy”,

2) R-2a „zmiana kierunku szlaku rowerowego mi´dzynarodowego”

oznaczajà odpowiednio przebieg szlaku rowerowego

mi´dzynarodowego o numerze wskazanym na znaku.

3. Znak R-3 „tablica szlaku rowerowego” wskazuje

odleg∏oÊç do g∏ównych miejscowoÊci po∏o˝onych przy

szlaku rowerowym.

Dodatkowe znaki

dla kierujàcych pojazdami wojskowymi

§ 84. 1. Znakami dla kierujàcych pojazdami wojskowymi sà

1) znak W-1 „klasa obcià˝enia mostu o ruchu jednokierunkowym”,

2) znak W-2 „klasa obcià˝enia mostu o ruchu dwukierunkowym”,

3) znak W-3 „klasa obcià˝enia mostu o ruchu jednokierunkowym dla pojazdów ko∏owych i gàsienicowych”,

4) znak W-4 „klasa obcià˝enia mostu o ruchu dwukierunkowym dla pojazdów ko∏owych”,

5) znak W-5 „klasa obcià˝enia mostu o ruchu dwukierunkowym dla pojazdów gàsienicowych”,

2. Znaczenie znaków, o których mowa w ust. 1,

okreÊlajà odr´bne przepisy.

Rozdzia∏ 4

Znaki drogowe poziome

§ 85. 1. Znakami drogowymi poziomymi sà umieszczone na nawierzchni linie ciàg∏e lub przerywane, pojedyncze lub podwójne, strza∏ki, napisy, symbole i inne

linie zwiàzane z oznaczaniem okreÊlonych miejsc na

drodze oraz punktowe elementy odblaskowe.

2. Znaki drogowe poziome sà barwy bia∏ej lub ˝ó∏tej, z zastrze˝eniem ust. 4.

3. Je˝eli na drodze sà umieszczone znaki barwy bia∏ej

i ˝ó∏tej wskazujàce ró˝ny sposób zachowania, to kierujàcy

jest obowiàzany stosowaç si´ do znaków barwy ˝ó∏tej.

4. Umieszczone na jezdni punktowe elementy odblaskowe barwy czerwonej wyznaczajà prawà kraw´dê jezdni. Lewa kraw´dê jezdni oraz pasy ruchu mogà byç oznaczone punktowymi elementami odblaskowymi barwy

bia∏ej lub ˝ó∏tej; przepis ust. 3 stosuje si´ odpowiednio.

§ 86. 1. Znak P-1 „linia pojedyncza przerywana”,

w którym kreski sà krótsze od przerw lub równe przerwom, wyznacza pasy ruchu.

2. Znak P-1 o podwójnej szerokoÊci, w którym kreski i przerwy sà równe, informuje ponadto, ˝e wyznaczony pas ruchu jest pasem

1) ruchu powolnego,

2) zanikajàcym albo

3) przeznaczonym wy∏àcznie dla pojazdów wyje˝d˝ajàcych na innà drog´ lub jezdni´.

3. Znak P-2 „linia pojedyncza ciàg∏a” oddziela pasy

ruchu o tym samym kierunku i oznacza ponadto zakaz

przeje˝d˝ania przez t´ lini´ i naje˝d˝ania na nià.

4. Znak P-3 „linia jednostronnie przekraczalna”

oznacza zakaz przeje˝d˝ania przez t´ lini´ od strony linii ciàg∏ej i naje˝d˝ania na nià, z wyjàtkiem powrotu po

wyprzedzaniu na po∏o˝ony przy linii przerywanej pas

ruchu zajmowany przed wyprzedzaniem.

5. Znak P-4 „linia podwójna ciàg∏a” rozdziela pasy

ruchu o kierunkach przeciwnych i oznacza zakaz przeje˝d˝ania przez t´ lini´ i naje˝d˝ania na nià.

6. Znak P-5 „linia podwójna przerywana”, znajdujàca si´ mi´dzy skrzy˝owaniami po obu stronach pasa

ruchu, oznacza pas o zmiennym kierunku ruchu otwieranym i zamykanym sygna∏ami Êwietlnymi nadawanymi przez sygnalizator S-4.

7. Znak P-6 „linia ostrzegawcza”, w której kreski sà

d∏u˝sze od przerw, rozdziela pasy ruchu i uprzedza

o zbli˝aniu si´ do linii, przez którà przeje˝d˝anie jest zabronione, lub do miejsca niebezpiecznego.

8. Umieszczone przy kraw´dzi jezdni znaki

1) P-7a „linia kraw´dziowa przerywana”,

2) P-7b „linia kraw´dziowa ciàg∏a”

wyznaczajà kraw´dê jezdni; znak P-7b oznacza ponadto zakaz wjazdu na pobocze kierujàcemu pojazdem

samochodowym.

§ 87. 1. Znaki

1) P-8a „strza∏ka kierunkowa na wprost”,

2) P-8b „strza∏ka kierunkowa do skr´cania”,

Poz. 1393

2. Znak P-18 „stanowisko postojowe” wyznacza

miejsce przeznaczone do postoju pojazdów.

3. Znak P-19 „linia wyznaczajàca pas postojowy”

wyznacza pas przeznaczony na postój pojazdów

wzd∏u˝ kraw´dzi jezdni lub oddziela od niej zatok´ postojowà.

4. Znak P-20 „koperta” wyznacza stanowisko postojowe zastrze˝one dla okreÊlonego rodzaju pojazdów.

5. Znak P-21 „powierzchnia wy∏àczona” oznacza

powierzchni´ drogi, na którà wjazd i zatrzymanie sà zabronione.

§ 91. 1. Znak P-22 „BUS” oznacza pas ruchu przeznaczony dla ruchu pojazdów wykonujàcych odp∏atny

przewóz osób na regularnych liniach.

3) P-8c „strza∏ka kierunkowa do zawracania”

oznaczajà, ˝e jazda z pasa ruchu, na którym sà umieszczone, jest dozwolona tylko w kierunku wskazanym

strza∏kà; po∏àczone symbole znaków P-8a, P-8b lub

P-8c oznaczajà zezwolenie na ruch w kierunkach

wskazanych strza∏kami kierunkowymi.

2. Strza∏ka kierunkowa zezwalajàca na skr´canie

w lewo, umieszczona na skrajnym lewym pasie ruchu,

oznacza tak˝e zezwolenie na zawracanie, chyba ˝e jest

to zabronione znakiem pionowym B-23 lub ruch jest

kierowany sygnalizatorem S-3.

3. Znak P-9 „strza∏ka naprowadzajàca” oznacza nakaz wjazdu na sàsiedni pas ruchu wskazany strza∏kà;

nie dotyczy to kierujàcych pojazdami, dla których jest

przeznaczony dalszy odcinek pasa ruchu.

§ 88. 1. Znak P-10 „przejÊcie dla pieszych” oznacza

miejsce przejÊcia dla pieszych.

2. Znak P-11 „przejazd dla rowerzystów” oznacza

miejsce przejazdu dla rowerzystów.

§ 89. 1. Znak P-12 „linia bezwzgl´dnego zatrzymania — stop” wskazuje miejsce zatrzymania pojazdu

w zwiàzku ze znakami pionowymi B-20 lub B-32.

2. Znak P-13 „linia warunkowego zatrzymania z∏o˝ona z trójkàtów” wskazuje miejsce zatrzymania pojazdu w celu ustàpienia pierwszeƒstwa wynikajàcego ze

znaku pionowego A-7.

3. Znak P-14 „linia warunkowego zatrzymania z∏o˝ona z prostokàtów” wskazuje miejsce zatrzymania pojazdu na skrzy˝owaniu, przed przejÊciem dla pieszych

lub przed sygna∏em Êwietlnym.

4. Znaki P-15 „trójkàt podporzàdkowania” i P-16

„napis stop” potwierdzajà oznakowanie wlotu na

skrzy˝owanie znakami pionowymi odpowiednio A-7 i

B-20.

§ 90. 1. Znak P-17 „linia przystankowa” wyznacza

na jezdni miejsce przystanku pojazdów okreÊlonych

w § 51 i oznacza, ˝e zakaz zatrzymywania si´ innych pojazdów na przystanku obowiàzuje na ca∏ej d∏ugoÊci linii.

2. Znak P-23 „rower” oznacza drog´ lub jej cz´Êç

(pas ruchu) przeznaczonà dla ruchu rowerów jednoÊladowych.

3. Na pasie ruchu mogà byç umieszczone inne ni˝

okreÊlone w ust. 1 i 2 napisy lub symbole oznaczajàce

jego przeznaczenie.

§ 92. Znak P-24 „miejsce dla pojazdu osoby niepe∏nosprawnej” oznacza, ˝e stanowisko postojowe, na

którym znak umieszczono, jest przeznaczone dla pojazdu samochodowego uprawnionej osoby niepe∏nosprawnej o obni˝onej sprawnoÊci ruchowej oraz dla

kierujàcego pojazdem przewo˝àcego takà osob´.

§ 93. Znak P-25 „próg zwalniajàcy” oznacza wypuk∏oÊç na jezdni zastosowanà w celu spowolnienia ruchu pojazdów.

§ 94. Przepisy § 85—87, 89 i 90 stosuje si´ odpowiednio do kolumn pieszych, jeêdêców i poganiaczy.

Rozdzia∏ 5

Sygna∏y Êwietlne nadawane przez urzàdzenia

umieszczone na drodze

Sygna∏y Êwietlne dla kierujàcych i pieszych

§ 95. 1. Sygna∏y Êwietlne nadawane przez sygnalizator S-1 oznaczajà

1) sygna∏ zielony — zezwolenie na wjazd za sygnalizator,

2) sygna∏ ˝ó∏ty — zakaz wjazdu za sygnalizator, chyba

˝e w chwili zapalenia tego sygna∏u pojazd znajduje si´ tak blisko sygnalizatora, ˝e nie mo˝e byç zatrzymany przed nim bez gwa∏townego hamowania; sygna∏ ten oznacza jednoczeÊnie, ˝e za chwil´

zapali si´ sygna∏ czerwony,

3) sygna∏ czerwony — zakaz wjazdu za sygnalizator,

4) sygna∏y czerwony i ˝ó∏ty, nadawane jednoczeÊnie

— zakaz wjazdu za sygnalizator; sygna∏y te oznaczajà tak˝e, ˝e za chwil´ zapali si´ sygna∏ zielony.

2. Sygna∏ zielony nie zezwala na wjazd za sygnalizator, je˝eli

2. Sygna∏y Êwietlne dla pieszych nadawane przez

sygnalizator S-5 oznaczajà

1) ruch pojazdu utrudni∏by opuszczenie jezdni pieszym lub rowerzystom,

1) sygna∏ zielony — zezwolenie na wejÊcie na przejÊcie dla pieszych, przy czym sygna∏ zielony migajàcy oznacza, ˝e za chwil´ zapali si´ sygna∏ czerwony i pieszy jest obowiàzany jak najszybciej opuÊciç

przejÊcie,

2) ze wzgl´du na warunki ruchu na skrzy˝owaniu lub

za nim opuszczenie skrzy˝owania nie by∏oby mo˝liwe przed zakoƒczeniem nadawania sygna∏u zielonego.

3. Sygnalizator u˝ywany poza skrzy˝owaniem do

kierowania ruchem na zw´˝onym odcinku drogi mo˝e

nadawaç sygna∏y o dwóch barwach — zielonej i czerwonej.

4. Kierujàcy pojazdem szynowym skr´cajàcy na

skrzy˝owaniu o ruchu kierowanym sygna∏ami Êwietlnymi mo˝e je opuÊciç, z zastrze˝eniem ust. 1 pkt 2—4,

pod warunkiem ustàpienia pierwszeƒstwa uczestnikom ruchu poruszajàcym si´ na wprost. Przepisu nie

stosuje si´ na skrzy˝owaniu o ruchu okr´˝nym oznaczonym znakami C-12.

§ 96. 1. Nadawany przez sygnalizator S-2 sygna∏

czerwony wraz z sygna∏em w kszta∏cie zielonej strza∏ki

oznacza, ˝e dozwolone jest skr´canie w kierunku wskazanym strza∏kà w najbli˝szà jezdni´ na skrzy˝owaniu,

z zastrze˝eniem ust. 3.

2. Sygna∏ w kszta∏cie zielonej strza∏ki, nadawany

przez sygnalizator S-2, zezwalajàcy na skr´canie w lewo, zezwala równie˝ na zawracanie z lewego skrajnego pasa ruchu, chyba ˝e jest to zabronione znakiem

B-23.

3. Skr´canie lub zawracanie, o których mowa

w ust. 1 i 2, jest dozwolone pod warunkiem, ˝e kierujàcy zatrzyma si´ przed sygnalizatorem i nie spowoduje

utrudnienia ruchu innym jego uczestnikom.

§ 97. 1. Sygna∏y Êwietlne nadawane przez sygnalizator kierunkowy S-3 dotyczà kierujàcych jadàcych

w kierunkach wskazanych strza∏kà (strza∏kami).

2. Przepisy § 95 ust. 1 i 2 stosuje si´ odpowiednio

do sygna∏ów nadawanych przez sygnalizator kierunkowy S-3.

3. Sygna∏ zielony nadawany przez sygnalizator kierunkowy S-3 oznacza, ˝e podczas jazdy we wskazanym

kierunku nie wyst´puje kolizja z innymi uczestnikami

ruchu.

4. Sygnalizatory kierunkowe S-3 nadajàce sygna∏y

przeznaczone tylko dla pojazdów skr´cajàcych w lewo

mogà nie byç umieszczone po prawej stronie drogi.

§ 98. 1. Sygna∏y Êwietlne nadawane przez sygnalizator S-4 oznaczajà

1) sygna∏ zielony — zezwolenie na wjazd na pas ruchu, nad którym sygnalizator jest umieszczony,

2) sygna∏ czerwony — zakaz wjazdu na pas ruchu,

nad którym sygnalizator jest umieszczony.

2) sygna∏ czerwony — zakaz wejÊcia na przejÊcie.

3. Sygna∏y Êwietlne dla rowerzystów nadawane

przez sygnalizator S-6 oznaczajà

1) sygna∏ zielony — zezwolenie na wjazd na przejazd

dla rowerzystów, przy czym sygna∏ zielony migajàcy oznacza, ˝e za chwil´ zapali si´ sygna∏ czerwony i rowerzysta jest obowiàzany jak najszybciej

opuÊciç przejazd,

2) sygna∏ czerwony — zakaz wjazdu na przejazd.

4. Sygna∏ Êwietlny sta∏y lub migajàcy, nadawany

przez sygnalizator S-7, oznacza nakaz opuszczenia pasa ruchu, nad którym sygnalizator jest umieszczony,

i wjazdu na cz´Êç jezdni znajdujàcà si´ po stronie wskazanej strza∏kà.

5. Sygna∏ czerwony migajàcy lub dwa na przemian

migajàce sygna∏y czerwone oznaczajà zakaz wjazdu za

sygnalizator lub inne urzàdzenie nadajàce te sygna∏y.

6. Migajàcy lub sta∏y sygna∏ ˝ó∏ty umieszczony na

przeszkodzie albo migajàcy sygna∏ ˝ó∏ty nadawany

przez sygnalizator ostrzegajà o wyst´pujàcym niebezpieczeƒstwie lub utrudnieniu ruchu oraz nakazujà zachowanie szczególnej ostro˝noÊci.

§ 99. 1. Zatrzymanie pojazdu wynikajàce z nadawanego sygna∏u powinno nastàpiç przed linià zatrzymania, a w razie jej braku — przed sygnalizatorem.

2. Je˝eli sygnalizator jest umieszczony nad jezdnià,

to zatrzymanie pojazdu wynikajàce z nadawanego sygna∏u powinno nastàpiç przed linià zatrzymania,

a w razie jej braku — przed jezdnià, nad którà sygnalizator zosta∏ umieszczony.

§ 100. Sygna∏y Êwietlne, o których mowa w § 95—97

i § 98 ust. 1, 4 i 5, dotyczà tak˝e kolumn pieszych, jeêdêców i poganiaczy.

§ 101. Sygna∏ Êwietlny w postaci bia∏ych cyfr na tablicy lub sygnalizatorze oznacza wjazd na odcinek jezdni, na którym zaleca si´ jazd´ z pr´dkoÊcià wyra˝onà

w kilometrach na godzin´.

Sygna∏y Êwietlne dla kierujàcych pojazdami

wykonujàcymi odp∏atny przewóz osób

na regularnych liniach

§ 102. 1. Sygna∏y Êwietlne dla kierujàcych autobusami oraz innymi pojazdami wykonujàcymi odp∏atny

przewóz osób na regularnych liniach, poruszajàcymi

si´ po wydzielonych dla nich pasach ruchu, sà barwy

bia∏ej.

2. Sygna∏y Êwietlne, o których mowa w ust. 1,

nadawane przez sygnalizator SB oznaczajà

1) sygna∏ w kszta∏cie kreski pionowej — zezwolenie

na wjazd za sygnalizator,

2) sygna∏ w kszta∏cie dwóch kropek — zakaz wjazdu

za sygnalizator; zakaz nie dotyczy kierujàcych pojazdami, które w chwili zapalenia si´ tego sygna∏u

znajdujà si´ tak blisko sygnalizatora, ˝e nie mogà

byç zatrzymane przed nim bez gwa∏townego hamowania; sygna∏ ten oznacza jednoczeÊnie, ˝e za

chwil´ zapali si´ sygna∏ w kszta∏cie kreski poziomej,

3) sygna∏ w kszta∏cie kreski poziomej — zakaz wjazdu

za sygnalizator; takie samo znaczenie majà wyÊwietlane jednoczeÊnie sygna∏y w kszta∏cie kreski poziomej i dwóch kropek oznaczajàce tak˝e, ˝e za

chwil´ zapali si´ sygna∏ w kszta∏cie kreski pionowej.

3. Sygna∏ w kszta∏cie kreski pionowej nie zezwala

na wjazd za sygnalizator, je˝eli

1) ruch pojazdu utrudni∏by opuszczenie jezdni pieszym lub rowerzystom,

2) ze wzgl´du na warunki ruchu na skrzy˝owaniu lub

za nim opuszczenie skrzy˝owania nie by∏oby mo˝liwe przed zakoƒczeniem nadawania sygna∏u zezwalajàcego na wjazd za sygnalizator.

4. Przepis § 99 stosuje si´ odpowiednio.

§ 103. Sygna∏y Êwietlne dla kierujàcych tramwajami sà barwy bia∏ej.

§ 104. 1. Sygna∏y Êwietlne dla kierujàcych tramwajami nadawane przez sygnalizator ST oznaczajà

1) sygna∏ w kszta∏cie kreski pionowej — zezwolenie

na wjazd za sygnalizator,

2) sygna∏ w kszta∏cie kreski pionowej migajàcy — zakaz wjazdu za sygnalizator; zakaz nie dotyczy kierujàcych tramwajami, które w chwili zapalenia si´ tego sygna∏u znajdujà si´ tak blisko sygnalizatora, ˝e

nie mogà byç zatrzymane przed nim bez gwa∏townego hamowania; sygna∏ ten oznacza jednoczeÊnie, ˝e za chwil´ zapali si´ sygna∏ w kszta∏cie kreski poziomej,

3) sygna∏ w kszta∏cie kreski poziomej — zakaz wjazdu

za sygnalizator.

2. Sygna∏ w kszta∏cie kreski pionowej nie zezwala

na wjazd za sygnalizator, je˝eli

1) ruch tramwaju utrudni∏by opuszczenie jezdni pieszym lub rowerzystom,

2) ze wzgl´du na warunki ruchu na skrzy˝owaniu lub

za nim opuszczenie skrzy˝owania nie by∏oby mo˝liwe przed zakoƒczeniem nadawania sygna∏u zezwalajàcego na wjazd za sygnalizator.

§ 105. Sygna∏y Êwietlne nadawane przez sygnalizator SB, o którym mowa w § 102 ust. 2 i 3, bez tabliczki

z napisem BUS, dotyczà kierujàcych tramwajami.

Poz. 1393

§ 106. 1. Sygna∏y nadawane przez sygnalizatory

kierunkowe STK dotyczà tramwajów jadàcych w kierunkach wskazanych przez strza∏ki umieszczone na tabliczce nad sygnalizatorem; przepis § 104 ust. 1 pkt 1

i 3 stosuje si´ odpowiednio.

2. Sygna∏y kierunkowe dla kierujàcych tramwajami

nadawane przez sygnalizator STT oznaczajà

1) STT-1 — zakaz wjazdu za sygnalizator,

2) STT-2 — zezwolenie na jazd´ we wskazanym kierunku (kierunkach); kierunki sà oznaczone kropkami wyÊwietlanymi w górnej cz´Êci sygnalizatora

wraz z wyÊwietlanà kropkà w górnej jego cz´Êci; lewa górna kropka oznacza kierunek w lewo, Êrodkowa górna kropka kierunek na wprost, a prawa górna kropka — w prawo.

3. Nadawany przez sygnalizatory kierunkowe STK

i STT sygna∏ zezwalajàcy na wjazd oznacza, ˝e przejazd

nie ma kolizji z innymi kierunkami ruchu.

4. Przepisy § 104 ust. 2 stosuje si´ do sygna∏ów

nadawanych przez sygnalizatory kierunkowe STK

i STT.

§ 107. Przepis § 95 ust. 4 i § 99 stosuje si´ odpowiednio do sygna∏ów Êwietlnych dla kierujàcych tramwajami.

Rozdzia∏ 6

Sygna∏y dawane przez uprawnione osoby

§ 108. 1. Kierujàcy ruchem daje sygna∏y za pomocà

postawy i ruchu ràk.

2. Postawa, w której kierujàcy ruchem jest zwrócony bokiem do nadje˝d˝ajàcych pojazdów, oznacza zezwolenie na wjazd na skrzy˝owanie lub odcinek drogi

za osobà kierujàcà ruchem, a dla pieszych — zezwolenie na wejÊcie na jezdni´.

3. Postawa, w której kierujàcy ruchem jest zwrócony przodem lub ty∏em do nadje˝d˝ajàcych pojazdów,

oznacza zakaz wjazdu na skrzy˝owanie lub odcinek

drogi za osobà kierujàcà ruchem, a dla pieszych — zakaz wejÊcia na jezdni´.

4. Podniesienie r´ki do góry przez osob´ kierujàcà

ruchem oznacza majàcà nastàpiç zmian´ dotychczas

dawanego sygna∏u. Dla uczestników ruchu, dla których

ruch by∏ zamkni´ty, oznacza, ˝e za chwil´ b´dzie dawany sygna∏ oznaczajàcy zezwolenie na wjazd lub wejÊcie, a dla uczestników ruchu, dla których ruch by∏

otwarty, oznacza, ˝e za chwil´ b´dzie dawany sygna∏

zakazujàcy wjazdu lub wejÊcia.

5. R´ka osoby kierujàcej ruchem wyciàgni´ta poziomo, poprzecznie do kierunku jazdy zbli˝ajàcych si´

pojazdów, oznacza zakaz wjazdu na skrzy˝owanie lub

odcinek drogi za osobà kierujàcà ruchem.

§ 109. 1. Sygna∏ oznaczajàcy nakaz zatrzymania pojazdu jest dawany

1) w warunkach dostatecznej widocznoÊci — tarczà

do zatrzymywania pojazdów,

2) w warunkach niedostatecznej widocznoÊci — tarczà do zatrzymywania pojazdów ze Êwiat∏em odblaskowym lub Êwiat∏em czerwonym albo latarkà

ze Êwiat∏em czerwonym.

2. Tarcza do zatrzymywania pojazdów, o której mowa w ust. 1, ma kszta∏t czerwonego ko∏a z bia∏ym

obrze˝em.

3. Umundurowany policjant, inspektor Inspekcji

Transportu Drogowego, ˝o∏nierz ˚andarmerii Wojskowej i ˝o∏nierz wojskowych organów porzàdkowych

mogà w warunkach dostatecznej widocznoÊci dawaç

sygna∏ do zatrzymania pojazdu samà r´kà.

Poz. 1393

si´ pociàgu lub innego pojazdu szynowego albo

o opuszczaniu zapór (pó∏zapór).

2. Sygna∏y dêwi´kowe nadawane w postaci brz´czyków lub buczków albo komunikatów s∏ownych na

przejÊciach dla pieszych o ruchu kierowanym sygna∏ami Êwietlnymi informujà osoby o upoÊledzonym wzroku, ˝e dla pieszych jest nadawany sygna∏ zielony.

3. Dzia∏anie urzàdzenia wibracyjnego znajdujàcego

si´ na sygnalizatorze informuje osoby o upoÊledzonym

wzroku i s∏uchu, ˝e dla pieszych jest nadawany sygna∏

zielony.

Rozdzia∏ 8

Przepisy przejÊciowe i koƒcowe

§ 114. 1. Do dnia 31 grudnia 2005 r.

4. Osoby nadzorujàce bezpieczne przejÊcie dzieci

przez jezdni´ dajà sygna∏ do zatrzymania pojazdu przez

uniesienie w gór´ kwadratowej tarczy barwy ˝ó∏tej ze

znakiem B-20 z ˝ó∏tym napisem i obrze˝em.

1) tablica z bia∏ym t∏em oraz czarnym obrze˝em i napisem okreÊlajàcym nazw´ miejscowoÊci ma takie

samo znaczenie, jak znak D-42; przepis § 15 ust. 3

stosuje si´ odpowiednio,

§ 110. Tablica barwy ˝ó∏tej ze znakiem B-20 z ˝ó∏tym

napisem i obrze˝em, widoczna na autobusie szkolnym,

oznacza nakaz zatrzymania pojazdów poruszajàcych

si´ po jezdni, na której albo przy której zatrzyma∏ si´

autobus.

2) tablica, o której mowa w pkt 1, przekreÊlona ukoÊnie czerwonà linià, ma takie samo znaczenie, jak

znak D-43,

§ 111. 1. Sygna∏ dêwi´kowy dawany przez osob´

kierujàcà ruchem lub uprawnionà do jego kontroli jest

sygna∏em ostrzegajàcym uczestników ruchu lub zwracajàcym uwag´ na inne sygna∏y albo polecenia.

2. Jadàcy pojazdem samochodowym policjant, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego lub ˝o∏nierz

˚andarmerii Wojskowej mo˝e, w zakresie swoich ustawowych uprawnieƒ, dawaç kierujàcemu pojazdem polecenia do

1) okreÊlonego zachowania — za pomocà urzàdzeƒ

nag∏aÊniajàcych, sygnalizacyjnych lub Êwietlnych,

2) zatrzymania — w przypadku jazdy za kierujàcym,

do którego jest skierowane polecenie — przez krótkotrwa∏e w∏àczenie niebieskiego Êwiat∏a b∏yskowego i sygna∏u dêwi´kowego o zmiennym tonie.

3. Przepis ust. 2 pkt 1 stosuje si´ odpowiednio do

policjanta lub ˝o∏nierza ˚andarmerii Wojskowej poruszajàcego si´ statkiem powietrznym.

§ 112. Przepisy § 108—111 stosuje si´ odpowiednio

do kolumn pieszych, jeêdêców i poganiaczy.

3) znak A-30 z tabliczkà zawierajàcà symbol umieszczony na znaku A-31 ma takie samo znaczenie, jak

znak A-31,

4) znak A-30 z tabliczkà zawierajàcà symbol umieszczony na znaku A-32 ma takie samo znaczenie, jak

znak A-32,

5) umieszczona przed przejazdem kolejowym tablica

z bia∏ym t∏em, na której umieszczono symbol

czaszki i napis „BacznoÊç! Nie dotykaç przewodów”, ma takie samo znaczenie, jak znak G-2.

2. Do dnia 31 grudnia 2012 r. znaki z niebieskà obwódkà zawierajàce czarne symbole umieszczone na

znakach E-7, E-8, E-9, E-10, E-11, E-12 i E-12a majà takie samo znaczenie, jak odpowiednio znaki E-7, E-8,

E-9, E-10, E-11, E-12, E-12a.

§ 115. 1. Traci moc rozporzàdzenie Ministrów

Transportu i Gospodarki Morskiej oraz Spraw Wewn´trznych i Administracji z dnia 21 czerwca 1999 r.

w sprawie znaków i sygna∏ów drogowych (Dz. U.

z 1999 r. Nr 58, poz. 622 oraz z 2000 r. Nr 72, poz. 850).

2. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

Rozdzia∏ 7

Sygna∏y dêwi´kowe lub wibracyjne

wysy∏ane przez urzàdzenia umieszczone na drodze

Minister Infrastruktury: M. Pol

§ 113. 1. Sygna∏ dêwi´kowy nadawany w postaci

dzwonu na przejeêdzie kolejowym ostrzega o zbli˝aniu

Minister Spraw Wewn´trznych i Administracji

K. Janik

Za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministrów

Infrastruktury oraz Spraw Wewn´trznych

i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r.

(poz. 1393)

SPIS WZORÓW ZNAKÓW I SYGNA¸ÓW DROGOWYCH

ZNAKI DROGOWE PIONOWE

Znaki ostrzegawcze

28) A-20 „odcinek jezdni o ruchu dwukierunkowym”,

1) A-1 „niebezpieczny zakr´t w prawo”,

29) A-21 „tramwaj”,

2) A-2 „niebezpieczny zakr´t w lewo”,

30) A-22 „niebezpieczny zjazd”,

3) A-3 „niebezpieczne zakr´ty — pierwszy w prawo”,

31) A-23 „stromy podjazd”,

4) A-4 „niebezpieczne zakr´ty — pierwszy w lewo”,

32) A-24 „rowerzyÊci”,

5) A-5 „skrzy˝owanie dróg”,

33) A-25 „spadajàce od∏amki skalne”,

6) A-6a „skrzy˝owanie z drogà podporzàdkowanà

wyst´pujàcà po obu stronach”,

34) A-26 „lotnisko”,

7) A-6b „skrzy˝owanie z drogà podporzàdkowanà

wyst´pujàcà po prawej stronie”,

8) A-6c „skrzy˝owanie z drogà podporzàdkowanà

wyst´pujàcà po lewej stronie”,

9) A-6d „wlot drogi jednokierunkowej z prawej strony”,

10) A-6e „wlot drogi jednokierunkowej z lewej strony”,

11) A-7 „ustàp pierwszeƒstwa”,

35) A-27 „nabrze˝e lub brzeg rzeki”,

36) A-28 „sypki ˝wir”,

37) A-29 „sygna∏y Êwietlne”,

38) A-30 „inne niebezpieczeƒstwo”,

39) A-31 „niebezpieczne pobocze”,

40) A-32 „oszronienie jezdni”,

41) A-33 „zator drogowy”,

42) A-34 „wypadek drogowy”.

12) A-8 „skrzy˝owanie o ruchu okr´˝nym”,

13) A-9 „przejazd kolejowy z zaporami”,

Znaki zakazu

14) A-10 „przejazd kolejowy bez zapór”,

1) B-1 „zakaz ruchu w obu kierunkach”,

15) A-11 „nierówna droga”,

2) B-2 „zakaz wjazdu”,

16) A-11a „próg zwalniajàcy”,

3) B-3 „zakaz wjazdu pojazdów silnikowych, z wyjàtkiem motocykli jednoÊladowych”,

17) A-12a „zw´˝enie jezdni — dwustronne”,

18) A-12b „zw´˝enie jezdni — prawostronne”,

19) A-12c „zw´˝enie jezdni — lewostronne”,

20) A-13 „ruchomy most”,

21) A-14 „roboty na drodze”,

4) B-3a „zakaz wjazdu autobusów”,

5) B-4 „zakaz wjazdu motocykli”,

6) B-5 „zakaz wjazdu samochodów ci´˝arowych”,

7) B-6 „zakaz wjazdu ciàgników rolniczych”,

22) A-15 „Êliska jezdnia”,

8) B-7 „zakaz wjazdu pojazdów silnikowych z przyczepà”,

23) A-16 „przejÊcie dla pieszych”,

9) B-8 „zakaz wjazdu pojazdów zaprz´gowych”,

24) A-17 „ dzieci”,

10) B-9 „zakaz wjazdu rowerów”,

25) A-18a „zwierz´ta gospodarskie”,

11) B-10 „zakaz wjazdu motorowerów”,

26) A-18b „zwierz´ta dzikie”,

12) B-11 „zakaz wjazdu wózków rowerowych”,

27) A-19 „boczny wiatr”,

13) B-12 „zakaz wjazdu wózków r´cznych”,

14) B-13 „zakaz wjazdu pojazdów z materia∏ami wybuchowymi lub ∏atwo zapalnymi”,

15) B-13a „zakaz wjazdu pojazdów z materia∏ami niebezpiecznymi”,

16) B-14 „zakaz wjazdu pojazdów z materia∏ami, które

mogà skaziç wod´”,

17) B-15 „zakaz wjazdu pojazdów o szerokoÊci ponad

...m”,

18) B-16 „zakaz wjazdu pojazdów o wysokoÊci ponad

...m”,

19) B-17 „zakaz wjazdu pojazdów o d∏ugoÊci ponad

...m”,

20) B-18 „zakaz wjazdu pojazdów o rzeczywistej masie

ca∏kowitej ponad ...t”,

21) B-19 „zakaz wjazdu pojazdów o nacisku osi wi´kszym ni˝ ...t”,

Poz. 1393

Znaki nakazu

1) C-1 „nakaz jazdy w prawo przed znakiem”,

2) C-2 „nakaz jazdy w prawo za znakiem”,

3) C-3 „nakaz jazdy w lewo przed znakiem”,

4) C-4 „nakaz jazdy w lewo za znakiem”,

5) C-5 „nakaz jazdy prosto”,

6) C-6 „nakaz jazdy prosto lub w prawo”,

7) C-7 „nakaz jazdy prosto lub w lewo”,

8) C-8 „nakaz jazdy w prawo lub w lewo”,

9) C-9 „nakaz jazdy z prawej strony znaku”,

10) C-10 „nakaz jazdy z lewej strony znaku”,

22) B-20 „stop”,

11) C-11 „nakaz jazdy z prawej lub lewej strony znaku”,

23) B-21 „zakaz skr´cania w lewo”,

12) C-12 „ruch okr´˝ny”,

24) B-22 „zakaz skr´cania w prawo”,

13) C-13 „droga dla rowerów”,

25) B-23 „zakaz zawracania”,

14) C-13a „koniec drogi dla rowerów”,

26) B-24 „koniec zakazu zawracania”,

15) C-14 „pr´dkoÊç minimalna”,

27) B-25 „zakaz wyprzedzania”,

16) C-15 „koniec minimalnej pr´dkoÊci”,

28) B-26 „zakaz wyprzedzania przez samochody ci´˝arowe”,

17) C-16 „droga dla pieszych”,

29) B-27 „koniec zakazu wyprzedzania”,

18) C-16a „koniec drogi dla pieszych”,

30) B-28 „koniec zakazu wyprzedzania przez samochody ci´˝arowe”,

19) C-17 „nakazany kierunek jazdy dla pojazdów z materia∏ami niebezpiecznymi”,

31) B-29 „zakaz u˝ywania sygna∏ów dêwi´kowych”,

20) C-18 „nakaz u˝ywania ∏aƒcuchów przeciwpoÊlizgowych”,

32) B-30 „koniec zakazu u˝ywania sygna∏ów dêwi´kowych”,

33) B-31 „pierwszeƒstwo dla nadje˝d˝ajàcych z przeciwka”,

34) B-32 „stój — kontrola celna”,

35) B-33 „ograniczenie pr´dkoÊci”,

36) B-34 „koniec ograniczenia pr´dkoÊci”,

21) C-19 „koniec nakazu u˝ywania ∏aƒcuchów przeciwpoÊlizgowych”.

Znaki informacyjne

1) D-1 „droga z pierwszeƒstwem”,

2) D-2 „koniec drogi z pierwszeƒstwem”,

37) B-35 „zakaz postoju”,

38) B-36 „zakaz zatrzymywania si´”,

39) B-37 „zakaz postoju w dni nieparzyste”,

3) D-3 „droga jednokierunkowa”,

4) D-4a „droga bez przejazdu”,

40) B-38 „zakaz postoju w dni parzyste”,

5) D-4b „wjazd na drog´ bez przejazdu”,

41) B-39 „strefa ograniczonego postoju”,

6) D-5 „pierwszeƒstwo na zw´˝onym odcinku jezdni”,

42) B-40 „koniec strefy ograniczonego postoju”,

7) D-6 „przejÊcie dla pieszych”,

43) B-41 „zakaz ruchu pieszych”,

8) D-6a „przejazd dla rowerzystów”,

44) B-42 „koniec zakazów”,

45) B-43 „strefa ograniczonej pr´dkoÊci”,

9) D-6b „przejÊcie dla pieszych i przejazd dla rowerzystów”,

46) B-44 „koniec strefy ograniczonej pr´dkoÊci”.

10) D-7 „droga ekspresowa”,

11) D-8 „koniec drogi ekspresowej”,

46) D-34 „punkt informacji turystycznej”,

12) D-9 „autostrada”,

47) D-34a „informacja radiowa o ruchu drogowym”,

13) D-10 „koniec autostrady”,

48) D-35 „przejÊcie podziemne dla pieszych”,

14) D-11 „poczàtek pasa ruchu dla autobusów”,

49) D-35a „schody ruchome w dó∏”,

15) D-12 „pas ruchu dla autobusów”,

50) D-36 „przejÊcie nadziemne dla pieszych”,

16) D-13 „poczàtek pasa ruchu powolnego”,

51) D-36a „schody ruchome w gór´”,

17) D-13a „poczàtek pasa ruchu”

52) D-37 „tunel”,

18) D-14 „koniec pasa ruchu”,

53) D-38 „koniec tunelu”,

19) D-15 „przystanek autobusowy”,

54) D-39 „dopuszczalne pr´dkoÊci”,

20) D-16 „przystanek trolejbusowy”,

55) D-40 „strefa zamieszkania”,

21) D-17 „przystanek tramwajowy”,

56) D-41 „koniec strefy zamieszkania”,

22) D-18 „parking”,

57) D-42 „obszar zabudowany”,

23) D-18a „parking — miejsce zastrze˝one”,

58) D-43 „koniec obszaru zabudowanego”,

24) D-18b „parking zadaszony”,

59) D-44 „strefa parkowania”,

25) D-19 „postój taksówek”,

60) D-45 „koniec strefy parkowania”,

26) D-20 „koniec postoju taksówek”,

61) D-46 „droga wewn´trzna”,

27) D-21 „szpital”,

62) D-47 „koniec drogi wewn´trznej”,

28) D-21a „Policja”,

63) D-48 „zmiana pierwszeƒstwa”,

29) D-22 „punkt opatrunkowy”,

64) D-49 „pobór op∏at”.

30) D-23 „stacja paliwowa”,

31) D-23a „stacja paliwowa tylko z gazem do nap´du

pojazdów”,

32) D-24 „telefon”,

33) D-25 „poczta”,

34) D-26 „stacja obs∏ugi technicznej”,

35) D-26a „wulkanizacja”,

36) D-26b „myjnia”,

37) D-26c „toaleta publiczna”,

Znaki kierunku i miejscowoÊci

1) E-1 „tablica przeddrogowskazowa”,

2) E-1a „tablica przeddrogowskazowa na autostradzie”,

3) E-1b „tablica przeddrogowskazowa przed wjazdem na autostrad´”,

4) E-2a „drogowskaz tablicowy umieszczany obok

jezdni”,

5) E-2b „drogowskaz tablicowy umieszczany nad

jezdnià”,

38) D-26d „natrysk”,

39) D-27 „bufet lub kawiarnia”,

40) D-28 „restauracja”,

41) D-29 „hotel (motel)”,

42) D-30 „obozowisko (kemping)”,

43) D-31 „obozowisko (kemping) wyposa˝one w pod∏àczenia elektryczne do przyczep”,

44) D-32 „pole biwakowe”,

45) D-33 „schronisko m∏odzie˝owe”,

6) E-2c „drogowskaz tablicowy umieszczany obok

jezdni na autostradzie”,

7) E-2d „drogowskaz tablicowy umieszczany nad

jezdnià na autostradzie”,

8) E-2e „drogowskaz tablicowy umieszczany obok

jezdni przed wjazdem na autostrad´”,

9) E-2f „drogowskaz tablicowy umieszczany nad

jezdnià przed wjazdem na autostrad´”,

10) E-3 „drogowskaz w kszta∏cie strza∏y do miejscowoÊci wskazujàcy numer drogi”,

11) E-4 „drogowskaz w kszta∏cie strza∏y do miejscowoÊci podajàcy do niej odleg∏oÊç”,

12) E-5 „drogowskaz do dzielnicy miasta”,

13) E-6 „drogowskaz do lotniska”,

14) E-6a „drogowskaz do dworca lub stacji kolejowej”,

15) E-6b „drogowskaz do dworca autobusowego”,

16) E-6c „drogowskaz do przystani promowej”,

17) E-7 „drogowskaz do przystani wodnej lub ˝eglugi”,

18) E-8 „drogowskaz do pla˝y lub miejsca kàpielowego”,

19) E-9 „drogowskaz do muzeum”,

Poz. 1393

4) F-4 „nazwa rzeki”,

5) F-5 „uprzedzenie o zakazie”,

6) F-6 „znak uprzedzajàcy umieszczany przed skrzy˝owaniem”,

7) F-7 „sposób jazdy w zwiàzku z zakazem skr´cania

w lewo”,

8) F-8 „objazd w zwiàzku z zamkni´ciem drogi”,

9) F-9 „znak prowadzàcy na drodze objazdowej”,

10) F-10 „kierunki na pasach ruchu”,

11) F-11 „kierunki na pasie ruchu”,

20) E-10 „drogowskaz do zabytku jako dobra kultury”,

12) F-12 „znak wskazujàcy przejazd tranzytowy

umieszczany przed skrzy˝owaniem”,

21) E-11 „drogowskaz do zabytku przyrody”,

13) F-13 „przejazd tranzytowy”,

22) E-12 „drogowskaz do punktu widokowego”,

14) F-14a „tablica wskaênikowa na autostradzie

umieszczana w odleg∏oÊci 300 m przed pasem wy∏àczania”,

23) E-12a „drogowskaz do szlaku rowerowego”,

24) E-13 „tablica kierunkowa”,

25) E-14 „tablica szlaku drogowego”,

26) E-14a „tablica szlaku drogowego na autostradzie”,

27) E-15a „numer drogi krajowej”,

28) E-15b „numer drogi wojewódzkiej”,

29) E-15c „numer autostrady”,

30) E-15d „numer drogi ekspresowej”,

31) E-15e „numer drogi wojewódzkiej o zwi´kszonym

do 10 t dopuszczalnym nacisku osi pojazdu”,

15) F-14b „tablica wskaênikowa na autostradzie

umieszczana w odleg∏oÊci 200 m przed pasem wy∏àczania”,

16) F-14c „tablica wskaênikowa na autostradzie

umieszczana w odleg∏oÊci 100 m przed pasem wy∏àczania”,

17) F-15 „niesymetryczny podzia∏ jezdni dla przeciwnych kierunków ruchu”,

18) F-16 „koniec pasa ruchu na jezdni dwukierunkowej”,

19) F-17 „koniec pasa ruchu na jezdni jednokierunkowej”,

32) E-16 „numer szlaku mi´dzynarodowego”,

20) F-18 „przeciwny kierunek dla okreÊlonych pojazdów”,

33) E-17a „miejscowoÊç”,

21) F-19 „pas ruchu dla okreÊlonych pojazdów”,

34) E-18a „koniec miejscowoÊci”,

35) E-19a „obwodnica”,

22) F-20 „cz´Êç drogi (pas ruchu) dla okreÊlonych pojazdów”,

36) E-20 „tablica w´z∏a drogowego na autostradzie”,

23) F-21 „ruch skierowany na sàsiednià jezdni´”,

37) E-21 „dzielnica (osiedle)”,

38) E-22a „samochodowy szlak turystyczny”,

24) F-22 „ograniczenia na pasie ruchu”.

Tabliczki do znaków drogowych

39) E-22b „obiekt na samochodowym szlaku turystycznym”,

1) T-1 tabliczka wskazujàca odleg∏oÊç znaku ostrzegawczego od miejsca niebezpiecznego,

40) E-22c „informacja o obiektach turystycznych”.

2) T-1a tabliczka wskazujàca odleg∏oÊç znaku informacyjnego od poczàtku (koƒca) drogi lub pasa ruchu,

Znaki uzupe∏niajàce

1) F-1 „przejÊcie graniczne”,

2) F-2 „przekraczanie granicy zabronione”,

3) F-3 „granica obszaru administracyjnego”,

3) T-2 tabliczka wskazujàca d∏ugoÊç odcinka drogi,

na którym powtarza si´ lub wyst´puje niebezpieczeƒstwo,

4) T-3 tabliczka wskazujàca koniec odcinka, na którym

powtarza si´ lub wyst´puje niebezpieczeƒstwo,

5) T-3a tabliczka wskazujàca koniec miejsca przeznaczonego na postój,

6) T-4 tabliczka wskazujàca liczb´ zakr´tów,

7) T-5 tabliczka wskazujàca poczàtek drogi kr´tej,

8) T-6a tabliczka wskazujàca rzeczywisty przebieg

drogi z pierwszeƒstwem przez skrzy˝owanie

(umieszczana na drodze z pierwszeƒstwem),

9) T-6b tabliczka wskazujàca uk∏ad dróg podporzàdkowanych (umieszczana na drodze z pierwszeƒstwem),

10) T-6c tabliczka wskazujàca rzeczywisty przebieg

drogi z pierwszeƒstwem przez skrzy˝owanie

(umieszczana na drodze podporzàdkowanej),

11) T-6d tabliczka wskazujàca prostopad∏y przebieg

drogi z pierwszeƒstwem przez skrzy˝owanie

oraz

uk∏ad

dróg

podporzàdkowanych

(umieszczana na drodze podporzàdkowanej),

12) T-7 tabliczka wskazujàca uk∏ad torów i drogi na

przejeêdzie,

13) T-8 tabliczka wskazujàca miejsce, w którym ruch

pojazdów zosta∏ skierowany na tory tramwajowe,

14) T-9 tabliczka wskazujàca rzeczywistà wielkoÊç

spadku lub wzniesienia drogi,

15) T-10 tabliczka wskazujàca bocznic´ kolejowà lub

tor o podobnym charakterze,

Poz. 1393

26) T-21 tabliczka wskazujàca odleg∏oÊç znaku od

miejsca, od którego lub w którym zakaz obowiàzuje,

27) T-22 tabliczka wskazujàca, ˝e znak nie dotyczy rowerów jednoÊladowych,

28) T-23a tabliczka wskazujàca motocykle,

29) T-23b tabliczka wskazujàca samochody ci´˝arowe, pojazdy specjalne, pojazdy u˝ywane do

celów specjalnych, o dopuszczalnej masie

ca∏kowitej przekraczajàcej 3,5 t, oraz ciàgniki samochodowe,

30) T-23c tabliczka wskazujàca ciàgniki rolnicze i pojazdy wolnobie˝ne,

31) T-23d tabliczka wskazujàca pojazdy silnikowe

z przyczepà, z wyjàtkiem pojazdów z przyczepà jednoosiowà lub naczepà,

32) T-23e tabliczka wskazujàca pojazdy z przyczepà

kempingowà,

33) T-23f tabliczka wskazujàca autobusy,

34) T-23g tabliczka wskazujàca trolejbusy,

35) T-23h tabliczka wskazujàca pojazdy z materia∏ami

niebezpiecznymi,

36) T-23i tabliczka wskazujàca pojazdy z materia∏ami

wybuchowymi lub ∏atwo zapalnymi,

16) T-11 tabliczka wskazujàca przepraw´ promowà,

37) T-23j tabliczka wskazujàca pojazdy z materia∏ami,

które mogà skaziç wod´,

17) T-12 tabliczka wskazujàca pod∏u˝ny uskok nawierzchni,

38) T-24 tabliczka wskazujàca, ˝e pozostawiony pojazd zostanie usuni´ty na koszt w∏aÊciciela,

18) T-13 tabliczka wskazujàca odcinek drogi, na którym wyst´pujà deformacje nawierzchni w postaci kolein,

39) T-25a tabliczka wskazujàca poczàtek zakazu postoju lub zatrzymywania,

19) T-14 tabliczka wskazujàca miejsce cz´stych wypadków o charakterze wskazanym na tabliczce,

20) T-15 tabliczka wskazujàca miejsce cz´stych wypadków spowodowanych Êliskà nawierzchnià

jezdni ze wzgl´du na opady deszczu,

21) T-16 tabliczka wskazujàca miejsce wyjazdu pojazdów uprzywilejowanych wskazanych na tabliczce,

22) T-17 tabliczka wskazujàca granic´ paƒstwa,

23) T-18 tabliczka wskazujàca nieoczekiwanà zmian´

kierunku ruchu o przebiegu wskazanym na

tabliczce,

40) T-25b tabliczka wskazujàca kontynuacj´ zakazu

postoju lub zatrzymywania,

41) T-25c tabliczka wskazujàca odwo∏anie zakazu postoju lub zatrzymywania,

42) T-26 tabliczka wskazujàca, ˝e zakaz postoju lub zatrzymywania dotyczy strony placu,

43) T-27 tabliczka wskazujàca, ˝e przejÊcie dla pieszych

jest szczególnie ucz´szczane przez dzieci,

44) T-28 tabliczka wskazujàca, ˝e za przejazd drogà

pobierana jest op∏ata,

24) T-19 tabliczka wskazujàca na malowanie znaków

poziomych,

45) T-29 tabliczka informujàca o miejscu przeznaczonym dla pojazdu samochodowego uprawnionej osoby niepe∏nosprawnej o obni˝onej

sprawnoÊci ruchowej,

25) T-20 tabliczka wskazujàca d∏ugoÊç odcinka jezdni,

na którym zakaz obowiàzuje,

46) T-30 tabliczka wskazujàca sposób ustawienia pojazdu wzgl´dem kraw´dzi jezdni.

DODATKOWE ZNAKI PIONOWE

Dodatkowe znaki

przed przejazdami kolejowymi

1) G-1a „s∏upek wskaênikowy z trzema kreskami

umieszczany po prawej stronie jezdni”,

2) G-1b „s∏upek wskaênikowy z dwiema kreskami

umieszczany po prawej stronie jezdni”,

8) BT-3 „blokada zwrotnicy”,

9) BT-4 „stop — zwrotnica eksploatowana jednostronnie”.

Dodatkowe znaki szlaków rowerowych

1) R-1 „szlak rowerowy krajowy”,

3) G-1c „s∏upek wskaênikowy z jednà kreskà umieszczany po prawej stronie jezdni”,

2) R-1a „poczàtek (koniec) szlaku rowerowego krajowego”,

4) G-1d „s∏upek wskaênikowy z trzema kreskami

umieszczany po lewej stronie jezdni”,

3) R-1b „zmiana kierunku szlaku rowerowego krajowego”,

5) G-1e „s∏upek wskaênikowy z dwiema kreskami

umieszczany po lewej stronie jezdni”,

4) R-2 „szlak rowerowy mi´dzynarodowy”,

6) G-1f „s∏upek wskaênikowy z jednà kreskà umieszczany po lewej stronie jezdni”,

5) R-2a „zmiana kierunku szlaku rowerowego mi´dzynarodowego”,

6) R-3 „tablica szlaku rowerowego”.

7) G-2 „sieç pod napi´ciem”,

8) G-3 „krzy˝ Êw. Andrzeja przed przejazdem kolejowym jednotorowym”,

9) G-4 „krzy˝ Êw. Andrzeja przed przejazdem kolejowym wielotorowym”.

Dodatkowe znaki dla kierujàcych pojazdami

wojskowymi

1) W-1 „klasa obcià˝enia mostu o ruchu jednokierunkowym”,

2) W-2 „klasa obcià˝enia mostu o ruchu dwukierunkowym”,

Dodatkowe znaki dla kierujàcych tramwajami

1) AT-1 „sygnalizacja Êwietlna”,

2) AT-2 „sygnalizacja Êwietlna wzbudzana”,

3) AT-3 „niebezpieczny zjazd”,

3) W-3 „klasa obcià˝enia mostu o ruchu jednokierunkowym dla pojazdów ko∏owych i gàsienicowych”,

4) W-4 „klasa obcià˝enia mostu o ruchu dwukierunkowym dla pojazdów ko∏owych”,

5) W-5 „klasa obcià˝enia mostu o ruchu dwukierunkowym dla pojazdów gàsienicowych”,

4) AT-4 „stromy podjazd”,

5) AT-5 „ruch kolizyjny”,

6) W-6 „szerokoÊç mostu lub Êrodka przeprawowego”,

6) BT-1 „ograniczenie pr´dkoÊci”,

7) BT-2 „koniec ograniczenia pr´dkoÊci”,

7) W-7 „wysokoÊç skrajni pionowej na moÊcie lub

w tunelu”.

ZNAKI DROGOWE POZIOME

1) P-1 „linia pojedyncza przerywana”,

8) P-7b „linia kraw´dziowa ciàg∏a”,

2) P-2 „linia pojedyncza ciàg∏a”,

9) P-8a „strza∏ka kierunkowa na wprost”,

3) P-3 „linia jednostronnie przekraczalna”,

10) P-8b „strza∏ka kierunkowa do skr´cania”,

4) P-4 „linia podwójna ciàg∏a”,

11) P-8c „strza∏ka kierunkowa do zawracania”,

5) P-5 „linia podwójna przerywana”,

12) P-9 „strza∏ka naprowadzajàca”,

6) P-6 „linia ostrzegawcza”,

13) P-10 „przejÊcie dla pieszych”,

7) P-7a „linia kraw´dziowa przerywana”,

14) P-11 „przejazd dla rowerzystów”,

15) P-12 „linia bezwzgl´dnego zatrzymania — stop”,

22) P-19 „linia wyznaczajàca pas postojowy”,

16) P-13 „linia warunkowego zatrzymania z∏o˝ona

z trójkàtów”,

23) P-20 „koperta”,

17) P-14 „linia warunkowego zatrzymania z∏o˝ona

z prostokàtów”,

18) P-15 „trójkàt podporzàdkowania”,

24) P-21 „powierzchnia wy∏àczona”,

25) P-22 „BUS”,

26) P-23 „rower”,

19) P-16 „napis stop”,

20) P-17 „linia przystankowa”,

27) P-24 „miejsce dla pojazdu osoby niepe∏nosprawnej”,

21) P-18 „stanowisko postojowe”,

28) P-25 „próg zwalniajàcy”.

SYGNA¸Y ÂWIETLNE

Sygna∏y Êwietlne dla kierujàcych i pieszych

1) S-1 sygnalizator z sygna∏ami do kierowania ruchem,

Sygna∏y Êwietlne dla kierujàcych pojazdami

wykonujàcymi odp∏atny przewóz osób

na regularnych liniach

2) S-2 sygnalizator z sygna∏em dopuszczajàcym skr´canie w kierunku wskazanym strza∏kà,

1) SB sygnalizator z sygna∏ami dla kierujàcych autobusami,

3) S-3 sygnalizator kierunkowy,

2) ST sygnalizator z sygna∏ami dla tramwajów,

4) S-4 sygnalizator z sygna∏ami dla pasów ruchu,

3) STK sygnalizator kierunkowy dla tramwajów,

5) S-5 sygnalizator z sygna∏ami dla pieszych,

6) S-6 sygnalizator z sygna∏ami dla rowerzystów,

4) STT-1 sygna∏ oznaczajàcy zakaz wjazdu tramwaju

za sygnalizator,

7) S-7 sygnalizator z sygna∏em nakazujàcym opuszczenie pasa ruchu.

5) STT-2 sygna∏ oznaczajàcy zezwolenie na jazd´

tramwaju we wskazanym kierunku.

Szanowni Paƒstwo!

ZAK¸AD WYDAWNICTW I POLIGRAFII CENTRUM OBS¸UGI KANCELARII PREZESA RADY MINISTRÓW informuje,

˝e stosownie do art. 26 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o og∏aszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

(Dz. U. z 2000 r. Nr 62, poz. 718), urz´dy terenowe organów administracji rzàdowej oraz organów samorzàdu terytorialnego

zobowiàzane sà do prowadzenia zbiorów Dzienika Ustaw, „Monitora Polskiego” oraz „Monitora Polskiego B” i udost´pniania nieodp∏atnie do powszechnego wglàdu w miejscach do tego przeznaczonych w siedzibach i godzinach pracy urz´dów.

Prenumerat´ (rocznà, pó∏rocznà) oraz egzemplarze bie˝àce i archiwalne mo˝na zamówiç

listownie pod adresem: Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów,

Zak∏ad Wydawnictw i Poligrafii, ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa

lub faksem pod numerem (0-prefix-22) 694-62-06, 694-67-03

Przy zakupie pojedynczych egzemplarzy prosimy o okreÊlenie formy p∏atnoÊci: przelew lub za zaliczeniem pocztowym.

Ceny brutto prenumeraty na 2002 r. (w tym 7% VAT)

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ — 880,00 z∏

Cena prenumeraty nie obejmuje za∏àczników

DZIENNIK URZ¢DOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ „MONITOR POLSKI” — 200,00 z∏

Cena prenumeraty nie obejmuje za∏àczników

DZIENNIK URZ¢DOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ „MONITOR POLSKI B” — 2250,00 z∏

Og∏oszenia sprawozdaƒ finansowych spó∏ek akcyjnych i innych podmiotów gospodarczych

DZIENNIK URZ¢DOWY MINISTRA ZDROWIA — 20,00 z∏

DZIENNIK URZ¢DOWY MINISTRA FINANSÓW — 88,00 z∏

DZIENNIK URZ¢DOWY MINISTRA SPRAWIEDLIWOÂCI — 19,00 z∏

DZIENNIK URZ¢DOWY MINISTRA ÂRODOWISKA I G¸ÓWNEGO INSPEKTORA OCHRONY ÂRODOWISKA — 48,00 z∏

DZIENNIK URZ¢DOWY MINISTRA SKARBU PA¡STWA — 23,00 z∏

PRZEGLÑD LEGISLACYJNY — 160,00 z∏

Dokumenty i informacje o dzia∏alnoÊci Rady Legislacyjnej przy Prezesie Rady Ministrów oraz artyku∏y i studia dotyczàce

problemów legislacji, êróde∏ prawa, procedur i technik legislacyjnych

BIULETYN ZAMÓWIE¡ PUBLICZNYCH (IV kwarta∏) — 250,00 z∏

Og∏oszenia o przetargach i wynikach post´powaƒ

Informujemy, ˝e nie przyjmujemy zarówno rezygnacji z prenumeraty jak i zmniejszenia iloÊci prenumerowanych egzemplarzy.

Wyjàtek stanowi likwidacja instytucji lub firmy oraz uzasadnione wydarzenie losowe osób fizycznych.

Egzemplarze bie˝àce oraz archiwalne mo˝na nabywaç

– w Zak∏adzie Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, ul. Powsiƒska 69/71,

02-903 Warszawa, tel. 694-67-00, 694-60-96 — na podstawie nades∏anego zamówienia (wy∏àcznie sprzeda˝ wysy∏kowa);

– w punktach sprzeda˝y Dziennika Ustaw i Monitora Polskiego w Warszawie (sprzeda˝ wy∏àcznie za gotówk´)

– ul. Powsiƒska 69/71, tel. 694-62-96

– al. Szucha 2/4, tel. 629-61-73 (od 1997 r.)

Reklamacje z powodu niedor´czenia poszczególnych numerów zg∏aszaç nale˝y na piÊmie do Zak∏adu Wydawnictw i Poligrafii

Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa,

do 15 dni po otrzymaniu nast´pnego kolejnego numeru

O wszelkich zmianach nazwy lub adresu prenumeratora prosimy niezw∏ocznie informowaç na piÊmie Zak∏ad Wydawnictw i Poligrafii

Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

Dziennik Ustaw i Monitor Polski dost´pne sà w Internecie pod adresem www.gpkprm.gov.pl

Wydawca: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

Redakcja: Rzàdowe Centrum Legislacji — Redakcja Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej

oraz Dziennika Urz´dowego Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”,

Al. Ujazdowskie 1/3, 00-583 Warszawa, tel. 622-66-56

Sk∏ad i kolporta˝: Zak∏ad Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa, tel.: 694-67-50, 694-67-52, 694-64-77; fax 694-62-06, 694-64-77

Bezp∏atna infolinia: 0-800-287-581

www.gpkprm.gov.pl

e-mail: dziust@gpkprm.gov.pl

Druk w kooperacji: Grupa Image Sp. z o.o., ul. Witkiewicza 14, 03-305 Warszawa

'8 



 Z\G 

  !

T∏oczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Zak∏adzie Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów,

ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa

Zam. 630/W/S/2002

ISSN 0867-3411

Cena brutto 4,30 z∏

Warszawa, dnia 12 paêdziernika 2002 r.

Nr 170

TREÂå

Poz.

ROZPORZÑDZENIE

1393 — Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewn´trznych i Administracji z dnia 31 lipca

02002 r. w sprawie znaków i sygna∏ów drogowych

. . . . . . . . . . 10901

1393

ROZPORZÑDZENIE MINISTRÓW INFRASTRUKTURY ORAZ SPRAW WEWN¢TRZNYCH I ADMINISTRACJI

z dnia 31 lipca 2002 r.

w sprawie znaków i sygna∏ów drogowych.

Na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. — Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 1997 r.

Nr 98, poz. 602, Nr 123, poz. 779 i Nr 160, poz. 1086,

z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 133, poz. 872, z 1999 r.

Nr 106, poz. 1216, z 2000 r. Nr 12, poz. 136, Nr 43,

poz. 483 i Nr 53, poz. 649, z 2001 r. Nr 27, poz. 298,

Nr 106, poz. 1149, Nr 110, poz. 1189, Nr 111, poz.1194,

Nr 123, poz. 1353, Nr 125, poz.1371, Nr 129, poz. 1444

i Nr 130, poz. 1452 oraz z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 74,

poz. 676, Nr 89, poz. 804 i Nr 113, poz. 984) zarzàdza si´,

co nast´puje

Rozdzia∏ 1

Przepisy ogólne