Rozporządzenie Ministra Kultury z dnia 19 sierpnia 2002 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa artystycznego.

§ 1. Ustala si´ podstawy programowe kszta∏cenia

w zawodach szkolnictwa artystycznego, okreÊlonych

w klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego, stanowiàcej za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r.

w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz. U. Nr 63, poz. 571), stanowiàce za∏àczniki do

rozporzàdzenia

— za∏àcznik nr 2;

3) plastyk (symbol cyfrowy 347[07]) — za∏àcznik nr 3;

4) tancerz (symbol cyfrowy 347[08]) — za∏àcznik nr 4;

5) aktor cyrkowy (symbol cyfrowy 347[01]) — za∏àcznik nr 5;

6) animator kultury (symbol cyfrowy 347[03]) — za∏àcznik nr 6;

7) bibliotekarz (symbol cyfrowy 414[01]) — za∏àcznik

nr 7.

§ 2. W szko∏ach artystycznych w zakresie kszta∏cenia ogólnego stosuje si´ podstawy programowe okreÊlone przez ministra w∏aÊciwego do spraw oÊwiaty

i wychowania.

§ 3. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

1) muzyk (symbol cyfrowy 347[04]) — za∏àcznik nr 1;

2) aktor scen muzycznych (symbol cyfrowy 347[02])

Minister Kultury: W. Dàbrowski

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Kultury z dnia 19 sierpnia 2002 r. (poz.1164)

Za∏àcznik nr 1

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE MUZYK

Opis zawodu

Kszta∏cenie w zawodzie muzyk obejmuje dwa etapy edukacyjne, czyli okresy kszta∏cenia o wyró˝nionych celach,

stanowiàcych ca∏oÊç dydaktycznà

A. pierwszy etap edukacyjny obejmuje kszta∏cenie w szkole muzycznej I stopnia lub ogólnokszta∏càcej szkole muzycznej I stopnia,

B. drugi etap edukacyjny obejmuje kszta∏cenie w szkole muzycznej II stopnia lub ogólnokszta∏càcej szkole muzycznej II stopnia, w specjalnoÊciach

I. Instrumentalista,

II. Wokalista,

III. Rytmika,

IV. Lutnik.

A. PIERWSZY ETAP EDUKACYJNY

SZKO¸A MUZYCZNA I STOPNIA

OGÓLNOKSZTA¸CÑCA SZKO¸A MUZYCZNA I STOPNIA

Cele nauczania

1. Zainteresowanie ucznia muzykà.

3. Rozwijanie uzdolnieƒ muzycznych ucznia w sposób

dostosowany do jego wieku i predyspozycji.

2. Rozbudzanie zami∏owania do muzyki.

4. Nauczanie podstaw gry na instrumencie.

5. Rozwijanie umiej´tnoÊci technicznych i interpretacyjnych.

6. Nauczanie zasad notacji w stopniu umo˝liwiajàcym

samodzielne odczytywanie zapisu nutowego.

7. Przygotowanie do samodzielnego opracowywania

krótkich i ∏atwych utworów.

8. Wdro˝enie do systematycznego i Êwiadomego çwiczenia.

9. Rozwijanie naturalnej potrzeby ekspresji twórczej

ucznia i kszta∏cenie wyobraêni artystycznej.

10. Rozwijanie umiej´tnoÊci muzykowania zespo∏owego.

11. Przygotowanie ucznia do publicznych wyst´pów

estradowych, zach´canie do aktywnego uczestnictwa w ˝yciu muzycznym.

12. Zapoznanie ucznia z podstawowà wiedzà o muzyce.

13. Kszta∏towanie wra˝liwoÊci estetycznej i poczucia

pi´kna.

14. Przygotowanie absolwentów do dalszego kszta∏cenia w szkole muzycznej II stopnia.

Przedmiot g∏ówny

Instrument

TreÊci nauczania

1. Podstawowa wiedza w zakresie historii instrumentu, budowy instrumentu i jego cz´Êci, obs∏ugi oraz

konserwacji.

2. Podstawy prawid∏owego aparatu gry (prawid∏owa

postawa, u∏o˝enie ràk, w∏aÊciwy sposób wydobycia dêwi´ku).

3. Wybrane elementy techniki gry.

4. Podstawy interpretacji utworu zgodnej z zapisem,

budowà formalnà i elementami stylu.

5. Zasady notacji w∏aÊciwej dla danego instrumentu

oraz techniki czytania a vista ∏atwych utworów.

6. Przygotowanie do samodzielnej pracy nad ∏atwym

utworem w zakresie poprawnego odczytania tekstu nutowego, çwiczenia i korygowania b∏´dów.

7. Przygotowanie do praktyki estradowej z uwzgl´dnieniem podstawowych elementów obycia estradowego, m.in. w zakresie technik opanowania pami´ciowego utworu oraz koncentracji i pokonywania tremy.

8. Podstawowe formy muzykowania zespo∏owego.

9. Literatura muzyczna dla danego instrumentu, dobrana przez nauczyciela w zale˝noÊci od mo˝liwoÊci ucznia i z uwzgl´dnieniem jego preferencji.

10. Program na zakoƒczenie etapu edukacyjnego.

Osiàgni´cia uczniów

Fortepian

1. Umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych cz´Êci fortepianu. ZnajomoÊç podstawowych wiadomoÊci

z historii instrumentu.

Poz. 1164

2. Opanowanie prawid∏owej postawy, u∏o˝enia prawej i lewej r´ki na klawiaturze, prawid∏owego u∏o˝enia nóg. Umiej´tnoÊç prawid∏owego wydobycia

dêwi´ku w zale˝noÊci od rejestru i dynamiki. ÂwiadomoÊç roli i dzia∏ania palców w procesie powstawania dêwi´ku.

3. Opanowanie podstaw techniki gry z uwzgl´dnieniem niezale˝noÊci ràk i palców na klawiaturze,

umiej´tnoÊci grania ró˝nymi sposobami artykulacji (legato, non legato, staccato, portato), umiej´tnoÊci pos∏ugiwania si´ prawym peda∏em (prostym — taktowym i synkopowanym).

4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budowà formalnà.

5. ZnajomoÊç notacji w kluczu wiolinowym i basowym oraz umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego odczytania tekstu nutowego. Umiej´tnoÊç

prawid∏owego grania a vista ∏atwych utworów

w wolnym tempie z uwzgl´dnieniem precyzji rytmicznej.

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego

utworu pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym

(palcowanie, pedalizacja, frazowanie, dynamika,

interpretacja). Umiej´tnoÊç samodzielnej pracy

nad utworem. Umiej´tnoÊç Êwiadomego çwiczenia i korekty w∏asnych b∏´dów.

7. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania

tremy podczas wykonywania utworu. Pos∏ugiwanie si´ równymi formami zapami´tywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny wykonania utworu.

8. Umiej´tnoÊç muzykowania zespo∏owego pod kierunkiem nauczyciela (np.: na cztery r´ce, na dwa

fortepiany, ∏atwe akompaniamenty).

9. Opanowanie literatury fortepianowej w nast´pujàcym zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce technicznej dla prawej i lewej r´ki, utwory polifoniczne, formy cykliczne (do wyboru np.: sonatina, sonata, koncert, wariacje), akompaniamenty.

10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zró˝nicowanej

problematyce technicznej dla prawej i lewej r´ki,

utworu polifonicznego, jednej cz´Êci sonatiny lub

sonaty (do wyboru: allegro sonatowe, wariacje lub

rondo), utwór dowolny. Ca∏y program powinien

byç wykonany z pami´ci.

Organy

1. Umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych cz´Êci

i ogólnych zasad dzia∏ania traktury. ZnajomoÊç

podstawowych wiadomoÊci z historii instrumentu.

2. Opanowanie prawid∏owej postawy, u∏o˝enia prawej i lewej r´ki na manuale, prawid∏owego u∏o˝enia nóg na pedale. Umiej´tnoÊç prawid∏owego wydobycia dêwi´ku na manuale. Umiej´tnoÊç koordynacji pracy ràk i nóg.

3. Opanowanie podstaw techniki gry z uwzgl´dnieniem: niezale˝noÊci ràk i palców na manuale i nóg

na pedale, umiej´tnoÊci gry wielog∏osowej na manuale, umiej´tnoÊci grania ró˝nymi sposobami artykulacji (legato, non legato, staccato, portato).

4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budowà formalnà.

5. ZnajomoÊç notacji w kluczu wiolinowym i basowym oraz umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego odczytania tekstu nutowego. Umiej´tnoÊç

prawid∏owego grania a vista ∏atwych utworów

w wolnym tempie.

Poz. 1164

(palcowanie, miechowanie, frazowanie, dynamika,

interpretacja). Umiej´tnoÊç samodzielnej pracy

nad utworem (pokonywanie trudnych miejsc).

Umiej´tnoÊç Êwiadomego çwiczenia i korekty w∏asnych b∏´dów.

7. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania

tremy podczas wykonywania utworu. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny wykonania utworu.

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego

utworu pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym.

Umiej´tnoÊç Êwiadomego çwiczenia i korekty w∏asnych b∏´dów.

8. Umiej´tnoÊç gry pod kierunkiem nauczyciela

w prostych formach muzykowania zespo∏owego

(np.: unisono, duet, akordeonowe zespo∏y kameralne jednorodne lub mieszane, orkiestra akordeonowa, gra z akompaniamentem).

7. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania

tremy podczas wykonywania utworu. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny wykonania utworu.

9. Opanowanie literatury akordeonowej w nast´pujàcym zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce technicznej, polifonicznej i dawnych mistrzów,

forma cykliczna (do wyboru: sonatina, suita, wariacje), utwory ró˝ne, muzyka u˝ytkowa ró˝nych narodów.

8. Umiej´tnoÊç muzykowania zespo∏owego pod kierunkiem nauczyciela.

9. Opanowanie literatury organowej w nast´pujàcym

zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce

technicznej, utwory polifoniczne, utwory muzyki

dawnej, formy cykliczne.

10. Poprawne wykonanie jednej etiudy dla prawej r´ki, jednej etiudy dla lewej r´ki na manua∏ melodyczny, jednej etiudy dla lewej r´ki na manua∏ basowo-akordowy, grania a vista, jednego utworu

polifonicznego, jednego utworu dawnych mistrzów, dwóch utworów dowolnych. Program powinien byç wykonany z pami´ci.

10. Poprawne wykonanie utworu polifonicznego, jednej cz´Êci sonaty, utworu dowolnego.

Gitara

Akordeon

1. ZnajomoÊç podstawowych wiadomoÊci z historii

instrumentu i umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych cz´Êci akordeonu oraz poznanie roli poszczególnych elementów instrumentu w procesie powstawania dêwi´ku. ZnajomoÊç zasad konserwacji

akordeonu.

2. Opanowanie prawid∏owej postawy, w∏aÊciwego

trzymania akordeonu, prawid∏owego u∏o˝enia prawej i lewej r´ki. Umiej´tnoÊç wydobycia dêwi´ku

p∏ynnym prowadzeniem miecha.

3. Opanowanie podstaw techniki gry z uwzgl´dnieniem: umiej´tnoÊci pos∏ugiwania si´ technikà miechowo-palcowà miechem jednokierunkowym,

umiej´tnoÊci gry miechem zmiennym, umiej´tnoÊci gry prawà r´kà na manuale dyskantowym i lewà r´kà na manuale melodycznym i basowo-akordowym.

4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budowà formalnà.

5. ZnajomoÊç notacji w kluczu wiolinowym i basowym oraz umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego odczytania tekstu nutowego. Umiej´tnoÊç

prawid∏owego grania a vista ∏atwych utworów

w wolnym tempie.

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego

utworu pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym

1. ZnajomoÊç podstawowych wiadomoÊci z historii

instrumentu i umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych cz´Êci gitary oraz poznanie roli poszczególnych elementów instrumentu w procesie powstawania dêwi´ku. ZnajomoÊç zasad czyszczenia

i konserwacji gitary, strun i futera∏u. Umiej´tnoÊç

samodzielnego strojenia instrumentu.

2. Opanowanie prawid∏owej postawy, w∏aÊciwego

trzymania gitary, prawid∏owego u∏o˝enia prawej

i lewej r´ki. Umiej´tnoÊç w∏aÊciwego sposobu siedzenia, w∏aÊciwego stosowania podgitarnika, podnó˝ka lub poduszki.

3. Opanowanie podstaw techniki gry z uwzgl´dnieniem koordynacji pracy obydwu ràk, niezale˝noÊci

palcowej obu ràk, gry fla˝oletów naturalnych

i sztucznych, uderzenia tirando i apoyando, gry

dwudêwi´ków, trójdêwi´ków i czterodêwi´ków,

chwytów poprzecznych barré, czystoÊci intonacji,

grania w pozycjach, realizacji arpeggio, tremolo

i rasgueado, realizacji podstawowych ozdobników.

4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budowà formalnà.

5. ZnajomoÊç notacji oraz umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego odczytania tekstu nutowego.

Umiej´tnoÊç prawid∏owego grania a vista ∏atwych

utworów w wolnym tempie z uwzgl´dnieniem precyzji rytmicznej.

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego

utworu pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym

(palcowanie, frazowanie, dynamika, interpretacja).

Umiej´tnoÊç samodzielnej pracy nad utworem.

Umiej´tnoÊç Êwiadomego çwiczenia i korekty w∏asnych b∏´dów.

7. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania

tremy podczas wykonywania utworu. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny wykonania utworu.

7. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania

tremy podczas wykonywania utworu. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny wykonania utworu.

8. Umiej´tnoÊç gry pod kierunkiem nauczyciela

w prostych formach muzykowania zespo∏owego.

8. Umiej´tnoÊç gry pod kierunkiem nauczyciela

w prostych formach muzykowania zespo∏owego

(np.: unisono, gitarowe zespo∏y kameralne lub orkiestra gitarowa, gra z akompaniamentem).

9. Opanowanie literatury gitarowej w nast´pujàcym

zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce

technicznej, utwory polifoniczne, forma cykliczna

(do wyboru: sonatina, sonata, suita, wariacje),

utwory kameralne (duet, trio).

10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zró˝nicowanej

problematyce technicznej, cz´Êci suity lub utworu

z muzyki dawnej, cz´Êci sonaty klasycznej lub wariacje klasyczne, utworu dowolnego, utworu kameralnego lub utworu z akompaniamentem, grania

a vista.

Harfa

1. ZnajomoÊç podstawowych wiadomoÊci historii instrumentu i umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych cz´Êci harfy oraz poznanie roli poszczególnych elementów instrumentu w procesie powstawania dêwi´ku. ZnajomoÊç zasad czyszczenia

i konserwacji instrumentu. Umiej´tnoÊç strojenia

harfy pod kierunkiem nauczyciela.

2. Opanowanie prawid∏owej postawy, w∏aÊciwego

u∏o˝enia prawej i lewej r´ki ze szczególnym zwróceniem uwagi na uk∏ad kciuka. Umiej´tnoÊç w∏aÊciwej pracy nóg zsynchronizowana z pracà ràk.

3. Opanowanie podstaw techniki gry z uwzgl´dnieniem wykszta∏cenia niezale˝noÊci palców, gry naturalnych fla˝oletów, gry akordów technikà secco

i arpeggio, gry étouffé i glissando, realizacji podstawowych ozdobników.

4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budowà formalnà.

5. ZnajomoÊç notacji w kluczu wiolinowym i basowym oraz umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego odczytania tekstu nutowego. Umiej´tnoÊç

prawid∏owego grania a vista ∏atwych utworów

w wolnym tempie z uwzgl´dnieniem poprawnej

pedalizacji i precyzji rytmicznej.

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego

utworu pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym

(palcowanie, pedalizacja, frazowanie, dynamika,

interpretacja). Umiej´tnoÊç samodzielnej pracy

nad utworem (pokonywanie trudnych miejsc).

Umiej´tnoÊç Êwiadomego çwiczenia i korekty w∏asnych b∏´dów.

9. Opanowanie literatury harfowej w nast´pujàcym

zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce

technicznej, utwory polifoniczne i dawnych mistrzów, forma cykliczna (do wyboru: sonata, concertino, wariacje).

10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zró˝nicowanej

problematyce technicznej, jednego utworu solowego z muzyki dawnej, dwóch kontrastujàcych

cz´Êci sonaty.

Skrzypce

1. ZnajomoÊç podstawowych wiadomoÊci z historii

instrumentu i umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych cz´Êci skrzypiec i smyczka oraz poznanie roli

poszczególnych elementów instrumentu i smyczka

w procesie powstawania dêwi´ku. ZnajomoÊç zasad czyszczenia i konserwacji skrzypiec i smyczka

oraz umiej´tnoÊç samodzielnego strojenia instrumentu.

2. Opanowanie prawid∏owej postawy, w∏aÊciwego

trzymania skrzypiec pod brodà i smyczka, prawid∏owego u∏o˝enia prawej i lewej r´ki. Umiej´tnoÊç

wydobycia dêwi´ku przy zachowaniu swobodnego

aparatu gry.

3. Opanowanie podstaw techniki gry z uwzgl´dnieniem umiej´tnoÊci gry „ca∏ym smyczkiem” i poszczególnymi cz´Êciami smyczka, gry naturalnych

fla˝oletów, umiej´tnoÊci prawid∏owego uk∏adu

prawej i lewej r´ki, czystoÊci intonacji, grania w pozycjach, realizacji podstawowych ozdobników, wibracji.

4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budowà formalnà.

5. ZnajomoÊç notacji oraz umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego odczytania tekstu nutowego.

Umiej´tnoÊç prawid∏owego grania a vista ∏atwych

utworów w wolnym tempie z uwzgl´dnieniem poprawnej intonacji i precyzji rytmicznej.

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego

utworu pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym

(palcowanie, smyczkowanie, frazowanie, dynamika, interpretacja). Umiej´tnoÊç samodzielnej pracy

nad utworem. Umiej´tnoÊç Êwiadomego çwiczenia i korekty w∏asnych b∏´dów.

7. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania

tremy podczas wykonywania utworu. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny wykonania utworu.

8. Umiej´tnoÊç gry pod kierunkiem nauczyciela w ró˝nych formach muzykowania zespo∏owego (np.

unisono, smyczkowe zespo∏y kameralne, gra

z akompaniamentem).

9. Opanowanie literatury skrzypcowej w nast´pujàcym zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce technicznej, utwory na skrzypce z akompaniamentem (od baroku do XX wieku), forma cykliczna

(do wyboru: sonata, concertino, koncert, wariacje),

utwory kameralne (duet, trio lub kwartet).

10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zró˝nicowanej

problematyce technicznej, w tym jednej dwudêwi´kowej, jednego utworu solowego z akompaniamentem z pami´ci, cz´Êci pierwszej lub drugiej

i trzeciej koncertu, dwóch kontrastujàcych cz´Êci

sonaty.

Poz. 1164

unisono, smyczkowe zespo∏y kameralne, gra

z akompaniamentem).

9. Opanowanie literatury altówkowej (równie˝ skrzypcowej) w nast´pujàcym zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce technicznej, utwory na altówk´ (skrzypce) z akompaniamentem (od baroku do

XX wieku), forma cykliczna (do wyboru: sonata,

concertino, koncert, wariacje), utwory kameralne

(duet, trio lub kwartet).

10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zró˝nicowanej

problematyce technicznej, w tym jednej dwudêwi´kowej, jednego utworu solowego z akompaniamentem z pami´ci, cz´Êci pierwszej lub drugiej

i trzeciej koncertu, dwóch kontrastujàcych cz´Êci

sonaty.

Wiolonczela

Altówka

1. ZnajomoÊç podstawowych wiadomoÊci z historii

instrumentu i umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych cz´Êci altówki i smyczka oraz poznanie roli

poszczególnych elementów instrumentu i smyczka

w procesie powstawania dêwi´ku. ZnajomoÊç zasad czyszczenia i konserwacji altówki i smyczka.

Umiej´tnoÊç samodzielnego strojenia instrumentu.

1. ZnajomoÊç podstawowych wiadomoÊci z historii

instrumentu i umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych cz´Êci wiolonczeli i smyczka oraz poznanie roli poszczególnych elementów instrumentu i smyczka w procesie powstawania dêwi´ku. ZnajomoÊç

zasad czyszczenia i konserwacji wiolonczeli

i smyczka. Umiej´tnoÊç samodzielnego strojenia

instrumentu.

2. Opanowanie prawid∏owej postawy, w∏aÊciwego

trzymania altówki i smyczka, prawid∏owego u∏o˝enia prawej i lewej r´ki. Umiej´tnoÊç wydobycia

dêwi´ku przy zachowaniu swobodnego aparatu gry.

2. Opanowanie prawid∏owej postawy przy grze, umiej´tnoÊç dobrania w∏aÊciwej d∏ugoÊci nó˝ki do

wzrostu grajàcego, prawid∏owego u∏o˝enia prawej

i lewej r´ki. Umiej´tnoÊç wydobycia dêwi´ku przy

zachowaniu swobodnego aparatu gry.

3. Opanowanie podstaw techniki gry z uwzgl´dnieniem umiej´tnoÊci gry „ca∏ym smyczkiem” i poszczególnymi cz´Êciami smyczka, gry naturalnych

fla˝oletów, umiej´tnoÊci prawid∏owego uk∏adu

prawej i lewej r´ki, czystoÊci intonacji, grania w pozycjach, realizacji podstawowych ozdobników, wibracji.

3. Opanowanie podstaw techniki gry z uwzgl´dnieniem umiej´tnoÊci gry „ca∏ym smyczkiem” i poszczególnymi cz´Êciami smyczka, gry naturalnych

fla˝oletów, umiej´tnoÊci prawid∏owego uk∏adu

prawej i lewej r´ki, czystoÊci intonacji, grania w pozycjach (∏àcznie z pozycjà kciukowà), realizacji podstawowych ozdobników.

4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budowà formalnà.

4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem

realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budowà formalnà.

5. ZnajomoÊç notacji w kluczu altowym oraz umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego odczytania tekstu nutowego. Umiej´tnoÊç prawid∏owego grania

a vista ∏atwych utworów w wolnym tempie

z uwzgl´dnieniem poprawnej intonacji i precyzji

rytmicznej.

5. ZnajomoÊç notacji w kluczu basowym i tenorowym

oraz umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego

odczytania tekstu nutowego. Umiej´tnoÊç prawid∏owego grania a vista ∏atwych utworów w wolnym tempie.

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego

utworu pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym

(palcowanie, smyczkowanie, frazowanie, dynamika, interpretacja). Umiej´tnoÊç samodzielnej pracy

nad utworem. Umiej´tnoÊç Êwiadomego çwiczenia i korekty w∏asnych b∏´dów.

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego

utworu pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym

(palcowanie, smyczkowanie, frazowanie, dynamika, interpretacja). Umiej´tnoÊç samodzielnej pracy

nad utworem. Umiej´tnoÊç Êwiadomego çwiczenia i korekty w∏asnych b∏´dów.

7. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania

tremy podczas wykonywania utworu. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny wykonania utworu.

7. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania

tremy podczas wykonywania utworu. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny wykonania utworu.

8. Umiej´tnoÊç gry pod kierunkiem nauczyciela w ró˝nych formach muzykowania zespo∏owego (np.

8. Umiej´tnoÊç gry pod kierunkiem nauczyciela w ró˝nych formach muzykowania zespo∏owego (np.

unisono, smyczkowe zespo∏y kameralne, gra

z akompaniamentem).

ce technicznej, utwory na kontrabas z akompaniamentem (od baroku do XX wieku).

9. Opanowanie literatury wiolonczelowej w nast´pujàcym zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce technicznej, utwory na wiolonczel´ z akompaniamentem (od baroku do XX wieku), forma cykliczna (do wyboru: sonata, sonatina, koncert),

utwory kameralne (duet, trio lub kwartet).

10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zró˝nicowanej

problematyce technicznej z pami´ci, dwóch utworów solowych z akompaniamentem z pami´ci.

10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zró˝nicowanej

problematyce technicznej, jednego utworu solowego z akompaniamentem z pami´ci, sonaty.

Kontrabas

1. ZnajomoÊç podstawowych wiadomoÊci z historii

instrumentu i umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych cz´Êci kontrabasu i smyczka oraz poznanie roli poszczególnych elementów instrumentu i smyczka w procesie powstawania dêwi´ku. ZnajomoÊç

zasad czyszczenia i konserwacji kontrabasu

i smyczka. Umiej´tnoÊç samodzielnego strojenia

instrumentu.

2. Opanowanie prawid∏owej postawy przy grze stojàc

i siedzàc, w∏aÊciwego trzymania kontrabasu

i smyczka, prawid∏owego u∏o˝enia prawej i lewej

r´ki. Umiej´tnoÊç wydobycia dêwi´ku przy zachowaniu swobodnego aparatu gry.

3. Opanowanie podstaw techniki gry z uwzgl´dnieniem umiej´tnoÊci gry „ca∏ym smyczkiem” i poszczególnymi cz´Êciami smyczka, gry naturalnych

fla˝oletów, umiej´tnoÊci prawid∏owego uk∏adu

prawej i lewej r´ki, czystoÊci intonacji, grania w pozycjach, realizacji podstawowych ozdobników.

4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem

realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budowà formalnà.

5. ZnajomoÊç notacji w kluczu basowym i tenorowym

oraz umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego

odczytania tekstu nutowego. Umiej´tnoÊç prawid∏owego grania a vista ∏atwych utworów w wolnym tempie.

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego

utworu pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym

(palcowanie, smyczkowanie, frazowanie, dynamika, interpretacja). Umiej´tnoÊç samodzielnej pracy

nad utworem. Umiej´tnoÊç Êwiadomego çwiczenia i korekty w∏asnych b∏´dów.

7. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania

tremy podczas wykonywania utworu. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny wykonania utworu.

8. Umiej´tnoÊç gry pod kierunkiem nauczyciela w ró˝nych formach muzykowania zespo∏owego (np.

unisono, smyczkowe zespo∏y kameralne, gra

z akompaniamentem).

9. Opanowanie literatury kontrabasowej w nast´pujàcym zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematy-

Flet

1. ZnajomoÊç podstawowych wiadomoÊci z historii

instrumentu i umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych cz´Êci fletu, sk∏adania i rozk∏adania instrumentu oraz podstaw jego konserwacji i czyszczenia. ZnajomoÊç zasad higieny. Umiej´tnoÊç samodzielnego strojenia instrumentu.

2. Opanowanie prawid∏owej postawy, w∏aÊciwego

trzymania fletu, u∏o˝enia ràk i palców. Umiej´tnoÊç

prawid∏owego zad´cia oraz swobodnego pos∏ugiwania si´ aparatem oddechowym z uwzgl´dnieniem znaczenia artykulacyjnego warg i j´zyka.

3. Opanowanie podstaw techniki gry (legato, non legato i pojedynczego staccato w obr´bie c1 — c4

z uwzgl´dnieniem umiej´tnoÊci gry d∏ugich dêwi´ków, osiàgni´cia podstawowego stopnia bieg∏oÊci

palcowej, stopniowego opanowania gry w poszczególnych rejestrach, realizacji ozdobników

oraz opanowania umiej´tnoÊci korekty intonacji.

4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budowà formalnà.

5. ZnajomoÊç notacji oraz umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego odczytania tekstu nutowego.

Umiej´tnoÊç prawid∏owego grania a vista ∏atwych

utworów w wolnym tempie z uwzgl´dnieniem precyzji rytmicznej.

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego

utworu pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym

(palcowanie, oddechy, frazowanie, dynamika, interpretacja). Umiej´tnoÊç samodzielnej pracy nad

utworem. Umiej´tnoÊç Êwiadomego çwiczenia

i korekty w∏asnych b∏´dów.

7. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania

tremy podczas wykonywania utworu. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny wykonania utworu.

8. Umiej´tnoÊç gry pod kierunkiem nauczyciela

w prostych formach muzykowania zespo∏owego

(np: unisono, fletowe zespo∏y kameralne, gra

z akompaniamentem).

9. Opanowanie literatury fletowej w nast´pujàcym zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce technicznej, utwory na flet z akompaniamentem (od baroku do XX wieku), forma cykliczna (do wyboru ca∏oÊç lub cz´Êç: sonatiny, sonaty, wariacji, koncertu,

suity), utwory kameralne (duety).

10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zró˝nicowanej

problematyce technicznej (w tym jednej z pami´ci),

jednego utworu cyklicznego z akompaniamentem

z pami´ci, jednego utworu solowego lub z akompaniamentem z pami´ci.

Obój

1. ZnajomoÊç podstawowych wiadomoÊci z historii

instrumentu i umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych cz´Êci oboju, sk∏adania i rozk∏adania instrumentu oraz podstaw jego konserwacji i czyszczenia. ZnajomoÊç zasad higieny. Umiej´tnoÊç samodzielnego strojenia instrumentu.

2. Opanowanie prawid∏owej postawy, w∏aÊciwego

trzymania oboju, u∏o˝enia ràk i palców. Umiej´tnoÊç prawid∏owego zad´cia oraz swobodnego pos∏ugiwania si´ aparatem oddechowym z uwzgl´dnieniem znaczenia artykulacyjnego narzàdów jamy ustnej, warg i mi´Êni twarzy.

3. Opanowanie podstaw techniki gry z uwzgl´dnieniem umiej´tnoÊci gry dêwi´ków d∏ugowytrzymywanych, osiàgni´cia podstawowego stopnia bieg∏oÊci palcowej, stopniowego opanowania gry

w poszczególnych rejestrach, umiej´tnoÊci wykonania naj∏atwiejszych ozdobników, opanowania

umiej´tnoÊci korekty intonacji.

4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budowà formalnà.

5. ZnajomoÊç notacji oraz umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego odczytania tekstu nutowego.

Umiej´tnoÊç prawid∏owego grania a vista ∏atwych

utworów w wolnym tempie z uwzgl´dnieniem precyzji rytmicznej.

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego

utworu pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym

(palcowanie, oddechy, frazowanie, dynamika, interpretacja). Umiej´tnoÊç samodzielnej pracy nad

utworem. Umiej´tnoÊç Êwiadomego çwiczenia

i korekty w∏asnych b∏´dów.

7. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania

tremy podczas wykonywania utworu. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny wykonania utworu.

8. Umiej´tnoÊç gry pod kierunkiem nauczyciela

w prostych formach muzykowania zespo∏owego

(np.: unisono, obojowe zespo∏y kameralne, gra

z akompaniamentem).

9. Opanowanie literatury obojowej w nast´pujàcym

zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce

technicznej, utwory na obój z akompaniamentem

(od baroku do XX wieku), forma cykliczna (do wyboru ca∏oÊç lub cz´Êç sonaty lub koncertu), utwory

kameralne (duety).

10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zró˝nicowanej

problematyce technicznej, jednego utworu cyklicznego lub dwóch dowolnych (w tym jednego z pami´ci) z akompaniamentem.

Klarnet

1. ZnajomoÊç podstawowych wiadomoÊci z historii

instrumentu i umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych cz´Êci klarnetu, sk∏adania i rozk∏adania instru-

Poz. 1164

mentu oraz podstaw jego konserwacji i czyszczenia. ZnajomoÊç zasad higieny. Umiej´tnoÊç samodzielnego strojenia instrumentu.

2. Opanowanie prawid∏owej postawy, w∏aÊciwego

trzymania klarnetu, u∏o˝enia ràk i palców. Umiej´tnoÊç prawid∏owego zad´cia oraz swobodnego pos∏ugiwania si´ aparatem oddechowym z uwzgl´dnieniem znaczenia artykulacyjnego narzàdów jamy

ustnej, warg i mi´Êni twarzy.

3. Opanowanie podstaw techniki gry z uwzgl´dnieniem umiej´tnoÊci gry d∏ugich dêwi´ków, osiàgni´cia podstawowego stopnia bieg∏oÊci palcowej, stopniowego opanowania gry w poszczególnych rejestrach oraz opanowania umiej´tnoÊci korekty intonacji.

4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budowà formalnà.

5. ZnajomoÊç notacji oraz umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego odczytania tekstu nutowego.

Umiej´tnoÊç prawid∏owego grania a vista ∏atwych

utworów w wolnym tempie z uwzgl´dnieniem precyzji rytmicznej.

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego

utworu pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym

(palcowanie, oddechy, frazowanie, dynamika, interpretacja). Umiej´tnoÊç samodzielnej pracy nad

utworem. Umiej´tnoÊç Êwiadomego çwiczenia

i korekty w∏asnych b∏´dów.

7. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania

tremy podczas wykonywania utworu. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny wykonania utworu.

8. Umiej´tnoÊç gry pod kierunkiem nauczyciela

w prostych formach muzykowania zespo∏owego

(np.: unisono, klarnetowe zespo∏y kameralne, gra

z akompaniamentem).

9. Opanowanie literatury klarnetowej w nast´pujàcym zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce technicznej, utwory na klarnet z akompaniamentem (od klasycyzmu do XX wieku), forma cykliczna

(do wyboru ca∏oÊç lub cz´Êç: sonatiny, wariacji,

koncertu), utwory kameralne (duet i trio).

10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zró˝nicowanej

problematyce technicznej (w tym jednej z pami´ci),

jednego utworu solowego z akompaniamentem

z pami´ci, jednego utworu kameralnego.

Saksofon

1. ZnajomoÊç podstawowych wiadomoÊci z historii

instrumentu i umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych cz´Êci saksofonu, sk∏adania i rozk∏adania instrumentu oraz podstaw jego konserwacji i czyszczenia. ZnajomoÊç zasad higieny. Umiej´tnoÊç samodzielnego strojenia instrumentu.

2. Opanowanie prawid∏owej postawy, w∏aÊciwego

trzymania saksofonu, u∏o˝enia ràk i palców. Umie-

j´tnoÊç prawid∏owego zad´cia oraz swobodnego

pos∏ugiwania

si´

aparatem

oddechowym

z uwzgl´dnieniem znaczenia artykulacyjnego narzàdów jamy ustnej, warg i mi´Êni twarzy.

wej, stopniowego opanowania gry w poszczególnych rejestrach, prawid∏owej aplikatury z u˝yciem

pianomechaniki oraz opanowania umiej´tnoÊci korekty intonacji.

3. Opanowanie podstaw techniki gry z uwzgl´dnieniem umiej´tnoÊci gry d∏ugich dêwi´ków, osiàgni´cia podstawowego stopnia bieg∏oÊci palcowej, stopniowego opanowania gry w poszczególnych rejestrach oraz opanowania umiej´tnoÊci korekty intonacji.

4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budowà formalnà.

4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budowà formalnà.

5. ZnajomoÊç notacji oraz umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego odczytania tekstu nutowego.

Umiej´tnoÊç prawid∏owego grania a vista ∏atwych

utworów w wolnym tempie z uwzgl´dnieniem precyzji rytmicznej.

5. ZnajomoÊç notacji oraz umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego odczytania tekstu nutowego.

Umiej´tnoÊç prawid∏owego grania a vista ∏atwych

utworów w wolnym tempie z uwzgl´dnieniem precyzji rytmicznej.

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego

utworu pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym

(palcowanie, oddechy, frazowanie, dynamika, interpretacja). Umiej´tnoÊç samodzielnej pracy nad

utworem. Umiej´tnoÊç Êwiadomego çwiczenia

i korekty w∏asnych b∏´dów.

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego

utworu pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym

(palcowanie, oddechy, frazowanie, dynamika, interpretacja). Umiej´tnoÊç samodzielnej pracy nad

utworem. Umiej´tnoÊç Êwiadomego çwiczenia

i korekty w∏asnych b∏´dów.

7. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania

tremy podczas wykonywania utworu. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny wykonania utworu.

7. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania

tremy podczas wykonywania utworu. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny wykonania utworu.

8. Umiej´tnoÊç gry pod kierunkiem nauczyciela

w prostych formach muzykowania zespo∏owego

(np.: unisono, fagotowe zespo∏y kameralne, gra

z akompaniamentem).

8. Umiej´tnoÊç gry pod kierunkiem nauczyciela

w prostych formach muzykowania zespo∏owego

(np.: unisono, saksofonowe zespo∏y kameralne,

gra z akompaniamentem).

9. Opanowanie literatury fagotowej w nast´pujàcym

zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce

technicznej, utwory na fagot z akompaniamentem

(od baroku do XX wieku), forma cykliczna (do wyboru ca∏oÊç lub cz´Êç: sonatiny lub sonaty, koncertu), utwory kameralne (duety).

9. Opanowanie literatury saksofonowej w nast´pujàcym zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce technicznej, utwory na saksofon z akompaniamentem, forma cykliczna (do wyboru ca∏oÊç lub

cz´Êç), utwory kameralne.

10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zró˝nicowanej

problematyce technicznej, dwóch utworów solowych z akompaniamentem lub jednego cyklicznego — z pami´ci.

10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zró˝nicowanej

problematyce technicznej, dwóch utworów z akompaniamentem z pami´ci.

Tràbka

Fagot

1. ZnajomoÊç podstawowych wiadomoÊci z historii

instrumentu i umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych cz´Êci fagotu, sk∏adania i rozk∏adania instrumentu oraz podstaw jego konserwacji i czyszczenia. ZnajomoÊç zasad higieny. Umiej´tnoÊç samodzielnego strojenia instrumentu.

2. Opanowanie prawid∏owej postawy, w∏aÊciwego

trzymania fagotu, u∏o˝enia ràk i palców. Umiej´tnoÊç prawid∏owego zad´cia oraz swobodnego pos∏ugiwania si´ aparatem oddechowym z uwzgl´dnieniem znaczenia artykulacyjnego narzàdów jamy

ustnej, warg i mi´Êni twarzy.

3. Opanowanie podstaw techniki gry z uwzgl´dnieniem umiej´tnoÊci gry d∏ugich dêwi´ków, osiàgni´cia podstawowego stopnia bieg∏oÊci palco-

1. ZnajomoÊç podstawowych wiadomoÊci z historii

instrumentu i umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych cz´Êci tràbki oraz podstaw jej konserwacji

i czyszczenia. ZnajomoÊç zasad higieny. Umiej´tnoÊç rozk∏adania, sk∏adania i samodzielnego strojenia instrumentu. ZnajomoÊç poszczególnych odmian tràbki (B, C, D, Es).

2. Opanowanie prawid∏owej postawy (stojàc i siedzàc), w∏aÊciwego trzymania tràbki, u∏o˝enia ràk

i palców prawej r´ki. Umiej´tnoÊç prawid∏owego

zad´cia oraz swobodnego pos∏ugiwania si´ aparatem oddechowym z uwzgl´dnieniem znaczenia artykulacyjnego j´zyka, warg i mi´Êni twarzy.

3. Opanowanie podstaw techniki gry z uwzgl´dnieniem umiej´tnoÊci gry dêwi´ków d∏ugowytrzymywanych, osiàgni´cia pe∏nej synchronizacji pracy

palców prawej r´ki z j´zykiem, stopniowego opanowania gry w poszczególnych rejestrach oraz

opanowania umiej´tnoÊci korekty intonacji.

4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budowà formalnà.

5. ZnajomoÊç notacji oraz umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego odczytania tekstu nutowego.

Umiej´tnoÊç prawid∏owego grania a vista ∏atwych

utworów w wolnym tempie z uwzgl´dnieniem precyzji rytmicznej.

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego

utworu pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym

(palcowanie, oddechy, frazowanie, dynamika, interpretacja). Umiej´tnoÊç samodzielnej pracy nad

utworem. Umiej´tnoÊç Êwiadomego çwiczenia

i korekty w∏asnych b∏´dów.

7. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania

tremy podczas wykonywania utworu. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny wykonania utworu.

8. Umiej´tnoÊç gry pod kierunkiem nauczyciela

w prostych formach muzykowania zespo∏owego

(np.: unisono, zespo∏y kameralne instrumentów

d´tych blaszanych, gra z akompaniamentem).

9. Opanowanie literatury na tràbk´ w nast´pujàcym

zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce

technicznej, utwory na tràbk´ solo i z akompaniamentem, utwory kameralne (duet i trio).

10. Poprawne wykonanie dwóch prostych etiud o zró˝nicowanej problematyce technicznej, jednego

utworu solowego z akompaniamentem z pami´ci,

jednego utworu kameralnego.

Róg

1. ZnajomoÊç podstawowych wiadomoÊci z historii

instrumentu i umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych cz´Êci rogu oraz podstaw jego konserwacji

i czyszczenia. ZnajomoÊç zasad higieny. Umiej´tnoÊç rozk∏adania, sk∏adania i samodzielnego strojenia instrumentu.

2. Opanowanie prawid∏owej postawy (stojàc i siedzàc), w∏aÊciwego trzymania rogu, u∏o˝enia ràk

i palców lewej r´ki. Umiej´tnoÊç prawid∏owego zad´cia oraz swobodnego pos∏ugiwania si´ aparatem oddechowym z uwzgl´dnieniem znaczenia artykulacyjnego j´zyka, warg i mi´Êni twarzy. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´ pochodem tonów naturalnych.

3. Opanowanie podstaw techniki gry z uwzgl´dnieniem umiej´tnoÊci doboru ustnika, wibracji warg,

gry dêwi´ków d∏ugowytrzymywanych, osiàgni´cia

pe∏nej synchronizacji pracy palców lewej r´ki z j´zykiem, stopniowego opanowania gry w poszczególnych rejestrach oraz opanowania umiej´tnoÊci

korekty intonacji.

4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budowà formalnà.

Poz. 1164

5. ZnajomoÊç notacji oraz umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego odczytania tekstu nutowego.

Umiej´tnoÊç prawid∏owego grania a vista ∏atwych

utworów w wolnym tempie z uwzgl´dnieniem precyzji rytmicznej.

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego

utworu pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym

(palcowanie, oddechy, frazowanie, dynamika, interpretacja). Umiej´tnoÊç samodzielnej pracy nad

utworem. Umiej´tnoÊç Êwiadomego çwiczenia

i korekty w∏asnych b∏´dów.

7. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania

tremy podczas wykonywania utworu. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny wykonania utworu.

8. Umiej´tnoÊç gry pod kierunkiem nauczyciela

w prostych formach muzykowania zespo∏owego

(np.: unisono, zespo∏y kameralne instrumentów

d´tych blaszanych (duety, tria), gra z akompaniamentem.

9. Opanowanie literatury na róg w nast´pujàcym zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce technicznej, utwory na róg solo i z akompaniamentem,

utwory kameralne (duet i trio).

10. Poprawne wykonanie: dwóch etiud o zró˝nicowanej problematyce technicznej, jednego utworu solowego z akompaniamentem z pami´ci, czytania

a vista z transponowaniem in Es, in E i in D.

Puzon

1. ZnajomoÊç podstawowych wiadomoÊci z historii

instrumentu i umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych cz´Êci puzonu oraz podstaw jego konserwacji

i czyszczenia. ZnajomoÊç zasad higieny. Umiej´tnoÊç rozk∏adania, sk∏adania i samodzielnego strojenia instrumentu.

2. Opanowanie prawid∏owej postawy, w∏aÊciwego

trzymania puzonu — a szczególnie suwaka — oraz

u∏o˝enia ràk ze szczególnym uwzgl´dnieniem wyrabiania bieg∏oÊci prawej r´ki. Umiej´tnoÊç prawid∏owego zad´cia oraz swobodnego pos∏ugiwania

si´ aparatem oddechowym z uwzgl´dnieniem znaczenia artykulacyjnego j´zyka, warg i mi´Êni twarzy. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´ pochodem tonów naturalnych.

3. Opanowanie podstaw techniki gry z uwzgl´dnieniem umiej´tnoÊci doboru ustnika, wibracji warg

(gry dêwi´ków d∏ugowytrzymywanych, przed´ç

szeregu alikwotów w poszczególnych pozycjach,

stopniowego opanowania gry w poszczególnych

rejestrach oraz opanowania umiej´tnoÊci korekty

intonacji.

4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budowà formalnà.

5. ZnajomoÊç notacji w kluczu basowym i tenorowym

oraz umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego

odczytania tekstu nutowego. Umiej´tnoÊç prawi-

d∏owego grania a vista ∏atwych utworów w wolnym tempie, z uwzgl´dnieniem precyzji rytmicznej.

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego

utworu pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym

(palcowanie, oddechy, frazowanie, dynamika, interpretacja). Umiej´tnoÊç samodzielnej pracy nad

utworem. Umiej´tnoÊç Êwiadomego çwiczenia

i korekty w∏asnych b∏´dów.

7. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania

tremy podczas wykonywania utworu. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny wykonania utworu.

Poz. 1164

(palcowanie, oddechy, frazowanie, dynamika, interpretacja). Umiej´tnoÊç samodzielnej pracy nad

utworem. Umiej´tnoÊç Êwiadomego çwiczenia

i korekty w∏asnych b∏´dów.

7. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania

tremy podczas wykonywania utworu. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny wykonania utworu.

8. Umiej´tnoÊç gry pod kierunkiem nauczyciela

w prostych formach muzykowania zespo∏owego

(np: unisono, zespo∏ach kameralnych instrumentów d´tych blaszanych, gra z akompaniamentem).

8. Umiej´tnoÊç gry pod kierunkiem nauczyciela

w prostych formach muzykowania zespo∏owego

unisono, zespo∏y kameralne instrumentów d´tych

blaszanych (duety, tria), gra z akompaniamentem.

9. Opanowanie literatury na tub´ w nast´pujàcym zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce technicznej, ∏atwe utwory na tub´ solo i z akompaniamentem, utwory kameralne (duety).

9. Opanowanie literatury na puzon w nast´pujàcym

zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce

technicznej, utwory na puzon solo i z akompaniamentem, utwory kameralne (duety).

10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zró˝nicowanej

problematyce technicznej, jednego utworu solowego z akompaniamentem z pami´ci, jednego duetu.

10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zró˝nicowanej

problematyce technicznej, jednego utworu solowego z akompaniamentem z pami´ci, jednego duetu.

Tuba

1. ZnajomoÊç podstawowych wiadomoÊci z historii

instrumentu i umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych cz´Êci tuby oraz podstaw jej konserwacji

i czyszczenia. ZnajomoÊç zasad higieny, dba∏oÊci

o instrument i ustnik. Umiej´tnoÊç rozk∏adania,

sk∏adania i samodzielnego strojenia instrumentu.

2. Opanowanie prawid∏owej postawy, w∏aÊciwego

trzymania tuby, u∏o˝enia ràk, ze szczególnym

uwzgl´dnieniem wyrabiania bieg∏oÊci prawej r´ki.

Umiej´tnoÊç prawid∏owego zad´cia oraz swobodnego pos∏ugiwania si´ aparatem oddechowym,

z uwzgl´dnieniem znaczenia artykulacyjnego j´zyka, warg i mi´Êni twarzy. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´ pochodem tonów naturalnych.

3. Opanowanie podstaw techniki gry, z uwzgl´dnieniem umiej´tnoÊci doboru ustnika, wibracji warg,

gry dêwi´ków d∏ugowytrzymywanych, przed´ç

szeregu alikwotów w poszczególnych pozycjach,

stopniowego opanowania gry w poszczególnych

rejestrach oraz opanowania umiej´tnoÊci korekty

intonacji.

4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budowà formalnà.

5. ZnajomoÊç notacji oraz umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego odczytania tekstu nutowego.

Umiej´tnoÊç prawid∏owego grania a vista ∏atwych

utworów w wolnym tempie z uwzgl´dnieniem precyzji rytmicznej.

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego

utworu pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym

Perkusja

1. Umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych instrumentów w j´zyku polskim i w∏oskim. Podstawowa

wiedza z historii instrumentów. Umiej´tnoÊç strojenia kot∏ów.

2. Opanowanie prawid∏owej postawy z uwzgl´dnieniem specyfiki poszczególnych instrumentów.

Opanowanie prawid∏owego ustawienia aparatu

gry na poszczególnych instrumentach z uwzgl´dnieniem relacji pomi´dzy lewà i prawà r´kà. Umiej´tnoÊç prawid∏owego uderzania w membranofony i w idiofony z uwzgl´dnieniem prawid∏owej pracy przedramienia, nadgarstka i palców.

3. Opanowanie podstaw techniki gry z uwzgl´dnieniem umiej´tnoÊci gry tremolo na membranofonach i idiofonach, prawid∏owej repetycji, ró˝nych

mo˝liwoÊci atakowania p∏ytek, umiej´tnoÊci operowania peda∏em przy kot∏ach.

4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budowà formalnà.

5. ZnajomoÊç notacji oraz umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego odczytania tekstu nutowego.

Umiej´tnoÊç prawid∏owego grania a vista ∏atwych

utworów w wolnym tempie z uwzgl´dnieniem precyzji rytmicznej.

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego

utworu pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym

(frazowanie, dynamika, interpretacja). Umiej´tnoÊç samodzielnej pracy nad utworem. Umiej´tnoÊç Êwiadomego çwiczenia i korekty w∏asnych

b∏´dów.

7. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania

tremy podczas wykonywania utworu. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estra-

dowego. Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny wykonania utworu.

8. Umiej´tnoÊç gry pod kierunkiem nauczyciela w prostych formach muzykowania zespo∏owego (np.: zespo∏y kameralne, gra z akompaniamentem).

9. Opanowanie literatury perkusyjnej w nast´pujàcym zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce technicznej, utwory na poszczególne instrumenty perkusyjne z akompaniamentem, utwory kameralne — duety.

Poz. 1164

10. Poprawne wykonanie na instrumentach melodycznych — dwóch etiud o zró˝nicowanej problematyce technicznej, jednego utworu solowego z akompaniamentem z pami´ci, jednego utworu kameralnego z u˝yciem peda∏u na wibrafonie; na instrumentach o nieokreÊlonej wysokoÊci dêwi´ku i na

kot∏ach — dwa çwiczenia o ró˝nych problemach

technicznych, dwie etiudy; na zestawie rozrywkowym — dwa trzydziestodwutaktowe odcinki oparte o rytm i metrum wybranego taƒca.

Inne obowiàzkowe zaj´cia edukacyjne

Fortepian dodatkowy

TreÊci nauczania

1. Podstawowa wiedza w zakresie historii instrumentu i jego budowy.

2. Podstawy prawid∏owego aparatu gry.

3. Wybrane elementy techniki gry.

4. Zasady notacji oraz czytanie a vista.

5. Samodzielna praca nad utworem.

6. Przygotowanie do muzykowania zespo∏owego.

7. Program na zakoƒczenie etapu edukacyjnego.

Osiàgni´cia uczniów

1. Umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych cz´Êci fortepianu. ZnajomoÊç podstawowych wiadomoÊci

o historii instrumentu.

2. Umiej´tnoÊç zachowania prawid∏owej postawy,

u∏o˝enia prawej i lewej r´ki na klawiaturze.

3. Umiej´tnoÊç gry z zachowaniem podstawowych

sposobów artykulacji, dynamiki i frazowania.

Umiej´tnoÊç gry akordów i ozdobników.

4. Umiej´tnoÊç równoczesnego czytania z dwóch pi´ciolinii w kluczu wiolinowym i basowym. Umiej´tnoÊç czytania a vista ∏atwych i krótkich utworów.

5. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego

utworu z uwzgl´dnieniem w∏aÊciwego frazowania,

artykulacji, tempa, dynamiki i stylistyki utworu.

6. Umiej´tnoÊç grania prostych akompaniamentów

z repertuaru wykonywanego na instrumencie

g∏ównym lub gry na cztery r´ce.

7. Poprawne wykonanie etiud o zró˝nicowanej problematyce technicznej uwzgl´dniajàcej mo˝liwoÊci

ucznia, utworu polifonicznego lub dawnych mistrzów, utworu dowolnego lub na cztery r´ce, granie a vista.

3. Sposoby czytania nut g∏osem.

4. Sposoby zapisywania dyktand.

Osiàgni´cia uczniów

1. Umiej´tnoÊç rozpoznawania interwa∏ów do oktawy w∏àcznie, poczàtkowo na piosenkach i w trakcie zabaw, a w starszych klasach jako samodzielne

struktury. Umiej´tnoÊç zapisywania interwa∏ów

nutami i symbolami oraz wyszukiwania struktur

interwa∏owych w repertuarze. Umiej´tnoÊç budowania i rozpoznawania trójdêwi´ków majorowych

i minorowych bez przewrotu i w przewrotach oraz

trójdêwi´ków zwi´kszonych i zmniejszonych. ZnajomoÊç budowy dominanty septymowej i umiej´tnoÊç jej s∏uchowego rozpoznania. Umiej´tnoÊç

Êpiewania gam majorowych do pi´ciu znaków

i minorowych do trzech znaków. Umiej´tnoÊç s∏uchowego rozpoznania s∏uchowego gam majorowych i minorowych oraz ich zapisu nutami i symbolami.

2. Umiej´tnoÊç rozpoznawania wartoÊci rytmicznych,

tak˝e w po∏àczeniu z rozpoznawaniem wysokoÊci

dêwi´ku. Umiej´tnoÊç realizacji i zapisu s∏uchowego prostych struktur rytmicznych.

3. Umiej´tnoÊç czytania a vista prostych struktur melodyczno-rytmicznych w tonacjach do trzech znaków.

4. Umiej´tnoÊç zapisu dyktand melodycznych jednog∏osowych z zastosowaniem poznanych interwa∏ów i struktur rytmicznych. Umiej´tnoÊç zapisu

prostych dyktand melodycznych-jednog∏osowych

— z pami´ci. Umiej´tnoÊç Êwiadomego s∏yszenia

podstawowych struktur melodycznych, harmonicznych i rytmicznych jako elementów dzie∏a muzycznego. Umiej´tnoÊç okreÊlenia s∏uchowego trybu, metrum, faktury i budowy okresowej fragmentów z literatury muzycznej.

Rytmika

Kszta∏cenie s∏uchu

TreÊci nauczania

TreÊci nauczania

1. Budowa i sposoby rozpoznawania interwa∏ów,

akordów i gam.

2. Rozpoznawanie i notacja struktur metrorytmicznych.

1. ZnajomoÊç podstawowych zasad metody Emila Jacques’a Dalcroze’a.

2. ZnajomoÊç podstawowych zasad notacji muzycznej i podstawowych poj´ç z zakresu agogiki, dynamiki, artykulacji.

3. ZnajomoÊç podstawowych kroków taƒców polskich.

4. ZnajomoÊç instrumentarium Orffa.

Osiàgni´cia uczniów

1. Umiej´tnoÊç interpretowania ruchem wartoÊci rytmicznych w ró˝nych grupach i uk∏adach (taktowanie, interpretacja ruchem ró˝nych ugrupowaƒ rytmicznych). Umiej´tnoÊç reagowania ruchem na

akcenty metryczne. Umiej´tnoÊç interpretowania

ruchem artykulacji legato i staccato oraz dynamiki

(piano, forte, crescendo, diminuendo) i agogiki.

Umiej´tnoÊç interpretowania ruchem ró˝nego rodzaju tematów rytmicznych i kanonów. Interpretacja ruchowa piosenek.

2. Umiej´tnoÊç zapisu nutowego w kluczu wiolinowym i basowym na pi´ciolinii — podstawowych

wartoÊci i wysokoÊci. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania

si´ podstawowymi poj´ciami z zakresu agogiki, dynamiki, artykulacji.

3. Umiej´tnoÊç wykonywania podstawowych kroków

taƒców polskich i wykorzystanie ich w opracowaniach choreograficznych zgodnie z ich stylem i charakterem.

4. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´ instrumentarium

Orffa. Umiej´tnoÊç gry na instrumentach Orffa

w zespole orffowskim. Umiej´tnoÊç interpretowania piosenek i miniatur muzycznych ruchem i przy

pomocy instrumentów.

Poz. 1164

5. Opanowanie podstawowych wiadomoÊci o czo∏owych kompozytorach polskich i europejskich oraz

ich twórczoÊci.

Chór

TreÊci nauczania

1. Rozwijanie ogólnej muzykalnoÊci i poczucia estetyki oraz wra˝liwoÊci na jakoÊç i barw´ dêwi´ku.

2. Rozwijanie umiej´tnoÊci pracy w zespole. Kszta∏towanie dyscypliny artystycznej oraz poczucia odpowiedzialnoÊci.

3. Rozszerzanie znajomoÊci repertuaru chóralnego.

4. Nauczanie prawid∏owego Êpiewu wraz z çwiczeniami oddechowymi i emisyjnymi.

Osiàgni´cia uczniów

1. Wzrost ogólnej muzykalnoÊci dzi´ki pracy w zespole chóralnym. Umiej´tnoÊç poprawnej emisji i prawid∏owej intonacji. Zwi´kszenie wra˝liwoÊci na z∏à

intonacj´ u partnerów. Umiej´tnoÊç naturalnego

frazowania.

2. Umiej´tnoÊç wspó∏pracy i wzajemnego s∏yszenia

si´ oraz korekty intonacji. Umiej´tnoÊç w∏aÊciwego

reagowania na ruchy dyrygenta. Umiej´tnoÊç

i w∏aÊciwe nawyki pracy w grupie.

3. Pog∏´bienie znajomoÊci literatury chóralnej z ró˝nych epok, stylów i gatunków muzycznych.

Audycje muzyczne

4. Umiej´tnoÊç prawid∏owego Êpiewania oraz kontrolowania jakoÊci wydobywanego dêwi´ku.

TreÊci nauczania

Orkiestra

1. Elementy dzie∏a muzycznego, faktury i Êrodki wyrazu.

TreÊci nauczania

2. Instrumenty muzyczne, g∏os ludzki i typy zespo∏ów

muzycznych.

3. Taƒce polskie i obce.

4. Podstawowe gatunki i formy muzyczne.

5. Wiedza o czo∏owych kompozytorach polskich i europejskich.

Osiàgni´cia uczniów

1. Umiej´tnoÊç okreÊlania w utworach elementów

dzie∏a muzycznego i jego faktury. Umiej´tnoÊç

okreÊlania Êrodków wyrazu zastosowanych w danym utworze.

2. Umiej´tnoÊç okreÊlenia podstawowych cech budowy, mo˝liwoÊci wykonawczych instrumentów

i g∏osu ludzkiego. Umiej´tnoÊç rozpoznania poszczególnych typów zespo∏ów muzycznych. Umiej´tnoÊç w∏aÊciwego pos∏ugiwania si´ terminologià

muzycznà.

3. Umiej´tnoÊç rozpoznania i okreÊlenia podstawowych cech charakterystycznych polskich taƒców

narodowych i narodowych taƒców europejskich.

4. Umiej´tnoÊç okreÊlenia cech charakterystycznych

podstawowych gatunków i form muzyki europejskiej.

1. Rozwijanie mo˝liwoÊci wykonawczych uczniów, nabywanych na indywidualnych lekcjach gry na instrumencie . Rozwijanie zami∏owania do zespo∏owego muzykowania.

2. Rozwijanie umiej´tnoÊci pracy w zespole. Kszta∏towanie dyscypliny artystycznej oraz poczucia odpowiedzialnoÊci.

3. Zapoznanie uczniów z repertuarem orkiestrowym

o ró˝nym stopniu trudnoÊci.

4. Rozwijanie umiej´tnoÊci gry zespo∏owej (zró˝nicowanie dynamiczne, puls rytmiczny, reagowanie na

zmiany i uwagi, w∏aÊciwe odczytanie tekstu i realizacja ozdobników, praca nad zestrojeniem, aktywnoÊç wykonawcza).

Osiàgni´cia uczniów

1. Pog∏´bienie umiej´tnoÊci wykonawczych poprzez

zbiorowe muzykowanie i pokonywanie podobnych

problemów, jakie wyst´pujà w solowej grze na instrumencie. AktywnoÊç wykonawcza i zaanga˝owanie.

2. Umiej´tnoÊç wspó∏pracy z cz∏onkami w∏asnej grupy instrumentalnej i umiej´tnoÊç s∏yszenia innych.

Umiej´tnoÊç w∏aÊciwego reagowania na gesty dyrygenta. Umiej´tnoÊç i w∏aÊciwe nawyki pracy

w grupie.

3. Pog∏´bienie znajomoÊci literatury orkiestrowej

z ró˝nych epok, stylów i gatunków muzycznych.

4. Umiej´tnoÊç grania w zespole oraz kontrolowania

intonacji.

Zespo∏y kameralne

Poz. 1164

Osiàgni´cia uczniów

1. Pog∏´bienie umiej´tnoÊci wykonawczych poprzez

zbiorowe muzykowanie i pokonywanie podobnych

problemów, jakie wyst´pujà w solowej grze na instrumencie.

2. Umiej´tnoÊç gry z precyzyjnà intonacjà jako podstawowego warunku prawid∏owej realizacji gry zespo∏owej.

TreÊci nauczania

1. Zbiorowe muzykowanie.

2. Praca nad precyzyjnà intonacjà.

3. Gra zespo∏owa w aspekcie

1) precyzyjnej realizacji rytmu,

2) orientacji we wspó∏zale˝noÊci g∏osów,

3) rozwoju muzykalnoÊci,

4) poznania literatury.

3. Umiej´tnoÊç wspó∏pracy z cz∏onkami zespo∏u i s∏yszenia innych. Umiej´tnoÊç gry z precyzyjnà rytmikà i orientacjà w przebiegu poszczególnych g∏osów. Pog∏´bienie znajomoÊci literatury kameralnej

z ró˝nych epok.

B. DRUGI ETAP EDUKACYJNY

I. SPECJALNOÂå — INSTRUMENTALISTA

SZKO¸A MUZYCZNA II STOPNIA

OGÓLNOKSZTA¸CÑCA SZKO¸A MUZYCZNA II STOPNIA

Cele nauczania

1. Rozwijanie wirtuozowskich elementów techniki

oraz pog∏´bionej strony wyrazowej.

2. Doskonalenie umiej´tnoÊci samodzielnego interpretowania utworów zgodnie z kanonami stylu

i formy muzycznej.

3. Nauka samodzielnego opracowywania wykonywanych utworów i umiej´tnoÊci rozwiàzywania problemów.

4. Rozwijanie pami´ci muzycznej i opanowania estradowego.

5. Zaznajomienie z podstawowymi zagadnieniami

z historii muzyki, literatury muzycznej, form muzycznych, zasad muzyki i harmonii.

2) posiadaç bieg∏à (a cz´sto wirtuozowskà) umiej´tnoÊç gry na wybranym przez siebie instrumencie,

3) graç na fortepianie (je˝eli nie jest pianistà) w podstawowym zakresie umiej´tnoÊci,

4) posiadaç w pe∏ni ukszta∏towany s∏uch muzyczny,

pozwalajàcy na uzyskiwanie poprawnej intonacji

w grze na instrumencie tego wymagajàcym,

5) umieç stosowaç w praktyce zasady teorii muzyki,

szczególnie w zakresie harmonii, form muzycznych

i historii muzyki,

6) umieç klasyfikowaç instrumenty muzyczne i rozró˝niaç s∏uchem ró˝ne typy tych instrumentów,

7) posiadaç umiej´tnoÊç gry w zespo∏ach kameralnych i orkiestrze lub pracy w zespole chóralnym,

6. Opanowanie umiej´tnoÊci z kszta∏cenia s∏uchu.

8) umieç korzystaç z literatury specjalistycznej,

7. Opanowanie umiej´tnoÊci sprawnego czytania a vista.

9) posiadaç umiej´tnoÊç strojenia i konserwacji instrumentu,

8. Pog∏´bienie umiej´tnoÊci muzykowania kameralnego.

10) posiadaç umiej´tnoÊç aktywnego uczestniczenia

w ˝yciu muzycznym,

9. Rozwijanie umiej´tnoÊci pracy w du˝ym zespole

wykonawczym (chór, orkiestra).

11) posiadaç umiej´tnoÊç przekazywania nabytej wiedzy,

10. Nauka przygotowywania fragmentów partii orkiestrowych.

12) byç przygotowanym do podj´cia dalszych studiów

muzycznych.

11. Przygotowanie do podj´cia studiów muzycznych

oraz do czynnego uczestnictwa w ˝yciu muzycznym.

Przedmiot g∏ówny

Opis kwalifikacji absolwenta

W wyniku kszta∏cenia absolwent powinien

1) biegle czytaç nuty w kluczu wiolinowym i basowym

oraz w innych kluczach w∏aÊciwych dla danego instrumentu,

Instrument

TreÊci nauczania

1. Wiedza w zakresie

1) historii instrumentu,

2) budowy instrumentu i jego odmian,

3) obs∏ugi instrumentu,

4) konserwacji instrumentu.

2. Prawid∏owy aparat gry umo˝liwiajàcy swobod´

i bieg∏oÊç technicznà.

wanie pami´ciowe utworu). Umiej´tnoÊç Êwiadomego çwiczenia i korekty w∏asnych b∏´dów.

3. Technika gry z uwzgl´dnieniem wszystkich sposobów artykulacji.

7. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania

tremy podczas wykonywania utworu na scenie.

Przyswojenie elementów obycia estradowego.

Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny

wykonania utworu. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania.

4. Wiedza w zakresie interpretacji muzycznej

z uwzgl´dnieniem znajomoÊci kanonów stylu i formy muzycznej.

5. Czytanie a vista utworów o ró˝nym stopniu trudnoÊci.

6. Samodzielna praca nad utworem w zakresie

1) opracowania pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym,

2) samodzielnego pokonywania trudnych miejsc,

3) Êwiadomego çwiczenia i korygowania b∏´dów.

7. Praktyka estradowa z uwzgl´dnieniem

1) obycia estradowego,

2) technik koncentracji,

3) technik pokonywania tremy,

4) technik zapami´tywania,

5) krytycznej oceny wykonywanego utworu.

8. Muzykowanie zespo∏owe z uwzgl´dnieniem ró˝nych form muzyki kameralnej.

9. Literatura muzyczna danego instrumentu.

10. Program na zakoƒczenie etapu edukacyjnego.

Osiàgni´cia uczniów

Fortepian

1. Umiej´tnoÊç konserwacji fortepianu. ZnajomoÊç

historii instrumentu i historii jego poprzedników.

8. Umiej´tnoÊç gry pod kierunkiem nauczyciela w ró˝nych formach muzykowania zespo∏owego (np.: na

cztery r´ce, na dwa fortepiany, akompaniowanie,

uczestnictwo w ró˝nych formach muzykowania kameralnego).

9. Opanowanie literatury fortepianowej w nast´pujàcym zakresie: etiudy wirtuozowskie dla prawej i lewej r´ki, utwory polifoniczne, forma cykliczna (sonatina, sonata, koncert, wariacje), akompaniamenty, muzyka kameralna.

10. Poprawne wykonanie trzech etiud wirtuozowskich

uwzgl´dniajàcych technik´ palcowà obu ràk, technik´ podwójnych dêwi´ków i oktawy, utworu polifonicznego (do wyboru: preludium i fuga J. S. Bacha, toccata lub partita w ca∏oÊci), sonat´ klasycznà w ca∏oÊci, utwór F. Chopina, utwór dowolny (do

wyboru romantyczny, neoromantyczny i utwór

wspó∏czesny), koncert (do wyboru: ca∏oÊç, cz´Êç

I lub II i III). Ca∏y program powinien byç wykonany

z pami´ci.

Klawesyn

1. Umiej´tnoÊç przygotowania klawesynu do gry.

Umiej´tnoÊç strojenia klawesynu. ZnajomoÊç historii instrumentu.

2. Umiej´tnoÊç prawid∏owego wydobycia dêwi´ku

w zale˝noÊci od rejestru i dynamiki. Umiej´tnoÊç

swobodnego i elastycznego sposobu wykorzystania aparatu gry.

2. Opanowanie swobodnego pos∏ugiwania si´ aparatem gry, prawid∏owej korelacji lewej i prawej r´ki,

bieg∏oÊci palcowej obu ràk i zmiany sposobu wydobywania dêwi´ku. Umiej´tnoÊç poprawnej pedalizacji.

3. Opanowanie techniki gry z uwzgl´dnieniem niezale˝noÊci ràk i palców na klawiaturze, umiej´tnoÊci

grania wszystkimi sposobami artykulacji, umiej´tnoÊci pos∏ugiwania si´ prawym i lewym peda∏em

(prostym-taktowym i synkopowanym), umiej´tnoÊci gry oktawowej i akordowej.

3. Opanowanie techniki gry z uwzgl´dnieniem zaawansowanej bieg∏oÊci technicznej palców obu

ràk, doskonalenia „drobnej” techniki palcowej, poprawnego zdobnictwa i bieg∏ego poruszania si´ na

dwóch manua∏ach.

4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania zró˝nicowanà barwà i sposobami artykulacji. Interpretowanie

utworu zgodne z jego budowà formalnà i charakterem epoki. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´ dynamikà i agogikà. Rozumienie poj´ç muzycznych, samodzielne odnajdowanie Êrodków wyrazu i okreÊlanie

charakteru utworu.

4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania zró˝nicowanà barwà i sposobami artykulacji. Interpretowanie

utworu zgodne z jego budowà formalnà i charakterem epoki. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´ dynamikà i agogikà. Rozumienie poj´ç muzycznych, samodzielne odnajdowanie Êrodków wyrazu i okreÊlanie

charakteru utworu. Indywidualna interpretacja

utworu.

5. Umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego odczytania tekstu nutowego. Umiej´tnoÊç prawid∏owego grania a vista utworów o ró˝nym stopniu trudnoÊci w ró˝nym tempie z uwzgl´dnieniem poprawnej pedalizacji i precyzji rytmicznej.

5. Umiej´tnoÊç grania a vista utworów o ró˝nym stopniu trudnoÊci z uwzgl´dnieniem prawid∏owej artykulacji, dynamiki, frazowania, pedalizacji, metrorytmiki.

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania utworu

pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym (palcowanie, pedalizacja, frazowanie, dynamika, interpretacja). Umiej´tnoÊç samodzielnej pracy nad

utworem (pokonywanie trudnych miejsc, opano-

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania utworu

o Êredniej skali trudnoÊci z zachowaniem wiernoÊci

tekstowi muzycznemu, w∏aÊciwego stylu epoki i indywidualnà interpretacjà. Umiej´tnoÊç doboru

w∏aÊciwych metod samodzielnej pracy nad utworem.

7. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Umiej´tnoÊç opanowania pami´ciowego du˝ych form cyklicznych oraz utworów muzyki wspó∏czesnej. Obycie estradowe, umiej´tnoÊç koncentracji oraz opanowanie tremy podczas wykonywania utworu. Umiej´tnoÊç dokonywania precyzyjnej

analizy wykonania utworu.

8. Umiej´tnoÊç gry w ró˝nych formach muzykowania

zespo∏owego.

9. Opanowanie literatury klawesynowej w nast´pujàcym zakresie: etiudy i kaprysy o zró˝nicowanej problematyce technicznej z uwzgl´dnieniem utworów

o charakterze wirtuozowskim, formy cykliczne

(koncert, wariacje, sonata lub sonatina — od muzyki dawnej do XX wieku), utwory kameralne.

10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zró˝nicowanej

problematyce technicznej, koncertu i sonaty (od

baroku do XX wieku).

Organy

1. Umiej´tnoÊç przygotowania organów do gry. Opanowanie podstawowych wiadomoÊci na temat budowy organów, poznanie podstawowych cz´Êci

i ich funkcji, umiej´tnoÊç ich poprawnego nazwania. Poznanie zasad dzia∏ania ró˝nych traktur organów, rozró˝nianie g∏osów poszczególnych rejestrów, umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´ urzàdzeniami

sto∏u gry. ZnajomoÊç podstawowych wiadomoÊci

z historii instrumentu.

2. Opanowanie swobodnego pos∏ugiwania si´ aparatem gry poprzez prawid∏owà korelacj´ lewej i prawej r´ki, bieg∏oÊç palcowà obu ràk i zmiany sposobu wydobywania dêwi´ku. Umiej´tnoÊç prawid∏owej gry na pedale i bieg∏ej koordynacji pracy ràk

i nóg.

3. Opanowanie techniki gry z uwzgl´dnieniem zaawansowanej bieg∏oÊci technicznej, umiej´tnoÊci

gry wielog∏osowej na manua∏ach i swobodnego

grania na ka˝dym z nich i na dwóch, umiej´tnoÊci

gry solo na pedale, opanowanie techniki gry triowej.

4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania zró˝nicowanà barwà i ró˝nymi sposobami artykulacji. Interpretowanie utworu zgodne z jego budowà formalnà i charakterem epoki. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania

si´ dynamikà i agogikà. Umiej´tnoÊç samodzielnej,

poprawnie stylistycznej rejestracji, doboru g∏osów,

∏àczenia ich w kompleksy dynamiczno-kolorystyczne w zale˝noÊci od epoki i kraju kompozytora. Rozumienie poj´ç muzycznych, samodzielne odnajdowanie Êrodków wyrazu i okreÊlanie charakteru

utworu. Indywidualna interpretacja utworu.

5. Umiej´tnoÊç grania a vista utworów, w tym równoczeÊnie z peda∏em, o ró˝nym stopniu trudnoÊci

z uwzgl´dnieniem prawid∏owej artykulacji, dynamiki, frazowania, rejestracji, metrorytmiki.

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania utworu

z zachowaniem wiernoÊci tekstowi muzycznemu,

w∏aÊciwego stylu epoki i indywidualnà interpretacjà oraz rejestracjà. Umiej´tnoÊç doboru w∏aÊciwych metod samodzielnej pracy nad utworem.

Poz. 1164

7. Obycie estradowe, umiej´tnoÊç koncentracji oraz

opanowanie tremy podczas wykonywania utworu.

Umiej´tnoÊç dokonywania precyzyjnej analizy wykonania utworu.

8. Umiej´tnoÊç gry w ró˝nych formach muzykowania

zespo∏owego i akompaniowania soliÊcie (wokaliÊcie i instrumentaliÊcie) oraz umiej´tnoÊç realizowania basso continuo w muzykowaniu zespo∏owym.

9. Opanowanie literatury organowej w nast´pujàcym

zakresie: etiudy manua∏owe i peda∏owe, utwory

rozwijajàce: niezale˝noÊç ruchowà, bieg∏oÊç, samodzielnà technik´ gry, koordynacj´ pomi´dzy

manua∏em a peda∏em, swobod´ i ekonomi´ ruchu,

wszechstronnoÊç aparatu gry, literatura organowa

od muzyki dawnej po dzie∏a XX-wieczne,

z uwzgl´dnieniem podstawowych form i gatunków

muzycznych oraz polskiej muzyki organowej.

10. Poprawne wykonanie utworu dawnego mistrza,

opracowania chora∏owego J. S. Bacha, du˝ej formy J. S. Bacha (do wyboru: fuga, preludium i fuga,

fantazja, toccata), sonaty J. S. Bacha, utworu romantycznego lub wspó∏czesnego. Umiej´tnoÊç poprawnego wykonania pieÊni z harmonizacjà

w oparciu o chora∏ lub inny zbiór akompaniamentów do pieÊni koÊcielnych (odpowiednie tempo,

podzia∏ na wersety i zdania, w∏aÊciwa rejestracja

i charakter, faktura w uk∏adzie trzyg∏osowym bez

peda∏u i z peda∏em w uk∏adzie: g∏osy manua∏owe

i g∏os peda∏owy).

Akordeon

1. ZnajomoÊç historii instrumentu.

2. Opanowanie swobodnego pos∏ugiwania si´ aparatem gry, prawid∏owej korelacji lewej i prawej r´ki,

bieg∏oÊci palcowej obu ràk. Umiej´tnoÊç prawid∏owego miechowania.

3. Bieg∏a znajomoÊç uk∏adu klawiatur ze szczególnym

uwzgl´dnieniem tabeli basów stardardowych

i systemu regestrowego wszystkich manua∏ów

(skala, notacja, transpozycje) oraz budowy akordów na manuale akordowym.

4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania zró˝nicowanà barwà i sposobami artykulacji. Interpretowanie

utworu zgodne z jego budowà formalnà i charakterem epoki. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´ dynamikà i agogikà. Rozumienie poj´ç muzycznych, samodzielne odnajdowanie Êrodków wyrazu i okreÊlanie

charakteru utworu. Indywidualna interpretacja

utworu.

5. Umiej´tnoÊç grania a vista utworów o ró˝nym stopniu trudnoÊci z uwzgl´dnieniem prawid∏owej artykulacji, dynamiki, frazowania, miechowania, metrorytmiki.

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania utworu

o Êredniej skali trudnoÊci z zachowaniem wiernoÊci

tekstowi muzycznemu, w∏aÊciwego stylu epoki i indywidualnà interpretacjà. Umiej´tnoÊç doboru w∏aÊciwych metod samodzielnej pracy nad utworem.

7. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Umiej´tnoÊç opanowania pami´ciowego du-

˝ych form cyklicznych oraz utworów muzyki wspó∏czesnej, obycie estradowe, umiej´tnoÊç koncentracji oraz opanowanie tremy podczas wykonywania

utworu. Umiej´tnoÊç dokonywania analizy wykonania utworu.

8. Umiej´tnoÊç gry w ró˝nych formach muzykowania

zespo∏owego.

9. Opanowanie literatury akordeonowej w nast´pujàcym zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce technicznej z uwzgl´dnieniem utworów o charakterze wirtuozowskim, formy cykliczne (sonata

lub sonatina, koncert lub wariacje — od muzyki

dawnej do XX wieku), utwory polifoniczne, utwory

kameralne.

10. Poprawne wykonanie etiud dla obu ràk o zró˝nicowanej problematyce technicznej, utworu przedklasycznego lub klasycznego, utworu polifonicznego,

utworu cyklicznego, dwóch utworów dowolnych

zró˝nicowanych pod wzgl´dem charakteru, formy,

epoki i stylu.

Gitara

1. Umiej´tnoÊç przygotowania gitary do gry. ZnajomoÊç historii instrumentu oraz umiej´tnoÊç strojenia gitary. Umiej´tnoÊç konserwacji, szczególnie

instrumentów lutniczych.

2. Opanowanie swobodnego pos∏ugiwania si´ aparatem gry, prawid∏owej korelacji lewej i prawej r´ki,

bieg∏oÊci palcowej obu ràk i bieg∏ego stosowania

gry akordowej.

3. Opanowanie techniki gry z uwzgl´dnieniem zaawansowanej bieg∏oÊci technicznej palców obu

ràk, bieg∏ego pos∏ugiwania si´ wszystkimi sposobami uderzeƒ prawej r´ki, stosowania gry arpeggio, tremolo i rasgueado. Umiej´tnoÊç stosowania

wszystkich rodzajów fla˝oletów.

4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania zró˝nicowanà barwà i sposobami artykulacji. Umiej´tnoÊç stosowania wszystkich rodzajów ozdobników. Interpretowanie utworu zgodne z jego budowà formalnà i charakterem epoki. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania

si´ dynamikà i agogikà, rozumienie poj´ç muzycznych, samodzielne odnajdowanie Êrodków wyrazu

i okreÊlanie charakteru utworu. Indywidualna interpretacja utworu.

5. Umiej´tnoÊç grania a vista utworów o ró˝nym stopniu trudnoÊci z uwzgl´dnieniem prawid∏owej artykulacji, dynamiki, frazowania, fla˝oletów, metrorytmiki.

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania utworu

o Êredniej skali trudnoÊci z zachowaniem wiernoÊci

tekstowi muzycznemu, w∏aÊciwego stylu epoki i indywidualnà interpretacjà, doboru w∏aÊciwych metod samodzielnej pracy nad utworem.

7. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Umiej´tnoÊç opanowania pami´ciowego du˝ych form cyklicznych oraz utworów muzyki wspó∏czesnej. Obycie estradowe, umiej´tnoÊç koncentracji oraz opanowanie tremy podczas wykonywania utworu. Umiej´tnoÊç dokonywania precyzyjnej

analizy wykonania utworu.

Poz. 1164

8. Umiej´tnoÊç gry w ró˝nych formach muzykowania

zespo∏owego.

9. Opanowanie literatury gitarowej w nast´pujàcym

zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce

technicznej z uwzgl´dnieniem utworów o charakterze wirtuozowskim, formy cykliczne (sonata, sonatina, koncert, wariacje — od muzyki dawnej do XX

wieku), utwory kameralne.

10. Poprawne wykonanie etiudy koncertowej, utworu

z muzyki dawnej, cz´Êci suity barokowej, sonaty

lub wariacji klasycznych, utworu dowolnego (opracowanego samodzielnie przez ucznia), utworu kameralnego lub utworu z akompaniamentem, czytania a vista.

Harfa

1. Umiej´tnoÊç przygotowania harfy do gry. Umiej´tnoÊç precyzyjnego strojenia harfy. ZnajomoÊç historii instrumentu z uwzgl´dnieniem ró˝nych rodzajów harfy.

2. Opanowanie swobodnego pos∏ugiwania si´ aparatem gry, prawid∏owej korelacji lewej i prawej r´ki,

bieg∏oÊci palcowej obu ràk i zmiany sposobu wydobywania dêwi´ku. Umiej´tnoÊç poprawnej pedalizacji, bieg∏ej gry w ró˝nych miejscach strun.

3. Opanowanie techniki gry z uwzgl´dnieniem zaawansowanej bieg∏oÊci technicznej palców obu

ràk, umiej´tnoÊci stosowania fla˝oletów pojedynczych, podwójnych i potrójnych, bieg∏ego stosowania glissando, étouffé i pr¯s de la table. Umiej´tnoÊç stosowania transpozycji i techniki trylowej.

4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania zró˝nicowanà barwà i sposobami artykulacji. Interpretowanie

utworu zgodne z jego budowà formalnà i charakterem epoki. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´ dynamikà i agogikà. Rozumienie poj´ç muzycznych, samodzielne odnajdowanie Êrodków wyrazu i okreÊlanie

charakteru utworu. Indywidualna interpretacja

utworu.

5. Umiej´tnoÊç grania a vista utworów o ró˝nym stopniu trudnoÊci z uwzgl´dnieniem prawid∏owej artykulacji, dynamiki, frazowania, pedalizacji, metrorytmiki.

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania utworu

o Êredniej skali trudnoÊci z zachowaniem wiernoÊci

tekstowi muzycznemu, w∏aÊciwego stylu epoki i indywidualnà interpretacjà. Umiej´tnoÊç doboru

w∏aÊciwych metod samodzielnej pracy nad utworem.

7. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Umiej´tnoÊç opanowania pami´ciowego du˝ych form cyklicznych oraz utworów muzyki wspó∏czesnej, obycie estradowe, umiej´tnoÊç koncentracji oraz opanowanie tremy podczas wykonywania

utworu, a tak˝e umiej´tnoÊç dokonywania precyzyjnej analizy wykonania utworu.

8. Umiej´tnoÊç gry w ró˝nych formach muzykowania

zespo∏owego.

9. Opanowanie literatury harfowej w nast´pujàcym

zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce

technicznej z uwzgl´dnieniem utworów o charakterze wirtuozowskim, formy cykliczne (koncert, wariacje, sonata lub sonatina — od muzyki dawnej do

XX wieku), utwory kameralne, fragmenty partii

harfy z literatury orkiestrowej.

10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zró˝nicowanej

problematyce technicznej, jednej etiudy koncertowej, utworu z muzyki dawnej, sonaty (od baroku do

XX wieku), pierwszej lub drugiej i trzeciej cz´Êci

koncertu z akompaniamentem, dwóch utworów

solowych (w tym jeden wspó∏czesny), studiów orkiestrowych (przygotowanych fragmentów).

Skrzypce

1. Umiej´tnoÊç konserwacji instrumentu. ZnajomoÊç

historii instrumentu — szczególnie znanych szkó∏

lutniczych w∏oskich, niemieckich i polskich. Umiej´tnoÊç precyzyjnego strojenia.

2. Opanowanie swobodnego pos∏ugiwania si´ aparatem gry — prawid∏owej korelacji lewej i prawej r´ki, bieg∏oÊci palcowej lewej r´ki i swobodnego

operowania smyczkiem.

3. Opanowanie techniki gry umo˝liwiajàcej ró˝ne rodzaje artykulacji i smyczkowania, granie fla˝oletów

naturalnych i sztucznych, dwudêwi´ków, akordów

i ozdobników. Umiej´tnoÊci Êwiadomego kszta∏towania dêwi´ku.

4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania zró˝nicowanà barwà i sposobami artykulacji. Interpretowanie

utworu zgodne z jego budowà formalnà i charakterem epoki. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´ dynamikà i agogikà. Rozumienie poj´ç muzycznych, samodzielne odnajdowanie Êrodków wyrazu i okreÊlanie

charakteru utworu. Indywidualna interpretacja

utworu.

5. Umiej´tnoÊç grania a vista utworów o ró˝nym stopniu trudnoÊci z uwzgl´dnieniem prawid∏owej artykulacji, dynamiki, frazowania, intonacji, metrorytmiki.

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania utworu

o Êredniej skali trudnoÊci z zachowaniem wiernoÊci

tekstowi muzycznemu, w∏aÊciwego stylu epoki i indywidualnà interpretacjà, doboru w∏aÊciwych metod samodzielnej pracy nad utworem.

7. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Umiej´tnoÊç opanowania pami´ciowego du˝ych form cyklicznych oraz utworów muzyki wspó∏czesnej, obycie estradowe, umiej´tnoÊç koncentracji oraz opanowanie tremy podczas wykonywania

utworu, a tak˝e umiej´tnoÊç dokonywania precyzyjnej analizy wykonania utworu.

8. Umiej´tnoÊç wspó∏pracy z akompaniatorem oraz

gry w ró˝nych formach muzykowania zespo∏owego.

9. Opanowanie literatury skrzypcowej w nast´pujàcym

zakresie: etiudy i kaprysy o zró˝nicowanej problematyce technicznej z uwzgl´dnieniem utworów

o charakterze wirtuozowskim, utwory na skrzypce

solo oraz na skrzypce z akompaniamentem, formy

cykliczne (koncert, wariacje, sonatina lub sonata —

od muzyki dawnej do XX wieku), utwory kameralne,

fragmenty partii skrzypiec z literatury orkiestrowej.

Poz. 1164

10. Poprawne wykonanie dwóch kaprysów o zró˝nicowanej problematyce technicznej — w tym jednego

dwudêwi´kowego, koncertu, sonaty, dwóch cz´Êci

dowolnej sonaty (partity) J. S. Bacha lub fantazji

G. Ph. Telemanna, utworu dowolnego z akompaniamentem, studiów orkiestrowych (przygotowanych fragmentów). Z wyjàtkiem studiów orkiestrowych ca∏y program powinien byç wykonany z pami´ci.

Altówka

1. Umiej´tnoÊç konserwacji instrumentu. ZnajomoÊç

historii instrumentu, szczególnie znanych szkó∏ lutniczych w∏oskich i niemieckich. Umiej´tnoÊç precyzyjnego strojenia altówki.

2. Opanowanie aparatu gry — swobodnego trzymania altówki i smyczka, prawid∏owej korelacji lewej

i prawej r´ki, bieg∏oÊci palcowej lewej r´ki i swobodnego operowania smyczkiem.

3. Opanowanie techniki gry umo˝liwiajàcej ró˝ne rodzaje artykulacji i smyczkowania, granie fla˝oletów

naturalnych i sztucznych, dwudêwi´ków, akordów

i ozdobników.

4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania zró˝nicowanà barwà i sposobami artykulacji. Interpretowanie

utworu zgodne z jego budowà formalnà i charakterem epoki. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´ dynamikà i agogikà. Rozumienie poj´ç muzycznych, samodzielne odnajdowanie Êrodków wyrazu i okreÊlanie

charakteru utworu. Indywidualna interpretacja

utworu.

5. Umiej´tnoÊç grania w kluczu altowym a vista utworów o ró˝nym stopniu trudnoÊci z uwzgl´dnieniem

prawid∏owej artykulacji, dynamiki, frazowania, intonacji, metrorytmiki.

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania utworu

o Êredniej skali trudnoÊci z zachowaniem wiernoÊci

tekstowi muzycznemu, w∏aÊciwego stylu epoki i indywidualnà interpretacjà. Umiej´tnoÊç doboru

w∏aÊciwych metod samodzielnej pracy nad utworem.

7. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Umiej´tnoÊç opanowania pami´ciowego du˝ych form cyklicznych oraz utworów muzyki wspó∏czesnej. Obycie estradowe, umiej´tnoÊç koncentracji oraz opanowanie tremy podczas wykonywania utworu, a tak˝e umiej´tnoÊç dokonywania precyzyjnej analizy wykonania utworu.

8. Umiej´tnoÊç wspó∏pracy z akompaniatorem oraz

gry w ró˝nych formach muzykowania zespo∏owego.

9. Opanowanie literatury altówkowej w nast´pujàcym

zakresie: etiudy i kaprysy o zró˝nicowanej problematyce technicznej z uwzgl´dnieniem utworów

o charakterze wirtuozowskim (w tym dwudêwi´kowe), utwory na altówk´ solo oraz na altówk´

z akompaniamentem, formy cykliczne (koncert,

wariacje, sonata lub sonatina — od muzyki dawnej

do XX wieku), utwory kameralne, fragmenty partii

altówki z literatury orkiestrowej.

10. Poprawne wykonanie dwóch kaprysów o zró˝nicowanej problematyce technicznej — z pami´ci, koncertu — z pami´ci, sonaty, utworu dowolnego

z akompaniamentem, grania a vista, studiów orkiestrowych (przygotowanych fragmentów).

Wiolonczela

1. Umiej´tnoÊç konserwacji wiolonczeli i smyczka.

ZnajomoÊç historii instrumentu, szczególnie znanych szkó∏ lutniczych w∏oskich i niemieckich.

Umiej´tnoÊç precyzyjnego strojenia.

2. Opanowanie aparatu gry — prawid∏owej korelacji

lewej i prawej r´ki, bieg∏oÊci palcowej lewej r´ki

i swobodnego operowania smyczkiem.

3. Opanowanie techniki gry umo˝liwiajàcej ró˝ne rodzaje artykulacji i smyczkowania, wydobywanie

fla˝oletów naturalnych i sztucznych, dwudêwi´ków, akordów i ozdobników, bieg∏ego grania w pozycjach kciukowych. Opanowanie umiej´tnoÊci korekty intonacji podczas grania oraz Êwiadomego

kszta∏towania dêwi´ku.

4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania zró˝nicowanà barwà i sposobami artykulacji. Interpretowanie

utworu zgodne z jego budowà formalnà i charakterem epoki. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´ dynamikà i agogikà. Rozumienie poj´ç muzycznych, samodzielne odnajdowanie Êrodków wyrazu i okreÊlanie

charakteru utworu. Indywidualna interpretacja

utworu.

5. Umiej´tnoÊç grania a vista w kluczu basowym, tenorowym i wiolinowym utworów o ró˝nym stopniu trudnoÊci z uwzgl´dnieniem prawid∏owej artykulacji, dynamiki, frazowania, intonacji, metrorytmiki.

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania utworu

o Êredniej skali trudnoÊci z zachowaniem wiernoÊci

tekstowi muzycznemu, w∏aÊciwego stylu epoki i indywidualnà interpretacjà oraz doboru w∏aÊciwych

metod samodzielnej pracy nad utworem.

7. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Umiej´tnoÊç opanowania pami´ciowego du˝ych form cyklicznych oraz prostszych utworów

muzyki wspó∏czesnej. Obycie estradowe, umiej´tnoÊç koncentracji oraz opanowanie tremy podczas

wykonywania utworu, a tak˝e umiej´tnoÊç dokonywania precyzyjnej analizy wykonania utworu.

8. Umiej´tnoÊç wspó∏pracy z akompaniatorem oraz

gry w ró˝nych formach muzykowania zespo∏owego.

9. Opanowanie literatury wiolonczelowej w nast´pujàcym zakresie: etiudy i kaprysy o zró˝nicowanej

problematyce technicznej z uwzgl´dnieniem utworów o charakterze wirtuozowskim, utwory na wiolonczel´ solo oraz na wiolonczel´ z akompaniamentem, formy cykliczne (koncert, wariacje, sonata lub sonatina — od muzyki dawnej do XX wieku),

utwory kameralne, fragmenty partii wiolonczeli

z literatury orkiestrowej.

10. Poprawne wykonanie dwóch etiud lub kaprysów

o zró˝nicowanej problematyce technicznej —

w tym jednego dwudêwi´kowego, koncertu, sona-

Poz. 1164

ty staroklasycznej, utworu dowolnego z akompaniamentem, studiów orkiestrowych (przygotowanych fragmentów).

Kontrabas

1. Umiej´tnoÊç konserwacji instrumentu. ZnajomoÊç

historii instrumentu, szczególnie znanych szkó∏ lutniczych w∏oskich i niemieckich. Umiej´tnoÊç precyzyjnego strojenia.

2. Opanowanie aparatu gry — swobodnego trzymania kontrabasu i smyczka, prawid∏owej korelacji lewej i prawej r´ki, bieg∏oÊci palcowej lewej r´ki

i swobodnego operowania smyczkiem.

3. Opanowanie techniki gry umo˝liwiajàcej ró˝ne rodzaje artykulacji i smyczkowania, granie fla˝oletów

naturalnych i sztucznych, dwudêwi´ków, akordów,

ozdobników, bieg∏ego grania w pozycjach kciukowych. Opanowanie umiej´tnoÊci korekty intonacji

podczas grania oraz Êwiadomego kszta∏towania

dêwi´ku.

4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania zró˝nicowanà barwà i sposobami artykulacji. Interpretowanie

utworu zgodne z jego budowà formalnà i charakterem epoki. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´ dynamikà i agogikà. Rozumienie poj´ç muzycznych, samodzielne odnajdowanie Êrodków wyrazu i okreÊlanie

charakteru utworu. Indywidualna interpretacja

utworu.

5. Umiej´tnoÊç grania a vista w kluczu basowym i tenorowym utworów o ró˝nym stopniu trudnoÊci

z uwzgl´dnieniem prawid∏owej artykulacji, dynamiki, frazowania, intonacji, metrorytmiki.

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania utworu

o Êredniej skali trudnoÊci z zachowaniem wiernoÊci

tekstowi muzycznemu, w∏aÊciwego stylu epoki i indywidualnà interpretacjà oraz umiej´tnoÊç doboru

w∏aÊciwych metod samodzielnej pracy nad utworem.

7. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Umiej´tnoÊç opanowania pami´ciowego du˝ych form cyklicznych oraz prostych utworów muzyki wspó∏czesnej, obycie estradowe, umiej´tnoÊç

koncentracji oraz opanowanie tremy podczas wykonywania utworu, umiej´tnoÊç dokonywania precyzyjnej analizy wykonania utworu.

8. Umiej´tnoÊç wspó∏pracy z akompaniatorem oraz

gry w ró˝nych formach muzykowania zespo∏owego.

9. Opanowanie literatury kontrabasowej w nast´pujàcym zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce technicznej, utwory na kontrabas solo oraz na

kontrabas z akompaniamentem, formy cykliczne

(koncert, wariacje, sonata lub sonatina — od muzyki dawnej do XX wieku), utwory kameralne,

fragmenty partii kontrabasu z literatury orkiestrowej.

10. Poprawne wykonanie etiudy z towarzyszeniem fortepianu lub solo — z pami´ci, koncertu — z pami´ci, sonaty — z pami´ci, utworu dowolnego z akompaniamentem — z pami´ci, studiów orkiestrowych

(przygotowanych fragmentów).

Flet

Obój

1. Umiej´tnoÊç konserwacji instrumentu. ZnajomoÊç

historii instrumentu z uwzgl´dnieniem rodziny fletów prostych, barokowych i wspó∏czesnych.

1. Umiej´tnoÊç konserwacji instrumentu. ZnajomoÊç

historii instrumentu oraz odmian oboju (ro˝ek angielski).

2. Opanowanie swobodnego pos∏ugiwania si´ aparatem oddechowym. Opanowanie çwiczeƒ mi´Êni

przepony w celu ekonomicznego gospodarowania

oddechem. Opanowanie w∏aÊciwego zad´cia, ataku i koƒczenia dêwi´ku.

2. Opanowanie swobodnego pos∏ugiwania si´ aparatem oddechowym. Opanowanie çwiczeƒ mi´Êni

przepony w celu prawid∏owej realizacji dêwi´ków.

Umiej´tnoÊç grania piano i forte we wszystkich rejestrach instrumentu.

3. Opanowanie techniki gry z uwzgl´dnieniem zaawansowanej bieg∏oÊci technicznej palców, pracy

j´zyka oraz zmiennej plastyki jamy ustnej, umo˝liwiajàcej ró˝ne rodzaje artykulacji. Opanowanie

umiej´tnoÊci korekty intonacji podczas grania,

Êwiadomego kszta∏towania dêwi´ku oraz wibracji.

3. Opanowanie techniki gry z uwzgl´dnieniem zaawansowanej bieg∏oÊci technicznej palców i pracy

j´zyka, umo˝liwiajàcej ró˝ne rodzaje artykulacji

i wibrato. Opanowanie umiej´tnoÊci korekty intonacji podczas grania oraz Êwiadomego kszta∏towania dêwi´ku.

4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania zró˝nicowanà barwà i sposobami artykulacji. Interpretowanie

utworu zgodne z jego budowà formalnà i charakterem epoki. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´ dynamikà i agogikà. Rozumienie poj´ç muzycznych, samodzielne odnajdowanie Êrodków wyrazu i okreÊlanie

charakteru utworu. Indywidualna interpretacja

utworu.

4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania zró˝nicowanà barwà i sposobami artykulacji. Interpretowanie

utworu zgodne z jego budowà formalnà i charakterem epoki. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´ dynamikà i agogikà. Rozumienie poj´ç muzycznych, samodzielne odnajdowanie Êrodków wyrazu i okreÊlanie

charakteru utworu. Indywidualna interpretacja

utworu.

5. Umiej´tnoÊç grania a vista utworów z uwzgl´dnieniem prawid∏owej artykulacji, dynamiki, frazowania, intonacji, metrorytmiki. Umiej´tnoÊç swobodnego pos∏ugiwania si´ ró˝nymi odmianami fletu.

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania utworu

o Êredniej skali trudnoÊci z zachowaniem wiernoÊci

tekstowi muzycznemu, w∏aÊciwego stylu epoki i indywidualnà interpretacjà. Umiej´tnoÊç doboru

w∏aÊciwych metod samodzielnej pracy nad utworem.

7. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Umiej´tnoÊç opanowania pami´ciowego du˝ych form cyklicznych oraz utworów muzyki wspó∏czesnej. Obycie estradowe, umiej´tnoÊç koncentracji oraz opanowanie tremy podczas wykonywania utworu. Umiej´tnoÊç dokonywania precyzyjnej

analizy wykonania utworu.

8. Umiej´tnoÊç wspó∏pracy z akompaniatorem oraz

gry w ró˝nych formach muzykowania zespo∏owego.

9. Opanowanie literatury fletowej w nast´pujàcym zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce technicznej z uwzgl´dnieniem etiud o charakterze wirtuozowskim, utwory na flet solo oraz na flet

z akompaniamentem (od muzyki dawnej do XX

wieku), formy cykliczne (koncert, wariacje, suita,

sonata lub sonatina),utwory kameralne (duet, trio

lub kwartet) , fragmenty partii fletu z literatury orkiestrowej.

10. Poprawne wykonanie gam majorowych w interwa∏ach, gamy chromatycznej, dwóch etiud o zró˝nicowanej problematyce technicznej — w tym jednej

z pami´ci, koncertu — z pami´ci, sonaty lub sonatiny, utworu dowolnego solo lub z akompaniamentem, utworu kameralnego, studiów orkiestrowych

(przygotowanych fragmentów).

5. Umiej´tnoÊç grania a vista utworów z uwzgl´dnieniem prawid∏owej artykulacji, dynamiki, frazowania, intonacji, metrorytmiki.

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania utworu

o Êredniej skali trudnoÊci z zachowaniem wiernoÊci

tekstowi muzycznemu, w∏aÊciwego stylu epoki i indywidualnà interpretacjà. Umiej´tnoÊç doboru

w∏aÊciwych metod samodzielnej pracy nad utworem.

7. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Umiej´tnoÊç opanowania pami´ciowego form

cyklicznych oraz utworów muzyki wspó∏czesnej.

Obycie estradowe, umiej´tnoÊç koncentracji oraz

opanowanie tremy podczas wykonywania utworu.

Umiej´tnoÊç dokonywania precyzyjnej analizy wykonania utworu.

8. Umiej´tnoÊç wspó∏pracy z akompaniatorem oraz

gry w ró˝nych formach muzykowania zespo∏owego.

9. Opanowanie literatury obojowej w nast´pujàcym

zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce

technicznej, utwory na obój solo oraz na obój

z akompaniamentem (od baroku do XX wieku), formy cykliczne (koncert, suita, sonata lub sonatina),

utwory kameralne (duet, trio lub kwartet), fragmenty partii oboju z literatury orkiestrowej.

10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zró˝nicowanej

problematyce, koncertu lub concertina, sonaty lub

sonatiny, utworu dowolnego, studiów orkiestrowych (przygotowanych fragmentów). Jeden z ww.

utworów powinien byç wykonany z pami´ci.

Klarnet

1. Umiej´tnoÊç konserwacji instrumentu. ZnajomoÊç

historii instrumentu, systemu francuskiego i niemieckiego oraz odmian klarnetu (Es, B, A, basowy

— transpozycje).

2. Opanowanie swobodnego pos∏ugiwania si´ aparatem oddechowym. Opanowanie çwiczeƒ mi´Êni

przepony w celu prawid∏owej realizacji „d∏ugich

dêwi´ków” i rozszerzonych fraz. Umiej´tnoÊç grania w oktawie ma∏ej i trzykreÊlnej piano i forte bez

zmiany po∏o˝enia instrumentu.

3. Opanowanie techniki gry z uwzgl´dnieniem zaawansowanej bieg∏oÊci technicznej palców, pracy

j´zyka oraz zmiennej plastyki jamy ustnej, umo˝liwiajàcej ró˝ne rodzaje artykulacji. Opanowanie

umiej´tnoÊci korekty intonacji podczas grania oraz

Êwiadomego kszta∏towania dêwi´ku.

4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania zró˝nicowanà barwà i sposobami artykulacji. Interpretowanie

utworu zgodne z jego budowà formalnà i charakterem epoki. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´ dynamikà i agogikà. Rozumienie poj´ç muzycznych, samodzielne odnajdowanie Êrodków wyrazu i okreÊlanie

charakteru utworu. Indywidualna interpretacja

utworu.

5. Umiej´tnoÊç grania a vista utworów z uwzgl´dnieniem prawid∏owej artykulacji, dynamiki, frazowania, intonacji, metrorytmiki. Umiej´tnoÊç transpozycji in C i in A.

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania utworu

o Êredniej skali trudnoÊci z zachowaniem wiernoÊci

tekstowi muzycznemu, w∏aÊciwego stylu epoki i indywidualnà interpretacjà oraz doboru w∏aÊciwych

metod samodzielnej pracy nad utworem.

7. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Umiej´tnoÊç opanowania pami´ciowego du˝ych form cyklicznych oraz utworów muzyki wspó∏czesnej. Obycie estradowe, umiej´tnoÊç koncentracji oraz opanowanie tremy podczas wykonywania utworu. Umiej´tnoÊç dokonywania precyzyjnej

analizy wykonania utworu.

8. Umiej´tnoÊç wspó∏pracy z akompaniatorem oraz

gry w ró˝nych formach muzykowania zespo∏owego.

9. Opanowanie literatury klarnetowej w nast´pujàcym zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce technicznej z uwzgl´dnieniem etiud o charakterze wirtuozowskim, utwory na klarnet solo oraz na

klarnet z akompaniamentem (od klasycyzmu do

XX wieku), formy cykliczne (koncert, wariacje, sonata lub sonatina), utwory kameralne (duet, trio

lub kwartet), fragmenty partii klarnetu z literatury

orkiestrowej.

10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zró˝nicowanej

problematyce technicznej (w tym jednej z pami´ci),

koncertu lub concertina — z pami´ci, sonaty lub

sonatiny, utworu dowolnego, utworu kameralnego, studiów orkiestrowych (przygotowanych fragmentów).

Saksofon

Poz. 1164

przepony w celu prawid∏owej realizacji „d∏ugich

dêwi´ków” i rozszerzonych fraz. Umiej´tnoÊç grania w ró˝nych rejestrach piano i forte.

3. Opanowanie techniki gry z uwzgl´dnieniem zaawansowanej bieg∏oÊci technicznej palców, pracy

j´zyka oraz zmiennej plastyki jamy ustnej, umo˝liwiajàcej ró˝ne rodzaje artykulacji. Opanowanie

umiej´tnoÊci korekty intonacji podczas grania oraz

Êwiadomego kszta∏towania dêwi´ku.

4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania zró˝nicowanà barwà i sposobami artykulacji. Interpretowanie

utworu zgodne z jego budowà formalnà i charakterem epoki. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´ dynamikà i agogikà. Rozumienie poj´ç muzycznych, samodzielne odnajdowanie Êrodków wyrazu i okreÊlanie

charakteru utworu. Indywidualna interpretacja

utworu.

5. Umiej´tnoÊç grania a vista utworów z uwzgl´dnieniem prawid∏owej artykulacji, dynamiki, frazowania, intonacji, metrorytmiki. Umiej´tnoÊç transpozycji in B i in Es.

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania utworu

o Êredniej skali trudnoÊci z zachowaniem wiernoÊci

tekstowi muzycznemu, w∏aÊciwego stylu epoki i indywidualnà interpretacjà. Umiej´tnoÊç doboru

w∏aÊciwych metod samodzielnej pracy nad utworem.

7. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Umiej´tnoÊç opanowania pami´ciowego du˝ych form cyklicznych oraz utworów muzyki wspó∏czesnej. Obycie estradowe, umiej´tnoÊç koncentracji oraz opanowanie tremy podczas wykonywania utworu. Umiej´tnoÊç dokonywania precyzyjnej

analizy wykonania utworu.

8. Umiej´tnoÊç wspó∏pracy z akompaniatorem oraz

gry w ró˝nych formach muzykowania zespo∏owego.

9. Opanowanie literatury saksofonowej w nast´pujàcym zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce technicznej, utwory na saksofon solo oraz na

saksofon z akompaniamentem, formy cykliczne

(koncert, wariacje, sonata lub sonatina), utwory kameralne, fragmenty partii saksofonu z literatury orkiestrowej.

10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zró˝nicowanej

problematyce technicznej (w tym jednej z pami´ci),

koncertu — z pami´ci, sonaty, utworu dowolnego,

utworu kameralnego, studiów orkiestrowych

(przygotowanych fragmentów).

Fagot

1. Umiej´tnoÊç konserwacji instrumentu. ZnajomoÊç

historii instrumentu i jego odmian. Umiej´tnoÊç

pos∏ugiwania si´ kluczem tenorowym.

1. Umiej´tnoÊç konserwacji instrumentu. ZnajomoÊç

historii instrumentu, ró˝nych jego odmian i transpozycji.

2. Opanowanie swobodnego pos∏ugiwania si´ aparatem oddechowym. Opanowanie çwiczeƒ mi´Êni

przepony w celu prawid∏owej realizacji „d∏ugich

dêwi´ków” i rozszerzonych fraz.

2. Opanowanie swobodnego pos∏ugiwania si´ aparatem oddechowym. Opanowanie çwiczeƒ mi´Êni

3. Opanowanie techniki gry z uwzgl´dnieniem zaawansowanej bieg∏oÊci technicznej palców

(z uwzgl´dnieniem pianomechaniki), pracy j´zyka

oraz zmiennej plastyki jamy ustnej, umo˝liwiajàcej

ró˝ne rodzaje artykulacji. Opanowanie umiej´tnoÊci korekty intonacji podczas grania oraz Êwiadomego kszta∏towania dêwi´ku.

4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania zró˝nicowanà barwà i sposobami artykulacji. Interpretowanie

utworu zgodne z jego budowà formalnà i charakterem epoki. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´ dynamikà i agogikà. Rozumienie poj´ç muzycznych, samodzielne odnajdowanie Êrodków wyrazu i okreÊlanie

charakteru utworu. Indywidualna interpretacja

utworu.

5. Umiej´tnoÊç grania a vista utworów z uwzgl´dnieniem prawid∏owej artykulacji, dynamiki, frazowania, intonacji, metrorytmiki.

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania utworu

o Êredniej skali trudnoÊci z zachowaniem wiernoÊci

tekstowi muzycznemu, w∏aÊciwego stylu epoki i indywidualnà interpretacjà. Umiej´tnoÊç doboru

w∏aÊciwych metod samodzielnej pracy nad utworem.

7. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Umiej´tnoÊç opanowania pami´ciowego du˝ych form cyklicznych oraz utworów muzyki wspó∏czesnej. Obycie estradowe, umiej´tnoÊç koncentracji oraz opanowanie tremy podczas wykonywania utworu. Umiej´tnoÊç dokonywania precyzyjnej

analizy wykonania utworu.

8. Umiej´tnoÊç wspó∏pracy z akompaniatorem oraz

gry w ró˝nych formach muzykowania zespo∏owego.

9. Opanowanie literatury fagotowej w nast´pujàcym

zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce

technicznej, utwory na fagot solo oraz na fagot

z akompaniamentem (od baroku do XX wieku), formy cykliczne (concertino lub koncert, wariacje, sonata lub sonatina), utwory kameralne (duet, trio

lub kwartet), fragmenty partii fagotu z literatury orkiestrowej.

10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zró˝nicowanej

problematyce technicznej, koncertu lub concertina

— z pami´ci, sonaty lub sonatiny, utworu dowolnego, studiów orkiestrowych (przygotowanych fragmentów).

Tràbka

1. Umiej´tnoÊç konserwacji instrumentu. ZnajomoÊç

historii i ró˝nych odmian instrumentu — transpozycje. Umiej´tnoÊç precyzyjnego strojenia tràbki.

2. Opanowanie swobodnego pos∏ugiwania si´ oddechem, zad´ciem, uk∏adem prawej i lewej r´ki, palcowaniem. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´ pochodem tonów naturalnych.

3. Opanowanie techniki gry z uwzgl´dnieniem zaawansowanej bieg∏oÊci technicznej palców, pracy

j´zyka oraz zmiennej plastyki warg, umo˝liwiajàcej

ró˝ne rodzaje artykulacji. Umiej´tnoÊç swobodnej

gry w skali fis — c3. Opanowanie umiej´tnoÊci korekty intonacji podczas grania oraz Êwiadomego

kszta∏towania dêwi´ku.

Poz. 1164

4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania zró˝nicowanà barwà i sposobami artykulacji. Interpretowanie

utworu zgodne z jego budowà formalnà i charakterem epoki. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´ dynamikà i agogikà. Rozumienie poj´ç muzycznych, samodzielne odnajdowanie Êrodków wyrazu i okreÊlanie

charakteru utworu. Indywidualna interpretacja

utworu.

5. Umiej´tnoÊç grania a vista utworów z uwzgl´dnieniem prawid∏owej artykulacji, dynamiki, frazowania, intonacji, metrorytmiki. Umiej´tnoÊç transpozycji in A, in C, in D i in Es.

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania utworu

o Êredniej skali trudnoÊci z zachowaniem wiernoÊci

tekstowi muzycznemu, w∏aÊciwego stylu epoki i indywidualnà interpretacjà. Umiej´tnoÊç doboru

w∏aÊciwych metod samodzielnej pracy nad utworem.

7. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Umiej´tnoÊç opanowania pami´ciowego du˝ych form cyklicznych oraz utworów muzyki wspó∏czesnej. Obycie estradowe, umiej´tnoÊç koncentracji oraz opanowanie tremy podczas wykonywania utworu. Umiej´tnoÊç dokonywania precyzyjnej

analizy wykonania utworu.

8. Umiej´tnoÊç wspó∏pracy z akompaniatorem oraz

gry w ró˝nych formach muzykowania zespo∏owego.

9. Opanowanie literatury na tràbk´ w nast´pujàcym

zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce

technicznej z uwzgl´dnieniem etiud o charakterze

wirtuozowskim, utwory na tràbk´ solo oraz na tràbk´ z akompaniamentem (od baroku do XX wieku),

formy cykliczne (koncert, wariacje, sonata lub sonatina), utwory kameralne (duet, trio lub kwartet),

fragmenty partii tràbki z literatury orkiestrowej.

10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zró˝nicowanej

problematyce technicznej (w tym jednej z pami´ci),

koncertu lub concertina — z pami´ci, sonaty lub

sonatiny, utworu dowolnego, utworu kameralnego, studiów orkiestrowych (przygotowanych fragmentów).

Róg

1. Umiej´tnoÊç konserwacji instrumentu oraz precyzyjnego strojenia rogu.

2. Opanowanie swobodnego pos∏ugiwania si´ oddechem, zad´ciem, uk∏adem prawej i lewej r´ki, palcowaniem lewej r´ki. Opanowanie prawid∏owego

çwiczenia dêwi´ków d∏ugowytrzymywanych.

3. Opanowanie techniki gry z uwzgl´dnieniem zaawansowanej bieg∏oÊci technicznej palców, pracy

j´zyka oraz zmiennej plastyki warg, umo˝liwiajàcej

ró˝ne rodzaje artykulacji. Umiej´tnoÊç swobodnej

gry w pe∏nej skali instrumentu. Opanowanie umiej´tnoÊci korekty intonacji podczas grania oraz

Êwiadomego kszta∏towania dêwi´ku.

4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania zró˝nicowanà barwà i sposobami artykulacji. Interpretowanie

utworu zgodne z jego budowà formalnà i charakterem epoki. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´ dynami-

kà i agogikà. Rozumienie poj´ç muzycznych, samodzielne odnajdowanie Êrodków wyrazu i okreÊlanie

charakteru utworu. Indywidualna interpretacja

utworu.

5. Umiej´tnoÊç grania a vista utworów z uwzgl´dnieniem prawid∏owej artykulacji, dynamiki, frazowania, intonacji, metrorytmiki, transpozycji in Es, C,

A, B, G.

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania utworu

o Êredniej skali trudnoÊci z zachowaniem wiernoÊci

tekstowi muzycznemu, w∏aÊciwego stylu epoki i indywidualnà interpretacjà. Umiej´tnoÊç doboru

w∏aÊciwych metod samodzielnej pracy nad utworem.

7. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Umiej´tnoÊç opanowania pami´ciowego du˝ych form cyklicznych oraz utworów muzyki wspó∏czesnej. Obycie estradowe, umiej´tnoÊç koncentracji oraz opanowanie tremy podczas wykonywania utworu. Umiej´tnoÊç dokonywania precyzyjnej

analizy wykonania utworu.

8. Umiej´tnoÊç wspó∏pracy z akompaniatorem oraz

gry w ró˝nych formach muzykowania zespo∏owego.

9. Opanowanie literatury na róg w nast´pujàcym zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce technicznej, utwory na róg solo oraz na róg z akompaniamentem (od klasycyzmu do XX wieku), formy

cykliczne (koncert, sonata lub sonatina), utwory kameralne (duet, trio lub kwartet), fragmenty partii

rogu z literatury orkiestrowej.

10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zró˝nicowanej

problematyce technicznej — z pami´ci, koncertu —

z pami´ci, sonaty, utworu dowolnego, grania a vista z transponowaniem, studiów orkiestrowych

(przygotowanych fragmentów).

Puzon

1. Umiej´tnoÊç konserwacji instrumentu. ZnajomoÊç

historii i ró˝nych odmian instrumentu — puzon

wentylowy. Umiej´tnoÊç precyzyjnego strojenia

puzonu.

2. Opanowanie swobodnego pos∏ugiwania si´: oddechem, zad´ciem, uk∏adem prawej i lewej r´ki. Opanowanie prawid∏owego çwiczenia dêwi´ków d∏ugowytrzymywanych.

3. Opanowanie techniki gry z uwzgl´dnieniem zaawansowanej bieg∏oÊci technicznej prawej r´ki

(ruch suwaka, pozycje), pracy j´zyka oraz zmiennej

plastyki warg, umo˝liwiajàcej ró˝ne rodzaje artykulacji. Umiej´tnoÊç swobodnej gry w pe∏nej skali instrumentu. Opanowanie umiej´tnoÊci korekty intonacji podczas grania oraz Êwiadomego kszta∏towania dêwi´ku.

4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania zró˝nicowanà barwà i sposobami artykulacji. Interpretowanie

utworu zgodne z jego budowà formalnà i charakterem epoki. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´ dynamikà, agogikà i ozdobnikami. Rozumienie poj´ç muzycznych, samodzielne odnajdowanie Êrodków

Poz. 1164

wyrazu i okreÊlanie charakteru utworu. Indywidualna interpretacja utworu.

5. Umiej´tnoÊç grania a vista utworów z uwzgl´dnieniem prawid∏owej artykulacji, dynamiki, frazowania, intonacji, metrorytmiki. Umiej´tnoÊç czytania

nut w kluczu altowym, tenorowym i basowym.

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania utworu

o Êredniej skali trudnoÊci z zachowaniem wiernoÊci

tekstowi muzycznemu, w∏aÊciwego stylu epoki i indywidualnà interpretacjà. Umiej´tnoÊç doboru w∏aÊciwych metod samodzielnej pracy nad utworem.

7. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania oraz umiej´tnoÊç opanowania pami´ciowego

du˝ych form cyklicznych oraz utworów muzyki

wspó∏czesnej. Obycie estradowe, umiej´tnoÊç

koncentracji oraz opanowanie tremy podczas wykonywania utworu. Umiej´tnoÊç dokonywania

precyzyjnej analizy wykonania utworu.

8. Umiej´tnoÊç wspó∏pracy z akompaniatorem. Umiej´tnoÊç gry w ró˝nych formach muzykowania zespo∏owego.

9. Opanowanie literatury na puzon w nast´pujàcym

zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce

technicznej, utwory na puzon solo oraz na puzon

z akompaniamentem (od baroku do XX wieku), formy cykliczne (koncert lub concertino, wariacje, sonata lub sonatina), utwory kameralne (duet, trio

lub kwartet), fragmenty partii puzonu z literatury

orkiestrowej.

10. Poprawne wykonanie: dwóch etiud o zró˝nicowanej problematyce technicznej, koncertu, sonaty,

utworu dowolnego (jeden z tych utworów z pami´ci), grania a vista, studiów orkiestrowych (przygotowanych fragmentów).

Tuba

1. Umiej´tnoÊç konserwacji instrumentu. ZnajomoÊç

historii i ró˝nych odmian instrumentu — sakshorny. Umiej´tnoÊç precyzyjnego strojenia tuby.

2. Opanowanie swobodnego pos∏ugiwania si´ oddechem, zad´ciem, uk∏adem prawej i lewej r´ki. Opanowanie prawid∏owego çwiczenia dêwi´ków d∏ugowytrzymywanych.

3. Opanowanie techniki gry z uwzgl´dnieniem zaawansowanej bieg∏oÊci technicznej prawej r´ki,

pracy j´zyka oraz zmiennej plastyki warg, umo˝liwiajàcej ró˝ne rodzaje artykulacji. Umiej´tnoÊç

swobodnej gry w pe∏nej skali instrumentu. Opanowanie umiej´tnoÊci korekty intonacji podczas grania oraz Êwiadomego kszta∏towania dêwi´ku.

4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania zró˝nicowanà barwà i sposobami artykulacji. Interpretowanie

utworu zgodne z jego budowà formalnà i charakterem epoki. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´ dynamikà, agogikà i ozdobnikami. Rozumienie poj´ç muzycznych, samodzielne odnajdowanie Êrodków

wyrazu i okreÊlanie charakteru utworu. Indywidualna interpretacja utworu.

5. Umiej´tnoÊç grania a vista utworów z uwzgl´dnieniem prawid∏owej artykulacji, dynamiki, frazowania, intonacji, metrorytmiki.

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania utworu

o Êredniej skali trudnoÊci z zachowaniem wiernoÊci

tekstowi muzycznemu, w∏aÊciwego stylu epoki i indywidualnà interpretacjà. Umiej´tnoÊç doboru

w∏aÊciwych metod samodzielnej pracy nad utworem.

7. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Obycie estradowe, umiej´tnoÊç koncentracji

oraz opanowanie tremy podczas wykonywania

utworu. Umiej´tnoÊç dokonywania precyzyjnej

analizy wykonania utworu.

8. Umiej´tnoÊç wspó∏pracy z akompaniatorem oraz

umiej´tnoÊç gry w ró˝nych formach muzykowania

zespo∏owego.

9. Opanowanie literatury na tub´ w nast´pujàcym zakresie: utwory na tub´ solo oraz na tub´ z akompaniamentem, utwory kameralne, fragmenty partii

tuby z literatury orkiestrowej.

10. Poprawne wykonanie: dwóch etiud o zró˝nicowanej problematyce technicznej, koncertu lub sonaty,

utworu dowolnego, grania a vista, studiów orkiestrowych (przygotowanych fragmentów).

Perkusja

1. Umiej´tnoÊç konserwacji instrumentów. ZnajomoÊç historii instrumentów i umiej´tnoÊç strojenia

membranofonów.

2. Opanowanie swobodnego pos∏ugiwania si´ czterema pa∏kami przy grze na instrumentach melodycznych. Umiej´tnoÊç w∏aÊciwej pracy ràk i nóg bioràcych udzia∏ w grze.

3. Opanowanie techniki gry z uwzgl´dnieniem zaawansowanej bieg∏oÊci technicznej obu ràk, gry

akordowej na wibrafonie, ksylofonie i marimbafonie. Umiej´tnoÊç stosowania ró˝nych rodzajów artykulacji. Opanowanie umiej´tnoÊci korekty intonacji podczas grania na kot∏ach oraz Êwiadomego

kszta∏towania dêwi´ku.

4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania zró˝nicowanà barwà i sposobami artykulacji. Interpretowanie

utworu zgodne z jego budowà formalnà i charakterem epoki. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´ dynami-

Poz. 1164

kà i agogikà. Rozumienie poj´ç muzycznych, samodzielne odnajdowanie Êrodków wyrazu i okreÊlanie

charakteru utworu. Indywidualna interpretacja

utworu.

5. Umiej´tnoÊç grania a vista utworów z uwzgl´dnieniem prawid∏owej artykulacji, dynamiki, frazowania, intonacji, metrorytmiki.

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania utworu

o Êredniej skali trudnoÊci z zachowaniem wiernoÊci

tekstowi muzycznemu, w∏aÊciwego stylu epoki i indywidualnà interpretacjà. Umiej´tnoÊç doboru

w∏aÊciwych metod samodzielnej pracy nad utworem.

7. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Umiej´tnoÊç opanowania pami´ciowego du˝ych form cyklicznych, utworów muzyki wspó∏czesnej oraz utworów specjalnie napisanych na instrumenty perkusyjne. Obycie estradowe, umiej´tnoÊç koncentracji oraz opanowanie tremy podczas

wykonywania utworu. Umiej´tnoÊç dokonywania

precyzyjnej analizy wykonania utworu.

8. Umiej´tnoÊç wspó∏pracy z akompaniatorem oraz

umiej´tnoÊç gry w ró˝nych formach muzykowania

zespo∏owego.

9. Opanowanie literatury perkusyjnej w nast´pujàcym zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce technicznej z uwzgl´dnieniem etiud o charakterze wirtuozowskim, utwory na instrumenty perkusyjne solo oraz z akompaniamentem, formy cykliczne (koncert, wariacje, sonata lub sonatina),

utwory kameralne (duet, trio lub kwartet), fragmenty partii instrumentów perkusyjnych z literatury orkiestrowej.

10. Poprawne wykonanie: na instrumentach melodycznych — dwóch etiud o zró˝nicowanej problematyce technicznej (w tym jednej z pami´ci), utworu z akompaniamentem, studiów orkiestrowych

(przygotowanych fragmentów); na membranofonach i innych instrumentach o nieokreÊlonej wysokoÊci dêwi´ku — wyprowadzenie precyzyjnego tremola, etiudy technicznej, utworu solowego

z akompaniamentem, rytmów muzyki tanecznej

i rozrywkowej.

Inne obowiàzkowe zaj´cia edukacyjne

Nauka akompaniamentu (dla pianistów)

TreÊci nauczania

1. Granie a vista, elementy transpozycji.

2. Wspó∏praca z solistà (wokalistà i instrumentalistà).

3. Postrzeganie utworu jako organicznej ca∏oÊci.

4. Wspó∏praca pianisty z kilkoma wykonawcami (do

wyboru: trio, tercet, kwartet, kwintet, inne zespo∏y).

Osiàgni´cia uczniów

1. Umiej´tnoÊç orientacji w partyturze, nabycie okreÊlonych nawyków ruchowych. Umiej´tnoÊç orien-

tacji na klawiaturze, nabycie umiej´tnoÊci szybkiej

analizy, syntezy i dokonywania wyboru pewnych

elementów kosztem innych. Umiej´tnoÊç Êledzenia wi´cej ni˝ dwóch pi´ciolinii. Rozumienie j´zyka muzycznego ró˝nych epok i stylów. Umiej´tnoÊç czytania zapisu muzyki XX wieku. Umiej´tnoÊç transpozycji prostych utworów homofonicznych.

2. Umiej´tnoÊç rozumienia ca∏ej struktury utworu

z rozbiciem na poszczególne elementy i wspólnego z solistà budowania przebiegu energetycznego.

Umiej´tnoÊç tzw. synchronizacji wertykalnej

(wspólnego zaczynania i koƒczenia utworu, oddychania z wokalistà i instrumentalistà d´tym). Zna-

jomoÊç typowej artykulacji poszczególnych instrumentów. Umiej´tnoÊç elastycznego reagowania

na ewentualne b∏´dy solisty w czasie wykonania

utworu.

3. Umiej´tnoÊç postrzegania utworu jako organicznej

ca∏oÊci. Umiej´tnoÊç aktywnego s∏uchania siebie

i innych. Umiej´tnoÊç koordynacji poczynaƒ w∏asnych i dzia∏aƒ partnerów. Umiej´tnoÊç rozumienia i wspó∏pracy z tekstem literackim. Wyrobienie

nawyku psychicznego uczestnictwa w wykonywanym utworze.

4. Umiej´tnoÊç Êledzenia ca∏ej partytury i ÊwiadomoÊç roli poszczególnych wykonawców w przebiegu utworu. Umiej´tnoÊç wspólnego budowania

ca∏oÊci z wielu elementów. Umiej´tnoÊç komunikowania si´ z partnerami. Kultura bycia i umiej´tnoÊç pracy w zespole.

Poz. 1164

baroku (g∏os basowy umieszczony w pedale) z zachowaniem stylu epoki i z u˝yciem prostej i celowej figuracji.

5. Umiej´tnoÊç tworzenia przygrywki chora∏owej

w oparciu o polskie pieÊni koÊcielne. Umiej´tnoÊç

napisania preludium chora∏owego z prostà figuracjà. Umiej´tnoÊç napisania trzyg∏osowej fughetty.

Umiej´tnoÊç napisania swobodnej formy w oparciu o wspó∏czesne techniki kompozytorskie.

Fortepian obowiàzkowy (dla instrumentalistów z wyjàtkiem pianistów)

TreÊci nauczania

1. Historia instrumentu i jego budowy.

2. Podstawy prawid∏owego aparatu gry.

3. Wybrane elementy techniki gry.

Improwizacja organowa (dla organistów)

4. Podstawy interpretacji muzycznej.

TreÊci nauczania

5. Zasady notacji oraz czytanie a vista.

1. Elementy improwizacji: motyw, struktura, faktura,

forma, harmonika, rytmika, barwa, styl. Analiza

utworów.

6. Samodzielna praca nad utworem.

7. Przygotowanie do muzykowania zespo∏owego.

8. Program na zakoƒczenie etapu edukacyjnego.

2. Improwizacja homofoniczna.

3. Improwizacja polifoniczna.

Osiàgni´cia uczniów

4. Realizacja basso continuo.

1. Umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych cz´Êci fortepianu. ZnajomoÊç historii instrumentu.

5. åwiczenia kompozytorskie.

Osiàgni´cia uczniów

1. Umiej´tnoÊç ∏àczenia akordów w kadencjach, progresjach niemodulujàcych i modulujàcych oraz

strukturach melodyczno-harmonicznych z uwzgl´dnieniem: motywiki, formy, harmonii, rytmiki, ró˝nych rejestrów — z zastosowaniem ró˝nych stylów.

Umiej´tnoÊç transponowania ró˝nego rodzaju

struktur melodycznych jednog∏osowych i wielog∏osowych. Umiej´tnoÊç grania ró˝nych pochodów gamowych w ró˝nych odmianach skali dur i moll.

Umiej´tnoÊç analizy preludiów i toccat z ró˝nych

epok, fug J. S. Bacha i utworów w bardziej swobodnej formie z okresów póêniejszych.

2. Umiej´tnoÊç improwizacji w uk∏adzie dwug∏osowym, trzyg∏osowym i czterog∏osowym akompaniamentu do podanej melodii — od realizacji g∏osu

towarzyszàcego do harmonizacji (prostymi akordami oraz z figuracjà), preludiów o ró˝nym charakterze z zastosowaniem zwrotów figuracyjnych

i ozdobników. Umiej´tnoÊç improwizowania preludiów o ró˝nym charakterze z zastosowaniem figuracji, snucia motywicznego, rozwijania motywu,

zdobnictwa, kontrastu fakturalnego. Umiej´tnoÊç

improwizacji swobodnej fantazji.

3. Umiej´tnoÊç improwizowania kilku g∏osów do podanej melodii w oparciu o zasady kontrapunktu.

Umiej´tnoÊç improwizacji inwencji dwug∏osowej

i krótkiej fughetty.

4. Umiej´tnoÊç realizacji çwiczeƒ z basem cyfrowanym. Umiej´tnoÊç realizacji prostych zadaƒ z basso continuo, opartych o materia∏ nutowy z epoki

2. Umiej´tnoÊç zachowania prawid∏owej postawy

przy instrumencie i swobodnej pracy obu ràk.

3. Umiej´tnoÊç gry z zachowaniem podstawowych

sposobów artykulacji, dynamiki, frazowania oraz

w∏aÊciwej agogiki.

4. Umiej´tnoÊç interpretacji prostych utworów zgodnie ze stylem epoki i zachowaniem zasad frazowania, dynamiki i artykulacji. Umiej´tnoÊç realizowania podstawowych ozdobników.

5. Umiej´tnoÊç równoczesnego czytania z dwóch pi´ciolinii w kluczu wiolinowym i basowym. Umiej´tnoÊç czytania a vista krótkich utworów.

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego

utworu z uwzgl´dnieniem w∏aÊciwego frazowania,

artykulacji, tempa, dynamiki i stylistyki utworu.

7. Umiej´tnoÊç grania prostych akompaniamentów

z repertuaru wykonywanego na instrumencie

g∏ównym. Umiej´tnoÊç odczytywania partii fortepianu w prostych utworach muzyki kameralnej.

8. Umiej´tnoÊç gry etiud o zró˝nicowanej problematyce technicznej uwzgl´dniajàcej mo˝liwoÊci

ucznia, utworów polifonicznych lub dawnych mistrzów (w tym J. S. Bacha), utworów cyklicznych

(sonatina lub wariacje) — od baroku do XX wieku,

utworu dowolnego lub utworu na cztery r´ce albo

dwa fortepiany, czytanie a vista.

Zespó∏ kameralny

TreÊci nauczania

1. Rozwijanie mo˝liwoÊci wykonawczych uczniów.

2. Rozwijanie umiej´tnoÊci pracy w zespole.

3. Zapoznanie z literaturà kameralnà ró˝nych epok.

Osiàgni´cia uczniów

1. Pog∏´bienie umiej´tnoÊci wykonawczych poprzez

zbiorowe muzykowanie. Umiej´tnoÊç orientacji

w partyturze i Êledzenia wi´cej ni˝ dwóch pi´ciolinii, nabycie umiej´tnoÊci szybkiej analizy. Umiej´tnoÊç czytania zapisu muzyki XX wieku.

2. Umiej´tnoÊç rozumienia ca∏ej struktury utworu

z rozbiciem na poszczególne elementy i wspólnego budowania ca∏oÊci z wielu elementów. Umiej´t-

Poz. 1164

noÊç tzw. synchronizacji wertykalnej (wspólnego

zaczynania i koƒczenia utworu). Umiej´tnoÊç aktywnego s∏uchania siebie i innych. ÂwiadomoÊç

roli poszczególnych wykonawców w przebiegu

utworu. Umiej´tnoÊç koordynacji poczynaƒ w∏asnych i dzia∏aƒ partnerów. Wyrobienie nawyku

psychicznego uczestnictwa w wykonywanym

utworze. Umiej´tnoÊç komunikowania si´ z partnerami. Kultura bycia i umiej´tnoÊç wspó∏pracy w zespole.

3. Pog∏´bienie znajomoÊci literatury kameralnej z ró˝nych epok.

II. SPECJALNOÂå — WOKALISTA

SZKO¸A MUZYCZNA II STOPNIA

Cele nauczania

1. Rozwijanie podstawowych elementów techniki wokalnej oraz pog∏´bionej strony wyrazowej.

6) umieç stosowaç w praktyce teori´ muzyki, szczególnie w zakresie zasad muzyki, form muzycznych

i historii muzyki,

2. Doskonalenie umiej´tnoÊci samodzielnego interpretowania utworów zgodnie z kanonami stylu

i formy muzycznej.

7) posiadaç (oprócz umiej´tnoÊci wokalnych) umiej´tnoÊci aktorskie, pozwalajàce na podj´cie pracy jako solista w teatrach muzycznych,

3. Nauka samodzielnego przygotowania utworów

i wybierania sposobu rozwiàzywania problemów.

8) posiadaç umiej´tnoÊç Êpiewania w zespo∏ach wokalnych i chórach,

4. Rozwijanie pami´ci muzycznej i opanowania estradowego.

9) umieç korzystaç z literatury specjalistycznej,

5. Zaznajomienie z podstawowymi zagadnieniami z

historii muzyki, literatury muzycznej, form muzycznych, zasad muzyki i harmonii.

6. Opanowanie umiej´tnoÊci z kszta∏cenia s∏uchu.

7. Opanowanie umiej´tnoÊci sprawnego czytania nut

g∏osem.

10) posiadaç umiej´tnoÊç aktywnego uczestnictwa

w ˝yciu muzycznym,

11) posiadaç przygotowanie do podj´cia dalszych studiów muzycznych.

Przedmiot g∏ówny

Âpiew

8. Opanowanie umiej´tnoÊci muzykowania kameralnego.

TreÊci nauczania

9. Rozwijanie umiej´tnoÊci pracy w du˝ym zespole

wykonawczym (chór).

1. Historia wokalistyki, budowa organu g∏osowego

i jego higiena.

10. Przygotowanie do podj´cia studiów muzycznych

oraz do czynnego uczestnictwa w ˝yciu muzycznym.

2. Prawid∏owe funkcjonowanie organu g∏osowego.

Opis kwalifikacji absolwenta

W wyniku kszta∏cenia absolwent powinien

1) posiadaç umiej´tnoÊç Êpiewu opartà na prawid∏owym oddechu, w∏aÊciwej technice aparatu g∏osowego i intonacji (tak˝e na poziomie wirtuozowskim),

2) biegle czytaç nuty w kluczu wiolinowym i basowym,

3) posiadaç umiej´tnoÊç transpozycji, w∏aÊciwej dla

zapisu g∏osu tenorowego,

4) graç na fortepianie w podstawowym zakresie

umiej´tnoÊci,

5) posiadaç w pe∏ni ukszta∏towany s∏uch muzyczny,

pozwalajàcy na uzyskiwanie poprawnej intonacji,

3. Technika Êpiewu.

4. Interpretacja muzyczna z uwzgl´dnieniem znajomoÊci kanonów stylu i formy muzycznej.

5. Czytanie a vista.

6. Samodzielna praca nad utworem.

7. Technika pracy nad opanowaniem pami´ciowym

utworu i praktyka estradowa.

8. Muzykowanie zespo∏owe.

9. Literatura wokalna.

10. Program na zakoƒczenie etapu edukacyjnego.

Osiàgni´cia uczniów

1. ZnajomoÊç budowy aparatu g∏osowego, jego cz´Êci i zasad ich wzajemnego wspó∏dzia∏ania (nos,

podniebienie, krtaƒ, p∏uca, przepona). ZnajomoÊç

zasad higieny g∏osu.

2. Opanowanie prawid∏owej postawy, swobodnego

pos∏ugiwania

si´

aparatem

oddechowym

z uwzgl´dnieniem znaczenia artykulacyjnego poszczególnych elementów, opanowanie zasad prawid∏owej emisji i umiej´tnoÊci bieg∏ego wykonywania wokaliz.

3. Doskonalenie techniki Êpiewu z uwzgl´dnieniem

kszta∏towania samog∏osek i spó∏g∏osek, w∏aÊciwego wdechu i wydechu, odpowiedniej pracy przepony, opanowania umiej´tnoÊci korekty intonacji,

wypracowania prawid∏owego ataku dêwi´ku, stosowania legata jako podstawowej formy artykulacji, wyrabiania nawyku precyzji wymowy.

4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania zró˝nicowanà barwà i sposobami artykulacji. Interpretowanie

utworu zgodne z jego budowà formalnà i charakterem epoki. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´ dynamikà i agogikà. Rozumienie poj´ç muzycznych, samodzielne odnajdowanie Êrodków wyrazu i okreÊlanie

charakteru utworu. Indywidualna interpretacja

utworu.

5. Umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego odczytania tekstu nutowego. Umiej´tnoÊç prawid∏owe-

Poz. 1164

go czytania a vista utworów o ró˝nym stopniu trudnoÊci we w∏aÊciwym tempie.

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego przygotowania ∏atwego utworu pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym. Umiej´tnoÊç samodzielnej pracy nad utworem (pokonywanie trudnych miejsc, opanowanie

pami´ciowe utworu). Umiej´tnoÊç Êwiadomego

çwiczenia i w∏aÊciwej wspó∏pracy z akompaniatorem.

7. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania

tremy podczas wykonywania utworu. Umiej´tnoÊç

osiàgni´cia swobody podczas wyst´pu estradowego. Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny wykonania utworu. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania.

8. Umiej´tnoÊç muzykowania zespo∏owego.

9. Opanowanie literatury wokalnej w nast´pujàcym

zakresie: wprawki i çwiczenia ró˝nych autorów,

pieÊni i arie klasyczne, romantyczne i wspó∏czesne.

10. Poprawne wykonanie: cyklu pieÊni i arii lub dwóch

arii i dwóch pieÊni z uwzgl´dnieniem poprawnej

emisji i w∏aÊciwej interpretacji.

Inne obowiàzkowe zaj´cia edukacyjne

Dykcja i recytacja

TreÊci nauczania

1. Teoretyczne podstawy techniki mówienia oraz budowa i funkcje aparatu mowy.

2. Poprawna wymowa.

3. Interpretacja tekstu i Êrodki wyrazu.

Osiàgni´cia uczniów

1. ZnajomoÊç podstawowych zagadnieƒ z zakresu j´zyka polskiego. ZnajomoÊç budowy anatomicznej

aparatu g∏osowego i narzàdów mowy.

2. ZnajomoÊç i umiej´tnoÊç zastosowania podstawowych elementów wersyfikacji polskiej (akcent, fraza, oddech, pauza, tempo, rytm, analiza treÊci

i Êrodków wyrazu). Umiej´tnoÊç prawid∏owego

çwiczenia tych elementów.

3. Umiej´tnoÊç zastosowania poznanych Êrodków

wyrazu oraz odpowiednich çwiczeƒ na samog∏oskach i spó∏g∏oskach do w∏aÊciwej interpretacji tekstu literackiego. Umiej´tnoÊç interpretacji artystycznej wybranych tekstów.

Czytanie nut g∏osem

TreÊci nauczania

1. Prawid∏owe czytanie tekstu nutowego.

2. Czytanie a vista.

3. Przygotowanie do pracy nad repertuarem solowym.

Osiàgni´cia uczniów

1. Umiej´tnoÊç Êpiewania solmizacjà i literowo wybranych çwiczeƒ w celu uzyskania czystoÊci intonacji i wyrobienia pos∏ugiwania si´ s∏uchem wysokoÊciowym.

2. Umiej´tnoÊç poprawnego odczytania a vista solmizacjà i z tekstem utworów (od najprostszych piosenek ludowych po utwory z literatury wokalnej) z zachowaniem czystoÊci intonacji i poprawnoÊci rytmicznej.

3. Opanowanie umiej´tnoÊci czytania nut g∏osem z zastosowaniem okreÊleƒ agogicznych, dynamicznych i artykulacyjnych w utworach tonalnych,

o rozszerzonej tonalnoÊci i atonalnych (z wykorzystaniem wiedzy teoretycznej nabytej podczas nauki

harmonii).

Rytmika

TreÊci nauczania

1. Podstawowe zasady metody Emila Jacques’a Dalcroze’a.

2. Taƒce polskie.

Osiàgni´cia uczniów

1. Umiej´tnoÊç interpretowania ruchem wartoÊci rytmicznych w ró˝nych grupach i uk∏adach (taktowanie r´kami i nogami, interpretacja ruchem ró˝nych

ugrupowaƒ rytmicznych). Umiej´tnoÊç reagowania ruchem na akcenty metryczne. Umiej´tnoÊç interpretowania ruchem artykulacji legato i staccato

oraz dynamiki (piano, forte, crescendo, diminuendo) i agogiki. Umiej´tnoÊç interpretowania ruchem ró˝nego rodzaju tematów rytmicznych i kanonów.

Poz. 1164

6. Umiej´tnoÊç grania prostych akompaniamentów

z repertuaru wykonywanego na lekcjach Êpiewu

lub gry na cztery r´ce.

Fortepian

7. Umiej´tnoÊç gry: etiud o zró˝nicowanej problematyce technicznej uwzgl´dniajàcej mo˝liwoÊci

ucznia, utworów polifonicznych lub dawnych mistrzów (w tym J.S. Bacha), utworów dowolnych

lub na cztery r´ce, czytania a vista.

TreÊci nauczania

Zespó∏ wokalny

1. Podstawowa wiedza w zakresie historii instrumentu i jego budowy.

TreÊci nauczania

2. Umiej´tnoÊç interpretacji ruchem taƒców polskich

zgodnie z ich stylem i charakterem.

2. Podstawy prawid∏owego aparatu gry.

3. Wybrane elementy techniki gry.

1. Rozwijanie mo˝liwoÊci wykonawczych uczniów.

2. Rozwijanie umiej´tnoÊci pracy w zespole.

3. Zapoznanie z wokalnà literaturà kameralnà ró˝nych

epok.

4. Zasady notacji oraz czytanie a vista.

5. Samodzielna praca nad utworem.

6. Przygotowanie do muzykowania zespo∏owego.

7. Program na zakoƒczenie etapu edukacyjnego.

Osiàgni´cia uczniów

1. Umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych cz´Êci fortepianu. ZnajomoÊç historii instrumentu.

2. Umiej´tnoÊç zachowania prawid∏owej postawy

przy instrumencie i swobodnej pracy obu ràk.

3. Umiej´tnoÊç gry z zachowaniem podstawowych

sposobów artykulacji, dynamiki, frazowania oraz

w∏aÊciwej agogiki.

4. Umiej´tnoÊç równoczesnego czytania z dwóch pi´ciolinii w kluczu wiolinowym i basowym. Umiej´tnoÊç czytania a vista krótkich utworów.

5. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego

utworu z uwzgl´dnieniem w∏aÊciwego frazowania,

artykulacji, tempa, dynamiki i stylistyki utworu.

Osiàgni´cia uczniów

1. Pog∏´bienie umiej´tnoÊci wykonawczych poprzez

zbiorowe muzykowanie. Umiej´tnoÊç orientacji

w partyturze i Êledzenia wi´cej ni˝ dwóch pi´ciolinii, nabycie umiej´tnoÊci szybkiej analizy.

2. Umiej´tnoÊç rozumienia ca∏ej struktury utworu

z rozbiciem na poszczególne elementy i wspólnego

budowania ca∏oÊci z wielu elementów. Umiej´tnoÊç tzw. synchronizacji wertykalnej (wspólnego

zaczynania i koƒczenia utworu). Umiej´tnoÊç aktywnego s∏uchania siebie i innych. ÂwiadomoÊç roli poszczególnych wykonawców w przebiegu utworu. Umiej´tnoÊç koordynacji poczynaƒ w∏asnych

i dzia∏aƒ partnerów. Wyrobienie nawyku psychicznego uczestnictwa w wykonywanym utworze.

Umiej´tnoÊç komunikowania si´ z partnerami. Kultura bycia i umiej´tnoÊç wspó∏pracy w zespole.

3. Pog∏´bienie znajomoÊci wokalnej literatury kameralnej z ró˝nych epok.

III. SPECJALNOÂå — RYTMIKA

SZKO¸A MUZYCZNA II STOPNIA

OGÓLNOKSZTA¸CÑCA SZKO¸A MUZYCZNA II STOPNIA

Cele nauczania

1. Umiej´tnoÊç interpretowania ruchowego utworów

zgodnie z kanonami stylu i formy muzycznej.

2. Opanowanie umiej´tnoÊci gry na fortepianie.

3. Opanowanie umiej´tnoÊci improwizacji fortepianowej.

4. Podstawowe elementy techniki ruchu i taƒca.

5. Uzyskanie wiedzy w zakresie psychologii, pedagogiki i metodyki nauczania rytmiki.

8. Przygotowanie do podj´cia studiów muzycznych

oraz do wykonywania zawodu.

Opis kwalifikacji absolwenta

W wyniku kszta∏cenia absolwent powinien

1) posiadaç wiedz´ teoretycznà i praktycznà rytmiki

Orffa i Dalcroze’a.

2) posiadaç przygotowanie do stosowania rytmiki

Orffa i Dalcroze’a w pracy z dzieçmi.

6. Zaznajomienie z podstawowymi zagadnieniami z

historii muzyki, literatury muzycznej, form muzycznych, zasad muzyki i harmonii.

3) posiadaç bieg∏à umiej´tnoÊç czytania nut w kluczu

wiolinowym i basowym.

7. Opanowanie umiej´tnoÊci z kszta∏cenia s∏uchu.

4) posiadaç umiej´tnoÊç improwizacji fortepianowej.

5) posiadaç praktycznà umiej´tnoÊç tworzenia interpretacji ruchowych utworów muzycznych.

6) posiadaç podstawowà wiedz´ o choreografii.

7) graç na fortepianie w zakresie umiej´tnoÊci pozwalajàcej na swobodne improwizowanie czy akompaniowanie na zaj´ciach ruchowych.

8) umieç zaaran˝owaç proste melodie (na fortepianie

lub z zespo∏em instrumentów Orffa).

9) posiadaç w pe∏ni ukszta∏towany s∏uch muzyczny.

10) umieç stosowaç w praktyce zasady teorii muzyki.

11) umieç korzystaç z literatury specjalistycznej.

12) umieç zaaran˝owaç i prowadziç zaj´cia muzyczno-ruchowe w ró˝nych placówkach upowszechniania

kultury i w przedszkolach.

13) byç przygotowanym do podj´cia dalszych studiów

muzycznych.

Przedmiot g∏ówny

Rytmika

TreÊci nauczania

1. Budowa cia∏a ludzkiego, sprawnoÊç fizyczna i ruchowa. Historia rytmiki.

2. Metoda Emila Jaques’a Dalcroze’a.

3. Odtwarzanie ruchem elementów muzyki.

4. Metrorytmika.

5. Dyspozycje muzyczno-ruchowe, wyobraênia muzyczna i przestrzenno-ruchowa.

6. Koncentracja, samokontrola i wspó∏dzia∏anie w zespole.

7. Realizacja kompozycji przestrzenno-ruchowych.

8. Program na zakoƒczenie etapu edukacyjnego.

Osiàgni´cia uczniów

1. Umiej´tnoÊç zachowania prawid∏owej postawy

w chodzeniu, bieganiu i podskokach z zachowa-

Poz. 1164

niem estetyki chodu i biegu. Wiedza z zakresu budowy cia∏a ludzkiego i jego fizjologii. Umiej´tnoÊç

pos∏ugiwania si´ rekwizytem (pi∏kà, szarfà, chustkà, obr´czà). ZnajomoÊç historii rytmiki i dzia∏alnoÊci jej czo∏owych przedstawicieli.

2. Swobodne pos∏ugiwanie si´ wszystkimi elementami zawartymi w metodzie E. J. Dalcroze’a i umiej´tnoÊç zastosowania tych elementów w pracy

z dzieçmi.

3. Umiej´tnoÊç podporzàdkowania ruchu do poszczególnych rodzajów tempa: sta∏ego, przyspieszeƒ

i zwolnieƒ. Umiej´tnoÊç realizacji ruchem ró˝nych

grup rytmicznych z taktowaniem i bez taktowania.

Umiej´tnoÊç odtwarzania ruchem ró˝nych rodzajów metrum. Umiej´tnoÊç pokazania przy pomocy

ruchu innych elementów dzie∏a muzycznego (dynamika, melodyka).

4. Bieg∏a znajomoÊç zagadnieƒ metrorytmiki. Umiej´tnoÊç tworzenia ciàgów rytmicznych ametrycznych oraz rytmów w taktach prostych i z∏o˝onych

z u˝yciem grup niemiarowych. Umiej´tnoÊç tworzenia tematów polirytmicznych i polimetrycznych

oraz kanonów rytmicznych. Umiej´tnoÊç tworzenia poprzedników i nast´pników rytmicznych.

5. Umiej´tnoÊç przenoszenia poszczególnych elementów dzie∏a muzycznego na ruch. Umiej´tnoÊç

pos∏ugiwania si´ wyobraênià muzyczno-ruchowà

przy improwizowaniu ruchem poszczególnych elementów dzie∏a muzycznego.

6. Umiej´tnoÊç koncentracji i samokontroli podczas

pokazów interpretacji muzyczno-ruchowej. Umiej´tnoÊç wspó∏dzia∏ania w grupie i podporzàdkowania si´ zaleceniom prowadzàcego.

7. Umiej´tnoÊç samodzielnej interpretacji muzyczno-ruchowej dzie∏a z literatury muzycznej (od muzyki

dawnej do wspó∏czesnoÊci) i zademonstrowania

jej z grupà.

8. Zaprezentowanie i wykonanie przez grup´ rytmicznà interpretacji muzyczno-ruchowej ca∏oÊci lub —

w przypadku utworu cyklicznego — cz´Êci wybranego dzie∏a muzycznego.

Inne obowiàzkowe zaj´cia edukacyjne

Technika ruchu

TreÊci nauczania

1. åwiczenia

1) wyrabiajàce ruchomoÊç stawów,

2) wzmacniajàce mi´Ênie,

3) równowa˝ne,

4) koncentrujàce,

5) relaksowe.

2. Chód: do przodu, do ty∏u, w bok.

3. Biegi.

4. Skoki: obunó˝, na jednej nodze, przeskoki, podskoki.

5. Podstawowe kroki taneczne.

6. Poruszanie si´ po sali

1) po liniach prostych,

2) po liniach pó∏kolistych,

3) po okreÊlonych liniach.

7. Pos∏ugiwanie si´ rekwizytami.

8. Kszta∏towanie ruchu wed∏ug kierunku linii melodycznej.

9. Odzwierciedlenie w ruchu rytmu, tempa, dynamiki

i artykulacji.

10. Prowadzenie ruchu w ró˝nych p∏aszczyznach zgodnie z czasem trwania dêwi´ku, motywem, frazà,

zdaniem czy okresem muzycznym.

11. Koordynacja ró˝nych rodzajów ruchu bez muzyki

i z muzykà.

6. Samodzielna praca nad utworem.

12. Komponowanie ruchu w przestrzeni.

8. Muzykowanie zespo∏owe.

Osiàgni´cia uczniów

9. Literatura muzyczna.

1. Umiej´tnoÊç okreÊlania metrum i tempa s∏uchanej

muzyki.

10. Program na zakoƒczenie etapu edukacyjnego.

2. Umiej´tnoÊç przek∏adania akcentów metrycznych

na j´zyk ruchu.

3. Umiej´tnoÊç realizowania ruchem przebiegu rytmicznego

1) w ciszy,

2) s∏uchajàc muzyki przebiegajàcej w realizowanym rytmie,

3) s∏uchajàc muzyki przebiegajàcej w innym rytmie.

4. Wykonywanie ruchem ró˝nych tematów rytmicznych.

5. Umiej´tnoÊç konstruowania i improwizowania

przebiegów rytmicznych.

6. Prze∏o˝enie na j´zyk ruchu wyodr´bnionego

z utworu muzycznego motywu, frazy, zdania czy

okresu.

7. Umiej´tnoÊç okreÊlenia charakteru interpretowanej

muzyki i odzwierciedlenia go w sposobie poruszania si´.

Zespó∏ rytmiki

TreÊci nauczania

1. Praca w zespole.

2. Interpretacje ruchowe opracowywane przez nauczycieli i uczniów.

3. Pog∏´bianie i utrwalanie umiej´tnoÊci nabytych na

innych zaj´ciach ruchowych.

Osiàgni´cia uczniów

1. Umiej´tnoÊç pracy w du˝ym zespole. Umiej´tnoÊç

wspó∏dzia∏ania w grupie. Umiej´tnoÊç podporzàdkowania si´ solistom i realizowania poleceƒ prowadzàcych.

2. Umiej´tnoÊç opracowania interpretacji ruchowej

utworu muzycznego i zrealizowania tego opracowania z grupà kole˝eƒskà.

3. Umiej´tnoÊç zastosowania nabytej na innych zaj´ciach ruchowych wiedzy przy realizacji poszczególnych interpretacji.

Fortepian

TreÊci nauczania

1. Historia instrumentu, jego budowa.

2. Prawid∏owy aparat gry.

3. Technika gry.

4. Interpretacja muzyczna z uwzgl´dnieniem znajomoÊci kanonów stylu i formy muzycznej.

5. Granie a vista.

7. Opanowanie pami´ciowe utworu.

Osiàgni´cia uczniów

1. Umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych cz´Êci fortepianu. ZnajomoÊç zasad dzia∏ania mechanizmu

m∏oteczkowego. Umiej´tnoÊç konserwacji i czyszczenia fortepianu. ZnajomoÊç historii instrumentu.

2. Opanowanie prawid∏owej postawy, u∏o˝enia ràk na

klawiaturze, prawid∏owego u∏o˝enia nóg. Umiej´tnoÊç prawid∏owego wydobycia dêwi´ku w zale˝noÊci od rejestru i dynamiki. Umiej´tnoÊç swobodnego i elastycznego sposobu wykorzystania aparatu

gry.

3. Opanowanie techniki gry z uwzgl´dnieniem: niezale˝noÊci ràk i palców na klawiaturze, umiej´tnoÊci

grania wszystkimi sposobami artykulacji, umiej´tnoÊci pos∏ugiwania si´ prawym i lewym peda∏em

(prostym-taktowym i synkopowanym), umiej´tnoÊç gry oktawowej i akordowej.

4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania wszystkimi

sposobami artykulacji. Interpretowanie dynamiki

i agogiki zgodnie z zapisem. Poprawna realizacja

zapisu metrorytmicznego. Interpretowanie utworu

zgodne z jego budowà formalnà.

5. Umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego odczytania tekstu nutowego. Umiej´tnoÊç prawid∏owego grania a vista utworów o ró˝nym stopniu trudnoÊci w ró˝nym tempie z uwzgl´dnieniem poprawnej pedalizacji i precyzji rytmicznej i z zachowaniem w∏aÊciwej utworowi stylistyki.

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania utworu

pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym (palcowanie, pedalizacja, frazowanie, dynamika, interpretacja). Umiej´tnoÊç samodzielnej pracy nad

utworem (pokonywanie trudnych miejsc, opanowanie pami´ciowe utworu). Umiej´tnoÊç Êwiadomego çwiczenia i korekty w∏asnych b∏´dów.

7. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania

tremy podczas wykonywania utworu. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Przyswojenie elementów obycia estradowego i pokonywania tremy na scenie. Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny wykonania utworu.

8. Umiej´tnoÊç gry pod kierunkiem nauczyciela w ró˝nych formach muzykowania zespo∏owego: na cztery r´ce lub na dwa fortepiany, akompaniowanie.

9. Opanowanie literatury fortepianowej w nast´pujàcym zakresie: etiudy dla prawej i lewej r´ki, utwory polifoniczne, forma cykliczna (do wyboru: sonata, sonatina, koncert, wariacje), akompaniamenty,

muzyka kameralna.

10. Poprawne wykonanie: dwóch etiud uwzgl´dniajàcych technik´ palcowà obu ràk, utworu polifonicznego, sonaty, utworu dowolnego do wyboru: romantyczny, neoromantyczny, wspó∏czesny, cz´Êç

koncertu, artystycznego wykonania utworu z literatury zawodowej.

Improwizacja fortepianowa

TreÊci nauczania

1. Materia∏ dêwi´kowy: skale.

2. Sposoby kszta∏towania melodii.

Poz. 1164

6. Umiej´tnoÊç opracowywania i improwizowania

piosenek i melodii ludowych.

7. Improwizowanie na zadany temat rytmiczny z u˝yciem wszystkich poznanych Êrodków. Przedstawienie kilku skomponowanych form muzycznych. Improwizowanie na zadany wczeÊniej i samodzielnie

przemyÊlany temat ilustracyjny. Improwizowanie

podczas prowadzenia lekcji.

3. Sposoby kszta∏towania pozosta∏ych elementów

dzie∏a muzycznego.

Emisja g∏osu

4. Sposoby improwizowania w ró˝nych stylach.

TreÊci nauczania

5. Improwizacja do przebiegów rytmicznych.

1. Podstawowe poj´cia wokalne, anatomia i fizjologia

aparatu g∏osowego.

6. Opracowywanie piosenek i melodii ludowych.

7. Realizacja çwiczeƒ.

Osiàgni´cia uczniów

1. Umiej´tnoÊç budowania skal: od prostych dwudêwi´kowych do skali dwunastostopniowej. Umiej´tnoÊç tworzenia w tych skalach prostych melodii,

progresji i prostych przebiegów wertykalnych.

2. Umiej´tnoÊç improwizowania motywów dwui trzycz´Êciowych oraz melodii o strukturze okresowej (motyw, fraza, zdanie, okres). Umiej´tnoÊç improwizowania symetrycznych i niesymetrycznych

fraz i zdaƒ muzycznych. Umiej´tnoÊç improwizowania od ró˝nych dêwi´ków krótkich motywów.

Umiej´tnoÊç grania progresji melodycznych.

3. Umiej´tnoÊç grania wszystkich rodzajów kadencji

w uk∏adzie skupionym i rozleg∏ym. Umiej´tnoÊç

harmonizowania gam majorowych, minorowych

i chromatycznych. Umiej´tnoÊç grania konstrukcji

harmonicznych oraz modulacji (diatonicznych

i chromatycznych). Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´

innymi rodzajami wielog∏osowoÊci. Umiej´tnoÊç

improwizowania z nag∏ymi zmianami tempa i dynamiki oraz stopniowego przyspieszania, zwalniania, Êciszania czy wzmacniania. Umiej´tnoÊç improwizowania z mo˝liwoÊcià zmiany rejestrów fortepianu, zmiany rodzaju artykulacji czy faktury.

Umiej´tnoÊç improwizowania miniatur o tematyce

ilustracyjnej w ró˝nej formie, w ró˝nym nastroju

i w ró˝nych gatunkach. Umiej´tnoÊç improwizowania form tanecznych, tworzenia akompaniamentów do piosenek i struktur polifonicznych.

4. Umiej´tnoÊç tworzenia swobodnej polifonii dwug∏osowej wzorowanej na utworach J.S. Bacha oraz

barokowych form tanecznych (menuet, gawot).

Umiej´tnoÊç tworzenia krótkich form klasycznych,

romantycznych i wspó∏czesnych wzorowanych na

twórczoÊci czo∏owych kompozytorów danej epoki.

5. Umiej´tnoÊç improwizowania melodyczno-harmonicznego ró˝nych ciàgów rytmicznych: jednorodnych, ze zmianami wartoÊci, z grupami regularnymi i nieregularnymi. Umiej´tnoÊç improwizowania

do ró˝nego rodzaju przemieszczania si´ w przestrzeni (marsz, bieg, podskoki). Umiej´tnoÊç improwizowania do çwiczeƒ oddechowych. Umiej´tnoÊç wspomagania improwizacjà fortepianowà

improwizacji ruchowej.

2. Opanowanie poprawnego Êpiewu.

3. Wokalny s∏uch funkcjonalny, eksponowanie i interpretowanie treÊci muzycznej i literackiej opracowywanych piosenek i pieÊni.

4. Program i çwiczenia na zakoƒczenie etapu edukacyjnego.

Osiàgni´cia uczniów

1. Umiej´tnoÊç przyj´cia prawid∏owej postawy cia∏a

podczas Êpiewu i prawid∏owego oddychania.

2. Umiej´tnoÊç stosowania „podparcia oddechowego” i koordynacji s∏uchowo-g∏osowej wszystkich

narzàdów odpowiedzialnych za wydobycie dêwi´ku. Umiej´tnoÊç prawid∏owej artykulacji i frazowania w Êpiewie. Umiej´tnoÊç poprawnej intonacji.

ZnajomoÊç zasad higieny g∏osu.

3. Umiej´tnoÊç interpretowania treÊci piosenek w celu uzyskania u dzieci prawid∏owej ich percepcji.

Umiej´tnoÊç dobierania odpowiednich çwiczeƒ

emisyjnych dla dzieci. Umiej´tnoÊç poprawnego

Êpiewania piosenek z w∏asnym akompaniamentem. Umiej´tnoÊç krytycznej oceny emisyjnej Êpiewu. Umiej´tnoÊç podawania dzieciom wzoru do

naÊladowania w∏asnym g∏osem.

4. Poprawne wykonanie pieÊni z dowolnego repertuaru oraz piosenki z repertuaru przedszkolnego lub

szkolnego z w∏asnym akompaniamentem lub bez.

Przyst´pna dla dzieci interpretacja treÊci literackiej

wykonanej piosenki. Wykazanie si´ podstawowymi wiadomoÊciami z zakresu wiedzy o emisji g∏osu

i metodyki pracy z g∏osem dziecka.

Metodyka nauczania rytmiki

TreÊci nauczania

1. Wspó∏czesne koncepcje wychowania muzycznego.

2. Wybrane zagadnienia z dydaktyki ogólnej.

3. Metodyka prowadzenia zaj´ç rytmiki w przedszkolu.

4. Prowadzanie rytmiki w placówkach wychowania

pozaszkolnego.

Osiàgni´cia uczniów

1. ZnajomoÊç metody rytmiki Emila Jaques’a Dalcroze’a, Carla Orffa i Zoltana Kodalya. Umiej´tnoÊç

pos∏ugiwania si´ çwiczeniami proponowanymi

przez tych metodyków. Umiej´tnoÊç wykazania podobieƒstw i ró˝nic w tych metodach.

2. ZnajomoÊç podstawowych wiadomoÊci z zakresu

procesu nauczania, umiej´tnoÊç okreÊlania celów

dydaktyczno-wychowawczych i planowania pracy

dydaktycznej.

3. Umiej´tnoÊç wdro˝enia metody E. J. Dalcroze’a w pracy z dzieçmi w przedszkolu. Umiej´tnoÊç

zorganizowania zaj´ç i ich korelacji z innymi zaj´ciami w przedszkolu. Umiej´tnoÊç realizacji programu zaj´ç w zale˝noÊci od poszczególnych grup

wiekowych. ZnajomoÊç zasad higieny i bezpiecznego prowadzenia zaj´ç. Umiej´tnoÊç prawid∏owego zorganizowania procesu dydaktycznego i odpowiedniego, uzasadnionego metodycznie wprowadzania poszczególnych elementów programu.

Umiej´tnoÊç prowadzenia zaj´ç w sposób atrakcyjny i ciekawy, z du˝à iloÊcià elementów zabawy.

Umiej´tnoÊç w∏aÊciwego doboru materia∏u pod

kàtem mo˝liwoÊci i umiej´tnoÊci dzieci.

4. ÂwiadomoÊç specyfiki zaj´ç prowadzonych w placówkach wychowania pozaszkolnego. Umiej´tnoÊç dobrania w∏aÊciwego materia∏u, odpowiedniego do poziomu i zainteresowaƒ dzieci.

Psychologia

TreÊci nauczania

1. Psychologia jako nauka. Rys historyczny. Teorie,

pràdy, kierunki. Przedmiot badaƒ psychologii

wspó∏czesnej. Cz∏owiek — jego zachowania.

2. Metody badaƒ i diagnostyki psychologicznej. Struktura psychologii jako nauki. Psychologia teoretyczna i stosowana.

3. Neurofizjologiczne pod∏o˝e ˝ycia psychicznego. Budowa i funkcjonowanie uk∏adu nerwowego. Dynamika procesów nerwowych.

4. Rozwój psychiki w filogenezie. Cz∏owiek jako istota

Êwiadoma.

5. Regulacja wzajemnego stosunku cz∏owieka z otoczeniem jako podstawowy problem psychologii.

Fizjologiczne i psychologiczne mechanizmy regulacji. Metabolizm energetyczny i metabolizm informacyjny. Cz∏owiek jako uk∏ad informacyjny. Podstawowe formy i rodzaje ludzkiej aktywnoÊci.

Poz. 1164

11. Ontogenetyczny rozwój cz∏owieka. Czynniki rozwoju. Mechanizmy i prawa rozwoju. Stadia rozwoju.

12. Rozwój dziecka: somatyczny, ruchowy; rozwój procesów sensorycznych i percepcyjnych, rozwój wyobraêni i pami´ci, rozwój mowy, rozwój czynnoÊci

myÊlenia, rozwój emocjonalny i spo∏eczno-moralny, rozwój osobowoÊci.

13. Ârodowisko i jego wp∏yw na wychowanie cz∏owieka.

14. Psychologiczne problemy uczenia si´, nauczania

i wychowania. Psychologiczna analiza niepowodzeƒ szkolnych uczniów.

15. Dziedziny zainteresowaƒ i p∏aszczyzny badaƒ psychologii muzyki. Psychologiczne aspekty nauczania muzyki i charakterystyka form muzycznej aktywnoÊci (tworzenie, wykonywanie, s∏uchanie —

percepcja muzyki) cz∏owieka.

16. ZdolnoÊci muzyczne — talent muzyczny. Poglàdy,

metody badaƒ, stymulacja rozwoju.

17. Specjalne funkcje muzyki w ˝yciu jednostki i zbiorowoÊci.

Osiàgni´cia uczniów

1. Opanowanie podstawowego zasobu poj´ç, nazw

i terminów z naukowego j´zyka psychologii.

2. Uzyskanie orientacji w ca∏okszta∏cie naukowego

dorobku psychologii.

3. Opanowanie podstawowego zasobu wiedzy psychologicznej umo˝liwiajàcego rozumienie drugiego cz∏owieka oraz uczestniczenie w procesie kszta∏towania jego osobowoÊci.

4. Rozumienie i swobodne pos∏ugiwanie si´ podstawowymi poj´ciami i j´zykiem psychologii (szczególnie psychologii rozwojowej, wychowawczej,

spo∏ecznej oraz psychologii muzyki) do opisu i wyjaÊniania ludzkich zachowaƒ.

5. ZnajomoÊç metod badaƒ psychologicznych i umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´ nimi w zdobywaniu wiedzy o drugim cz∏owieku.

6. Umiej´tnoÊç okreÊlania psychologicznych aspektów aktywnoÊci muzycznej cz∏owieka.

Pedagogika

TreÊci nauczania

6. Orientacja w otoczeniu — czynnoÊci poznawcze.

MyÊlenie i mowa. Istota. Podstawowe operacje.

Strategie poznawcze. Inteligencja i uczenie si´.

Podstawy pomiaru psychologicznego. Podstawowe poj´cia prawne.

1. Pedagogika jako nauka (w krótkim rysie historycznym oraz w uj´ciu metodologicznym).

7. Pami´ç. Procesy pami´ciowe, rodzaje, cechy i typy

pami´ci. Uwaga.

4. Podstawowe poj´cia — zakres terminologiczny pedagogiki.

8. Uczucia i ich pod∏o˝e neurofizjologiczne. Uczenie

si´ uczuç. Inteligencja emocjonalna.

9. Pobudki ludzkiego dzia∏ania. Motywacja. Potrzeby.

5. Wychowanie — definicja minimalna i definicje realne. Wychowanie jako kszta∏towanie osobowoÊci —

czynniki determinujàce rozwój osobowoÊci.

10. OsobowoÊç, jej struktura i funkcje. Niektóre teorie

osobowoÊci. Cechy osobowoÊci, ró˝nice indywidualne, styl poznawczy.

6. Ârodowisko wychowawcze naturalne

1) rodzina jako grupa spo∏eczna, jej zadania i funkcje; organizacja i atmosfera ˝ycia w rodzinie, ro-

2. Dzia∏y pedagogiki — system nauk o wychowaniu.

3. Zadania i zakres kompetencyjny pedagogiki. Funkcje.

dzaje wi´zi, postawy rodzicielskie, kultura pedagogiczna rodziców;

2) grupa rówieÊnicza a rozwój spo∏eczny dziecka.

7. Ârodowisko wychowawcze intencjonalne

1) szko∏a i jej miejsce w spo∏eczeƒstwie, system

oÊwiaty, zadania szko∏y, sk∏adniki Êrodowiska

szkolnego, wspó∏praca szko∏y i rodziców,

2) przedszkole, zadania opiekuƒczo-wychowawcze,

dzia∏y wychowania przedszkolnego, metody

i formy pracy, rola i zadania nauczyciela muzyki

(umuzykalnienia) i rytmiki.

8. Proces nauczania. Dydaktyka jako teoria nauczania

i uczenia si´. Nauczanie jako kierowanie uczeniem

si´. Proces dydaktyczny jako proces poznania.

Struktura procesu dydaktycznego. Zasady nauczania. Formy organizacyjne nauczania. Struktura i typy lekcji. Metody nauczania.

9. Nauczanie a kszta∏cenie (ogólne, specjalistyczne),

samokszta∏cenie, kszta∏cenie ustawiczne. Klasa

szkolna jako zespó∏ wychowawczy.

10. Proces wychowania. Teoria wychowania jako nauka o wychowaniu. Idea∏ i cele wychowania. Dziedziny wychowania. Wychowanie jako kszta∏towanie systemu wartoÊci i postaw ideowych, spo∏ecz-

Poz. 1164

nych, interpersonalnych i intrapersonalnych. Wychowanie w placówkach oÊwiaty pozaszkolnej.

Andragogika. Nauczyciel — wychowawca jako

„opiekun spolegliwy”. Deontologia zawodu nauczyciela.

Osiàgni´cia uczniów

1. Opanowanie podstawowego zasobu nazw, poj´ç,

terminów z j´zyka naukowego pedagogiki.

2. Zapami´tanie, zrozumienie i swobodne pos∏ugiwanie si´ wiedzà o wychowaniu.

3. Umiej´tnoÊç opisu, analizy i wyjaÊniania procesów

wychowawczych.

4. Pos∏ugiwanie si´ wiedzà pedagogicznà w projektowaniu, realizacji i ocenianiu dzia∏aƒ pedagogicznych.

5. Zainteresowanie samodoskonaleniem si´, nowatorstwem i twórczoÊcià w pracy pedagogicznej.

6. Pos∏ugiwanie si´ wiedzà pedagogicznà w podejmowaniu dzia∏aƒ wychowawczych.

7. Umiej´tnoÊç rozumienia siebie i innych oraz podnoszenie poziomu i obszaru spo∏ecznego funkcjonowania nauczyciela.

IV. SPECJALNOÂå — LUTNIK

OGÓLNOKSZTA¸CÑCA SZKO¸A MUZYCZNA II STOPNIA

Cele nauczania

1. Umiej´tnoÊç samodzielnego wykonania instrumentu lutniczego.

2. Opanowanie wiedzy w zakresie akustyki, technologii, modelowania i korekty lutniczej.

3. Opanowanie podstaw gry na skrzypcach lub innym

instrumencie lutniczym.

4. Zaznajomienie z podstawowymi zagadnieniami z

historii muzyki, literatury muzycznej, form muzycznych, zasad muzyki i harmonii.

5. Opanowanie umiej´tnoÊci z kszta∏cenia s∏uchu.

6. Przygotowanie do wykonywania zawodu oraz do

podj´cia studiów wy˝szych w dziedzinie lutnictwa.

Opis kwalifikacji absolwenta

W wyniku kszta∏cenia w specjalnoÊci lutnik absolwent

powinien

1) umieç czytaç rysunek techniczny oraz wykonywaç

rysunki konstrukcyjne ró˝nych elementów i zespo∏ów instrumentów muzycznych,

2) umieç projektowaç instrumenty muzyczne,

3) klasyfikowaç instrumenty muzyczne i rozró˝niaç

s∏uchem typy instrumentów,

4) stroiç i prowadziç korekt´ instrumentów,

5) dobieraç i obs∏ugiwaç obrabiarki i inne urzàdzenia

s∏u˝àce do produkcji, napraw, remontu i konserwacji instrumentów,

6) graç na instrumentach lutniczych w podstawowym

zakresie,

7) stosowaç w praktyce zasady teorii muzyki,

8) dokonywaç oceny technicznej i artystycznej instrumentów,

9) pos∏ugiwaç si´ urzàdzeniami elektronicznymi przy

produkcji i strojeniu instrumentów,

10) umieç dobieraç odpowiednie materia∏y do produkcji instrumentów, umieç dokonywaç ich oceny

i kwalifikacji,

11) umieç wykaƒczaç powierzchnie instrumentów,

12) umieç pos∏ugiwaç si´ normami przy ocenie jakoÊci

materia∏ów,

13) umieç pos∏ugiwaç si´ podstawowà dokumentacjà

technologicznà,

14) umieç zorganizowaç stanowisko pracy zgodnie

z zasadami ergonomii, bezpieczeƒstwa i higieny

pracy oraz przepisami przeciwpo˝arowymi,

15) prowadziç produkcj´ z uwzgl´dnieniem zasad procesu technologicznego i ochrony Êrodowiska naturalnego,

16) umieç prowadziç dzia∏alnoÊç gospodarczà,

17) umieç korzystaç z literatury specjalistycznej.

Przedmiot g∏ówny w specjalnoÊci lutnik

Lutnictwo

TreÊci nauczania

1. Model instrumentu lutniczego.

2. Drewno rezonansowe.

3. Narz´dzia lutnicze.

4. Zasady budowy instrumentu lutniczego-smyczkowego.

5. Lakiery lutnicze.

6. Budowa instrumentów historycznych.

7. Budowa instrumentu smyczkowego.

Osiàgni´cia uczniów

1. Praktyczne opanowanie zasad projektowania i konstruowania instrumentów lutniczych. Umiej´tnoÊç

rysowania modelu korpusu rezonansowego, szyjki

i podstawki. Umiej´tnoÊç rysowania akcesoriów

do instrumentów smyczkowych.

Poz. 1164

i przeznaczenia. Umiej´tnoÊç ostrzenia narz´dzi

lutniczych. ZnajomoÊç zasad bezpiecznego u˝ywania narz´dzi lutniczych.

4. Umiej´tnoÊç rozpoznawania i przygotowania materia∏u na p∏yty rezonansowe, boczki i g∏ówk´. ZnajomoÊç zasad wykonania formy do budowy instrumentu smyczkowego. Umiej´tnoÊç wykonania

boczków i modelowania sklepieƒ p∏yt rezonansowych. Umiej´tnoÊç wykonania i za∏o˝enia pozosta∏ych elementów instrumentu: belki basowej, otworów rezonansowych, szyjki. Umiej´tnoÊç wykonania instrumentów wed∏ug cech stylistycznych znanych szkó∏ lutniczych.

5. Umiej´tnoÊç rozpoznawania ró˝nych rodzajów lakierów lutniczych i ich sk∏adu. Umiej´tnoÊç wykonania lakieru wed∏ug okreÊlonych receptur. Umiej´tnoÊç prawid∏owego lakierowania instrumentów.

2. Umiej´tnoÊç rozpoznawania gatunków drewna

u˝ywanego do budowy instrumentów lutniczych.

Umiej´tnoÊç oceny w∏asnoÊci fizycznych i akustycznych drewna. Umiej´tnoÊç sposobu wst´pnej

obróbki drewna.

6. Umiej´tnoÊç wykonania dokumentacji teoretycznej

instrumentu historycznego. Umiej´tnoÊç praktycznego wykonania elementów (do rekonstrukcji) lub

ca∏ego instrumentu z grupy viol da gamba, viol da

braccio, violino piccolo, lir da braccio i innych.

Umiej´tnoÊç zastosowania w budowanych instrumentach historycznych elementów zdobionych inkrustacjà, intarsjà, rzeêbà lub a˝urem.

3. Umiej´tnoÊç rozpoznania narz´dzi u˝ywanych do

budowy instrumentów, ich nazwy, w∏aÊciwoÊci

7. Poprawne wykonanie instrumentu smyczkowego.

Inne obowiàzkowe zaj´cia edukacyjne

Skrzypce lub inny instrument lutniczy

TreÊci nauczania

1. Historia instrumentu, jego budowa, obs∏uga i konserwacja oraz podstawy samodzielnego strojenia.

2. Podstawy prawid∏owego aparatu gry.

3. Wybrane elementy techniki gry.

4. Podstawy interpretacji muzycznej.

5. Zasady notacji w∏aÊciwej dla danego instrumentu

oraz techniki czytania a vista.

6. Samodzielna praca nad utworem.

7. Technika pracy nad opanowaniem pami´ciowym

utworu.

podstawowych wiadomoÊci z historii powstania

instrumentu. Umiej´tnoÊç samodzielnego strojenia instrumentu.

2. Opanowanie prawid∏owej postawy, w∏aÊciwego

trzymania skrzypiec i smyczka, prawid∏owego u∏o˝enia prawej i lewej r´ki. Umiej´tnoÊç wydobycia

dêwi´ku z zachowaniem swobodnego aparatu gry.

3. Opanowanie podstaw techniki gry z uwzgl´dnieniem umiej´tnoÊci gry „ca∏ym smyczkiem” i poszczególnymi cz´Êciami smyczka, gry naturalnych

fla˝oletów, umiej´tnoÊci prawid∏owego uk∏adu

prawej i lewej r´ki, czystoÊci intonacji, grania w pozycjach, realizacji podstawowych ozdobników i wibracji.

Osiàgni´cia uczniów

4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania zró˝nicowanà barwà i sposobami artykulacji. Interpretowanie

utworu zgodne z jego budowà formalnà i charakterem epoki. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´ dynamikà i agogikà. Rozumienie poj´ç muzycznych, samodzielne odnajdowanie Êrodków wyrazu i okreÊlanie

charakteru utworu. Indywidualna interpretacja

utworu.

1. Umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych cz´Êci instrumentu i smyczka oraz poznanie roli poszczególnych elementów instrumentu i smyczka w procesie powstawania dêwi´ku. ZnajomoÊç zasad

czyszczenia i konserwacji skrzypiec i smyczka oraz

5. ZnajomoÊç notacji oraz umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego odczytania tekstu nutowego.

Umiej´tnoÊç prawid∏owego czytania a vista ∏atwych utworów w wolnym tempie z uwzgl´dnieniem poprawnej intonacji i precyzji rytmicznej.

8. Literatura muzyczna dla danego instrumentu, dobrana przez nauczyciela w zale˝noÊci od mo˝liwoÊci i preferencji ucznia.

9. Program na zakoƒczenie etapu edukacyjnego.

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego utworu pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym (palcowanie, smyczkowanie, interpretacja itp.). Umiej´tnoÊç samodzielnej pracy nad

utworem (pokonywanie trudnych miejsc, opanowanie pami´ciowe utworu itp.). Umiej´tnoÊç

Êwiadomego çwiczenia i korekty w∏asnych b∏´dów.

7. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny wykonania utworu.

Poz. 1164

8. Opanowanie literatury skrzypcowej w nast´pujàcym zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce technicznej, utwory na skrzypce z akompaniamentem (od baroku do XX wieku), forma cykliczna

(do wyboru: sonata, concertino, koncert, wariacje),

utwory kameralne (duet lub trio).

9. Poprawne wykonanie: dwóch etiud o zró˝nicowanej

problematyce technicznej, w tym jednej dwudêwi´kowej, jednego utworu solowego z akompaniamentem z pami´ci, cz´Êci pierwszej lub drugiej i trzeciej

koncertu, dwóch kontrastujàcych cz´Êci sonaty.

Inne obowiàzkowe zaj´cia edukacyjne wspólne dla wszystkich specjalnoÊci w zawodzie muzyk

Kszta∏cenie s∏uchu

TreÊci nauczania

1. Rozpoznawanie s∏uchowe interwa∏ów, akordów,

gam i skal.

2. Rozpoznawanie i notacja struktur metrorytmicznych.

5. Umiej´tnoÊç postrzegania charakterystycznych

cech melodyki, harmoniki i metrorytmiki w przyk∏adach z literatury muzycznej.

6. Umiej´tnoÊç zapami´tywania prostych i z∏o˝onych

struktur melodycznych, harmonicznych i rytmicznych.

Zasady muzyki

3. Czytanie nut g∏osem.

4. Zapisywanie dyktand.

TreÊci nauczania

5. Analiza s∏uchowa przyk∏adów z literatury muzycznej.

1. Cechy materia∏u dêwi´kowego i elementy notacji

muzycznej.

6. Kszta∏towanie pami´ci i wyobraêni muzycznej.

2. Skale

1) systemu dur-moll,

2) modalne,

3) pozosta∏e.

Osiàgni´cia uczniów

1. Umiej´tnoÊç rozpoznawania, okreÊlania, nazywania, zapisywania

1) interwa∏ów prostych i z∏o˝onych (tak˝e urytmizowanych),

2) wszystkich postaci trójdêwi´ków i czterodêwi´ków w uk∏adzie 3- i 4-g∏osowym, skupionym

i rozleg∏ym,

3) gam majorowych i minorowych we wszystkich

odmianach oraz pozosta∏ych skal muzycznych.

2. Umiej´tnoÊç rozpoznawania, okreÊlania, nazywania, zapisywania struktur rytmicznych 1- i 2-g∏osowych, zawierajàcych ró˝nego rodzaju grupy rytmiczne (tak˝e niemiarowe).

3. Umiej´tnoÊç czytania (w tym a vista)

1) jednog∏osowych przebiegów melodycznych tonalnych i w tonalnoÊci rozszerzonej,

2) melodii z jednoczesnym graniem na fortepianie

innych g∏osów struktury wielog∏osowej,

3) melodii atonalnych,

4) melodii zapisanych w ró˝nych kluczach,

5) realizacji melodycznej przebiegów rytmicznych.

4. Umiej´tnoÊç zapisywania dyktand

1) jednog∏osowych, pami´ciowych, tonalnych

i w tonalnoÊci rozszerzonej,

2) polifonicznych 2 i 3-g∏osowych,

3) harmonicznych (z okreÊleniem funkcji harmonicznych),

4) rytmicznych 1- i 2-g∏osowych.

3. Metrorytmika.

4. Interwa∏y i akordy.

5. Agogika, dynamika, artykulacja.

6. Podstawowe elementy muzyki.

Osiàgni´cia uczniów

1. Umiej´tnoÊç zdefiniowania podstawowych cech

dêwi´ku, zasad pisowni muzycznej (pi´ciolinia, klucze, nazwy oktaw i inne), sposobów zapisywania

nut i pauz.

2. Umiej´tnoÊç definiowania okreÊleƒ: „skala”, „gama”, „tonacja”, budowy skal systemu dur-moll we

wszystkich odmianach, pokrewieƒstwa tonacji i ko∏a kwintowego. Umiej´tnoÊç definiowania i budowania skali pentatonicznej, skal starogreckich, Êredniowiecznych, skali ca∏otonowej, chromatycznej,

cygaƒskiej i góralskiej. Umiej´tnoÊç budowania

trójdêwi´ków (w tym trójdêwi´ków triady), czerodêwi´ków i pi´ciodêwi´ków oraz rozwiàzywania D7.

3. Umiej´tnoÊç definiowania podstawowych poj´ç

metrorytmicznych. Umiej´tnoÊç okreÊlania podzia∏u wartoÊci rytmicznych (dwójkowego i trójkowego

i innych). Umiej´tnoÊç grupowania wartoÊci rytmicznych w ró˝nego rodzaju taktach.

4. Umiej´tnoÊç budowania interwa∏ów do dwóch

oktaw. Umiej´tnoÊç okreÊlania po∏o˝enia interwa∏ów w gamach. Umiej´tnoÊç budowania i rozwiàzywania interwa∏ów charakterystycznych i okreÊlania

ich miejsca we wszystkich odmianach gam systemu

dur-moll. Umiej´tnoÊç budowy trójdêwi´ków, czterodêwi´ków i pi´ciodêwi´ków. Umiej´tnoÊç okreÊlania przewrotów trójdêwi´ków i czterodêwi´ków.

5. ZnajomoÊç podstawowych poj´ç z zakresu agogiki,

dynamiki i artykulacji. Umiej´tnoÊç okreÊlania i definiowania podstawowych ozdobników.

6. Umiej´tnoÊç definiowania podstawowych elementów muzyki w oparciu o poznany materia∏.

Poz. 1164

2) czo∏owych kompozytorów,

3) g∏ównych form, gatunków i stylów muzycznych.

2. Elementy muzyki, faktury muzyczne, elementy

i sposoby kszta∏towania formy muzycznej.

3. Instrumenty muzyczne, g∏osy ludzkie, rodzaje zespo∏ów muzycznych i ich zastosowania w praktyce

wykonawczej ró˝nych epok.

4. Cechy polskiej muzyki ludowej. Muzyka ludowa

w twórczoÊci artystycznej.

5. Funkcje muzyki.

Harmonia

6. Chronologia dziejów muzyki.

TreÊci nauczania

1. Akordyka.

Osiàgni´cia uczniów

2. Konstrukcje harmoniczne.

1. ZnajomoÊç i rozpoznawanie wybranych utworów

muzycznych, okreÊlanie ich przynale˝noÊci do stylu epoki historycznej.

3. Dêwi´ki obce i figuracja.

4. Modulacja.

5. Analiza harmoniczna.

6. Faktura instrumentalna.

7. Tendencje przezwyci´˝ania systemu

i kszta∏towania si´ harmoniki atonalnej.

dur-moll

Osiàgni´cia uczniów

2. Umiej´tnoÊç rozpoznawania i okreÊlania

1) elementów muzyki, faktury, Êrodków wyrazu,

sposobów kszta∏towania dzie∏a muzycznego,

2) charakterystycznych cech podstawowych form

i gatunków muzyki wokalnej, instrumentalnej

i wokalno-instrumentalnej,

3) aparatu wykonawczego.

1. Umiej´tnoÊç budowania i ∏àczenia trójdêwi´ków

triady w stosunku kwinty i sekundy bez przewrotu

i w przewrotach (drogà najbli˝szà i swobodnie).

Umiej´tnoÊç okreÊlania i ∏àczenia trójdêwi´ków

pobocznych. Umiej´tnoÊç budowania i ∏àczenia

dominanty septymowej i nonowej (tak˝e w tonalnoÊci rozszerzonej). Umiej´tnoÊç budowania i ∏àczenia trójdêwi´ków z dodanà sekstà i innych akordów septymowych i nonowych.

3. ZnajomoÊç i rozpoznawanie instrumentów muzycznych.

2. Umiej´tnoÊç tworzenia konstrukcji harmonicznych

(oÊmiotaktów) z u˝yciem ka˝dego rodzaju poznanych akordów wed∏ug podanego sopranu, basu

cyfrowanego lub funkcji harmonicznych.

6. ZnajomoÊç chronologii dziejów muzyki. Umiej´tnoÊç okreÊlania charakterystycznych cech stylu historycznego.

3. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´ ró˝nymi rodzajami

dêwi´ków obcych (w tym pozaakordowych i alterowanych). ZnajomoÊç akordu chopinowskiego

i akordu tristanowskiego. Umiej´tnoÊç zastosowania figuracji w konstrukcji harmonicznej.

4. Umiej´tnoÊç modulowania przy pomocy modulacji

diatonicznej, chromatycznej i enharmonicznej

(przez czterodêwi´k zmniejszony) tak w formie zapisanej konstrukcji harmonicznej, jak i praktycznie.

5. Umiej´tnoÊç analizy harmonicznej utworów z okresu baroku, klasycyzmu i romantyzmu z uwzgl´dnieniem zastosowanej w nich figuracji.

6. Umiej´tnoÊç tworzenia konstrukcji harmonicznej

w innych ni˝ chóralna rodzajach faktury (fortepianowa, smyczkowa, d´ta i inne).

7. Umiej´tnoÊç orientacji w podstawowych kierunkach i Êrodkach nietonalnej harmonii XX wieku.

Literatura muzyczna

TreÊci nauczania

1. Utwory reprezentatywne dla

1) kolejnych epok,

4. Przyswojenie podstawowych wiadomoÊci o pieÊniach, taƒcach, instrumentach i zespo∏ach, zwyczajach i obrz´dach w polskiej kulturze ludowej

oraz o stylizacjach muzyki ludowej w twórczoÊci artystycznej.

5. ZnajomoÊç ró˝norodnych funkcji muzyki.

Historia muzyki

TreÊci nauczania

1. Chronologia epok, szkó∏ kompozytorskich, oÊrodków artystycznych, stylów, postaci w muzyce

1) wybranych kultur staro˝ytnych (Grecja obowiàzkowo),

2) Êredniowiecza,

3) renesansu,

4) baroku,

5) klasycyzmu,

6) XIX wieku (romantyzmu i neoromantyzmu),

7) XX wieku.

2. Tematy realizowane w odniesieniu do wskazanych

wy˝ej epok ze wskazaniem

1) ram czasowych epoki, podzia∏u na okresy i g∏ównych oÊrodków rozwoju muzyki,

2) kultury muzycznej epoki z odniesieniem do t∏a

kulturowego, wydarzeƒ politycznych i spo∏ecznych,

3) praktyki wykonawczej epoki: instrumenty, g∏osy

ludzkie, rodzaje zespo∏ów muzycznych i ich zastosowanie,

4) j´zyka dêwi´kowego: skale, harmonia, metrorytmika, faktura,

5) technik kompozytorskich, kszta∏towania formy,

Êrodków wyrazowych,

6) genezy, rozwoju, funkcji form i gatunków muzycznych,

7) twórczoÊci z odniesieniem do biografii wybranych kompozytorów reprezentatywnych dla muzyki: epoki, stylu, szko∏y kompozytorskiej lub

ugrupowania artystycznego,

8) rodzajów zapisu muzyki,

9) postaci wielkich teoretyków i wykonawców.

Osiàgni´cia uczniów

1. ¸àczenie wiedzy z historii muzyki z wiedzà o kulturze, wydarzeniach politycznych i spo∏ecznych.

2. Chronologiczne porzàdkowanie

1) faktów, dzie∏, twórców,

2) szkó∏ kompozytorskich, ugrupowaƒ artystycznych, okresów i epok historii muzyki,

3) j´zyka dêwi´kowego, technik kompozytorskich,

stylów muzycznych.

3. Prezentowanie znajomoÊci

1) wybranych dzie∏ muzycznych, biografii i twórczoÊci kompozytorów, szkó∏ kompozytorskich

i ugrupowaƒ artystycznych,

2) w∏aÊciwych dla ró˝nych epok: form i gatunków

muzycznych, j´zyków dêwi´kowych i technik

kompozytorskich, stylów muzycznych i praktyk

wykonawczych,

3) procesów (ciàg∏oÊci, przeobra˝eƒ, rozwoju, zaniku, afiliacji) wyst´pujàcych w muzyce kolejnych

epok.

4. Samodzielne rozwiàzywanie zadaƒ oraz formu∏owanie sàdów i ocen zjawisk i procesów wyst´pujàcych w muzyce i kulturze muzycznej w oparciu

o nuty, nagrania muzyczne, êród∏a tekstowe i ikonograficzne, encyklopedie, podr´czniki i literatur´

przedmiotu, medialne êród∏a informacji.

Formy muzyczne

TreÊci nauczania

1. Formy i gatunki muzyczne. Sposoby klasyfikacji.

2. Elementy muzyki, elementy formy muzycznej i ich

wspó∏dzia∏anie w tworzeniu struktur, faktury, energetyki i wyrazowoÊci dzie∏a muzycznego.

nia) formy utworów instrumentalnych i wokalno-instrumentalnych, w tym

1) formy repryzowej,

2) stylizowanych taƒców,

3) ronda,

4) form figuracyjnych (preludium, wariacje),

5) formy sonatowej,

6) fugi,

7) pieÊni na g∏os z akompaniamentem,

8) cyklu sonatowego,

9) cyklu suitowego.

3. Umiej´tnoÊç okreÊlania w analizowanych utworach: faktury muzycznej, sposobów kszta∏towania

formy, Êrodków techniki kompozytorskiej i cech

stylu.

Chór

TreÊci nauczania

1. Rozwijanie umiej´tnoÊci artystycznego wykonawstwa muzyki chóralnej, poczucia estetyki oraz

wra˝liwoÊci na jakoÊç i barw´ dêwi´ku. Rozwijanie

zami∏owania do zespo∏owego Êpiewania.

2. Rozwijanie umiej´tnoÊci pracy w zespole. Kszta∏towanie dyscypliny artystycznej oraz poczucia odpowiedzialnoÊci.

3. Rozszerzanie znajomoÊci repertuaru chóralnego.

4. Prawid∏owa emisja g∏osu, intonacja i dykcja. Rozwijanie techniki wokalnej.

Osiàgni´cia uczniów

1. Wzrost umiej´tnoÊci Êpiewu zespo∏owego. Wra˝liwoÊç na wartoÊci artystyczne. Umiej´tnoÊç naturalnego frazowania i Êwiadomego wyzwalania

osobistej ekspresji.

2. Umiej´tnoÊç wspó∏pracy i wzajemnego s∏yszenia

si´ oraz korekty intonacji. Umiej´tnoÊç w∏aÊciwego

reagowania na gesty dyrygenta. Umiej´tnoÊç pracy w grupie i w∏aÊciwa postawa.

3. Pog∏´bienie znajomoÊci literatury chóralnej z ró˝nych epok, stylów i gatunków muzycznych.

4. Umiej´tnoÊç prawid∏owego Êpiewania oraz kontrolowania jakoÊci wydobywanego dêwi´ku. Umiej´tnoÊç poprawnej emisji g∏osu.

3. Sposoby kszta∏towania formy w∏aÊciwe dla stylów

historycznych i technik kompozytorskich.

Orkiestra

4. Jednocz´Êciowe formy muzyki instrumentalnej

i wokalno-instrumentalnej.

TreÊci nauczania

5. Cykliczne formy muzyki instrumentalnej (i wokalno-instrumentalnej — do uznania nauczyciela).

Osiàgni´cia uczniów

Poz. 1164

1. Rozwijanie mo˝liwoÊci wykonawczych uczniów, nabywanych na indywidualnych lekcjach gry na instrumencie. Rozwijanie zami∏owania do zespo∏owego muzykowania.

1. ZnajomoÊç poj´ç i terminów z zakresu wiedzy o formie muzycznej.

2. Rozwijanie umiej´tnoÊci pracy w zespole. Kszta∏towanie dyscypliny artystycznej oraz poczucia odpowiedzialnoÊci.

2. W∏aÊciwe stosowanie aparatu poj´ciowego do rozpoznawania, analizowania (omawiania i opisywa-

3. Zapoznanie uczniów z repertuarem orkiestrowym

o ró˝nym stopniu trudnoÊci.

4. Rozwijanie umiej´tnoÊci gry zespo∏owej (zró˝nicowanie dynamiczne, puls rytmiczny, reagowanie na

zmiany i uwagi, w∏aÊciwe odczytanie tekstu i realizacja ozdobników, praca nad zestrojeniem, aktywnoÊç wykonawcza).

2. Umiej´tnoÊç wspó∏pracy z cz∏onkami w∏asnej grupy

instrumentalnej i umiej´tnoÊç s∏yszenia innych.

Umiej´tnoÊç w∏aÊciwego reagowania na gesty dyrygenta. Umiej´tnoÊç i w∏aÊciwe nawyki pracy w grupie. Wspó∏dzia∏anie w ustaleniach dotyczàcych zestrojenia, oddechów, palcowania, smyczkowania.

Osiàgni´cia uczniów

3. Pog∏´bienie znajomoÊci literatury orkiestrowej

z ró˝nych epok, stylów i gatunków muzycznych.

1. Pog∏´bienie umiej´tnoÊci wykonawczych poprzez

zbiorowe muzykowanie i pokonywanie podobnych

problemów, jakie wyst´pujà w solowej grze na instrumencie. AktywnoÊç wykonawcza i zaanga˝owanie.

4. Umiej´tnoÊç prawid∏owego grania w zespole oraz

kontrolowania jakoÊci wydobywanego dêwi´ku.

Umiej´tnoÊç pracy nad intonacjà w ramach poszczególnych sekcji i ca∏ej orkiestry.

Za∏àcznik nr 2

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE AKTOR SCEN MUZYCZNYCH

Opis zawodu

Kszta∏cenie w zawodzie aktor scen muzycznych odbywa si´ w szkole policealnej muzycznej w specjalnoÊciach

III. Wokalno-baletowa,

III. Wokalno-aktorska,

III. Piosenkarz.

SZKO¸A POLICEALNA

Cele nauczania

1. Rozwijanie predyspozycji g∏osowych poprzez prac´

nad technikà g∏osu w Êpiewie klasycznym i piosenkarstwie.

2. Rozwijanie predyspozycji tanecznych poprzez prac´ nad ró˝nymi technikami taƒca klasycznego, ludowego i wspó∏czesnego.

3. Rozwijanie uzdolnieƒ aktorskich i pantomimicznych.

4. Zapoznanie s∏uchaczy z grà na instrumencie i podstawami kszta∏cenia s∏uchu.

1) posiadaç przygotowanie wokalne i techniczne do

Êpiewu solowego i piosenkarstwa,

2) posiadaç przygotowanie ruchowe i taneczne z zakresu ró˝nych rodzajów taƒca (klasycznego, ludowego, charakterystycznego, wspó∏czesnego itp.),

3) posiadaç wykszta∏cone umiej´tnoÊci aktorskie,

4) graç na fortepianie w podstawowym zakresie umiej´tnoÊci,

5) posiadaç wykszta∏cony s∏uch muzyczny pozwalajàcy na uzyskiwanie poprawnej intonacji,

6. Przygotowywanie do prezentacji artystycznych.

6) wykazywaç si´ umiej´tnoÊcià pracy na scenie teatralnej i estradzie w roli aktora i solisty — wokalisty,

7. Wykszta∏cenie wartoÊciowych artystów dla potrzeb

teatrów muzycznych i estrady.

7) posiadaç umiej´tnoÊç pracy w zespole wokalnym,

chórze czy zespole tanecznym,

8. Stworzenie mo˝liwoÊci wykazania si´ aktywnoÊcià

twórczà.

8) umieç stosowaç w praktyce podstawowe zasady

teorii muzyki,

Opis kwalifikacji absolwenta

9) posiadaç umiej´tnoÊç aktywnego uczestniczenia

w ˝yciu artystycznym,

5. Rozwijanie osobowoÊci artystycznej.

W wyniku kszta∏cenia absolwent powinien

10) umieç korzystaç z literatury specjalistycznej.

I. SPECJALNOÂå — WOKALNO-BALETOWA

Przedmioty g∏ówne

Âpiew

2. Podstawy prawid∏owego oddechu.

3. Wybrane elementy techniki Êpiewu.

4. Podstawy interpretacji muzycznej.

TreÊci nauczania

5. Zasady notacji oraz techniki czytania a vista.

1. Zarys historii wokalistyki, budowa i higiena organu

g∏osowego.

6. Samodzielna praca nad utworem.

7. Praktyka estradowa.

8. Technika pracy nad opanowaniem pami´ciowym

utworu.

9. Podstawowe formy muzykowania zespo∏owego.

10. Literatura wokalna, dobrana przez nauczyciela

w zale˝noÊci od mo˝liwoÊci i preferencji ucznia.

11. Program na zakoƒczenie etapu edukacyjnego.

Osiàgni´cia uczniów

1. ZnajomoÊç budowy aparatu g∏osowego, jego cz´Êci i zasad ich wzajemnego wspó∏dzia∏ania (nos,

podniebienie, krtaƒ, p∏uca, przepona). ZnajomoÊç

zasad higieny organu g∏osowego.

2. Opanowanie prawid∏owej postawy, swobodnego

pos∏ugiwania

si´

aparatem

oddechowym

z uwzgl´dnieniem znaczenia artykulacyjnego poszczególnych elementów, opanowanie zasad prawid∏owej emisji.

3. Opanowanie podstaw techniki Êpiewu z uwzgl´dnieniem: umiej´tnoÊci kszta∏towania samog∏osek

i spó∏g∏osek, w∏aÊciwego wdechu i wydechu, odpowiedniej pracy przepony, opanowanie umiej´tnoÊci korekty intonacji.

1. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania

tremy podczas wykonywania utworu. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny wykonania utworu.

2. Umiej´tnoÊç udzia∏u — pod kierunkiem nauczyciela — w prostych formach muzykowania zespo∏owego.

3. Opanowanie literatury wokalnej w nast´pujàcym

zakresie: trójdêwi´ki, czterodêwi´ki i inne rodzaje

skoków interwa∏owych na jednym oddechu,

wprawki i çwiczenia ró˝nych autorów, proste pieÊni i arie klasyczne, romantyczne i wspó∏czesne.

4. Poprawne wykonanie: pieÊni i prostej arii

z uwzgl´dnieniem poprawnej emisji i w∏aÊciwej interpretacji.

Taniec klasyczny

TreÊci nauczania

1. Doskonalenie sprawnoÊci ruchowej.

4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Interpretowanie dynamiki i agogiki zgodnie z zapisem. Poprawna realizacja zapisu metrorytmicznego. Interpretowanie

utworu zgodne z jego budowà formalnà.

2. Elementy taƒca klasycznego.

5. ZnajomoÊç notacji oraz umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego odczytania tekstu nutowego.

Umiej´tnoÊç prawid∏owego czytania a vista ∏atwych utworów w wolnym tempie.

Osiàgni´cia uczniów

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego

utworu pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym.

Umiej´tnoÊç samodzielnej pracy nad utworem

(pokonywanie trudnych miejsc, opanowanie pami´ciowe utworu). Umiej´tnoÊç Êwiadomego çwiczenia.

Poz. 1164

3. Ârodki wyrazu artystycznego.

4. Przygotowanie do pracy w zespole baletowym.

1. Uzyskanie odpowiednich warunków fizycznych potrzebnych do wykonywania zawodu tancerza.

2. Umiej´tnoÊç wykonywania wszystkich elementów

taƒca klasycznego.

3. Umiej´tnoÊç artystycznej interpretacji

utworów z literatury muzycznej.

ruchem

4. Umiej´tnoÊç poruszania si´ na scenie i umiej´tnoÊç

pracy w zespole baletowym.

Inne obowiàzkowe zaj´cia edukacyjne

Taniec charakterystyczny

2. Umiej´tnoÊç wykonania podstawowych taƒców

charakterystycznych innych narodowoÊci.

TreÊci nauczania

3. Umiej´tnoÊç rozpoznania danego taƒca, wiedza

o jego historii i pochodzeniu. Umiej´tnoÊç rozpoznania kostiumu i okreÊlenia podstawowych cech

muzyki danego taƒca.

1. Polskie taƒce narodowe i wybrane taƒce regionalne (poznanie elementów poszczególnych taƒców

i ich podstawowych figur).

2. Taƒce charakterystyczne innych krajów.

3. Pochodzenie taƒców narodowych, regionalnych

i innych charakterystycznych, ich kostiumy i podstawowe cechy muzyki.

4. Stylizacja poszczególnych taƒców.

5. Taniec w parze, taniec w grupie, taniec indywidualny.

Osiàgni´cia uczniów

1. Umiej´tnoÊç wykonania poszczególnych polskich

taƒców narodowych, regionalnych i charakterystycznych. Umiej´tnoÊç okreÊlenia podstawowych

figur tych taƒców i ich poszczególnych elementów.

4. Umiej´tnoÊç wykonania formy scenicznej opartej

na wybranym temacie tanecznym z uwzgl´dnieniem

charakteru danego taƒca, jego metrum, tempa itp.

5. Umiej´tnoÊç wykonywania taƒców charakterystycznych solo, w parze i w grupie.

Taniec wspó∏czesny i step

TreÊci nauczania

1. Taniec jako ruch i sposób komunikowania si´.

2. Techniki i style taƒca wspó∏czesnego i stepu.

3. Rozwój taƒca wspó∏czesnego i stepu w Stanach

Zjednoczonych i Europie.

4. Inspiracje taƒca wspó∏czesnego.

Osiàgni´cia uczniów

5. Elementy taƒca wspó∏czesnego i stepu.

6. Sposoby çwiczenia taƒca wspó∏czesnego i stepu.

1. Umiej´tnoÊç przeprowadzenia samodzielnej rozgrzewki przed wyst´pem scenicznym.

Osiàgni´cia uczniów

2. Umiej´tnoÊç zastosowania odpowiedniego gestu

w konkretnej postaci i sytuacji scenicznej.

1. Umiej´tnoÊç kszta∏towania motoryki cia∏a zgodnie

z naturalnymi mo˝liwoÊciami fizycznymi. Umiej´tnoÊç sterowania swobodnym przep∏ywem energii

w ciele tancerza oraz aktywnego wykorzystania

przestrzeni.

2. Umiej´tnoÊç rozró˝niania ró˝nych stylów, koncepcji i technik tanecznych.

3. Umiej´tnoÊç okreÊlenia cech rozwojowych taƒca

wspó∏czesnego i stepu w Stanach Zjednoczonych

i w Europie.

3. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania mimodram i etiud pantomimicznych.

4. Umiej´tnoÊç wykorzystania wiedzy o technikach

pantomimicznych przy tworzeniu w∏asnych prezentacji scenicznych.

Kszta∏cenie s∏uchu

TreÊci nauczania

1. Interwa∏y i akordy.

4. Umiej´tnoÊç wykorzystywania w taƒcu wspó∏czesnym elementów folkloru, literatury, muzyki klasycznej.

2. Gamy.

5. Umiej´tnoÊç zastosowania ró˝nych technik taƒca

wspó∏czesnego i poszczególnych breków stepu

w ruchu tanecznym. Umiej´tnoÊç ukazania: ró˝nych funkcji muzyki, „ciszy rekwizytu”, scenografii,

Êwiat∏a.

4. Dyktanda.

6. Umiej´tnoÊç zastosowania ró˝nego rodzaju çwiczeƒ w samodzielnej pracy nad taƒcem.

Partnerowanie

TreÊci nauczania

1. åwiczenia par terre.

2. åwiczenia en l’air.

3. Wykorzystanie elementów pomocniczych przy

wspó∏pracy z partnerem.

4. Ró˝ne sposoby podtrzymywania lub podnoszenia

partnerki.

5. Tworzenie etiud tanecznych.

Osiàgni´cia uczniów

1. Umiej´tnoÊç p∏ynnego wykonywania: obrotów, piruetów, tours lent, fouettée, port de bras.

2. Umiej´tnoÊç p∏ynnego wykonywania: skoków,

przenoszenia partnerki, podnoszeƒ.

3. Umiej´tnoÊç p∏ynnego ∏àczenia poszczególnych

elementów w zestawach ruchowych.

4. Umiej´tnoÊç podnoszenia partnerki: w talii i za r´ce, oburàcz i jednà r´kà.

5. Umiej´tnoÊç konstruowania etiud tanecznych z wykorzystaniem wszystkich poznanych elementów.

Pantomima

TreÊci nauczania

1. Znaczenie i metody rozgrzewki pantomimicznej.

2. Techniki pantomimiczne.

3. Konstruowanie etiud i mimodram pantomimicznych.

4. Historia pantomimy.

3. åwiczenia rytmiczne.

5. Czytanie a vista.

6. Solmizacja.

Osiàgni´cia uczniów

1. Umiej´tnoÊç rozpoznawania interwa∏ów do oktawy

w∏àcznie. Umiej´tnoÊç wyszukiwania struktur interwa∏owych w wykonywanym repertuarze. Umiej´tnoÊç zapisywania interwa∏ów nutami i symbolami. Umiej´tnoÊç budowania trójdêwi´ków majorowych i minorowych bez przewrotu i w przewrotach, ich s∏uchowego rozpoznawania oraz zapisywania nutami i symbolami. Umiej´tnoÊç budowania dominanty septymowej.

2. Umiej´tnoÊç budowania gamy majorowej i minorowej naturalnej i harmonicznej. Umiej´tnoÊç zapisywania gam nutami i symbolami. Umiej´tnoÊç

Êpiewania gam majorowych (do pi´ciu znaków)

i minorowych harmonicznych (do trzech znaków)

od pierwszego stopnia.

3. Umiej´tnoÊç zapisu i rozpoznawania podstawowych wartoÊci rytmicznych. Umiej´tnoÊç rozpoznawania i zapisu prostych grup nieregularnych.

4. Umiej´tnoÊç zapisywania prostych dyktand melodycznych jednog∏osowych z zastosowaniem poznanych interwa∏ów i struktur rytmicznych w podanym metrum. Umiej´tnoÊç zapisywania prostych

struktur rytmicznych.

5. Umiej´tnoÊç czytania a vista jednog∏osowych melodii tonalnych i prostych atonalnych. Umiej´tnoÊç

powtarzania g∏osem us∏yszanej melodii. Umiej´tnoÊç improwizowania g∏osem prostych zdaƒ

i okresów muzycznych.

6. Umiej´tnoÊç Êpiewania solmizacjà przygotowanych çwiczeƒ i fragmentów w∏asnego repertuaru.

Emisja chóralna

TreÊci nauczania

1. Podstawowe poj´cia wokalne, anatomia i fizjologia

aparatu g∏osowego.

2. Umiej´tnoÊç pracy w grupie.

3. Zagadnienia wokalno-muzyczne.

4. Przygotowanie do Êpiewania w chórze.

Osiàgni´cia uczniów

1. Umiej´tnoÊç wykorzystania wiedzy z zakresu anatomii i fizjologii organu g∏osowego oraz odpowiednich çwiczeƒ z zakresu emisji g∏osu, dykcji i higieny g∏osu.

2. Umiej´tnoÊç orientacji we wspó∏brzmieniach g∏osów, doskonalenia precyzji intonacyjnej i rytmicznej, wyrabiania poczucia odpowiedzialnoÊci pracy

w grupie.

Poz. 1164

2. Umiej´tnoÊç realizacji etiud beztekstowych (ruch

i reakcja). Umiej´tnoÊç w∏aÊciwego budowania roli aktora w zale˝noÊci od tekstu.

3. Umiej´tnoÊç tworzenia stanów emocjonalnych odpowiednich do danego tekstu i sytuacji i ich umiej´tnego wprowadzania w zakres Êrodków aktorskich.

4. Umiej´tnoÊç realizacji scen monodramowych i dialogowych i samodzielnej realizacji powierzonej roli aktorskiej.

Dykcja

3. Pog∏´bianie znajomoÊci literatury muzycznej. Doskonalenie umiej´tnoÊci pos∏ugiwania si´ s∏uchem

wysokoÊciowym, harmonicznym i barwowym.

TreÊci nauczania

4. Umiej´tnoÊç Êpiewania w ró˝nych zespo∏ach chóralnych.

2. Technika poprawnej wymowy: s∏yszalnoÊci, czystoÊci i wyrazistoÊci artykulacyjnej.

Fortepian

1. Teoretyczne podstawy techniki mówienia oraz zaznajomienie z budowà i funkcjami aparatu mowy.

3. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi Êrodkami wyrazu.

TreÊci nauczania

Osiàgni´cia uczniów

1. ZnajomoÊç budowy i historii instrumentu. Przygotowanie aparatu ruchowego do gry na fortepianie.

1. ZnajomoÊç podstawowych zagadnieƒ z zakresu j´zyka polskiego, pochodzenie polskiego j´zyka literackiego. ZnajomoÊç budowy anatomicznej aparatu g∏osowego i narzàdów mowy.

2. Podstawowe elementy techniki gry.

3. Podstawowe problemy interpretacyjne.

4. Podstawowe elementy dzie∏a muzycznego.

Osiàgni´cia uczniów

1. Umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych elementów fortepianu. Opanowanie prawid∏owej postawy

i swobodnej pracy obydwu ràk. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´ peda∏ami i znajomoÊç podstawowych zasad pedalizacji.

2. Umiej´tnoÊç zastosowania podstawowych sposobów artykulacji i ozdobników.

3. ZnajomoÊç i umiej´tnoÊç grania w odpowiednim

tempie i dynamice. Umiej´tnoÊç uzyskania niezale˝noÊci prawej r´ki od lewej. Umiej´tnoÊç wykonania utworu zgodnie z jego charakterem i z zachowaniem stylistyki danej epoki.

4. Umiej´tnoÊç rozpoznania w utworze podstawowych

elementów dzie∏a muzycznego i znajomoÊç wp∏ywu

tych elementów na ostateczny kszta∏t dzie∏a.

2. ZnajomoÊç i umiej´tnoÊç zastosowania podstawowych elementów wersyfikacji polskiej (akcent, fraza, oddech, pauza, tempo, rytm, analiza treÊci

i Êrodków wyrazu). Umiej´tnoÊç prawid∏owego

çwiczenia tych elementów.

3. Umiej´tnoÊç zastosowania poznanych Êrodków

wyrazu oraz odpowiednich çwiczeƒ na samog∏oskach i spó∏g∏oskach do odpowiedniej interpretacji

tekstu literackiego. Umiej´tnoÊç interpretacji artystycznej wybranych tekstów.

Zasady charakteryzacji

TreÊci nauczania

1. Podstawowe wiadomoÊci teoretyczne o historii i zasadach charakteryzacji.

2. Zdobycie umiej´tnoÊci manualnych.

3. Technologie i materia∏y potrzebne do charakteryzacji scenicznej.

Gra aktorska

TreÊci nauczania

1. Przyswojenie wiadomoÊci teoretycznych o zasadach gry aktorskiej.

2. Zdobycie umiej´tnoÊci aktorskich.

3. Rozwini´cie wra˝liwoÊci emocjonalnej.

4. Doskonalenie przekazu tekstu w realizacji monologowej i dialogowej.

Osiàgni´cia uczniów

1. Umiej´tnoÊç analizy tekstu i uzyskanie wiedzy o zasadach i sposobach jego w∏aÊciwej interpretacji.

Osiàgni´cia uczniów

1. ZnajomoÊç historii charakteryzacji z uwzgl´dnieniem makija˝u, stylu ubioru i fryzury. ZnajomoÊç

podstawowych wiadomoÊci z zakresu sposobów

charakteryzacji.

2. Umiej´tnoÊç w∏aÊciwego doboru Êrodków do wykonania prawid∏owej charakteryzacji. Umiej´tnoÊç

samodzielnej charakteryzacji w∏asnej twarzy

z uwzgl´dnieniem potrzeb danej roli.

3. ZnajomoÊç podstawowych materia∏ów potrzebnych do charakteryzacji i umiej´tnoÊç ich prawid∏owego u˝ycia.

Wybrane zagadnienia z historii teatru

Poz. 1164

okresu (happening, teatr Kantora, Swinarskiego

i inne). Umiej´tnoÊç dostrzegania wp∏ywu poszczególnych form teatralnych na kultur´ epoki.

TreÊci nauczania

1. Najwa˝niejsze wydarzenia z historii teatru.

2. Historia operetki.

Nauka o muzyce

3. Historia teatru muzycznego.

TreÊci nauczania

4. Historia musicalu.

1. Formy muzyczne wokalno-instrumentalne i instrumentalne oraz ich aparat wykonawczy.

Osiàgni´cia uczniów

2. Historia muzyki od staro˝ytnoÊci po wspó∏czesnoÊç.

1. Umiej´tnoÊç okreÊlenia najwa˝niejszych wydarzeƒ

z historii teatru staro˝ytnego, dalekowschodniego,

japoƒskiego, Êredniowiecznego, barokowego, klasycznego, romantycznego i wspó∏czesnego.

2. ZnajomoÊç historii operetki i jej czo∏owych przedstawicieli.

3. ZnajomoÊç teatru W. Bogus∏awskiego, wybranych

dzie∏ S. Moniuszki i S. Witkiewicza jako ró˝nych

form teatru muzycznego. ZnajomoÊç szczególnej

roli I. Duncan w historii teatru taƒca.

4. ZnajomoÊç dokonaƒ teatru muzycznego w XX wieku ze szczególnym uwzgl´dnieniem musicalu (Gershwin). ZnajomoÊç innych form teatralnych tego

3. Literatura muzyczna.

Osiàgni´cia uczniów

1. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´ wiadomoÊciami

z form muzycznych i historii muzyki w formu∏owaniu w∏asnych sàdów o muzyce i kompozytorach.

2. Umiej´tnoÊç kszta∏towania w∏asnych zainteresowaƒ muzycznych w oparciu o wiedz´ z historii muzyki.

3. Umiej´tnoÊç Êwiadomego s∏uchania muzyki oraz

rozpoznawania wybranych utworów z ró˝nych

epok i najwybitniejszych kompozytorów.

II. SPECJALNOÂå — WOKALNO-AKTORSKA

Przedmioty g∏ówne

Âpiew

TreÊci nauczania

1. Historia wokalistyki, budowa organu g∏osowego

i jego higiena.

2. Prawid∏owe funkcjonowanie organu g∏osowego.

3. Technika Êpiewu.

4. Interpretacja muzyczna z uwzgl´dnieniem znajomoÊci kanonów stylu i formy muzycznej.

5. Czytanie a vista.

6. Samodzielna praca nad utworem.

7. Technika pracy nad opanowaniem pami´ciowym

utworu i praktyka estradowa.

8. Muzykowanie zespo∏owe.

9. Literatura wokalna.

10. Program na zakoƒczenie etapu edukacyjnego.

Osiàgni´cia uczniów

1. ZnajomoÊç budowy aparatu g∏osowego, jego cz´Êci i zasad ich wzajemnego wspó∏dzia∏ania (nos,

podniebienie, krtaƒ, p∏uca, przepona).

2. Opanowanie prawid∏owej postawy, swobodnego

pos∏ugiwania

si´

aparatem

oddechowym

z uwzgl´dnieniem znaczenia artykulacyjnego poszczególnych elementów, opanowanie zasad prawid∏owej emisji, umiej´tnoÊç bieg∏ego wykonywania wokaliz.

3. Doskonalenie techniki Êpiewu z uwzgl´dnieniem

kszta∏towania samog∏osek i spó∏g∏osek, w∏aÊciwego wdechu i wydechu, odpowiedniej pracy przepony, opanowanie umiej´tnoÊci korekty intonacji,

wypracowania mocnego i „okràg∏ego” ataku

dêwi´ku, stosowanie legata jako podstawowej formy artykulacji, wyrabianie nawyku precyzji wymowy .

4. Swobodne frazowanie i umiej´tnoÊç operowania

wszystkimi sposobami artykulacji. Interpretowanie

dynamiki i agogiki zgodnie z zapisem. Poprawna

realizacja zapisu metrorytmicznego. Interpretowanie utworu zgodne z jego budowà formalnà.

5. Umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego odczytania tekstu nutowego. Umiej´tnoÊç prawid∏owego czytania a vista utworów o ró˝nym stopniu trudnoÊci we w∏aÊciwym tempie.

6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego

utworu pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym.

Umiej´tnoÊç samodzielnej pracy nad utworem

(pokonywanie trudnych miejsc, opanowanie pami´ciowe utworu). Umiej´tnoÊç Êwiadomego çwiczenia i w∏aÊciwej wspó∏pracy z akompaniatorem.

7. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania

tremy podczas wykonywania utworu. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Przyswojenie swobody podczas wyst´pu estradowego.

Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny

wykonania utworu.

8. Umiej´tnoÊç muzykowania zespo∏owego.

9. Opanowanie literatury wokalnej w nast´pujàcym

zakresie : wprawki i çwiczenia ró˝nych autorów,

pieÊni i arie klasyczne, romantyczne i wspó∏czesne.

Osiàgni´cia uczniów

10. Poprawne wykonanie: arii starow∏oskiej i klasycznej, pieÊni polskiej i romantycznej, arii operetkowej

i musicalowej, piosenki aktorskiej z uwzgl´dnieniem poprawnej emisji i w∏aÊciwej interpretacji.

2. Umiej´tnoÊç prowadzenia dialogu wierszem i prozà. Umiej´tnoÊç interpretacji monologu. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´ kostiumem i rekwizytem.

Gra aktorska

TreÊci nauczania

1. Zapoznanie z literaturà dramaturgicznà polskà i obcà.

2. Elementarne zasady budowania postaci scenicznej.

3. Pos∏ugiwanie si´ formà wyrazu scenicznego.

4. Kszta∏towanie podstaw warsztatu aktorskiego.

1. ZnajomoÊç literatury dramaturgicznej polskiej i obcej (wiersz i proza).

3. Umiej´tnoÊç analizy psychologicznej danej postaci.

Umiej´tnoÊç budowania charakterów i osobowoÊci danych postaci scenicznych. Umiej´tnoÊç dostosowania si´ do miejsca i czasu akcji.

4. Umiej´tnoÊç zbudowania po∏àczenia postaci scenicznej z muzykà i Êpiewem. Umiej´tnoÊç oceny

w∏asnych dokonaƒ wokalno-aktorskich. Umiej´tnoÊç tworzenia postaci w konkretnych spektaklach wodewilowych, operetkowych, musicalowych

itp.

Inne obowiàzkowe zaj´cia edukacyjne

Kszta∏cenie s∏uchu z zasadami muzyki

Dykcja

TreÊci nauczania

TreÊci nauczania

1. ZnajomoÊç materia∏u z zasad muzyki.

1. Przygotowanie teoretyczne z zakresu anatomii i fizjologii aparatu g∏osowego, wyeliminowanie nieprawid∏owoÊci w u˝ywaniu narzàdów mowy.

2. Rozwijanie s∏uchu wysokoÊciowego, harmonicznego, poczucia rytmu i wyobraêni muzycznej.

3. Rozwijanie umiej´tnoÊci czytania nut g∏osem.

4. ZnajomoÊç podstawowej wiedzy z zakresu form

muzycznych.

Osiàgni´cia uczniów

1. Umiej´tnoÊç okreÊlenia cech dêwi´ku, nazw poszczególnych dêwi´ków. ZnajomoÊç pi´ciolinii,

kluczy i nazw oktaw. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´

metrorytmikà. ZnajomoÊç podstawowych poj´ç

z zakresu agogiki, dynamiki, artykulacji, frazowania

i ozdobników. ZnajomoÊç budowy skal, gam, interwa∏ów i akordów, rozumienie poj´ç: diatonika,

chromatyka i enharmonia. ZnajomoÊç podstawowych poj´ç z zakresu struktury formalnej utworu.

2. Umiej´tnoÊç Êpiewania gam, interwa∏ów, akordów, skal, ró˝nych form kadencji. Umiej´tnoÊç

Êpiewania melodii w prostych strukturach rytmicznych. Umiej´tnoÊç tworzenia g∏osem prostych melodii (fraza, okres) w nieskomplikowanej

rytmice.

3. Umiej´tnoÊç swobodnego czytania prostych i bardziej skomplikowanych melodii z zachowaniem

poprawnej intonacji i w∏aÊciwej rytmiki (przygotowanych i a vista). Umiej´tnoÊç zastosowania poprawnego intonacyjnie i rytmicznie czytania nut

przy realizacji repertuaru wokalnego.

4. ZnajomoÊç podstawowych poj´ç z zakresu kszta∏towania dzie∏a muzycznego (okresowoÊç, ewolucyjnoÊç, homofonia, polifonia itp.). ZnajomoÊç podstawowych gatunków i form muzycznych; umiej´tnoÊç okreÊlenia cech gatunku i jego epoki.

2. Nabycie umiej´tnoÊci poprawnej wymowy, wykszta∏cenie wra˝liwoÊci s∏uchowej oraz umiej´tnoÊci samokontroli.

3. Wypracowanie ró˝nych form Êrodków wyrazu artystycznego w zakresie ˝ywego s∏owa i umiej´tnoÊci

dostosowania go do coraz to innych potrzeb artystycznych.

Osiàgni´cia uczniów

1. ZnajomoÊç budowy i funkcjonowania narzàdów

mowy. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´ s∏owem, eliminujàc regionalizmy, gwar´, nalecia∏oÊci i niedba∏oÊci mowy potocznej.

2. Wyrobienie umiej´tnoÊci poprawnej wymowy poprzez çwiczenia oddechowe, emisyjne i artykulacyjne. Wyrobienie umiej´tnoÊci samokontroli

i wra˝liwoÊci s∏uchowej na wypowiadane s∏owo.

3. Umiej´tnoÊç zastosowania wszystkich elementów

poprawnej wymowy w pracy nad rolà. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´ poprawnà wymowà w Êpiewie. Umiej´tnoÊç korekty w∏asnych b∏´dów.

Wiersz

TreÊci nauczania

1. Wiedza teoretyczna na temat budowy wiersza.

2. Frazowanie, tempo i rytm wypowiedzi scenicznej,

akcentacja, Êredniówka, klauzula w wierszu.

3. Cechy wypowiedzi w zakresie wiersza klasycznego,

wspó∏czesnego, monologu scenicznego, dialogu

wierszowanego.

4. Literatura ze szczególnym uwzgl´dnieniem polskiej

klasyki.

Osiàgni´cia uczniów

1. ZnajomoÊç rodzajów wiersza i ich budowy.

2. Umiej´tnoÊç wyg∏aszania wiersza z zastosowaniem

w∏aÊciwego dla logiki tekstu frazowania, tempa

i rytmu oraz akcentacji z zastosowaniem nabytych

umiej´tnoÊci w zakresie emisji g∏osu, w∏aÊciwego

oddechu i dykcji.

Poz. 1164

2. Umiej´tnoÊç wykonania podstawowych taƒców

charakterystycznych innych narodowoÊci.

3. Umiej´tnoÊç rozpoznania danego taƒca, wiedza

o jego historii i pochodzeniu. Umiej´tnoÊç rozpoznania kostiumu i okreÊlenia podstawowych cech

muzyki danego taƒca.

4. Umiej´tnoÊç wykonania formy scenicznej opartej

na wybranym temacie tanecznym z uwzgl´dnieniem

charakteru danego taƒca, jego metrum i tempa.

5. Umiej´tnoÊç wykonywania taƒców charakterystycznych solo, w parze czy w grupie.

3. Umiej´tnoÊç mówienia wiersza klasycznego,

wspó∏czesnego, monologu scenicznego (jako elementu roli), dialogowania wierszem.

Taniec wspó∏czesny

4. ZnajomoÊç literatury, w szczególnoÊci polskiej klasyki.

TreÊci nauczania

1. Taniec jako ruch i sposób komunikowania si´.

Proza

2. Techniki i style taƒca wspó∏czesnego.

TreÊci nauczania

3. Rozwój taƒca wspó∏czesnego w Stanach Zjednoczonych i Europie.

1. Wiedza teoretyczna na temat prozy.

2. Frazowanie, tempo i rytm wypowiedzi scenicznej,

akcenty w prozie.

3. Cechy wypowiedzi w zakresie prozy.

4. Literatura z uwzgl´dnieniem prozy polskiej.

Osiàgni´cia uczniów

1. ZnajomoÊç zagadnieƒ teoretycznych na temat prozy.

2. Umiej´tnoÊç wypowiedzi z zastosowaniem w∏aÊciwego dla logiki tekstu frazowania, tempa i rytmu

oraz akcentacji z zastosowaniem nabytych umiej´tnoÊci w zakresie emisji g∏osu, w∏aÊciwego oddechu i dykcji.

3. Umiej´tnoÊç mówienia prozy klasycznej, wspó∏czesnej, monologu scenicznego (jako elementu roli),

dialogów.

4. ZnajomoÊç literatury, w tym prozy polskiej.

Taniec charakterystyczny

TreÊci nauczania

1. Polskie taƒce narodowe i wybrane taƒce regionalne (poznanie elementów poszczególnych taƒców

i ich podstawowych figur).

2. Taƒce charakterystyczne innych krajów.

4. Inspiracje taƒca wspó∏czesnego.

5. Ró˝ne elementy taƒca wspó∏czesnego.

6. Sposoby çwiczenia taƒca wspó∏czesnego.

Osiàgni´cia uczniów

1. Umiej´tnoÊç kszta∏towania motoryki cia∏a zgodnie

z jego naturalnymi mo˝liwoÊciami fizycznymi.

Umiej´tnoÊç sterowania swobodnym przep∏ywem

energii w ciele tancerza oraz aktywnego wykorzystania przestrzeni.

2. Umiej´tnoÊç rozró˝niania ró˝nych stylów, koncepcji i technik tanecznych.

3. Umiej´tnoÊç okreÊlenia cech rozwojowych taƒca

wspó∏czesnego w Stanach Zjednoczonych i w Europie.

4. Umiej´tnoÊç wykorzystywania w taƒcu wspó∏czesnym elementów folkloru, literatury i muzyki.

5. Umiej´tnoÊç zastosowania ró˝nych technik taƒca

wspó∏czesnego. Umiej´tnoÊç ukazania ró˝nych

funkcji muzyki, „ciszy rekwizytu”, scenografii,

Êwiat∏a itp. w taƒcu wspó∏czesnym.

6. Umiej´tnoÊç zastosowania ró˝nego rodzaju çwiczeƒ w samodzielnej pracy nad taƒcem.

Step

3. Pochodzenie taƒców narodowych, regionalnych

i innych charakterystycznych, poznanie kostiumów

i podstawowych cech muzycznych tych taƒców.

TreÊci nauczania

4. Stylizacja poszczególnych taƒców.

3. Rozwój stepu w Stanach Zjednoczonych i Europie.

5. Taniec w parze, grupie, indywidualny itp.

4. Inspiracje taƒca wspó∏czesnego.

Osiàgni´cia uczniów

5. Ró˝ne elementy stepu.

1. Umiej´tnoÊç wykonania poszczególnych polskich

taƒców narodowych, regionalnych i charakterystycznych. Umiej´tnoÊç okreÊlenia podstawowych figur tych taƒców i ich poszczególnych elementów.

6. Sposoby çwiczenia stepu.

1. Taniec jako ruch i sposób komunikowania si´.

2. Techniki i style stepu.

Osiàgni´cia uczniów

1. Umiej´tnoÊç kszta∏towania motoryki cia∏a zgodnie

z jego naturalnymi mo˝liwoÊciami fizycznymi.

Umiej´tnoÊç sterowania swobodnym przep∏ywem

energii w ciele tancerza oraz aktywnego wykorzystania przestrzeni.

Poz. 1164

Wybrane zagadnienia z historii teatru

TreÊci nauczania

2. Umiej´tnoÊç rozró˝niania ró˝nych stylów, koncepcji i technik tanecznych.

1. Ukazanie najwa˝niejszych etapów rozwoju teatru

w ich historycznych przemianach.

3. Umiej´tnoÊç okreÊlenia cech rozwojowych stepu

w Stanach Zjednoczonych i w Europie.

2. Zapoznanie z sylwetkami najwybitniejszych przedstawicieli teatru z uwzgl´dnieniem ich osiàgni´ç

i wk∏adu w rozwój kultury.

4. Umiej´tnoÊç wykorzystywania w taƒcu wspó∏czesnym elementów folkloru, literatury i muzyki.

5. Umiej´tnoÊç zastosowania poszczególnych breków

stepu w ruchu tanecznym. Umiej´tnoÊç ukazania

ró˝nych funkcji muzyki, „ciszy rekwizytu”, scenografii, Êwiat∏a itp. w stepie.

6. Umiej´tnoÊç zastosowania ró˝nego rodzaju çwiczeƒ w samodzielnej pracy nad stepem.

Wybrane zagadnienia z historii muzyki

TreÊci nauczania

1. Ukazanie najwa˝niejszych etapów rozwoju muzyki

w ich historycznych przemianach.

2. Zapoznanie z sylwetkami najwybitniejszych twórców muzyki z uwzgl´dnieniem ich osiàgni´ç i wk∏adu w rozwój kultury.

3. Utrwalanie nawyku Êwiadomego s∏uchania utworów muzycznych oraz rozpoznawanie epoki, w której utwór powsta∏.

4. Kszta∏cenie umiej´tnoÊci korzystania z ró˝nych êróde∏ inspiracji przy tworzeniu postaci scenicznych.

Osiàgni´cia uczniów

1. ZnajomoÊç rozwoju historycznego muzyki europejskiej i Êwiatowej ze szczególnym uwzgl´dnieniem

muzyki polskiej. ZnajomoÊç historycznego rozwoju ró˝nych form teatralnych: od opery i operetki,

poprzez teatr dramatyczny po musical i teatr

wspó∏czesny. ZnajomoÊç historii sztuki i kostiumu.

2. ZnajomoÊç ˝ycia i twórczoÊci najwybitniejszych

kompozytorów i umiej´tnoÊç okreÊlenia ich miejsca w historii muzyki. ZnajomoÊç stylistyki epoki,

w której dany kompozytor tworzy. ZnajomoÊç dzia∏alnoÊci najwybitniejszych przedstawicieli w historii teatru i dramatu oraz historii sztuki. Umiej´tnoÊç

okreÊlenia wk∏adu tych twórców w histori´ kultury

Êwiatowej.

3. Umiej´tnoÊç Êwiadomego s∏uchania dzie∏ muzycznych. Umiej´tnoÊç okreÊlenia na podstawie s∏yszanego utworu cech charakterystycznych stylu i epoki, w której powsta∏, a tak˝e w przypadku dzie∏ najwybitniejszych twórców (szczególnie muzyki wokalnej) — kompozytora.

4. Umiej´tnoÊç zastosowania nabytej wiedzy, szczególnie pod wzgl´dem znajomoÊci stylu epoki czy

cech charakterystycznych twórcy, przy tworzeniu

postaci scenicznej w konkretnym dziele operowym, operetkowym i dramatycznym.

3. Kszta∏cenie umiej´tnoÊci korzystania z ró˝nych êróde∏ inspiracji przy tworzeniu postaci scenicznych.

Osiàgni´cia uczniów

1. ZnajomoÊç rozwoju historycznego teatru europejskiego i Êwiatowego ze szczególnym uwzgl´dnieniem teatru polskiego. ZnajomoÊç historycznego

rozwoju ró˝nych form teatralnych.

2. ZnajomoÊç ˝ycia i twórczoÊci najwybitniejszych

przedstawicieli teatru i umiej´tnoÊç okreÊlenia ich

miejsca w historii teatru. Umiej´tnoÊç okreÊlenia

wk∏adu tych twórców w histori´ kultury Êwiatowej.

3. Umiej´tnoÊç zastosowania nabytej wiedzy, szczególnie pod wzgl´dem znajomoÊci stylu epoki czy

cech charakterystycznych twórcy, przy tworzeniu

postaci scenicznej w konkretnym dziele dramatycznym.

Wybrane zagadnienia z historii sztuki i kostiumu

TreÊci nauczania

1. Ukazanie najwa˝niejszych etapów rozwoju historii

sztuki i kostiumu w ich historycznych przemianach.

2. Zapoznanie z sylwetkami najwybitniejszych przedstawicieli, z uwzgl´dnieniem ich osiàgni´ç i wk∏adu w rozwój kultury.

3. Utrwalanie nawyku Êwiadomego odbioru dzie∏ sztuki oraz rozpoznawanie epoki, w której powsta∏y.

4. Kszta∏cenie umiej´tnoÊci korzystania z ró˝nych êróde∏ inspiracji przy tworzeniu postaci scenicznych.

Osiàgni´cia uczniów

1. ZnajomoÊç rozwoju historii sztuki europejskiej

i Êwiatowej ze szczególnym uwzgl´dnieniem sztuki polskiej. ZnajomoÊç historii kostiumu.

2. ZnajomoÊç ˝ycia i twórczoÊci najwybitniejszych artystów i umiej´tnoÊç okreÊlenia ich miejsca w historii sztuki. ZnajomoÊç stylistyki epoki, w której

dany artysta tworzy. Umiej´tnoÊç okreÊlenia wk∏adu tych twórców w histori´ kultury Êwiatowej.

3. Umiej´tnoÊç Êwiadomego odbioru dzie∏ sztuki.

Umiej´tnoÊç okreÊlenia cech charakterystycznych

stylu i epoki, w której dzie∏o powsta∏o.

4. Umiej´tnoÊç zastosowania nabytej wiedzy, szczególnie pod wzgl´dem znajomoÊci stylu epoki czy

cech charakterystycznych twórcy, przy tworzeniu

postaci scenicznej w konkretnym dziele operowym, operetkowym i dramatycznym.

Antropologia

Poz. 1164

noÊci. ZnajomoÊç podstawowych funkcji teatru

i jego wp∏ywu na rozwój cz∏owieka.

TreÊci nauczania

1. Poj´cie kultury. Kultura a cywilizacja. Kultura i natura. KulturowoÊç a etnicznoÊç. Kulturowy podzia∏

Êwiata. Europocentryzm i problem przek∏adalnoÊci

kulturowej. Teatr grecki — teatr japoƒski. èród∏a

kultury zachodniej. Determinizm kulturowy — implikacje antropologiczne. Wzory kultury. Czas

i przestrzeƒ jako kategorie kulturowe. Kultura: szlachecka, mieszczaƒska, masowa.

2. Cz∏owiek jako przedmiot samowiedzy. Problem natury ludzkiej. Cz∏owiek jako istota Êwiatopoglàdowa. Cz∏owiek jako homo vitator. Poznawcza wartoÊç mitu. Mit prometejski. Cz∏owiek jako istota

moralna. Normy, oceny, sankcje, wzory osobowe.

Dobro a pi´kno. MoralnoÊç a wolnoÊç. Komunikacja spo∏eczna a problem zdrowia psychicznego.

Strategie komunikacyjne: hermeneutyka tekstu.

3. Cz∏owiek w strukturze teatralnej. Âwiat — teatr,

cz∏owiek — aktor. Teatr jako wartoÊç kultury. Funkcje teatru. Teatralizacja i autentycznoÊç. Teatr jako

samowiedza i autoterapia. Oglàdanie a podglàdanie. Cia∏o jako podmiot i przedmiot dzia∏ania.

Osiàgni´cia uczniów

1. Umiej´tnoÊç definiowania podstawowych poj´ç

z zakresu kultury. Rozumienie zale˝noÊci pomi´dzy

kulturà a cywilizacjà, kulturà a naturà, kulturà a etnicznoÊcià itp. Poznanie podstawowych elementów charakterystycznych dla teatrów ró˝nych krajów. Umiej´tnoÊç wskazania êróde∏ kultury Zachodu i okreÊlania wzorów i kategorii kulturowych.

Umiej´tnoÊç okreÊlania wzorców kultury tradycyjnej, szlacheckiej, mieszczaƒskiej, masowej, rodzinnej itp.

2. Umiej´tnoÊç spojrzenia na dzia∏alnoÊç cz∏owieka

od strony jego Êwiatopoglàdu, jego natury i samowiedzy. Umiej´tnoÊç definiowania poj´cia mitu

i okreÊlania jego wartoÊci poznawczej. ZnajomoÊç

podstawowych norm, ocen, wzorów osobowych

decydujàcych o cz∏owieku jako istocie moralnej.

Umiej´tnoÊç definiowania i rozumienie poj´ç, takich jak: dobro, pi´kno, wolnoÊç itp. oraz umiej´tnoÊç okreÊlania zale˝noÊci pomi´dzy nimi. Rozumienie znaczenia komunikacji spo∏ecznej w prawid∏owym rozwoju psychicznym cz∏owieka.

3. Umiej´tnoÊç okreÊlania cz∏owieka w Êwiecie teatru

i wykazywania relacji pomi´dzy odbiorcà a aktorem. Umiej´tnoÊç okreÊlania teatru jako wartoÊci

kulturowej, odró˝niania teatralnoÊci od autentycz-

Rytmika

TreÊci nauczania

1. Podstawowe zasady metody Emila Jacques’a Dalcroze’a.

2. Taƒce polskie.

Osiàgni´cia uczniów

1. Umiej´tnoÊç interpretowania ruchem wartoÊci rytmicznych w ró˝nych grupach i uk∏adach (taktowanie r´kami i nogami, interpretacja ruchem ró˝nych

ugrupowaƒ rytmicznych). Umiej´tnoÊç reagowania ruchem na akcenty metryczne. Umiej´tnoÊç interpretowania ruchem artykulacji legato i staccato

oraz dynamiki (piano, forte, crescendo, diminuendo) i agogiki. Umiej´tnoÊç interpretowania ruchem

ró˝nego rodzaju tematów rytmicznych i kanonów.

2. Umiej´tnoÊç interpretacji ruchem taƒców polskich

zgodnie z ich stylem i charakterem.

Zespó∏ wokalny

TreÊci nauczania

1. Rozwijanie mo˝liwoÊci wykonawczych uczniów.

2. Rozwijanie umiej´tnoÊci pracy w zespole.

3. Zapoznanie z wokalnà literaturà kameralnà ró˝nych

epok.

Osiàgni´cia uczniów

1. Pog∏´bienie umiej´tnoÊci wykonawczych poprzez

zbiorowe muzykowanie. Umiej´tnoÊç orientacji

w partyturze i Êledzenia wi´cej ni˝ dwóch pi´ciolinii, nabycie umiej´tnoÊci szybkiej analizy.

2. Umiej´tnoÊç rozumienia ca∏ej struktury utworu

z rozbiciem na poszczególne elementy i wspólnego budowania ca∏oÊci z wielu elementów. Umiej´tnoÊç tzw. synchronizacji wertykalnej (wspólnego

zaczynania i koƒczenia utworu). Umiej´tnoÊç aktywnego s∏uchania siebie i innych. ÂwiadomoÊç

roli poszczególnych wykonawców w przebiegu

utworu. Umiej´tnoÊç koordynacji poczynaƒ w∏asnych i dzia∏aƒ partnerów. Wyrobienie nawyku

psychicznego uczestnictwa w wykonywanym

utworze. Umiej´tnoÊç komunikowania si´ z partnerami. Kultura bycia i umiej´tnoÊç wspó∏pracy w zespole.

3. Pog∏´bienie znajomoÊci wokalnej literatury kameralnej z ró˝nych epok.

III. SPECJALNOÂå — PIOSENKARZ

Przedmiot g∏ówny

Interpretacja piosenki

TreÊci nauczania

1. Rozwijanie naturalnych predyspozycji oraz zdolnoÊci wykonawczych.

2. Rozszerzanie mo˝liwoÊci g∏osowych.

3. Przygotowanie repertuarowe do wyst´pów estradowych.

Osiàgni´cia ucznia

1. Umiej´tnoÊç stosowania w piosence Êrodków wyrazu muzycznego (dynamika, fraza, artykulacja,

rytm, tempo), s∏ownego (treÊç, dykcja) i ruchowe-

go (gest, mimika, ruch, taniec).Umiej´tnoÊç interpretacji piosenek o zró˝nicowanym charakterze

(piosenka literacka, aktorska, standard jazzowy).

2. Opanowanie umiej´tnoÊci swobodnego korzystania z aparatu g∏osowego. Opanowanie prawid∏owej postawy i umiej´tnoÊç prawid∏owego oddychania w zale˝noÊci od rodzaju wykonywanej piosenki.

3. Umiej´tnoÊç pokonywania tremy podczas wyst´pów estradowych. Umiej´tnoÊç bycia na estradzie

i pracy z mikrofonem. Umiej´tnoÊç wspó∏pracy

z sekcjà rytmicznà lub innym zespo∏em akompaniujàcym.

Inne obowiàzkowe zaj´cia edukacyjne

Plastyka ruchu i taniec

TreÊci nauczania

1. åwiczenia koordynujàce prawid∏owà postaw´,

sprawnoÊç i elastycznoÊç koƒczyn, ruchomoÊç poszczególnych cz´Êci cia∏a, skoordynowany ruch ca∏ego cia∏a.

2. Etiudy sprawnoÊciowe w ró˝nych rytmach.

3. åwiczenia relaksujàce, rozgrzewajàce i usprawniajàce cia∏o.

4. åwiczenia chodu tanecznego i kroków tanecznych.

5. Zasadnicze kroki polskich taƒców narodowych.

6. Zasadnicze kroki innych taƒców, w tym taƒców charakterystycznych.

7. Improwizacje taneczne.

8. Elementy ruchu scenicznego w interpretacji piosenki.

Osiàgni´cia uczniów

1. Umiej´tnoÊç wykonywania çwiczeƒ korygujàcych

postaw´ w celu uzyskania sprawnoÊci i elastycznoÊci ca∏ego cia∏a.

2. Umiej´tnoÊç wykonania etiud sprawnoÊciowych.

3. ZnajomoÊç kroków i elementów taƒców polskich

i obcych (w tym charakterystycznych).

4. Umiej´tnoÊç wykonywania zespo∏owego poszczególnych taƒców i improwizacji na temat danego

taƒca.

5. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ruchu

scenicznego w interpretacji piosenki.

Zespó∏ wokalno-instrumentalny

Poz. 1164

2. Improwizacja zespo∏owa w∏aÊciwa muzyce jazzowej.

3. Przygotowanie do pracy na estradzie.

4. Wykonywanie zespo∏owe ró˝nych gatunków muzyki jazzowej.

5. Wspó∏praca z zespo∏ami instrumentalnymi.

Osiàgni´cia uczniów

1. Umiej´tnoÊç Êpiewania w wielog∏osie

1) harmonizowanie g∏osem prostych melodii, akordów itp.,

2) Êpiew utworów chóralnych w uk∏adzie dwug∏osowym, trzyg∏osowym i w wi´kszej iloÊci g∏osów,

3) Êpiew w tzw. chórkach towarzyszàcych soliÊcie

— piosenkarzowi.

2. Umiej´tnoÊç improwizowania wokalnego w∏aÊciwego muzyce jazzowej.

3. Umiej´tnoÊç analizy nagraƒ i pracy na konkretnych

utworach.

4. Umiej´tnoÊç samodzielnego dorabiania g∏osu do

melodii podstawowej.

5. ZnajomoÊç literatury, szczególnie takich utworów

jak: swing, blues, gospel itp.

6. Umiej´tnoÊç wspó∏pracy zespo∏ów z zespo∏ami instrumentalnymi. Umiej´tnoÊç wspó∏pracy z sekcjà

obs∏ugi sprz´tu elektronicznego i Êwiate∏.

Emisja g∏osu

TreÊci nauczania

1. Podstawowe poj´cia wokalne oraz ogólne zasady

anatomii i fizjologii aparatu g∏osowego.

2. Opanowanie poprawnego Êpiewu.

Osiàgni´cia uczniów

1. Zapoznanie z budowà cia∏a ludzkiego i funkcjonowaniem aparatu g∏osowego. Umiej´tnoÊç przyj´cia prawid∏owej postawy cia∏a podczas Êpiewu

i prawid∏owego oddychania.

2. Umiej´tnoÊç uzyskania „podparcia oddechowego”

i koordynacji s∏uchowo-g∏osowej wszystkich narzàdów odpowiedzialnych za wydobycie dêwi´ku.

Umiej´tnoÊç prawid∏owej artykulacji i frazowania

w Êpiewie. Umiej´tnoÊç poprawnej intonacji. ZnajomoÊç zasad higieny g∏osu.

Fizjologia g∏osu

TreÊci nauczania

1. Âpiewanie w wielog∏osie

1) w dwug∏osie,

2) w trzyg∏osie,

3) w czterog∏osie,

4) w pi´cio- i szeÊciog∏osie.

TreÊci nauczania

1. Teoretyczne podstawy techniki mówienia oraz

ogólne zasady anatomii i fizjologii aparatu g∏osowego.

2. Rozwijanie dyspozycji g∏osowych.

3. Nauka prawid∏owego oddychania, çwiczenia fonacyjne, çwiczenia rezonacyjne, doskonalenie technik artykulacji.

Osiàgni´cia uczniów

1. ZnajomoÊç funkcjonowania aparatu g∏osowego.

2. Umiej´tnoÊç pracy nad prawid∏owym oddychaniem, wyrównywaniem rejestrów, uzyskaniem pe∏nego rezonansu g∏osu, wyrównaniem brzmienia

samog∏osek i doskonaleniem mechaniki artykulacji.

3. Umiej´tnoÊç korygowania b∏´dów w oddychaniu,

fonacyjnych, rezonacyjnych i artykulacyjnych.

Dykcja

Poz. 1164

2. ZnajomoÊç i umiej´tnoÊç zastosowania podstawowych sposobów artykulacji i ozdobników.

3. ZnajomoÊç i umiej´tnoÊç grania w odpowiednim

tempie i dynamice. Umiej´tnoÊç uzyskania niezale˝noÊci prawej r´ki od lewej. Umiej´tnoÊç wykonania utworu zgodnie z jego charakterem i z zachowaniem stylistyki danej epoki.

4. Umiej´tnoÊç rozpoznania w utworze podstawowych elementów dzie∏a muzycznego i znajomoÊç

wp∏ywu tych elementów na ostateczny kszta∏t dzie∏a.

Kszta∏cenie s∏uchu z zasadami muzyki i harmonià

TreÊci nauczania

1. Podstawowa wiedza z zasad muzyki i harmonii,

TreÊci nauczania

1. Teoretyczne podstawy techniki mówienia oraz zaznajomienie z budowà i funkcjami aparatu mowy.

2. Pos∏ugiwanie si´ s∏uchem wysokoÊciowym, s∏uchem harmonicznym, poczuciem rytmu i wyobraênià muzycznà.

2. Poprawna wymowa: jej s∏yszalnoÊç, czystoÊç i wyrazistoÊç artykulacyjna.

3. Czytanie nut g∏osem.

4. Podstawowa wiedza z zakresu form muzycznych.

3. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi Êrodkami wyrazu.

Osiàgni´cia uczniów

Osiàgni´cia uczniów

1 ZnajomoÊç podstawowych zagadnieƒ z zakresu j´zyka polskiego, pochodzenie polskiego j´zyka literackiego. ZnajomoÊç budowy anatomicznej aparatu g∏osowego i narzàdów mowy.

2. ZnajomoÊç i umiej´tnoÊç zastosowania podstawowych elementów wersyfikacji polskiej (akcent, fraza, oddech, pauza, tempo, rytm, analiza treÊci

i Êrodków wyrazu). Umiej´tnoÊç prawid∏owego

çwiczenia tych elementów.

3. Umiej´tnoÊç zastosowania poznanych Êrodków

wyrazu oraz odpowiednich çwiczeƒ na samog∏oskach i spó∏g∏oskach do odpowiedniej interpretacji

tekstu literackiego. Umiej´tnoÊç interpretacji artystycznej wybranych tekstów.

Fortepian

TreÊci nauczania

1. Budowa instrumentu, jego historia. Podstawy prawid∏owego aparatu gry.

1. Umiej´tnoÊç okreÊlenia cech dêwi´ku, nazw poszczególnych dêwi´ków. ZnajomoÊç pi´ciolinii,

kluczy i nazw oktaw. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´

metrorytmikà. ZnajomoÊç podstawowych poj´ç

z zakresu agogiki, dynamiki, artykulacji, frazowania

i ozdobników. ZnajomoÊç budowy skal, gam, interwa∏ów i akordów, rozumienie poj´ç: diatonika,

chromatyka i enharmonia. ZnajomoÊç podstawowych poj´ç z zakresu struktury formalnej utworu.

ZnajomoÊç podstawowych zasad uk∏adu czterog∏osowego i funkcji harmonicznych. Umiej´tnoÊç

tworzenia kadencji, konstrukcji harmonicznych

i prostych figuracji (ew. modulacji). Umiej´tnoÊç

zastosowania podstawowych zasad harmonii przy

opracowywaniu aran˝acji piosenek lub przy tworzeniu w∏asnych akompaniamentów.

2. Umiej´tnoÊç Êpiewania gam, interwa∏ów, akordów,

skal, ró˝nych form kadencji. Umiej´tnoÊç Êpiewania melodii w prostych strukturach rytmicznych.

Umiej´tnoÊç tworzenia g∏osem prostych melodii

(fraza, okres) w nieskomplikowanej rytmice.

Osiàgni´cia uczniów

3. Umiej´tnoÊç swobodnego czytania prostych i bardziej skomplikowanych melodii z zachowaniem

poprawnej intonacji i w∏aÊciwej rytmiki (przygotowanych i a vista). Umiej´tnoÊç zastosowania poprawnego intonacyjnie i rytmicznie czytania nut

przy realizacji repertuaru wokalnego na przedmiocie g∏ównym.

1. Umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych elementów fortepianu. Opanowanie prawid∏owej postawy

i swobodnej pracy obydwu ràk. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´ peda∏ami i znajomoÊç podstawowych zasad pedalizacji.

4. ZnajomoÊç podstawowych poj´ç z zakresu kszta∏towania dzie∏a muzycznego (okresowoÊç, ewolucyjnoÊç, homofonia, polifonia i inne). ZnajomoÊç podstawowych gatunków i form muzycznych; umiej´tnoÊç okreÊlenia cech gatunku i jego epoki.

2. Podstawowe elementy techniki gry.

3. Podstawowe problemy interpretacyjne.

4. Podstawowe elementy dzie∏a muzycznego.

Nauka o muzyce z literaturà muzycznà

TreÊci nauczania

4. Umiej´tnoÊç realizacji scen monodramowych i dialogowych oraz samodzielnej realizacji powierzonej

roli aktorskiej.

1. Formy muzyczne wokalno-instrumentalne i instrumentalne oraz ich aparat wykonawczy.

Zasady charakteryzacji

2. Historia muzyki od staro˝ytnoÊci po wspó∏czesnoÊç.

TreÊci nauczania

3. Literatura muzyczna.

Osiàgni´cia uczniów

1. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´ wiadomoÊciami

z form muzycznych i historii muzyki w formu∏owaniu w∏asnych sàdów o muzyce i kompozytorach.

2. Umiej´tnoÊç kszta∏towania w∏asnych zainteresowaƒ

muzycznych w oparciu o wiedz´ z historii muzyki.

3. Umiej´tnoÊç Êwiadomego s∏uchania muzyki oraz

rozpoznawania wybranych utworów z ró˝nych

epok i najwybitniejszych kompozytorów.

Historia teatru i literatury

TreÊci nauczania

1. Historia techniki aktorskiej.

2. ZnajomoÊç twórców nowych kierunków i najwybitniejszych autorów sztuk scenicznych.

Poz. 1164

1. Podstawowe wiadomoÊciach teoretyczne o historii

i zasadach charakteryzacji.

2. Zdobycie umiej´tnoÊci manualnych.

3. Technologie i materia∏y potrzebne do charakteryzacji scenicznej.

Osiàgni´cia uczniów

1. ZnajomoÊç historii charakteryzacji, z uwzgl´dnieniem makija˝u, stylu ubioru i fryzury. ZnajomoÊç

podstawowych wiadomoÊci z zakresu sposobów

charakteryzacji.

2. Umiej´tnoÊç w∏aÊciwego doboru Êrodków do wykonania prawid∏owej charakteryzacji. Umiej´tnoÊç

samodzielnej charakteryzacji w∏asnej twarzy,

z uwzgl´dnieniem potrzeb danej roli.

3. ZnajomoÊç podstawowych materia∏ów potrzebnych do charakteryzacji i umiej´tnoÊç ich prawid∏owego u˝ycia.

Podstawy psychologii, socjologii i organizacji pracy

Osiàgni´cia uczniów

TreÊci nauczania

1. ZnajomoÊç ró˝norodnych technik gry aktorskiej

w uj´ciu historycznym: od metod tradycyjnych a˝

do futuryzmu, dadaizmu i innych.

1. Podstawowe poj´cia z zakresu psychologii, socjologii i organizacji pracy.

2. åwiczenia wspomagajàce integracj´ z zespo∏em,

umiej´tnoÊci organizacyjne.

2. Umiej´tnoÊç definiowania i znajomoÊç stylu i dzie∏

najwybitniejszych twórców kierunków i sztuk scenicznych.

Osiàgni´cia uczniów

Elementy gry aktorskiej

1. ZnajomoÊç podstawowych poj´ç z zakresu psychologii, socjologii i organizacji pracy.

TreÊci nauczania

2. Umiej´tnoÊç wspó∏pracy z zespo∏em.

1. WiadomoÊci teoretyczne o zasadach gry aktorskiej.

Obs∏uga sprz´tu elektronicznego

2. Umiej´tnoÊci aktorskie.

TreÊci nauczania

3. Wra˝liwoÊç emocjonalna.

1. Podstawowe wiadomoÊci z zakresu funkcjonowania sprz´tu elektronicznego.

4. W∏aÊciwy przekaz tekstu w realizacji monologowej

i dialogowej.

Osiàgni´cia uczniów

1. Umiej´tnoÊç analizy tekstu i uzyskanie wiedzy o zasadach i sposobach jego w∏aÊciwej interpretacji.

2. Umiej´tnoÊç realizacji etiud beztekstowych (ruch

i reakcja). Umiej´tnoÊç w∏aÊciwego budowania roli aktora w zale˝noÊci od tekstu.

3. Umiej´tnoÊç tworzenia stanów emocjonalnych odpowiednich do danego tekstu i sytuacji i ich umiej´tnego wprowadzania w zakres Êrodków aktorskich.

2. Zasady bezpieczeƒstwa przy obs∏udze sprz´tu elektronicznego.

3. Mo˝liwoÊci techniczne sprz´tu elektronicznego i ich

przydatnoÊç do wykonywania zawodu.

Osiàgni´cia uczniów

1. Opanowanie podstawowych wiadomoÊci z zakresu

funkcjonowania sprz´tu elektronicznego.

2. ZnajomoÊç zasad bezpieczeƒstwa.

3. ZnajomoÊç mo˝liwoÊci technicznych podstawowego sprz´tu elektronicznego przydatnego do wykonywania zawodu.

Za∏àcznik nr 3

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE PLASTYK

Opis zawodu

Kszta∏cenie w zawodzie plastyk odbywa si´ w szko∏ach plastycznych w specjalnoÊciach

1. Fotografia.

2. Marketing dzie∏ sztuki.

3. Reklama wizualna.

4. Techniki graficzne.

5. Techniki rzeêbiarskie.

6. Techniki renowacyjne

1) renowacja elementów architektury,

2) renowacja mebli i wyrobów snycerskich,

3) renowacja witra˝y.

7. Techniki scenograficzne

1) charakteryzacja i stylizacja,

2) modelatorstwo i dekoratorstwo.

8. Formy u˝ytkowe

1) artystyczny druk sitowy,

2) ceramika,

3) dekorowanie wn´trz,

4) jubilerstwo,

5) lutnictwo,

6) meblarstwo,

7) metaloplastyka,

8) projektowanie zabawek,

9) snycerstwo,

10) szk∏o artystyczne i witra˝,

11) techniki malarskie i poz∏otnicze,

12) tkanina artystyczna,

13) wyroby unikatowe.

OGÓLNOKSZTA¸CÑCA SZKO¸A SZTUK PI¢KNYCH LICEUM PLASTYCZNE

POLICEALNA SZKO¸A PLASTYCZNA

Cele nauczania

1. Przygotowanie do statusu odbiorcy i twórcy dziedzictwa kulturowego.

11. Rozwijanie sprawnoÊci i umiej´tnoÊci poprzez stosowanie uniwersalnych metod pos∏ugiwania si´

Êrodkami artystycznymi i technologicznymi.

2. Wyposa˝enie uczniów w wiedz´ oraz umiej´tnoÊci

manualne i warsztatowe w zakresie kszta∏conych

dziedzin sztuk plastycznych.

12. Systematyczne ukazywanie kultury i tradycji jako

podstawy ciàg∏oÊci sztuki Êwiatowej i narodowej

oraz czynnika ich twórczych przemian.

3. Rozbudzanie twórczej i refleksyjnej postawy wobec

siebie i Êwiata, wartoÊci estetycznych, etycznych

i innych.

13. Ukazywanie uczniom ró˝nych funkcji sztuki — estetycznej, poznawczej, u˝ytkowej, emocjonalno terapeutycznej, religijnej.

4. Pobudzanie aktywnoÊci intelektualnej, kszta∏towanie postaw kreatywnych, zainteresowaƒ i zami∏owaƒ w tworzeniu szeroko pojmowanej kultury plastycznej.

14. Inspirowanie uczniów do aktywnoÊci twórczej,

udzia∏u w ró˝nych formach konfrontacji artystycznych.

5. Rozwijanie inwencji, wyobraêni i wra˝liwoÊci plastycznej uczniów poprzez w∏asnà aktywnoÊç twórczà oraz poznawanie najwybitniejszych osiàgni´ç

sztuki.

6. Wyrabianie umiej´tnoÊci wnikliwej i wra˝liwej obserwacji natury.

7. Kszta∏towanie umiej´tnoÊci interpretowania, wartoÊciowania oraz Êwiadomego korzystania z szeroko poj´tych zjawisk z zakresu sztuki.

8. Pog∏´bienie zainteresowaƒ uczniów poprzez poszukiwanie wiedzy, zdobywanie doÊwiadczeƒ, dzia∏ania innowacyjne i eksperymentalne.

9. Stwarzanie warunków dla twórczego rozwoju oraz

indywidualnej artykulacji plastycznej osobowoÊci

ucznia, do integrowania wiedzy plastycznej zdobywanej na wszystkich przedmiotach artystycznych.

10. Kszta∏towanie wra˝liwoÊci na Êwiat i ludzi w oparciu o ogólnoludzkie wartoÊci moralne, etyczne i estetyczne zawarte w dzie∏ach sztuki.

15. Podejmowanie dzia∏aƒ promujàcych uczniów aktywnych i szczególnie uzdolnionych.

16. Stwarzanie profesjonalnych warunków do dalszego kszta∏cenia, w szczególnoÊci na studiach plastycznych.

Opis kwalifikacji absolwenta

W wyniku kszta∏cenia absolwent powinien

1) twórczo kreowaç dzie∏a sztuki, Êwiadomie pos∏ugujàc si´ j´zykiem plastycznym w wyra˝aniu indywidualnej osobowoÊci artystycznej,

2) profesjonalnie korzystaç z wiedzy oraz umiej´tnoÊci warsztatowych w zakresie kszta∏conych dziedzin sztuk plastycznych, w szczególnoÊci rysunku

i malarstwa oraz nauczanej specjalnoÊci zawodowej (sztuki stosowanej) przy realizowaniu w∏asnych projektów oraz projektów zleconych,

3) posiadaç znajomoÊç terminów i poj´ç z zakresu

sztuk pi´knych i technik sztuk plastycznych oraz

profesjonalnie korzystaç z wiedzy z ró˝nych êróde∏,

w tym najnowszych (m. in. z Internetu),

4) biegle czytaç i sporzàdzaç dokumentacj´ projektowà i wykonawczà (realizacyjnà) w zakresie wyuczonych dziedzin sztuk plastycznych,

5) profesjonalnie stosowaç w praktyce zasady techniczne i technologiczne zwiàzane z wykonywaniem

zawodu plastyka wyuczonych specjalnoÊci (sztuki

stosowanej),

6) umiej´tnie i racjonalnie organizowaç w∏asny

warsztat pracy, wspó∏pracowaç w grupie (zespole)

pod nadzorem osoby odpowiedzialnej za ca∏oÊç realizowanego projektu,

7) profesjonalnie korzystaç z ró˝nych êróde∏ informacji technicznej i technologicznej oraz z zakresu krytyki i historii sztuki,

8) przestrzegaç i stosowaç obowiàzujàce przepisy

prawne, w tym z zakresu prawa autorskiego, bezpieczeƒstwa i higieny pracy oraz posiadaç podstawy wiedzy z zakresu regulacji prawnych zwiàzanych z ochronà dziedzictwa kulturowego,

9) posiadaç umiej´tnoÊç chronologicznego przeglàdu

dziejów sztuki i dokonywania charakterystyki poszczególnych epok, stylów i kierunków, a tak˝e dokonania analizy cech twórczoÊci wybitnych artystów, w szczególnoÊci wspó∏czesnych,

10) umiej´tnie dokonywaç analizy strukturalnej, formalnej, artystycznej i estetycznej dzie∏ sztuki —

w tym w∏asnych — pod wzgl´dem stylu, gatunku,

materii itp.,

11) umiej´tnie formu∏owaç sàdy, opinie i oceny

w oparciu o w∏asne kryteria wartoÊci artystycznych,

12) profesjonalnie prezentowaç i konfrontowaç w∏asne

poglàdy i dokonania twórcze oraz umiej´tnie je dokumentowaç,

13) aktywnie uczestniczyç w ˝yciu artystycznym —

w szczególnoÊci plastycznym,

14) dbaç o w∏asny rozwój, podnosiç kwalifikacje i aspiracje, dà˝yç do kszta∏cenia i zdobywania wy˝szych

stopni zawodowych,

Poz. 1164

2. Kierunki, rodzaje i trendy w sztuce fotografii.

3. Sztuka fotografowania — czynniki wp∏ywajàce na

wartoÊç dzie∏a fotograficznego (fotogramu).

4. Podstawy optyki (m.in. teoria Êwiat∏a, zasady powstawania obrazu, budowa i w∏aÊciwoÊci soczewek).

5. Zapis obrazu w ró˝nych technikach — srebrowy, cyfrowy, wideo i inne.

6. Procesy laboratoryjne w fotografii.

7. Atelier fotograficzne.

8. Technika i technologia; bezpieczeƒstwo i higiena

pracy. Najnowsze osiàgni´cia techniczne i technologiczne w fotografii.

9. Wykorzystanie fotografii i technik wideo w ró˝nych

dziedzinach dzia∏aƒ wizualnych, w tym multimedialnych.

Osiàgni´cia uczniów

1. Kreatywne myÊlenie, analiza i dzia∏anie, wyra˝anie

w∏asnych poglàdów artystycznych.

2. Âwiadome pos∏ugiwanie si´ j´zykiem plastycznym

w obrazie fotograficznym.

3. Profesjonalne pos∏ugiwanie si´ technikami zapisu

obrazu do realizacji w∏asnych pomys∏ów artystycznych i realizacji wynikajàcych z zadaƒ zleconych.

4. Wykorzystywanie posiadanej wiedzy z zakresu historii i teorii fotografii i filmu do samodzielnej

twórczoÊci plastycznej.

5. Dokumentowanie w∏asnych dokonaƒ twórczych.

6. Profesjonalne prezentowanie w∏asnych poglàdów

i dokonaƒ twórczych.

Marketing dzie∏ sztuki

TreÊci nauczania

1. Nauka i wiedza (m.in. psychologiczna, socjologiczna) a marketing.

2. Dzie∏o sztuki — kryteria warunkujàce jego wartoÊç

kulturowà i rynkowà.

TreÊci nauczania

3. Elementy marketingu i ich specyfika w instytucjach

zwiàzanych ze sztukà (produkt, promocja, cena

i miejsce)

1) techniki dzia∏aƒ marketingowych; marketing ró˝nych dziedzin sztuki,

2) promocja instytucji kultury i sztuki, urz´dów, stowarzyszeƒ i innych podmiotów publicznych

i niepublicznych,

3) reklama jako narz´dzie promocji w dzia∏alnoÊci

marketingowej; role mediów i agencji reklamowych,

4) zasady warunkujàce prowadzenie kampanii reklamowej i promocji dzie∏ sztuki; spójnoÊç i skutecznoÊç dzia∏aƒ promocyjnych; planowanie,

projektowanie i dokumentowanie.

1. Fotografia i film jako dziedziny sztuki; fotografia

w ró˝nych dziedzinach ˝ycia cz∏owieka m.in. nauce,

mediach.

4. Zasady i prawa obowiàzujàce w gospodarce rynkowej: propedeutyka prawa, ekonomii i rachunkowoÊci.

15) dostrzegaç wk∏ad dziedzictwa kulturowego regionu w kultur´ ogólnopolskà i europejskà,

16) znaç podstawowe zasady regulujàce gospodark´

rynkowà, w szczególnoÊci dotyczàce mo˝liwoÊci

prowadzenia w∏asnej dzia∏alnoÊci gospodarczej

(artystycznej),

17) stosowaç w ˝yciu zasady i normy etyczne kultury

˝ycia spo∏ecznego i etosu zawodowego.

Zaj´cia specjalistyczne — sztuka stosowana/specjalnoÊç artystyczna

Fotografia

5. Prawo autorskie, przepisy regulujàce zasady ochrony dziedzictwa kulturowego; praworzàdnoÊç; prawa konsumentów a prawa handlowców i producentów; etyka zawodowa.

Poz. 1164

Osiàgni´cia uczniów

1. Kreatywne myÊlenie i dzia∏anie, wyra˝anie w∏asnych poglàdów artystycznych.

6. Sponsoring jako element marketingu w sztuce.

2. Âwiadome pos∏ugiwanie si´ j´zykiem plastycznym

w projektowaniu reklamy wizualnej.

Osiàgni´cia uczniów

3. Samodzielne konstruowanie przekazu wizualnego

dla autokreacji.

1. Samodzielny udzia∏ w procesach charakterystycznych dla gospodarki rynkowej.

2. Umiej´tnoÊç wykorzystania kreatywnego myÊlenia

i dzia∏ania w marketingu.

3. Dokonywanie w∏asnej oceny bie˝àcej sytuacji na

rynku dzie∏ sztuki.

4. Umiej´tnoÊç kreowania struktur funkcjonalnych,

opartych o wspó∏czesne techniki i technologie komunikacji wizualnej.

5. Umiej´tnoÊç ∏àczenia zasad funkcjonalnoÊci, estetyki, techniki i technologii.

6. Dokumentowanie w∏asnych dokonaƒ twórczych.

4. W∏aÊciwe analizowanie kryteriów wp∏ywajàcych na

wartoÊç dzie∏a sztuki.

7. Profesjonalne prezentowanie w∏asnych poglàdów

i dokonaƒ twórczych.

5. Samodzielne projektowanie strategii marketingowej na rynku dzie∏ sztuki.

Techniki graficzne

6. Zaplanowanie i zorganizowanie kampanii reklamowej i promocji dzie∏ sztuki.

TreÊci nauczania

7. Âwiadome i celowe korzystanie z ró˝norodnych

êróde∏ wiedzy, m.in. ekonomicznej, prawnej, znajomoÊci historii sztuki.

8. Dokumentowanie w∏asnych dokonaƒ twórczych.

9. Profesjonalne prezentowanie w∏asnych poglàdów

i dokonaƒ twórczych.

Reklama wizualna

TreÊci nauczania

1. Psychofizjologiczne mechanizmy percepcji.

2. Artystyczne i racjonalne przes∏anki kszta∏towania

komunikatu wizualnego.

3. Funkcje i formy reklamy wizualnej.

4. Przek∏ad informacji na j´zyk wizualny.

1. Podstawy wiedzy wizualnej — psychofizjologiczne

mechanizmy percepcji.

2. Artystyczne i racjonalne przes∏anki kszta∏towania

komunikatu wizualnego.

3. Projektowanie graficzne i typografia. Druki akcydensowe, znak graficzny, grafika wydawnicza,

afisz, plakat.

4. Techniki fotograficzne w grafice u˝ytkowej.

5. Techniki powielania na ró˝norodnych pod∏o˝ach.

6. Dokumentacja projektowa, techniki opracowania

projektów u˝ytkowych do powielania — zasady rysunku zawodowego, a tak˝e m.in. kolorystyka, raportowanie, wyciàgi barwne.

7. Techniki i technologie stosowane w u˝ytkowych, reklamowych i wydawniczych technikach graficznych.

10. Techniki i technologie stosowane w reklamie wizualnej.

8. Techniki komputerowe

1) grafika wektorowa i grafika bitmapowa; ∏àczenie

obrazów; cyfrowa obróbka barw,

2) sk∏ad wydawniczy; monta˝e grafiki wektorowej,

zdj´ç i tekstu; studio DTP,

3) tworzenie zapisu multimedialnego; zasady ∏àczenia grafiki wektorowej, bitmapowej (malarskiej), przestrzennej (3D) z muzykà; proste animacje (filmy) cyfrowe; tworzenie prezentacji,

4) projektowanie grafiki w sieciach komputerowych (Internet — m.in. strony WWW),

5) podstawy procesu przygotowania poligraficznego (publikacji), tzw. prepress i wspó∏praca z drukarnià,

6) systemy operacyjne, wybrane programy graficzne, fotograficzne, edytorskie, bazy danych, arkusze kalkulacyjne itp., sprz´t komputerowy i urzàdzenia peryferyjne.

11. Reklama wizualna a inne dzia∏ania artystyczne.

Dzia∏ania intermedialne.

9. Planowanie pracy indywidualnej i zespo∏owej. Relacje projekt — realizacja.

5. Obraz i litera w kontekÊcie funkcjonalno-estetycznym.

6. Ârodki wyrazu plastycznego a dzia∏ania na p∏aszczyênie i w przestrzeni.

7. Struktura i budowa form przestrzennych. Projektowanie przestrzeni u˝ytkowych, ekspozycyjnych

oraz ich przedstawianie na planszach, w modelach

i makietach.

8. RacjonalnoÊç, funkcjonalnoÊç, estetyka w kszta∏towaniu przestrzeni. Zagadnienie ergonomii w reklamie.

9. Systemy i formy notacji i prezentacji projektów

dwuwymiarowych i trójwymiarowych: rysunek

techniczny i zawodowy; pe∏na dokumentacja projektowa. Zapis cyfrowy projektu.

Osiàgni´cia uczniów

1. Kreatywne myÊlenie i dzia∏anie, wyra˝anie w∏asnych poglàdów artystycznych.

Poz. 1164

5. Wykorzystanie zdobytej wiedzy i umiej´tnoÊci do

realizacji projektów zleconych.

6. Dokumentowanie w∏asnych dokonaƒ twórczych.

2. Âwiadome pos∏ugiwanie si´ j´zykiem plastycznym

w u˝ytkowych technikach graficznych.

7. Profesjonalne prezentowanie w∏asnych poglàdów

i dokonaƒ twórczych.

3. Samodzielne konstruowanie przekazu wizualnego

(reklamy graficznej) wybranymi Êrodkami.

Techniki renowacyjne

4. Budowanie przekazów wizualnych opartych

na wspó∏czesnych technikach i technologiach komunikacji wizualnej (techniki cyfrowe).

Specjalizacja: Renowacja elementów architektury

5. Opanowanie podstaw procesu typograficznego

i przygotowanie projektu do druku.

1. WartoÊciowanie obiektów pod wzgl´dem artystycznym, historycznym i ikonograficznym.

6. Wykorzystanie zdobytej wiedzy i umiej´tnoÊci do

realizacji projektów zleconych.

2. Konserwacja i renowacja dzie∏ sztuki w Êwietle obowiàzujàcego prawa; etyka zawodowa.

7. Dokumentowanie w∏asnych dokonaƒ twórczych.

3. Podstawowe zasady i zalecenia w procesie renowacji i rekonstrukcji obiektu zabytkowego.

8. Profesjonalne prezentowanie w∏asnych poglàdów

i dokonaƒ twórczych.

Techniki rzeêbiarskie

TreÊci nauczania

1. Ârodki wyrazu plastycznego i pos∏ugiwanie si´ nimi w rzeêbie.

TreÊci nauczania

4. Tradycyjne i wspó∏czesne techniki i technologie stosowane w konserwacji elementów architektury.

5. Techniki zdobnicze w architekturze.

6. Materia∏y stosowane w pracach sztukatorskich, kamieniarskich, ciesielskich i murarskich.

2. Wspó∏zale˝noÊç bry∏y, faktury i koloru.

7. Materia∏y konserwatorskie — charakterystyka i wykorzystywanie.

3. Studia z natury i prace z wyobraêni o zró˝nicowanej

problematyce formalnej i treÊciowej. Modelowanie w glinie i odlew gipsowy.

8. Narz´dzia i urzàdzenia stosowane w pracach konserwatorskich; pomiary i regulacje techniczne; bezpieczeƒstwo i higiena pracy.

4. Rzeêba w drewnie: relief wkl´s∏y i wypuk∏y, p∏askorzeêba, rzeêba pe∏na.

9. Dokumentacja konserwatorska — rysunkowa, fotograficzna, opisowa.

5. Techniki ceramiczne: techniki p∏askiego i przestrzennego formowania w glinie.

10. Planowanie pracy indywidualnej i zespo∏owej, podzia∏ pracy, koordynacja zadaƒ, rachunek ekonomiczny.

6. Podstawowe zagadnienia zwiàzane z obróbkà kamienia.

7. Podstawy technik odlewniczych; specyfika odlewu

w bràzie „na wosk tracony”.

8. Elementy sztukatorskie w architekturze — techniki

i technologie.

9. U˝ycie przedmiotu gotowego w rzeêbie.

Osiàgni´cia uczniów

1. Ocenianie zakresu prac konserwatorskich; programowanie.

2. Czytanie i sporzàdzanie dokumentacji konserwatorskiej.

10. Artystyczne dzia∏ania interdyscyplinarne a rzeêba.

3. Przeprowadzanie prac renowacyjnych w zespole

pod nadzorem osoby uprawnionej.

11. Materia∏y i narz´dzia oraz procesy technologiczne

wykorzystywane w projektowaniu i realizowaniu

zadaƒ rzeêbiarskich.

4. Samodzielne wykonywanie pomocniczych prac

technicznych przy konserwowanym obiekcie.

12. Dokumentacja projektowa stosowana w technikach rzeêbiarskich.

Osiàgni´cia uczniów

5. Bezpieczne i sprawne pos∏ugiwanie si´ narz´dziami, przyrzàdami i urzàdzeniami; dobieranie ich do

realizowanych zadaƒ; utrzymywanie w stanie

sprawnoÊci.

1. Âwiadome pos∏ugiwanie si´ j´zykiem plastycznym

w rzeêbie.

2. Opanowanie warsztatu technicznego i technologicznego w zakresie technik rzeêbiarskich.

Techniki renowacyjne

3. Dokonywanie oceny wartoÊci artystycznych, estetycznych oraz technicznych w rzeêbie wspó∏czesnej

i historycznej.

4. Bezpieczne i sprawne pos∏ugiwanie si´ narz´dziami i urzàdzeniami oraz praktyczne wykorzystanie

sprawnoÊci technicznych do realizacji zadaƒ.

TreÊci nauczania

Specjalizacja: Renowacja mebli i wyrobów snycerskich

1. Klasyfikacja obiektów pod wzgl´dem artystycznym,

historycznym i ikonograficznym.

2. Konserwacja i renowacja dzie∏ sztuki w Êwietle obowiàzujàcego prawa; etyka zawodowa.

3. Podstawowe zasady i zalecenia w procesie renowacji i rekonstrukcji obiektu zabytkowego.

4. Tradycyjne i wspó∏czesne techniki i technologie stosowane w konserwacji mebli i wyrobów snycerskich.

5. Techniki zdobnicze w meblarstwie.

6. Charakterystyka materia∏ów tradycyjnych i wspó∏czesnych w meblarstwie i snycerstwie.

7. Materia∏y konserwatorskie — charakterystyka i wykorzystywanie.

8. Narz´dzia i urzàdzenia stosowane w pracach konserwatorskich; pomiary i regulacje techniczne; bezpieczeƒstwo i higiena pracy.

9. Dokumentacja konserwatorska — rysunkowa, fotograficzna, opisowa.

Poz. 1164

10. Planowanie pracy indywidualnej i zespo∏owej, podzia∏ pracy, koordynacja zadaƒ, rachunek ekonomiczny.

Osiàgni´cia uczniów

1. Ocenianie zakresu prac konserwatorskich; programowanie.

2. Czytanie i sporzàdzanie dokumentacji konserwatorskiej.

3. Przeprowadzanie prac renowacyjnych w zespole

pod nadzorem osoby uprawnionej.

4. Samodzielne wykonywanie pomocniczych prac

technicznych przy konserwowanym obiekcie.

5. Bezpieczne i sprawne pos∏ugiwanie si´ narz´dziami, przyrzàdami i urzàdzeniami; dobieranie ich do

realizowanych zadaƒ; utrzymywanie w stanie

sprawnoÊci.

10. Planowanie pracy indywidualnej i zespo∏owej, podzia∏ pracy, koordynacja zadaƒ, rachunek ekonomiczny.

Techniki scenograficzne

Osiàgni´cia uczniów

Specjalizacja: Charakteryzacja i stylizacja

1. Ocenianie zakresu prac konserwatorskich; programowanie.

TreÊci nauczania

2. Czytanie i sporzàdzanie dokumentacji konserwatorskiej.

1. Charakteryzacja w teatrze, filmie, telewizji, reklamie.

3. Przeprowadzanie prac renowacyjnych w zespole

pod nadzorem osoby uprawnionej.

2. Kanony estetyczne i moda na przestrzeni wieków;

wspó∏czesny cz∏owiek a sztuka i otaczajàcy go

Êwiat.

4. Samodzielne wykonywanie pomocniczych prac

technicznych przy konserwowanym obiekcie.

5. Bezpieczne i sprawne pos∏ugiwanie si´ narz´dziami, przyrzàdami i urzàdzeniami; dobieranie ich do

realizowanych zadaƒ; utrzymywanie w stanie

sprawnoÊci.

Techniki renowacyjne

3. Ârodki wyrazu artystycznego w charakteryzacji —

m.in. barwa, Êwiat∏o, ruch, odleg∏oÊç i perspektywa.

4. Budowa g∏owy i sylwetki cz∏owieka.

5. Materia∏y stosowane w charakteryzacji i ich przechowywanie.

Specjalizacja: Renowacja witra˝y

6. Dokumentacja projektowa i realizacyjna — rysunkowa, fotograficzna, opisowa.

TreÊci nauczania

7. Przybory, narz´dzia i techniki charakteryzatorskie;

zasady higieny.

1. Klasyfikacja obiektów pod wzgl´dem artystycznym,

historycznym i ikonograficznym.

8. Zasady charakteryzacji osobistej: m.in. modelowanie i korygowanie rysów twarzy.

2. Konserwacja i renowacja dzie∏ sztuki w Êwietle obowiàzujàcego prawa; etyka zawodowa.

9. Zasady makija˝u klasycznego i okolicznoÊciowego.

3. Podstawowe zasady i zalecenia w procesie renowacji i rekonstrukcji obiektu zabytkowego.

4. Tradycyjne i wspó∏czesne techniki i technologie stosowane w konserwacji witra˝y.

10. Charakteryzacja z u˝yciem elementów perukarskich.

11. Stylizacja sylwetki cz∏owieka — kszta∏towanie nowego image’u; ubiór a moda.

5. Techniki zdobnicze szk∏a.

Osiàgni´cia uczniów

6. Charakterystyka materia∏ów tradycyjnych i wspó∏czesnych zwiàzanych z witra˝em.

1. Âwiadome pos∏ugiwanie si´ j´zykiem plastycznym

w projektowaniu i realizowaniu zadaƒ.

7. Materia∏y konserwatorskie — charakterystyka i wykorzystywanie.

2. Samodzielne wykonanie charakteryzacji postaci wg

w∏asnego projektu.

8. Narz´dzia i urzàdzenia stosowane w pracach konserwatorskich; pomiary i regulacje techniczne; bezpieczeƒstwo i higiena pracy.

3. Umiej´tne kreowanie wizerunku kobiety i m´˝czyzny; stylizowanie postaci.

9. Dokumentacja konserwatorska — rysunkowa, fotograficzna, opisowa.

5. Czytanie i sporzàdzanie dokumentacji projektowej,

w tym scenograficznej.

4. Âcis∏e przestrzeganie higieny.

6. Wykorzystanie zdobytej wiedzy i umiej´tnoÊci do

realizacji zamówionych projektów.

7. Dokumentowanie w∏asnych dokonaƒ twórczych.

8. Profesjonalne prezentowanie w∏asnych poglàdów

i dokonaƒ twórczych.

Techniki scenograficzne

Specjalizacja: Modelatorstwo i dekoratorstwo

TreÊci nauczania

1. Modelatorstwo w teatrze, filmie, telewizji, reklamie.

2. Ârodki wyrazu artystycznego w scenografii i modelatorstwie — m.in. barwa, Êwiat∏o, ruch, odleg∏oÊç

i perspektywa.

3. Formy i sposoby prezentacji elementów scenografii.

4. Materia∏y i surowce, narz´dzia i urzàdzenia oraz

procesy technologiczne stosowane w projektowaniu i realizacji prac modelatorskich; bezpieczeƒstwo i higiena pracy.

1) materia∏y i surowce,

2) procesy technologiczne,

3) obs∏uga urzàdzeƒ technicznych

w druku sitowym,

4) bezpieczeƒstwo i higiena pracy.

Poz. 1164

u˝ywanych

4. Projektowanie w oparciu o mo˝liwoÊci techniczne

druku

1) szybka realizacja wielozadaniowa,

2) zmienne operowanie szablonem (powielanie,

selekcje),

3) wykorzystanie raportu wzoru i raportu drukarskiego.

5. Przygotowanie projektu zgodnie z mo˝liwoÊciami

wykorzystania techniki druku sitowego. Technika

druku na ró˝nych materia∏ach: tradycyjnych (papier, tkanina) i nietradycyjnych (np. ceramika, kamieƒ, szk∏o). Techniki fotograficzne w artystycznym druku sitowym.

6. Warsztaty — druk eksperymentalny — operowanie

gotowym szablonem.

5. Dokumentacja projektowa i wykonawcza — rysunkowa, fotograficzna i opisowa.

7. Technika opracowania projektu do realizacji

w oparciu o techniki komputerowe (grafika wektorowa i bitmapowa).

6. Sposoby i zasady modelowania, ∏àczenia oraz plastycznego wykoƒczenia.

8. Przygotowanie warsztatu i realizacja zadaƒ w Êcis∏ym powiàzaniu z projektem.

7. Poj´cie modelu i formy w powiàzaniu z zagadnieniami kopii i imitacji.

9. Planowanie pracy indywidualnej i zespo∏owej. Relacje projekt — realizacja.

8. Projektowanie i wykonywanie rekwizytu, makiety,

atrapy.

Osiàgni´cia uczniów

Osiàgni´cia uczniów

1. Kreatywne myÊlenie i dzia∏anie, wyra˝anie w∏asnych poglàdów artystycznych.

1. Âwiadome pos∏ugiwanie si´ j´zykiem plastycznym

w projektowaniu prac modelatorskich.

2. Opanowanie warsztatu technicznego i technologicznego w zakresie modelatorstwa.

3. Czytanie i sporzàdzanie dokumentacji projektowej,

w tym scenograficznej.

4. Bezpieczne i sprawne pos∏ugiwanie si´ narz´dziami i urzàdzeniami oraz praktyczne wykorzystanie

sprawnoÊci technicznych do realizacji zadaƒ.

5. Wykorzystanie zdobytej wiedzy i umiej´tnoÊci do

realizacji projektów zleconych.

6. Dokumentowanie w∏asnych dokonaƒ twórczych.

7. Profesjonalne prezentowanie w∏asnych poglàdów

i dokonaƒ twórczych.

2. Âwiadome pos∏ugiwanie si´ j´zykiem plastycznym

w projektowaniu u˝ytkowego i unikatowego druku

sitowego

3. Opanowanie warsztatu technicznego.

4. Czytanie i sporzàdzanie dokumentacji projektowej.

5. Bezpieczne i sprawne pos∏ugiwanie si´ narz´dziami i urzàdzeniami oraz praktyczne wykorzystanie

sprawnoÊci technicznych do realizacji zadaƒ.

6. Wykorzystanie zdobytej wiedzy i umiej´tnoÊci do

realizacji zamówionych projektów.

7. Dokumentowanie w∏asnych dokonaƒ twórczych.

8. Profesjonalne prezentowanie w∏asnych poglàdów

i dokonaƒ twórczych.

Formy u˝ytkowe

Formy u˝ytkowe

Specjalizacja: Ceramika

Specjalizacja: Artystyczny druk sitowy

TreÊci nauczania

TreÊci nauczania

1. Artystyczny druk sitowy i inne artystyczne techniki

graficzne.

1. Ceramika — charakterystyka, rodzaje (wyroby garncarskie i terakota, fajanse, kamionka, porcelana),

funkcje, przeznaczenie.

2. Ârodki wyrazu artystycznego w projektowaniu.

Struktura i logika tworzenia szablonu.

2. Tradycja i historia a wspó∏czesna ceramika artystyczna.

3. Teoretyczna i praktyczna znajomoÊç druku sitowego

3. Ârodki wyrazu artystycznego w projektowaniu ceramiki. Struktura.

4. CelowoÊç eksperymentowania

i technologicznego.

— 8875 —

artystycznego

Poz. 1164

5. Ceramika artystyczna a formy u˝ytkowe.

8. Ró˝norodne sposoby prezentacji projektów przestrzennych (modele, makiety) oraz zapisu projektów przestrzennych (m.in. zapisy cyfrowe).

6. FunkcjonalnoÊç, ergonomia i bezpieczeƒstwo form

u˝ytkowych.

9. Projektowanie przestrzenne a inne dzia∏ania artystyczne.

7. Charakterystyka i wykorzystywanie materia∏ów

i surowców w ceramice.

Osiàgni´cia uczniów

8. Ró˝ne rodzaje zdobin i sposoby wykoƒczenia powierzchni ceramiki — tradycyjne (artystyczne i rzemieÊlnicze) i przemys∏owe (mechaniczne).

1. Kreatywne myÊlenie i dzia∏anie, wyra˝anie w∏asnych poglàdów artystycznych.

2. Âwiadome pos∏ugiwanie si´ j´zykiem plastycznym

w zakresie dekorowania wn´trz.

9. Narz´dzia, przyrzàdy, przybory — mo˝liwoÊci techniczne; bezpieczeƒstwo i higiena pracy.

3. Umiej´tne ∏àczenie zasad funkcjonalnoÊci, estetyki,

techniki i technologii.

10. Dokumentacja projektowa i realizacyjna — rysunkowa, fotograficzna i opisowa.

4. Czytanie i sporzàdzanie dokumentacji projektowej.

11. Planowanie pracy indywidualnej i zespo∏owej. Relacje projekt — realizacja.

Osiàgni´cia uczniów

1. Âwiadome pos∏ugiwanie si´ j´zykiem plastycznym

w projektowaniu ceramiki.

2. Opanowanie warsztatu technicznego i technologicznego w zakresie prac ceramicznych.

3. Czytanie i sporzàdzanie dokumentacji projektowej

i wykonawczej (realizacyjnej).

5. Opanowanie warsztatu technicznego i technologicznego w zakresie dekorowania wn´trz.

6. Bezpieczne i sprawne pos∏ugiwanie si´ narz´dziami i urzàdzeniami oraz praktyczne wykorzystanie

sprawnoÊci technicznych do realizacji zadaƒ.

7. Wykorzystanie zdobytej wiedzy i umiej´tnoÊci do

realizacji projektów w∏asnych i zamówionych.

8. Dokumentowanie w∏asnych dokonaƒ twórczych.

9. Profesjonalne prezentowanie w∏asnych poglàdów

i dokonaƒ twórczych.

4. Bezpieczne i sprawne pos∏ugiwanie si´ narz´dziami i urzàdzeniami oraz praktyczne wykorzystanie

sprawnoÊci technicznych do realizacji zadaƒ.

Formy u˝ytkowe

5. Wykorzystanie zdobytej wiedzy i umiej´tnoÊci do

realizacji zamówionych projektów.

TreÊci nauczania

6. Dokumentowanie w∏asnych dokonaƒ twórczych.

7. Profesjonalne prezentowanie w∏asnych poglàdów

i dokonaƒ twórczych.

Formy u˝ytkowe

Specjalizacja: Jubilerstwo

1. Z∏otnictwo artystyczne a jubilerstwo — charakterystyka, rodzaje, funkcje, przeznaczenie, techniki pomocnicze i pokrewne (emalierstwo, gliptyka, inkrustacja, repuserstwo).

2. Tradycja i historia a wspó∏czesne z∏otnictwo i jubilerstwo.

Specjalizacja: Dekorowanie wn´trz

3. Ârodki wyrazu artystycznego w projektowaniu bi˝uterii. Struktura i logika.

TreÊci nauczania

4. Tradycja artystyczna i technologiczna a celowoÊç

eksperymentowania.

1. Ârodki wyrazu plastycznego a przestrzeƒ.

5. Jubilerstwo artystyczne a formy u˝ytkowe.

2. Struktura i budowa form przestrzennych.

6. Sygnowanie wyrobów w z∏otnictwie i jubilerstwie.

3. Analiza zachowaƒ form przestrzennych w otoczeniu. Przestrzeƒ otwarta i zamkni´ta, skala porównawcza, oddzia∏ywanie Êwiat∏a, koloru, faktury.

4. RacjonalnoÊç, funkcjonalnoÊç, estetyka w kszta∏towaniu przestrzeni. Podstawy ergonomii.

5. Techniki, technologie oraz procesy technologiczne

stosowane w pracach dekoratorskich.

6. Materia∏y i surowce, narz´dzia i urzàdzenia stosowane w projektowaniu i realizacji prac dekoratorskich; bezpieczeƒstwo i higiena pracy.

7. Systemy i formy notacji przestrzeni na p∏aszczyênie

— zasady perspektywy, aksonometrii, rysunku

technicznego i zawodowego; pe∏na dokumentacja

projektowa.

7. FunkcjonalnoÊç, ergonomia i bezpieczeƒstwo form

u˝ytkowych.

8. Charakterystyka i wykorzystywanie materia∏ów

i surowców w jubilerstwie.

9. Ró˝ne sposoby obróbki wyrobów jubilerskich —

w tym m.in. szlifowania i oprawiania drogich kamieni, kszta∏towania blach i drutów, wycinania, lutowania, barwienia i polerowania.

10. Narz´dzia, przyrzàdy, przybory — mo˝liwoÊci techniczne; bezpieczeƒstwo i higiena pracy.

11. Dokumentacja projektowa i realizacyjna — rysunkowa, fotograficzna i opisowa.

12. Planowanie pracy indywidualnej i zespo∏owej. Relacje projekt — realizacja. Rachunek ekonomiczny.

SolidnoÊç i uczciwoÊç zawodowa.

Osiàgni´cia uczniów

1. Âwiadome pos∏ugiwanie si´ j´zykiem plastycznym

w projektowaniu wyrobów jubilerskich.

Poz. 1164

6. Wykorzystanie zdobytej wiedzy i umiej´tnoÊci do

realizacji zamówionych projektów.

7. Dokumentowanie w∏asnych dokonaƒ twórczych.

2. Opanowanie warsztatu technicznego i technologicznego w zakresie prac jubilerskich.

8. Profesjonalne prezentowanie w∏asnych poglàdów

i dokonaƒ twórczych.

3. Czytanie i sporzàdzanie dokumentacji projektowej

i wykonawczej (realizacyjnej).

Formy u˝ytkowe

4. Bezpieczne i sprawne pos∏ugiwanie si´ narz´dziami i urzàdzeniami oraz praktyczne wykorzystanie

sprawnoÊci technicznych do realizacji zadaƒ.

5. Wykorzystanie zdobytej wiedzy i umiej´tnoÊci do

realizacji zamówionych projektów.

6. Dokumentowanie w∏asnych dokonaƒ twórczych.

7. Profesjonalne prezentowanie w∏asnych poglàdów

i dokonaƒ twórczych.

Formy u˝ytkowe

Specjalizacja: Lutnictwo

TreÊci nauczania

1. Lutnictwo — charakterystyka, funkcje, przeznaczenie.

2. Ârodki wyrazu artystycznego w lutnictwie. Struktura i logika.

3. Tradycja artystyczna i technologiczna w lutnictwie

a wspó∏czesne instrumenty muzyczne.

4. Podstawy akustyki i zasad wiedzy pokrewnej.

5. Aspekty akustyki, ergonomii, funkcji, konstrukcji,

koloru, bry∏y a wartoÊç artystyczna dzie∏a sztuki lutniczej.

6. Budowa — konstrukcja i sposoby wykonania i wykoƒczenia — instrumentów z grupy chordofonów.

7. Podstawy renowacji.

8. Charakterystyka i wykorzystywanie materia∏ów

i surowców w lutnictwie.

Specjalizacja: Meblarstwo

TreÊci nauczania

1. Meblarstwo — charakterystyka, funkcje, zasady

konstrukcji (szkieletowe i skrzyniowe), przeznaczenie. Meble a inne dziedziny sztuki i rzemios∏o artystyczne.

2. Ârodki wyrazu artystycznego w meblarstwie. Struktura i logika.

3. Tradycja artystyczna i technologiczna w meblarstwie a wspó∏czesne projektowanie mebli.

4. Zasady ergonomii, funkcji, konstrukcji a forma plastyczna mebla.

5. Meble unikatowe, zestawy meblarskie oraz aran˝acje wn´trz. Kopie mebli zabytkowych.

6. Charakterystyka i wykorzystywanie materia∏ów

i surowców w meblarstwie, takich m.in. jak drewno i pó∏fabrykaty drewnopochodne.

7. Konstrukcje meblarskie, sposoby ∏àczenia. Podstawy renowacji.

8. Zdobnictwo — w tym snycerstwo — w meblarstwie. Sposoby wykoƒczenia mebla.

9. Narz´dzia, przyrzàdy, przybory — mo˝liwoÊci techniczne; bezpieczeƒstwo i higiena pracy.

10. Dokumentacja projektowa i realizacyjna — rysunkowa, fotograficzna i opisowa.

9. Narz´dzia, przyrzàdy, przybory — mo˝liwoÊci techniczne; bezpieczeƒstwo i higiena pracy.

11. Planowanie pracy indywidualnej i zespo∏owej. Relacje projekt — realizacja.

10. Dokumentacja projektowa i realizacyjna — rysunkowa, fotograficzna i opisowa.

Osiàgni´cia uczniów

11. Planowanie pracy indywidualnej i zespo∏owej. Relacje projekt — realizacja.

1. Âwiadome pos∏ugiwanie si´ j´zykiem plastycznym

w pracach meblarskich.

Osiàgni´cia uczniów

2. Opanowanie warsztatu stolarskiego — w tym konstrukcji meblarskich — i snycerskiego.

1. Âwiadome pos∏ugiwanie si´ j´zykiem plastycznym

w pracach lutniczych.

3. Czytanie i sporzàdzanie dokumentacji projektowej

i wykonawczej (realizacyjnej).

2. Profesjonalna ocena instrumentów w aspekcie akustycznym i artystycznym.

3. Opanowanie warsztatu stolarskiego — w tym ÊciÊle

lutniczego — i snycerskiego.

4. Czytanie i sporzàdzanie dokumentacji projektowej

i wykonawczej (realizacyjnej).

5. Bezpieczne i sprawne pos∏ugiwanie si´ narz´dziami i urzàdzeniami oraz praktyczne wykorzystanie

sprawnoÊci technicznych do realizacji zadaƒ.

4. Bezpieczne i sprawne pos∏ugiwanie si´ narz´dziami i urzàdzeniami oraz praktyczne wykorzystanie

sprawnoÊci technicznych do realizacji zadaƒ.

5. Wykorzystanie zdobytej wiedzy i umiej´tnoÊci do

realizacji zamówionych projektów.

6. Dokumentowanie w∏asnych dokonaƒ twórczych.

7. Profesjonalne prezentowanie w∏asnych poglàdów

i dokonaƒ twórczych.

Formy u˝ytkowe

3. Ârodki wyrazu artystycznego w projektowaniu zabawek. Struktura i logika.

Specjalizacja: Metaloplastyka

4. Tradycja artystyczna i technologiczna a potrzeby

i oczekiwania dziecka. Wspó∏czesne zabawki unikatowe i produkcji masowej.

TreÊci nauczania

1. Metaloplastyka — charakterystyka, funkcje, przeznaczenie, techniki pomocnicze i pokrewne (z∏otnictwo, jubilerstwo, emalierstwo, repuserstwo).

2. Tradycja i historia a wspó∏czesna metaloplastyka.

3. Ârodki wyrazu artystycznego w projektowaniu

przedmiotów u˝ytkowych i dekoracyjnych z metalu (blachy). Struktura i logika.

4. Tradycja artystyczna i technologiczna a celowoÊç

eksperymentowania.

5. Zabawki o zastosowaniu specjalnym. Kàcik dziecka.

6. FunkcjonalnoÊç, ergonomia i bezpieczeƒstwo zabawek — zarówno w odniesieniu do funkcji, kszta∏tu,

jak i u˝ytych materia∏ów.

7. Charakterystyka i wykorzystywanie materia∏ów

i surowców w projektowaniu zabawek.

8. Ró˝ne sposoby obróbki materia∏ów u˝ytych do wykonania zabawki — m.in. drewna i tkanin.

5. Metaloplastyka a formy u˝ytkowe.

9. Narz´dzia, przyrzàdy, przybory — mo˝liwoÊci techniczne; bezpieczeƒstwo i higiena pracy.

6. FunkcjonalnoÊç, ergonomia i bezpieczeƒstwo form

u˝ytkowych.

10. Dokumentacja projektowa i realizacyjna — rysunkowa, fotograficzna i opisowa.

7. Charakterystyka i wykorzystywanie materia∏ów

i surowców w metaloplastyce.

11. Planowanie pracy indywidualnej i zespo∏owej. Relacje projekt — realizacja.

8. Ró˝ne sposoby obróbki przedmiotów u˝ytkowych

i dekoracyjnych z metalu — w tym m.in. kszta∏towania blach i drutów, wycinania, lutowania, barwienia, emaliowania, polerowania itp.

Osiàgni´cia uczniów

1. Âwiadome pos∏ugiwanie si´ j´zykiem plastycznym

w projektowaniu zabawek.

9. Narz´dzia, przyrzàdy, przybory — mo˝liwoÊci techniczne; bezpieczeƒstwo i higiena pracy.

2. Opanowanie warsztatu technicznego i technologicznego w wykonawstwie zabawek.

10. Dokumentacja projektowa i realizacyjna — rysunkowa, fotograficzna i opisowa.

3. Czytanie i sporzàdzanie dokumentacji projektowej

i wykonawczej (realizacyjnej).

11. Planowanie pracy indywidualnej i zespo∏owej. Relacje projekt — realizacja.

4. Bezpieczne i sprawne pos∏ugiwanie si´ narz´dziami i urzàdzeniami oraz praktyczne wykorzystanie

sprawnoÊci technicznych do realizacji zadaƒ.

Osiàgni´cia uczniów

1. Âwiadome pos∏ugiwanie si´ j´zykiem plastycznym

w projektowaniu wyrobów z metalu.

2. Opanowanie warsztatu technicznego i technologicznego w zakresie artystycznych prac z metali.

3. Czytanie i sporzàdzanie dokumentacji projektowej

i wykonawczej (realizacyjnej).

4. Bezpieczne i sprawne pos∏ugiwanie si´ narz´dziami i urzàdzeniami oraz praktyczne wykorzystanie

sprawnoÊci technicznych do realizacji zadaƒ.

5. Wykorzystanie zdobytej wiedzy i umiej´tnoÊci do

realizacji projektów zleconych.

6. Dokumentowanie w∏asnych dokonaƒ twórczych.

7. Profesjonalne prezentowanie w∏asnych poglàdów

i dokonaƒ twórczych.

Formy u˝ytkowe

Specjalizacja: Projektowanie zabawek

5. Wykorzystanie zdobytej wiedzy i umiej´tnoÊci do

realizacji zamówionych projektów.

6. Dokumentowanie w∏asnych dokonaƒ twórczych.

7. Profesjonalne prezentowanie w∏asnych poglàdów

i dokonaƒ twórczych.

Formy u˝ytkowe

Specjalizacja: Snycerstwo

TreÊci nauczania

1. Snycerstwo — charakterystyka, funkcje, przeznaczenie rzeêby w drewnie; zwiàzki z innymi dziedzinami sztuki i rzemios∏a artystycznego.

2. Ârodki wyrazu artystycznego w rzeêbie i p∏askorzeêbie. Struktura i logika.

3. Tradycja artystyczna i technologiczna w snycerstwie a rzeêba wspó∏czesna.

4. Snycerstwo a formy u˝ytkowe.

TreÊci nauczania

1. Zabawka — charakterystyka, funkcje (m.in. dydaktyczne, terapeutyczne), przeznaczenie.

2. Podstawowe zagadnienia z psychologii dziecka —

w tym rola zabawy w rozwoju dziecka. Ergonomia

i antropometria.

5. Zasady i sposoby realizacji rzeêb w drewnie — na

podstawie modelu (lub wykonywanie kopii na podstawie orygina∏u) lub dokumentacji projektowej

(w tym rysunkowej).

6. Charakterystyka i wykorzystywanie materia∏ów

i surowców w snycerstwie.

7. Zdobnictwo w drewnie. Sposoby wykoƒczenia powierzchni — bezpow∏okowe i pow∏okowe. Podstawy renowacji.

8. Narz´dzia, przyrzàdy, przybory — mo˝liwoÊci techniczne; bezpieczeƒstwo i higiena pracy.

Poz. 1164

Osiàgni´cia uczniów

1. Âwiadome pos∏ugiwanie si´ j´zykiem plastycznym

w projektowaniu form u˝ytkowych ze szk∏a oraz witra˝y.

9. Dokumentacja projektowa i realizacyjna — rysunkowa, fotograficzna i opisowa.

2. Opanowanie warsztatu technicznego i technologicznego, praktyczne wykorzystanie sprawnoÊci

technicznych do realizacji w∏asnych projektów.

10. Planowanie pracy indywidualnej i zespo∏owej. Relacje projekt — realizacja.

3. Czytanie i sporzàdzanie dokumentacji projektowej

i wykonawczej (realizacyjnej).

Osiàgni´cia uczniów

4. Bezpieczne i sprawne pos∏ugiwanie si´ narz´dziami i urzàdzeniami.

1. Âwiadome pos∏ugiwanie si´ j´zykiem plastycznym

w pracach snycerskich.

5. Wykorzystanie zdobytej wiedzy i umiej´tnoÊci do

realizacji zamówionych projektów.

2. Opanowanie warsztatu technicznego a w szczególnoÊci umiej´tnoÊci przenoszenia odpowiednich

wartoÊci przestrzennych na p∏askorzeêb´ i bry∏´

rzeêbiarskà.

6. Dokumentowanie w∏asnych dokonaƒ twórczych.

3. Czytanie i sporzàdzanie dokumentacji projektowej

i wykonawczej (realizacyjnej).

Formy u˝ytkowe

4. Bezpieczne i sprawne pos∏ugiwanie si´ narz´dziami i urzàdzeniami oraz praktyczne wykorzystanie

sprawnoÊci technicznych do realizacji zadaƒ.

5. Wykorzystanie zdobytej wiedzy i umiej´tnoÊci do

realizacji zamówionych projektów.

7. Profesjonalne prezentowanie w∏asnych poglàdów

i dokonaƒ twórczych.

Specjalizacja: Techniki malarskie i poz∏otnicze

TreÊci nauczania

1. Ârodki wyrazu plastycznego — elementy budowy

dzie∏a sztuki plastycznej.

7. Profesjonalne prezentowanie w∏asnych poglàdów

i dokonaƒ twórczych.

2. Charakterystyka i historia podstawowych technik

rysunkowych, malarskich i poz∏otniczych; techniki

malowania, techniki malarskie organiczne i mineralne.

Formy u˝ytkowe

3. Studia z natury i prace z wyobraêni o zró˝nicowanej

problematyce formalnej i treÊciowej.

Specjalizacja: Szk∏o artystyczne i witra˝

4. Techniki malarskie i poz∏otnicze realizowane

w oparciu o wzory dawnych mistrzów.

TreÊci nauczania

5. Zasady doboru technik dla odpowiednich przedsi´wzi´ç artystycznych.

6. Dokumentowanie w∏asnych dokonaƒ twórczych.

1. Szk∏o artystyczne i witra˝ — charakterystyka, funkcje, przeznaczenie.

2. Tradycja i historia a wspó∏czesne szk∏o i witra˝.

6. Transponowanie dzie∏a malarskiego na j´zyk rysunkowy w ró˝nych technikach.

3. Ârodki wyrazu artystycznego w projektowaniu szk∏a

artystycznego i witra˝u.

7. Narz´dzia i urzàdzenia stosowane w pracach malarskich i poz∏otniczych, warsztat techniczny i technologiczny; bezpieczeƒstwo i higiena pracy.

4. Kompozycje na szkle p∏askim oraz na formach przestrzennych. Techniki zdobnicze w szkle — dawne

i wspó∏czesne; rodzaje zdobin.

8. Materia∏y (podobrazia, zaprawy, spoiwa, farby)

i procesy technologiczne stosowane w projektowaniu i realizowaniu zadaƒ malarskich i poz∏otniczych.

5. Formy u˝ytkowe — poszukiwanie nowatorskich

rozwiàzaƒ.

9. Warsztatowe metody obróbki materia∏ów pomocniczych; oprawa prac.

6. Kompozycje przestrzenne ze szk∏a, techniki mieszane, eksperymenty.

10. Dokumentacja projektowa stosowana w technikach malarskich i poz∏otniczych.

7. Materia∏y i surowce, narz´dzia i urzàdzenia oraz

procesy technologiczne stosowane w projektowaniu i realizacji form u˝ytkowych ze szk∏a i witra˝y;

bezpieczeƒstwo i higiena pracy.

Osiàgni´cia uczniów

8. Dokumentacja projektowa i wykonawcza — rysunkowa, fotograficzna, opisowa.

9. Samodzielna wypowiedê w tworzywie szklanym na

bazie zdobytej wiedzy oraz doÊwiadczeƒ warsztatowych i manualnych.

1. Âwiadome pos∏ugiwanie si´ j´zykiem plastycznym

w pracach malarskich i poz∏otniczych.

2. Opanowanie technik — warsztatu technicznego

i technologicznego.

3. Dokonywanie oceny wartoÊci artystycznych, estetycznych oraz technicznych w malarstwie wspó∏czesnym i historycznym; rozpoznawanie technik

i procesów technologicznych.

4. Bezpieczne i sprawne pos∏ugiwanie si´ narz´dziami i urzàdzeniami oraz praktyczne wykorzystanie

sprawnoÊci technicznych do realizacji zadaƒ.

5. Wykorzystanie zdobytej wiedzy i umiej´tnoÊci do

realizacji zamówionych projektów.

6. Dokumentowanie w∏asnych dokonaƒ twórczych.

7. Profesjonalne prezentowanie w∏asnych poglàdów

i dokonaƒ twórczych.

Formy u˝ytkowe

Specjalizacja: Tkanina artystyczna

TreÊci nauczania

1. Tkanina — charakterystyka, rodzaje, funkcje, przeznaczenie.

2. Historia tkactwa a wspó∏czesna tkanina artystyczna

i u˝ytkowa. Tradycje regionalne.

3. Ârodki wyrazu artystycznego w projektowaniu tkaniny artystycznej. Struktura i logika.

4. Materia∏y, surowce oraz procesy technologiczne.

Poz. 1164

2. Ârodki wyrazu artystycznego w projektowaniu wyrobów unikatowych. Struktura i logika.

3. CelowoÊç eksperymentowania — artystycznego

i technologicznego.

4. Wyroby unikatowe a formy u˝ytkowe.

5. FunkcjonalnoÊç, ergonomia i bezpieczeƒstwo form

u˝ytkowych.

6. Materia∏y i surowce wykorzystywane w projektowaniu i realizacji zadaƒ — w szczególnoÊci drewno

i jego pochodne, metale, ceramika, szk∏o, tworzywa sztuczne, skóra, tkanina, papier itp.

7. Ró˝ne sposoby wykoƒczenia powierzchni materia∏ów — tradycyjne (artystyczne i rzemieÊlnicze)

i przemys∏owe.

8. Narz´dzia, przyrzàdy, przybory — mo˝liwoÊci techniczne; bezpieczeƒstwo i higiena pracy.

9. Dokumentacja projektowa i realizacyjna — rysunkowa, fotograficzna i opisowa.

10. Planowanie pracy indywidualnej i zespo∏owej. Relacje projekt — realizacja.

5. Krosna i urzàdzenia pomocnicze u˝ywane w tkactwie — mo˝liwoÊci techniczne; bezpieczeƒstwo

i higiena pracy.

Osiàgni´cia uczniów

6. Techniki tkackie.

2. Opanowanie warsztatu technicznego i technologicznego w jego szerokim, wynikajàcym ze specyfiki podj´tych zadaƒ zakresie (m.in. drewno, ceramika, tkanina, skóra, metal).

7. Eksperymentalna tkanina artystyczna p∏aska i przestrzenna.

8. Specyfika przygotowania projektów i dyspozycji

w oparciu o podstawy splotowe.

9. Przygotowanie projektu do realizacji.

10. Przygotowanie warsztatu i realizacja zadaƒ w Êcis∏ym powiàzaniu z projektem.

11. Planowanie pracy indywidualnej i zespo∏owej. Relacje projekt — realizacja.

1. Âwiadome pos∏ugiwanie si´ j´zykiem plastycznym

w projektowaniu wyrobów unikatowych.

3. Czytanie i sporzàdzanie dokumentacji projektowej

i wykonawczej (realizacyjnej).

4. Bezpieczne i sprawne pos∏ugiwanie si´ narz´dziami i urzàdzeniami oraz praktyczne wykorzystanie

sprawnoÊci technicznych do realizacji zadaƒ.

5. Wykorzystanie zdobytej wiedzy i umiej´tnoÊci do

realizacji zamówionych projektów.

Osiàgni´cia uczniów

6. Dokumentowanie w∏asnych dokonaƒ twórczych.

1. Âwiadome pos∏ugiwanie si´ j´zykiem plastycznym

w projektowaniu tkaniny artystycznej.

7. Profesjonalne prezentowanie w∏asnych poglàdów

i dokonaƒ twórczych.

2. Opanowanie warsztatu technicznego.

3. Czytanie i sporzàdzanie dokumentacji projektowej

(m.in. zasad rysowania splotów).

Inne obowiàzkowe zaj´cia edukacyjne

Historia sztuki

4. Bezpieczne i sprawne pos∏ugiwanie si´ narz´dziami i urzàdzeniami oraz praktyczne wykorzystanie

sprawnoÊci technicznych do realizacji zadaƒ.

TreÊci nauczania

5. Wykorzystanie zdobytej wiedzy i umiej´tnoÊci do

realizacji zamówionych projektów.

2. Gatunki oraz techniki sztuk plastycznych.

1. Terminy i poj´cia z zakresu sztuk pi´knych.

6. Dokumentowanie w∏asnych dokonaƒ twórczych.

3. Chronologia i charakterystyka epok, stylów i kierunków w zakresie sztuk plastycznych.

7. Profesjonalne prezentowanie w∏asnych poglàdów

i dokonaƒ twórczych.

4. TwórczoÊç wybranych artystów.

Formy u˝ytkowe

5. Dzie∏o sztuki na tle uwarunkowaƒ historyczno-kulturowych.

TreÊci nauczania

6. Zale˝noÊç dzie∏a sztuki i zjawiska artystycznego od

uwarunkowaƒ topograficznych, mistrza lub szko∏y,

centrów sztuki, dziedzictwa kulturowego regionu.

1. Tradycja i historia a wspó∏czesne artystyczne wyroby unikatowe.

7. Mecenat artystyczny i jego wp∏yw na kszta∏t dzie∏a

artystycznego.

Specjalizacja: Wyroby unikatowe

8. Najwa˝niejsze muzea i zbiory dzie∏ sztuki w Polsce

i na Êwiecie.

Osiàgni´cia uczniów

1. ZnajomoÊç terminów i poj´ç z zakresu sztuk pi´knych, w tym m.in. gatunków i technik sztuk plastycznych.

2. Profesjonalne dokonywanie chronologicznego

przeglàdu dziejów sztuk plastycznych i przedstawianie charakterystyki poszczególnych epok, stylów i kierunków, m.in. pod kàtem treÊci i Êrodków

plastycznych.

3. Dostrzeganie i charakterystyka podstawowych

cech twórczoÊci wybitnych artystów i szkó∏ artystycznych.

4. Wykazywanie oddzia∏ywaƒ na dzie∏o sztuki mistrza,

szko∏y, wiodàcych oÊrodków artystycznych, centrów sztuki czy uwarunkowaƒ topograficznych.

5. Wiàzanie dzie∏a sztuki i zdarzeƒ artystycznych

z uwarunkowaniami historyczno-kulturowymi

i oÊrodkami kulturotwórczymi.

6. ZnajomoÊç poj´cia mecenatu artystycznego i jego

wp∏ywu na kszta∏t dzie∏a.

7. Profesjonalne analizowanie strukturalnej i formalnej treÊci dzie∏a sztuki pod wzgl´dem stylu, gatunku i materii.

8. ZnajomoÊç podstawowych tematów i treÊci dzie∏

sztuki. Umiej´tnoÊç okreÊlania zwiàzków pomi´dzy

ró˝nymi dziedzinami sztuki.

9. Dokonywanie krytycznej oceny dzie∏a lub zjawiska

w sztuce pod wzgl´dem artystycznym i estetycznym.

10. Umiej´tnoÊç analizy porównawczej dzie∏, stylów

i kierunków na podstawie wybranych przyk∏adów.

11. Âwiadome formu∏owanie sàdów, opinii i ocen

w oparciu o w∏asne kryteria wartoÊci artystycznych.

Rysunek i malarstwo

TreÊci nauczania

Poz. 1164

9. Analiza i synteza formy. TreÊci dzie∏a malarskiego.

10. Techniki rysunkowe i malarskie a wyraz artystyczny tworzonego dzie∏a.

Osiàgni´cia uczniów

1. Âwiadome pos∏ugiwanie si´ j´zykiem plastycznym.

2. Wyra˝anie swoich doznaƒ, prze˝yç, poglàdów itp.

j´zykiem malarskim.

3. Kreatywne myÊlenie i dzia∏anie w malarstwie, rysunku i szeroko poj´tym dzia∏aniu artystycznym.

4. Postrzeganie dzie∏a sztuki malarskiej w szerokim

zwiàzku z ˝yciem spo∏ecznym oraz ˝yciem wewn´trznym cz∏owieka.

5. Opanowanie warsztatu technicznego i technologicznego w zakresie rysunku i malarstwa.

6. Dokonywanie analizy ró˝norodnych zjawisk artystycznych i logiczne ich ∏àczenie w proces tworzenia.

7. Dokumentowanie w∏asnych dokonaƒ twórczych.

8. Profesjonalne prezentowanie w∏asnych poglàdów

i dokonaƒ twórczych.

Rzeêba

TreÊci nauczania

1. Ârodki wyrazu artystycznego i pos∏ugiwanie si´ nimi w rzeêbie.

2. Âwiadome konstruowanie i komponowanie p∏aszczyzny oraz bry∏y w oparciu o wyobraêni´ i studia

z natury; twórcza inspiracja otoczeniem.

3. Wykorzystywanie ró˝nych dziedzin wiedzy (plastycznej, technicznej i innej) do formowania przestrzeni.

4. Rzeêba i p∏askorzeêba. Ma∏a forma rzeêbiarska.

5. Forma a temat w rzeêbie.

6. Podstawowe techniki rzeêbiarskie — m.in. z gliny,

gipsu, metalu, kamienia, drewna, materia∏ów ró˝nych.

1. Rysunek i malarstwo — ich struktura i logika.

7. Podstawowe sposoby wykoƒczenia rzeêby — uszlachetnianie i utrwalanie.

2. Ârodki wyrazu plastycznego: barwa, linia, plama,

forma, Êwiat∏o, nasycenie, kontrast.

8. Warsztat rzeêbiarski — narz´dzia, urzàdzenia; bezpieczeƒstwo i higiena pracy.

3. Komponowanie na p∏aszczyênie, role proporcji

i konstrukcji, operowanie kreskà, plamà, walorem,

Êwiat∏ocieniem.

9. Wykorzystywanie rzeêby w innych dziedzinach artystycznych.

4. Przestrzeƒ w rysunku i malarstwie — ró˝ne sposoby przedstawienia g∏´bi w obrazie.

Osiàgni´cia uczniów

5. Szkice i studia rysunkowe oraz malarskie w oparciu

o natur´ i wyobraêni´.

6. Interpretacja jako forma ekspresji.

7. Percepcja wizualna zjawisk otaczajàcego Êwiata.

8. Zwiàzki dzie∏a sztuki malarskiej z cz∏owiekiem,

szczególnie z jego wn´trzem, prze˝yciami, emocjami, stosunkiem do innych, jego wiedzà i ÊwiadomoÊcià.

1. Kreatywne myÊlenie i dzia∏anie, wyra˝anie w∏asnych poglàdów artystycznych.

2. Âwiadome pos∏ugiwanie si´ j´zykiem plastycznym

w rzeêbie.

3. ZnajomoÊç podstaw warsztatu rzeêbiarskiego;

przestrzeganie zasad bezpieczeƒstwa.

4. Dokonywanie analizy ró˝norodnych zjawisk artystycznych i logiczne ich wiàzanie w tworzeniu dzie∏a rzeêbiarskiego.

5. Wykorzystanie zdobytej wiedzy i umiej´tnoÊci we

w∏asnych dzia∏aniach artystycznych z zakresu rzeêby.

6. Dokumentowanie w∏asnych dokonaƒ twórczych.

7. Profesjonalne prezentowanie w∏asnych poglàdów

i dokonaƒ twórczych.

Podstawy fotografii i filmu

TreÊci nauczania

1. Formalne Êrodki wypowiedzi artystycznej w fotografii i filmie.

2. Wspó∏czesne podstawowe techniki i technologie

w fotografii i filmie wideo.

3. Techniki rejestrowania obrazu fotograficznego i wideo; zasady dzia∏ania sprz´tu do tradycyjnego i cyfrowego zapisu obrazu.

4. Podstawy obróbki obrazu fotograficznego i filmowego; wykorzystanie technik komputerowych.

5. Dobór w∏aÊciwych Êrodków technicznych w celu

uzyskania zamierzonych efektów artystycznych.

6. Wykorzystanie fotografii i filmu w innych dziedzinach artystycznych.

7. Fotografia, film i techniki wideo w Êrodkach masowej komunikacji.

Osiàgni´cia uczniów

1. Kreatywne myÊlenie i dzia∏anie, wyra˝anie w∏asnych poglàdów artystycznych.

2. Pos∏ugiwanie si´ j´zykiem plastycznym w obrazie

fotograficznym i w filmie.

3. ZnajomoÊç podstaw technik rejestracji fotografii

i filmu wideo.

4. Dokonywanie analizy ró˝norodnych zjawisk artystycznych i logiczne ich wiàzanie w tworzeniu dzie∏a wykorzystujàcego obraz fotograficzny i filmowy.

5. Wykorzystanie zdobytej wiedzy i umiej´tnoÊci we

w∏asnych dzia∏aniach artystycznych z zakresu fotografii.

6. Dokumentowanie w∏asnych dokonaƒ twórczych.

7. Profesjonalne prezentowanie w∏asnych poglàdów

i dokonaƒ twórczych.

Poz. 1164

Podstawy projektowania — kompozycja

TreÊci nauczania

1. Ârodki wyrazu artystycznego w ró˝nych dziedzinach sztuki — analogie i relacje.

2. Analiza percepcji wzrokowej. Podstawy psychofizjologii widzenia.

3. Zasady kompozycji na p∏aszczyênie i w przestrzeni

— istota przekazu w dzia∏aniach plastycznych.

4. Studia i interpretacje z natury w procesie projektowania.

5. Relacje mi´dzy obrazem (znakiem) i s∏owem (literà), treÊcià a formà przekazu artystycznego.

6. Kompozycja zapisu, jednoÊç stylistyczna liternictwa

i innych znaków.

7. Litera i uk∏ad literniczy; zasady budowy litery i kompozycji literniczej. Podstawy typografii i technik

wydawniczych.

8. Praktyczna strona dzia∏aƒ artystycznych — projektowania w zakresie sztuk plastycznych

1) tradycyjne i wspó∏czesne (w tym komputerowe)

techniki i technologie,

2) dokumentacja projektowa: rysunkowa (w tym

znormalizowane rysunki techniczne i opisy),

graficzna, malarska, fotograficzna i cyfrowa

(z u˝yciem urzàdzeƒ i programów komputerowych — graficznych, malarskich, wydawniczych

i innych).

Osiàgni´cia uczniów

1. Funkcjonalne operowanie obrazem (znakiem) i s∏owem (literà).

2. Âwiadome pos∏ugiwanie si´ warsztatem technicznym w projektowaniu, w tym urzàdzeniami wykorzystujàcymi zapis cyfrowy.

3. Opanowanie umiej´tnoÊci tworzenia wielowariantowych dokumentacji projektowych.

4. Wykorzystywanie nabytej wiedzy i umiej´tnoÊci

w tworzeniu prac plastycznych z zakresu kszta∏conej specjalnoÊci.

5. Dokumentowanie w∏asnych dokonaƒ twórczych.

6. Profesjonalne prezentowanie w∏asnych poglàdów

i dokonaƒ twórczych.

Za∏àcznik nr 4

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE TANCERZ

Opis zawodu

Kszta∏cenie w zawodzie tancerz odbywa si´ w szko∏ach baletowych i obejmuje trzy etapy edukacyjne

A. Pierwszy etap edukacyjny obejmuje klasy I — III ogólnokszta∏càcej szko∏y baletowej

B. Drugi etap edukacyjny obejmuje klasy IV — VI ogólnokszta∏càcej szko∏y baletowej

C. Trzeci etap edukacyjny obejmuje klasy VII — IX ogólnokszta∏càcej szko∏y baletowej.

Cele nauczania

Poz. 1164

OGÓLNOKSZTA¸CÑCA SZKO¸A BALETOWA

SZKO¸A SZTUKI TA¡CA

2) opanowane umiej´tnoÊci partnerowania,

1. Nabycie przez uczniów kwalifikacji w zawodzie tancerz.

2. Wszechstronne opanowanie praktycznych i teoretycznych umiej´tnoÊci w zakresie ró˝nych form

i stylów taƒca.

3. Kszta∏towanie osobowoÊci uczniów, ich wra˝liwoÊci na pi´kno, zdolnoÊci odczuwania i rozumienia

wartoÊci estetycznych.

4. Rozwijanie wszechstronnych zainteresowaƒ artystycznych uczniów przez ukazanie zwiàzków mi´dzy taƒcem a innymi dziedzinami sztuki.

3) opanowanà technik´ taƒca ludowego i charakterystycznego wraz z umiej´tnoÊcià wykonywania wybranych regionalnych i narodowych taƒców polskich oraz taƒców charakterystycznych innych narodów,

5. Zaznajomienie z najwa˝niejszymi etapami rozwoju

sztuki taƒca w Polsce i w Êwiecie, z uwzgl´dnieniem konwencji estetycznych, dzia∏alnoÊci wybitnych tancerzy, choreografów i teoretyków, kanonu

dzie∏ tanecznych.

6. Przygotowanie do krytycznej obserwacji i analizy

dzie∏ tanecznych.

7. Rozwijanie uzdolnieƒ tanecznych uczniów oraz rozbudzanie ich zami∏owania do taƒca.

6) znajomoÊç podstawowego dorobku literatury muzycznej ze szczególnym uwzgl´dnieniem dzie∏ baletowych,

8. Rozbudzanie motywacji do aktywnej, twórczej i odpowiedzialnej pracy na scenie oraz aktywnego

i Êwiadomego uczestnictwa w odbiorze sztuki taƒca.

4) opanowane techniki taƒca wspó∏czesnego oraz

umiej´tnoÊç wykonywania uk∏adów tanecznych

w oparciu o danà technik´.

5) podstawowe wiadomoÊci o muzyce — jej rodzajach, formach, stylach w rozwoju historycznym,

7) umiej´tnoÊç realizacji ró˝nych rytmów muzycznych

oraz posiadanie rozwini´tej wyobraêni i pami´ci

muzyczno-ruchowej,

8) podstawowe wiadomoÊci dotyczàce najwa˝niejszych etapów rozwoju sztuki taƒca w Polsce i na

Êwiecie, z uwzgl´dnieniem: konwencji estetycznych, dzia∏alnoÊci wybitnych tancerzy, choreografów i teoretyków taƒca,

9. Przekazanie uczniom podstawowej wiedzy o funkcjonowaniu cia∏a jako narz´dzia pracy tancerza.

9) opanowane zasady interpretacji i kreowania postaci scenicznej w wybranej technice i w dowolnym

stylu choreograficznym,

Opis kwalifikacji absolwenta

W wyniku kszta∏cenia absolwent powinien posiadaç

10) podstawowà wiedz´ i umiej´tnoÊci z zakresu charakteryzacji, stosowanej w teatrze, filmie i telewizji,

1) opanowanà technik´ taƒca klasycznego w artystycznej formie,

11) przygotowanie do podj´cia dalszych studiów artystycznych.

A. PIERWSZY ETAP EDUKACYJNY

Taniec klasyczny

TreÊci nauczania

1. åwiczenia przy drà˝ku

1) poznanie i przyswojenie klasycznych pozycji ràk

i nóg,

2) wszystkie rodzaje demi-pliés i grands pliés,

3) wszystkie rodzaje battements tendus i battements tendus jetés,

4) praca nóg na wysokoÊci 45°; nast´pnie na 90°

(battements fondus, battements soutenus, battements relevés lents, battements développés),

5) relevés na pó∏palcach we wszystkich pozycjach,

6) po∏o˝enie stopy sur le coup-de-pied,

7) battements frappés i petits battements sur le

coup-de-pied,

8) ronds de jambe par terre i en l’air,

9) poj´cie retiré, poj´cie passé,

10) grands battements jetés we wszystkich kierunkach,

11) pas de bourrée,

12) przegi´cia korpusu,

13) pó∏obroty i ca∏e obroty w V pozycji,

14) pirouettes,

15) ma∏e i du˝e pozy,

16) demi-rond i grand rond de jambe,

17) temps relevé,

18) flic-flac,

19) pas tombé, pas coupé,

20) équilibre na dwóch nogach, na jednej nodze, na

pó∏palcach.

åwiczenia przy drà˝ku sà równie˝ wykonywane na

Êrodku sali.

2. åwiczenia na Êrodku sali

1) po∏o˝enia: en face i épaulement,

2) wszystkie port de bras,

3) wszystkie pozy i arabesques,

4) pas de bourrée,

5) temps lié par terre i grand temps lié,

6) équilibre,

7) przygotowanie i pirouettes,

8) pas glissade en tournant o 1/2 obrotu i ca∏y obrót,

9) pas jeté fondu,

10) adagio — kombinacja.

3. Allegro

1) temps sauté w pozycjach I, II, IV, V,

2) changement de pieds,

3) pas échappé,

4) pas assemblé,

5) pas jeté,

6) pas de basque,

7) pas balancé,

8) petits pas chassés, pas coupés, pas glissade,

9) sissonnes,

10) krok polki,

11) pas de chat,

12) pas emboîté,

13) tour en l’air (dla ch∏opców),

14) temps lié sauté w przód i w ty∏,

15) pas ballonnés,

16) entrechats i batteries.

4. åwiczenia na palcach

1) relevés we wszystkich pozycjach,

2) pas echappé,

3) pas assemblé soutenu,

4) pas de bourrée,

5) pas couru,

6) pas glissade,

7) sissonne simple,

8) temps lié,

9) pó∏obroty i ca∏e obroty w V pozycji,

10) pas jeté,

11) pas ballonné,

12) pirouettes,

13) sissonne ouverte,

14) krok polki,

15) changement de pied.

Osiàgni´cia uczniów

1. Opanowanie podstaw techniki taƒca klasycznego

i wykazanie si´ znajomoÊcià zasad dotyczàcych

wykonywania realizowanych çwiczeƒ oraz znajomoÊcià terminologii tych çwiczeƒ.

Poz. 1164

6. ÂwiadomoÊç dyscypliny i umiej´tnoÊç podporzàdkowania si´ wymogom stawianym przez pedagoga.

7. Umiej´tnoÊç dostrzegania czynników pozytywnych

majàcych zdecydowany wp∏yw na zdrowie i kondycj´ fizycznà.

8. Umiej´tnoÊç wykonywania çwiczeƒ z poczuciem

rytmu, koordynacjà muzyczno-ruchowà, wra˝liwoÊcià muzycznà.

9. Umiej´tnoÊç opanowywania tremy.

10. Nabycie elementarnych nawyków higienicznych

zwiàzanych z uprawianiem çwiczeƒ.

Taniec ludowy i charakterystyczny

TreÊci nauczania

1. åwiczenia techniczne i çwiczenia pomocnicze w zakresie opanowania elementów i taƒca oraz pozycji

i po∏o˝eƒ ràk.

2. Podstawowe kroki taneczne: krok dosuwany, dostawiany, chód, bieg, podskoki.

3. Zakoƒczenia taneczne: przytupy, zeskoki.

4. Wybrane taƒce z regionu Êlàskiego, wielkopolskiego, lubelskiego, kurpiowskiego, kaszubskiego, rzeszowskiego.

5. Polskie taƒce narodowe: polonez, krakowiak, oberek, kujawiak — podstawowe kroki i figury.

6. Podstawowe kroki polki i walca.

Osiàgni´cia uczniów

1. Opanowanie podstawowych kroków i figur wybranych taƒców regionalnych w formie autentycznej

oraz polskich taƒców narodowych.

2. Umiej´tnoÊç pracy w parze: w obrotach, w wirowaniu, w ró˝nych trzymaniach.

3. Umiej´tnoÊç wykonywania elementów taƒców regionalnych i narodowych w prostych uk∏adach tanecznych przy uwzgl´dnieniu podstawowych form

przestrzennych: linie, ko∏a.

4. Opanowanie podstawowej wiedzy dotyczàcej realizowanych form taƒców regionalnych i narodowych z uwzgl´dnieniem charakterystycznej dla

tych taƒców muzyki i stroju.

Rytmika

2. Opanowanie umiej´tnoÊci ustawienia cia∏a w çwiczeniach przy drà˝ku i na Êrodku sali, przenoszenia

ci´˝aru cia∏a z nogi na nog´, uzyskania równowagi, Êwiadomego u˝ywania stóp w kontakcie z pod∏ogà.

TreÊci nauczania

3. Wypracowanie si∏y.

4. ÂwiadomoÊç funkcjonowania w∏asnego cia∏a s∏u˝àca prawid∏owemu wykonywaniu realizowanych zadaƒ ruchowych.

2. åwiczenia rytmiczne: çwiczenia inhibicyjno-incytacyjne, kanon rytmiczny, ró˝ne sposoby realizacji

rytmu, kontrapunkt i rytmy uzupe∏niajàce, augmentacja i diminucja.

5. Umiej´tnoÊç diagnozowania w∏asnych osiàgni´ç

ruchowych oraz postrzegania i korygowania b∏´dów.

3. Wybrane elementy dzie∏a muzycznego: rytm, melodia, harmonia, agogika, dynamika, artykulacja,

barwa, forma.

1. Metrorytmika: wartoÊci rytmiczne nut i pauz, akcent, takt w çwierçnutowej i ósemkowej jednostce

miary, ugrupowania rytmiczne, przedtakt, polirytmia i polimetria.

4. Kszta∏cenie s∏uchu: Êpiew, piosenki jednog∏osowe,

kanon dwu- i trzyg∏osowy, dykcja, intonacja, gama

majorowa i minorowa.

I. Barré au sol

5. Instrumentarium Orffa.

TreÊci nauczania

6. Rozwijanie wyobraêni i inwencji twórczej

1) improwizowanie rytmów, motywów melodycznych, w∏asnych przyk∏adów do zagadnieƒ przerabianych na lekcjach,

2) przekazywanie ruchem i dêwi´kiem stanów

emocjonalnych i poj´ç,

3) wykorzystywanie naturalnych dêwi´ków przyrody, rytmu s∏owa, zdania, melodii j´zyka,

4) plastyka ruchu,

5) interpretacja ruchowa utworów muzycznych,

obrazów i utworów literackich,

6) kompozycja ruchowa.

1. åwiczenia podstawowe

1) çwiczenia w VI pozycji nóg (w ró˝nych pozycjach),

2) demi-plié (w ró˝nych pozycjach),

3) battement tendu I i II (ró˝ne sposoby wykonywania),

4) preparacja — arabesque penché (180°),

5) rond de jambe en l’air z petit adagio, z fouetté

w II arabesque,

6) battement fondu (w ró˝nych kierunkach),

7) grand battement jeté (w ró˝nych kierunkach),

8) battement frappé (w ró˝nych kierunkach),

9) changement de pied (ró˝ne sposoby wykonywania),

10) adagio z III pozycji port de bras (w ró˝nych kierunkach).

Osiàgni´cia uczniów

1. Umiej´tnoÊç okreÊlenia metrum, charakteru i formy

dzie∏a muzycznego.

2. Umiej´tnoÊç przek∏adania poszczególnych elementów muzyki na j´zyk cia∏a.

Techniki uzupe∏niajàce

5. Wykonywanie piosenek jednog∏osowych i kanonów pami´ciowo i za pomocà nut.

2. åwiczenia uzupe∏niajàce

1) u∏atwiajàce techniczne wykonywanie zadaƒ ruchowych,

2) wyrabiajàce umiej´tnoÊci prawid∏owego oddychania,

3) wzmacniajàce poszczególne grupy mi´Êniowe,

4) wyrabiajàce elastycznoÊç i wyd∏u˝anie ruchów

mi´Êni,

5) wyrabiajàce si∏´ i szybkoÊç pracy nóg,

6) relaksacyjne.

6. Pos∏ugiwanie si´ podstawowymi poj´ciami i oznaczeniami muzycznymi.

Osiàgni´cia uczniów

3. Wykonywanie ruchem tematu rytmicznego w po∏àczeniu z jego uzupe∏nieniem, podwójnà szybkoÊcià

i podwójnym zwolnieniem, z innym, kontrastujàcym tematem rytmicznym.

4. Interpretowanie muzyki w kompozycjach przestrzenno-ruchowych.

7. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´ instrumentarium

Orffa.

1. Zrozumienie procesu realizacji zadaƒ ruchowych.

Wiedza o taƒcu

3. Uzyskanie spr´˝ystoÊci nóg, maksymalnej si∏y, elastycznoÊci stóp i stawów kolanowych, rozwartoÊci

i ruchomoÊci stawów biodrowych i kolanowych.

TreÊci nauczania

2. Uzyskanie prawid∏owego ustawienia korpusu.

4. Teatr jako miejsce dzia∏alnoÊci artystycznej tancerza i choreografa.

4. Uzyskanie wzmocnienia mi´Êni brzucha i pleców

w pozycjach na pod∏odze bez obcià˝enia nóg ci´˝arem cia∏a.

5. Opanowanie umiej´tnoÊci izolowania i koordynacji

ruchów.

6. Opanowanie umiej´tnoÊci prawid∏owego oddychania.

Osiàgni´cia uczniów

II. Akrobatyka

1. ZnajomoÊç podstawowych terminów z zakresu teorii ruchu i teorii oraz estetyki taƒca.

TreÊci nauczania

1. Ró˝ne dziedziny i zjawiska kultury ze szczególnym

uwzgl´dnieniem kultury tanecznej.

2. Sk∏adniki ruchu jako tworzywo taƒca.

3. Warsztat tancerza, choreografa i pedagoga taƒca.

2. ZnajomoÊç specyfiki pracy tancerza oraz funkcjonowanie teatru jako podstawowego miejsca jego

dzia∏alnoÊci artystycznej.

3. Umiej´tnoÊç obserwacji i identyfikacji ró˝nych

przejawów i form kultury ze szczególnym uwzgl´dnieniem kultury tanecznej.

4. Umiej´tnoÊç obserwacji i opisu podstawowych

sk∏adników ruchu tanecznego oraz technik taƒca.

1. åwiczenia kszta∏tujàce postaw´ cia∏a i predyspozycje aparatu ruchowego.

2. åwiczenia stymulujàce rozwój uk∏adu ruchowego,

oddechowego, krà˝eniowego i mi´Êniowego.

3. åwiczenia zwinnoÊciowo-akrobatyczne.

4. Skoki, ze szczególnym uwzgl´dnieniem skoków

akrobatycznych.

5. åwiczenia dwójkowe.

6. Piramidy.

Osiàgni´cia uczniów

1. Zrozumienie przydatnoÊci i bezpoÊredniej celowoÊci realizowanych zadaƒ ruchowych.

Poz. 1164

2. Nabycie niezb´dnej sprawnoÊci ruchowej — koordynacji, szybkoÊci, zwinnoÊci, si∏y, wytrzyma∏oÊci

— majàcej zdecydowany wp∏yw na kszta∏towanie

predyspozycji ruchowych oraz na osiàgane wyniki

w zakresie nauczania przedmiotów tanecznych.

B. DRUGI ETAP EDUKACYJNY

Taniec klasyczny

TreÊci nauczania

1. åwiczenia przy drà˝ku

1) zwroty fouettés,

2) battements battus sur le cou-de-pied,

3) adagio w pozach,

4) battements développés ballotés, d’ici de la

tombé,

5) grand rond de jambe jeté,

6) grands battements jetés balan˜oire,

7) tours fouettés na 45°,

8) tours fouettés na 90° z pozy w poz´.

Wszystkie çwiczenia przy drà˝ku sà równie˝ wykonywane na Êrodku sali z uwzgl´dnieniem en tournant.

2. åwiczenia na Êrodku sali

1) temps lié na 90° na pó∏palcach,

2) tours lents we wszystkich du˝ych pozach,

3) préparation i tours w du˝ych pozach,

4) pirouettes z V pozycji do V pozycji po jednym

pod rzàd,

5) tours chaîné,

6) grand temps relevé,

7) grand fouette en face z kroku coupé zakoƒczone

w attitude effacée oraz w I i II arabesque,

8) battements divisés en quarts,

9) temps lié par terre z pirouettes,

10) pirouettes z ró˝nych podejÊç,

11) pirouettes i tour tire-bouchon z grand plié,

12) tours fouettés na 45°,

13) grands fouettés,

14) grandes pirouettes ∫ la seconde en dehors,

15) quatre pirouettes.

3. Allegro

1) entrechats i batteries — formy trudniejsze,

2) pas assemblé z przesuni´ciem i en tournant,

3) grande sissonne ouverte i sissonne ouverte en

tournant,

4) sissonne simple en tournant,

5) grands pas emboîtés,

6) rond de jambe en l’air sauté en dehors i en dedans,

7) pas jeté fermé,

8) pas brisé,

9) pas ballotté,

10) pas failli,

11) grande sissonne tombée i grand temps lié sauté,

12) grand pas assemblé,

13) grand pas jeté w pozach,

14) grand pas de chat,

15) pas cabriole,

16) gargouillade,

17) pas soubresaut,

18) pas jeté passé,

19) du˝e skoki en tournant,

20) tours en l’air — ró˝ne rodzaje i dwa obroty.

4. åwiczenia na palcach

1) pas de bourrée en tournant — wszystkie rodzaje,

2) sissonnes ouvertes na 45° i 90°,

3) pas jetés w du˝e pozy,

4) pirouettes — ró˝ne rodzaje i zwi´kszona liczba,

5) tours chainés,

6) rond de jambe en l’air,

7) relevés na jednej nodze w pozach i en tournant,

8) tours fouettés na 45°,

9 grands fouettés,

10) tours w du˝ych pozach,

11) skoki na palcach.

Osiàgni´cia uczniów

1. Opanowanie çwiczeƒ z zakresu techniki taƒca klasycznego na danym etapie edukacyjnym

z uwzgl´dnieniem znajomoÊci terminologii oraz

umiej´tnoÊci stosowania zasad dotyczàcych ich

wykonywania.

2. Umiej´tnoÊç precyzyjnego wykonywania çwiczeƒ

w szybszym tempie, trudniejszych kombinacjach

przy Êwiadomym kontrolowaniu pracy mi´Êni.

3. Umiej´tnoÊç swobodnej, odcià˝onej pracy nóg poprzez Êwiadome podciàganie i wyd∏u˝anie korpusu

w celu uzyskania lekkoÊci i estetyki taƒca.

4. Uzyskanie niezb´dnej rozwartoÊci, stabilnoÊci, pe∏nego en dehors obu nóg oraz umiej´tnoÊci wykonywania we w∏aÊciwej formie adagio.

5. Umiej´tnoÊci poprawnej koordynacji i „czystego”

wykonywania çwiczeƒ wchodzàcych w zakres ma∏ego, Êredniego i du˝ego allegro, a szczególnie batteries, entrechat — trois, antrechat — quatre, cabrioles, brises, pirouettes, grand tours, fouettés na

45°; uzyskanie niezb´dnej si∏y i elastycznoÊci przy

wykonywaniu tych çwiczeƒ.

6. Umiej´tnoÊç wykonywania obrotów po przekàtnej.

7. Osiàgni´cie maksymalnej wytrzyma∏oÊci fizycznej

przy wykonywaniu çwiczeƒ, w oparciu o znajo-

moÊç w∏asnego cia∏a, umiej´tnoÊç oddychania, samokontrol´ realizowanych zadaƒ ruchowych.

8. Umiej´tnoÊç wykonywania wybranych wariacji

z klasycznego repertuaru baletowego przy

uwzgl´dnieniu stylu i charakteru taƒca, nienagannej techniki, elegancji linii cia∏a, wyrazu, wra˝liwoÊci muzycznej.

9. Dostrzeganie ró˝norodnoÊci form sztuki tanecznej.

Taniec ludowy i charakterystyczny

TreÊci nauczania

1. Podstawowa wiedza dotyczàca kultury danego narodu i regionu, obyczajów, stroju, muzyki oraz

wp∏ywu warunków geograficznych i uwarunkowaƒ

spo∏ecznych na kszta∏towanie si´ stylu i charakteru

taƒca.

2. Technika przygotowawcza u∏atwiajàca opanowanie

elementów i figur polskich i obcych form tanecznych.

3. Doskonalenie opanowanych elementów i figur tanecznych oraz zastosowanie ich w nowych kombinacjach, a tak˝e w formie improwizacji.

4. Taƒce regionalne z dowolnie wybranych makroregionów Polski.

5. Taƒce góralskie — do wyboru.

6. Taƒce narodowe polskie: wielki, chodzony, polonez,

mazur, krakowiak, oberek, kujawiak.

7. Taƒce narodowe rosyjskie — do wyboru.

Poz. 1164

3. Umiej´tnoÊç wykonywania taƒców historycznych

w formie scenicznej.

Umuzykalnienie

TreÊci nauczania

1. åwiczenia s∏uchowe i g∏osowe, gra na instrumentach

1) çwiczenia oddechowe, emisyjne i dykcyjne,

2) recytowanie wierszy,

3) Êpiewanie ze s∏uchu: pieÊni i piosenek jedno- i

dwug∏osowych bez akompaniamentu i z akompaniamentem,

4) Êpiewanie kanonów dwug∏osowych bez akompaniamentu i z akompaniamentem,

5) Êpiewanie nazwami solmizacyjnymi i literowymi

oraz granie prostych melodii w tonacji C-dur,

a-moll, F-dur, d-moll,

6) rozpoznawanie elementów dzie∏a muzycznego,

ich zwiàzków i roli w utworze,

7) rozpoznawanie i odtwarzanie: interwa∏ów, gam,

motywów i schematów rytmicznych,

8) próby zapisywania nutami prostych melodii.

2. WiadomoÊci

1) znajomoÊç pisma nutowego,

2) wartoÊci rytmiczne nut i pauz,

3) poznanie skali dêwi´kowej fortepianu,

4) oznaczenia dynamiki i tempa.

Osiàgni´cia uczniów

Osiàgni´cia uczniów

1. Podstawowa znajomoÊç zasad muzyki.

1. Nabycie sprawnoÊci i umiej´tnoÊci niezb´dnych do

wykonywania ró˝nych form taƒca.

2. Umiej´tnoÊç Êwiadomego odczuwania, wykonywania i s∏uchania muzyki, operowania g∏osem, zbiorowego muzykowania, grania na instrumentach

oraz improwizowania i tworzenia muzyki.

2. Umiej´tnoÊç dzia∏ania zespo∏owego, pracy z partnerem oraz sprawnego poruszania si´ w przestrzeni.

3. Umiej´tnoÊç zastosowania wiedzy teoretycznej

w praktyce.

Taniec historyczny

3. Umiej´tnoÊç realizowania podstawowych rytmów

narodowych taƒców polskich i obcych.

Wiedza o taƒcu

TreÊci nauczania

TreÊci nauczania

1. Spektakl taneczny jako dzie∏o sztuki.

1. Taƒce obyczajowe i dworskie z XVI wieku (pawana,

gagliarda, wolta, branle).

2. Dzie∏o taneczne w kontekÊcie ró˝nych dziedzin sztuki.

3. Taniec we wspó∏czesnej Polsce.

2. Taƒce dworskie i sceniczne z XVII i XVIII wieku

branle, menuet, sarabanda, gawot.

4. Taniec we wspó∏czesnym Êwiecie.

3. Kompozycje sceniczne z XVIII wieku — do wyboru.

4. Taƒce salonowe i towarzyskie z prze∏omu XVIII i XIX

wieku.

Osiàgni´cia uczniów

1. Precyzyjne wykonywanie kroków i elementów taƒca, dba∏oÊç o manier´ poruszania si´ i wyraz w taƒcu, stylowy kontakt partnerów i w∏aÊciwy rysunek

taƒca.

2. Umiej´tnoÊç dostrzegania i Êledzenia we wspó∏czesnej sztuce taƒca elementów i form ze spuÊcizny

historycznej.

Osiàgni´cia uczniów

1. ZnajomoÊç wybranych pozycji z kanonu dzie∏ tanecznych z repertuaru klasycznego i wspó∏czesnego.

2. ZnajomoÊç najwa˝niejszych aktualnych polskich

i Êwiatowych wydarzeƒ oraz wybitnych indywidualnoÊci artystycznych w dziedzinie sztuki taƒca.

3. Umiej´tnoÊç identyfikacji i analizy poszczególnych

elementów sk∏adowych dzie∏a tanecznego oraz formu∏owania wniosków wynikajàcych ze Êwiadomego jego odbioru.

4. Umiej´tnoÊç dostrzegania zwiàzków ró˝nych dziedzin sztuki ze sztukà tanecznà.

2) przejÊcie z II pozycji ∫ la seconde do II pozycji ∫ la

seconde par terre.

5. Umiej´tnoÊç dokonywania samodzielnej oceny

dzie∏a tanecznego.

2. åwiczenia uzupe∏niajàce: wzmacniajàce mi´Ênie

przywodzàce i odwodzàce koƒczyn dolnych.

Techniki uzupe∏niajàce

Osiàgni´cia uczniów

TreÊci nauczania

1. Umiej´tnoÊç wykonywania çwiczeƒ wynikajàcych

z procesu nauczania realizowanego w I i II etapie

edukacyjnym.

1. åwiczenia w technice barré au sol

1) zakres çwiczeƒ z I etapu edukacyjnego wykonywanych w szybszym tempie przy uwzgl´dnieniu

liczenia ósemkowego,

2. Dostrzeganie Êcis∏ego zwiàzku realizowanych zadaƒ ruchowych z techniki barré au sol z çwiczeniami z techniki taƒca klasycznego.

C. TRZECI ETAP EDUKACYJNY

Taniec klasyczny

TreÊci nauczania

8) wszystkie rodzaje pas de bourrée z przesuni´ciem w ró˝nych kierunkach.

1. TreÊci nauczania I i II etapu edukacyjnego.

Osiàgni´cia uczniów

2. åwiczenia przy drà˝ku

1) grands battements jetés ze zwrotem fouetté

z rzutem nogi przez I pozycj´,

2) grands battements jetés z demi-rond i grand

rond de jambe en dehors i en dedans.

1. Opanowanie techniki taƒca klasycznego z jej najtrudniejszymi,

wirtuozowskimi

elementami

w stopniu pozwalajàcym na wykonywanie zadaƒ

tanecznych w artystycznej formie na poziomie corp

de ballet.

3. åwiczenia na Êrodku sali

1) port de bras w pozach z nogà na 90° z pracà korpusu,

2) renversé — wszystkie rodzaje,

3) pirouettes — wszystkie formy i zwi´kszona

liczba,

4) przejÊcie z tours en dehors i en dedans w pirouettes,

5) tours w du˝ych pozach z grand plié,

6) grandes pirouettes ∫ la seconde en dehors,

7) grands fouettés en tournant w∏oskie.

2. ZnajomoÊç terminologii realizowanych çwiczeƒ

i umiej´tnoÊç stosowania zasad dotyczàcych ich

wykonywania.

4. Allegro

1) wszystkie rodzaje entrechats,

2) wszystkie rodzaje batteries,

3) sissonne tombée z przesuni´ciem w przód —

2 obroty,

4) saut de basque,

5) wszystkie formy du˝ego allegro wykonywane po

przekàtnej, en tournant z podwójnymi obrotami

i po kole (man¯ges),

6) révoltade,

7) pas jeté entrelacé.

5. åwiczenia na palcach

1) wszystkie rodzaje obrotów z ró˝nych çwiczeƒ

wyjÊciowych, po linii prostej, po przekàtnej, po

kole,

2) tours fouettés,

3) grande sissonne ouverte — wszystkie rodzaje,

4) tours chaines po przekàtnej i po kole,

5) wszystkie rodzaje grands fouettés,

6) wszystkie rodzaje tours,

7) wszystkie rodzaje skoków na palcach z przesuni´ciem,

3. Umiej´tnoÊç wykonywania çwiczeƒ realizowanych

przy drà˝ku i na Êrodku sali przy uwzgl´dnianiu

zmiany tempa, rytmu i akcentów.

4. Umiej´tnoÊç dobrego i pewnego wykonywania pirouettes, tours, skoków oraz çwiczeƒ na palcach

w tanecznych kombinacjach.

5. Umiej´tnoÊç wykonywania wybranych wariacji

i pas de deux z klasycznego repertuaru baletowego.

6. Âwiadomy i twórczy stosunek do podejmowanych

zadaƒ tanecznych wynikajàcych ze specyfiki zawodu artysty baletu.

Partnerowanie

TreÊci nauczania

1. Podstawowe zasady partnerowania par terre

i en’lair

1) technika taƒca w duecie,

2) czynnoÊci partnera i partnerki,

3) wspó∏dzia∏anie partnerów,

4) u∏o˝enie i uk∏ad ràk,

5) forma póz i ustawieƒ,

6) ruchy ∏àczàce i pomocnicze z zakresu taƒca klasycznego.

2. Sposoby partnerowania par terre

1) podtrzymywanie oburàcz za tali´,

2) podtrzymywanie za r´ce,

3) podtrzymywanie jednà r´kà.

3. Sposoby partnerowania en l’air

1) unoszenie oburàcz za tali´,

2) uniesienia do wysokoÊci pasa partnera — podtrzymywanie za r´ce,

3) podniesienia z utrwaleniem po∏o˝enia na barku

partnera,

4) podniesienia do wysokoÊci bioder partnera i pozy na biodrze,

5) podniesienia na bark,

6) podniesienia na barku z kolana,

7) podnoszenia na wyciàgni´tych r´kach,

8) skoki z zakoƒczeniem na r´kach,

9) skoki z zakoƒczeniem na barku partnera,

10) przenoszenia na wyciàgni´tych r´kach,

11) podnoszenia na wyciàgni´tych r´kach,

12) zmiany póz en l’air.

4. Fragmenty duetów z klasycznego repertuaru baletowego.

Osiàgni´cia uczniów

1. Opanowanie techniki ró˝nych sposobów partnerowania w taƒcu klasycznym i umiej´tnoÊci wspó∏dzia∏ania partnerów.

2. Umiej´tnoÊç wykonywania fragmentów duetów

z klasycznego repertuaru baletowego w artystycznej formie.

3. Dostrzeganie zale˝noÊci mi´dzy wykonywanym

taƒcem w duecie a ca∏oÊcià spektaklu baletowego.

Taniec ludowy i charakterystyczny

TreÊci nauczania

1. Taƒce polskie ze szczególnym uwzgl´dnieniem taƒców góralskich.

2. Taƒce rosyjskie.

3. Taƒce w´gierskie.

4. Taniec hiszpaƒski (do wyboru).

5. Taniec wschodni.

6. Taƒce cygaƒskie (do wyboru).

7. Realizacja etiud i uk∏adów tanecznych w formie scenicznej.

8. Stylizacja elementów i figur tanecznych polskich

taƒców narodowych oraz taƒców innych narodów.

9. Przyk∏ady z repertuaru baletowego i operowego.

Osiàgni´cia uczniów

1. Opanowanie elementów i figur realizowanych taƒców w formie autentycznej bàdê w formie w∏aÊciwej dla danego stylu tanecznego, ze zwróceniem

szczególnej uwagi na precyzj´ i artystyczny kszta∏t

ich wykonania.

2. Opanowanie zasad wykonywania podstawowych

elementów oraz typowych cech przestrzenno-ruchowych taƒców poszczególnych narodów.

3. Umiej´tnoÊç improwizacji i samodzielnego przygotowania przez uczniów fragmentów uk∏adów tanecznych do wybranej stylizowanej muzyki folklorystycznej jako formy sprawdzianu wiadomoÊci,

Poz. 1164

wyczucia stylu oraz umiej´tnoÊci tanecznych i interpretacyjnych.

4. Umiej´tnoÊç wykonywania w formie scenicznej

taƒców ludowych i charakterystycznych wyst´pujàcych w repertuarze operowym i baletowym

w tradycyjnej lub wspó∏czesnej choreografii.

Taniec wspó∏czesny

TreÊci nauczania

1. Technika Marty Graham

1) podstawowy zakres wiedzy

a) centrum ruchu i grawitacja cia∏a,

b) praca pleców,

c) praca nóg,

d) praca ràk,

e) przenoszenie ci´˝aru cia∏a,

f) ci´˝ar cia∏a,

g) praca korpusu,

h) tworzenie przestrzeni; impuls i reakcja tancerza na przestrzeƒ,

i) allegro,

2) podstawowe elementy techniki

a) çwiczenia na pod∏odze,

b) çwiczenia na Êrodku sali,

c) çwiczenia przestrzenne,

d) çwiczenia izolacyjne,

3) stopniowanie trudnoÊci w zakresie realizowanych çwiczeƒ i wykonywanie çwiczeƒ w ró˝nych

tempach muzycznych.

2. Podstawowy zakres wiedzy i elementy jednej

z technik (do wyboru: Marce Cunningham, Jose Limon, Lester Horton).

3. Techniki poszerzajàce spektrum ruchu.

4. Techniki relaksujàco-koncentrujàce zapo˝yczone

z technik Wschodu lub techniki Alexandra.

5. Kombinacje ruchowe zró˝nicowane pod wzgl´dem

ekspresji, dynamiki, charakteru oraz czasu trwania

i stopnia trudnoÊci.

6. Rozwijanie mo˝liwoÊci kreatywnych.

Osiàgni´cia uczniów

1. Opanowanie podstawowych zasad techniki taƒca

wspó∏czesnego Marty Graham oraz jednej z technik (do wyboru: Marce Cunningham, Jose Limon,

Lester Horton).

2. Wykorzystanie mo˝liwoÊci ruchowych cia∏a przy

pe∏nej ÊwiadomoÊci i kontroli pracy mi´Êni i stawów w czasie wykonywania ka˝dego ruchu.

3. Uzyskanie pe∏nej sprawnoÊci ruchowej, si∏y i wytrzyma∏oÊci aparatu ruchowego oraz opanowanie

prawid∏owego oddychania w czasie wykonywanych çwiczeƒ.

4. Umiej´tnoÊç operowania Êwiadomym, dynamicznym i celowym ruchem.

5. Umiej´tnoÊç izolowania ruchów, utrzymania równowagi przy zmianie Êrodka ci´˝koÊci cia∏a oraz koordynacji ruchowej.

6. Umiej´tnoÊç przenoszenia ci´˝aru cia∏a z wykorzystaniem plié, relevé i pracy stóp; opanowanie pozycji paralel, obrotów, skoków w çwiczeniach przestrzennych oraz umiej´tnoÊci pokonywania przestrzeni.

2. Faktura homofoniczna i polifoniczna.

7. Dostrzeganie zwiàzków mi´dzy technikà taƒca klasycznego a technikà taƒca wspó∏czesnego.

6. Muzyka ludowa ró˝nych narodów — oryginalna

i stylizowana.

8. Umiej´tnoÊç interpretowania muzyki poprzez ró˝ne

sposoby poruszania si´ z uwzgl´dnieniem wyrazistoÊci i harmonii ruchu.

7. Muzyka jazzowa i rockowa.

9. Nabycie umiej´tnoÊci wykonywania uk∏adów tanecznych realizowanych w oparciu o technik´ taƒca wspó∏czesnego.

9. Historia muzyki od Êredniowiecza do XX wieku.

3. Formy i gatunki muzyczne.

4. Poj´cie stylu muzycznego.

5. Muzyka programowa.

8. Muzyka kultur pozaeuropejskich.

10. Wspó∏czesne ˝ycie muzyczne.

Osiàgni´cia uczniów

Zasady charakteryzacji

TreÊci nauczania

1. Charakteryzacja w teatrze, filmie, telewizji, jej rola

i celowoÊç, zale˝noÊç od wymogów scenografii

znaczenie odleg∏oÊci i perspektywy.

2. Budowa g∏owy (wybrane wiadomoÊci).

3. Barwa, Êwiat∏o i jego w∏aÊciwoÊci, zale˝noÊç barwy

kosmetyków od ró˝nego rodzaju oÊwietlenia; zasady Êwiat∏ocienia i kontrastu.

4. Ró˝norodne materia∏y i narz´dzia stosowane

w charakteryzacji i ich przechowywanie.

1. Âwiadome s∏uchanie muzyki i rozpoznawanie

utworów muzycznych, ich stylu, epoki ze szczególnym uwzgl´dnieniem muzyki baletowej i muzyki

polskiej.

2. Umiej´tnoÊç indywidualnej oceny utworów muzycznych z uwzgl´dnieniem w∏asnych upodobaƒ

i preferencji.

3. Korzystanie z wiedzy teoretycznej oraz pos∏ugiwanie si´ terminologià muzycznà.

4. Umiej´tnoÊç Êwiadomego uczestnictwa w ˝yciu

muzycznym.

5. åwiczenia praktyczne uwzgl´dniajàce podstawowe

zasady charakteryzacji osobistej; modelowanie

i korygowanie szminkà rysów twarzy — skracanie,

wyd∏u˝anie, zmniejszanie lub powi´kszanie jej elementów, maquillage, charakteryzacja z u˝yciem

elementów perukarskich.

Interpretacja muzyczno-ruchowa

6. Zasady higieny w charakteryzacji (skóra twarzy

i ràk).

2. Ruch i sposoby jego wyra˝ania. Ruchowe reakcje

na sytuacje rzeczywiste i wytwarzane w wyobraêni.

Osiàgni´cia uczniów

3. „Ja” w realizacji z otoczeniem.

1. Umiej´tnoÊç wykorzystania wiedzy teoretycznej

w praktycznej realizacji çwiczeƒ z techniki charakteryzacji.

4. Cechy charakterystyczne ró˝nych stylów sztuki. Powiàzanie formy ruchu ze stylem.

2. Umiej´tnoÊç oczyszczania skóry zmywaczem, nak∏adanie i rozprowadzanie podk∏adu, pudrowanie

— utrwalanie, nak∏adanie szminek i zmywanie charakteryzacji.

6. Tworzenie postaci scenicznych.

3. Umiej´tnoÊç stosowania Êwiat∏ocienia oraz kontrastu barwnego i walorowego, modelowania szminkà rysów twarzy, zastosowania kolorystyki charakteryzacji w zale˝noÊci od oprawy scenicznej.

4. Umiej´tnoÊç korygowania rysów twarzy w oparciu

o podane zasady, za pomocà szminki; modelowanie ró˝nych typów twarzy.

5. Umiej´tnoÊç klejenia peruk i zarostów, stosowania

krepy, zdejmowania kleju z twarzy.

6. Dba∏oÊç o przestrzeganie higieny.

Audycje muzyczne

TreÊci nauczania

1. Aparat wykonawczy — g∏os ludzki i instrumenty

muzyczne.

TreÊci nauczania

1. Cia∏o jako Êrodek wyrazu, jako warsztat twórczy. Poznanie w∏asnego cia∏a, analiza jego funkcji i mo˝liwoÊci.

5. Powiàzanie muzyki z ruchem.

7. Mizansceny z baletów.

8. Krótka forma (wariacja) jako wyodr´bniona cz´Êç

formy baletu — przebieg dramaturgiczny, analiza

techniki i jej interpretacji w powiàzaniu z ca∏oÊcià

spektaklu.

Osiàgni´cia uczniów

1. ZnajomoÊç podstawowych zasad interpretacji i kreowania postaci scenicznej.

2. Nabycie umiej´tnoÊci przekazywania poprzez w∏asnà osobowoÊç idei muzycznej i idei choreograficznej.

3. Nabycie umiej´tnoÊci budowania charakteru postaci scenicznej w oparciu o okreÊlonà technik´ tanecznà.

4. Odnajdywanie wartoÊci, jakà stanowi sztuka w realizacji okreÊlonych zadaƒ wynikajàcych z realizacji

przedmiotu.

Wiedza o taƒcu

Poz. 1164

2. ZnajomoÊç specyfiki pracy tancerza oraz funkcjonowania teatru jako podstawowego miejsca jego

dzia∏alnoÊci artystycznej.

TreÊci nauczania

1. Ró˝ne dziedziny i zjawiska kultury ze szczególnym

uwzgl´dnieniem kultury tanecznej.

2. Ruch jako tworzywo taƒca.

3. Sk∏adniki dzie∏a tanecznego oraz kanony estetyczne

w sztuce taƒca.

4. Dzie∏o taneczne w kontekÊcie innych dziedzin sztuki.

5. Warsztat tancerza, choreografa i pedagoga taƒca.

6. Teatr jako podstawowe miejsce dzia∏alnoÊci artystycznej tancerza i choreografa.

7. Taniec poza teatrem zawodowym.

8. Taniec we wspó∏czesnej Polsce.

9. Taniec we wspó∏czesnym Êwiecie.

10. Fakty i procesy dziejowe w ró˝nych epokach historii taƒca oraz ich uwarunkowania spo∏eczne i historyczno-kulturowe.

11. Zwiàzki i zale˝noÊci pomi´dzy konwencjami, zjawiskami artystycznymi i sposobami interpretacji

w dziedzinie sztuki taƒca.

3. ZnajomoÊç sfery taƒca poza teatrem.

4. ZnajomoÊç kanonu dzie∏ tanecznych z repertuaru

klasycznego i wspó∏czesnego.

5. ZnajomoÊç najwa˝niejszych aktualnych polskich

i Êwiatowych wydarzeƒ i wybitnych indywidualnoÊci artystycznych w dziedzinie sztuki taƒca.

6. Umiej´tnoÊç obserwacji i opisu podstawowych

sk∏adników ruchu tanecznego oraz technik taƒca.

7. Umiej´tnoÊç identyfikacji i analizy poszczególnych

elementów sk∏adowych dzie∏a tanecznego oraz formu∏owanie wniosków wynikajàcych ze Êwiadomego jego odbioru.

8. Umiej´tnoÊç dokonania pog∏´bionej analizy dzie∏a

tanecznego z punktu widzenia jego treÊci, formy

oraz kanonów estetycznych.

9. Umiej´tnoÊç dostrzegania zwiàzków ró˝nych dziedzin sztuki ze sztukà tanecznà.

10. Umiej´tnoÊç dokonywania samodzielnej oceny

dzie∏a tanecznego.

Osiàgni´cia uczniów

11. Umiej´tnoÊç samodzielnego interpretowania dzie∏a tanecznego oraz formu∏owania wniosków

Êwiadczàcych o Êwiadomej jego percepcji.

1. ZnajomoÊç terminów i poj´ç z historii, teorii i estetyki taƒca oraz umiej´tnoÊç poprawnego pos∏ugiwania si´ nimi w procesie recepcji i analizy dzie∏a

tanecznego.

12. Umiej´tnoÊç dokonywania chronologicznego przeglàdu oraz charakterystyki ró˝nych epok w historii

taƒca z uwzgl´dnieniem uwarunkowaƒ spo∏ecznych i historyczno-kulturowych.

Za∏àcznik nr 5

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE AKTOR CYRKOWY

Opis zawodu

Kszta∏cenie w zawodzie aktor cyrkowy odbywa si´ w szkole sztuki cyrkowej.

SZKO¸A SZTUKI CYRKOWEJ

Cele nauczania

1. Stwarzanie warunków umo˝liwiajàcych przygotowanie aparatu ruchowego uczniów do wykonywania ró˝norodnych technik cyrkowych.

2. Umo˝liwienie harmonijnego rozwoju fizycznego

i psychicznego uczniów, pobudzanie i rozwijanie

wrodzonych predyspozycji psychofizycznych.

3. Stwarzanie warunków do rozwoju wyobraêni i ekspresji muzyczno-ruchowej, rozbudzanie wra˝liwoÊci estetycznej.

4. Rozwijanie samodzielnoÊci, obowiàzkowoÊci oraz

zdolnoÊci do podejmowania odpowiedzialnoÊci za

siebie i partnerów.

5. Motywowanie do samodzielnego rozwoju artystycznego.

6. Przygotowanie do prezentowania swoich umiej´tnoÊci z wybranych dyscyplin sztuki cyrkowej.

7. Przyswojenie i zrozumienie zasad bezpieczeƒstwa.

8. Przygotowanie do udzia∏u w widowiskach artystycznych.

Opis kwalifikacji absolwenta

W wyniku kszta∏cenia absolwent powinien posiadaç

1) umiej´tnoÊci z zakresu: akrobatyki, gimnastyki,

ekwilibrystyki, ˝onglerki oraz podstaw taƒca klasycznego,

2) opanowane podstawy pantomimy i elementów gry

aktorskiej niezb´dnych do kreowania postaci scenicznych,

3) wiadomoÊci z zakresu historii cyrku polskiego oraz

Êwiatowego ze szczególnym uwzgl´dnieniem rozwoju poszczególnych dyscyplin sztuki cyrkowej

i jej aktualnych trendów,

4) wiadomoÊci z zakresu podstaw anatomii i biomechaniki, niezb´dnych przy wykonywaniu ewolucji

i trików cyrkowych oraz mo˝liwoÊci organizmu

ludzkiego,

Poz. 1164

SpecjalnoÊç artystyczna

TreÊci nauczania

1. åwiczenia wybranych elementów z zakresu akrobatyki i gimnastyki, ekwilibrystyki, ˝onglerki, klownady i iluzji z wykorzystaniem przyrzàdów i rekwizytów.

5) podstawowà wiedz´ i umiej´tnoÊci z zakresu charakteryzacji osobistej, stosowanej w cyrku, teatrze,

filmie i telewizji,

2. Dobór oprawy artystycznej poszczególnych numerów cyrkowych — muzyka, choreografia, kostium.

6) znajomoÊç przepisów BHP niezb´dnych przy pracy

na wysokoÊciach i z ró˝nego rodzaju rekwizytami,

Osiàgni´cia uczniów

7) du˝à kultur´ osobistà i dum´ z wykonywanego zawodu,

1. Perfekcyjne opanowanie umiej´tnoÊci wchodzàcych w sk∏ad numeru cyrkowego.

2. Umiej´tnoÊç profesjonalnej prezentacji artystycznej.

8) wysokà sprawnoÊç fizycznà i psychomotorycznà,

odpornoÊç na prac´ w ró˝nych warunkach, wra˝liwoÊç artystycznà i estetycznà,

Technika taneczna

9) poczucie odpowiedzialnoÊci we wspó∏pracy z partnerem lub zespo∏em,

TreÊci nauczania

10) umiej´tnoÊç aktywnego uczestniczenia w dzia∏alnoÊci artystycznej i spo∏ecznej na rzecz Êrodowiska

cyrkowego,

11) umiej´tnoÊç udzielania pomocy m∏odym adeptom

sztuki cyrkowej oraz odnoszenia si´ z szacunkiem

do nestorów tej sztuki.

Techniki cyrkowe

TreÊci nauczania

1. åwiczenia akrobatyczne

1) dynamiczne,

2) si∏owe statyczne,

3) plastyczne,

4) skoki na ziemi,

5) skoki na batucie.

2. åwiczenia gimnastyczne

1) ch∏opcy: na drà˝ku gimnastycznym i na por´czach gimnastycznych,

2) dziewcz´ta: na trapezie i na linie pionowej.

3. åwiczenia ekwilibrystyczne

1) balans na wa∏ku,

2) balans na drabinie,

3) balans na linie poziomej,

4) balans perszem — ch∏opcy,

5) balans innymi przedmiotami — dziewcz´ta.

1. Przestrzeƒ i kierunek ruchu.

2. SprawnoÊç ruchowa i jej znaczenie w zawodzie aktora cyrkowego.

3. Elementy techniki taƒca charakterystycznego : krakowiak i polonez

1) wiadomoÊci ogólne,

2) charakterystyczne cechy ruchowe i muzyczne,

3) w∏aÊciwa interpretacja.

4. Elementy techniki taƒca klasycznego

1) çwiczenia na drà˝ku i na Êrodku sali,

2) uk∏ady taneczne i etiudy lekcyjne.

Osiàgni´cia uczniów

1. Opanowanie prawid∏owej postawy, pracy stóp, ràk

i korpusu.

2. Opanowanie koordynacji i harmonii ruchu.

3. Umiej´tnoÊç ∏àczenia ruchu z muzykà.

4. Umiej´tnoÊç wykonania poznanych taƒców charakterystycznych.

5. Umiej´tnoÊç wykonania wybranych uk∏adów tanecznych.

Charakteryzacja

4. åwiczenia ˝onglerskie

1) ˝onglerka solowa, wyrzuty, rzuty, kr´cenie przyborów,

2) ˝onglerka zespo∏owa ró˝nymi przyborami.

TreÊci nauczania

Osiàgni´cia uczniów

2. Rodzaje charakteryzacji.

1. Opanowanie techniki wykonywanych çwiczeƒ.

3. Wybrane zagadnienia z zakresu barwy i oÊwietlenia.

2. Wyrobienie orientacji przestrzennej, koordynacji

ruchowej, równowagi i refleksu, zwinnoÊci i si∏y.

3. Wyrobienie lekkoÊci i spr´˝ystoÊci ruchów.

1. Zasady charakteryzacji

1) anatomia i fizjologia g∏owy,

2) materia∏oznawstwo i technologia.

4. Charakteryzacja artysty cyrkowego zgodna ze specjalizacjà zawodowà.

Osiàgni´cia uczniów

Historia cyrku

1. ZnajomoÊç zasad charakteryzacji.

TreÊci nauczania

2. Umiej´tnoÊç wykonania elementów do charakteryzacji.

1. Najwa˝niejsze wydarzenia z historii cyrku.

3. Umiej´tnoÊci wykonania poznanych rodzajów charakteryzacji.

4. Umiej´tnoÊç wykonania charakteryzacji zgodnej

z za∏o˝eniami estetycznymi poszczególnych epok

historycznych.

2. ZnajomoÊç najwa˝niejszych artystów cyrkowych.

Osiàgni´cia uczniów

1. ZnajomoÊç najwa˝niejszych wydarzeƒ z historii cyrku.

2. ZnajomoÊç najwa˝niejszych artystów cyrkowych.

Za∏àcznik nr 6

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE ANIMATOR KULTURY

Opis zawodu

Kszta∏cenie w zawodzie animator kultury odbywa si´ w szkole pomaturalnej.

SZKO¸A POMATURALNA

Cele nauczania

1. Przygotowanie profesjonalistów — animatorów

spo∏eczno-kulturalnych do stymulowania lokalnej

aktywnoÊci mieszkaƒców oraz wspierania i wykorzystywania tej aktywnoÊci dla dobra ró˝nych Êrodowisk.

2. Wyposa˝enie w wiedz´ o animacji z uwzgl´dnieniem metod i technik animacji spo∏eczno-kulturalnej.

3. Przygotowanie do funkcji obserwatora i badacza

procesów i zjawisk spo∏eczno-kulturalnych zachodzàcych w Êrodowisku oraz inspiratora i wykonawcy stosownych dzia∏aƒ.

4. Wyposa˝enie w wiedz´ o kulturze oraz w umiej´tnoÊci uprzyst´pniania jej innym ludziom, pozwalajàce na realizacj´ funkcji konsultanta i instruktora

zespo∏ów artystycznych, organizatora i administratora kultury.

5. Poznanie technik komunikacji spo∏ecznej i interpersonalnej w celu integrowania Êrodowiska, wyra˝ania jego potrzeb oraz wspierania kulturalnych dzia∏aƒ lokalnych.

6. Przygotowanie do prawid∏owego i skutecznego planowania i organizowania zespo∏ów zadaniowych.

2) orientowaç si´ w zagadnieniach historii i teorii sztuki,

3) posiadaç umiej´tnoÊç zdobywania informacji o Êrodowisku — jego si∏ach spo∏ecznych, potrzebach,

uznawanych wartoÊciach, aspiracjach, problemach socjalnych i kompetencjach kulturalnych,

4) diagnozowaç potrzeby spo∏eczno-kulturalne ró˝nych Êrodowisk i jednostek i wykorzystywaç wyniki tych diagnoz do wprowadzania korzystnych

zmian,

5) znaç gruntownie zasady, cele, metody i techniki pobudzania aktywnoÊci spo∏ecznej i wykorzystania

tej aktywnoÊci dla wspólnego dobra,

6) posiadaç umiej´tnoÊç integrowania Êrodowiska,

wyra˝ania i reprezentowania jego interesów i potrzeb oraz tworzenia wi´zi mi´dzyludzkich,

7) posiadaç wiedz´ o procesie komunikowania si´,

8) posiadaç umiej´tnoÊç nawiàzywania kontaktów interpersonalnych oraz spo∏ecznych i uzyskiwania

wsparcia dla lokalnych dzia∏aƒ kulturalnych,

9) umieç zorganizowaç zespo∏y zadaniowe, planowaç

ich dzia∏alnoÊç, kierowaç nimi oraz wykorzystywaç

techniki realizacji zadaƒ grupowych,

10) posiadaç umiej´tnoÊç negocjacji i rozwiàzywania

konfliktów.

7. Zapoznanie z podstawowymi przepisami prawnymi

oraz zasadami ekonomicznymi regulujàcymi dzia∏alnoÊç spo∏eczno-kulturalnà.

Teoretyczny blok przedmiotowy

8. Wyposa˝enie w wiedz´ o marketingowym zarzàdzaniu instytucjami kultury.

TreÊci nauczania

Opis kwalifikacji absolwenta

W wyniku kszta∏cenia absolwent powinien

1) posiadaç profesjonalnà wiedz´ o kulturze i umiej´tnoÊç udost´pniania tej wiedzy innym,

1. Wiedza o animacji spo∏eczno-kulturalnej

1) znaczenie poj´cia „animacja”,

2) potrzeba animacji,

3) historia animacji,

4) animacja i inne typy dzia∏alnoÊci spo∏eczno-kulturalnej,

5) metody i techniki animacji,

6) rodzaje animacji,

7) filozofia animacji,

8) diagnoza Êrodowiska,

9) zawód animatora (w tym animatora kultury).

2. Elementy wiedzy o kulturze

1) znaczenie poj´cia „kultura”,

2) ró˝norodnoÊç i odmiennoÊç kultur,

3) geneza zró˝nicowania kulturowego nowoczesnego spo∏eczeƒstwa europejskiego,

4) specyfika kultury spo∏eczeƒstwa polskiego,

5) kultura i animacja.

3. Wiedza o sztuce

1) podstawowe poj´cia z zakresu estetyki,

2) êród∏a sztuki i mechanizmy przemian,

3) oddzia∏ywanie sztuki.

a) literatura

— funkcja pisarzy w spo∏eczeƒstwie wspó∏czesnym,

— sposoby analizy tekstu literackiego,

— problemy recepcji a w∏aÊciwoÊci dzie∏a literackiego,

— miejsce poezji w kulturze wspó∏czesnej,

— rola i zadania literatury regionalnej.

b) teatr

— poj´cie dramatu, teatru,

— j´zyk teatru,

— podstawowe elementy strukturalne teatru,

— teatralna funkcjonalnoÊç.

c) film

— podstawowe zagadnienia estetyki filmu,

— filmowe tematy,

— formy i metody pracy z filmem.

d) fotografia

— historia techniki i technologii fotografii,

— fotografia jako noÊnik obiektywnej prawdy,

— subiektywizm w fotografii,

— wykorzystanie fotografii w celach spo∏ecznych.

e) plastyka

— czasy prze∏omu w dziejach sztuki,

— krajobraz kulturowy,

— wizerunek plastyczny,

— problemy oddzia∏ywania sztuki,

— psychoterapeutyczne mo˝liwoÊci dzia∏aƒ

plastycznych.

f) muzyka

— podstawowe wiadomoÊci o muzyce,

— wybrane zagadnienia z historii muzyki,

— wybrane zagadnienia z estetyki muzyki,

— wybrane zagadnienia z psychologii muzyki,

— formy upowszechniania muzyki.

4. Psychologiczne i pedagogiczne podstawy animacji

spo∏eczno-kulturalnej

Poz. 1164

1) wprowadzenie do filozoficznej i naukowej refleksji nad cz∏owiekiem,

2) cz∏owiek jako istota biologiczna,

3) cz∏owiek jako podmiot w∏asnego ˝ycia,

4) cz∏owiek jako jednostka w spo∏eczeƒstwie,

5) filozofia form ˝ycia spo∏ecznego i indywidualnego,

6) organizacja i dzia∏alnoÊç ruchu spo∏ecznego na

rzecz osób zagro˝onych patologià spo∏ecznà

i osób niepe∏nosprawnych.

5. Wiedza o spo∏ecznoÊciach lokalnych.

6. Prawne i ekonomiczne podstawy dzia∏alnoÊci kulturalnej

1) elementy wiedzy o polityce kulturalnej,

2) rodzaje êróde∏ finansowania kultury,

3) marketingowe zarzàdzanie instytucjami kultury,

4) miejsce i rola fundacji i stowarzyszeƒ,

5) radiofonia, telewizja, kinematografia oraz rynek

wydawniczy i prasowy,

6) wspó∏praca kulturalna z zagranicà,

7) prawa autorskie i ochrona dóbr kultury,

8) wybrane zagadnienia prawa pracy.

Osiàgni´cia uczniów

1. Opanowanie wiedzy z zakresu teorii i historii animacji.

2. Zrozumienie swoistoÊci animacji, jej przydatnoÊci

i ograniczeƒ.

3. Umiej´tnoÊç oceny przydatnoÊci poszczególnych

metod i technik do realizacji okreÊlonych zadaƒ

animacyjnych.

4. Antropologiczne zrozumienie kultury.

5. Przyswojenie informacji z zakresu genezy zró˝nicowania kulturowego nowoczesnego spo∏eczeƒstwa

europejskiego oraz specyfiki kultury polskiej.

6. Opanowanie wiedzy z zakresu teorii i historii poszczególnych dziedzin sztuki jako przygotowanie

do rozpoznania obszarów kulturowych epok, stylów i dzie∏.

7. Przygotowanie do zrozumienia wspó∏czesnych zjawisk i dokonaƒ artystycznych w ró˝nych dziedzinach sztuki.

8. Umiej´tnoÊç percepcji i interpretacji poszczególnych dziedzin sztuki.

9. Umiej´tnoÊç podejmowania samodzielnych dzia∏aƒ artystycznych.

10. Umiej´tnoÊç upowszechniania kultury.

11. Umiej´tnoÊç prawid∏owego pos∏ugiwania si´ dokumentami finansowymi i przepisami prawnymi.

Praktyczny blok przedmiotowy

TreÊci nauczania

1. Metody i techniki animacji spo∏eczno-kulturalnej

1) animacja grupy,

2) diagnoza Êrodowiska lokalnego,

3) realizacja dzia∏aƒ animacyjnych w Êrodowisku

lokalnym, animacja w du˝ych grupach.

2. Komunikacja spo∏eczna

1) proces komunikowania si´,

2) psychologiczne aspekty komunikowania si´,

3) wspó∏dzia∏anie w grupie,

4) konflikt i negocjacje.

3. Kultura s∏owa

1) zasady poprawnego i skutecznego porozumiewania si´,

2) funkcje j´zyka i funkcje tekstu,

3) çwiczenia z zakresu poprawnoÊci j´zykowej.

4. Technika pracy umys∏owej

1) technika sprawnego odbioru, zapami´tywania

i przekazywania informacji,

2) metody sprawnego myÊlenia,

3) praca z tekstem drukowanym,

4) tworzenie w∏asnego warsztatu pracy koncepcyjnej.

5. Techniczne Êrodki animacji

1) warsztat animatora kultury, wykorzystanie Êrodków audiowizualnych, multimedia,

2) projektowanie i realizacja imprez.

Osiàgni´cia uczniów

1. Rozpoznawanie i umiej´tnoÊç prawid∏owego zastosowania metod oraz technik animacji spo∏eczno-kulturalnych.

2. Umiej´tnoÊci przekazu treÊci o charakterze informacji w komunikacji spo∏ecznej.

3. Umiej´tnoÊç negocjacji i rozwiàzywania konfliktów

w grupie.

Poz. 1164

3. Edukacja Êrodowiskowa, to˝samoÊç kulturowa

w Êrodowisku.

4. Komunikacja interpersonalna w spo∏ecznoÊciach

lokalnych

1) style komunikacji interpersonalnej,

2) system komunikacji organizacyjnej, publicznej

i masowej.

5. Problemy socjalne w spo∏ecznoÊci lokalnej.

6. Animacja zespo∏ów zadaniowych

1) grupowe rozwiàzywanie problemów,

2) projekty pracy grupowej,

3) komunikacja w zespole zadaniowym.

7. Animacja grupy metodà zabawy.

8. Problemy etyki zawodowej animatora kultury.

9. Podstawy organizacji i kierowania zespo∏ami.

10. Zarzàdzanie marketingowe.

11. Pracownia Êrodowiskowa.

Osiàgni´cia uczniów

1. Umiej´tnoÊç rozpoznawania i monitorowania problemów spo∏eczno-kulturalnych Êrodowiska.

2. Nabycie umiej´tnoÊci twórczego przygotowania

diagnozy funkcjonowania Êrodowiska lokalnego.

3. Umiej´tnoÊç dynamizowania aktywnoÊci spo∏eczno-kulturalnej Êrodowiska.

4. Umiej´tnoÊç dzia∏ania w Êrodowisku, uzupe∏niania

i weryfikowania opracowanych standardów pracy

animatora.

5. Umiej´tnoÊç wyst´powania w ró˝nych sytuacjach

publicznych i podejmowania prób rozwiàzywania

konfliktów.

4. ZnajomoÊç i prawid∏owe stosowanie kryteriów poprawnoÊci j´zykowej.

6. Umiej´tnoÊç wykorzystania mo˝liwoÊci organizacji

pozarzàdowych w ∏agodzeniu problemów spo∏ecznych w Êrodowisku lokalnym.

5. Umiej´tnoÊç zrozumienia funkcji tekstu.

7. Umiej´tnoÊç organizowania pracy grupowej.

6. ZnajomoÊç stylów funkcjonalnych.

7. Umiej´tnoÊç komponowania w∏asnego tekstu.

8. Umiej´tnoÊç przygotowania strategii marketingowej oraz jej skutecznej prezentacji.

8. Umiej´tnoÊç pracy z tekstem drukowanym oraz wykorzystania zbiorów informacji.

Teatr

9. Umiej´tnoÊç wykorzystania zdobytej wiedzy do

w∏asnej pracy naukowej.

TreÊci nauczania

10. Umiej´tnoÊç wykorzystania poznanych Êrodków

technicznych w pracy animatora kultury.

1. Wiedza o teatrze

1) rozwój historyczny,

2) teatr polski i powszechny.

Specjalizacje

2. Gatunki dramatu, elementy struktury.

Animacja spo∏ecznoÊci lokalnych

3. Teatr a inne dziedziny sztuki, zjawiska parateatralne.

TreÊci nauczania

4. Re˝yseria i repertuar w teatrze amatorskim.

1. Elementy psychologii spo∏ecznej

1) przedmiot i metody badawcze,

2) cz∏owiek w sytuacjach spo∏ecznych,

3) postawy, zachowania spo∏eczne.

5. Scenografia w teatrze amatorskim.

2. Poznawanie Êrodowiska lokalnego, struktura spo∏eczna i gospodarka.

6. Kultura ˝ywego s∏owa

1) sztuka recytacji a sztuka mówienia,

2) analiza tekstu i jego interpretacja,

3) technika dialogu i monologu.

7. Taniec.

8. Teatr dzieci´cy (lalkowy, ˝ywego planu).

Osiàgni´cia uczniów

9. Plastyka cia∏a i technika wyrazu scenicznego.

1. ZnajomoÊç podstawowych praw fizjologii i biomechaniki wyjaÊniajàcych procesy zachodzàce w organizmie ludzkim.

10. Drama

1) drama w∏aÊciwa oraz drama jako zdarzenie parateatralne,

2) technika i struktura dramy,

3) drama jako metoda dydaktyczno-wychowawcza.

Osiàgni´cia uczniów

2. Umiej´tnoÊç wykorzystania wiedzy z historii taƒca

i baletu w upowszechnianiu sztuki tanecznej.

3. Umiej´tnoÊç odtwarzania ruchem elementów muzyki.

1. ZnajomoÊç historii teatru i dramatu.

4. Umiej´tnoÊç stosowania çwiczeƒ rytmiczno-umuzykalniajàcych w ró˝nych grupach wiekowych.

2. Umiej´tnoÊç analizy tekstu dramatycznego, prozy

literackiej oraz wiersza.

5. Umiej´tnoÊç wspó∏pracy z akompaniatorem oraz

wykorzystania nagraƒ muzycznych.

3. Wra˝liwoÊç na rytm muzyczny.

6. ZnajomoÊç podstaw technik tanecznych oraz metodyki nauczania w zakresie

1) taƒca klasycznego,

2) techniki wolnej,

3) taƒca jazzowego.

4. ÂwiadomoÊç estetyki ruchu.

5. Umiej´tnoÊç wykonania wybranych çwiczeƒ z zakresu techniki taƒca klasycznego i charakterystycznego.

6. ZnajomoÊç polskich taƒców narodowych i wybranych taƒców historycznych.

7. Umiej´tnoÊç organizacji i prowadzenia zespo∏u teatralnego.

8. ZdolnoÊci podejmowania w∏asnych prób w zakresie re˝yserii i scenografii.

9. Umiej´tnoÊç prezentacji artystycznej formy recytacji zbiorowej.

10.Umiej´tnoÊç przeprowadzania wybranych technik

dramowych z ró˝nymi grupami wiekowymi i spo∏ecznymi w pracy edukacyjnej i animatorskiej.

Taniec

TreÊci nauczania

1. Wybrane zagadnienia z anatomii, fizjologii i biomechaniki.

2. Historia taƒca i baletu.

3. Rytmika z umuzykalnieniem.

4. Techniki taneczne

1) podstawowe elementy taƒca klasycznego,

2) technika wolna jako trening i jako przygotowanie do ró˝nych zadaƒ tanecznych,

3) taniec jazzowy,

4) technika kompozycji ruchu,

5) wariacje taneczne.

5. Polskie taƒce narodowe.

6. Folklor taneczny wybranych regionów Polski,

kszta∏towanie wra˝liwoÊci na pi´kno polskiego

folkloru.

7. Taniec towarzyski

1) geneza,

2) historia,

3) charakterystyka.

8. Mody taneczne.

9. Wybrane zagadnienia re˝yserii i kompozycji taƒca.

7. Umiej´tnoÊç poprawnego wykonania polskich taƒców narodowych.

8. Umiej´tnoÊç wykonania polskich taƒców ludowych.

9. Umiej´tnoÊç wykonania podstawowych kroków i figur taƒca towarzyskiego.

10. Umiej´tnoÊç opracowywania uk∏adów tanecznych.

11. Umiej´tnoÊç wykorzystania ogólnych zasad kompozycji dzie∏a sztuki w kompozycjach tanecznych.

12. Umiej´tnoÊç podj´cia zadaƒ choreograficznych

w zespo∏ach amatorskich.

Fotografia

TreÊci nauczania

1. Historia i estetyka fotografii

1) ocena techniczna i artystyczna obrazu,

2) fotografia jako dyscyplina wiedzy, narz´dzie poznania,

3) fotografia jako j´zyk obrazu i sztuki.

2. Zagadnienia kompozycji obrazu i specyficznych

form fotografowania, cechy fotografii.

3. Technika i technologia fotografii, pracownia fotograficzna.

4. Wspó∏czesne Êrodki rejestracji obrazu

1) multimedia,

2) technika wideo,

3) komputerowa realizacja obrazu.

Osiàgni´cia uczniów

1. ZnajomoÊç historii fotografii.

2. Umiej´tnoÊç swobodnego pos∏ugiwania si´ sprz´tem fotograficznym.

3. ZnajomoÊç funkcjonowania pracowni.

4. Umiej´tnoÊç praktycznego przeprowadzenia obróbki fotograficznej.

5. Umiej´tnoÊç przeprowadzenia analizy i oceny dzie∏

fotograficznych.

6. ZnajomoÊç zasad kompozycji obrazu fotograficznego.

7. Umiej´tnoÊç organizowania imprez fotograficznych, warsztatów i innych dzia∏aƒ animujàcych fotografi´ w Êrodowisku.

Film

TreÊci nauczania

1. Historia filmu

1) film jako sztuka syntetyczna,

2) estetyczna, spo∏eczna i obyczajowa funkcja filmu.

2. Wybrane zagadnienia z teorii filmu

1) Êrodki wyrazu dzie∏a filmowego,

2) film a rzeczywistoÊç.

3. Budowa scenariusza filmowego

1) specyfika,

2) scenariusz oryginalny a adaptacja,

3) scenariusze wybitnych re˝yserów kina Êwiatowego.

4. Metodyka pracy w klubie filmowym.

5. Realizacja filmu, pracownia realizacji filmu.

6. Dokumentacja filmowa.

7. Podstawowe przepisy prawa z zakresu kinematografii.

Osiàgni´cia uczniów

1. ZnajomoÊç i rozumienie poj´ç i terminów z zakresu

wiedzy o filmie.

2. ZnajomoÊç kierunków i stylów w sztuce.

3. Opanowanie regu∏ j´zyka filmowego.

4. Umiej´tnoÊç interpretacji utworu filmowego, wydobycie wartoÊci estetycznych i poznawczych.

5. Umiej´tnoÊç krytycznego spojrzenia na film i formu∏owania ocen.

6. Opanowanie techniki pisania scenariuszy oryginalnych i adaptacji utworów literackich.

7. Opanowanie praktycznych i organizacyjnych podstaw re˝yserii filmowej.

8. Umiej´tnoÊç samodzielnej realizacji filmu na taÊmie Êwiat∏oczu∏ej i w technice wideo.

9. Opanowanie zasad technicznych monta˝u filmowego.

10. Umiej´tnoÊç tworzenia, gromadzenia i wykorzystania dokumentacji filmowej.

11. ZnajomoÊç przepisów regulujàcych dzia∏alnoÊç kinematografii oraz prawa autorskiego.

Poz. 1164

2) funkcja wspó∏czesnej turystyki,

3) urzàdzenia i us∏ugi turystyczne.

2. Podstawy ekologii

1) cz∏owiek a Êrodowisko,

2) kszta∏towanie i ochrona Êrodowiska.

3. Geografia turystyczna

1) poszczególne kontynenty,

2) kraje europejskie,

3) regiony turystyczne w Polsce.

4. Metodyka programowania turystyki.

5. Metodyka krajoznawstwa

1) krajoznawstwo a nauka,

2) wykorzystanie badaƒ krajoznawczych w pracy

animatora turystyki.

6. Antropogeografia

1) kszta∏towanie i funkcjonowanie wspólnot lokalnych na tle ogólnopolskim i Êrodkowoeuropejskim,

2) kultura tradycyjna w perspektywie Êrodowiska

naturalnego i procesu przemian,

3) dziedzictwo kulturowe Polski.

7. Ekonomiczne i prawne podstawy turystyki

1) funkcjonowanie podmiotów gospodarczych

w bran˝y turystycznej,

2) us∏ugi turystyczne,

3) ekonomika turystyki, promocja i marketing.

8. Biomedyczne podstawy turystyki

1) potrzeby zdrowotne cz∏owieka,

2) ró˝ne formy wypoczynku,

3) odpowiedzialnoÊç za zdrowie i ˝ycie innych.

9. Ârodki techniczne w turystyce, organizacja pracy

w firmach turystycznych.

Osiàgni´cia uczniów

1. ZnajomoÊç walorów przyrodniczych regionu, kraju

i Êwiata.

2. ZnajomoÊç metod oceny wartoÊci Êrodowiska dla

celów turystyki.

3. Umiej´tnoÊç wskazania zabytków architektury i kultury materialnej w regionie, kraju i Êwiecie.

4. ZnajomoÊç fizjologicznych i psychofizycznych potrzeb czynnego i racjonalnego wypoczynku.

5. ZnajomoÊç zasad higieny i bezpieczeƒstwa uczestników imprez turystycznych.

6. ZnajomoÊç zasad i umiej´tnoÊç organizacji imprezy w ró˝nych dyscyplinach turystycznych.

12. Umiej´tnoÊç organizowania imprez na rzecz filmu.

7. ZnajomoÊç zasad funkcjonowania biura turystycznego.

13. Umiej´tnoÊç planowania, programowania i organizowania dzia∏alnoÊci filmowej.

Turystyka i rekreacja

Turystyka

TreÊci nauczania

TreÊci nauczania

1. Podstawy wiedzy o turystyce

1) rozwój turystyki na Êwiecie i w Polsce,

1. Geografia turystyczna

1) regionalizacja turystyczna Polski,

2) charakterystyka Êrodowiska geograficznego Europy i innych kontynentów.

2. Metodyka programowania turystyki.

3. Metodyka pracy krajoznawczej

1) formy i metody badaƒ krajoznawczych,

2) nauka a krajoznawstwo,

3) krajoznawstwo a turystyka,

4) krajoznawstwo a kultura,

5) zarys historyczny krajoznawstwa,

6) organizacja zaj´ç kulturalno-rozrywkowych w turystyce.

4. Obs∏uga ruchu turystycznego, rola i zadania biura

podró˝y.

5. Podstawy ekologii

1) cz∏owiek a Êrodowisko,

2) zagro˝enie Êrodowiska cz∏owieka i konsekwencje zdrowotne,

3) przeciwdzia∏anie procesom degradacji Êrodowiska.

6. Biomedyczne podstawy rekreacji i turystyki

1) podstawy anatomii i fizjologii cz∏owieka,

2) zasady bezpieczeƒstwa w turystyce i rekreacji.

7. Metodyka rekreacji

1) rekreacja jako zjawisko psychologiczne i spo∏eczne,

2) organizacja rekreacji,

3) kulturalno-rozrywkowe formy rekreacji.

8. Formy aktywnoÊci ruchowej.

Osiàgni´cia uczniów

1. ZnajomoÊç walorów przyrodniczych regionu, kraju

i Êwiata.

2. ZnajomoÊç metod oceny wartoÊci Êrodowiska dla

celów turystyki,

3. ZnajomoÊç zasad funkcjonowania organizmu cz∏owieka w ró˝nych formach aktywnoÊci ruchowej dla

ró˝nych grup wiekowych.

4. Umiej´tnoÊç diagnozowania potrzeb w zakresie turystyki i rekreacji

1) dobór form dzia∏alnoÊci do stanu Êrodowiska,

2) ocena wp∏ywu okreÊlonych dzia∏aƒ na Êrodowisko.

5. Umiej´tnoÊç okreÊlenia wp∏ywu aktywnoÊci fizycznej na organizm cz∏owieka.

6. Umiej´tnoÊç kszta∏towania pozytywnych postaw

wobec rekreacji.

7. Umiej´tnoÊç przeprowadzania akcji proekologicznych.

8. Umiej´tnoÊç organizowania i przeprowadzania imprez turystycznych i rekreacyjnych dla ró˝nych

grup wiekowych.

9. Umiej´tnoÊç doboru form sp´dzania wolnego czasu do potrzeb i mo˝liwoÊci uczestników.

10.Umiej´tnoÊç opieki nad uczestnikami imprez turystycznych i rekreacyjnych.

Arteterapia

Poz. 1164

1) cz∏owiek i Êrodowisko,

2) choroba i opieka zdrowotna,

3) grupy spo∏eczne w s∏u˝bie zdrowia,

4) wzory osobowe.

2. Podstawy anatomii i fizjologii cz∏owieka.

3. Problemy spo∏eczne chorych i niepe∏nosprawnych.

4. Wst´p do arteterapii

1) rys historyczny,

2) wspó∏czesne teorie wychowania estetycznego,

3) koncepcje twórczoÊci w psychologii,

4) zadania, funkcje i cele arteterapii.

5. Drama

1) drama w∏aÊciwa oraz drama jako zdarzenie parateatralne,

2) techniki i struktury dramy,

3) drama jako metoda terapeutyczno-wychowawcza.

6. Wspomaganie przez sztuk´

1) biblioterapia,

2) muzykoterapia,

3) techniki teatralne,

4) techniki plastyczne,

5) choreoterapia.

7. Podstawy rehabilitacji

1) rola i zadania,

2) ruch jako Êrodek zapobiegawczy i leczniczy,

3) rodzaje terapii wspomagajàcych rehabilitacj´.

8. Podstawy pomocy psychologicznej

1) psychologiczne problemy osób chorych i niepe∏nosprawnych,

2) relacje terapeutyczne,

3) podstawowe zasady udzielania pomocy psychologicznej,

4) rola twórczoÊci i sztuki w ˝yciu chorych i niepe∏nosprawnych.

Osiàgni´cia uczniów

1. Umiej´tnoÊç stwarzania atmosfery sprzyjajàcej

otwartoÊci.

2. ZdolnoÊç rozbudzania zainteresowaƒ i umacniania

wiary cz∏owieka w swoje mo˝liwoÊci.

3. ZdolnoÊç dostrzegania problemów w ich indywidualnym wymiarze, wydobywanie mo˝liwoÊci cz∏owieka a nie jego s∏aboÊci.

4. Umiej´tnoÊç stosowania technik arteterapeutycznych.

5. Umiej´tnoÊç organizowania i przeprowadzania imprez dla osób chorych i niepe∏nosprawnych.

6. Umiej´tnoÊç integralnego wspomagania cz∏owieka

chorego i niepe∏nosprawnego przez sztuk´.

TreÊci nauczania

7. Umiej´tnoÊç tworzenia wzorów i rozwiàzaƒ organizacyjnych dzia∏aƒ arteterapeutycznych.

1. Socjologiczne i filozoficzne problemy zdrowia i choroby

8. Umiej´tnoÊç wspó∏pracy z ruchem spo∏ecznym na

rzecz osób chorych i niepe∏nosprawnych.

Za∏àcznik nr 7

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE BIBLIOTEKARZ

Opis zawodu

Kszta∏cenie w zawodzie bibliotekarz odbywa si´ w szkole pomaturalnej w specjalizacjach

III. Bibliotekarstwo publiczne,

III. Bibliotekarstwo szkolne,

III. Biblioterapia.

SZKO¸A POMATURALNA

Cele nauczania

1. Przygotowanie bibliotekarzy — profesjonalistów do

realizacji zadaƒ zwiàzanych w trzema podstawowymi sferami dzia∏alnoÊci

1) obs∏ugà informacyjnà spo∏eczeƒstwa,

2) dzia∏alnoÊcià edukacyjnà w zakresie promocji

i intensyfikowania czytelnictwa,

3) animacjà kultury w Êrodowiskach lokalnych.

2. Wyposa˝enie w uniwersalnà wiedz´ o procedurach

dzia∏alnoÊci bibliotecznej i o Êrodowisku.

3. Wyposa˝enie w okreÊlony zakres wiedzy specjalistycznej — umo˝liwiajàcej podj´cie pracy na stanowiskach specjalistów procedur i typów dzia∏alnoÊci bibliotecznej.

4. Rozwój postaw spo∏eczno-etycznych opartych na

1) poszanowaniu i ochronie wolnoÊci s∏owa, wolnoÊci czytania oraz dà˝eniu do zapewnienia powszechnej dost´pnoÊci zbiorów bibliotecznych

i informacyjnych,

2) uznawaniu potrzeb i zainteresowaƒ czytelników

i Êrodowiska lokalnego za wartoÊç nadrz´dnà

w pracy bibliotekarza,

3) poszanowaniu osobowoÊci czytelnika, przestrzeganiu zasad ochrony jego danych osobistych

oraz tajemnicy czytania.

Opis kwalifikacji absolwenta

W wyniku kszta∏cenia absolwent powinien umieç

1) interpretowaç wspó∏czesne zjawiska i procesy komunikacji spo∏ecznej oraz ich genezy, ze szczególnym uwzgl´dnieniem znajomoÊci wzorców i mechanizmów komunikowania w ró˝nych Êrodowiskach,

2) wspó∏dzia∏aç z bibliotekami i oÊrodkami informacji

naukowej w ramach sieci i systemów biblioteczno-informacyjnych oraz z innymi instytucjami dzia∏a-

jàcymi w szeroko rozumianym otoczeniu spo∏ecznym biblioteki,

3) interpretowaç zadania obiegu ksià˝ki i innych mediów w kategoriach socjoekonomicznych,

4) pos∏ugiwaç si´ intersubiektywnymi zasadami oceny piÊmiennictwa gromadzonego i udost´pnianego przez bibliotekarza,

5) rozpoznawaç i zaspokajaç potrzeby czytelników

i u˝ytkowników informacji w Êrodowisku lokalnym

ze szczególnym uwzgl´dnieniem analizy i metod

zaspokajania czytelniczych i informacyjnych potrzeb dzieci i m∏odzie˝y,

6) obs∏ugiwaç podstawowe procesy biblioteczne

(gromadzenie i tworzenie zbiorów informacji, przechowywanie i udost´pnianie zbiorów itp.),

7) organizowaç prac´ w bibliotece z wykorzystaniem

nowoczesnych metod i Êrodków technicznych,

8) rozpoznawaç cechy osobowoÊciowe czytelników

w celu prowadzenia dzia∏aƒ pedagogicznych i wychowawczych w bibliotece,

9) szanowaç i chroniç wolnoÊç s∏owa i wolnoÊç czytania oraz dà˝yç do zapewnienia powszechnej dost´pnoÊci zbiorów bibliotecznych i informacyjnych,

10) uznawaç potrzeby i zainteresowania czytelników

i Êrodowiska lokalnego za wartoÊç nadrz´dnà

w pracy bibliotekarza,

11) przestrzegaç zasad ochrony danych osobowych

czytelnika oraz etyki pracy,

12) ∏atwo nawiàzywaç kontakty i wspó∏prac´ z otoczeniem,

13) byç inicjatywnym i kreatywnym, obiektywnym

i krytycznym w ocenach,

14) dà˝yç do pog∏´biania doÊwiadczeƒ zawodowych

(tak˝e poprzez samokszta∏cenie).

I. SPECJALIZACJA — BIBLIOTEKARSTWO PUBLICZNE

TreÊci nauczania

1. Biblioteki publiczne w sieci rozleg∏ej

1) ogólna charakterystyka bibliotek publicznych,

2) rola i miejsce bibliotek publicznych,

3) terytorialne ukszta∏towanie sieci bibliotek publicznych,

4) kszta∏t organizacyjno-instytucjonalny sieci bibliotek publicznych.

2. Biblioteka publiczna jako sieç lokalna

1) podstawowa dokumentacja biblioteki publicznej,

2) planowanie i finansowanie bibliotek publicznych,

3) sprawozdawczoÊç biblioteczna,

4) lokal i jego wyposa˝enie.

Poz. 1164

2) biblioteka publiczna jako oÊrodek ˝ycia kulturalnego i intelektualnego spo∏ecznoÊci lokalnej,

3) dzia∏alnoÊç promocyjna, marketing, kszta∏towanie pozytywnego wizerunku biblioteki w Êrodowisku.

Osiàgni´cia uczniów

3. Biblioteka publiczna jako struktura wielofunkcyjna

1) procesy biblioteczne jako podstawa kszta∏towania struktury organizacyjnej bibliotek,

2) sposób formalnego wyodr´bnienia procesów

bibliotecznych w strukturze organizacyjnej biblioteki.

1. ZnajomoÊç specyfiki bibliotekarstwa publicznego

jako powszechnej, a jednoczeÊnie wewn´trznie

zró˝nicowanej i nieustannie zmieniajàcej si´ dziedziny ˝ycia spo∏ecznego.

4. Biblioteka publiczna jako instytucja us∏ugowa

1) biblioteka publiczna jako oÊrodek upowszechniania wiedzy i informacji regionalnej,

3. Umiej´tnoÊç budowania indywidualnego wizerunku publicznego i oryginalnego modelu programowego.

2. Umiej´tnoÊç stosowania norm, standardów i wzorców w oparciu o tradycj´ bibliotecznà.

II. SPECJALIZACJA — BIBLIOTEKARSTWO SZKOLNE

TreÊci nauczania

1. Historia bibliotekarstwa szkolnego w Polsce.

2. Opanowanie podstaw prawnych dzia∏ania bibliotek

szkolnych w Polsce.

2. Podstawy prawne dzia∏ania bibliotek szkolnych

w Polsce.

3. Umiej´tnoÊç realizacji ró˝norodnych funkcji i zadaƒ

biblioteki szkolnej.

3. Funkcje, zadania, kierunki pracy biblioteki szkolnej.

4. Umiej´tnoÊç zorganizowania biblioteki szkolnej.

4. Organizacja biblioteki szkolnej.

5. Opanowanie podstawowej wiedzy z zakresu dydaktyki i umiej´tnoÊç zastosowania jej w pracy bibliotecznej.

5. Biblioteka szkolna jako integralna cz´Êç procesu dydaktyczno-wychowawczego szko∏y.

6. G∏ówne kierunki dzia∏alnoÊci bibliotek szkolnych za

granicà.

7. Praca pedagogiczna biblioteki szkolnej.

8. Biblioteka szkolna jako element sieci bibliotecznej.

Osiàgni´cia uczniów

1. ZnajomoÊç

w Polsce.

historii

bibliotekarstwa

szkolnego

6. Umiej´tnoÊç stosowania ró˝norodnych form propagowania ksià˝ki i metod rozwijania zainteresowaƒ czytelniczych.

7. Umiej´tnoÊç przeprowadzenia lekcji bibliotecznej

i powiàzania realizowanego przysposobienia z programem nauczania.

8. Umiej´tnoÊç realizacji wspó∏pracy biblioteki szkolnej z innymi bibliotekami w regionie i w Êrodowisku szkolnym.

III. SPECJALIZACJA — BIBLIOTERAPIA

TreÊci nauczania

Biblioterapia

TreÊci nauczania

1. Socjologiczne i filozoficzne problemy zdrowia i choroby

1) cz∏owiek i Êrodowisko,

2) choroba i opieka zdrowotna,

3) grupy spo∏eczne w s∏u˝bie zdrowia,

4) wzory osobowe.

2. Podstawy anatomii i fizjologii cz∏owieka

1) podstawowe sk∏adniki budowy cia∏a,

2) budowa i funkcje uk∏adu nerwowego,

3) narzàdy zmys∏u,

4) od˝ywianie; uk∏ad pokarmowy,

5) specyfika poszczególnych okresów rozwoju ontogenetycznego cz∏owieka,

6) rytmy biologiczne cz∏owieka.

3. Podstawy rehabilitacji

1) rola i zadania,

2) ruch jako Êrodek zapobiegawczy i leczniczy,

3) rodzaje terapii wspomagajàcych rehabilitacj´.

4. Problemy spo∏eczne ludzi chorych i niepe∏nosprawnych

1) sytuacja spo∏eczna i ekonomiczna,

2) prawo i uprawnienia,

3) opieka zdrowotna, socjalna, zatrudnienie,

4) edukacja,

5) problematyka czasu wolnego.

5. Podstawy pomocy psychologicznej

1) psychologiczne problemy osób chorych i niepe∏nosprawnych,

2) relacje terapeutyczne,

3) podstawowe zasady udzielania pomocy psychologicznej,

4) rola twórczoÊci i sztuki w ˝yciu chorych i niepe∏nosprawnych.

2. Opanowanie podstaw prawnych funkcjonowania

bibliotek na rzecz niepe∏nosprawnych czytelników.

6. Biblioterapia

1) rodzaje biblioterapii, podstawy naukowe,

2) proces biblioterapii, metody i techniki biblioterapii,

3) biblioterapia kliniczna,

4) biblioterapia rozwojowa.

3. Umiej´tnoÊç realizacji funkcji i zadaƒ bibliotek ró˝nych typów (np. szpitalnych, szkó∏ specjalnych

itp.).

7. Arteterapia

1) ró˝ne koncepcje i cele arteterapii,

2) charakterystyka rodzajów arteterapii i çwiczenia

praktyczne w zakresie poznawczych rodzajów

arteterapii,

3) cechy arteterapeuty.

8. Kultura ˝ywego s∏owa w biblioterapii

1) fonetyka i technika mówienia,

2) interpretacje tekstu mówionego,

3) praktyczne dzia∏ania sceniczne.

Osiàgni´cia uczniów

1. ZnajomoÊç podstawowych problemów zwiàzanych

z funkcjonowaniem cz∏owieka chorego i niepe∏nosprawnego w spo∏eczeƒstwie.

4. ZnajomoÊç podstawowych zagadnieƒ z zakresu

anatomii i fizjologii cz∏owieka oraz wybranych metod rehabilitacji.

5. Opanowanie podstawowych technik biblio- i arteterapeutycznych w pracy z ludêmi chorymi i niepe∏nosprawnymi.

6. Umiej´tnoÊç konstruowania modeli post´powania

biblioterapeutycznego oraz realizowania scenariuszy zaj´ç biblioterapeutycznych.

7. Umiej´tnoÊç diagnozowania i zaspokajania podstawowych potrzeb psychicznych ludzi chorych i niepe∏nosprawnych.

8. Umiej´tnoÊç diagnozowania i zaspokajania potrzeb

czytelniczych ludzi chorych i niepe∏nosprawnych.

9. ZnajomoÊç alternatywnych materia∏ów czytelniczych oraz umiej´tnoÊç ich doboru dla ró˝nych

grup czytelników.

10. Umiej´tnoÊç oceny przydatnoÊci tekstów literackich i paraliterackich do pracy z czytelnikiem chorym i niepe∏nosprawnym.

Inne obowiàzkowe zaj´cia edukacyjne

Blok przedmiotów ogólnozawodowych

TreÊci nauczania

1. Wiedza o spo∏eczeƒstwie

1) socjologia jako nauka o spo∏eczeƒstwie,

2) mechanizmy i prawid∏owoÊci wzajemnych zale˝noÊci pomi´dzy cz∏owiekiem a spo∏eczeƒstwem,

3) przemiany w ÊwiadomoÊci spo∏ecznej we wspó∏czesnym spo∏eczeƒstwie polskim.

2. Psychologia

1) podstawowe elementy osobowoÊci cz∏owieka,

2) w∏aÊciwoÊci osobowoÊciowe i poznawcze osób

z ró˝nych grup spo∏ecznych,

3) rozwój cz∏owieka od wieku niemowl´cego do

wieku dorastania,

4) specyfika wieku podesz∏ego,

5) psychiczne i spo∏eczne potrzeby osób niepe∏nosprawnych oraz mo˝liwoÊci ich realizacji,

6) cz∏owiek w sytuacji trudnej, mo˝liwoÊci biblioterapii,

7) techniki prowadzenia negocjacji,

8) myÊlenie innowacyjne i twórcze.

3. Pedagogika

1) wspó∏czesne problemy oÊwiatowe, spo∏eczne

i wychowawcze,

2) mo˝liwoÊci oddzia∏ywania placówek bibliotecznych na spo∏eczeƒstwo pod wzgl´dem oÊwiatowym, spo∏ecznym i wychowawczym,

3) metody diagnozowania potrzeb spo∏ecznych.

4. Wiedza o kulturze

1) podstawowe poj´cia i zagadnienia z zakresu nauki o kulturze; kultura antropologiczna, kultura

symboliczna,

2) cz∏owiek a kultura,

3) warunki uczestnictwa w kulturze,

4) zjawiska wspó∏czesnej kultury spo∏eczeƒstwa

polskiego.

5. Wiedza o nauce i literaturze niebeletrystycznej

1) poj´cie i struktura wiedzy,

2) elementy klasyfikacji i metodologii nauk,

3) procesy komunikacyjne we wspó∏czesnym Êwiecie,

4) ró˝norodnoÊç piÊmiennictwa niebeletrystycznego i jego odbiór spo∏eczny.

6. Literatura pi´kna

1) podstawowe poj´cia z teorii i socjologii literatury jako narz´dzia interpretacji tekstów literackich

i paraliterackich,

2) typologia tekstów literackich i paraliterackich,

3) budowa dzie∏a literackiego a sposoby odbioru,

4) przemiany powieÊci jako gatunku literackiego,

5) literatura XIX i prze∏omu XX wieku na Êwiecie

i w Polsce,

6) wspó∏czesna literatura Êwiatowa,

7) wspó∏czesna literatura polska,

8) literatura popularna,

9) literatura dla dzieci i m∏odzie˝y.

Osiàgni´cia uczniów

1. Umiej´tnoÊç rozumienia i oceny zjawisk spo∏ecznych.

2. Umiej´tnoÊç interpretowania zjawisk i procesów

komunikacji spo∏ecznej.

3. ZnajomoÊç wzorców i mechanizmów komunikowania si´ w ró˝nych Êrodowiskach.

4. Umiej´tnoÊç prowadzenia rozmów i negocjacji

w ramach wspó∏dzia∏ania z oÊrodkami informacji

naukowej oraz innymi instytucjami dzia∏ajàcymi

w otoczeniu spo∏ecznym biblioteki.

5. ZnajomoÊç podstawowych elementów osobowoÊci cz∏owieka: potrzeb, emocji, motywów, procesów poznawczych, temperamentu.

6. ZnajomoÊç w∏aÊciwoÊci osobowoÊciowych i poznawczych osób z ró˝nych grup spo∏ecznych.

7. Umiej´tnoÊci komunikacyjne umo˝liwiajàce rozpoznawanie potrzeb ró˝nych grup czytelników.

8. ZnajomoÊç metod diagnozowania potrzeb spo∏ecznych oraz umiej´tnoÊci ich zaspokajania.

9. Umiej´tnoÊç diagnozowania i rozwiàzywania problemów czytelniczych u˝ytkowników bibliotek.

10. Opanowanie wiedzy z zakresu nauki o kulturze.

11. ZnajomoÊç podstawowych zjawisk wspó∏czesnej

kultury polskiej.

12. ZnajomoÊç ró˝norodnych form uczestnictwa cz∏owieka w kulturze.

13. ZnajomoÊç dzia∏ów i êróde∏ wiedzy.

14. Umiej´tnoÊç rozpoznawania rodzajów i dziedzin

wiedzy.

15. ZnajomoÊç ró˝nych rodzajów literatury niebeletrystycznej i umiej´tnoÊç oceny jej przydatnoÊci dla

poszczególnych grup czytelników.

16. Opanowanie wiedzy z zakresu teorii i historii literatury.

17. Umiej´tnoÊç oceny piÊmiennictwa gromadzonego

i udost´pnianego przez bibliotek´.

18. Umiej´tnoÊç interpretowania tekstów literackich

i paraliterackich.

19. Umiej´tnoÊç rozpoznawania cech osobowoÊciowych konkretnego czytelnika w celu prowadzenia

dzia∏aƒ pedagogicznych i wychowawczych w bibliotece.

Blok przedmiotów specjalistycznych

TreÊci nauczania

1. Wiedza o ksià˝ce i bibliotece

1) funkcjonowanie ksià˝ki i biblioteki, ich rola w komunikacji spo∏ecznej,

2) historia ksià˝ki i biblioteki na tle procesów historycznych i zjawisk kulturowych,

Poz. 1164

3) problemy wspó∏czesnego bibliotekarstwa.

2. Wiedza o czytelnictwie

1) funkcjonowanie ksià˝ki we wspó∏czesnej kulturze,

2) terminologia i metody stosowane w badaniach

z zakresu czytelnictwa,

3) wspó∏czesne instytucje wydawnicze,

4) dystrybucja ksià˝ki,

5) spo∏eczny zasi´g ksià˝ki w Polsce.

3. èród∏a informacji

1) ró˝norodne formy i typy êróde∏ informacji,

2) nowoczesne technologie w dzia∏alnoÊci informacyjnej.

4. Gromadzenie, opracowanie i udost´pnianie zbiorów

1) podstawowe funkcje biblioteki,

2) rodzaje zbiorów bibliotecznych,

3) zasady gromadzenia zbiorów,

4) selekcja zbiorów,

5) rodzaje ewidencji zbiorów,

6) kontrola zbiorów,

7) przechowywanie zbiorów,

8) formy, organizacja i techniki udost´pniania zbiorów.

5. Organizacja i zarzàdzanie w bibliotece

1) wybrane zagadnienia z zakresu teorii organizacji

i zarzàdzania,

2) funkcjonowanie biblioteki jako struktury organizacyjnej — elementy systemu kultury,

3) organizacja bibliotekarstwa w Polsce.

6. Technologie informacyjne, elementy techniki i technologii stosowanych w dzia∏alnoÊci informacyjnej

bibliotek.

7. Komputeryzacja bibliotek

1) problemy organizacyjne komputeryzacji bibliotek,

2) organizacja opracowania w systemie komputerowym,

3) wyszukiwanie i udost´pnianie zbiorów w systemie komputerowym.

Osiàgni´cia uczniów

1. ZnajomoÊç zasad funkcjonowania ksià˝ki i bibliotek

w systemie komunikacji spo∏ecznej.

2. Opanowanie podstawowych wiadomoÊci z zakresu

historii ksià˝ki i biblioteki.

3. ZnajomoÊç zasad ochrony zbiorów dawnej ksià˝ki.

4. ZnajomoÊç terminologii i metod stosowanych

w badaniach z zakresu czytelnictwa.

5. Orientacja we wzajemnych powiàzaniach wszystkich instytucji zwiàzanych z produkcjà, obiegiem

i ochronà ksià˝ki w spo∏eczeƒstwie.

6. Umiej´tnoÊç rozpoznania podstawowych mechanizmów funkcjonowania ksià˝ki w spo∏eczeƒstwie.

13. Umiej´tnoÊç poznawania dokumentów i oceny ich

przydatnoÊci.

7. Zrozumienie roli ksià˝ki we wspó∏czesnej kulturze.

14. ZnajomoÊç zasad gromadzenia, ewidencji, kontroli, przechowywania i udost´pniania zbiorów.

8. ZnajomoÊç ró˝norodnych form i typów informacji.

9. Umiej´tnoÊç sprawnego wyszukiwania informacji.

10. Umiej´tnoÊç kreowania nowych form us∏ug informatycznych.

11. ZnajomoÊç nowoczesnych technologii w dzia∏alnoÊci informacyjnej i umiej´tnoÊç ich zastosowania.

12. Umiej´tnoÊç prowadzenia i tworzenia zbiorów informacji, ich przechowywania i udost´pniania.

15. Umiej´tnoÊç formalnego i rzeczowego opracowania dokumentu bibliotecznego.

16. Umiej´tnoÊç przeprowadzenia poprawnej analizy

informacyjno-logicznej dokumentów bibliotecznych.

17. Umiej´tnoÊç organizowania pracy w bibliotece

z wykorzystaniem najnowoczeÊniejszych Êrodków

technicznych.

1165

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI

z dnia 1 sierpnia 2002 r.

zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie umundurowania pracowników Inspekcji Ochrony RoÊlin

oraz odznaki tej Inspekcji.

Na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 12 lipca

1995 r. o ochronie roÊlin uprawnych (Dz. U. z 1999 r.

Nr 66, poz. 751 i Nr 101, poz. 1178, z 2001 r. Nr 22,

poz. 248 i Nr 76, poz. 811 oraz z 2002 r. Nr 25, poz. 253)

zarzàdza si´, co nast´puje

§ 1. W rozporzàdzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 lipca 2001 r. w sprawie umundurowania pracowników Inspekcji Ochrony RoÊlin oraz odznaki tej Inspekcji (Dz. U. Nr 93, poz. 1030) wprowadza si´

nast´pujàce zmiany

1) tytu∏ rozporzàdzenia otrzymuje brzmienie „w sprawie umundurowania pracowników Inspekcji

Ochrony RoÊlin i Nasiennictwa oraz odznaki tej Inspekcji.”;

2) u˝yte w § 1 pkt 1 i 2 oraz w § 5 ust. 1, a tak˝e w za∏àcznikach nr 1 i 2 do rozporzàdzenia w ró˝nych

przypadkach wyrazy „Inspekcja Ochrony RoÊlin”

zast´puje si´ u˝ytymi w odpowiednich przypadkach wyrazami „Inspekcja Ochrony RoÊlin i Nasiennictwa”;

3) § 6 otrzymuje brzmienie

„§ 6. Do noszenia umundurowania i odznaki Inspekcji uprawnieni sà pracownicy zatrudnieni

1) na stanowiskach

a) G∏ównego Inspektora Ochrony RoÊlin

i Nasiennictwa,

b) zast´pcy G∏ównego Inspektora Ochrony

RoÊlin i Nasiennictwa,

c) wojewódzkiego inspektora inspekcji

ochrony roÊlin i nasiennictwa nadzorujàcego dzia∏alnoÊç oddzia∏u granicznego,

2) w oddzia∏ach granicznych na stanowiskach

a) kierownika oddzia∏u granicznego,

b) g∏ównego specjalisty,

c) starszego specjalisty,

d) specjalisty,

e) starszego inspektora,

f) inspektora.”;

4) za∏àcznik nr 3 do rozporzàdzenia otrzymuje brzmienie okreÊlone w za∏àczniku do niniejszego rozporzàdzenia.

§ 2. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: J. Kalinowski

1164

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA KULTURY

z dnia 19 sierpnia 2002 r.

w sprawie podstaw programowych kszta∏cenia w zawodach szkolnictwa artystycznego.

Na podstawie art. 32a ust. 4 i art. 22 ust. 2 pkt 2

ustawy z dnia 7 wrzeÊnia 1991 r. o systemie oÊwiaty

(Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 i Nr 106, poz. 496,

z 1997 r. Nr 28, poz. 153 i Nr 141, poz. 943, z 1998 r.

Nr 117, poz. 759 i Nr 162, poz. 1126, z 2000 r. Nr 12,

poz. 136, Nr 19, poz. 239, Nr 48, poz. 550, Nr 104,

poz. 1104, Nr 120, poz. 1268 i Nr 122, poz. 1320,

z 2001 r. Nr 111, poz. 1194 i Nr 144, poz. 1615 oraz

z 2002 r. Nr 41, poz. 362 i Nr 113, poz. 984) zarzàdza si´,

co nast´puje