Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 września 2002 r. w sprawie sposobu badania zwierząt rzeźnych i mięsa tych zwierząt oraz mięsa zwierząt łownych.

§ 10. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: J. Kalinowski

—————————

1) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — rolnictwo na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 marca 2002 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi (Dz. U. Nr 32, poz. 305).

1296

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI1)

z dnia 11 wrzeÊnia 2002 r.

w sprawie sposobu badania zwierzàt rzeênych i mi´sa tych zwierzàt oraz mi´sa zwierzàt ∏ownych.

Na podstawie art. 32 pkt 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r. o zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt, badaniu zwierzàt rzeênych i mi´sa oraz o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 1999 r. Nr 66, poz. 752, z 2001 r.

Nr 29, poz. 320, Nr 123, poz. 1350 i Nr 129, poz. 1438

oraz z 2002 r. Nr 112, poz. 976) zarzàdza si´, co nast´puje

3) mi´sie warunkowo zdatnym do spo˝ycia — rozumie si´ przez to mi´so zbadane, oznakowane i dopuszczone do spo˝ycia po poddaniu go zabiegom

uzdatniajàcym, które sà okreÊlone w odr´bnych

przepisach;

Rozdzia∏ 1

4) mi´sie niezdatnym do spo˝ycia — rozumie si´ przez

to mi´so zbadane i niedopuszczone do spo˝ycia,

oznakowane jako nienadajàce si´ do spo˝ycia.

Przepisy ogólne

Rozdzia∏ 2

§ 1. 1. Rozporzàdzenie okreÊla

1) sposób badania zwierzàt rzeênych;

2) sposób badania mi´sa zwierzàt rzeênych i ∏ownych;

3) sposób oceny mi´sa;

4) znakowanie mi´sa po zbadaniu;

5) sposób wykorzystania mi´sa warunkowo zdatnego

do spo˝ycia i mi´sa niezdatnego do spo˝ycia;

6) sposób prowadzenia dokumentacji;

7) wzory Êwiadectw zdrowia

a) dla zwierzàt rzeênych przeznaczonych do uboju,

b) dla drobiu przeznaczonego do uboju,

c) dla zwierzàt poddanych ubojowi z koniecznoÊci.

2. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o

Badanie przedubojowe

§ 2. 1. Badanie przedubojowe obejmuje

1) kontrol´ dokumentów towarzyszàcych zwierz´tom

przeznaczonym do uboju, w tym Êwiadectw zdrowia;

2) ocen´ stanu zdrowia zwierzàt przed skierowaniem

ich do uboju.

2. Wzór Êwiadectwa zdrowia dla zwierzàt rzeênych

przeznaczonych do uboju zawiera za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia.

§ 3. 1. Ocena stanu zdrowia zwierzàt, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 2, polega na sprawdzeniu, czy zwierz´ta

1) wykazujà objawy chorobowe charakterystyczne dla

chorób zakaênych zwierzàt lub podejrzewa si´ je

o zaka˝enie tymi chorobami;

1) tuszy (tuszce) — rozumie si´ przez to ubite lub odstrzelone zwierz´, przedstawione do badania po

wykonaniu okreÊlonych zabiegów technologicznych;

2) wykazujà inne objawy chorobowe, zaburzenia

ogólne lub objawy wskazujàce, ˝e sà pod wp∏ywem dzia∏ania Êrodków farmaceutycznych bàdê innych substancji majàcych wp∏yw na ocen´ mi´sa;

2) mi´sie zdatnym do spo˝ycia — rozumie si´ przez to

mi´so po zbadaniu i oznakowaniu dopuszczone do

spo˝ycia;

3) sà zm´czone, zranione lub nadmiernie pobudzone,

w szczególnoÊci dotyczy to byd∏a, Êwiƒ, owiec, kóz,

koni i ich mieszaƒców;

4) nie wykazujà Êladów podania Êrodków farmaceutycznych.

2. Ocena stanu zdrowia zwierzàt, o którym mowa

w ust. 1, obejmuje ponadto sprawdzenie

1) powierzchni cia∏a, a w szczególnoÊci obra˝eƒ,

obrz´ków, opuchlizn;

2) uk∏adu oddechowego;

3) uk∏adu pokarmowego, prze˝uwania, konsystencji

i barwy wydalin;

4) uk∏adu moczowo-p∏ciowego;

5) gruczo∏u mlekowego;

6) stanu od˝ywienia;

Poz. 1296

stawienia diagnozy konieczne jest przeprowadzenie

badania poubojowego, zwierz´ takie poddaje si´ ubojowi oddzielnie po zakoƒczeniu cyklu ubojowego,

a w szczególnych przypadkach przed cyklem ubojowym.

2. Badanie, o którym mowa w ust. 1, w razie potrzeby mo˝e byç uzupe∏nione o badania laboratoryjne,

w tym na obecnoÊç pozosta∏oÊci Êrodków farmaceutycznych.

Rozdzia∏ 3

Badanie poubojowe

§ 8. Badanie poubojowe polega na okreÊleniu przydatnoÊci mi´sa do spo˝ycia, poprzez wykluczenie

7) wyp∏ywów z naturalnych otworów cia∏a;

1) zmian chorobowych stanowiàcych zagro˝enie dla

zdrowia ludzi;

8) sposobu reagowania zwierz´cia na bodêce zewn´trzne;

2) obecnoÊci w mi´sie czynników chorobotwórczych,

wp∏ywajàcych na ocen´ mi´sa;

9) sposobu zachowania si´ zwierzàt w spoczynku i ruchu;

3) zmian, takich jak niedostateczne wykrwawienie,

niedojrza∏oÊç, wodnistoÊç, konsystencja, zapach,

smak;

10) ciep∏oty cia∏a w przypadkach podejrzenia o chorob´.

3. Zm´czone, zranione lub nadmiernie pobudzone

zwierz´ta, o których mowa w ust. 1 pkt 3, przed ubojem

powinny odpoczywaç przez 24 godziny.

§ 4. Zwierz´ta rzeêne poddaje si´ badaniu przedubojowemu w ciàgu 24 godzin po przybyciu do rzeêni,

nie póêniej jednak ni˝ na 24 godziny przed ubojem,

z tym ˝e drób, króliki i nutrie poddaje si´ badaniu ponownie przed ubojem, je˝eli up∏yn´∏y wi´cej ni˝ 24 godziny od poprzedniego badania.

§ 5. Króliki, nutrie oraz drób pochodzàcy z ferm,

w których produkcja roczna przekracza 20 tysi´cy brojlerów, 15 tysi´cy kaczek, 10 tysi´cy indyków, 10 tysi´cy g´si, poddaje si´ badaniu przed ubojem w miejscu

ich pochodzenia.

4) zmian wskazujàcych, ˝e zwierz´ otrzymywa∏o Êrodki farmaceutyczne lub inne substancje pozostajàce

w mi´sie i wp∏ywajàce na jego ocen´.

§ 9. 1. Badanie poubojowe ogranicza si´ do niezb´dnej iloÊci naci´ç tuszy i narzàdów.

2. Narzàdy wewn´trzne, w których w czasie ogl´dzin lub omacywania stwierdzono zmiany anatomopatologiczne, nacina si´ w taki sposób, aby nie dopuszczaç do zanieczyszczenia tusz, wyposa˝enia lub pomieszczeƒ.

§ 10. 1. Badanie poubojowe obejmuje

1) ogl´dziny poddanego ubojowi zwierz´cia oraz jego

narzàdów;

2) omacywanie narzàdów wewn´trznych;

§ 6. 1. Drób dopuszcza si´ do uboju, je˝eli do przesy∏ki drobiu jest za∏àczone Êwiadectwo zdrowia dla

drobiu, którego wzór stanowi za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia.

2. Badanie przedubojowe partii drobiu mo˝na

ograniczyç do zbadania urazów mechanicznych powsta∏ych w czasie transportu do rzeêni, je˝eli od badania drobiu w celu wystawienia Êwiadectwa zdrowia

up∏yn´∏y nie wi´cej ni˝ 24 godziny.

3. Je˝eli w ciàgu 72 godzin od dnia wystawienia

Êwiadectwa zdrowia dla drobiu przeznaczonego do

uboju ubój nie b´dzie przeprowadzony, nale˝y powtórzyç badanie przedubojowe w celu wydania nowego

Êwiadectwa.

§ 7. 1. Je˝eli badanie przedubojowe nie daje pewnoÊci, czy zwierz´ mo˝na skierowaç do uboju, a dla po-

3) nacinanie niektórych narzàdów wewn´trznych

i w´z∏ów ch∏onnych;

4) badanie konsystencji, zabarwienia i zapachu tuszy

oraz smaku w uzasadnionych przypadkach;

5) badanie na obecnoÊç wàgrów u Êwiƒ i prze˝uwaczy

poprzez ogl´dziny mi´Êni mi´dzy˝ebrowych, serca, j´zyka, mi´Êni oko∏ogard∏owych i uwolnionych

z t∏uszczu mi´Êni l´dêwiowych; u byd∏a w wieku

powy˝ej 6 tygodni oraz u danieli i jeleni utrzymywanych w warunkach fermowych ogl´dziny powierzchniowych warstw mi´Êni odnóg przepony

i naci´tych mi´Êni ˝waczy i mi´Êni skrzyd∏owych;

6) badanie w kierunku nosacizny zwierzàt jednokopytnych poprzez ogl´dziny b∏ony Êluzowej tchawicy,

krtani, jam nosowych i przegrody nosowej po pod∏u˝nym przepo∏owieniu g∏owy;

jowego, czas uboju oraz nazw´ zastosowanych

Êrodków farmaceutycznych;

7) badanie na w∏oÊnie mi´sa Êwiƒ, nutrii i koni;

8) w razie koniecznoÊci badania laboratoryjne.

2. Badanie na w∏oÊnie cz´Êci tuszy, elementu mi´snego lub wyrobów z mi´sa przeprowadza si´, je˝eli

istnieje podejrzenie, ˝e mi´so to nie by∏o poddane badaniu na w∏oÊnie.

3. Szczegó∏owy sposób badania poubojowego byd∏a, Êwiƒ, owiec, kóz, zwierzàt jednokopytnych oraz jeleni i danieli utrzymywanych w warunkach fermowych

okreÊla za∏àcznik nr 3 do rozporzàdzenia.

§ 11. Badanie na w∏oÊnie, o którym mowa w § 10

ust. 1 pkt 7 i ust. 2, przeprowadza si´ jednà z metod

okreÊlonych w za∏àczniku nr 4 do rozporzàdzenia.

§ 12. 1. Badanie na w∏oÊnie, o którym mowa w § 10

ust. 1 pkt 7, wykonuje si´ niezw∏ocznie po uboju w rzeêni lub po uboju w gospodarstwie.

2. Wynik badania, o którym mowa w § 10 ust. 2, dotyczy badanej tuszy, cz´Êci tuszy, elementu mi´snego

lub partii wyrobu mi´snego, z której pobrano próby.

§ 13. 1. Je˝eli badanie na w∏oÊnie nie wykaza∏o ich

obecnoÊci, mi´so, w tym tusze — po wewn´trznej stronie ud, g∏owy, ∏opatki, przed oznakowaniem jako zdatne do spo˝ycia, znakuje si´ okràg∏ym znakiem o Êrednicy 2,5 cm, zawierajàcym czytelnie umieszczonà

w Êrodku du˝à liter´ T, o ramionach o d∏ugoÊci 1 cm

i o szerokoÊci 0,2 cm, pod którà znajdujà si´ litery IW

o wysokoÊci 0,4 cm; znakowania dokonuje si´ poprzez

ich ostemplowanie lub wypalenie znaku.

Poz. 1296

6) do czasu przeprowadzenia badania poubojowego,

tusz´ przetrzymuje si´ w oddzielnym pomieszczeniu lub miejscu wyznaczonym dla tusz tymczasowo zaj´tych.

2. Wzór Êwiadectwa zdrowia, o którym mowa

w ust. 1 pkt 5, zawiera za∏àcznik nr 5 do rozporzàdzenia.

§ 15. 1. Badanie poubojowe drobiu oraz zwierzyny

drobnej obejmuje

1) ogl´dziny tuszki i narzàdów wewn´trznych;

2) omacywanie i nacinanie tuszki i narzàdów wewn´trznych w razie koniecznoÊci;

3) okreÊlenie konsystencji, zabarwienia, zapachu,

ewentualnie smaku tuszki;

4) badania laboratoryjne w razie koniecznoÊci.

2. W przypadku patroszenia cz´Êciowego (kuropatwy, przepiórki) bada si´ 5% ptaków z ka˝dej partii po

ca∏kowitym wypatroszeniu, w sposób okreÊlony

w ust. 1.

3. Je˝eli w wyniku badania, o którym mowa

w ust. 2, stwierdzi si´ zmiany chorobowe, przeprowadza si´ badanie ca∏ej partii ptaków, w sposób okreÊlony w ust. 1.

4. W badaniu poubojowym strusi przepis ust. 1 stosuje si´ odpowiednio.

2. Znakowania, o którym mowa w ust. 1, mo˝na

równie˝ dokonaç za pomocà okràg∏ego znaku umieszczonego na etykiecie wykonanej z trwa∏ego materia∏u,

przymocowanej do ka˝dej tuszy lub ka˝dej jej cz´Êci,

w sposób uniemo˝liwiajàcy powtórne jej u˝ycie.

je

§ 14. 1. Mi´so ze zwierzàt poddanych ubojowi z koniecznoÊci mo˝e byç wprowadzane na rynek, je˝eli

2) omacywanie lub w razie koniecznoÊci nacinanie

p∏uc, wàtroby, Êledziony, nerek oraz cz´Êci tuszki,

w których wyst´pujà zmiany;

1) zwierz´ pochodzi z gospodarstwa, w którym nie

wyst´pujà choroby zakaêne zwierzàt;

2) zwierz´ przed ubojem zosta∏o zbadane przez lekarza weterynarii;

3) zwierz´ po uboju zosta∏o wykrwawione, a je˝eli to

mo˝liwe wytrzewione i jak najszybciej przewiezione do rzeêni;

4) w przypadku gdy zwierz´, o którym mowa w pkt 3,

nie mo˝e byç przewiezione do rzeêni w ciàgu godziny, powinno byç przewo˝one w kontenerze lub innym Êrodkiem transportu w temperaturze od 0° do

4°C;

5) zwierz´ciu, o którym mowa w pkt 4, towarzyszy wystawione przez lekarza weterynarii, kierujàcego

zwierz´ do uboju z koniecznoÊci, Êwiadectwo zdrowia dla zwierzàt poddanych ubojowi z koniecznoÊci, potwierdzajàce wykonanie badania przedubo-

§ 16. Badanie poubojowe królików i nutrii obejmu1) ogl´dziny tuszki i narzàdów wewn´trznych;

3) okreÊlenie zmian w konsystencji, zabarwieniu, zapachu tuszki;

4) badania laboratoryjne w razie koniecznoÊci.

§ 17. 1. Po odstrzeleniu zwierzàt ∏ownych wszystkie

cz´Êci cia∏a tych zwierzàt poddaje si´ badaniom w ciàgu 18 godzin od chwili przyj´cia do zak∏adu rozbioru

i przetwórstwa mi´sa w celu ustalenia, czy mi´so jest

zdatne do spo˝ycia.

2. Badanie po odstrzeleniu obejmuje

1) ogl´dziny nieskórowanej zwierzyny grubej i jej narzàdów wewn´trznych;

2) ogl´dziny oskórowanej zwierzyny grubej i jej narzàdów wewn´trznych, przy czym je˝eli wyniki ogl´dzin nie pozwalajà na dokonanie oceny, przeprowadza si´ badania laboratoryjne;

3) ogl´dziny oskórowanej lub pozbawionej piór tuszy

i narzàdów wewn´trznych drobnych zwierzàt ∏ownych;

— w Êrodku — weterynaryjny numer identyfikacyjny,

4) okreÊlenie zmian w konsystencji, zabarwieniu

i ewentualnie zapachu tuszy;

b) pozyskanego w rzeêni nieposiadajàcej uprawnieƒ, o których mowa w lit. a — znak weterynaryjny okràg∏y o Êrednicy 6 cm, zawierajàcy

5) badanie na w∏oÊnie mi´sa dzików lub innych gatunków zwierzàt ∏ownych podatnych na w∏oÊnie

(niedêwiedzie);

6) badanie na w∏oÊnie, o którym mowa w pkt 5, przeprowadza si´ w zak∏adzie rozbioru mi´sa lub innym miejscu badania tuszy i narzàdów wewn´trznych jednà z metod okreÊlonych w za∏àczniku nr 4

do rozporzàdzenia.

3. Lekarz weterynarii mo˝e wykonaç tak˝e inne badania konieczne do dokonania oceny mi´sa.

§ 18. Szczegó∏owy sposób oceny mi´sa okreÊla za∏àcznik nr 6 do rozporzàdzenia.

— w dolnej cz´Êci — litery IW,

— w górnej cz´Êci — litery PL,

— w Êrodku — weterynaryjny numer identyfikacyjny,

— w dolnej cz´Êci — litery IW,

c) znak weterynaryjny, o którym mowa w lit. b, stosuje si´ do mi´sa pochodzàcego ze zwierzàt

poddanych ubojowi z koniecznoÊci,

d) pozyskanego ze zwierz´cia poddanego ubojowi

w gospodarstwie na w∏asne potrzeby — znak

weterynaryjny okràg∏y o Êrednicy 6 cm, zawierajàcy

— w górnej cz´Êci — napis „UBÓJ DOMOWY”,

Rozdzia∏ 4

— w Êrodku — numer statystyczny lekarza weterynarii przeprowadzajàcego badanie,

Znakowanie mi´sa

— w dolnej cz´Êci — litery IW;

ponadto znak weterynaryjny w kszta∏cie prostokàta o wymiarach 3 cm x 5 cm z napisem

„MI¢SO DO W¸ASNEGO U˚YTKU”;

§ 19. 1. Znakowanie mi´sa polega na umieszczeniu

znaku weterynaryjnego bezpoÊrednio na mi´sie lub na

opakowaniu jednostkowym, zbiorczym i transportowym.

2. Znak weterynaryjny jest umieszczany

2) dla mi´sa warunkowo zdatnego do spo˝ycia —

znak weterynaryjny o kszta∏cie prostokàta o wymiarach 4 cm x 6 cm, zawierajàcy

1) przy u˝yciu stempla;

— w górnej cz´Êci — litery PL,

2) poprzez wypalenie;

— w Êrodku — weterynaryjny numer identyfikacyjny,

3) w formie etykiet lub wykonanych z trwa∏ego materia∏u zawieszek.

— w dolnej cz´Êci — litery IW;

3. Znak, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, powinien

byç umieszczony w taki sposób, aby by∏ czytelny i trwa∏y.

4. Tusz u˝ywany do znakowania mi´sa powinien

spe∏niaç wymagania okreÊlone w przepisach o warunkach zdrowotnych ˝ywnoÊci i ˝ywienia.

5. Narz´dzia i przyrzàdy do znakowania mi´sa wydane przez powiatowego lekarza weterynarii przechowuje urz´dowy lekarz weterynarii uprawniony do badania mi´sa.

3) dla mi´sa niezdatnego do spo˝ycia — znak weterynaryjny o kszta∏cie trójkàta równobocznego skierowanego wierzcho∏kiem do góry o d∏ugoÊci boku

5 cm, zawierajàcy

— w górnej cz´Êci — litery PL,

— w dolnej cz´Êci — litery IW.

2. Do znakowania mi´sa zwierzàt ∏ownych stosuje

si´ nast´pujàcy znak weterynaryjny

1) dla mi´sa zdatnego do spo˝ycia — znak weterynaryjny o kszta∏cie pi´ciokàta o wymiarach: podstawa

o d∏ugoÊci 6,5 cm, bok o wysokoÊci 2,5 cm, wysokoÊç pi´ciokàta od podstawy 4,5 cm, zawierajàcy

§ 20. 1. Do znakowania mi´sa zwierzàt rzeênych,

z wyjàtkiem drobiu, królików, nutrii i zwierzàt ∏ownych,

stosuje si´ nast´pujàce znaki weterynaryjne

— w górnej cz´Êci — litery PL,

1) dla mi´sa zdatnego do spo˝ycia

— w dolnej cz´Êci — litery IW;

a) pozyskanego w rzeêni posiadajàcej uprawnienia

do produkcji na rynek paƒstw Unii Europejskiej

— znak weterynaryjny owalny o wymiarach

4,5 cm x 6,5 cm, zawierajàcy

— w górnej cz´Êci — litery PL,

— w Êrodku — weterynaryjny numer identyfikacyjny,

2) dla mi´sa niezdatnego do spo˝ycia — znak, o którym mowa w ust. 1 pkt 3.

3. Do znakowania mi´sa drobiu, królików i nutrii

stosuje si´ nast´pujàce znaki weterynaryjne

1) dla mi´sa zdatnego do spo˝ycia

a) pozyskanego w rzeêni posiadajàcej uprawnienia

do produkcji na rynek paƒstw Unii Europejskiej

— znak weterynaryjny owalny o wymiarach

4,5 cm x 6,5 cm, zawierajàcy

— w górnej cz´Êci — litery PL,

— w Êrodku — weterynaryjny numer identyfikacyjny,

— w dolnej cz´Êci — litery IW,

b) pozyskanego w rzeêni nieposiadajàcej uprawnieƒ, o których mowa w lit. a — znak weterynaryjny okràg∏y o Êrednicy 3 cm, zawierajàcy

— w górnej cz´Êci — litery PL,

— w Êrodku — weterynaryjny numer identyfikacyjny,

Poz. 1296

tusz mo˝e byç równie˝ dokonane poprzez umieszczenie znaku weterynaryjnego na etykiecie jednorazowego u˝ycia lub zawieszce do∏àczonej do tuszy.

8. Znak weterynaryjny nanosi si´ na tusz´ przy u˝yciu stempla lub poprzez wypalenie, przy czym

1) tusze o ci´˝arze powy˝ej 65 kg oznacza si´ na ka˝dej pó∏tuszy, co najmniej na zewn´trznych powierzchniach mi´Êni uda, mi´Êni l´dêwiowych,

w okolicy mostka i grzbietu;

2) tusze jagniàt, koêlàt i prosiàt oznacza si´ na ka˝dej

stronie tuszy na ∏opatce lub zewn´trznej powierzchni ud;

3) tusze niewymienione w pkt 1 i 2 oznacza si´ co najmniej w czterech miejscach — na ∏opatce lub zewn´trznej powierzchni ud.

— w dolnej cz´Êci — litery IW;

2) dla mi´sa warunkowo zdatnego do spo˝ycia —

znak weterynaryjny o kszta∏cie prostokàta o wymiarach 4 cm x 6 cm, zawierajàcy

— w górnej cz´Êci — litery PL,

— w Êrodku — weterynaryjny numer identyfikacyjny,

— w dolnej cz´Êci — litery IW;

3) dla mi´sa niezdatnego do spo˝ycia — znak weterynaryjny o kszta∏cie trójkàta równobocznego skierowanego wierzcho∏kiem do góry o boku o d∏ugoÊci

2,5 cm, zawierajàcy

— w górnej cz´Êci — litery PL,

— w dolnej cz´Êci — litery IW.

9. Na narzàdach wewn´trznych nieopakowanych

jednostkowo znak weterynaryjny nanosi si´ poprzez

wypalenie.

§ 21. Na opakowanym mi´sie znak weterynaryjny

umieszcza si´ w taki sposób, aby zosta∏ zniszczony

podczas otwierania opakowania.

§ 22. Mi´so zbadane i ocenione jako niezdatne do

spo˝ycia podlega zniszczeniu lub przeznaczeniu na

Êrodki ˝ywienia zwierzàt albo dla celów naukowo-badawczych.

§ 23. Mi´so warunkowo zdatne do spo˝ycia mo˝e

byç wykorzystane wy∏àcznie w zak∏adach przetwórstwa mi´sa.

4. W znakach weterynaryjnych, o których mowa

w ust. 1—3, wysokoÊç liter wynosi 0,8 cm, a cyfr —

1 cm.

§ 24. 1. Lekarze weterynarii wyznaczeni przez powiatowego lekarza weterynarii do badania zwierzàt

rzeênych i mi´sa prowadzà

5. WysokoÊç liter i cyfr w znakach weterynaryjnych,

o których mowa w ust. 3 pkt 1, umieszczanych na opakowaniach jednostkowych zawierajàcych mi´so drobiu, królików i nutrii mo˝e byç zmniejszona, z tym ˝e

nie powinna byç mniejsza ni˝ 0,2 cm.

1) dziennik badania przedubojowego zwierzàt rzeênych;

6. Znakowanie mi´sa drobiu, królików i nutrii polega na

2. Dzienniki, o których mowa w ust. 1, wydawane

sà lekarzom weterynarii przez powiatowego lekarza

weterynarii.

1) umocowaniu zawieszki ze znakiem weterynaryjnym, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, w cz´Êci grzbietowej ka˝dej nieopakowanej tuszki;

2) umieszczeniu znaku weterynaryjnego, o którym

mowa w ust. 3 pkt 1, na opakowaniu zbiorczym lub

transportowym w przypadku nieopakowanych

jednostkowo tuszek lub ich elementów;

3) umieszczeniu na opakowaniu jednostkowym znaku

weterynaryjnego, o którym mowa w ust. 3 pkt 1.

7. Wymiary znaków weterynaryjnych, w tym liter

i cyfr, mogà byç zmniejszone w przypadku znakowania

tusz jagniàt, cielàt, koêlàt i prosiàt; znakowanie tych

2) dziennik badania poubojowego mi´sa zwierzàt

rzeênych i ∏ownych.

3. Dziennik, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, zawiera

w szczególnoÊci dane dotyczàce

1) identyfikacji zwierzàt dopuszczonych w danym

dniu do uboju;

2) pochodzenia zwierzàt;

3) zdrowotnoÊci zwierzàt.

4. Dziennik, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, zawiera

w szczególnoÊci dane dotyczàce

1) identyfikacji zwierzàt dopuszczonych w danym

dniu do uboju;

2) pochodzenia zwierzàt;

3) oceny mi´sa;

4) przyczyny uznania mi´sa za niezdatne do spo˝ycia

lub warunkowo zdatne do spo˝ycia i sposobu wykorzystania takiego mi´sa.

5. Wzór dziennika badania przedubojowego zwierzàt rzeênych i dziennika badania poubojowego mi´sa

zwierzàt rzeênych i ∏ownych zawiera za∏àcznik nr 7 do

rozporzàdzenia.

Rozdzia∏ 5

Poz. 1296

w sprawie sposobu badania zwierzàt rzeênych, badania, oceny i znakowania mi´sa, wykorzystania mi´sa

o ograniczonej przydatnoÊci do spo˝ycia, mi´sa niezdatnego do spo˝ycia oraz prowadzenia dokumentacji

z tym zwiàzanej (Dz. U. Nr 154, poz. 1011 oraz z 2001 r.

Nr 22, poz. 256 i Nr 128, poz. 1434).

§ 26. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

Przepisy koƒcowe

§ 25. Traci moc rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa

i Gospodarki ˚ywnoÊciowej z dnia 11 grudnia 1998 r.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: J. Kalinowski

————————————

1) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — rolnictwo na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 marca 2002 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi (Dz. U. Nr 32, poz. 305).

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju

Wsi z dnia 11 wrzeÊnia 2002 r. (poz. 1296)

Za∏àcznik nr 1

WZÓR

Za∏àcznik nr 2

WZÓR

Za∏àcznik nr 3

SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB BADANIA POUBOJOWEGO BYD¸A, ÂWI¡, OWIEC, KÓZ, ZWIERZÑT

JEDNOKOPYTNYCH ORAZ JELENI I DANIELI UTRZYMYWANYCH W WARUNKACH FERMOWYCH

1. Badanie byd∏a oraz jeleni i danieli utrzymywanych w warunkach fermowych powy˝ej

szeÊciu tygodni ˝ycia obejmuje

1) ogl´dziny tuszy ze szczególnym uwzgl´dnieniem

wykrwawienia, ˝ó∏taczki, wodnicy, inwazji paso˝ytniczych, zmian wyst´pujàcych przy syndromie

mi´sa bladego, mi´kkiego, wodnistego (PSE)

i mi´sa czerwonego, twardego, suchego (DFD);

w uzasadnionych przypadkach naci´cie dost´pnych w´z∏ów ch∏onnych;

2) ogl´dziny g∏owy oraz jamy gard∏owej, naci´cie w´z∏ów ch∏onnych zagard∏owych, mi´Êni ˝waczy,

mi´Êni skrzyd∏owych, wykonanie dwóch naci´ç

mi´Êni zewn´trznych ˝uchwy równolegle do skrzyd∏a ˝uchwy oraz jednego naci´cia mi´Êni wewn´trznych ˝uchwy wzd∏u˝ ich p∏aszczyzny, ogl´dziny i omacywanie j´zyka po wczeÊniejszym jego

uwolnieniu, pozwalajàcym na szczegó∏owe ogl´dziny jamy ustnej i gard∏a, usuni´cie migda∏ków;

3) badanie tchawicy; ogl´dziny i omacywanie p∏uc

i prze∏yku, naci´cie w´z∏ów ch∏onnych tchawiczno-oskrzelowych i Êródpiersiowych, przeci´cie tchawicy i g∏ównych pni oskrzelowych wzd∏u˝ ich przebiegu, naci´cie ka˝dego p∏uca od strony grzbietowej poprzecznie do osi d∏ugiej w po∏owie d∏ugoÊci

p∏uca, a w razie potrzeby w jednej trzeciej dolnej

p∏uca;

4) ogl´dziny worka osierdziowego i serca, przeci´cie

jednym pod∏u˝nym ci´ciem obydwu komór serca

i przegrody mi´dzykomorowej;

5) ogl´dziny przepony;

6) ogl´dziny i omacywanie wàtroby oraz w´z∏ów

ch∏onnych wàtrobowych, naci´cie dwukrotne powierzchni trzewnej p∏ata lewego wàtroby prostopadle do przewodów ˝ó∏ciowych oraz naci´cie prowadzone przez p∏at prawy obok p∏ata ogoniastego

wzd∏u˝ przewodów ˝ó∏ciowych; w uzasadnionych

przypadkach naci´cie w´z∏ów ch∏onnych wàtrobowych;

7) ogl´dziny przewodu pokarmowego, trzustki, krezki

i w´z∏ów ch∏onnych znajdujàcych si´ w krezce oraz

je˝eli to konieczne ich omacywanie i naci´cie;

8) ogl´dziny oraz, je˝eli to konieczne, omacywanie

i przeci´cie Êledziony;

9) ogl´dziny nerek po wy∏uszczeniu z torebki t∏uszczowej i otoczki, a w razie potrzeby naci´cie nerek i w´z∏ów ch∏onnych nerkowych;

nych; u krów obie po∏owy wymienia przecina si´

d∏ugim ci´ciem poprowadzonym w taki sposób,

aby zatoki mleczne oraz w´z∏y ch∏onne wymienia

zosta∏y naci´te, przy czym nie jest to konieczne, jeÊli wymi´ nie jest przeznaczone do spo˝ycia przez

ludzi;

13) badanie laboratoryjne byd∏a powy˝ej 30 miesiàca

˝ycia w kierunku gàbczastej encefalopatii byd∏a

(BSE);

14) ogl´dziny kana∏u kr´gowego byd∏a w wieku powy˝ej 12 miesiàca ˝ycia w celu stwierdzenia, czy usuni´to z niego rdzeƒ kr´gowy, opon´ twardà oraz

tkank´ t∏uszczowà.

2. Badanie byd∏a oraz jeleni i danieli utrzymywanych w warunkach fermowych poni˝ej

szeÊciu tygodni ˝ycia obejmuje

1) ogl´dziny tuszy ze szczególnym uwzgl´dnieniem

wykrwawienia, ˝ó∏taczki, wodnicy, inwazji paso˝ytniczych i innych;

2) ogl´dziny g∏owy i jamy gard∏owej, naci´cie w´z∏ów

ch∏onnych pozagard∏owych, omacywanie j´zyka,

usuni´cie migda∏ków;

3) ogl´dziny p∏uc, tchawicy i prze∏yku, omacywanie

p∏uc, zbadanie i naci´cie w´z∏ów ch∏onnych tchawiczno-oskrzelowych i Êródpiersiowych;

4) ogl´dziny worka osierdziowego i serca, przeci´cie

serca pod∏u˝nym ci´ciem dla otwarcia komór oraz

przeci´cie pod∏u˝nie przegrody mi´dzykomorowej;

5) ogl´dziny przepony;

6) ogl´dziny i omacywanie wàtroby oraz w´z∏ów

ch∏onnych wàtrobowych i trzustkowych oraz je˝eli

to konieczne, naci´cie wàtroby oraz przynale˝nych

w´z∏ów ch∏onnych;

7) ogl´dziny przewodu pokarmowego, krezki, w´z∏ów

ch∏onnych ˝o∏àdkowych i krezkowych oraz je˝eli to

konieczne, ich naci´cie;

8) ogl´dziny oraz, je˝eli to konieczne, omacywanie

Êledziony;

9) ogl´dziny nerek oraz, je˝eli to konieczne, naci´cie

nerek i w´z∏ów ch∏onnych nerkowych;

10) ogl´dziny op∏ucnej i otrzewnej;

11) ogl´dziny narzàdów p∏ciowych;

11) ogl´dziny i omacywanie okolic p´powiny oraz stawów, a w przypadku wàtpliwoÊci naci´cie okolic

p´powiny i otwarcie stawów;

12) ogl´dziny oraz, je˝eli to konieczne, omacywanie

i naci´cie wymienia i przynale˝nych w´z∏ów ch∏on-

12) w przypadku wàtpliwoÊci mo˝na dokonaç dalszych

naci´ç i badaƒ odpowiednich cz´Êci cia∏a zwierz´-

10) ogl´dziny op∏ucnej i otrzewnej;

cia, jeÊli sà one niezb´dne do podj´cia ostatecznej

oceny;

13) je˝eli wykonanie naci´ç w´z∏ów ch∏onnych (plasterkowanie) jest obowiàzkowe, to liczba naci´ç

nie powinna byç mniejsza ni˝ 3.

3. Badanie Êwiƒ obejmuje

1) ogl´dziny tuszy;

Poz. 1296

i w´z∏ów ch∏onnych pozagard∏owych oraz przyuszniczych; badanie to nie jest konieczne, je˝eli g∏owa

wraz z j´zykiem i mózgiem nie b´dzie przeznaczona do spo˝ycia przez ludzi;

3) ogl´dziny p∏uc, tchawicy i prze∏yku, omacywanie

p∏uc oraz w´z∏ów ch∏onnych tchawiczno-oskrzelowych i Êródpiersiowych oraz, je˝eli to konieczne,

naci´cie tych narzàdów oraz przynale˝nych do nich

w´z∏ów ch∏onnych;

2) ogl´dziny g∏owy i jamy gard∏owej, badanie i naci´cie w´z∏ów ch∏onnych ˝uchwowych; ogl´dziny jamy ustnej, gard∏a oraz j´zyka, usuni´cie migda∏ków;

4) ogl´dziny worka osierdziowego i serca oraz, je˝eli

to konieczne, jego przeci´cie i zbadanie;

3) ogl´dziny p∏uc, tchawicy i prze∏yku, omacywanie

p∏uc oraz nacinanie w´z∏ów ch∏onnych tchawiczno-oskrzelowych i Êródpiersiowych, przeci´cie tchawicy i g∏ównych pni oskrzelowych wzd∏u˝ ich przebiegu, naci´cie p∏uc poprzecznie do ich osi w 1/3

dolnej; naci´cia te nie sà konieczne, je˝eli p∏uca nie

sà przeznaczone do spo˝ycia przez ludzi;

6) ogl´dziny wàtroby oraz w´z∏ów ch∏onnych wàtrobowych i trzustkowo-dwunastniczych, ogl´dziny

i omacywanie wàtroby oraz jej w´z∏ów ch∏onnych

trzustkowo-dwunastniczych, naci´cie ˝o∏àdkowej

cz´Êci wàtroby w celu zbadania przewodów wàtrobowych;

4) ogl´dziny worka osierdziowego i serca, przeci´cie

serca pod∏u˝nym ci´ciem w celu otworzenia komór

oraz przeci´cie pod∏u˝nie przegrody mi´dzykomorowej;

5) ogl´dziny przepony;

6) ogl´dziny wàtroby oraz w´z∏ów ch∏onnych wàtrobowych i trzustkowo-dwunastniczych, omacywanie wàtroby oraz jej w´z∏ów ch∏onnych;

7) ogl´dziny przewodu pokarmowego, krezki, w´z∏ów

ch∏onnych ˝o∏àdkowych i krezkowych, omacywanie w´z∏ów ch∏onnych ˝o∏àdkowych i krezkowych

oraz, je˝eli to konieczne, ich naci´cie;

8) ogl´dziny oraz, je˝eli to konieczne, omacywanie

Êledziony;

9) ogl´dziny nerek oraz, je˝eli to konieczne, naci´cie

nerek i w´z∏ów ch∏onnych nerkowych;

10) ogl´dziny op∏ucnej i otrzewnej;

11) ogl´dziny narzàdów p∏ciowych;

12) ogl´dziny i omacywanie wymienia i przynale˝nych

w´z∏ów ch∏onnych, naci´cie w´z∏ów ch∏onnych

wymieniowych u macior;

13) w przypadku wàtpliwoÊci mo˝na dokonaç dalszych

naci´ç i badaƒ odpowiednich cz´Êci cia∏a zwierz´cia, je˝eli sà one niezb´dne do podj´cia ostatecznej

oceny;

14) je˝eli wykonanie naci´ç w´z∏ów ch∏onnych (plasterkowanie) jest obowiàzkowe, to liczba naci´ç

(plasterkowanie) nie powinna byç mniejsza ni˝ 3.

4. Badanie owiec i kóz obejmuje

1) ogl´dziny tuszy;

2) ogl´dziny g∏owy po zdj´ciu skóry oraz w przypadku wàtpliwoÊci badanie jamy ustnej, gard∏a, j´zyka

5) ogl´dziny przepony;

7) ogl´dziny przewodu pokarmowego, krezki, w´z∏ów

ch∏onnych ˝o∏àdkowych i krezkowych;

8) ogl´dziny oraz, je˝eli to konieczne, omacywanie

Êledziony;

9) ogl´dziny nerek oraz, je˝eli to konieczne, naci´cie

nerek i w´z∏ów ch∏onnych nerkowych;

10) ogl´dziny op∏ucnej i otrzewnej;

11) ogl´dziny narzàdów p∏ciowych;

12) ogl´dziny wymienia wraz z w´z∏ami ch∏onnymi;

13) ogl´dziny i omacywanie okolic p´powiny oraz stawów u m∏odych zwierzàt oraz, je˝eli to konieczne,

naci´cie okolicy p´powiny i otwarcie stawów;

14) ogl´dziny kana∏u kr´gowego owiec i kóz w wieku

powy˝ej 12 miesiàca ˝ycia w celu stwierdzenia, czy

usuni´to z niego rdzeƒ kr´gowy, opon´ twardà

oraz tkank´ t∏uszczowà, je˝eli w trakcie obróbki poubojowej dokonano przepo∏owienia tuszy;

15) w przypadku wàtpliwoÊci mo˝na dokonaç dalszych

naci´ç i badaƒ odpowiednich cz´Êci cia∏a zwierz´cia, je˝eli sà one niezb´dne do podj´cia ostatecznej

oceny;

16) je˝eli wykonanie naci´cia w´z∏ów ch∏onnych (plasterkowanie) jest obowiàzkowe, to liczba naci´ç

nie powinna byç mniejsza ni˝ 3.

5. Badanie koni, os∏ów i ich mieszaƒców

obejmuje

1) ogl´dziny tuszy;

2) ogl´dziny g∏owy po uwolnieniu j´zyka i ods∏oni´ciu

jamy gard∏owej oraz, je˝eli to konieczne, naci´cie

w´z∏ów ch∏onnych zagard∏owych bocznych i przyÊrodkowych, ˝uchwowych oraz ogl´dziny b∏ony

Êluzowej przegrody nosowej, usuni´cie migda∏ków;

3) ogl´dziny p∏uc, tchawicy i prze∏yku, omacywanie

p∏uc, naci´cie i zbadanie w´z∏ów tchawiczno-oskrzelowych i Êródpiersiowych, przeci´cie tchawicy i g∏ównych pni oskrzelowych wzd∏u˝ ich przebiegu, przeci´cie p∏uc poprzecznie do ich osi w dolnej 1/3 d∏ugoÊci, przy czym naci´cia te nie sà konieczne, je˝eli p∏uca nie sà przeznaczone do spo˝ycia przez ludzi;

4) ogl´dziny worka osierdziowego i serca, przeci´cie

pod∏u˝nie mi´Ênia sercowego oraz przegrody mi´dzykomorowej;

5) ogl´dziny przepony;

6) ogl´dziny i omacywanie wàtroby oraz w´z∏ów

ch∏onnych wàtrobowych i trzustkowo-dwunastniczych oraz, je˝eli to konieczne, naci´cie wàtroby

i przynale˝nych w´z∏ów ch∏onnych;

7) ogl´dziny przewodu pokarmowego, krezki, w´z∏ów

ch∏onnych ˝o∏àdkowych i krezkowych oraz, je˝eli to

konieczne, naci´cie tych w´z∏ów;

8) ogl´dziny oraz je˝eli to konieczne omacywanie Êledziony;

9) ogl´dziny nerek oraz, je˝eli to konieczne, ich naci´cie wraz z w´z∏ami ch∏onnymi;

Poz. 1296

10) ogl´dziny op∏ucnej i otrzewnej;

11) ogl´dziny narzàdów p∏ciowych ogierów i klaczy;

12) ogl´dziny i omacywanie wymienia i przynale˝nych

w´z∏ów ch∏onnych oraz, je˝eli to konieczne, naci´cie w´z∏ów ch∏onnych pachwinowych powierzchownych;

13) ogl´dziny i omacywanie okolic p´powiny oraz stawów m∏odych zwierzàt oraz, je˝eli to konieczne,

naci´cie okolicy p´powiny, otwarcie stawów;

14) zbadanie wszystkich siwych i bia∏ych koni w kierunku wyst´powania czerniako-mi´saków w mi´Êniach i w´z∏ach ch∏onnych, poprzez wykonanie

g∏´bokich ci´ç pod ∏opatkami poni˝ej chrzàstki ∏opatkowej, zbadanie wy∏uszczonych z torebki nerek

poprzez wykonanie naci´cia przez ca∏y mià˝sz organu;

15) w przypadku wàtpliwoÊci, mo˝na dokonaç dalszych

naci´ç i badaƒ odpowiednich cz´Êci cia∏a zwierz´cia, je˝eli sà one niezb´dne do podj´cia ostatecznej

oceny;

16) je˝eli wykonanie naci´ç w´z∏ów ch∏onnych (plasterkowanie) jest obowiàzkowe, to liczba naci´ç

nie powinna byç mniejsza ni˝ 3.

Za∏àcznik nr 4

METODY BADANIA NA W¸OÂNIE

I. Badanie kompresorowe

1. Sprz´t i odczynniki

1) trychinoskop o powi´kszeniu 50 x i 80—100 x;

2) kompresor sk∏adajàcy si´ z dwóch p∏ytek szklanych,

z których jedna jest podzielona na równe obszary;

3) ma∏e zakrzywione no˝yczki;

4) pinceta, nó˝ do wycinania próbek;

5) ma∏e ponumerowane pojemniki do oddzielnego

przechowywania próbek;

6) zakraplacz;

7) kwas octowy i roztwór wodorotlenku potasu do rozjaÊniania zwapnieƒ lub zmi´kczania suszonego

mi´sa.

2. Pobieranie próbek

1) w przypadku ca∏ych tusz pobiera si´ przynajmniej

jednà próbk´ o wielkoÊci orzecha laskowego z obu

odnóg przepony na odcinku przejÊcia cz´Êci mi´Êniowej w Êci´gnistà;

2) je˝eli jest tylko jedna odnoga przepony, pobiera si´

jednà próbk´ o wielkoÊci orzecha laskowego;

3) w przypadku braku obu odnóg przepony, pobiera

si´ dwie próbki o przybli˝onej wielkoÊci orzecha la-

skowego z cz´Êci ˝ebrowej lub mostkowej przepony lub te˝ z mi´Êni oko∏oj´zykowych, ˝uchwowych

lub brzusznych;

4) w przypadku cz´Êci tuszy pobiera si´ z ka˝dej cz´Êci z ró˝nych miejsc, w miar´ mo˝liwoÊci po∏o˝onych w okolicy koÊci i Êci´gien, trzy próbki mi´Êni

szkieletowych, o wielkoÊci orzecha laskowego.

3. Metoda

1) je˝eli sà obie odnogi przepony, z ka˝dej odnogi wycina si´ po 7 skrawków o wielkoÊci ziarna owsa —

∏àcznie 14 skrawków, a je˝eli jest jedna odnoga

przepony, wycina si´ z niej 14 skrawków z ró˝nych

miejsc;

2) w przypadku ca∏ych tusz próbki pobiera si´ z cz´Êci

˝ebrowej lub mostkowej przepony, mi´Êni oko∏oj´zykowych, ˝uchwowych lub mi´Êni brzusznych;

wycina si´ 14 skrawków o wielkoÊci ziarna owsa

z ka˝dej próbki, ∏àcznie 28;

3) skrawki Êciska si´ mi´dzy p∏ytkami szklanymi w taki sposób, aby mo˝na by∏o przez przygotowany

diapozytyw odczytaç normalny druk;

4) je˝eli mi´so próbek do badania jest suche i stare,

preparaty zmi´kcza si´ w mieszance o sk∏adzie jedna cz´Êç roztworu wodorotlenku potasu i dwie cz´Êci wody przez 10 do 20 minut przed rozpocz´ciem

badania;

5) z ka˝dej próbki pobranej z cz´Êci tuszy (elementu

mi´snego) wycina si´ po 8 skrawków o wielkoÊci

ziarna owsa, ∏àcznie 24 skrawki;

6) je˝eli uzyskane wyniki badania nie sà jednoznaczne, badanie kontynuuje si´ na wi´kszej liczbie próbek za pomocà wi´kszych powi´kszeƒ lub pod mikroskopem lub metodà wytrawiania;

7) badanie przeprowadza si´ przy powi´kszeniu

30—40x, w czasie nie krótszym ni˝ 5 minut, przy

czym w przypadku próbek zast´pczych, pobranych

z cz´Êci ˝ebrowej lub mostkowej przepony, mi´Êni

oko∏oj´zykowych, ˝uchwowych lub mi´Êni brzusznych przeprowadza si´ je przez przynajmniej

10 minut; minimalny czas ustalony na badania nie

zawiera czasu koniecznego do pobierania próbek

i przygotowywania preparatów;

8) badajàcy nie powinien sprawdziç wi´cej ni˝

840 skrawków dziennie; w wyjàtkowych przypadkach dopuszcza si´ zbadanie do 1050 skrawków

dziennie.

II. Metoda wytrawiania

1. Sprz´t i materia∏

1) nó˝ do pobierania próbek;

2) ma∏e ponumerowane pojemniki z zamkni´ciem, do

przechowywania próbek, w razie koniecznoÊci do

powtórzenia badania;

3) cieplarka;

4) 2—3-litrowy rozdzielacz szklany ze statywem, gumowy przewód ∏àczàcy, klamry do mocowania

przewodu ∏àczàcego;

5) sito plastikowe (o Êrednicy ok. 18 cm i o Êrednicy

otworów ok. 1 mm);

6) gaza;

Poz. 1296

wych, mi´Êni ˝uchwowych lub z mi´Êni brzusznych;

3) w przypadku cz´Êci tuszy pobiera si´ próbk´ o wadze co najmniej 20 g z mi´Êni szkieletowych, je˝eli

to mo˝liwe bez t∏uszczu, z miejsc po∏o˝onych blisko

koÊci lub Êci´gien.

3. Metoda

1) dla badania ∏àcznej próbki mi´sa z 10 Êwiƒ przygotowuje si´ po 10 g z ka˝dej pojedynczej próbki

20-gramowej, a pozosta∏e 10 g zatrzymuje si´ na

wypadek, gdyby dodatkowe badanie pojedynczej

próbki okaza∏o si´ konieczne;

2) 10 próbek, ka˝da o wadze 10 g, ∏àczy si´ w jednà

próbk´, którà si´ rozdrabnia w rozdrabniaczu mi´sa (z otworami Êrednicy 2 mm) i rozmieszcza si´

luêno na sicie wyÊcielonym warstwà gazy, które

nast´pnie umieszcza si´ na lejku na∏o˝onym na

rozdzielacz po∏àczony przewodem gumowym

z ma∏à sto˝kowà kolbà, rozdzielacz nape∏nia si´ do

kraw´dzi p∏ynem wytrawiajàcym do momentu,

w którym materia∏ badany nie zostanie przykryty;

proporcje materia∏u poddanego badaniu do p∏ynu

wytrawiajàcego wynoszà w przybli˝eniu 1:20 do

1:30;

3) po 18—20 godzinach inkubacji w temperaturze

37—39°C od∏àcza si´ sto˝kowà kolb´, po czym, po

ostro˝nym odciàgni´ciu cieczy sklarowanej nad

osadem, osad znajdujàcy si´ w koƒcówce kolby

ostro˝nie przenosi si´ na p∏ytk´, a nast´pnie bada

na obecnoÊç w∏oÊni za pomocà stereomikroskopu

o powi´kszeniu 20—40-krotnym;

4) w przypadku pozytywnego lub niepewnego wyniku

próbki ∏àcznej bada si´ pozosta∏e pojedyncze próbki, ka˝dà z osobna po dodaniu do nich dalszych 20

g próbek z mi´sa ka˝dej Êwini, lub w wypadku cz´Êci tusz, po dodaniu 20 g próbki z mi´sa ka˝dej cz´Êci, zgodnie z ust. 2.

7) ma∏a sto˝kowa kolba ze szczelnym zamkni´ciem;

8) zlewka szklana;

9) rozdrabniacz mi´sa;

10) stereomikroskop (powi´kszenie 15—40 x) z odpowiednim êród∏em Êwiat∏a;

11) p∏yn wytrawiajàcy sporzàdzony w nast´pujàcy sposób: 10 g pepsyny (1 200 u/g; 80 u/g FIP), 5 ml HCI

(przynajmniej 37%), dope∏niony do obj´toÊci

1 l wodà.

2. Pobieranie próbek

1) w przypadku ca∏ych tusz, pobiera si´ próbk´ o wadze co najmniej 20 g z odnogi przepony w miejscu

jej przejÊcia w cz´Êç Êci´gnistà;

2) w przypadku braku odnóg przepony, pobiera si´

próbki o wadze co najmniej 20 g z cz´Êci ˝ebrowej

lub mostkowej przepony, z mi´Êni oko∏oj´zyko-

III. Metoda wytrawiania prób zbiorczych

1. Sprz´t i odczynniki

1) nó˝ i pinceta do pobierania próbek;

2) rozdrabniacz mi´sa z otworami o Êrednicy od 2 do

3 mm;

3) kolba Erlenmeyera o pojemnoÊci 3 ml z korkiem gumowym lub bawe∏nianowe∏nianym;

4) rozdzielacz sto˝kowy oddzielajàcy o pojemnoÊci

2000 ml;

5) statyw o d∏ugoÊci ok. 28 cm z 80 cm korpusem;

6) pierÊcieƒ o Êrednicy 10 lub 11 cm przymocowany

do statywu;

7) uchwyt z p∏askimi zaciskami (23 x 40 mm), przymocowany do statywu z podwójnà z∏àczkà;

8) sito (o oczkach 177 mikronów) o zewn´trznej Êrednicy 11 cm z siatkà mosi´˝nà lub ze stali nierdzewnej;

9) plastikowy lejek z wewn´trznà Êrednicà nie mniejszà ni˝ 12 cm;

10) stereomikroskop (powi´kszenie 15—40x) z odpowiednim êród∏em Êwiat∏a lub trychinoskop ze sto∏em poziomym;

11) w przypadku stosowania trychinoskopu: rynienka

do liczenia larw o pojemnoÊci ok. 60—65 cm3, wykonana z akrylowych p∏ytek o gruboÊci 3 mm w ten

sposób, ˝e podzielone na pola dno rynienki

ma wymiary 180 x 40 mm; boki majà wymiary

230 x 20 mm, a szczyty — 40 x 20 mm; dno i szczyty rynienki umieszcza si´ pomi´dzy jej bokami, co

tworzy dwa uchwyty na koƒcach; dno rynienki powinno byç podwy˝szone 7—9 mm od podstawy ramy utworzonej przez boki i szczyty;

Poz. 1296

st´˝onego kwasu solnego, a nast´pnie wstrzàsa

si´ tà mieszankà w celu rozpuszczenia pepsyny;

zasadowoÊç

roztworu

powinna

wynosiç

1,5—2,0 pH,

c) dla u∏atwienia wytrawiania kolb´ Erlenmeyera

umieszcza si´ w cieplarce o temperaturze

40—41°C na oko∏o 4 godziny; w tym czasie kolb´ regularnie wstrzàsa si´ co najmniej 2 razy na

godzin´,

d) roztwór po wytrawieniu przefiltrowuje si´ przez

sito do rozdzielacza o pojemnoÊci 2 l i pozostawia na stojaku przynajmniej przez 1 godzin´,

e) uzyskany p∏yn o obj´toÊci oko∏o 45 ml przelewa

si´ do kalibrowanego cylindra, a nast´pnie rozdziela si´ na trzy p∏ytki Petriego, po 15 ml na ka˝dà p∏ytk´, której dno jest podzielone na kwadraciki 10 x 10 mm,

f) ka˝dà p∏ytk´ Petriego bada si´ przez 1 minut´ na

obecnoÊç larw pod stereomikroskopem,

12) p∏ytki Petriego o Êrednicy 9 cm, w przypadku u˝ywania stereomikroskopu, podzielone od spodu na

pola 10 x 10 mm;

g) przy stosowaniu rynienek do liczenia larw uzyskany p∏yn równo rozdziela si´ na dwie rynienki

i bada si´ pod trychinoskopem; p∏yn bada si´

niezw∏ocznie,

13) kalibrowane 100 ml szklane cylindry;

h) je˝eli p∏yn jest m´tny lub nie zosta∏ zbadany

w czasie 30 minut od jego uzyskania, oczyszcza

si´ go w nast´pujàcy sposób

14) kwas solny o st´˝eniu 37%;

15) pepsyna o mocy 1:10000 NF (Narodowy Receptariusz USA) odpowiadajàcej 1:12.500 BP (Farmakopea Brytyjska) lub 2000 FIP (Mi´dzynarodowa Federacja Farmacji);

16) tace odpowiednie do zgromadzenia 50 lub 100

prób;

17) waga o dok∏adnoÊci do 0,1 g.

2. Pobieranie próbek

— 45 ml pozyskanego p∏ynu przelewa si´ do kalibrowanego cylindra i pozostawia na 10 minut,

— po up∏ywie tego czasu poprzez zassanie odejmuje si´ 30 ml supernatantu, a pozosta∏e

15 ml uzupe∏nia si´ do 45 ml wodà,

— po up∏ywie kolejnych 10 minut ponownie

30 ml supernatantu usuwa si´, a pozosta∏e

15 ml przelewa si´ na p∏ytk´ Petriego lub na

rynienk´ do liczenia larw,

1) w przypadku ca∏ych tusz pobiera si´ próbk´ o wadze oko∏o 2 g z odnóg przepony w przejÊciu w cz´Êç

Êci´gnistà;

i) kalibrowany cylinder op∏ukuje si´ 10 ml wody,

a nast´pnie przelewa si´ jà na p∏ytk´ Petriego

lub na rynienk´ do liczenia larw;

2) w przypadku braku odnóg przepony pobiera si´

próbk´ o wadze oko∏o 2 g z cz´Êci ˝ebrowej lub

mostkowej przepony, z mi´Êni oko∏oj´zykowych

lub ˝uchwowych lub z mi´Êni brzusznych;

2) tworzenie próby zbiorczej z mniej ni˝ 100 próbek

3) w przypadku kawa∏ków mi´sa pobiera si´ próbk´

o wadze oko∏o 2 g z mi´Êni szkieletowych, o mo˝liwie najmniejszej zawartoÊci t∏uszczu, w miar´ mo˝liwoÊci z miejsca w pobli˝u koÊci lub Êci´gien.

b) je˝eli bada si´ wi´cej ni˝ 15, a mniej ni˝ 100 próbek, obj´toÊç p∏ynu wytrawiajàcego zmniejsza

si´ proporcjonalnie;

3. Metoda

1) tworzenie próby zbiorczej ze 100 próbek

a) je˝eli jest 15 lub mniej ni˝ 15 pojedynczych próbek, mogà byç one dodane do próby zbiorczej

i bada si´ je razem,

3) w przypadku pozytywnego lub wàtpliwego wyniku

badania próby zbiorczej

a) dalsze 20 g próbki pobiera si´ od ka˝dej Êwini,

zgodnie z ust. 2,

a) próbk´ o wadze oko∏o 1 g pobiera si´, z ka˝dej

z pojedynczych próbek pobranych z mi´sa

100 Êwiƒ, a nast´pnie umieszcza si´ je w rozdrabniaczu mi´sa,

b) 20 g próbki od ka˝dej Êwini ∏àczy si´ i bada metodà okreÊlonà w pkt 1 i 2,

b) rozdrobnione mi´so umieszcza si´ w trzylitrowej

kolbie Erlenmeyera razem z 7 g pepsyny, 2 l wody podgrzanej do temperatury 40—41°C i 25 ml

d) je˝eli w próbie zbiorczej od 5 Êwiƒ wykryto w∏oÊnie, pobiera si´ próbki o wadze 20 g, zgodnie

z ust. 2.

c) próbki z 20 Êwiƒ po 5 Êwiƒ ka˝da bada si´ w sposób okreÊlony w lit. a i b,

IV. Metoda mechanicznie wspomaganego wytrawiania próby zbiorczej (technika sedymentacji)

1. Sprz´t i odczynniki

1) nó˝ i no˝yczki;

2) tace z ponumerowanymi polami na 50 prób mi´sa,

po 2 g ka˝da;

3) stomacher 3 500 thermomodel;

4) plastikowe torebki do stomachera;

5) sto˝kowe rozdzielacze o pojemnoÊci 2 l zaopatrzone w teflonowe zatyczki;

6) statywy, pierÊcienie, zaciski;

7) sito o otworach 177 mikronów, Êrednicy zewn´trznej 11 cm i siatka ze stali nierdzewnej;

Poz. 1296

3. Metoda

1) sposób wytrawiania

a) próba zbiorcza ze 100 próbek

— stomacher powinien byç zaopatrzony w podwójnà plastikowà torebk´ i urzàdzenie do

utrzymania temperatury 40—41°C,

— 1,5 l wody podgrzanej do temperatury

32—35°C przelewa si´ do wewn´trznej torebki plastikowej i nast´pnie wod´ podgrzewa

si´ do temperatury 40—41°C,

— 25 ml 17,5% kwasu solnego dodaje si´ do wody w stomacherze,

— nast´pnie dodaje si´ 100 próbek o wadze

1 g ka˝da (o temperaturze 25—30°C), pobranych z ka˝dej indywidualnej próby zgodnie

z ust. 2,

— na koƒcu dodaje si´ 6 g pepsyny,

8) lejki o wewn´trznej Êrednicy nie mniejszej ni˝ 12 cm

do stabilizacji sit;

— zawartoÊç stomachera odstawia si´ na 25 minut,

9) 100 ml szklane, kalibrowane cylindry;

— nast´pnie torebk´ wyjmuje si´ ze stomachera, a p∏yn wytrawiajàcy filtruje si´ przez sito

do 3 l zlewki,

10) 25 ml rozdzielacz;

11) zlewki o pojemnoÊci 3 l;

12) ∏y˝ka lub szklany pr´t do mieszania roztworu

w zlewce;

13) plastikowe: strzykawka i w´˝yk do odsysania;

14) miarka o pojemnoÊci 6 g;

15) termometr o dok∏adnoÊci ± 0,5°C i o zakresie od

1 do 100°C;

16) elektryczny potrzàsacz z odejmowanà g∏owicà (wibrator);

17) minutnik pracujàcy w przedzia∏ach 1 minuty;

18) trychinoskop z poziomym pulpitem lub stereomikroskop z odpowiednim êród∏em Êwiat∏a;

19) rynienka do liczenia larw wykonana w sposób okreÊlony w cz´Êci III ust. 1 pkt 11, je˝eli stosowany jest

trychinoskop;

20) p∏ytki Petriego o Êrednicy 9 cm podzielone od

spodu na pola badaƒ o wymiarach 10 x 10 mm;

21) 17,5% roztwór kwasu solnego;

22) pepsyna odpowiadajàca wymaganiom okreÊlonym

w cz´Êci III ust. 1 pkt 15;

23) 10 l pojemniki do dekontaminacji formalinà sprz´tu i pozosta∏ego p∏ynu wytrawiajàcego;

24) waga o dok∏adnoÊci do 0,1 g.

2. Próbki pobiera si´ w sposób okreÊlony

w cz´Êci III ust. 2.

— plastikowà torebk´ przep∏ukuje si´ 100 ml wody, a nast´pnie przez sito przelewa si´ jà do

filtratu w zlewce,

b) próba zbiorcza z∏o˝ona z mniej ni˝ 100 próbek

— stomacher powinien byç zaopatrzony w podwójnà plastikowà torebk´ i urzàdzenie do

utrzymania temperatury 40—41°C,

— p∏yn wytrawiajàcy sporzàdza si´ przez wymieszanie ok. 1,5 l wody, 25 ml 17,5% kwasu

solnego i 6 g pepsyny przy zachowaniu temperatury 40—41°C,

— z p∏ynu wytrawiajàcego odmierza si´ 15 ml

na 1 g próbki i t´ iloÊç p∏ynu z próbkami

1 g o temperaturze 25—30°C przenosi si´ do

wewn´trznej torebki,

— wod´ o temperaturze 41°C przelewa si´ do zewn´trznej torebki, tak aby ca∏kowita obj´toÊç

w obu torebkach wynosi∏a 1,5 l,

— zawartoÊç stomachera odstawia si´ na 25 minut,

— nast´pnie torebk´ wyjmuje si´ ze stomachera, a p∏yn wytrawiajàcy filtruje si´ przez sito

do 3 l zlewki,

— plastikowà torebk´ przep∏ukuje si´ w 100 ml

wody, którà nast´pnie przelewa si´ przez sito

do filtratu w zlewce;

2) oddzielanie larw metodà sedymentacji

a) lód o wadze 300—400 g w p∏atkach, ∏uskach lub

pokruszony dodaje si´ do p∏ynu wytrawiajàcego, doprowadzajàc jego obj´toÊç do 2 l, a nast´pnie p∏yn ten miesza si´ do rozpuszczenia lodu, przy czym w przypadku mniejszej próby

zbiorczej, okreÊlonej w pkt 1 w lit. b, iloÊç lodu

odpowiednio zmniejsza si´,

b) wych∏odzony p∏yn wytrawiajàcy przenosi si´ do

2 l rozdzielacza, wyposa˝onego w wibrator,

c) sedymentacja trwa 30 minut, przy czym wirowanie odbywa si´ w sposób przerywany, tj. 1 minuta wirowania i 1 minuta przerwy,

d) po 30 minutach wirowania, 60 ml sedymentu

przenosi si´ niezw∏ocznie do 100 ml kalibrowanego cylindra,

e) 60 ml sedymentu odstawia si´ na co najmniej

10 minut, a nast´pnie supernatant odsysa si´,

pozostawiajàc 15 ml do badania na obecnoÊç

larw,

f) do odsysania stosuje si´ plastikowà strzykawk´

po∏àczonà z plastikowym przewodem,

g) pozosta∏e 15 ml przelewa si´ do rynienki do liczenia larw lub dwu p∏ytek Petriego i bada si´

pod trychinoskopem lub stereomikroskopem,

h) p∏yn wytrawiajàcy bada si´ niezw∏ocznie,

i) je˝eli p∏yn wytrawiajàcy jest m´tny lub nie zosta∏

zbadany w czasie 30 minut, po jego sporzàdzeniu

— 60 ml próbk´ koƒcowà przelewa si´ do kalibrowanego cylindra i pozostawia na 10 minut,

— po up∏ywie 10 minut odsysa si´ 45 ml supernatantu, a pozosta∏e 15 ml uzupe∏nia si´ wodà do obj´toÊci 45 ml,

— po up∏ywie nast´pnych 10 minut odsysa si´

30 ml supernatantu, a pozosta∏e 15 ml przelewa si´ na p∏ytk´ Petriego lub rynienk´ do

przeprowadzania badania,

j) kalibrowany cylinder przep∏ukuje si´ 10 ml wody, którà nast´pnie dodaje si´ do rynienki lub

p∏ytki Petriego;

3) w przypadkach pozytywnych lub wàtpliwych wyników post´puje si´ w sposób okreÊlony w cz´Êci III

ust. 3 pkt 3.

V. Metoda mechanicznie wspomaganego wytrawiania próbki zbiorczej (technika izolacji filtrowej)

1. Oprócz sprz´tu i odczynników wymienionych w cz´Êci IV w ust. 1 u˝ywa si´

1) litrowego rozdzielacza (Gelmana) wyposa˝onego

w uchwyt filtru (Êrednica 45 mm);

2) p∏ytek filtrów o Êrednicy 45 mm ka˝da sk∏adajàcych

si´ z okràg∏ej siatki ze stali nierdzewnej z oczkami

o Êrednicy 35 mikronów;

3) dwóch gumowych pierÊcieni gruboÊci 1 mm,

o Êrednicy zewn´trznej 45 mm i wewn´trznej

38 mm, z umieszczonà pomi´dzy nimi okràg∏à

siatkà, umocowanà do nich dwusk∏adnikowym klejem odpowiednim dla tych materia∏ów;

4) zlewki Erlenmeyera o pojemnoÊci 3 l zaopatrzonej

w boczny w´˝yk do odsysania;

5) pompy filtrujàcej;

6) plastikowych torebek o pojemnoÊci co najmniej

80 ml ka˝da;

Poz. 1296

7) sprz´tu do zgrzewania torebek;

8) renniny o mocy 1:1 500 000 jednostek Soxleta na 1 g.

2. Próbki pobiera si´ w sposób okreÊlony

w cz´Êci III ust. 2.

3. Metoda

1) do wytrawiania stosuje si´ metod´ okreÊlonà

w cz´Êci IV ust. 3 pkt 1;

2) odddzielanie larw przez filtrowanie

a) lód o wadze 300—400 g w p∏atkach, ∏uskach lub

pokruszony dodaje si´ do p∏ynu wytrawiajàcego, doprowadzajàc jego obj´toÊç do 2 l, przy

czym w przypadku mniejszej próby zbiorczej

iloÊç lodu odpowiednio zmniejsza si´,

b) p∏yn wytrawiajàcy miesza si´ do czasu rozpuszczenia lodu,

c) nast´pnie p∏yn ten pozostawia si´ co najmniej na

3 minuty,

d) rozdzielacz (Gelmana) zaopatrzony w uchwyt

i p∏ytk´ filtrujàcà umieszcza si´ w zlewce Erlenmeyera po∏àczonej z pompà filtrujàcà,

e) p∏yn wytrawiajàcy przelewa si´ do rozdzielacza

(Gelmana), a nast´pnie filtruje; pod koniec filtrowania przechodzenie p∏ynu wytrawiajàcego

przez filtr mo˝e byç wspomagane zasysaniem

z pompy filtrujàcej, przy czym zasysanie przerywa si´, zanim filtr stanie si´ suchy, tj. kiedy 2 do

5 ml p∏ynu pozostaje w rozdzielaczu,

f) po zakoƒczeniu filtrowania p∏ynu wytrawiajàcego dysk filtru wyjmuje si´ i umieszcza si´ w torebce o pojemnoÊci 80 ml razem z 15—20 ml roztworu renniny, który sporzàdza si´ przez dodanie 2 g renniny do 100 ml wody; filtry nie mogà

byç u˝ywane, jeÊli nie sà zupe∏nie czyste, filtrów

nieoczyszczonych nie suszy si´, oczyszcza si´ je

przez pozostawienie w roztworze renniny na

noc; przed u˝yciem filtry myje si´ w Êwie˝ym

roztworze renniny z u˝yciem stomachera,

g) torebk´ plastikowà zgrzewa si´ dwukrotnie

i umieszcza w stomacherze pomi´dzy wewn´trznà i zewn´trznà torebkà,

h) stomacher pozostawia si´ na 3 minuty niezale˝nie od tego, czy pracuje na pe∏nej, czy niepe∏nej

próbie zbiorczej,

i) po 3 minutach torebk´ plastikowà z dyskiem filtru i roztworem renniny wyjmuje si´ ze stomachera i otwiera no˝yczkami, p∏yn przelewa si´ do

rynienki do liczenia larw lub na p∏ytki Petriego,

a torebk´ przep∏ukuje si´ 5—10 ml wody, którà

przelewa si´ do rynienki do badania pod trychinoskopem lub na py∏ki Petriego do badania pod

stereomikroskopem,

j) p∏yn bada si´ niezw∏ocznie;

3) w przypadku pozytywnych lub wàtpliwych wyników post´puje si´ w sposób okreÊlony w cz´Êci III

ust. 3 pkt 3.

VI. Metoda wytrawiania próby zbiorczej z zastosowaniem metody magnetycznego mieszania

1. Sprz´t i odczynniki

Poz. 1296

c) w celu oddzielenia przyczepionych skrawków

mi´Êni wk∏adk´ mieszajàcà rozdrabniacza niezw∏ocznie wk∏ada si´ do zlewki z p∏ynem wytrawiajàcym,

1) nó˝ i no˝yczki do sporzàdzania próbek;

d) pr´cik mieszajàcy umieszcza si´ w zlewce, którà

przykrywa si´ folià aluminiowà,

2) tace z oznaczonymi 50 polami do przetrzymywania

próbek o wadze 2 g ka˝da;

e) po umieszczeniu zlewki na podgrzanej p∏ytce

grzewczej mieszad∏a magnetycznego rozpoczyna si´ proces mieszania, przed jego rozpocz´ciem sprawdza si´, czy mieszad∏o utrzymuje sta∏à temperatur´ 44—46°C oraz uzyskuje maksymalne wirowanie p∏ynu,

3) rozdrabniacz mi´Êni;

4) mieszad∏a magnetyczne, z p∏ytkà o temperaturze

regulowanej termostatem i pokrytymi teflonem

pr´tami mieszajàcymi, o d∏ugoÊci ok. 5 cm;

5) rozdzielacze sto˝kowe o pojemnoÊci 2 l;

f) p∏yn wytrawiajàcy miesza si´ 30 minut, po czym

wy∏àcza si´ mieszad∏o, a p∏yn przelewa si´ przez

sito do rozdzielacza sedymentacyjnego,

6) statywy, pierÊcienie, uchwyty;

g) p∏yn w rozdzielaczu odstawia si´ na 30 minut,

7) sito o siatce ze stali nierdzewnej z oczkami 177 mikronów o Êrednicy zewn´trznej 11 cm;

h) po 30 minutach p∏yn z osadem w iloÊci 40 ml

szybko przelewa si´ do kalibrowanego cylindra

lub cylindra wirówki,

8) lejki o Êrednicy wewn´trznej nie mniejszej ni˝

12 cm, do umieszczenia sit;

i) próbk´ 40 ml pozostawia si´ na 10 minut, a nast´pnie odsysa si´ 30 ml supernatantu, pozostawiajàc 10 ml,

9) zlewka o pojemnoÊci 3 l;

10) kalibrowane cylindry o pojemnoÊci ok. 50 ml lub

cylindry wirówkowe;

j) pozosta∏e 10 ml osadu przelewa si´ do rynienki

lub p∏ytki Petriego,

11) trychinoskop z poziomym pulpitem lub stereomikroskop z odpowiednim êród∏em Êwiat∏a,

k) nast´pnie cylinder przep∏ukuje si´ 10 ml wody,

którà dodaje si´ do rynienki lub p∏ytki Petriego

i niezw∏ocznie bada si´ pod trychinoskopem lub

stereomikroskopem,

12) rynienka do liczenia larw, wykonana w sposób

okreÊlony w cz´Êci III ust. 1 pkt 11, je˝eli stosowany jest trychinoskop;

l) je˝eli badanie nie zosta∏o przeprowadzone

w czasie 30 minut, supernatant oczyszcza si´

w sposób nast´pujàcy

13) p∏ytki Petriego o Êrednicy 9 cm, podzielone od

spodu na pola 10 x 10 mm, je˝eli stosowany jest

stereomikroskop;

— koƒcowà prób´ 40 ml przelewa si´ do kalibrowanego cylindra i pozostawia na 10 minut,

14) folia aluminiowa;

15) kwas solny 25%;

16) pepsyna odpowiadajàca wymaganiom okreÊlonym

w cz´Êci III ust. 1 pkt 15;

17) woda podgrzana do temperatury 46—48°C;

18) 10 l pojemniki do dekontaminacji formalinà sprz´tu i pozosta∏ego p∏ynu wytrawiajàcego;

19) waga z dok∏adnoÊcià do 0,1 g.

2. Próbki pobiera si´ w sposób okreÊlony

w cz´Êci III ust. 2.

3. Metoda

1) tworzenie próby zbiorczej ze 100 próbek

a) z pojedynczych 100 próbek pobiera si´ próbki

o wielkoÊci 1 g, rozdrabnia si´ je w rozdrabniaczu,

b) rozdrobnione mi´so przenosi si´ do 3-litrowej

zlewki, dodaje si´ 10 g pepsyny, 2 l wody podgrzanej do temperatury 46—48°C oraz 16 ml

kwasu solnego,

— 30 ml supernatantu usuwa si´ pozostawiajàc

10 ml, który uzupe∏nia si´ wodà do 40 ml,

— po up∏ywie kolejnych 10 minut 30 ml supernatantu odsysa si´ pozostawiajàc 10 ml do

badania na p∏ytce Petriego lub rynience,

— cylinder przep∏ukuje si´ 10 ml wody, którà dodaje si´ do p∏ytki Petriego lub rynienki i poddaje badaniu,

m) je˝eli osad w czasie badania jest m´tny, prób´

przelewa si´ do kalibrowanego cylindra, uzupe∏nia si´ do 40 ml wodà; nast´pnie post´puje

si´ w sposób okreÊlony w lit. k;

2) próba zbiorcza sk∏adajàca si´ z mniej ni˝ 100 próbek

a) w razie potrzeby nie wi´cej ni˝ 15 próbek 1-gramowych dodaje si´ do próby zbiorczej z∏o˝onej

ze 100 próbek i bada si´ razem, zgodnie z pkt 1,

b) wi´cej ni˝ 15 próbek bada si´ jako oddzielnà prób´ zbiorczà,

c) dla prób z∏o˝onych z nie wi´cej ni˝ 50 próbek, obj´toÊç p∏ynu wytrawiajàcego redukuje si´ do 1 l;

3) w przypadku pozytywnych lub wàtpliwych wyników post´puje si´ w sposób okreÊlony w cz´Êci III

ust. 3 pkt 3.

Za∏àcznik nr 5

WZÓR

Za∏àcznik nr 6

SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB OCENY MI¢SA

I. Ocena mi´sa byd∏a, Êwiƒ, owiec, kóz, zwierzàt jednokopytnych oraz jeleni, danieli utrzymywanych

w warunkach fermowych

1. Za niezdatne do spo˝ycia uznaje si´

1) mi´so, pochodzàce od zwierz´cia, u którego stwierdzono jednà z nast´pujàcych chorób

a) pryszczyc´,

b) p´cherzykowe zapalenie jamy ustnej,

c) chorob´ p´cherzykowà Êwiƒ,

d) ksi´gosusz,

e) pomór ma∏ych prze˝uwaczy,

f) zaraz´ p∏ucnà byd∏a,

g) guzowatà chorob´ skóry byd∏a albo klinicznà postaç bia∏aczki byd∏a,

h) goràczk´ doliny Rift albo goràczk´ Q,

i) chorob´ niebieskiego j´zyka,

j) osp´ owiec i kóz,

k) afrykaƒski pomór koni,

l) afrykaƒski pomór Êwiƒ,

m) klasyczny pomór Êwiƒ,

n) wàglik,

o) gàbczastà encefalopati´ byd∏a,

p) ogólnà actinobaciloz´, promienic´, gruêlic´ albo

uogólnione zapalenie w´z∏ów ch∏onnych,

r) szelestnic´,

s) nosacizn´,

t) wÊcieklizn´,

u) t´˝ec albo botulizm,

w) klinicznà postaç salmonellozy,

z) klinicznà postaç brucelozy,

za) ró˝yc´ Êwiƒ,

zb) klinicznà postaç leptospirozy Êwiƒ, byd∏a, owiec

i kóz,

zc) posocznic´, ropnic´, toksemi´ albo wiremi´,

zd) w∏oÊnic´, sarkocystoz´, wàgrzyc´ wywo∏anà

przez C. cellulosae lub C. bovis (powy˝ej 10 wàgrów w tuszy i jej narzàdach);

2) mi´so ze zwierzàt wykazujàcych ostre zmiany chorobowe przy zapaleniu oskrzeli i p∏uc, zapaleniu

op∏ucnej, zapaleniu otrzewnej, zapaleniu macicy,

zapaleniu wymienia, zapaleniu stawów, zapaleniu

osierdzia, zapaleniu jelit oraz zapaleniu mózgu

i opon mózgowych, potwierdzone szczegó∏owym

badaniem, a je˝eli to mo˝liwe — uzupe∏nione badaniem mikrobiologicznym oraz badaniem pozo-

sta∏oÊci Êrodków farmaceutycznych, przy czym, je˝eli wyniki tych badaƒ b´dà ujemne, tusza mo˝e

byç uznana za zdatnà do spo˝ycia po wczeÊniejszym usuni´ciu cz´Êci niezdatnych do spo˝ycia;

3) mi´so ze zwierzàt

a) nienarodzonych,

b) m∏odych, je˝eli jest zbyt wodniste,

c) wykazujàcych objawy wychudzenia lub zaawansowanej anemii,

d) wykazujàcych liczne guzy, ropnie lub rany w ró˝nych miejscach tuszy lub narzàdów wewn´trznych,

e) które reagowa∏y dodatnio lub wàtpliwie w teÊcie

na bruceloz´, tak˝e w przypadku, gdy nie zosta∏y stwierdzone zmiany w wymieniu, uk∏adzie

rozrodczym oraz we krwi;

4) cz´Êci tuszy z wylewami krwotocznymi, ograniczonymi ropniami lub zlokalizowanymi zanieczyszczeniami;

5) narzàdy wewn´trzne ze zmianami chorobowymi

pochodzenia zakaênego, paso˝ytniczego lub urazowego;

6) mi´so wykazujàce cechy zaparzenia (kwaÊna przenikliwa fermentacja);

7) cz´Êci tuszy i poszczególne narzàdy wewn´trzne

z przynale˝nymi do nich w´z∏ami ch∏onnymi, je˝eli

zawierajà ogniska zapalne serowaciejàce lub ropne, przy czym zmiany te nie sà uogólnione albo

zwiàzane z wychudzeniem i znajdujà si´ na powierzchni tuszy, narzàdu wewn´trznego lub w w´êle ch∏onnym;

8) mi´so pochodzàce z wyci´cia okolicy k∏ucia powsta∏ego w celu wykrwawienia zwierz´cia; po wyci´ciu okolicy rany;

9) tusze, których narzàdy wewn´trzne nie zosta∏y

poddane badaniu poubojowemu;

10) mi´so ze zwierzàt, którym podawano substancje

niedozwolone, produkty, które mogà spowodowaç, ˝e mi´so b´dzie szkodliwe dla zdrowia ludzi,

substancje przyspieszajàce dojrzewanie mi´sa;

11) mi´so zawierajàce pozosta∏oÊci substancji dodatkowych dozwolonych, pozosta∏oÊci Êrodków farmaceutycznych, w tym antybiotyków, pestycydów

lub innych substancji szkodliwych dla zdrowia ludzi, w przypadku gdy przekraczajà one dozwolony

poziom okreÊlony odr´bnymi przepisami;

12) p∏uca Êwiƒ zanieczyszczone treÊcià pokarmowà lub

zalane wodà do oparzania;

13) mi´so, które wydziela zapach p∏ciowy, moczowy,

rybny, tranowy lub inny spowodowany Êrodkami

leczniczymi lub odka˝ajàcymi, je˝eli smak lub zapach wyst´puje przy próbie gotowania lub pieczenia wykonanej po up∏ywie 24 godzin od chwili uboju zwierz´cia;

Poz. 1296

32) dolne odcinki koƒczyn, jeÊli nie zdj´to z nich skóry

i racic;

14) mi´so wykazujàce cechy rozk∏adu gnilnego;

33) zbliznowacone cz´Êci tuszy i narzàdów wewn´trznych po wyleczonych procesach zapalnych lub

okaleczeniach;

15) mi´so w przypadku stwierdzenia Êmierci naturalnej

zwierz´cia lub w przypadku uboju upozorowanego

albo na skutek dobicia w agonii;

34) ca∏à sztuk´ w przypadku dodatniego wyniku badania laboratoryjnego w kierunku gàbczastej encefalopatii byd∏a (BSE);

16) mi´so w przypadku wodnicy ogólnej widocznej po

up∏ywie 24 godzin od chwili dokonania uboju;

35) ocen´ okreÊlonà w pkt 34 stosuje si´ odpowiednio

do zwierz´cia poddanego ubojowi bezpoÊrednio

przed zwierz´ciem, u którego badaniem laboratoryjnym stwierdzono dodatni wynik, oraz do dwóch

zwierzàt ubitych po zwierz´ciu z dodatnim wynikiem badania laboratoryjnego;

17) mi´so w przypadku ogólnej ˝ó∏taczki widocznej po

up∏ywie 24 godzin od chwili dokonania uboju lub

je˝eli próba gotowania lub pieczenia mi´sa wykonana po up∏ywie tego czasu wyka˝e odchylenia

smaku lub zapachu;

18) narzàdy wewn´trzne lub cz´Êci tuszy ze zmianami

gruêliczymi, pochodzàce od zwierzàt, które wykazywa∏y wynik dodatni lub wàtpliwy w przeprowadzonej przed ubojem Êródskórnej próbie tuberkulinowej, z tym ˝e je˝eli zmiany gruêlicze sà stwierdzone wy∏àcznie w w´z∏ach ch∏onnych, za niezdatne do spo˝ycia nale˝y uznaç narzàd lub cz´Êç tuszy,

do których przynale˝à t´ w´z∏y ch∏onne;

19) poszczególne narzàdy wewn´trzne z przynale˝nymi do nich w´z∏ami ch∏onnymi, je˝eli tusza lub narzàdy wewn´trzne zawierajà ogniska zapalne serowaciejàce lub ropne, przy czym zmiany te nie sà

uogólnione albo zwiàzane z wychudzeniem i znajdujà si´ na powierzchni tuszy, narzàdu wewn´trznego lub w w´êle ch∏onnym;

20) wàtrob´ i nerki zwierzàt starszych ni˝ dwa lata, pochodzàcych z obszarów, na których, w wyniku badaƒ kontrolnych, stwierdzono ponadnormatywnà

zawartoÊç metali ci´˝kich w Êrodowisku;

21) p´cherzyk ˝ó∏ciowy;

22) krew zwierz´cia, którego mi´so uznane zosta∏o za

niezdatne do spo˝ycia, oraz krew zanieczyszczona,

krew techniczna;

23) mózg, rdzeƒ przed∏u˝ony i rdzeƒ kr´gowy byd∏a,

owiec, kóz;

24) Êledzion´ byd∏a, owiec i kóz;

25) mi´so mechanicznie oddzielone z kr´gos∏upa byd∏a, owiec, kóz;

26) narzàdy p∏ciowe samic i samców;

27) oczy, chrzàstkowe cz´Êci przewodu usznego zewn´trznego, migda∏ki, tchawic´;

28) wymi´ u macior i krów, jeÊli nie zdj´to z nich skóry;

36) ca∏à sztuk´ w przypadku, gdy wykonanie badaƒ laboratoryjnych w kierunku gàbczastej encefalopatii

byd∏a (BSE) jest niemo˝liwe, a zwierz´ wykazywa∏o objawy wskazujàce na t´ chorob´;

37) ca∏à sztuk´ w przypadku, gdy wykonanie badaƒ laboratoryjnych w kierunku gàbczastej encefalopatii

byd∏a (BSE) jest niemo˝liwe, a zwierz´ nie wykazywa∏o objawów chorobowych wskazujàcych na t´

chorob´, lecz podlega∏o obowiàzkowi badania laboratoryjnego (byd∏o powy˝ej 30 miesiàca ˝ycia);

38) próbki mi´sa pobrane do badania na w∏oÊnie.

2. Za warunkowo zdatne do spo˝ycia uznaje si´

mi´so pochodzàce

1) z byd∏a i Êwiƒ w przypadku stwierdzenia inwazji wàgrów Cysticercus cellulosae i Cysticercus bovis

w nieznacznym stopniu, tj. do 10 wàgrów w tuszy,

g∏owie i narzàdach;

2) z niekastrowanych knurów, obojnaków, wn´trów

i póênych kastratów Êwiƒ;

3) ze zwierzàt poddanych ubojowi na podstawie nakazu wydanego przez powiatowego lekarza weterynarii, pochodzàcych z obszaru, na którym stwierdzono pryszczyc´, chorob´ p´cherzykowà lub klasyczny pomór Êwiƒ.

3. Je˝eli mi´sa warunkowo zdatnego do spo˝ycia

nie mo˝na poddaç zabiegom uzdatniajàcym, okreÊlonym w przepisach odr´bnych, ocenia si´ je i znakuje jako mi´so niezdatne do spo˝ycia.

II. Ocena mi´sa drobiu

1. Za niezdatne do spo˝ycia uznaje si´

1) mi´so pochodzàce od zwierz´cia, u którego stwierdzono jednà z nast´pujàcych chorób

29) jelita grube jednokopytnych;

a) influenz´ drobiu (pomór drobiu),

30) nieoczyszczone z treÊci ˝o∏àdki, jelita, prze∏yki i p´cherze moczowe z zawartoÊcià moczu;

b) rzekomy pomór drobiu,

31) miejsca iniekcji;

d) choler´,

c) salmonelloz´,

e) ornitoz´,

Poz. 1296

2) mi´so wykazujàce

f) char∏actwo,

a) ogniska zapalne lub liczne ropnie,

g) wodobrzusze,

b) paso˝yty podskórne lub mi´Êniowe,

h) ˝ó∏taczk´,

c) zmiany wskazujàce na zatrucie,

i) aspergiloz´,

d) rozleg∏e uszkodzenia mechaniczne lub krwawe

wybroczyny,

j) toksoplazmoz´,

k) nowotwory z∏oÊliwe;

2) mi´so pochodzàce od zwierzàt, których Êmierç nastàpi∏a z innych przyczyn ni˝ ubój;

3) mi´so ogólnie zanieczyszczone;

4) mi´so wykazujàce

a) rozleg∏e uszkodzenia mechaniczne i krwawe wybroczyny,

b) nieprawid∏owoÊci dotyczàce zapachu, barwy,

smaku lub konsystencji,

c) zmiany gnilne,

d) paso˝yty podskórne lub mi´Êniowe,

e) objawy zatrucia,

f) bia∏aczk´;

5) cz´Êci ubitego zwierz´cia, z miejscowymi uszkodzeniami mechanicznymi, niewp∏ywajàcymi na jakoÊç

zdrowotnà pozosta∏ej cz´Êci tuszy;

6) tchawic´, p∏uca, prze∏yk, wole, jelito i p´cherzyk ˝ó∏ciowy;

7) mi´so zawierajàce pozosta∏oÊci substancji biologicznych, chemicznych i leków weterynaryjnych,

w przypadku gdy przekraczajà dozwolony poziom

okreÊlony innymi przepisami.

2. Za warunkowo zdatne uznaje si´ mi´so pochodzàce ze zwierzàt, u których podczas badania poubojowego stwierdzono zmiany wskazujàce na salmonelloz´, potwierdzone badaniem bakteriologicznym.

III. Ocena mi´sa królików i nutrii

Za mi´so niezdatne do spo˝ycia uznaje si´

1) mi´so, je˝eli badanie potwierdzi, ˝e zwierz´, od którego pochodzi, by∏o dotkni´te chorobà zakaênà

przenoszàcà si´ na ludzi i zwierz´ta;

e) nieprawid∏owoÊci dotyczàce zapachu, barwy,

smaku lub konsystencji,

f) zmiany gnilne;

3) mi´so zawierajàce pozosta∏oÊci substancji biologicznych, chemicznych i Êrodków farmaceutycznych, w przypadku gdy przekraczajà dozwolony

poziom okreÊlony innymi przepisami;

4) cz´Êci zwierz´cia poddanego ubojowi, w których

stwierdzono miejscowe urazy mechaniczne niemajàce wp∏ywu na jakoÊç zdrowotnà tuszy.

IV. Ocena mi´sa zwierzàt ∏ownych

Za niezdatne do spo˝ycia uznaje si´ mi´so

1) pochodzàce od zwierzàt ∏ownych, których zachowanie odbiega∏o od naturalnego, lub ze zwierzàt

pochodzàcych z obszarów obj´tych czasowym zakazem polowaƒ i od∏owów zwierzàt ∏ownych;

2) je˝eli badanie po odstrzeleniu zwierz´cia wykaza∏o

a) obecnoÊç w∏oÊni,

b) zapalenie stawów, jàder lub jelit,

c) liczne guzy lub ropnie,

d) zmiany w wàtrobie lub Êledzionie,

e) obecnoÊç cia∏ obcych w jamach cia∏a, zw∏aszcza

w ˝o∏àdku i jelitach lub w p´cherzu moczowym,

f) znaczne iloÊci gazu w ˝o∏àdku i jelitach, wraz

z odbarwieniem narzàdów wewn´trznych,

g) zmiany dotyczàce barwy, zapachu, smaku lub

konsystencji,

h) zmiany gnilne,

i) z∏amania otwarte, je˝eli nie sà bezpoÊrednio

zwiàzane z polowaniem,

j) wychudzenie,

k) ogólny lub umiejscowiony obrz´k,

l) inne zmiany chorobowe.

WZÓR

Za∏àcznik nr 7

WZÓR

i sprz´t, które mia∏y kontakt z tym mi´sem, oczyszcza

si´, myje i dezynfekuje po ka˝dorazowym ich u˝yciu,

a materia∏y u˝yte do opakowania tego mi´sa niszczy

si´.

Poz. 1295 i 1296