Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 11 lipca 2002 r. w sprawie oznakowania opakowań substancji niebezpiecznych i preparatów niebezpiecznych.

§ 1. 1. Rozporzàdzenie reguluje

1) sposób oznakowania opakowaƒ substancji niebezpiecznych i preparatów niebezpiecznych,

2) treÊç napisów i wzory znaków ostrzegawczych wymaganych przy oznakowaniu opakowaƒ substancji

niebezpiecznych i preparatów niebezpiecznych.

2. W rozumieniu rozporzàdzenia oznakowanie

oznacza wymagane rozporzàdzeniem znaki ostrzegawcze i napisy umieszczane na opakowaniu substancji

niebezpiecznej lub preparatu niebezpiecznego.

3. Oznakowanie mo˝e byç umieszczone na etykiecie lub bezpoÊrednio na opakowaniu substancji niebezpiecznej lub preparatu niebezpiecznego.

§ 2. 1. Wzory znaków ostrzegawczych oraz napisy

okreÊlajàce ich znaczenie i symbole okreÊla za∏àcznik

nr 1 do rozporzàdzenia.

2. Brzmienie zwrotów okreÊlajàcych warunki bezpiecznego stosowania substancji niebezpiecznej lub

preparatu niebezpiecznego, zwanych dalej „zwrotami

S”, oraz ich numery okreÊla za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia.

3. Kryteria doboru zwrotów S okreÊla za∏àcznik nr 3

do rozporzàdzenia.

4. Sposób oznakowania opakowaƒ preparatów niebezpiecznych wymagajàcych szczególnego oznakowania okreÊla za∏àcznik nr 4 do rozporzàdzenia.

§ 3. 1. Oznakowanie opakowania ka˝dej substancji

niebezpiecznej zawiera

1) nazw´ substancji okreÊlonà zgodnie z wykazem

substancji niebezpiecznych, zwanym dalej „wykazem”, wydanym na podstawie art. 4 ust. 3 ustawy

z dnia 11 stycznia 2001 r. o substancjach i preparatach chemicznych, zwanej dalej „ustawà”; je˝eli

substancja nie jest wymieniona w wykazie, nale˝y

zamieÊciç nazw´ powszechnie przyj´tà w mi´dzynarodowym nazewnictwie chemicznym,

2) nazw´ lub imi´ i nazwisko, adres i numer telefonu

producenta substancji, a w przypadku substancji

produkowanych za granicà tak˝e importera lub

dystrybutora wprowadzajàcego substancj´ do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

3) znak lub znaki ostrzegawcze i napisy okreÊlajàce ich

znaczenie okreÊlone w za∏àczniku nr 1 do rozporzà-

dzenia; w przypadku substancji niebezpiecznych,

których nie wymieniono w wykazie, znaki ostrzegawcze i napisy okreÊlajàce ich znaczenie powinny

odpowiadaç klasyfikacji dokonanej zgodnie z kryteriami, o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy, zwanymi dalej „kryteriami klasyfikacji”; gdy substancji

przypisano wi´cej ni˝ jeden symbol

a) obowiàzek umieszczenia znaku ostrzegawczego

odpowiadajàcego symbolom T lub T+ czyni znaki ostrzegawcze odpowiadajàce symbolom Xn,

Xi i C fakultatywnymi, o ile wykaz nie stanowi

inaczej,

b) obowiàzek umieszczenia znaku ostrzegawczego

odpowiadajàcego symbolowi C czyni znaki

ostrzegawcze odpowiadajàce symbolom Xn i Xi

fakultatywnymi,

c) obowiàzek umieszczenia znaku ostrzegawczego

odpowiadajàcego symbolowi E czyni znaki

ostrzegawcze odpowiadajàce symbolom F, F+

i O fakultatywnymi,

d) obowiàzek umieszczenia znaku ostrzegawczego

odpowiadajàcego symbolowi Xn czyni znak

ostrzegawczy odpowiadajàcy symbolowi Xi fakultatywnym,

4) zwroty wskazujàce rodzaj zagro˝enia, o których

mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 4

ust. 2 ustawy, zwane dalej „zwrotami R”; w przypadku substancji wymienionych w wykazie zastosowane zwroty powinny byç zgodne ze wskazanymi w wykazie; w przypadku substancji niebezpiecznych, których nie wymieniono w wykazie, zwroty

R powinny zostaç wybrane spoÊród zwrotów

R ustalonych zgodnie z kryteriami klasyfikacji; tam,

gdzie to stosowne, nale˝y zamieszczaç ∏àczone

zwroty R w taki sposób, aby niezb´dnà informacj´

przedstawiç za pomocà jak najmniejszej liczby

zwrotów; wyboru zwrotów R nale˝y dokonywaç

zgodnie z nast´pujàcymi kryteriami

a) w przypadku zwrotów okreÊlajàcych zagro˝enia

dla zdrowia, oznakowanie musi zawieraç zwroty

charakteryzujàce kategori´ niebezpieczeƒstwa

wskazanà znakiem ostrzegawczym oraz zwroty

charakteryzujàce kategori´ niebezpieczeƒstwa,

której nie wykazano na oznakowaniu za pomocà

znaku ostrzegawczego,

b) w przypadku zwrotów okreÊlajàcych zagro˝enia

wynikajàce z fizykochemicznych w∏aÊciwoÊci

substancji nie nale˝y umieszczaç zwrotów R powtarzajàcych napisy okreÊlajàce znaczenie znaku ostrzegawczego, typu „wysoce ∏atwopalny”

itp.,

c) w przypadku zwrotów okreÊlajàcych zagro˝enia

dla Êrodowiska oznakowanie musi zawieraç

zwroty charakteryzujàce takie zagro˝enia,

5) zwroty S; brzmienie zwrotów S powinno byç zgodne z brzmieniem okreÊlonym w za∏àczniku nr 2 do

rozporzàdzenia; w przypadku substancji wymienionych w wykazie zastosowane zwroty powinny

byç zgodne ze wskazanymi w wykazie; w przypadku substancji niebezpiecznych, których nie wymieniono w wykazie, zwroty S powinny zostaç wybrane spoÊród zwrotów ustalonych zgodnie z regu∏ami zawartymi w za∏àczniku nr 3 do rozporzàdzenia;

wyboru zwrotów S nale˝y dokonywaç zgodnie

z nast´pujàcymi kryteriami

a) oznakowanie opakowania nie powinno zawieraç

wi´cej ni˝ cztery zwroty S; wymienione w rozporzàdzeniu zwroty ∏àczone nale˝y traktowaç jako

jeden zwrot,

b) spoÊród ustalonych zwrotów S dotyczàcych

usuwania substancji nale˝y zamieÊciç jeden

zwrot S; w szczególnoÊci taki zwrot S nale˝y zamieÊciç w przypadku substancji przeznaczonych

do sprzeda˝y dla konsumentów; zwrotów S dotyczàcych usuwania substancji nie trzeba zamieszczaç, gdy wiadomo, i˝ ta substancja oraz

jej opakowanie nie stwarzajà zagro˝enia dla

zdrowia lub Êrodowiska,

c) je˝eli zwroty S w sposób oczywisty powtarzajà

treÊç zwrotów R, nale˝y je umieÊciç na oznakowaniu opakowania tylko wtedy, gdy majà stanowiç specjalne ostrze˝enie,

d) wybór zwrotów S powinien uwzgl´dniaç przewidywany sposób stosowania substancji, np.

w postaci aerozolu,

e) umieszczenie na oznakowaniu opakowania

zwrotów S1, S2 i S45 jest obowiàzkowe w przypadku wszystkich substancji bardzo toksycznych, toksycznych i ˝ràcych przeznaczonych do

sprzeda˝y dla konsumentów,

f) umieszczenie na oznakowaniu opakowania

zwrotów S2 i S46 jest obowiàzkowe w przypadku wszystkich innych niebezpiecznych substancji (oprócz substancji niebezpiecznych dla Êrodowiska) przeznaczonych do sprzeda˝y dla konsumentów,

2) nazw´ lub imi´ i nazwisko, adres i numer telefonu

producenta preparatu, a w przypadku preparatów

produkowanych za granicà tak˝e importera lub

dystrybutora wprowadzajàcego preparat do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

6) numer WE, w rozumieniu definicji numeru WE zamieszczonej w wykazie, je˝eli zosta∏ przypisany danej substancji w odr´bnych przepisach,

d) zamieszczenie nazw maksymalnie 4 substancji

chemicznych powinno wystarczyç do zidentyfikowania substancji odpowiedzialnych za g∏ówne zagro˝enia zdrowotne, które by∏y podstawà

klasyfikacji i wyboru odpowiedniego zwrotu

okreÊlajàcego zagro˝enia, chyba ˝e konieczne

jest zamieszczenie nazw wi´kszej liczby substancji,

7) w przypadku substancji obj´tych wykazem, oznakowanie powinno zawieraç wyrazy „Oznakowanie

WE”.

2. Na oznakowaniu opakowania substancji niebezpiecznej nie zamieszcza si´

1) zwrotów R powtarzajàcych treÊç zwrotów S, o których mowa w ust. 1 pkt 5,

2) zwrotów S ustalonych zgodnie z kryteriami doboru

zwrotów S zamieszczonymi w za∏àczniku nr 3 do

rozporzàdzenia, je˝eli sà niepotrzebne w odniesieniu do danej substancji.

§ 4. 1. Oznakowanie opakowania ka˝dego preparatu niebezpiecznego zawiera

1) nazw´ handlowà lub informacj´ o przeznaczeniu

preparatu,

3) nazw´ chemicznà lub nazwy chemiczne substancji

obecnych w preparacie ustalone w oparciu o nast´pujàce kryteria

a) w przypadku preparatów zaklasyfikowanych,

zgodnie z kryteriami klasyfikacji, jako bardzo toksyczne, toksyczne lub szkodliwe,

nale˝y

uwzgl´dniç tylko nazwy substancji bardzo toksycznych, toksycznych i szkodliwych, obecnych

w preparacie w st´˝eniach równych lub wi´kszych od najni˝szej wartoÊci granicznej (wartoÊç

graniczna Xn) podanej dla ka˝dej z nich w wykazie lub w przepisach wydanych na podstawie

art. 4 ust. 2 ustawy ,

b) w przypadku preparatów zaklasyfikowanych,

zgodnie z kryteriami klasyfikacji, jako ˝ràce, nale˝y uwzgl´dniç nazwy tylko substancji ˝ràcych,

obecnych w preparacie w st´˝eniach równych

lub wi´kszych od najni˝szej wartoÊci granicznej

(wartoÊç graniczna dla substancji dra˝niàcej) podanej dla ka˝dej z nich w wykazie lub w przepisach wydanych na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy,

c) nale˝y uwzgl´dniç nazwy substancji, które spowodowa∏y, ˝e zgodnie z kryteriami klasyfikacji,

preparat zosta∏ zaklasyfikowany jako

— rakotwórczy kategorii 1, 2 lub 3,

— mutagenny kategorii 1, 2 lub 3,

— dzia∏ajàcy szkodliwie na rozrodczoÊç kategorii 1, 2 lub 3,

— bardzo toksyczny, toksyczny lub szkodliwy

z uwagi na skutki inne ni˝ zgony zwierzàt po

jednorazowym nara˝eniu,

— toksyczny lub szkodliwy z uwagi na powa˝ne

skutki po nara˝eniu powtarzalnym lub przed∏u˝onym,

— uczulajàcy,

e) nazwa substancji, z zastrze˝eniem ust. 2, b´dzie

jednà z jej nazw zamieszczonych w wykazie lub,

je˝eli substancja nie jest tam wymieniona, nazwà powszechnie przyj´tà w mi´dzynarodowym

nazewnictwie chemicznym,

f) w przypadku koncentratów stosowanych w przemyÊle perfumeryjnym nale˝y umieÊciç nazw´

substancji odpowiedzialnej za dzia∏anie uczulajàce preparatu; w przypadku substancji naturalnych nale˝y umieszczaç nazw´ typu „ekstrakt

....” lub „wyciàg olejków .....”, a nie nazwy sk∏adników ekstraktu czy wyciàgu,

4) znak lub znaki ostrzegawcze i napisy okreÊlajàce ich

znaczenie, o których mowa w za∏àczniku nr 1 do

rozporzàdzenia, odpowiadajàce klasyfikacji preparatu dokonanej zgodnie z kryteriami klasyfikacji;

w przypadku pojemników aerozolowych znak

ostrzegawczy oznaczajàcy, odpowiednio, preparat

skrajnie lub wysoce ∏atwopalny oraz napisy okreÊlajàce jego znaczenie umieszcza si´ na oznakowaniu, je˝eli pojemnik zawiera ponad 45% wagowych

lub ponad 250g gazu palnego w powietrzu pod ciÊnieniem atmosferycznym lub preparatu w stanie

ciek∏ym o temperaturze zap∏onu nie wy˝szej ni˝

100°C; gdy preparatowi przypisano wi´cej ni˝ jeden symbol

a) obowiàzek umieszczenia znaku ostrzegawczego

odpowiadajàcego symbolowi T lub T+ czyni znaki ostrzegawcze odpowiadajàce symbolom C,

Xn i Xi fakultatywnymi,

b) obowiàzek umieszczenia znaku ostrzegawczego

odpowiadajàcego symbolowi C czyni znaki

ostrzegawcze odpowiadajàce symbolom Xn i Xi

fakultatywnymi,

c) obowiàzek umieszczenia znaku ostrzegawczego

odpowiadajàcego symbolowi E czyni znaki

ostrzegawcze odpowiadajàce symbolom F, F+

i O fakultatywnymi,

d) obowiàzek umieszczenia znaku ostrzegawczego

odpowiadajàcego symbolowi Xn czyni znak

ostrzegawczy odpowiadajàcy symbolowi Xi fakultatywnym,

5) zwroty R; treÊç zwrotów R powinna byç zgodna z

brzmieniem podanym w przepisach wydanych na

podstawie art. 4 ust. 2 ustawy; zwroty R powinny

zostaç wybrane spoÊród zwrotów R ustalonych

zgodnie z kryteriami klasyfikacji; zamieszczenie

szeÊciu zwrotów R powinno wystarczyç do opisania zagro˝enia; tam, gdzie to stosowne, nale˝y zamieszczaç ∏àczone zwroty R w taki sposób, aby niezb´dnà informacj´ przedstawiç za pomocà jak najmniejszej liczby zwrotów; zwroty R muszà okreÊlaç

wszystkie podstawowe zagro˝enia zwiàzane ze stosowaniem preparatu; wyboru zwrotów R nale˝y

dokonaç zgodnie z nast´pujàcymi kryteriami

a) w przypadku zwrotów okreÊlajàcych zagro˝enia

dla zdrowia oznakowanie opakowania musi zawieraç zwroty charakteryzujàce kategori´ niebezpieczeƒstwa okreÊlonà znakiem ostrzegawczym oraz zwroty charakteryzujàce kategori´

niebezpieczeƒstwa, której nie wykazano na

oznakowaniu za pomocà znaku ostrzegawczego,

b) w szczególnoÊci nale˝y zamieÊciç zwroty wskazane w przepisach wydanych na podstawie art. 4

ust. 2 ustawy, w ich cz´Êci dotyczàcej klasyfikacji na podstawie zawartoÊci sk∏adników niebezpiecznych,

c) w przypadku preparatów zaklasyfikowanych

zgodnie z kryteriami, o których mowa w art. 4

ust. 2 ustawy, jako szkodliwe i dra˝niàce, oznakowanych znakiem ostrzegawczym oznaczajàcym substancj´ szkodliwà, zwroty R powinny

skierowaç uwag´ na dwoiste zagro˝enia zwiàzane tak ze szkodliwym, jak i dra˝niàcym dzia∏aniem preparatu,

Poz. 1173

d) w przypadku zwrotów okreÊlajàcych zagro˝enia

dla Êrodowiska, oznakowanie opakowania musi

zawieraç zwroty charakteryzujàce takie zagro˝enia,

6) zwroty S w brzmieniu okreÊlonym w za∏àczniku

nr 2 do rozporzàdzenia, wybrane spoÊród zwrotów

S zgodnie z kryteriami zawartymi w za∏àczniku nr 3

do rozporzàdzenia; wyboru zwrotów S nale˝y dokonaç w sposób okreÊlony dla substancji niebezpiecznych w § 3 ust. 1 pkt 5, z zastrze˝eniem, ˝e

oznakowanie opakowania preparatu niebezpiecznego nie powinno zawieraç wi´cej ni˝ szeÊç zwrotów S,

7) iloÊç (mas´ lub obj´toÊç) preparatu w opakowaniu,

je˝eli preparat jest przeznaczony do sprzeda˝y dla

konsumentów.

2. Osoba wprowadzajàca preparat do obrotu, która

mo˝e wykazaç, ˝e poprzez zamieszczenie na oznakowaniu preparatu nazwy chemicznej substancji, którà

z uwagi na zagro˝enia dla zdrowia zaklasyfikowano

najwy˝ej jako szkodliwà, naruszona zostanie tajemnica

handlowa, mo˝e zamieÊciç na oznakowaniu alternatywnà nazw´ rodzajowà takiej substancji, ustalonà

w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 5 do rozporzàdzenia. Alternatywnej nazwy rodzajowej nie wolno zamieszczaç w przypadku substancji, dla których w odr´bnych przepisach ustalono najwy˝sze dopuszczalne

st´˝enia w Êrodowisku pracy.

3. Na oznakowaniu opakowania nie zamieszcza si´

1) nazw substancji, które spowodowa∏y zaklasyfikowanie preparatu wy∏àcznie jako wybuchowego,

o w∏aÊciwoÊciach utleniajàcych, skrajnie ∏atwopalnego, wysoce ∏atwopalnego, ∏atwopalnego, dra˝niàcego lub niebezpiecznego dla Êrodowiska,

2) zwrotów R powtarzajàcych s∏owne okreÊlenie znaczenia znaku ostrzegawczego, typu na przyk∏ad

„wysoce ∏atwopalny”, w przypadku zwrotów okreÊlajàcych zagro˝enia wynikajàce z fizykochemicznych w∏aÊciwoÊci preparatu,

3) zwrotów R powtarzajàcych treÊç zwrotów S, o których mowa w ust. 1 pkt 6.

§ 5. Umieszczenie na oznakowaniu opakowania

zwrotów R i zwrotów S nie jest wymagane w przypadku

1) substancji niebezpiecznych zaklasyfikowanych wy∏àcznie jako wysoce ∏atwopalne, ∏atwopalne, utleniajàce lub dra˝niàce,

2) preparatów niebezpiecznych zaklasyfikowanych

wy∏àcznie jako wysoce ∏atwopalne, utleniajàce lub

dra˝niàce, z wyjàtkiem preparatów, którym jednoczeÊnie przypisano zwrot R41,

3) preparatów niebezpiecznych zaklasyfikowanych

wy∏àcznie jako niebezpieczne dla Êrodowiska, którym przypisano symbol N,

4) substancji niebezpiecznych, które nie sà przeznaczone do sprzeda˝y dla konsumentów, zaklasyfikowanych wy∏àcznie jako substancje szkodliwe

— pod warunkiem, ˝e pojemnoÊç opakowania nie

przekracza 125 mililitrów.

§ 6. W przypadku preparatów, których pojemnoÊç

opakowania nie przekracza 125 ml, zaklasyfikowanych

wy∏àcznie jako ∏atwopalne lub niebezpieczne dla Êrodowiska, którym nie przypisano symbolu N, nie jest

wymagane umieszczenie na oznakowaniu opakowania

zwrotów okreÊlajàcych warunki bezpiecznego stosowania preparatu.

§ 7. Oznakowanie powinno byç umieszczone na

opakowaniu w taki sposób, aby jego treÊç mog∏a zostaç odczytana poziomo, gdy opakowanie pozostaje

w normalnym po∏o˝eniu. Etykieta powinna byç trwale

przymocowana na powierzchni opakowania. Wewn´trzna powierzchnia etykiety powinna przylegaç

bezpoÊrednio i w ca∏oÊci do opakowania.

§ 8. 1. Oznakowanie opakowania powinno mieç nast´pujàce wymiary, zale˝ne od pojemnoÊci opakowania

PojemnoÊç opakowania

Wymiary

(w milimetrach)

— nieprzekraczajàca 3 litrów

— ponad 3 litry, ale nieprzekraczajàca 50 litrów

— ponad 50 litrów, ale nieprzekraczajàca 500 litrów

— ponad 500 litrów

co najmniej 52x74

co najmniej 74x105

Poz. 1173

opakowaniu w inny sposób, je˝eli opakowania sà zbyt

ma∏e lub z innych powodów nie sà przystosowane do

oznakowania zgodnego z § 7.

2. W przypadku gdy z uwagi na wielkoÊç lub kszta∏t

opakowania fizycznie nie jest mo˝liwe umieszczenie

wymaganych zwrotów S na oznakowaniu opakowania,

do opakowania nale˝y do∏àczyç opis bezpiecznego stosowania substancji lub preparatu.

3. Opakowania substancji niebezpiecznych i preparatów niebezpiecznych nieb´dàcych substancjami wybuchowymi, bardzo toksycznymi lub toksycznymi nie

muszà byç oznakowane lub mogà byç oznakowane bez

podania napisów okreÊlajàcych rodzaj zagro˝enia i warunki bezpiecznego stosowania, o ile zawierajà tak ma∏e iloÊci substancji lub preparatów, ˝e nie sà niebezpieczne dla osób u˝ytkujàcych je lub dla innych osób.

4. Oznakowanie opakowaƒ substancji i preparatów

wybuchowych, bardzo toksycznych lub toksycznych,

mo˝e mieç wymiary mniejsze, ni˝ okreÊlone w § 8, je˝eli opakowania te sà zbyt ma∏e dla zastosowania

oznakowania o wymiarach okreÊlonych w § 8 i zawierajà tak ma∏e iloÊci substancji lub preparatu, ˝e nie istniejà obawy, ˝e sà niebezpieczne dla osób je u˝ytkujàcych lub dla innych osób.

co najmniej 105x148

co najmniej 148x210

§ 13. Preparaty wymagajàce szczególnego oznakowania nale˝y oznakowaç w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 4 do rozporzàdzenia.

2. Na oznakowaniu opakowania, o wymiarach

okreÊlonych w ust. 1, zamieszcza si´ informacje, o których mowa w rozporzàdzeniu, i inne informacje dotyczàce zdrowia i bezpieczeƒstwa.

§ 14. Na oznakowaniu opakowaƒ substancji i preparatów, które zgodnie z kryteriami klasyfikacji zaklasyfikowano jako szkodliwe ze zwrotem R65, nie trzeba

umieszczaç tego zwrotu, je˝eli sà wprowadzane do obrotu w pojemnikach aerozolowych lub sà wyposa˝one

w szczelne urzàdzenia do wytwarzania aerozolu.

3. W przypadku zamieszczenia na oznakowaniu napisów ostrzegawczych tak˝e w j´zykach innych ni˝ j´zyk polski, wymiar oznakowania podany w ust. 1, nale˝y powi´kszyç o obszar zaj´ty przez napisy w innym j´zyku lub innych j´zykach.

§ 9. Ka˝dy znak ostrzegawczy powinien pokrywaç

co najmniej jednà dziesiàtà pola powierzchni oznakowania opakowania, ale nie mniej ni˝ 1 cm2.

§ 10. 1. Kolor i wyglàd oznakowania opakowania

powinny byç tak dobrane, aby znak ostrzegawczy i jego t∏o wyraênie si´ od siebie odró˝nia∏y.

2. Informacje zamieszczone na oznakowaniu opakowania powinny wyraênie odró˝niaç si´ od t∏a i mieç

takie wymiary i liternictwo, ˝eby by∏y ∏atwo czytelne.

§ 11. Opakowania, które zawierajà preparaty niebezpieczne przeznaczone do sprzeda˝y dla konsumentów, nie mogà mieç

1) kszta∏tu lub dekoracji graficznej, które mogà przyciàgaç uwag´ i ciekawoÊç dzieci lub wprowadzaç

konsumentów w b∏àd,

2) wyglàdu lub oznaczenia stosowanego dla Êrodków

spo˝ywczych lub Êrodków ˝ywienia zwierzàt, leków lub kosmetyków.

§ 12. 1. Oznakowanie substancji niebezpiecznej lub

preparatu niebezpiecznego mo˝e byç umieszczane na

§ 15. Stopy metali oraz preparaty zawierajàce polimery i elastomery, które, mimo ˝e sà zaklasyfikowane

zgodnie z kryteriami klasyfikacji jako niebezpieczne,

nie stwarzajà zagro˝enia dla zdrowia ludzi w wyniku

nara˝enia drogà oddechowà, poprzez spo˝ycie lub

kontakt ze skórà, nie muszà byç oznakowane zgodnie

z przepisami rozporzàdzenia.

§ 16. 1. Przepisów rozporzàdzenia mo˝na nie stosowaç do opakowaƒ zewn´trznych, wchodzàcych

w sk∏ad opakowaƒ kombinowanych, oznakowanych

zgodnie z odr´bnymi przepisami o transporcie materia∏ów niebezpiecznych, je˝eli opakowania wewn´trzne oznakowane sà w sposób okreÊlony w rozporzàdzeniu i pod warunkiem, ˝e przewóz nie jest realizowany

na zasadach ca∏kowitego wy∏àczenia spod przepisów

za∏àczników A i B do Umowy europejskiej dotyczàcej

mi´dzynarodowego przewozu drogowego towarów

niebezpiecznych (ADR), sporzàdzonej w Genewie dnia

30 wrzeÊnia 1957 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 30, poz. 287),

wraz ze zmianami obowiàzujàcymi od daty ich wejÊcia

w ˝ycie w stosunku do Rzeczypospolitej Polskiej, podanymi do publicznej wiadomoÊci we w∏aÊciwy sposób

(umowa ADR).

2. Przepisów § 3 ust. 1 pkt 3 i § 4 ust. 1 pkt 4 mo˝na

nie stosowaç do opakowaƒ oznakowanych zgodnie

z odr´bnymi przepisami o transporcie materia∏ów nie-

bezpiecznych, pod warunkiem ˝e przewóz nie jest realizowany na zasadach ca∏kowitego wy∏àczenia spod

przepisów za∏àczników A i B do umowy, o której mowa

w ust. 1, z zastrze˝eniem ust. 3.

3. W przypadku substancji lub preparatów, o których mowa w ust. 2, zaklasyfikowanych zgodnie z kryteriami klasyfikacji jako niebezpieczne dla Êrodowiska

z przypisaniem symbolu N, na oznakowaniu opakowaƒ

takich substancji lub preparatów nale˝y zamieÊciç odpowiadajàcy temu symbolowi znak ostrzegawczy i napis okreÊlajàcy jego znaczenie, gdy oznakowanie zgodne z przepisami o transporcie materia∏ów niebezpiecznych nie przewiduje znaku ostrzegawczego wskazujàcego na niebezpieczeƒstwo dla Êrodowiska.

4. Przepisów rozporzàdzenia nie stosuje si´ do

1) butli gazowych o pojemnoÊci nie wi´kszej ni˝ 150 litrów, je˝eli oznakowane sà zgodnie z normà

ISO/DP 7225; w tym przypadku mo˝na zastosowaç

nazw´ rodzajowà lub handlowà albo przemys∏owà

pod warunkiem, ˝e niebezpieczne sk∏adniki prepa-

Poz. 1173

ratu sà wyraênie i w sposób niedajàcy si´ usunàç

wymienione na korpusie butli,

2) materia∏ów wybuchowych przeznaczonych do wywo∏ania wybuchu lub efektów pirotechnicznych

zdefiniowanych w odr´bnych przepisach,

3) opakowaƒ zawierajàcych substancje lub preparaty

chemiczne, które zosta∏y wprowadzone do obrotu

przed dniem wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia i sà

oznakowane zgodnie z dotychczasowymi przepisami.

5. Przepisów § 1 ust. 3 nie stosuje si´ do butli gazowych o pojemnoÊci nie wi´kszej ni˝ 150 litrów, je˝eli

oznakowanie przyczepione jest do butli na sztywnym

i trwa∏ym materiale.

§ 17. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia, z wyjàtkiem § 3 ust. 1 pkt 6,

który wchodzi w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2003 r.

Minister Zdrowia: M. ¸apiƒski

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Zdrowia

z dnia 11 lipca 2002 r. (poz. 1173)

Za∏àcznik nr 1

Piktogramy powinny byç koloru czarnego na ˝ó∏to-pomaraƒczowym tle. W napisach okreÊlajàcych znaczenie znaku ostrzegawczego

mo˝na pominàç wyrazy „substancja”, „preparat” lub „produkt” i okreÊliç znaczenie znaku napisami typu skrajnie ∏atwopalny,

wybuchowy, bardzo toksyczny.

Za∏àcznik nr 2

ZWROTY S OKREÂLAJÑCE WARUNKI BEZPIECZNEGO STOSOWANIA SUBSTANCJI NIEBEZPIECZNEJ

LUB PREPARATU NIEBEZPIECZNEGO ORAZ ICH NUMERY

Nr zwrotu

S1

S2

S3

S4

S5

S6

S7

S8

S9

S12

S13

S14

S15

S16

S17

S18

S20

S21

S22

S23

S24

S25

S26

S27

S28

S29

S30

S33

S35

S36

S37

S38

S39

S40

S41

S42

S43

S45

S46

S47

S48

S49

S50

S51

S52

S53

S56

Zwrot okreÊlajàcy warunki bezpiecznego stosowania (zwrot S)

Przechowywaç pod zamkni´ciem

Chroniç przed dzieçmi

Przechowywaç w ch∏odnym miejscu

Nie przechowywaç w pomieszczeniach mieszkalnych

Przechowywaç w ... (cieczy wskazanej przez producenta)

Przechowywaç w atmosferze ... (oboj´tnego gazu wskazanego przez producenta)

Przechowywaç pojemnik szczelnie zamkni´ty

Przechowywaç pojemnik w suchym pomieszczeniu

Przechowywaç pojemnik w pomieszczeniu dobrze wentylowanym

Nie przechowywaç pojemnika szczelnie zamkni´tego

Nie przechowywaç razem z ˝ywnoÊcià, napojami i paszami dla zwierzàt

Nie przechowywaç razem z ... (materia∏ami okreÊlonymi przez producenta)

Przechowywaç z dala od êróde∏ ciep∏a

Nie przechowywaç w pobli˝u êróde∏ zap∏onu — nie paliç tytoniu

Nie przechowywaç razem z materia∏ami zapalnymi

Zachowaç ostro˝noÊç w trakcie otwierania i manipulacji z pojemnikiem

Nie jeÊç i nie piç podczas stosowania substancji/preparatu/ produktu

Nie paliç tytoniu podczas stosowania substancji/preparatu/produktu

Nie wdychaç py∏u

Nie wdychaç gazu/dymu/pary/rozpylonej cieczy (rodzaj okreÊli producent)

Unikaç zanieczyszczenia skóry

Unikaç zanieczyszczenia oczu

Zanieczyszczone oczy przemyç natychmiast du˝à iloÊcià wody i zasi´gnàç porady lekarza

Natychmiast zdjàç ca∏à zanieczyszczonà odzie˝

Zanieczyszczonà skór´ natychmiast przemyç du˝à iloÊcià ... (cieczy okreÊlonej przez producenta)

Nie wprowadzaç do kanalizacji

Nigdy nie dodawaç wody do tej substancji/preparatu/produktu

Zastosowaç Êrodki ostro˝noÊci zapobiegajàce wy∏adowaniom elektrostatycznym

Usuwaç substancj´/preparat/produkt i jego opakowanie w sposób bezpieczny

Nosiç odpowiednià odzie˝ ochronnà

Nosiç odpowiednie r´kawice ochronne

W przypadku niedostatecznej wentylacji stosowaç odpowiednie indywidualne Êrodki ochrony dróg

oddechowych

Nosiç okulary lub ochron´ twarzy

CzyÊciç pod∏og´ i wszystkie inne obiekty zanieczyszczone tà substancjà/preparatem/ produktem ...

(Êrodkiem wskazanym przez producenta)

Nie wdychaç dymów powstajàcych w wyniku po˝aru lub wybuchu

Podczas fumigacji/rozpylania/natryskiwania stosowaç odpowiednie Êrodki ochrony dróg oddechowych (rodzaj okreÊli producent)

W przypadku po˝aru u˝ywaç ... (podaç rodzaj sprz´tu przeciwpo˝arowego; je˝eli woda zwi´ksza zagro˝enie, dodaç ... nigdy nie u˝ywaç wody)

W przypadku awarii lub je˝eli êle si´ poczujesz, niezw∏ocznie zasi´gnij porady lekarza — je˝eli to

mo˝liwe, poka˝ etykiet´

W razie po∏kni´cia niezw∏ocznie zasi´gnij porady lekarza — poka˝ opakowanie lub etykiet´

Przechowywaç w temperaturze nieprzekraczajàcej ... °C (okreÊli producent).

Przechowywaç zwil˝ony (–à) (w∏aÊciwy materia∏ okreÊli producent)

Przechowywaç wy∏àcznie w oryginalnym opakowaniu

Nie mieszaç z ... (okreÊli producent)

Stosowaç wy∏àcznie w dobrze wentylowanych pomieszczeniach

Nie zaleca si´ nanoszenia na du˝e p∏aszczyzny wewnàtrz pomieszczeƒ

Unikaç nara˝enia — przed u˝yciem zapoznaç si´ z instrukcjà

Zu˝ytà substancj´/preparat/produkt oraz opakowanie dostarczyç na sk∏adowisko odpadów niebezpiecznych

S57

S59

— 9044 —

Poz. 1173

U˝ywaç odpowiednich pojemników zapobiegajàcych ska˝eniu Êrodowiska

Przestrzegaç wskazówek producenta lub dostawcy dotyczàcych odzysku lub wtórnego wykorzystania

Substancj´/preparat/produkt i opakowanie usuwaç jako odpad niebezpieczny

Unikaç zrzutów do Êrodowiska. Post´powaç zgodnie z instrukcjà lub kartà charakterystyki

W razie po∏kni´cia nie wywo∏ywaç wymiotów: niezw∏ocznie zasi´gnàç porady lekarza i pokazaç opakowanie lub etykiet´

W przypadku zatrucia drogà oddechowà wyprowadziç lub wynieÊç poszkodowanego na Êwie˝e powietrze i zapewniç warunki do odpoczynku

W przypadku po∏kni´cia wyp∏ukaç usta wodà — nigdy nie stosowaç u osób nieprzytomnych

S60

S61

S62

S63

S64

ZWROTY ¸ÑCZONE

S1/2

S3/7

S3/9/14

Przechowywaç pod zamkni´ciem i chroniç przed dzieçmi

Przechowywaç pojemnik szczelnie zamkni´ty w ch∏odnym miejscu

Przechowywaç w ch∏odnym, dobrze wentylowanym miejscu, z dala od ... (materia∏u wskazanego

przez producenta)

S3/9/14/49 Przechowywaç wy∏àcznie w oryginalnym opakowaniu, w ch∏odnym, dobrze wentylowanym miejscu; nie przechowywaç razem z ... (materia∏ami wskazanymi przez producenta)

S3/9/49

Przechowywaç wy∏àcznie w oryginalnym opakowaniu w ch∏odnym, dobrze wentylowanym miejscu

S3/14

Przechowywaç w ch∏odnym miejscu; nie przechowywaç razem z ... (materia∏ami wskazanymi przez

producenta)

S7/8

Przechowywaç pojemnik szczelnie zamkni´ty w suchym pomieszczeniu

S7/9

Przechowywaç pojemnik szczelnie zamkni´ty w pomieszczeniu dobrze wentylowanym

S7/47

Przechowywaç pojemnik szczelnie zamkni´ty w temperaturze nieprzekraczajàcej ...°C (okreÊli producent)

S20/21

Nie jeÊç i nie piç oraz nie paliç tytoniu podczas stosowania substancji/preparatu/produktu

S24/25

Unikaç zanieczyszczenia skóry i oczu

S27/28

W przypadku zanieczyszczenia skóry natychmiast zdjàç ca∏à zanieczyszczonà odzie˝ i przemyç zanieczyszczonà skór´ du˝à iloÊcià ...(rodzaj cieczy okreÊli producent)

S29/35

Nie wprowadzaç do kanalizacji, a substancj´/preparat/produkt i opakowanie usuwaç w sposób bezpieczny

S29/56

Nie wprowadzaç do kanalizacji, a zu˝ytà substancj´/preparat/produkt i opakowanie dostarczyç na

sk∏adowisko odpadów niebezpiecznych

S36/37

Nosiç odpowiednià odzie˝ ochronnà i odpowiednie r´kawice ochronne

S36/37/39 Nosiç odpowiednià odzie˝ ochronnà, odpowiednie r´kawice ochronne i okulary lub ochron´ twarzy

S36/39

Nosiç odpowiednià odzie˝ ochronnà i okulary lub ochron´ twarzy

S37/39

Nosiç odpowiednie r´kawice ochronne i okulary lub ochron´ twarzy

S47/49

Przechowywaç wy∏àcznie w oryginalnym opakowaniu w temperaturzenie przekraczajàcej ...

°C (okreÊli producent)

Za∏àcznik nr 3

KRYTERIA DOBORU ZWROTÓW S OKREÂLAJÑCYCH WARUNKI BEZPIECZNEGO STOSOWANIA SUBSTANCJI

NIEBEZPIECZNEJ LUB PREPARATU NIEBEZPIECZNEGO

S1

S2

Przechowywaç pod zamkni´ciem

Zastosowanie

— substancje i preparaty bardzo toksyczne, toksyczne i ˝ràce

Kryteria stosowania

— obowiàzkowo dla substancji i preparatów bardzo toksycznych, toksycznych i ˝ràcych, przeznaczonych do sprzeda˝y dla konsumentów.

Chroniç przed dzieçmi

Zastosowanie

— wszystkie substancje i preparaty niebezpieczne

Kryteria stosowania

— obowiàzkowo dla wszystkich substancji i preparatów niebezpiecznych przeznaczonych do

sprzeda˝y dla konsumentów, z wyjàtkiem zaklasyfikowanych wy∏àcznie jako niebezpieczne

dla Êrodowiska.

S3

Przechowywaç w ch∏odnym miejscu

Zastosowanie

— organiczne nadtlenki

— inne niebezpieczne substancje i preparaty

o temperaturze wrzenia ≤40°C

Kryteria stosowania

— obowiàzkowo dla organicznych nadtlenków,

je˝eli nie zastosowano zwrotu S47

— zalecane dla innych niebezpiecznych substancji i preparatów o temperaturze wrzenia

≤40°C.

Przechowywaç pojemnik w pomieszczeniu dobrze wentylowanym

Zastosowanie

— lotne substancje i preparaty, z których mogà

wydzielaç si´ bardzo toksyczne, toksyczne lub

szkodliwe opary

— ciecze skrajnie ∏atwopalne i wysoce ∏atwopalne i gazy skrajnie ∏atwopalne

Kryteria stosowania

— zalecane dla cieczy skrajnie ∏atwopalnych lub

wysoce ∏atwopalnych i gazów skrajnie ∏atwopalnych

— zalecane dla lotnych substancji i preparatów,

z których mogà wydzielaç si´ bardzo toksyczne, toksyczne lub szkodliwe opary.

S4

Nie przechowywaç w pomieszczeniach mieszkalnych

Zastosowanie

— substancje i preparaty bardzo toksyczne i toksyczne

Kryteria stosowania

— ograniczone do substancji i preparatów bardzo toksycznych i toksycznych, razem ze zwrotem S13, np. wtedy, kiedy wyst´puje ryzyko

wynikajàce z wch∏aniania drogà inhalacyjnà

i substancje i preparaty powinny byç przechowywane poza pomieszczeniami mieszkalnymi,

chyba ˝e substancje lub preparaty przeznaczone sà do stosowania w pomieszczeniach

mieszkalnych.

S9

S5

Przechowywaç w... (cieczy wskazanej przez producenta)

Zastosowanie

— samorzutnie zapalne substancje i preparaty

w stanie sta∏ym

Kryteria stosowania

— ograniczone do przypadków specjalnych, np.

sód, potas lub bia∏y fosfor.

S12 Nie przechowywaç pojemnika szczelnie zamkni´tego

Zastosowanie

— substancje i preparaty, które mogà, ze wzgl´du na uwalnianie gazów lub par, rozerwaç pojemnik

Kryteria stosowania

— ograniczone do specjalnych przypadków wymienionych powy˝ej.

S6

Przechowywaç w atmosferze ... (oboj´tnego gazu

wskazanego przez producenta)

Zastosowanie

— niebezpieczne substancje i preparaty, które

muszà byç przechowywane w atmosferze gazu oboj´tnego

Kryteria stosowania

— ograniczone do przypadków specjalnych, np.

niektóre zwiàzki metaloorganiczne.

S13 Nie przechowywaç razem z ˝ywnoÊcià, napojami

i paszami dla zwierzàt

Zastosowanie

— substancje i preparaty bardzo toksyczne, toksyczne i szkodliwe

Kryteria stosowania

— zalecane, kiedy mogà byç stosowane przez

wszystkich konsumentów .

S7

Przechowywaç pojemnik szczelnie zamkni´ty

Zastosowanie

— organiczne nadtlenki

— substancje i preparaty, które mogà wydzielaç

gazy bardzo toksyczne, toksyczne, szkodliwe

lub skrajnie ∏atwopalne

— substancje i preparaty, które w kontakcie z wilgocià wydzielajà gazy skrajnie ∏atwopalne

— wysoce ∏atwopalne substancje sta∏e

Kryteria stosowania

— obowiàzkowo dla organicznych nadtlenków

— zalecane dla innych rodzajów substancji wymienionych powy˝ej.

S8

Przechowywaç pojemnik w suchym pomieszczeniu

Zastosowanie

— substancje i preparaty, które mogà reagowaç

gwa∏townie z wodà

— substancje i preparaty, które w kontakcie z wodà uwalniajà gazy skrajnie ∏atwopalne

— substancje i preparaty, które w kontakcie z wodà uwalniajà gazy bardzo toksyczne lub toksyczne

Kryteria stosowania

— ograniczone dla substancji i preparatów wymienionych powy˝ej, kiedy konieczne jest

wzmocnienie ostrze˝enia okreÊlonego zwrotami R14 lub R29, a w szczególnoÊci zwrotem

R15.

S14 Nie przechowywaç razem z ...(materia∏ami okreÊlonymi przez producenta)

Zastosowanie

— organiczne nadtlenki

Kryteria stosowania

— obowiàzkowo dla organicznych nadtlenków

i do nich ograniczone. Jednak˝e mogà byç stosowane, w wyjàtkowych przypadkach, w celu

wykluczenia szczególnego ryzyka zwiàzanego

z okreÊlonym materia∏em.

S15 Przechowywaç z dala od êróde∏ ciep∏a

Zastosowanie

— substancje i preparaty, które mogà rozk∏adaç

si´ lub reagowaç samorzutnie pod wp∏ywem

ciep∏a

Kryteria stosowania

— ograniczone do specjalnych przypadków, np.

monomerów, ale nie stosuje si´ tego zwrotu,

je˝eli zosta∏y ju˝ zastosowane zwroty R2, R3

lub R5.

S16 Nie przechowywaç w pobli˝u êróde∏ zap∏onu —

nie paliç tytoniu

Zastosowanie

— ciecze skrajnie ∏atwopalne lub wysoce ∏atwopalne i gazy skrajnie ∏atwopalne

Kryteria stosowania

— zalecane dla substancji wspomnianych powy˝ej; nie stosuje si´ tego zwrotu, je˝eli zosta∏y

ju˝ zastosowane zwroty R2, R3 lub R5.

S17 Nie przechowywaç razem z materia∏ami zapalnymi

Zastosowanie

— substancje i preparaty, które mogà tworzyç

wybuchowe lub samorzutnie zapalajàce si´

mieszanki z materia∏ami palnymi

Kryteria stosowania

— stosowane w szczególnych przypadkach, np.

dla podkreÊlenia zwrotów R8 i R9.

S18 Zachowaç ostro˝noÊç w trakcie otwierania i manipulacji z pojemnikiem

Zastosowanie

— substancje i preparaty zdolne do wytworzenia

nadciÊnienia w pojemniku

— substancje i preparaty, które mogà tworzyç

wybuchowe nadtlenki

Kryteria stosowania

— ograniczone do wspomnianych powy˝ej przypadków, kiedy wyst´puje zagro˝enie dla oczu

lub kiedy takie substancje i preparaty mogà

byç stosowane przez wszystkich konsumentów.

S20 Nie jeÊç i nie piç podczas stosowania substancji/preparatu/produktu

Zastosowanie

— substancje i preparaty bardzo toksyczne, toksyczne i ˝ràce

Kryteria stosowania

— ograniczone do specjalnych przypadków, np.

arsen i zwiàzki arsenu, fluorooctany, szczególnie, je˝eli którykolwiek z wymienionych zwiàzków mo˝e byç stosowany przez wszystkich

konsumentów .

S21 Nie paliç tytoniu podczas stosowania substancji/preparatu/produktu

Zastosowanie

— substancje i preparaty, które wytwarzajà toksyczne produkty w czasie spalania

Kryteria stosowania

— ograniczone do specjalnych przypadków (np.

chlorowcopochodnych).

S22 Nie wdychaç py∏u

Zastosowanie

— wszystkie niebezpieczne dla zdrowia ludzi substancje i preparaty w stanie sta∏ym

Kryteria stosowania

— obowiàzkowo dla wymienionych powy˝ej substancji i preparatów, którym przypisano zwrot

R42

— zalecane dla tych substancji i preparatów wymienionych powy˝ej, które sà wprowadzane

do obrotu w postaci pylistej i dla których nie sà

znane zagro˝enia zwiàzane z wdychaniem

py∏u.

S23 Nie wdychaç gazu/dymu/pary/rozpylonej cieczy

(rodzaj okreÊli producent)

Zastosowanie

— wszystkie niebezpieczne dla zdrowia ludzi substancje i preparaty w stanie ciek∏ym lub gazowym

Poz. 1173

Kryteria stosowania

— obowiàzkowo dla wymienionych powy˝ej substancji i preparatów, którym przypisano zwrot

R42

— obowiàzkowo dla substancji i preparatów, które b´dà stosowane poprzez natryskiwanie

(rozpylanie); dodatkowo konieczne jest zastosowanie zwrotów S38 lub S51

— zalecane w celu zwrócenia uwagi u˝ytkownika

na ryzyko zwiàzane z wdychaniem substancji,

niewymienione w zwrotach okreÊlajàcych zagro˝enia.

S24 Unikaç zanieczyszczenia skóry

Zastosowanie

— wszystkie substancje i preparaty niebezpieczne dla zdrowia ludzi

Kryteria stosowania

— obowiàzkowo dla tych substancji i preparatów, którym przypisano zwrot R43, o ile nie zastosowano zwrotu S36

— zalecane w celu zwrócenia uwagi u˝ytkownika

na zagro˝enie zwiàzane z dzia∏aniem substancji na skór´, niewymienione w zwrotach okreÊlajàcych zagro˝enie. Mo˝na równie˝ zastosowaç w celu podkreÊlenia zagro˝eƒ wskazanych

takimi zwrotami.

S25 Unikaç zanieczyszczenia oczu

Zastosowanie

— wszystkie substancje i preparaty stwarzajàce

zagro˝enie dla zdrowia

Kryteria stosowania

— zalecane w celu zwrócenia uwagi u˝ytkownika

na zagro˝enia spowodowane kontaktem

z oczami, niewskazane za pomocà zwrotów R.

Mo˝na równie˝ zastosowaç w celu podkreÊlenia zagro˝eƒ dla oczu wskazanych takimi zwrotami

— zalecane dla substancji z przypisanymi zwrotami R34, R35, R36 lub R41, je˝eli mogà byç stosowane przez wszystkich konsumentów.

S26 Zanieczyszczone oczy przemyç natychmiast du˝à

iloÊcià wody i zasi´gnàç porady lekarza

Zastosowanie

— substancje i preparaty ˝ràce lub dra˝niàce

Kryteria stosowania

— obowiàzkowo dla substancji i preparatów ˝ràcych oraz tych, którym przypisano zwrot R41

— zalecane dla substancji i preparatów dra˝niàcych, którym przypisano zwrot R36.

S27 Natychmiast zdjàç ca∏à zanieczyszczonà odzie˝

Zastosowanie

— substancje i preparaty bardzo toksyczne, toksyczne lub ˝ràce

Kryteria stosowania

— obowiàzkowo w przypadku substancji i preparatów bardzo toksycznych z przypisanym

zwrotem R27, je˝eli mogà byç stosowane

przez wszystkich konsumentów

— zalecane w przypadku substancji i preparatów

bardzo toksycznych z przypisanym zwrotem

R27, stosowanych w przemyÊle; zwrotu nie nale˝y stosowaç, je˝eli zastosowano zwrot S36

— zalecane dla substancji i preparatów toksycznych z przypisanym zwrotem R24 oraz substancji i preparatów ˝ràcych, które mogà byç

stosowane przez wszystkich konsumentów.

S28 Zanieczyszczonà skór´ natychmiast przemyç du˝à iloÊcià ... (cieczy okreÊlonej przez producenta)

Zastosowanie

— substancje i preparaty bardzo toksyczne, toksyczne lub ˝ràce

Kryteria stosowania

— obowiàzkowo w przypadku substancji i preparatów bardzo toksycznych

— zalecane dla pozosta∏ych substancji wymienionych wy˝ej, szczególnie gdy woda nie jest

najbardziej w∏aÊciwym p∏ynem przemywajàcym

— zalecane dla substancji i preparatów ˝ràcych,

które mogà byç stosowane przez wszystkich

konsumentów.

S29 Nie wprowadzaç do kanalizacji

Zastosowanie

— ciecze skrajnie lub wysoce ∏atwopalne, niemieszajàce si´ z wodà

— substancje i preparaty bardzo toksyczne i toksyczne

— substancje niebezpieczne dla Êrodowiska

Kryteria stosowania

— obowiàzkowo w przypadku substancji niebezpiecznych dla Êrodowiska z przypisanym symbolem N, które mogà byç stosowane przez

wszystkich konsumentów, o ile nie sà do tego

przeznaczone

— zalecane dla pozosta∏ych wy˝ej wymienionych

substancji i preparatów, które mogà byç stosowane przez wszystkich konsumentów, o ile nie

sà do tego przeznaczone.

S30 Nigdy nie dodawaç wody do tej substancji/preparatu/produktu

Zastosowanie

— substancje i preparaty, które reagujà gwa∏townie z wodà

Kryteria stosowania

— ograniczone do specjalnych przypadków (np.

kwas siarkowy); mogà byç stosowane, dla

wskazania wyraênie istotnej informacji, w celu

uwypuklenia zwrotu R14 lub jako zwrot alternatywny dla zwrotu R14.

S33 Zastosowaç Êrodki ostro˝noÊci zapobiegajàce

wy∏adowaniom elektrostatycznym

Zastosowanie

— substancje i preparaty skrajnie lub wysoce ∏atwopalne

Kryteria stosowania

— zalecane dla substancji i preparatów u˝ywanych w przemyÊle, które nie absorbujà wilgoci. W zasadzie nigdy niestosowane dla substancji i preparatów przeznaczonych do sprzeda˝y dla konsumentów.

Poz. 1173

S35 Usuwaç substancj´/preparat/produkt i jego opakowanie w sposób bezpieczny

Zastosowanie

— wszystkie substancje i preparaty niebezpieczne

Kryteria stosowania

— zalecane dla substancji i preparatów, gdy niezb´dne sà wskazówki dotyczàce ich prawid∏owego usuwania.

S36 Nosiç odpowiednià odzie˝ ochronnà

Zastosowanie

— nadtlenki organiczne

— substancje i preparaty bardzo toksyczne, toksyczne lub szkodliwe

— substancje i preparaty ˝ràce

Kryteria stosowania

— obowiàzkowo dla substancji i preparatów bardzo toksycznych i ˝ràcych

— obowiàzkowo dla tych substancji i preparatów, którym przypisano zwroty R21 lub R24

— obowiàzkowo dla substancji i preparatów rakotwórczych, mutagennych i dzia∏ajàcych toksycznie na rozrodczoÊç kategorii 3, o ile dzia∏anie takie nie jest wy∏àcznie wynikiem wch∏aniania przez drogi oddechowe

— obowiàzkowo dla nadtlenków organicznych

— zalecane dla substancji i preparatów toksycznych, gdy nie jest znana wartoÊç DL50 po naniesieniu na skór´, ale istnieje uzasadniona

obawa, ˝e substancja lub preparat wywierajà

dzia∏anie toksyczne takà drogà nara˝enia

— zalecane dla substancji lub preparatów stosowanych w przemyÊle, które mogà mieç ujemny wp∏yw na zdrowie cz∏owieka w przypadku

nara˝enia przed∏u˝onego.

S37 Nosiç odpowiednie r´kawice ochronne

Zastosowanie

— substancje i preparaty bardzo toksyczne, toksyczne, szkodliwe lub ˝ràce

— organiczne nadtlenki

— substancje i preparaty o dzia∏aniu dra˝niàcym

lub uczulajàcym na skór´

Kryteria stosowania

— obowiàzkowo dla substancji i preparatów bardzo toksycznych i ˝ràcych

— obowiàzkowo dla tych substancji i preparatów, którym przypisano zwrot R21, R24 albo

R43

— obowiàzkowo dla substancji i preparatów rakotwórczych, mutagennych i dzia∏ajàcych toksycznie na rozrodczoÊç kategorii 3, o ile dzia∏anie takie nie jest wy∏àcznie wynikiem wch∏aniania przez drogi oddechowe

— obowiàzkowo dla nadtlenków organicznych

— zalecane dla substancji i preparatów toksycznych, gdy nie jest znana wartoÊç DL50 po naniesieniu na skór´, ale istnieje uzasadniona

obawa, ˝e substancja lub preparat wywierajà

dzia∏anie toksyczne takà drogà nara˝enia

— zalecane dla substancji i preparatów dzia∏ajàcych dra˝niàco na skór´.

S38 W przypadku niedostatecznej wentylacji stosowaç odpowiednie indywidualne Êrodki ochrony

dróg oddechowych

Zastosowanie

— substancje i preparaty bardzo toksyczne i toksyczne

Kryteria stosowania

— ograniczone do specjalnych przypadków obejmujàcych stosowanie bardzo toksycznych lub

toksycznych substancji w przemyÊle lub w rolnictwie.

S39 Nosiç okulary lub ochron´ twarzy

Zastosowanie

— organiczne nadtlenki

— substancje i preparaty ˝ràce, oraz substancje

i preparaty dra˝niàce, które stwarzajà ryzyko

powa˝nych uszkodzeƒ oczu

— substancje i preparaty bardzo toksyczne i toksyczne

Kryteria stosowania

— obowiàzkowo dla tych substancji i preparatów, którym przypisano zwrot R34, R35 lub R41

— obowiàzkowo dla nadtlenków organicznych

— zalecane w przypadkach, gdy nale˝y zwróciç

uwag´ u˝ytkownika na zagro˝enia dla oczu

niewymienione w przypisanych zwrotach R

— zalecane tak˝e w wyjàtkowych przypadkach

bardzo toksycznych i toksycznych substancji

i preparatów, gdy wyst´puje ryzyko opryskania, a substancje lub preparaty mogà si´ ∏atwo

wch∏aniaç przez skór´.

Poz. 1173

stwu u˝ytkownika, o ile nie b´dà zachowane

w∏aÊciwe Êrodki ostro˝noÊci

Kryteria stosowania

— ograniczone do specjalnych przypadków.

S43 W przypadku po˝aru u˝ywaç ... (podaç rodzaj

sprz´tu przeciwpo˝arowego; je˝eli woda zwi´ksza zagro˝enie, dodaç ... nigdy nie u˝ywaç wody)

Zastosowanie

— substancje i preparaty skrajnie ∏atwopalne,

wysoce ∏atwopalne i ∏atwopalne

Kryteria stosowania

— obowiàzkowo dla substancji i preparatów, które w kontakcie z wodà lub zroszonym powietrzem uwalniajà gazy skrajnie ∏atwopalne

— zalecane dla substancji i preparatów skrajnie

∏atwopalnych, wysoce ∏atwopalnych i ∏atwopalnych, szczególnie w tych przypadkach, gdy

nie mieszajà si´ z wodà.

S45 W przypadku awarii lub je˝eli êle si´ poczujesz,

niezw∏ocznie zasi´gnij porady lekarza — je˝eli to

mo˝liwe, poka˝ etykiet´

Zastosowanie

— substancje i preparaty bardzo toksyczne

— substancje i preparaty toksyczne i ˝ràce

— substancje i preparaty dzia∏ajàce uczulajàco

w przypadku nara˝enia drogà oddechowà

Kryteria stosowania

— obowiàzkowo dla substancji i preparatów wymienionych powy˝ej.

S40 CzyÊciç pod∏og´ i wszystkie inne obiekty zanieczyszczone tà substancjà/preparatem/produktem

... (Êrodkiem wskazanym przez producenta)

Zastosowanie

— wszystkie niebezpieczne substancje i preparaty

Kryteria stosowania

— ograniczone do tych niebezpiecznych substancji i preparatów, dla których woda nie jest uwa˝ana za w∏aÊciwy czynnik czyszczàcy (gdy jest

konieczna absorpcja sproszkowanym materia∏em, rozpuszczenie przez rozpuszczalnik itp.)

i gdzie umieszczenie ostrze˝enia na etykiecie

jest istotne z punktu widzenia zdrowia lub bezpieczeƒstwa.

S46 W razie po∏kni´cia niezw∏ocznie zasi´gnij porady

lekarza — poka˝ opakowanie lub etykiet´

Zastosowanie

— wszystkie niebezpieczne substancje i preparaty, z wyjàtkiem bardzo toksycznych, toksycznych, ˝ràcych i niebezpiecznych dla Êrodowiska

Kryteria stosowania

— obowiàzkowo dla wszystkich niebezpiecznych

substancji i preparatów wymienionych powy˝ej, które mogà byç u˝ywane przez wszystkich

konsumentów, oprócz przypadków, gdy nie

ma powodów, aby obawiaç si´ jakiegokolwiek

niebezpieczeƒstwa z powodu po∏kni´cia,

szczególnie przez dzieci.

S41 Nie wdychaç dymów powstajàcych w wyniku po˝aru lub wybuchu

Zastosowanie

— niebezpieczne substancje i preparaty, które

podczas spalania uwalniajà gazy bardzo toksyczne lub toksyczne

Kryteria stosowania

— ograniczone do specjalnych przypadków.

S47 Przechowywaç w temperaturze nieprzekraczajàcej ...°C (okreÊli producent)

Zastosowanie

— substancje i preparaty, które sà nietrwa∏e

w odpowiedniej temperaturze

Kryteria stosowania

— ograniczone do specjalnych przypadków, np.

niektórych organicznych nadtlenków.

S42 Podczas fumigacji/rozpylania/natryskiwania stosowaç odpowiednie Êrodki ochrony dróg oddechowych (rodzaj okreÊli producent)

Zastosowanie

— substancje przeznaczone do takiego u˝ytku,

które mogà zagroziç zdrowiu lub bezpieczeƒ-

S48 Przechowywaç zwil˝ony (-à) ... (w∏aÊciwy materia∏ okreÊli producent)

Zastosowanie

— substancje i preparaty, które po wyschni´ciu

stajà si´ bardzo wra˝liwe na iskr´, potarcie lub

uderzenie

Kryteria stosowania

— ograniczone do specyficznych przypadków,

np. nitrocelulozy.

S49 Przechowywaç wy∏àcznie w oryginalnym opakowaniu

Zastosowanie

— substancje i preparaty wra˝liwe na rozk∏ad katalityczny

Kryteria stosowania

— substancje i preparaty wra˝liwe na rozk∏ad katalityczny, np. niektóre organiczne nadtlenki.

S50 Nie mieszaç z... (okreÊli producent)

Zastosowanie

— substancje i preparaty, które mogà reagowaç

ze specyficznymi produktami, uwalniajàc bardzo toksyczne i toksyczne gazy

— organiczne nadtlenki

Kryteria stosowania

— zalecane dla substancji i preparatów wymienionych powy˝ej, które mogà byç u˝ywane

przez wszystkich konsumentów, gdy jest to

bardziej w∏aÊciwe ni˝ u˝ycie zwrotów R31 lub

R32

— obowiàzkowo dla pewnych nadtlenków, które

mogà reagowaç gwa∏townie z przyspieszaczami lub promotorami.

S51 Stosowaç wy∏àcznie w dobrze wentylowanych

pomieszczeniach

Zastosowanie

— substancje i preparaty, które sà przeznaczone

lub mogà byç u˝yte do wytwarzania par, py∏ów, aerozoli, dymów, mgie∏ itp., stwarzajàcych zagro˝enie w wyniku ich wch∏aniania

drogà oddechowà lub zagro˝enie po˝arem albo wybuchem (eksplozjà)

Kryteria stosowania

— zalecane w tych przypadkach, gdy u˝ycie zwrotu S38 nie wydaje si´ w∏aÊciwe; tak˝e, gdy takie substancje i preparaty mogà byç stosowane przez wszystkich konsumentów.

S52 Nie zaleca si´ nanoszenia na du˝e p∏aszczyzny

wewnàtrz pomieszczeƒ

Zastosowanie

— lotne, bardzo toksyczne, toksyczne i szkodliwe

substancje i zawierajàce je preparaty

Kryteria stosowania

— zalecane, kiedy mo˝liwe jest szkodliwe dzia∏anie na zdrowie z powodu przewlek∏ego nara˝enia na te substancje, ulatniajàce si´ z du˝ych

powierzchni, po ich zastosowaniu w domu lub

w innych zamkni´tych pomieszczeniach,

w których gromadzà si´ ludzie.

S53 Unikaç nara˝enia — przed u˝yciem zapoznaç si´

z instrukcjà

Zastosowanie

— substancje i preparaty rakotwórcze, mutagenne lub dzia∏ajàce szkodliwie na rozrodczoÊç

Kryteria stosowania

— obowiàzujà dla wymienionych powy˝ej substancji i preparatów, którym przypisano przy-

Poz. 1173

najmniej jeden z nast´pujàcych zwrotów: R45,

R46, R49, R60 lub R61.

S56 Zu˝ytà substancj´/preparat/produkt oraz opakowanie dostarczyç na sk∏adowisko odpadów niebezpiecznych

Zastosowanie

— wszystkie niebezpieczne substancje i preparaty

Kryteria stosowania

— zalecane dla wszystkich niebezpiecznych substancji i preparatów, które mogà byç u˝ywane

przez wszystkich konsumentów i które nale˝y

usuwaç w ten sposób.

S57 U˝ywaç odpowiednich pojemników zapobiegajàcych ska˝eniu Êrodowiska

Zastosowanie

— substancje, którym przypisano symbol N

Kryteria stosowania

— ograniczone do substancji niestosowanych

przez wszystkich konsumentów .

S59 Przestrzegaç wskazówek producenta lub dostawcy dotyczàcych odzysku lub wtórnego wykorzystania

Zastosowanie

— wszystkie niebezpieczne substancje i preparaty

Kryteria stosowania

— obowiàzkowo dla substancji niebezpiecznych

dla warstwy ozonowej

— zalecane w przypadku innych substancji, dla

których zalecany jest odzysk lub powtórne wykorzystanie.

S60 Substancj´/preparat/produkt i opakowanie usuwaç jako odpad niebezpieczny

Zastosowanie

— wszystkie niebezpieczne substancje i preparaty

Kryteria stosowania

— zalecane dla substancji i preparatów, gdy nie

zastosowano zwrotu S35 i nie b´dà stosowane

przez wszystkich konsumentów.

S61 Unikaç zrzutów do Êrodowiska. Post´powaç

zgodnie z instrukcjà lub kartà charakterystyki

Zastosowanie

— substancje niebezpieczne dla Êrodowiska

Kryteria stosowania

— stosuje si´ dla substancji, którym przypisano

symbol N

— zalecany dla wszystkich innych substancji niebezpiecznych dla Êrodowiska.

S62 W razie po∏kni´cia nie wywo∏ywaç wymiotów

niezw∏ocznie zasi´gnàç porady lekarza i pokazaç

opakowanie lub etykiet´

Zastosowanie

— substancje i preparaty zaklasyfikowane jako

szkodliwe z przypisanym zwrotem R65, zgodnie z kryteriami klasyfikacji

— nie stosuje si´ dla substancji i preparatów

wprowadzanych do obrotu w postaci aerozolu

lub w pojemnikach wyposa˝onych w urzàdzenia do wytwarzania aerozolu

Kryteria stosowania

— obowiàzkowo w przypadku substancji i preparatów, o których mowa powy˝ej, przeznaczonych do sprzeda˝y dla konsumentów, o ile

obowiàzkowo nie zastosowano zwrotów S45

lub S46

— zalecany dla substancji i preparatów, o których

mowa powy˝ej, stosowanych w przemyÊle,

o ile obowiàzkowo nie zastosowano zwrotów

S45 lub S46.

S63 W przypadku zatrucia drogà oddechowà wyprowadziç lub wynieÊç poszkodowanego na Êwie˝e

powietrze i zapewniç warunki do odpoczynku

Zastosowanie

— substancje i preparaty bardzo toksyczne i toksyczne (gazy, pary, aerozole, ciecze lotne)

Poz. 1173

— substancje i preparaty dzia∏ajàce uczulajàco na

uk∏ad oddechowy

Kryteria stosowania

— obowiàzkowo w przypadku substancji i preparatów z przypisanymi zwrotami R26, R23 lub

R42, które mogà byç stosowane przez wszystkich konsumentów w sposób powodujàcy nara˝enie drogà oddechowà.

S64 W przypadku po∏kni´cia wyp∏ukaç usta wodà —

nigdy nie stosowaç u osób nieprzytomnych

Zastosowanie

— substancje i preparaty ˝ràce lub dra˝niàce

Kryteria stosowania

— zalecane dla substancji i preparatów, które

mogà byç stosowane przez wszystkich konsumentów, gdy nale˝y podjàç takie dzia∏anie.

Za∏àcznik nr 4

SPOSÓB OZNAKOWANIA OPAKOWA¡ PREPARATÓW NIEBEZPIECZNYCH WYMAGAJÑCYCH

SZCZEGÓLNEGO OZNAKOWANIA

1. Preparaty dost´pne dla wszystkich konsumentów

4. Preparaty zawierajàce substancje z przypisanym

zwrotem R64

1) oznakowanie opakowaƒ zawierajàcych takie preparaty musi obowiàzkowo zawieraç, oprócz innych

zwrotów okreÊlajàcych warunki bezpiecznego stosowania, zwroty S1, S2, S45 lub S46 zgodnie z kryteriami ustalonymi w za∏àczniku nr 3 do rozporzàdzenia,

— na opakowaniu takiego preparatu umieszcza si´

napis o nast´pujàcej treÊci „Mo˝e dzia∏aç szkodliwie na dzieci karmione piersià”, je˝eli preparat zawiera co najmniej jednà substancj´, której zgodnie

z kryteriami, o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy,

przypisano zwrot R64 i st´˝enie tej substancji

w preparacie wynosi co najmniej 1%, o ile inne

wartoÊci nie sà podane w wykazie.

2) na opakowaniach takich preparatów, zaklasyfikowanych zgodnie z kryteriami, o których mowa

w art. 4 ust. 2 ustawy, jako bardzo toksyczne (T+),

toksyczne (T) lub ˝ràce (C) nale˝y umieÊciç informacj´, która w sposób jasny i dok∏adny poda sposób ich u˝ytkowania i jeÊli to konieczne, sposób

zniszczenia pustego opakowania; je˝eli z powodów

technicznych nie mo˝na umieÊciç takiej informacji

na samym opakowaniu, wtedy opakowania zawierajàce takie preparaty muszà byç dodatkowo wyposa˝one w instrukcj´, która zawiera takà informacj´.

2. Preparaty przeznaczone do stosowania w postaci aerozolu

5. Preparaty zawierajàce o∏ów

— na opakowaniach farb i lakierów zawierajàcych

o∏ów w iloÊciach przekraczajàcych 0,15% (wyra˝ony jako masa metalu w stosunku do ca∏kowitej masy preparatu), mierzonych zgodnie z postanowieniami normy ISO 6503/1984, umieszcza si´ napis

nast´pujàcej treÊci

„Zawiera o∏ów. Nie powinien byç stosowany na

powierzchniach, które mogà byç lizane lub gryzione przez dzieci”.

W przypadku opakowaƒ zawierajàcych mniej ni˝

125 ml mo˝na umieÊciç napis

— oznakowanie opakowaƒ zawierajàcych preparat

przeznaczony do stosowania w postaci aerozolu

musi zawieraç zwroty S23 i S38 albo S23 i S51, dobrane zgodnie z kryteriami zawartymi w za∏àczniku

nr 3 do rozporzàdzenia.

6. Preparaty zawierajàce zwiàzki cyjanoakrylowe

3. Preparaty zawierajàce substancje z przypisanym

zwrotem R33

— na bezpoÊrednich opakowanich klejów na bazie cyjanoakrylanów umieszcza si´ napis nast´pujàcej

treÊci: „Cyjanoakrylany.

— na opakowaniu takiego preparatu umieszcza si´

napis o nast´pujàcej treÊci „Niebezpieczeƒstwo

kumulacji w ustroju”, je˝eli preparat zawiera co

najmniej jednà substancj´, której zgodnie z kryteriami, o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy, przypisano zwrot R3 i st´˝enie tej substancji w preparacie wynosi co najmniej 1%, o ile inne wartoÊci nie

sà podane w wykazie.

„Uwaga! Zawiera o∏ów”.

Niebezpieczeƒstwo.

Skleja skór´ i powieki w ciàgu kilku sekund.

Chroniç przed dzieçmi”.

Do opakowania nale˝y do∏àczyç odpowiednià informacj´ o bezpiecznym stosowaniu.

7. Preparaty zawierajàce izocyjaniany

— na opakowaniach zawierajàcych izocyjaniany

(w postaci monomerów, oligomerów, prepolimerów itd. lub ich mieszanin) umieszcza si´ napis

nast´pujàcej treÊci

„Zawiera izocyjaniany.

Zapoznaj si´ z instrukcjà dostarczonà przez producenta”.

8. Preparaty zawierajàce sk∏adniki epoksydowe

o Êredniej masie czàsteczkowej ≤ 700

— na opakowaniach zawierajàcych sk∏adniki epoksydowe o Êredniej masie czàsteczkowej ≤ 700

umieszcza si´ napis nast´pujàcej treÊci

„Zawiera sk∏adniki epoksydowe.

Zapoznaj si´ z instrukcjà dostarczonà przez producenta”.

9. Preparaty zawierajàce aktywny chlor dost´pne

dla wszystkich konsumentów

— na opakowaniach preparatów zawierajàcych wi´cej ni˝ 1% aktywnego chloru umieszcza si´ napis

nast´pujàcej treÊci

„Uwaga!

Nie stosowaç razem z innymi produktami.

Mo˝e uwalniaç niebezpieczne gazy (chlor)”.

10. Preparaty zawierajàce kadm (stopy) i przeznaczone do u˝ycia przy lutowaniu — na opakowaniach takich preparatów umieszcza si´ napis o nast´pujàcej

treÊci

„Uwaga! Zawiera kadm.

Podczas stosowania powstajà niebezpieczne opary.

Zapoznaj si´ z informacjà dostarczonà przez producenta.

Przestrzegaj instrukcji bezpiecznego stosowania”.

11. Preparaty przeznaczone do wyt∏aczania gazem

p´dnym pod ciÊnieniem w postaci aerozolu z jednorazowych pojemników

Poz. 1173

1) na wszystkich pojemnikach o pojemnoÊci powy˝ej

50 ml, zawierajàcych takie preparaty, umieszcza si´

napis o nast´pujàcej treÊci

„Pojemnik pod ciÊnieniem: chroniç przed s∏oƒcem

i temperaturà powy˝ej 50°C. Nie przek∏uwaç ani nie

spalaç, tak˝e po zu˝yciu.”,

2) na pojemnikach zawierajàcych preparaty ∏atwopalne, wysoce ∏atwopalne i skrajnie ∏atwopalne

umieszcza si´ dodatkowo napis o nast´pujàcej treÊci

„Nie rozpylaç nad otwartym p∏omieniem lub ˝arzàcym si´ materia∏em. Chroniç przed êród∏ami zap∏onu — nie paliç w czasie rozpylania. Chroniç przed

dzieçmi.”

12. Preparaty zawierajàce substancje uczulajàce,

niezaklasyfikowane jako uczulajàce

— na opakowaniu preparatu zawierajàcego co najmniej jednà substancj´ uczulajàcà w st´˝eniu wynoszàcym co najmniej 0,1% albo w st´˝eniu wskazanym w odpowiedniej nocie w wykazie umieszcza

si´ napis o nast´pujàcej treÊci

„Zawiera (nazwa substancji uczulajàcej). Mo˝e powodowaç wystàpienie reakcji alergicznej”.

13. Ciek∏e preparaty zawierajàce chlorowcow´glowodory

— na opakowaniu ciek∏ych preparatów o temperaturze zap∏onu wy˝szej ni˝ 55°C, zawierajàcych chlorowcow´glowodory i substancje ∏atwopalne lub

wysoce ∏atwopalne w st´˝eniu przekraczajàcym

5%, umieszcza si´ napisy o nast´pujàcej treÊci

„Podczas stosowania mo˝e przekszta∏ciç si´ w substancj´ ∏atwopalnà” albo „Podczas stosowania

mo˝e przekszta∏ciç si´ w substancj´ wysoce ∏atwopalnà”.

14. Preparaty, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 5 ust. 6 ustawy z dnia 11 stycznia 2001 r. o substancjach i preparatach chemicznych

— na opakowaniach takich preparatów umieszcza si´

napis o nast´pujàcej treÊci

„Karta charakterystyki dost´pna na ˝àdanie u˝ytkownika prowadzàcego dzia∏alnoÊç zawodowà”.

Za∏àcznik nr 5

SPOSÓB USTALANIA ALTERNATYWNEJ NAZWY RODZAJOWEJ

Ogólne zasady ustalania nazwy rodzajowej

W celu ustalenia nazwy rodzajowej nale˝y

1) ustaliç grup´ funkcyjnà lub podstawowy pierwiastek w czàsteczce, odpowiedzialne za g∏ówne zagro˝enia stwarzane przez substancj´,

2) okreÊliç, w jakim stopniu nale˝y wziàç pod uwag´

najwa˝niejsze grupy funkcyjne lub pierwiastki.

Wzi´te pod uwag´ grupy funkcyjne lub pierwiastki

wska˝à nazw´ grupy lub podgrupy, które przedstawiono poni˝ej.

Podzia∏ substancji na podstawowe grupy i podgrupy

ObjaÊnienia

G∏ówne nazwy rodzajowe utworzono poprzez

— wskazanie w substancjach organicznych i nieorganicznych podstawowego pierwiastka, który charakteryzuje czàsteczk´ i jej podstawowe w∏aÊciwoÊci; podobnie jak w numerze indeksowym pierwiastek jest wskazany przez jego liczb´ atomowà,

— wskazanie odpowiedniej grupy funkcyjnej substancji organicznej; podobnie jak w numerze indeksowym grupom substancji charakteryzowanych

przez grupy funkcyjne przypisano numery od 601

do 650.

W niektórych przypadkach obok nazwy g∏ównych grup

podano nazw´ podgrupy.

Sposób korzystania z tabeli

Po ustaleniu, czy substancja nale˝y do jednej lub

kilku grup lub podgrup wymienionych w tabeli, alternatywnà nazw´ rodzajowà nale˝y ustaliç w nast´pujàcy sposób

1. Je˝eli nazwa grupy lub podgrupy wystarcza do

scharakteryzowania pierwiastka lub grupy funkcyjnej

okreÊlajàcych charakter dzia∏ania substancji, nale˝y

wybraç t´ nazw´ jako alternatywnà nazw´ rodzajowà,

np.

— 1,4-dihydroksybenzen

grupa 604: fenole i ich pochodne

alternatywna nazwa rodzajowa: pochodne fenoli

— butanol

grupa 603: alkohole i ich pochodne

podgrupa: alkohole alifatyczne

alternatywna nazwa rodzajowa: alkohol alifatyczny

Poz. 1173

— 2-izopropoksyetanol

grupa 603: alkohole i ich pochodne

podgrupa: glikoloetery

alternatywna nazwa rodzajowa: glikoloeter

— akrylan metylu

grupa 607: kwasy organiczne i ich pochodne

podgrupa: akrylany

alternatywna nazwa rodzajowa: akrylan.

2. Je˝eli nazwa grupy lub podgrupy nie wystarcza

do scharakteryzowania pierwiastka lub grupy funkcyjnej okreÊlajàcych charakter dzia∏ania substancji, alternatywna nazwa rodzajowa b´dzie kombinacjà nazw

odpowiednich ró˝nych grup lub podgrup

— chlorobenzen

grupa 602: chlorowcow´glowodory

podgrupa: chlorowcow´glowodory aromatyczne

grupa 017: zwiàzki chloru

alternatywna nazwa rodzajowa: chlorow´glowodór aromatyczny

— kwas 2,3,6-trichlorofenylooctowy

grupa 607: kwasy organiczne

podgrupa: kwasy chlorowcoaromatyczne

grupa 017: zwiàzki chloru

alternatywna nazwa rodzajowa: kwas chloroaromatyczny

— 1-chloro-1-nitropropan

grupa 610: chloronitrozwiàzki

grupa 601: w´glowodory

podgrupa: w´glowodory alifatyczne

alternatywna nazwa rodzajowa: chloronitrow´glowodór alifatyczny

— ditiopirofosforan tetrapropylu

grupa 015: zwiàzki fosforu

podgrupa: estry kwasu fosforowego

grupa 016: zwiàzki siarki

alternatywna nazwa rodzajowa: estry kwasu tiofosforowego.

W przypadku niektórych pierwiastków, w szczególnoÊci metali, nazwa grupy lub podgrupy powinna zawieraç okreÊlenia „organiczny” albo „nieorganiczny”, np.

— dichlorek dirt´ci

grupa 080: zwiàzki rt´ci

alternatywna nazwa rodzajowa: nieorganiczny

zwiàzek rt´ci

Poz. 1173 i 1174

— octan baru

grupa 056: zwiàzki baru

alternatywna nazwa rodzajowa: organiczne zwiàzki

baru

— azotyn etylu

grupa 007: zwiàzki azotu

podgrupa: azotyny

alternatywna nazwa rodzajowa: azotyn organiczny

— wodorosiarczyn sodu

grupa 016: zwiàzki siarki

alternatywna nazwa rodzajowa: nieorganiczny

zwiàzek siarki.

1174

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA

z dnia 15 lipca 2002 r.

w sprawie substancji niebezpiecznych i preparatów niebezpiecznych, których opakowania nale˝y zaopatrywaç

w zamkni´cia utrudniajàce otwarcie przez dzieci i w wyczuwalne dotykiem ostrze˝enie o niebezpieczeƒstwie.

Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 11 stycznia 2001 r. o substancjach i preparatach chemicznych

(Dz. U. Nr 11, poz. 84, Nr 100, poz. 1085, Nr 123,

poz. 1350 i Nr 125, poz. 1367 oraz z 2002 r. Nr 135,

poz. 1145) zarzàdza si´, co nast´puje

§ 1. Opakowania substancji lub preparatów oznakowanych zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 26 ustawy z dnia 11 stycznia 2001 r. o substancjach i preparatach chemicznych, zwanej dalej „ustawà”, jako bardzo toksyczne, toksyczne lub ˝ràce, oferowanych w sprzeda˝y detalicznej dla konsumentów, zaopatruje si´, niezale˝nie od pojemnoÊci opakowania,

w zamkni´cie utrudniajàce otwarcie przez dzieci

i w wyczuwalne dotykiem ostrze˝enie o niebezpieczeƒstwie.

§ 2. 1. Opakowania substancji lub preparatów oznakowanych zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 26 ustawy, jako szkodliwe, skrajnie ∏atwopalne

lub wysoce ∏atwopalne, oferowanych w sprzeda˝y detalicznej dla konsumentów, zaopatruje si´, niezale˝nie

od pojemnoÊci opakowania, w wyczuwalne dotykiem

ostrze˝enie o niebezpieczeƒstwie, z zastrze˝eniem

ust. 2.

2. Przepisu ust. 1 nie stosuje si´ do pojemników aerozolowych zawierajàcych substancje lub preparaty

zaklasyfikowane zgodnie z przepisami wydanymi na

podstawie art. 4 ust. 2 lub 3 ustawy, wy∏àcznie jako

skrajnie ∏atwopalne lub wysoce ∏atwopalne.

§ 3. Opakowania substancji lub preparatów zawierajàcych co najmniej 3% metanolu (numer nadany

przez Chemical Abstract Service — Nr CAS 67-56-1) lub

co najmniej 1% dichlorometanu (Nr CAS 75-09-2), oferowanych w sprzeda˝y detalicznej dla konsumentów,

zaopatruje si´, niezale˝nie od pojemnoÊci opakowania,

w zamkni´cie utrudniajàce otwarcie przez dzieci.

§ 4. Opakowania substancji lub preparatów, które

zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 4

ust. 2 lub 3 ustawy, zaklasyfikowano jako szkodliwe

z przypisanym zwrotem R65 „Dzia∏a szkodliwie; mo˝e

powodowaç uszkodzenie p∏uc w przypadku po∏kni´cia”, z wyjàtkiem substancji lub preparatów wprowadzanych do obrotu w pojemnikach aerozolowych lub

w pojemnikach wyposa˝onych w szczelne urzàdzenia

do wytwarzania aerozolu, zaopatruje si´, niezale˝nie

od pojemnoÊci opakowania, w zamkni´cie utrudniajàce otwarcie przez dzieci.

§ 5. Opakowania substancji i preparatów, o których

mowa w rozporzàdzeniu, nale˝y dostosowaç do przepisów rozporzàdzenia w terminie do dnia 1 stycznia

2003 r.

§ 6. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

Minister Zdrowia: M. ¸apiƒski

1173

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA

z dnia 11 lipca 2002 r.

w sprawie oznakowania opakowaƒ substancji niebezpiecznych i preparatów niebezpiecznych.

Na podstawie art. 26 ustawy z dnia 11 stycznia

2001 r. o substancjach i preparatach chemicznych

(Dz. U. Nr 11, poz. 84, Nr 100, poz. 1085, Nr 123,

poz. 1350 i Nr 125, poz. 1367 oraz z 2002 r. Nr 135,

poz. 1145) zarzàdza si´, co nast´puje