Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 16 stycznia 2002 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących autostrad płatnych.

§ 8. Bank Gospodarstwa Krajowego mo˝e zlecaç

weryfikacj´ wy∏àcznie podmiotom, które nie majà powiàzaƒ kapita∏owych lub nie sà zwiàzane umowami cywilnoprawnymi z producentami wyrobów budowlanych i z wykonawcami robót budowlanych oraz z ich

zrzeszeniami w sposób, który podwa˝a∏by obiektywnoÊç dokonywanej weryfikacji, a tak˝e nie wykonujà

audytów energetycznych sporzàdzanych dla potrzeb

Poz. 115 i 116

uzyskiwania premii termomodernizacyjnej z Funduszu

Termomodernizacji.

§ 9. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

Minister Infrastruktury: M. Pol

116

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY

z dnia 16 stycznia 2002 r.

w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczàcych autostrad p∏atnych.

Na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 27 paêdziernika 1994 r. o autostradach p∏atnych (Dz. U.

z 2001 r. Nr 110, poz. 1192) oraz art. 7 ust. 2 pkt 2 i ust. 3

pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. — Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126, Nr 109, poz. 1157

i Nr 120, poz. 1268 oraz z 2001 r. Nr 5, poz. 42, Nr 100,

poz. 1085, Nr 110, poz. 1190, Nr 115, poz. 1229, Nr 129,

poz. 1439 i Nr 154, poz. 1800) zarzàdza si´, co nast´puje

DZIA¸ I

Przepisy ogólne

§ 1. 1. Rozporzàdzenie ustala przepisy techniczno-budowlane dotyczàce autostrad p∏atnych, zwanych dalej „autostradami”, i zwiàzanych z nimi urzàdzeƒ.

2. Warunki techniczne, jakim powinny odpowiadaç

drogowe obiekty in˝ynierskie, oraz ich usytuowanie

okreÊlajà przepisy odr´bne.

3. Rozporzàdzenie okreÊla warunki, które zapewniajà w szczególnoÊci

1) spe∏nienie wymagaƒ podstawowych dotyczàcych

a) bezpieczeƒstwa u˝ytkowania,

b) noÊnoÊci i statecznoÊci konstrukcji,

c) bezpieczeƒstwa z uwagi na mo˝liwoÊç wystàpienia po˝aru, kl´ski ˝ywio∏owej lub innego miejscowego zagro˝enia,

d) ochrony Êrodowiska i dóbr kultury,

e) ochrony przed nadmiernym ha∏asem, wibracjami, zanieczyszczeniami powietrza, wody

i gleb,

zanych z nimi urzàdzeƒ, a tak˝e ich odbudowie, rozbudowie i przebudowie oraz przy remontach obj´tych

obowiàzkiem uzyskania pozwolenia na budow´.

DZIA¸ II

Autostrada i jej po∏àczenia z drogami

Rozdzia∏ 1

Wymagania ogólne

§ 2. 1. Usytuowanie autostrady powinno wynikaç

z istniejàcych i prognozowanych potrzeb transportowych, wyra˝onych potokami ruchu drogowego, wywo∏anych przez rozmieszczone w korytarzu oddzia∏ywania autostrady tereny zurbanizowane i przeznaczone do urbanizacji, w tym w szczególnoÊci du˝e miasta

i inne centra powstawania ruchu.

2. Usytuowanie autostrady powinno byç potwierdzone analizà ekonomicznà efektywnoÊci jej budowy.

Przy wyborze usytuowania autostrady nale˝y uwzgl´dniaç wymagania ochrony Êrodowiska, walory krajobrazowe terenu, jak te˝ inne wymagania okreÊlone w rozporzàdzeniu.

§ 3. 1. Autostrada powinna mieç w szczególnoÊci

1) system poboru op∏at za przejazdy,

2) system urzàdzeƒ ∏àcznoÊci alarmowej,

3) obwody utrzymania, zwane dalej „OUA”.

2. Krzy˝owanie si´ lub po∏àczenie autostrady z innà

drogà, zapewniajàce pe∏nà lub cz´Êciowà mo˝liwoÊç

wyboru kierunku jazdy, zwane dalej „w´z∏em”, powinno nast´powaç na ró˝nych poziomach.

3) ochron´ uzasadnionych interesów osób trzecich.

3. Krzy˝owanie si´ autostrady z innà drogà, nieumo˝liwiajàce wyboru kierunku jazdy, zwane dalej

„przejazdem drogowym”, powinno nast´powaç na

ró˝nych poziomach.

4. Przepisy rozporzàdzenia stosuje si´ przy projektowaniu, wykonywaniu i eksploatacji autostrad i zwià-

§ 4. Pas drogowy autostrady powinien byç ogrodzony.

2) odpowiednie warunki u˝ytkowe, z uwzgl´dnieniem

potrzeb osób niepe∏nosprawnych,

§ 5. Na koronie autostrady, okreÊlonej w za∏àczniku

nr 1 do rozporzàdzenia, powinny znajdowaç si´

w szczególnoÊci jezdnie, pasy dzielàce i pobocza.

§ 6. Autostrada, odpowiednio do potrzeb, powinna

byç wyposa˝ona w systemy sterowania, zarzàdzania

i kontroli ruchu.

Poz. 116

chu oraz dodatkowy pas ruchu, je˝eli sà spe∏nione warunki, o których mowa w § 10.

2. SzerokoÊç zasadniczego pasa ruchu powinna

wynosiç

1) 3,75 m — je˝eli pr´dkoÊç projektowa autostrady

wynosi 120 km/h,

Podstawowe parametry techniczne

2) 3,50 m — dla pozosta∏ych pr´dkoÊci projektowych

oraz w obszarach zabudowanych i dla odcinków

o jezdniach z co najmniej 3 pasami ruchu.

§ 7. 1. W celu okreÊlenia wymagaƒ technicznych

i u˝ytkowych ustala si´ na autostradach pr´dkoÊç projektowà 120 km/h, z zastrze˝eniem ust. 2 i 3.

§ 10. 1. Na wzniesieniu autostrady powinien byç

stosowany dodatkowy pas ruchu, je˝eli sà spe∏nione

równoczeÊnie nast´pujàce warunki

2. W przypadku przebudowy lub remontu istniejàcej autostrady, w trudnych warunkach terenowych lub

w razie koniecznoÊci ochrony wartoÊciowych obiektów przyrodniczych lub zabytkowego zagospodarowania terenu, dopuszcza si´ pr´dkoÊç projektowà

100 km/h.

1) Êrednia pr´dkoÊç samochodów ci´˝arowych w ruchu swobodnym obni˝a si´ wzgl´dem pr´dkoÊci

na poziomym odcinku o wi´cej ni˝ 20 km/h na d∏ugoÊci nie mniejszej ni˝ 500 m,

Rozdzia∏ 2

2) efektywnoÊç budowy dodatkowego pasa ruchu potwierdza analiza ekonomiczna.

3. W mieÊcie na terenie intensywnie zurbanizowanym dopuszcza si´ pr´dkoÊç projektowà 100 km/h lub

wyjàtkowo 80 km/h.

2. Dodatkowy pas ruchu na wzniesieniu powinien

mieç

4. Do trudnych warunków terenowych, o których

mowa w ust. 2, zalicza si´ w szczególnoÊci: obszar zabudowany, niekorzystne warunki gruntowo-wodne

i geologiczne, jak osuwiska, szkody górnicze.

1) klin poczàtkowy o d∏ugoÊci nie mniejszej ni˝

100 m przy pr´dkoÊci projektowej autostrady

120 km/h i nie mniejszej ni˝ 75 m przy pr´dkoÊci

projektowej 100 i 80 km/h,

5. Obni˝enie pr´dkoÊci projektowej na odcinku autostrady, o którym mowa w ust. 2 i 3, powinno dotyczyç

jedynie tych parametrów autostrady, które sà bezpoÊrednio zwiàzane z utrudnieniami.

2) szerokoÊç 3,5 m, a przy pr´dkoÊci projektowej

80 km/h dopuszcza si´ w szczególnie uzasadnionych przypadkach 3,0 m i d∏ugoÊç nie mniejszà ni˝

d∏ugoÊç wzniesienia, na którym sà spe∏nione warunki, o których mowa w ust. 1 pkt 1,

6. Pr´dkoÊç projektowa powinna byç sta∏a na mo˝liwie d∏ugim odcinku autostrady, a przejÊcie z jednej

pr´dkoÊci do drugiej powinno odbywaç si´ na odcinku umo˝liwiajàcym dostosowanie si´ uczestników ruchu.

3) klin koƒcowy o d∏ugoÊci nie mniejszej ni˝ 150 m

przy pr´dkoÊci projektowej autostrady 120 km/h

i nie mniejszej ni˝ 100 m przy pr´dkoÊci projektowej 100 i 80 km/h,

§ 8. 1. Ograniczenie dost´pnoÊci do autostrady polega na dopuszczeniu po∏àczenia

4) pochylenie poprzeczne i pod∏u˝ne takie same jak

zasadniczych pasów ruchu.

1) tylko z wybranymi drogami publicznymi, które koncentrujà ruch z sieci dróg o znaczeniu krajowym,

oraz wyjàtkowo z innymi drogami, w szczególnoÊci

pe∏niàcymi wa˝ne funkcje ponadregionalne,

3. Dodatkowy pas ruchu na wzniesieniu powinien

byç wyznaczony na jezdni autostrady zgodnie z warunkami okreÊlonymi w przepisach dotyczàcych znaków

i sygna∏ów drogowych.

2) z obiektami o zasadniczym znaczeniu dla funkcjonowania autostrady, w szczególnoÊci OUA.

§ 11. 1. SzerokoÊç jezdni autostrady wynika z przyj´tej liczby i szerokoÊci pasów ruchu i powinna byç dostosowana do przewidywanego nat´˝enia ruchu.

2. Dost´pnoÊç do autostrady nale˝y zapewniaç za

pomocà pasów wy∏àczania i w∏àczania.

Rozdzia∏ 3

2. SzerokoÊç jezdni autostrady na drogowym

obiekcie in˝ynierskim, przed i za nim, powinna byç taka sama.

Jezdnie

§ 9. 1. Na ka˝dej z dwu jezdni autostrady powinny

byç wyznaczone nie mniej ni˝ dwa zasadnicze pasy ru-

§ 12. 1. Jezdnia autostrady powinna mieç jednostronne pochylenie poprzeczne, umo˝liwiajàce sp∏yw

wody.

2. Pochylenie poprzeczne jezdni powinno byç nie

mniejsze ni˝ 2%, z zastrze˝eniem ust. 4 oraz z zachowaniem warunków, o których mowa w § 16 ust. 3.

3. Jezdnia autostrady na prostym odcinku w planie

powinna mieç pochylenie poprzeczne od 2% do 2,5%

i skierowane na zewnàtrz korony autostrady.

4. Zachowanie pochyleƒ poprzecznych, o których

mowa w ust. 2 i 3, nie jest wymagane na tych odcinkach krzywych przejÊciowych i na prostych przejÊciowych przed i za ∏ukiem ko∏owym w planie, na których

nast´puje zmiana pochylenia poprzecznego jezdni,

o ile

1) pochylenie pod∏u˝ne osi jezdni autostrady jak i obu

jej kraw´dzi jest wi´ksze od dodatkowego pochylenia pod∏u˝nego o nie mniej ni˝ 0,2%,

2) dodatkowe pochylenie pod∏u˝ne zewn´trznej kraw´dzi jezdni wynosi co najmniej 0,3% na odcinku

zmiany kierunku pochylenia poprzecznego jezdni

od –2% do +2%,

3) jest spe∏niony warunek, o którym mowa w § 13

ust. 3.

Poz. 116

§ 13. 1. Zmian´ pochylenia poprzecznego jezdni autostrady nale˝y wykonywaç na krzywej przejÊciowej,

prostej przejÊciowej, je˝eli krzywa przejÊciowa nie jest

wymagana, lub na ∏uku ko∏owym o wi´kszym promieniu, je˝eli jest to ∏uk koszowy.

2. Lokalizacja osi obrotu jezdni autostrady powinna

byç tak dobrana, aby by∏ zapewniony sprawny odp∏yw

wody oraz p∏ynny przebieg kraw´dzi jezdni, o którym

mowa w § 20 pkt 1.

3. Zmiana pochylenia poprzecznego jezdni autostrady powinna byç tak wykonana, aby dodatkowe pochylenia pod∏u˝ne obu kraw´dzi jezdni wynosi∏y nie

wi´cej ni˝ 0,75%.

§ 14. OÊ jezdni autostrady w planie mo˝e sk∏adaç

si´ z odcinków prostych lub krzywoliniowych.

§ 15. Je˝eli pozwalajà na to warunki miejscowe,

d∏ugoÊç odcinka prostego o wypuk∏ych za∏omach niwelety nieograniczajàcych widocznoÊci nie powinna przekraczaç wartoÊci okreÊlonych w poni˝szej tabeli

Pr´dkoÊç projektowa

[km/h]

120

100

80

Najwi´ksza d∏ugoÊç odcinka prostego

[m]

2000

2000

1500

Najmniejsza d∏ugoÊç odcinka prostego mi´dzy odcinkami krzywoliniowymi o zgodnym kierunku zwrotu

500

400

350

[m]

§ 16. 1. Odcinek krzywoliniowy mo˝e zawieraç ∏uk

ko∏owy, kombinacje ∏uków ko∏owych i krzywych przejÊciowych, a tak˝e inne rodzaje krzywych.

2. ¸uk ko∏owy powinien byç zaprojektowany i wykonany w taki sposób, aby bezpieczeƒstwo pojazdu by-

∏o zachowane przy ruchu z pr´dkoÊcià projektowà po

nawierzchni zwil˝onej wodà.

3. Wymaganie, o którym mowa w ust. 2, uznaje si´

za spe∏nione, jeÊli wartoÊci promienia ∏uku ko∏owego

w planie oraz pochylenia poprzecznego (przechy∏ki) sà

ustalone wed∏ug poni˝szej tabeli

Promieƒ ∏uku ko∏owego w planie [m]

Pr´dkoÊç

projektowa

[km/h]

z pochyleniem jak

na odc. prostym

2 do 2,5

3

4

5

6

7

120

≥4000

≥3000

2000

1500

1200

900

750

100

≥3000

≥2500

1800

1300

1000

800

500—600

80

≥2000

≥1800

1400

1000

800

600

300—500

przy przechy∏ce [%]*)

*) Przechy∏k´ dla promienia o wartoÊci poÊredniej nale˝y interpolowaç i zaokràglaç do 0,5%.

§ 17. 1. Dwa odcinki, które majà sta∏e i o ró˝nej wartoÊci krzywizny w planie, powinny byç po∏àczone krzywà przejÊciowà, z zastrze˝eniem ust. 2. Krzywa przejÊciowa powinna byç tak wykonana, aby

3) dodatkowe pochylenie pod∏u˝ne zewn´trznej kraw´dzi jezdni na krzywej przejÊciowej spe∏nia∏o warunki, o których mowa w § 12 ust. 4 pkt 2 oraz § 13

ust. 3.

1) przyrost przyspieszenia doÊrodkowego dzia∏ajàcego na pojazd poruszajàcy si´ z pr´dkoÊcià projektowà nie by∏ wi´kszy ni˝ 0,3 m/s3,

2. W wyjàtkowych przypadkach uzasadnionych

warunkami miejscowymi lub wzgl´dami u˝ytkowymi

mo˝na nie stosowaç krzywej przejÊciowej, je˝eli promienie krzywizn odcinków, o których mowa w ust. 1,

sà wi´ksze od 3000 m przy pr´dkoÊci projektowej 120

2) kàt zwrotu trasy na d∏ugoÊci krzywej przejÊciowej

wynosi∏ od 3° do 30°, z zastrze˝eniem ust. 3,

lub 100 km/h i 1500 m przy pr´dkoÊci projektowej

80 km/h. Przy kàcie zwrotu trasy mniejszym ni˝ 9° d∏ugoÊç odcinka krzywoliniowego bez krzywych przejÊciowych nie powinna byç mniejsza ni˝ 300 m,

200 m i 150 m dla pr´dkoÊci projektowej odpowiednio

120, 100 i 80 km/h. ¸uk ko∏owy bez krzywych przejÊciowych powinien mieç proste przejÊciowe o d∏ugoÊciach

nie mniejszych ni˝ wynika to z § 12 ust. 4 pkt 2 oraz § 13

ust. 3.

Pr´dkoÊç projektowa

Pochylenie niwelety jezdni

3. Pochylenie niwelety jezdni autostrady powinno

wynosiç nie mniej ni˝ 0,3%, z zastrze˝eniem § 12 ust. 4

pkt 1.

4. Dopuszcza si´ mniejsze pochylenie niwelety ni˝

okreÊlone w ust. 3, je˝eli autostrada przebiega po terenie bagiennym, zalesionym, bardzo p∏askim i o du˝ej

przepuszczalnoÊci gruntu, a tak˝e na krzywej wypuk∏ej

Pr´dkoÊç projektowa

Poz. 116

3. Warunek, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, nie musi byç spe∏niony przy kàtach zwrotu trasy mniejszych

ni˝ 9°.

§ 18. 1. Niweleta jezdni autostrady mo˝e sk∏adaç si´

z odcinków o sta∏ym pochyleniu, krzywych wypuk∏ych

i krzywych wkl´s∏ych.

2. Pochylenie niwelety jezdni autostrady nie powinno byç wi´ksze ni˝ okreÊlone w poni˝szej tabeli

[km/h]

120

100

80

[%]

4

5

6

lub wkl´s∏ej, pod warunkiem nale˝ytego odwodnienia

jezdni i korpusu autostrady.

§ 19. 1. Za∏om niwelety jezdni autostrady powinien

byç wyokràglony krzywà wypuk∏à lub krzywà wkl´s∏à.

2. Promienie krzywych wypuk∏ych i wkl´s∏ych, z zastrze˝eniem § 117, nie powinny byç mniejsze ni˝ okreÊlone w poni˝szej tabeli

[km/h]

120

100

80

Promieƒ krzywej wypuk∏ej

[m]

12000

7000

3500

Promieƒ krzywej wkl´s∏ej

[m]

4500

3000

2000

§ 20. Je˝eli na to pozwalajà warunki miejscowe, nale˝y zapewniç kompozycj´ przestrzennà elementów

geometrycznych autostrady w planie i w przekroju pod∏u˝nym, spe∏niajàcà w szczególnoÊci nast´pujàce wymagania

3. Obiekty i urzàdzenia umieszczone w pasie dzielàcym, stanowiàce zagro˝enie bezpieczeƒstwa ruchu,

a zw∏aszcza podpory obiektów mostowych, s∏upy

oÊwietleniowe i znaków drogowych, powinny byç

os∏oni´te barierà ochronnà.

1) jest zapewniona ciàg∏oÊç pola widzenia jezdni oraz

p∏ynnoÊç jej kraw´dzi i brak wzrokowych z∏udzeƒ

deformacji jezdni na odleg∏oÊç nie mniejszà ni˝

300 m przy pr´dkoÊci projektowej 120 km/h oraz

nie mniejszà ni˝ 250 m i 200 m przy pr´dkoÊci projektowej odpowiednio 100 km/h i 80 km/h,

4. Obiekty i urzàdzenia powinny byç tak umieszczone w pasie dzielàcym, aby by∏y zapewnione wymagania widocznoÊci, o których mowa w § 117 i 118.

2) nie stosuje si´ d∏ugich prostych w planie oraz elementów krzywoliniowych wymagajàcych przechy∏ki wi´kszej ni˝ 5%.

§ 21. Zapewnienie wymagaƒ zwiàzanych z estetycznà formà architektonicznà autostrady nie powinno

ograniczaç jej w∏aÊciwoÊci u˝ytkowych, a w szczególnoÊci obni˝aç poziomu bezpieczeƒstwa ruchu.

Rozdzia∏ 4

Pasy dzielàce

§ 22. 1. Pas dzielàcy jezdnie autostrady powinien

mieç szerokoÊç i konstrukcj´ nawierzchni odpowiednie

do przeznaczenia oraz wymagaƒ bezpieczeƒstwa ruchu.

2. Pas dzielàcy powinien umo˝liwiaç umieszczenie

na nim bariery ochronnej.

§ 23. 1. Pas dzielàcy jezdnie autostrady powinien

mieç po obu stronach opaski, ka˝dà o szerokoÊci 0,5 m.

2. W∏aÊciwoÊci u˝ytkowe opaski, a tak˝e jej pochylenie poprzeczne i pod∏u˝ne powinny byç takie same

jak pasa ruchu przylegajàcego do niej.

3. Na opasce nie nale˝y umieszczaç ˝adnych urzàdzeƒ, a zw∏aszcza kratek Êciekowych.

§ 24. 1. Pas dzielàcy, z wy∏àczeniem opasek, o szerokoÊci mniejszej ni˝ 2,50 m powinien byç utwardzony

i mieç

1) pochylenie poprzeczne o wartoÊci takiej jak jezdnia,

skierowane na zewnàtrz korony autostrady, je˝eli

pochylenie poprzeczne obu jezdni autostrady jest

te˝ skierowane na zewnàtrz (odcinek prosty lub

krzywoliniowy bez przechy∏ki),

2) pochylenie poprzeczne, o wartoÊci nie mniejszej ni˝

4%, skierowane do osi autostrady, je˝eli pochylenie poprzeczne jednej z jedni ma te˝ ten sam kierunek (odcinek z przechy∏kà).

2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, dopuszcza si´ sp∏yw wody z utwardzonego pasa dzielàcego przez jezdni´ autostrady, pod warunkiem ˝e materia∏ utwardzajàcy pas dzielàcy nie b´dzie zanieczyszczaç jezdni, a sp∏yw z powierzchni pasa dzielàcego b´dzie równomierny.

3. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, nale˝y uwzgl´dniç potrzeb´ umieszczenia na pasie dzielàcym urzàdzeƒ odwadniajàcych.

4. Pas dzielàcy, z wy∏àczeniem opasek, o szerokoÊci

2,50 m i wi´kszej powinien byç pokryty obudowà roÊlinnà i mieç pochylenie poprzeczne nie mniejsze ni˝

4% skierowane do osi autostrady.

§ 25. 1. Zmiany szerokoÊci pasa dzielàcego powinny byç przeprowadzone p∏ynnie z zastosowaniem parametrów okreÊlonych dla osi jezdni, przy której si´ ten

pas znajduje.

2. W pasie dzielàcym jezdnie autostrady nale˝y wykonaç przejazdy awaryjne zgodnie z wymaganiami,

o których mowa w § 101.

Poz. 116

1) od 6% do 8% na odcinku prostym oraz na odcinku

krzywoliniowym niewymagajàcym przechy∏ki,

2) od 2% do 3% wi´cej ni˝ pasa awaryjnego na odcinku krzywoliniowym z przechy∏kà, je˝eli jest to pobocze po wewn´trznej stronie ∏uku,

3) od 3% do 4% w kierunku przeciwnym ni˝ pas awaryjny na odcinku krzywoliniowym z przechy∏kà, je˝eli jest to pobocze po zewn´trznej stronie ∏uku.

§ 29. 1. Na pasie awaryjnym nie nale˝y lokalizowaç

˝adnych obiektów ani urzàdzeƒ.

2. Na gruntowym poboczu mo˝na lokalizowaç

urzàdzenia odwadniajàce, organizacji i bezpieczeƒstwa

ruchu oraz ochrony Êrodowiska, zgodnie z wymaganiami przepisów odr´bnych dotyczàcych tych urzàdzeƒ.

3. Gruntowe pobocze mo˝e byç umocnione obudowà roÊlinnà.

Rozdzia∏ 6

Skarpy nasypów i wykopów

§ 26. Pas dzielàcy oddzielajàcy jezdni´ autostrady

od jezdni zbierajàco-rozprowadzajàcej powinien spe∏niaç wymagania okreÊlone dla pasa dzielàcego jezdnie

autostrady, z wy∏àczeniem wymagaƒ, o których mowa

w § 23.

§ 30. 1. Skarpy nasypów autostrady powinny mieç,

z zastrze˝eniem ust. 3 i 4, pochylenie

Rozdzia∏ 5

2) 1 : 1,5 przy wysokoÊci skarpy nasypu wi´kszej ni˝

2,0 m do 8,0 m.

Pobocza

§ 27. 1. Pobocze autostrady sk∏ada si´ z umieszczonego przy jezdni pasa awaryjnego postoju, zwanego

dalej „pasem awaryjnym”, i gruntowego pobocza.

1) 1 : 3 przy wysokoÊci skarpy nasypu do 2,0 m, z zastrze˝eniem § 55 ust. 3,

2. Skarpy wykopów autostrady powinny mieç, z zastrze˝eniem ust. 3 i 4, pochylenie

1) 1 : 3 przy wysokoÊci skarpy wykopu do 1,0 m, z zastrze˝eniem § 55 ust. 3,

2. SzerokoÊç pasa awaryjnego powinna wynosiç

3,0 m dla pr´dkoÊci projektowej 120 km/h, 2,5 m dla

pr´dkoÊci projektowej 100 km/h i 80 km/h, a gruntowego pobocza 1,25 m, z zastrze˝eniem ust. 3 i 4.

2) 1 : 2 przy wysokoÊci skarpy wykopu wi´kszej ni˝

1,0 m do 2,0 m,

3. SzerokoÊç gruntowego pobocza, o której mowa

w ust. 2, mo˝e byç wi´ksza, je˝eli wynika to z warunków lokalizacji urzàdzeƒ organizacji, bezpieczeƒstwa

ruchu lub ochrony Êrodowiska.

3. Pochylenie i konstrukcj´ urzàdzeƒ wzmacniajàcych skarpy nasypów i wykopów autostrad nale˝y

ustalaç na podstawie obliczeƒ ich statecznoÊci zgodnie

z Polskà Normà, w szczególnoÊci wtedy, gdy

4. Przy przebudowie i remoncie autostrady dopuszcza si´ szerokoÊç gruntowego pobocza nie mniejszà

ni˝ 0,75 m, je˝eli szerokoÊç pasa awaryjnego spe∏nia

wymagania, o których mowa w ust. 2, i nie jest wymagane stosowanie barier.

1) skarpa nasypu lub wykopu ma wysokoÊç wi´kszà

ni˝ 8,0 m,

§ 28. 1. Pochylenie poprzeczne pasa awaryjnego

oraz pochylenia pod∏u˝ne pasa awaryjnego i gruntowego pobocza powinny byç, co do wartoÊci i kierunku,

takie same jak jezdni autostrady.

2. Pochylenie poprzeczne gruntowego pobocza powinno wynosiç

3) 1 : 1,5 przy wysokoÊci skarpy wykopu wi´kszej ni˝

2,0 m do 8,0 m.

2) skarpa nasypu lub wykopu ma wysokoÊç wi´kszà

ni˝ 6,0 m, a zbocze ma pochylenie wi´ksze ni˝ 1 : 3,

3) autostradowa budowla ziemna b´dzie budowana

z materia∏u lub w gruncie wymagajàcym szczególnych procedur technicznych i technologicznych,

4) nasyp b´dzie budowany na gruntach o ma∏ej noÊnoÊci, w terenie osuwiskowym lub w terenie podlegajàcym wp∏ywom eksploatacji górniczej,

5) skarpa nasypu b´dzie nara˝ona na dzia∏anie wód

stojàcych lub p∏ynàcych na terenie zalewowym.

4. Pochylenie skarpy nasypu lub wykopu mo˝e

byç mniejsze ni˝ okreÊlone w ust. 1 i 2, je˝eli nie wyst´puje ˝aden z przypadków, o których mowa w ust. 3,

a za zmianà pochylenia przemawiajà wzgl´dy bezpieczeƒstwa ruchu, utrzymania, ekonomiczne lub estetyczne.

5. W przypadkach, o których mowa w ust. 3 i 4, mogà byç stosowane w szczególnoÊci zmienne pochylenia skarp zale˝ne od ich wysokoÊci, ∏awy oraz przypory skarp.

6. Skarpy nasypów i wykopów powinny byç umocnione obudowà roÊlinnà, chyba ˝e wyst´puje jeden

z przypadków, o których mowa w ust. 3.

Rozdzia∏ 7

Zieleƒ w pasie drogowym

§ 31. 1. W pasie drogowym autostrady mo˝e znajdowaç si´ zieleƒ, je˝eli pe∏ni ona funkcje ochronne lub

stanowi element ukszta∏towania krajobrazu.

2. Zieleƒ w pasie drogowym nie powinna zagra˝aç

bezpieczeƒstwu ruchu, ograniczaç wymaganego pola

widocznoÊci i skrajni autostrady oraz utrudniaç utrzymania autostrady.

3. Wymiary i zagospodarowanie pasa zieleni izolacyjnej, ograniczajàcego wzajemnie negatywne oddzia∏ywanie autostrady i Êrodowiska, nale˝y okreÊlaç odpowiednio do wskazaƒ wynikajàcych z opracowaƒ wymaganych przepisami odr´bnymi dotyczàcymi ochrony Êrodowiska.

§ 32. 1. Odleg∏oÊci drzew od urzàdzeƒ infrastruktury technicznej okreÊla si´ na podstawie rozporzàdzenia, przepisów odr´bnych oraz Polskich Norm dotyczàcych tych urzàdzeƒ.

2. W przypadku drzew lub terenów wpisanych do

rejestru zabytków lub obszarów obj´tych ochronà konserwatorskà, ustalenie odleg∏oÊci urzàdzeƒ in˝ynieryjnych, drogowych i budowlanych od wymienionych

drzew lub terenów wymaga uzgodnienia z w∏aÊciwym

terenowo konserwatorem zabytków lub konserwatorem zieleni.

Rozdzia∏ 8

Skrajnia autostrady

§ 33. 1. Nad ka˝dà jezdnià autostrady, pasem awaryjnym i cz´Êcià gruntowego pobocza o szerokoÊci

0,50 m oraz nad przylegajàcà do jezdni cz´Êcià pasa

dzielàcego o szerokoÊci 1,0 m powinna byç zachowana wolna przestrzeƒ, zwana dalej „skrajnià autostrady”, o wysokoÊci 4,70 m, z zastrze˝eniem ust. 3, przeznaczona dla pojazdów samochodowych.

2. WysokoÊç skrajni, o której mowa w ust. 1, zawiera rezerw´ 0,20 m przeznaczonà na zwi´kszenie gruboÊci konstrukcji nawierzchni autostrady.

3. WysokoÊç skrajni autostrady mo˝e byç zmniejszona do 4,50 m, je˝eli autostrada jest przebudowywa-

Poz. 116

na lub remontowana, natomiast obiekty nad autostradà nie sà obj´te tymi robotami.

4. Skrajni´ autostrady okreÊla za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia.

§ 34. Wymiary skrajni autostrady na drogowym

obiekcie in˝ynierskim okreÊlajà przepisy dotyczàce warunków technicznych, jakim powinny odpowiadaç drogowe obiekty in˝ynierskie i ich usytuowanie.

Rozdzia∏ 9

Pas drogowy autostrady

§ 35. 1. Pas drogowy autostrady powinien byç usytuowany pomi´dzy liniami rozgraniczajàcymi, okreÊlonymi w decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady.

2. Pomi´dzy liniami rozgraniczajàcymi, o których

mowa w ust. 1, mo˝na w szczególnoÊci umieÊciç pasy

drogowe innych dróg, które sà niezb´dne do odtworzenia po∏àczeƒ przerwanych w wyniku budowy lub

eksploatacji autostrady.

§ 36. 1. W sk∏ad pasa drogowego autostrady wchodzà: jezdnie autostrady, pobocza, jezdnie zbierajàco-rozprowadzajàce, pasy dzielàce jezdnie, skarpy nasypów i wykopów, w´z∏y i przejazdy z przecinajàcymi jà

drogami i innymi liniami komunikacyjnymi, wraz z drogowymi obiektami in˝ynierskimi, urzàdzeniami zwiàzanymi z obs∏ugà, utrzymaniem i ochronà autostrady,

urzàdzeniami organizacji i bezpieczeƒstwa ruchu oraz

ochrony Êrodowiska, a tak˝e pasami terenu, o których

mowa w ust. 6, zapewniajàcymi mo˝liwoÊç u˝ytkowania autostrady zgodnie z jej przeznaczeniem.

2. Drogowymi obiektami in˝ynierskimi, o których

mowa w ust. 1, sà budowle okreÊlone w przepisach dotyczàcych warunków technicznych, jakim powinny odpowiadaç drogowe obiekty in˝ynierskie i ich usytuowanie, a w szczególnoÊci: mosty, wiadukty, estakady,

konstrukcje oporowe, tunele, przepusty, nadziemne

i podziemne przejÊcia dla pieszych oraz dla zwierzàt

dziko ˝yjàcych.

3. Urzàdzeniami zwiàzanymi z obs∏ugà, utrzymaniem i ochronà autostrady, o których mowa w ust. 1, sà

urzàdzenia odwadniajàce oraz odprowadzajàce wod´,

urzàdzenia obs∏ugi podró˝nych, pojazdów i przesy∏ek

— miejsca obs∏ugi podró˝nych, zwane dalej „MOP”,

przeznaczone wy∏àcznie dla jej u˝ytkowników, OUA,

miejsca poboru op∏at, zwane dalej „MPO”, urzàdzenia

∏àcznoÊci alarmowej i, w zale˝noÊci od potrzeb, pasy

technologiczne, urzàdzenia pomiaru ruchu, kontroli

pojazdów oraz urzàdzenia oÊwietlenia.

4. Urzàdzeniami organizacji i bezpieczeƒstwa ruchu, o których mowa w ust. 1, sà znaki i sygna∏y drogowe, urzàdzenia sterowania i zarzàdzania ruchem,

ogrodzenie pasa drogowego autostrady i, w zale˝noÊci

od potrzeb, os∏ony przeciwolÊnieniowe, energoch∏onne i przeciwwietrzne oraz bariery ochronne.

5. Urzàdzeniami ochrony Êrodowiska, o których

mowa w ust. 1, sà w szczególnoÊci: ekrany przeciwha∏asowe, ekrany t∏umiàce drgania w pod∏o˝u, urzàdze-

nia do oczyszczania wody odprowadzanej z pasa drogowego autostrady, pasy zieleni izolacyjnej.

1) bezkolizyjny typu WA, na którym nie wyst´puje

przecinanie torów jazdy, a relacje skr´tne sà realizowane tylko jako manewry wy∏àczania, w∏àczania

i przeplatania si´ potoków ruchu,

6. SzerokoÊç pasa drogowego autostrady jest sumà szerokoÊci obiektów i urzàdzeƒ, o których mowa

w ust. 1—5, z wy∏àczeniem ogrodzenia pasa drogowego autostrady, powi´kszonà obustronnie o nie mniej

ni˝ 2,0 m.

2) cz´Êciowo bezkolizyjny typu WB, na którym wyst´puje przecinanie torów jazdy niektórych relacji na

drodze krzy˝ujàcej si´ z autostradà; w ramach w´z∏a funkcjonuje wówczas na tej drodze skrzy˝owanie lub zespó∏ skrzy˝owaƒ, jednak relacje o dominujàcych nat´˝eniach sà prowadzone bezkolizyjnie.

Rozdzia∏ 10

W´z∏y

§ 37. 1. W celu okreÊlenia wymagaƒ technicznych

i u˝ytkowych wprowadza si´ nast´pujàcy podzia∏ w´z∏ów na autostradach

Poz. 116

2. Zakres stosowania w´z∏ów, o których mowa

w ust. 1, okreÊla tabela

Klasa drogi krzy˝ujàcej si´ z autostradà

Autostrada

Droga ekspresowa

Droga g∏ówna ruchu

przyspieszonego

Droga g∏ówna

Typ w´z∏a

WA

WA

WA, WB

(WB), P

Oznaczenia w tabeli

WA, WB

— w´ze∏,

P

— przejazd drogowy (ró˝nopoziomowy),

(WB)

— rozwiàzanie dopuszczalne wyjàtkowo,

Klasa drogi — okreÊlona w przepisach dotyczàcych warunków technicznych, jakim powinny odpowiadaç drogi

publiczne i ich usytuowanie.

§ 38. 1. W´ze∏ powinien zawieraç stacj´ lub stacje

poboru op∏at, zwane dalej „SPO”, chyba ˝e sposób

ustalania i pobierania op∏at za przejazd nie przewiduje

pobierania op∏at na wjazdach i wyjazdach.

2. Usytuowanie SPO w w´êle powinno byç dostosowane do uk∏adu w´z∏a i nie powinno ograniczaç jego w∏aÊciwoÊci u˝ytkowych okreÊlonych w rozporzàdzeniu i w przepisach odr´bnych.

§ 39. W w´êle nie nale˝y lokalizowaç ˝adnych

obiektów us∏ugowych, do których wjazd odbywa∏by

si´ z jezdni autostrady lub z wykorzystaniem ∏àcznicy

lub jezdni zbierajàco-rozprowadzajàcej jako dojazdu.

§ 40. 1. W w´êle typu WA

4) wjazd powinien byç wyposa˝ony w pas w∏àczania,

z zachowaniem wymagaƒ, o których mowa w § 51

i 52.

2. W w´êle typu WB

1) autostrada powinna byç prowadzona bez zak∏óceƒ,

natomiast droga krzy˝ujàca si´ z autostradà powinna byç dostosowana do warunków lokalnych,

2) wyjazd z jezdni autostrady powinien byç usytuowany przed wjazdem na t´ jezdni´,

3) wyjazd z jezdni autostrady i wjazd na jezdni´ autostrady powinny byç zlokalizowane po prawej stronie tej jezdni,

2) wyjazd z jezdni autostrady powinien byç usytuowany przed wjazdem na t´ jezdni´,

4) wyjazd z jezdni autostrady i wjazd na jezdni´ autostrady powinny byç wyposa˝one w pasy wy∏àczania i w∏àczania z zachowaniem wymagaƒ, o których mowa w § 49 i 51,

3) wyjazdy powinny byç wyposa˝one w pas wy∏àczania, z zachowaniem wymagaƒ, o których mowa

w § 49 i 50,

5) wyjazdy z drogi krzy˝ujàcej si´ z autostradà i wjazdy na drog´ krzy˝ujàcà si´ z autostradà powinny

odbywaç si´ na skrzy˝owaniach.

1) wyjazdy i wjazdy powinny byç zlokalizowane po

prawej stronie jezdni autostrady,

§ 41. Graniczne pr´dkoÊci projektowe ∏àcznic na w´z∏ach okreÊla tabela

*) ¸àcznice zaczynajàce si´ pasem wy∏àczania na jezdni autostrady lub na jezdni zbierajàco-rozprowadzajàcej i koƒczàce si´

pasem w∏àczania na jezdni autostrady lub na jezdni zbierajàco-rozprowadzajàcej.

**) ¸àcznice zakoƒczone na jednym koƒcu skrzy˝owaniem.

§ 42. 1. Jednopasowa ∏àcznica jednokierunkowa,

oznaczona dalej symbolem „P1”, powinna mieç jezdni´ wraz z opaskami razem o szerokoÊci nie mniejszej

ni˝ 6,0 m oraz obustronne gruntowe pobocza, ka˝de

o szerokoÊci nie mniejszej ni˝ 1,0 m.

2. Dwupasowa ∏àcznica jednokierunkowa, oznaczona dalej symbolem „P2”, powinna mieç jezdni´ wraz

z opaskami razem o szerokoÊci nie mniejszej ni˝

8,0 m oraz obustronne gruntowe pobocza, ka˝de o szerokoÊci nie mniejszej ni˝ 1,0 m.

3. Dwupasowa ∏àcznica jednokierunkowa z pasem

awaryjnym, oznaczona dalej symbolem „P3”, powinna

mieç jezdni´ wraz z opaskà z lewej strony razem o szerokoÊci nie mniejszej ni˝ 7,5 m, pas awaryjny o szero-

koÊci 2,0 m po prawej stronie jezdni oraz obustronne

gruntowe pobocza, ka˝de o szerokoÊci nie mniejszej

ni˝ 1,0 m.

4. Dwupasowa ∏àcznica dwukierunkowa, oznaczona dalej symbolem „P4”, powinna mieç jezdni´ wraz

z opaskami razem o szerokoÊci nie mniejszej ni˝

8,0 m oraz obustronne gruntowe pobocza, ka˝de o szerokoÊci nie mniejszej ni˝ 1,0 m.

5. ¸àcznica P4 powinna mieç ze wzgl´dów bezpieczeƒstwa ruchu pr´dkoÊç projektowà nie wi´kszà ni˝

40 km/h.

6. Typ ∏àcznicy, o którym mowa w § 41, nale˝y dostosowaç do przewidywanego nat´˝enia ruchu oraz

d∏ugoÊci ∏àcznicy.

3%, z wyjàtkiem odcinków usytuowanych pomi´dzy

∏ukami w planie, gdzie jezdnia powinna mieç jednostronne pochylenie poprzeczne nie mniejsze ni˝ 2%.

§ 43. 1. Jezdnia wraz z opaskami na ∏àcznicy P1, P2,

lub P3 powinna mieç na odcinku prostym w planie jednostronne pochylenie poprzeczne nie mniejsze ni˝ 2%

i nie wi´ksze ni˝ 3%.

3. Jezdnia wraz z opaskami na ∏àcznicy P1, P2, P3

lub P4 powinna mieç na ∏uku ko∏owym w planie jednostronne pochylenie poprzeczne o wartoÊci okreÊlonej

w tabeli

2. Jezdnia wraz z opaskami na ∏àcznicy P4 powinna

mieç na odcinku prostym w planie dwustronne pochylenie poprzeczne, nie mniejsze ni˝ 2% i nie wi´ksze ni˝

Pr´dkoÊç projektowa ∏àcznicy [km/h]

2%

3%

4%

5%

6%

7%

80

≥580

420—579

350—419

290—349

270—289

250—269

70

≥365

290—364

235—289

215—234

195—214

185—194

60

≥250

190—249

155—189

140—154

130—139

120—129

50

≥160

125—159

100—124

90—99

85—89

75—84

40

≥95

75—94

60—74

55—59

50—54

45—49

30

≥60

50—59

40—49

35—39

30—34

25—29

WartoÊç promienia ∏uku w planie [m] przy przechy∏ce

4. Zachowanie wartoÊci pochylenia poprzecznego

jezdni ∏àcznicy, o którym mowa w ust. 1 i 2, nie jest wymagane na krzywych przejÊciowych i na prostych

przejÊciowych przed i za ∏ukiem ko∏owym, na których

nast´puje zmiana kierunku pochylenia poprzecznego.

Strefy te nale˝y kszta∏towaç tak, ˝eby by∏ zapewniony

sprawny odp∏yw wody.

daç si´ z odcinków prostych i odcinków krzywoliniowych.

2. Odcinek krzywoliniowy mo˝e zawieraç ∏uk ko∏owy, kombinacje ∏uków ko∏owych i krzywych przejÊciowych, a tak˝e inne rodzaje krzywych.

3. ¸àcznica powinna byç zaprojektowana i wykonana w taki sposób, ˝eby by∏o zachowane bezpieczeƒstwo ruchu pojazdu poruszajàcego si´ z pr´dkoÊcià

projektowà po nawierzchni zwil˝onej wodà.

§ 44. 1. SzerokoÊç jezdni ∏àcznicy nale˝y zwi´kszyç

na ∏uku ko∏owym w planie o promieniu R mniejszym

ni˝ 150 m o wartoÊç

1) 50/R na ∏àcznicy P1,

4. Wymagania, o których mowa w ust. 3, uznaje si´

za spe∏nione, je˝eli

2) 70/R na ∏àcznicy P2, P3 lub P4.

1) wartoÊci promienia ∏uku ko∏owego w planie oraz

pochylenia poprzecznego jezdni ∏àcznicy odpowiadajà wymaganiom okreÊlonym w § 43 ust. 3,

2. Zwi´kszenie szerokoÊci jezdni, o którym mowa

w ust. 1, wykonuje si´ na krzywej przejÊciowej lub prostej

przejÊciowej, jeÊli krzywa przejÊciowa nie wyst´puje.

2) parametry geometryczne ∏àcznicy nie przekraczajà

wartoÊci granicznych okreÊlonych w poni˝szej tabeli

§ 45. 1. OÊ jezdni ∏àcznicy w planie powinna sk∏aPr´dkoÊç

projektowa ∏àcznicy

[km/h]

Najmniejszy parametr klotoidy [m]

80

Dopuszczalne pochylenie pod∏u˝ne [%]

∏àcznicy zjazdowej

∏àcznicy wjazdowej

Najmniejszy promieƒ ∏uku w przekroju pod∏u˝nym [m]

wypuk∏ego

na wzniesieniu

na wzniesieniu

na spadku

na ∏uku w

planie

na prostej

w planie

wkl´s∏ego

na spadku

100

5

4

4

5

4500

3000

2000

70

90

5

4

4

5

3200

2000

1400

60

75

6

5

5

6

2700

1700

1000

50

60

6

5

5

6

1400

1000

750

40

40

6

6

6

7

700

500

500

30

25

6

6

6

7

3) odleg∏oÊç widocznoÊci na ∏àcznicy jest nie mniejsza

ni˝ okreÊlona w § 117.

Poz. 116

§ 48. Pochylenia skarp nasypów i wykopów ∏àcznicy i jezdni zbierajàco-rozprowadzajàcej nale˝y ustalaç

z zachowaniem warunków, o których mowa w § 30.

§ 46. 1. Jezdni´ zbierajàco-rozprowadzajàcà mo˝na

stosowaç na w´êle lub na odcinku autostrady mi´dzy

w´z∏ami, je˝eli taka potrzeba wynika z kierunkowego

rozk∏adu ruchu lub lokalizacji wyjazdów i wjazdów.

§ 49. 1. Wyjazd z jezdni autostrady powinien mieç,

z zastrze˝eniem ust. 9, równoleg∏y pas wy∏àczania,

umieszczony z prawej strony tej jezdni.

2. Pr´dkoÊç projektowa jezdni zbierajàco-rozprowadzajàcej powinna wynosiç 60 km/h, a wyjàtkowo 70

lub 80 km/h.

2. Do pasa wy∏àczania, o którym mowa w ust. 1, nale˝y

1) klin, na którego d∏ugoÊci pas wy∏àczania uzyskuje

pe∏nà szerokoÊç,

3. Jezdnia zbierajàco-rozprowadzajàca powinna

byç jednokierunkowa i w zale˝noÊci od przewidywanego nat´˝enia ruchu o takim przekroju poprzecznym jak

∏àcznica typu P1, P2 lub P3.

2) odcinek zwalniania, którego d∏ugoÊç jest mierzona

od koƒca klina do poczàtku ∏uku ko∏owego ∏àcznicy.

4. Ukszta∏towanie jezdni zbierajàco-rozprowadzajàcej w planie i w przekroju pod∏u˝nym powinno odpowiadaç wymaganiom dotyczàcym ∏àcznic, o których

mowa w § 45.

3. Pas wy∏àczania na ∏àcznice P1, P2 lub P3 powinien mieç

1) klin o d∏ugoÊci nie mniejszej ni˝ 100 m, je˝eli pr´dkoÊç projektowa autostrady wynosi 120 km/h, i nie

mniejszej ni˝ 75 m w pozosta∏ych przypadkach,

§ 47. Pochylenie poprzeczne gruntowego pobocza

∏àcznicy i jezdni zbierajàco-rozprowadzajàcej nale˝y

ustalaç z zachowaniem warunków, o których mowa

w § 28 ust. 2.

2) odcinek zwalniania o d∏ugoÊci nie mniejszej ni˝

okreÊlona w poni˝szej tabeli

Ró˝nica

pr´dkoÊci

∆V [km/h]

–5%

–4%

–3%

–2%

0%

2%

3%

4%

60

280

250

230

210

190

170

160

150

50

250

230

210

190

170

150

140

130

40

220

200

180

170

150

130

120

110

30

170

160

150

140

120

110

100

90

≤20

120

110

100

95

85

75

70

65

D∏ugoÊç odcinka zwalniania [m] przy pochyleniu pod∏u˝nym pasa wy∏àczania

Oznaczenia: ∆V = n x Vpa – Vp

n = 0,75, gdy Vpa = 120 km/h

n = 0,82, gdy Vpa = 100 km/h

n = 0,94, gdy Vpa = 80 km/h

gdzie

Vpa — pr´dkoÊç projektowa autostrady w km/h,

Vp — pr´dkoÊç projektowa ∏àcznicy w km/h.

2) wspólnà kraw´dê pasa wy∏àczania o pe∏nej szerokoÊci i jezdni autostrady o d∏ugoÊci nie mniejszej

ni˝ 400 m.

4. Odcinek zwalniania, o którym mowa w ust. 3

pkt 2, powinien mieç pas ruchu o szerokoÊci 3,5 m, jeÊli pr´dkoÊç projektowa autostrady jest wi´ksza od

80 km/h, i 3,0 m w pozosta∏ych przypadkach oraz pas

awaryjny o szerokoÊci 2,0 m lub opask´ o szerokoÊci co

najmniej 0,5 m, w zale˝noÊci od tego, który z elementów wyst´puje na ∏àcznicy.

6. Podwójny pas wy∏àczania na ∏àcznic´ P3, ze

zmniejszeniem o jeden liczby pasów ruchu na jezdni

autostrady, powinien mieç

5. Podwójny pas wy∏àczania na ∏àcznic´ P3, bez

zmniejszenia liczby pasów ruchu na jezdni autostrady,

powinien mieç

1) klin o d∏ugoÊci nie mniejszej ni˝ 100 m, je˝eli pr´dkoÊç projektowa autostrady wynosi 120 km/h, i nie

mniejszej ni˝ 75 m w pozosta∏ych przypadkach,

1) klin o d∏ugoÊci nie mniejszej ni˝ 200 m, je˝eli pr´dkoÊç projektowa autostrady wynosi 120 km/h, i nie

mniejszej ni˝ 150 m w pozosta∏ych przypadkach,

2) wspólnà kraw´dê pasa wy∏àczania o pe∏nej szerokoÊci i jezdni autostrady o d∏ugoÊci nie mniejszej

ni˝ 450 m.

7. Odcinek, o którym mowa w ust. 5 pkt 2 i ust. 6 pkt 2,

powinien mieç dwa pasy ruchu o szerokoÊci nie mniejszej ni˝ 7,0 m oraz pas awaryjny o szerokoÊci 2,0 m.

8. Pas wy∏àczania, o którym mowa w ust. 3, powinien mieç wspólnà kraw´dê odcinka pasa o pe∏nej szerokoÊci i jezdni autostrady o d∏ugoÊci nie mniejszej ni˝

200 m przy pr´dkoÊci projektowej 120 km/h, nie mniejszej ni˝ 175 m przy pr´dkoÊci projektowej 100 km/h

i nie mniejszej ni˝ 150 m przy pr´dkoÊci projektowej

80 km/h.

9. W przypadku dobrej widocznoÊci wyjazdu z jezdni autostrady na ∏àcznic´ P1 mo˝e byç stosowany kierunkowy pas wy∏àczania, je˝eli pr´dkoÊç projektowa

autostrady wynosi 100 lub 80 km/h. Kierunkowy pas

wy∏àczania powinien mieç

1) klin o d∏ugoÊci 75 m i o skosie 1 : 30,

2) odcinek zwalniania o d∏ugoÊci nie mniejszej ni˝

okreÊlona w tabeli w ust. 3,

3) pas awaryjny o szerokoÊci 2,0 m lub opask´ o szerokoÊci co najmniej 0,5 m, w zale˝noÊci od tego,

który z elementów wyst´puje na ∏àcznicy.

Poz. 116

4. Pas wy∏àczania z ∏àcznicy P2 lub P3 na ∏àcznic´

P1 powinien mieç

1) klin o d∏ugoÊci nie mniejszej ni˝ 60 m,

2) odcinek zwalniania o d∏ugoÊci nie mniejszej ni˝

150 m, je˝eli jest to ∏àcznica P3, i nie mniejszej ni˝

100 m, je˝eli jest to ∏àcznica P2.

5. Odcinek zwalniania, o którym mowa w ust. 4

pkt 2, powinien mieç pas ruchu o szerokoÊci 3,0 m oraz

opask´ o szerokoÊci co najmniej 0,5 m.

6. Pas wy∏àczania z ∏àcznicy P3 na ∏àcznic´ P3 powinien mieç

1) klin o d∏ugoÊci nie mniejszej ni˝ 60 m,

2) odcinek zwalniania o wymiarach jak w ust. 4 pkt 2.

7. Odcinek zwalniania, o którym mowa w ust. 6

pkt 2, powinien mieç dwa pasy ruchu oraz pas awaryjny o szerokoÊciach jak na ∏àcznicy P3.

8. W przypadku dobrej widocznoÊci wyjazdu z ∏àcznicy i z jezdni zbierajàco-rozprowadzajàcej, mo˝e byç

stosowany kierunkowy pas wy∏àczania.

10. Pochylenie pod∏u˝ne i poprzeczne pasa wy∏àczania oraz jego ukszta∏towanie w planie sytuacyjnym

powinny byç dostosowane do jezdni autostrady.

9. Pochylenie pod∏u˝ne i poprzeczne pasa wy∏àczania oraz jego ukszta∏towanie w planie sytuacyjnym powinny byç dostosowane do jezdni ∏àcznicy lub jezdni

zbierajàco-rozprowadzajàcej.

§ 50. 1. Wyjazd z ∏àcznicy i jezdni zbierajàco-rozprowadzajàcej powinny mieç, z zastrze˝eniem ust. 8, równoleg∏e pasy wy∏àczania.

§ 51. 1. Wjazd na jezdni´ autostrady powinien mieç

równoleg∏y pas w∏àczania, umieszczony z prawej strony jezdni.

2. Pas wy∏àczania z ∏àcznicy P1 na ∏àcznic´ P1 powinien mieç

2. Do pasa w∏àczania, o którym mowa w ust. 1, nale˝y

1) odcinek przyspieszania, którego d∏ugoÊç jest mierzona od koƒca ∏uku ko∏owego na ∏àcznicy do poczàtku klina,

2) klin, na którego d∏ugoÊci zanika pas w∏àczania.

1) klin o d∏ugoÊci nie mniejszej ni˝ 60 m,

2) odcinek zwalniania o d∏ugoÊci nie mniejszej ni˝

150 m, je˝eli jest to w´ze∏ typu WA, i nie mniejszej

ni˝ 100 m w pozosta∏ych przypadkach.

3. Odcinek zwalniania, o którym mowa w ust. 2

pkt 2, powinien mieç pas ruchu o szerokoÊci 3,0 m oraz

opask´ o szerokoÊci co najmniej 0,5 m.

3. Pas w∏àczania z ∏àcznic P1 lub P2 powinien mieç

1) odcinek przyspieszania o d∏ugoÊci nie mniejszej ni˝

okreÊlona w poni˝szej tabeli

Ró˝nica

pr´dkoÊci

∆V [km/h]

–5%

–4%

–3%

–2%

0%

2%

3%

4%

60

190

200

210

230

270

340

390

450

50

170

180

200

210

250

320

370

430

40

150

160

180

190

230

290

330

400

30

130

140

150

160

200

250

290

350

≤20

90

100

110

120

160

200

240

300

D∏ugoÊç odcinka przyspieszania [m] przy pochyleniu pod∏u˝nym pasa w∏àczania

Oznaczenia: ∆V = n x Vpa – Vp

n = 0,75, gdy Vpa = 120 km/h

n = 0,82, gdy Vpa = 100 km/h

n = 0,94, gdy Vpa = 80 km/h

gdzie: Vpa — pr´dkoÊç projektowa autostrady w km/h,

Vp — pr´dkoÊç projektowa ∏àcznicy w km/h.

2) klin o d∏ugoÊci nie mniejszej ni˝ 100 m, je˝eli pr´dkoÊç projektowa autostrady wynosi 120 km/h, i nie

mniejszej ni˝ 75 m w pozosta∏ych przypadkach.

4. Odcinek przyspieszania, o którym mowa w ust. 3

pkt 1, powinien mieç pas ruchu o szerokoÊci 3,5 m, jeÊli pr´dkoÊç projektowa autostrady jest wi´ksza od

80 km/h, i 3,0 m w pozosta∏ych przypadkach oraz pas

awaryjny o szerokoÊci 2,0 m lub opask´ o szerokoÊci co

najmniej 0,5 m, w zale˝noÊci od tego, który z elementów wyst´puje na ∏àcznicy.

5. Na pasie w∏àczania, o którym mowa w ust. 3, nale˝y zapewniç wspólnà kraw´dê odcinka pasa o pe∏nej

szerokoÊci i jezdni autostrady na d∏ugoÊci nie mniejszej

ni˝ 250 m przy pr´dkoÊci projektowej 120 km/h, nie

mniejszej ni˝ 200 m przy pr´dkoÊci projektowej 100

km/h i nie mniejszej ni˝ 150 m przy pr´dkoÊci projektowej 80 km/h.

6. Podwójny pas w∏àczania z ∏àcznicy P3 powinien

mieç

1) dwa nast´pujàce po sobie odcinki równoleg∏ego

wzgl´dem kraw´dzi jezdni autostrady pasa w∏àczania, ka˝dy o d∏ugoÊci nie mniejszej ni˝ 500 m,

2) kliny na koƒcach odcinków, o których mowa w ust. 2,

o d∏ugoÊci nie mniejszej ni˝ 100 m, je˝eli pr´dkoÊç

projektowa autostrady wynosi 120 km/h, i nie mniejszej ni˝ 75 m w pozosta∏ych przypadkach,

3) szerokoÊç dwóch pasów ruchu na pierwszym odcinku przyspieszania — 7,0 m i na drugim odcinku

3,5 m oraz pas awaryjny o szerokoÊci 2,0 m.

7. Podwójny pas w∏àczania z ∏àcznicy P3, ze zwi´kszeniem o jeden liczby pasów ruchu na jezdni autostrady, powinien mieç

1) odcinek równoleg∏ego wzgl´dem kraw´dzi jezdni

autostrady pasa w∏àczania o d∏ugoÊci nie mniejszej

ni˝ 500 m,

2) klin o d∏ugoÊci nie mniejszej ni˝ 100 m, je˝eli pr´dkoÊç projektowa autostrady wynosi 120 km/h, i nie

mniejszej ni˝ 75 m w pozosta∏ych przypadkach,

3) szerokoÊç pasa ruchu na odcinku przyspieszania

3,5 m oraz pas awaryjny o szerokoÊci 2,0 m.

8. Pochylenie pod∏u˝ne i poprzeczne pasa w∏àczania oraz jego ukszta∏towanie w planie sytuacyjnym powinno byç dostosowane do jezdni autostrady.

§ 52. 1. Wjazd na ∏àcznic´ i jezdni´ zbierajàco-rozprowadzajàcà powinien mieç równoleg∏y pas w∏àczania.

2. Pas w∏àczania, o którym mowa w ust. 1, powinien mieç

1) odcinek przyspieszania o d∏ugoÊci nie mniejszej ni˝

90 m i o szerokoÊci 3,0 m oraz opask´ o szerokoÊci

co najmniej 0,5 m,

2) klin o d∏ugoÊci nie mniejszej ni˝ 60 m.

§ 53. 1. Obszar przeplatania w w´êle mo˝e wyst´powaç na jezdni drogi ni˝szej klasy ni˝ autostrada, na

∏àcznicy oraz na jezdni zbierajàco-rozprowadzajàcej.

Poz. 116

2. Na obszarze przeplatania nale˝y zwi´kszyç liczb´

pasów ruchu nie mniej ni˝ o jeden, na d∏ugoÊci dostosowanej do wielkoÊci i pr´dkoÊci ruchu oraz warunków

drogowo-ruchowych, lecz nie krótszej ni˝ 100 m.

DZIA¸ III

Wyposa˝enie techniczne autostrad

Rozdzia∏ 1

Urzàdzenia odwadniajàce oraz odprowadzajàce wod´

§ 54. 1. Odwodnienie powierzchniowe autostrady

wykonuje si´ za pomocà rowów, Êcieków i kanalizacji.

2. Urzàdzenia do powierzchniowego odwodnienia

pasa drogowego autostrady powinny zapewniaç

sprawne odprowadzenie wody.

3. Wymiary urzàdzeƒ do powierzchniowego odwodnienia autostrady ustala si´ na podstawie deszczu

miarodajnego, okreÊlonego przy prawdopodobieƒstwie pojawienia si´ opadów, p = 10%.

§ 55. 1. Rowy wykonuje si´ w kszta∏cie op∏ywowym, trójkàtnym lub trapezowym.

2. Rów op∏ywowy stosuje si´ w wykopie, przy kraw´dzi korony autostrady, je˝eli korpus autostrady ma

odwodnienie wg∏´bne lub jest wykonany z materia∏u

niewymagajàcego odwodnienia wg∏´bnego. Rów

op∏ywowy powinien byç równie˝ stosowany przy wysokoÊci skarpy nasypu do 2 m, gdy zachodzi potrzeba

odprowadzenia wody, w przypadku niestosowania

skrajnej bariery ochronnej. SzerokoÊç rowu op∏ywowego nie powinna byç mniejsza ni˝ 1,5 m, a g∏´bokoÊç

nie powinna przekraczaç 0,3 m.

3. Rów trójkàtny stosuje si´ w celu u∏atwienia utrzymania autostrady, kiedy wysokoÊç skarpy nasypu lub

wykopu jest mniejsza ni˝ 1,0 m. Pochylenie skarpy wewn´trznej nie powinno byç wi´ksze ni˝ 1 : 3, skarpy zewn´trznej co najmniej 1 : 5, a g∏´bokoÊç rowu nie powinna przekraczaç 0,5 m.

4. Rów trapezowy mo˝e byç stosowany przy nasypie autostrady, w przypadku gdy na koronie autostrady przewiduje si´ ustawienie skrajnej bariery ochronnej, a tak˝e jako rów stokowy. Dno rowu powinno mieç

szerokoÊç co najmniej 0,4 m, a g∏´bokoÊç rowu nie powinna byç mniejsza ni˝ 0,5 m. Pochylenie skarpy zewn´trznej nie powinno byç wi´ksze ni˝ 1 : 1,5.

5. Po∏àczenie rowów, o których mowa w ust. 1, powinno byç wykonane w sposób p∏ynny.

6. Dopuszcza si´ stosowanie rowu stokowego od

strony nap∏ywu wody powierzchniowej ze stoku. Rów

stokowy powinien byç wykonany co najmniej

3,0 m powy˝ej kraw´dzi przeci´cia si´ skarpy wykopu

z terenem. Rów ten nie mo˝e zmniejszaç statecznoÊci

skarpy wykopu. Gdy istnieje obawa, ˝e rów stokowy

nawodni skarp´ wykopu, powinien byç uszczelniony.

Pochylenie skarp rowu stokowego nie powinno byç

wi´ksze ni˝ 1 : 1,5.

7. W celu zapewnienia sprawnego odprowadzenia

wody nale˝y stosowaç pochylenie pod∏u˝ne dna rowu

nie mniejsze ni˝ 0,5%. Dopuszcza si´ pochylenie dna

rowu nie mniejsze ni˝ 0,2% w terenie p∏askim. Najwi´ksze dopuszczalne pochylenie pod∏u˝ne dna rowu w zale˝noÊci od rodzaju gruntu lub sposobu umocnienia jego dna okreÊla Polska Norma.

§ 56. 1. Urzàdzenie Êciekowe, zwane dalej „Êciekiem”, powinno byç stosowane w przypadku, kiedy

woda powierzchniowa spowodowa∏aby uszkodzenie

elementów korpusu autostrady oraz na obszarze, z którego odprowadzenie wody powierzchniowej bezpoÊrednio do ziemi lub do odbiornika wodnego nie jest

dopuszczalne. Âcieki mogà byç stosowane do

1) odwodnienia jezdni, pasa awaryjnego i opaski,

2) odwodnienia pasa dzielàcego,

3) odprowadzenia wody z kraw´dzi korony w wykopie

skalistym lub przy Êcianie oporowej,

4) umocnienia dna rowu.

2. Pochylenie pod∏u˝ne dna Êcieku powinno byç nie

mniejsze ni˝ 0,5%. Na terenie p∏askim dopuszcza si´

pochylenie pod∏u˝ne dna Êcieku nie mniejsze ni˝ 0,2%.

Wod´ ze Êcieku odprowadza si´ w zale˝noÊci od warunków Êciekiem skarpowym, przez studzienki Êciekowe do kanalizacji lub przykanalikiem do rowu. Zakoƒczenie Êcieku skarpowego i wylotu przykanalika powinno chroniç rów przed rozmywaniem.

3. Odleg∏oÊç mi´dzy miejscami odprowadzenia

wody ze Êcieku nale˝y okreÊliç, uwzgl´dniajàc iloÊç

wody sp∏ywajàcej z powierzchni zlewni, pochylenie

pod∏u˝ne dna Êcieku i jego nape∏nienie. Odleg∏oÊç ta

nie powinna byç wi´ksza ni˝

1) 50 m przy pochyleniu pod∏u˝nym dna Êcieku 0,3%,

2) 100 m przy pochyleniu pod∏u˝nym dna Êcieku wi´kszym ni˝ 1,0%.

Przy pochyleniach poÊrednich odleg∏oÊci nale˝y interpolowaç.

§ 57. 1. Urzàdzenia do wg∏´bnego odwodnienia pasa drogowego autostrady majà na celu odprowadzenie

wody, która przenikn´∏a do gruntu, lub obni˝enie poziomu wody gruntowej.

2. Parametry urzàdzeƒ do odwodnienia wg∏´bnego pasa drogowego autostrady nale˝y okreÊlaç na

podstawie badaƒ gruntowo-wodnych pod∏o˝a oraz zaleceƒ wynikajàcych z dokumentacji hydrogeologicznej.

3. Odwodnienie wg∏´bne nale˝y stosowaç do

1) odprowadzenia wody z warstwy odsàczajàcej i wody przedostajàcej si´ z powierzchni pasa drogowego autostrady do gruntu,

2) obni˝enia poziomu wody gruntowej, je˝eli w gruntach wàtpliwych i wysadzinowych spód konstrukcji

nawierzchni nie jest wyniesiony co najmniej

1,0 m nad poziom wody gruntowej,

Poz. 116

3) obni˝enia poziomu wody gruntowej w gruntach

niewysadzinowych pod konstrukcjà nawierzchni,

je˝eli woda ta jest na g∏´bokoÊci mniejszej ni˝ g∏´bokoÊç przemarzania.

4. Dren pod∏u˝ny powinien byç stosowany do obni˝enia poziomu wody gruntowej. Dren nale˝y umieszczaç, w zale˝noÊci od potrzeb, pod dnem rowu, Êcieku

lub w pasie dzielàcym.

5. W przypadku nap∏ywu wody gruntowej w wykopie w kierunku korpusu autostrady mo˝na stosowaç

dren odcinajàcy. Dren ten od strony korony autostrady

powinien byç uszczelniony.

6. Je˝eli woda gruntowa wyp∏ywa na skarp´ wykopu, nale˝y stosowaç dren skarpowy.

7. Dren nale˝y umieszczaç poni˝ej g∏´bokoÊci przemarzania gruntu. Dopuszcza si´ stosowanie p∏ytkiego

drenu do odprowadzenia wody z warstwy odsàczajàcej.

§ 58. 1. Kanalizacj´ deszczowà wykonuje si´, gdy

nie ma mo˝liwoÊci odprowadzenia wody za pomocà

urzàdzeƒ do powierzchniowego odwodnienia lub gdy

wymagajà tego przepisy dotyczàce ochrony Êrodowiska.

2. Przy usytuowaniu urzàdzeƒ kanalizacji deszczowej w pasie drogowym autostrady nale˝y uwzgl´dniç

lokalizacj´ innych urzàdzeƒ i budowli podziemnych

i nadziemnych o g∏´bokich fundamentach. Kolektor

nale˝y usytuowaç w pasie dzielàcym. Dopuszcza si´

w uzasadnionych przypadkach innà lokalizacj´ kolektora, w szczególnoÊci ze wzgl´du na zagospodarowanie korony autostrady lub zagospodarowanie otoczenia.

3. Strop kolektora i przykanalika powinien byç zag∏´biony poni˝ej g∏´bokoÊci przemarzania gruntu. Gdy

uzyskanie tego zag∏´bienia nie jest mo˝liwe, w szczególnoÊci ze wzgl´du na zapewnienie wymaganego pochylenia pod∏u˝nego, nale˝y przewidzieç odpowiednià

ich izolacj´.

4. Ârednica kolektora powinna byç ustalona na

podstawie iloÊci wody sp∏ywajàcej z odwadnianej powierzchni oraz przy za∏o˝eniu, ˝e

1) pr´dkoÊç przep∏ywu nie powinna byç mniejsza ni˝

0,5 m/s,

2) najwi´ksza pr´dkoÊç przep∏ywu nie powinna przekroczyç wartoÊci dopuszczalnej dla materia∏u,

z którego kolektor jest wykonany,

3) pochylenie dna kolektora o Êrednicy 0,30 m nie powinno byç wi´ksze ni˝ 3,0%, a o Êrednicy 1,0 m

i wi´kszej mo˝e wynosiç co najwy˝ej 1,0%.

Ârednica kolektora nie powinna byç mniejsza ni˝

0,30 m, przykanalika zaÊ 0,15 m.

5. Studzienki rewizyjne powinny byç usytuowane

poza jezdnià i pasem awaryjnym autostrady.

6. Studzienk´ rewizyjnà nale˝y stosowaç, gdy kolektor zmienia kierunek, rozga∏´zia si´, zmienia Êrednic´ lub pochylenie pod∏u˝ne. Je˝eli wymienione warun-

ki nie wyst´pujà, to rozmieszczenie studzienek powinno uwzgl´dniaç warunki eksploatacji, przy zachowaniu

odleg∏oÊci nie mniejszych ni˝ okreÊlone w poni˝szej tabeli

Ârednica kolektora

[m]

Odleg∏oÊç mi´dzy studzienkami rewizyjnymi

[m]

0,30—0,60

0,61—0,80

0,81—1,00

1,01—1,50

40

50

60

100

§ 59. Indywidualne rozwiàzania urzàdzeƒ odwadniajàcych uwzgl´dniajàce specyficzne warunki otoczenia i pod∏o˝a mogà byç stosowane w szczególnoÊci na

autostradzie przebiegajàcej na terenie chronionym,

w niekorzystnych warunkach gruntowo-wodnych, na

terenie górskim, na obszarze osuwiskowym albo na

terenie podlegajàcym wp∏ywom eksploatacji górniczej.

§ 60. 1. Wody opadowe z pasa drogowego autostrady odprowadzane do odbiorników wodnych lub do

ziemi powinny spe∏niaç wymagania okreÊlone w przepisach dotyczàcych ochrony Êrodowiska.

2. Wody z kanalizacji mo˝na odprowadzaç do odbiornika rowem odp∏ywowym lub kolektorem. W celu

oczyszczenia odprowadzanej wody mo˝e byç stosowany rów trawiasty, o pochyleniu pod∏u˝nym dna nieprzekraczajàcym 0,5%. W zale˝noÊci od potrzeb w rowie tym nale˝y stosowaç przegrody. Wod´ z kolektora

nale˝y odprowadziç do odbiornika wodnego przez

urzàdzenia oczyszczajàce.

3. Je˝eli ze wzgl´du na ochron´ Êrodowiska nie ma

mo˝liwoÊci odprowadzenia nieoczyszczonej wody

z urzàdzeƒ odwadniajàcych, stosuje si´ urzàdzenia zabezpieczajàce Êrodowisko przed zanieczyszczeniami

sp∏ywajàcymi z autostrady.

dzenie samodzielne lub w po∏àczeniu z innymi

urzàdzeniami oczyszczajàcymi; powinien byç pokryty g´stà trawà wysoko koszonà, na pod∏o˝u

o szybkoÊci filtracji co najmniej 1,25 cm/h.

5. Do urzàdzeƒ zabezpieczajàcych Êrodowisko

przed zanieczyszczeniami sp∏ywajàcymi z autostrady

powinien byç zapewniony dojazd sprz´tem do utrzymania.

6. Odleg∏oÊç od zabudowy urzàdzeƒ, o których mowa w ust. 4, nie powinna byç mniejsza ni˝ 8,0 m. W celu utrzymania sprawnoÊci technicznej tych urzàdzeƒ

powinien byç zapewniony do nich dojazd.

Rozdzia∏ 2

Urzàdzenia oÊwietlenia

§ 61. 1. Autostrada powinna byç oÊwietlona

1) gdy obszar, przez który przebiega, jest oÊwietlony

i wyst´puje zagro˝enie oÊlepiania uczestników ruchu,

2) w obr´bie w´z∏a, je˝eli jedna z krzy˝ujàcych si´

dróg jest oÊwietlona lub znajduje si´ na nim MPO,

3) mi´dzy odcinkami oÊwietlonymi, je˝eli d∏ugoÊç odcinka nie przekracza 500 m,

4. Urzàdzeniami, o których mowa w ust. 3, mogà

byç w szczególnoÊci

4) na odcinku przyleg∏ym do obiektu mostowego lub

tunelu, je˝eli obiekt ten jest oÊwietlony,

1) zbiornik retencyjno-infiltracyjny, gdy odwadniana

powierzchnia ma powy˝ej 4 ha; pojemnoÊç zbiornika powinna umo˝liwiç przej´cie wody o obj´toÊci co najmniej 250 m3/ha,

5) w obr´bie MPO.

2) zbiornik infiltracyjny, gdy odwadniana powierzchnia ma od 2 ha do 8 ha, gdy grunt do g∏´bokoÊci

1,5 m poni˝ej dna zbiornika zapewnia szybkoÊç filtracji co najmniej 1,25 cm/h i znajduje si´ powy˝ej

poziomu wody gruntowej,

3) rów infiltracyjny, gdy odwadniana powierzchnia

nie jest wi´ksza ni˝ 2 ha, gdy grunt do g∏´bokoÊci

1,5 m poni˝ej dna rowu zapewnia minimalnà szybkoÊç filtracji co najmniej 0,7 cm/h i znajduje si´ powy˝ej poziomu wody gruntowej,

4) rów trawiasty, gdy odwadniana powierzchnia nie

jest wi´ksza ni˝ 2 ha; jest on stosowany jako urzà-

2. MOP powinno byç oÊwietlone co najmniej w cz´Êci obs∏ugujàcej uczestników ruchu.

3. Âwiat∏o oÊwietlenia nie powinno zmieniaç barwy

znaków.

4. Mi´dzy oÊwietlonym a nieoÊwietlonym odcinkiem autostrady nale˝y wykonaç stref´ przejÊciowà

o d∏ugoÊci co najmniej 200 m o zmniejszajàcym si´ nat´˝eniu Êwiat∏a.

5. S∏upy oÊwietleniowe nale˝y tak usytuowaç, aby

nie powodowa∏y zagro˝enia bezpieczeƒstwa ruchu

i nie ogranicza∏y widocznoÊci. Oprawy i s∏upy oÊwietleniowe powinny byç umieszczone poza skrajnià autostrady.

6. Odleg∏oÊç lica s∏upa oÊwietleniowego od kraw´dzi jezdni nie mo˝e byç mniejsza ni˝ 1,0 m, je˝eli nie ma

pasa awaryjnego lub opaski, i nie mo˝e byç mniejsza

ni˝ 0,5 m od kraw´dzi pasa awaryjnego lub opaski.

7. Wymagania dotyczàce nat´˝enia oÊwietlenia

i rozmieszczenia punktów Êwietlnych okreÊla Polska

Norma.

Rozdzia∏ 3

Miejsca obs∏ugi podró˝nych

§ 62. 1. Autostrad´ nale˝y wyposa˝yç w miejsca obs∏ugi podró˝nych.

2. MOP powinny byç lokalizowane oddzielnie dla

ka˝dego kierunku ruchu.

3. Odleg∏oÊç mi´dzy sàsiednimi MOP powinna byç

nie mniejsza ni˝ 15 km. Odleg∏oÊç MOP od przejÊcia

granicznego powinna wynosiç nie mniej ni˝ 3,0 km.

4. Wyjazd z jezdni autostrady do MOP powinien odbywaç si´ za pomocà pasa wy∏àczania, wjazd zaÊ na

autostrad´ przez pas w∏àczania.

5. Wyjazd z jezdni autostrady do MOP i wjazd

z MOP na jezdni´ autostrady nie mogà byç lokalizowane w miejscach zagra˝ajàcych bezpieczeƒstwu ruchu,

a w szczególnoÊci

1) w strefie oddzia∏ywania w´z∏a, z uwzgl´dnieniem

wymagaƒ, o których mowa w § 115 ust. 2,

2) w miejscu, w którym nie jest zapewniona wymagana widocznoÊç wjazdu na jezdni´ autostrady,

3) na odcinku autostrady o pochyleniu niwelety wi´kszym ni˝ 4%,

4) nie bli˝ej wierzcho∏ka ∏uku wypuk∏ego ni˝ wymagana odleg∏oÊç widocznoÊci na zatrzymanie,

5) na odcinku, na którym wyst´puje dodatkowy pas

ruchu.

6. Strefa oddzia∏ywania w´z∏a, o której mowa

w ust. 5 pkt 1, obejmuje w´ze∏, wraz z odcinkami dróg,

do miejsca, w którym jest umieszczony pierwszy znak

kierunku (drogowskaz lub tablica przeddrogowskazowa).

7. Odleg∏oÊci budynków na obszarze MOP od kraw´dzi jezdni autostrady powinny spe∏niaç wymagania

okreÊlone przepisami o drogach publicznych.

8. Usytuowanie obiektów na MOP nie mo˝e ograniczaç widocznoÊci na jezdniach manewrowych.

§ 63. 1. W celu okreÊlenia cech u˝ytkowych MOP

wyró˝nia si´ nast´pujàce ich rodzaje

1) MOP I o funkcji wypoczynkowej, wyposa˝ony

w stanowiska postojowe (parking), jezdnie manewrowe, urzàdzenia wypoczynkowe, sanitarne

Poz. 116

i oÊwietlenie; dopuszcza si´ wyposa˝enie w obiekty ma∏ej gastronomii,

2) MOP II o funkcji wypoczynkowo-us∏ugowej, wyposa˝ony w stanowiska postojowe (parking), jezdnie

manewrowe, urzàdzenia wypoczynkowe, sanitarne, oÊwietlenie oraz w stacj´ paliw, stanowiska obs∏ugi pojazdów, obiekty gastronomiczno-handlowe, informacji turystycznej,

3) MOP III o funkcji wypoczynkowej i us∏ugowej, wyposa˝ony w obiekty, o których mowa w pkt 2,

obiekty noclegowe oraz, w zale˝noÊci od potrzeb,

w agencj´ poczty, banku, biur turystycznych, biur

ubezpieczeniowych.

2. MOP I usytuowany naprzeciw MOP II lub MOP III

nale˝y po∏àczyç bezkolizyjnym przejÊciem dla pieszych.

3. Liczb´ stanowisk postojowych w cz´Êci parkingowej oraz liczb´ stanowisk na stacji paliw nale˝y okreÊliç indywidualnie, z uwzgl´dnieniem w szczególnoÊci

Êredniego dobowego ruchu w roku (SDR) i intensywnoÊci zagospodarowania autostrady.

4. W cz´Êci parkingowej MOP, w zale˝noÊci od potrzeb, nale˝y wykonaç specjalnie oznakowane stanowiska do kontroli technicznej pojazdów. Wymiary i liczb´

stanowisk do kontroli pojazdów ustala si´ indywidualnie.

5. Na obszarze MOP dopuszcza si´ umieszczanie reklam i tablic informacyjnych niezwiàzanych z organizacjà ruchu pojazdów, zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w przepisach o drogach publicznych.

6. W obr´bie MOP w ka˝dym zespole stanowisk postojowych dla samochodów osobowych nale˝y zapewniç nie mniej ni˝ dwa stanowiska postojowe dla samochodów osób niepe∏nosprawnych, specjalnie oznakowane i usytuowane blisko wejÊç do budynków u˝ytecznoÊci publicznej.

7. Uskok o wysokoÊci od 2 cm do 15 cm mi´dzy

chodnikiem a jezdnià lub innym urzàdzeniem u˝ytkowanym przez osoby niepe∏nosprawne nale˝y wyposa˝yç w ramp´ o szerokoÊci co najmniej 0,90 m i pochyleniu nie wi´kszym ni˝ 15%. Przy uskokach wy˝szych

ni˝ 15 cm nale˝y stosowaç pochylnie lub schody z zachowaniem wymagaƒ okreÊlonych w przepisach dotyczàcych warunków technicznych, jakim powinny odpowiadaç budynki i ich usytuowanie.

8. MOP II i MOP III nale˝y wyposa˝yç w sprz´t i urzàdzenia ratownicze, zgodnie z warunkami okreÊlonymi

w przepisach dotyczàcych bezpieczeƒstwa po˝arowego.

9. Wody powierzchniowe i bytowo-gospodarcze

z obiektów obs∏ugi podró˝nych i pojazdów wymagajà

oczyszczenia przed odprowadzeniem ich do odbiorników lub do ziemi, zgodnie z wymaganiami przepisów

o Êrodowisku oraz o odpadach.

§ 64. 1. Wymiary stanowisk postojowych nie powinny byç mniejsze ni˝ okreÊlone w poni˝szych tabelach

1) dla samochodów osobowych

Usytuowanie w

stosunku do jezdni

α [°]**)

D∏ugoÊç [m]

SzerokoÊç [m]

Samochód osobowy

90

0

4,50

6,00

2,30

2,50

Samochód osobowy z przyczepà

0

10,00

2,50

Samochód dla osób niepe∏nosprawnych

—

4,50

3,60

Usytuowanie w

stosunku do jezdni

α [°]**)

D∏ugoÊç [m]

SzerokoÊç [m]

Samochód ci´˝arowy

90

0

8,00

15,00

3,50

3,00

Autobus

90

0

10,00

19,00

4,00

3,00

Samochód ci´˝arowy z przyczepà

lub cz∏onowy

90*)

60*)

0

19,00

19,00

30,00

3,50

3,50

3,00

Rodzaj pojazdu

2) dla samochodów ci´˝arowych i autobusów

Rodzaj pojazdu

*) Stanowisko postojowe samochodów ci´˝arowych z przyczepami lub cz∏onowych nale˝y wykonywaç jako przelotowe.

**) Wymiary stanowisk postojowych przy innych kàtach usytuowania w stosunku do jezdni, ni˝ podano w pkt 1 i 2, nale˝y

ustalaç z zachowaniem wymiarów podanych dla α = 90°.

2. SzerokoÊç jezdni manewrowej przy stanowiskach postojowych nie powinna byç mniejsza ni˝ okreÊlona

w poni˝szej tabeli

Rodzaj pojazdu

Samochód osobowy

Samochód ci´˝arowy

Autobus

Usytuowanie w stosunku

do kraw´dzi jezdni α [°]

SzerokoÊç

jezdni manewrowej [m]

90

5,00

60

4,00

45

3,50

0

3,00

90

12,00

60

7,50

45

6,00

0

3,50

90

16,00

60

10,00

45

7,50

3,50

3. Pozosta∏e parametry techniczne jezdni manewrowej i stanowisk postojowych na MOP nie powinny byç

mniejsze ni˝ okreÊlone w poni˝szej tabeli

Rodzaj pojazdu u˝ytkujàcego jezdni´

Jednostka

miary

osobowy

osobowy

z przyczepà

ci´˝arowy

lub autobus

m

m

3,00

4,50

3,50

4,50

4,50

4,50

m

15

30

30

m

m

250

150

250

150

250

150

Promieƒ wewn´trznej kraw´dzi jezdni

m

6,00

10,00

10,00

Pr´dkoÊç projektowa

km/h

30

Pochylenie pod∏u˝ne stanowisk nie wi´ksze ni˝

%

2,5

Pochylenie poprzeczne stanowisk w przedziale od—do

1) nawierzchnia ulepszona

2) nawierzchnia nieulepszona

%

%

1,5 — 2,5

2,5 — 3,5

Parametr jezdni

SzerokoÊç jezdni jednokierunkowej

1) bez kraw´˝ników

2) w kraw´˝nikach

Promieƒ ∏uku

1) w planie

2) w przekroju pod∏u˝nym

a) wypuk∏y

b) wkl´s∏y

§ 65. Wyposa˝enie autostrady w dodatkowe elementy lub urzàdzenia zwiàzane z przejÊciem granicznym sà okreÊlone w warunkach technicznych, jakim

powinny odpowiadaç drogi publiczne i ich usytuowanie.

4. SzerokoÊç pasa na stanowisku poboru op∏at powinna wynosiç

Rozdzia∏ 4

5. Wyspa dzielàca pasy przejazdowe powinna mieç

szerokoÊç nie mniejszà ni˝ 1,6 m oraz d∏ugoÊç nie

mniejszà ni˝ 25 m.

Miejsca poboru op∏at

§ 66. 1. MPO mo˝e byç

1) placem poboru op∏at urzàdzonym na poszerzonej

koronie autostrady, zwanym dalej „PPO”,

2) SPO urzàdzonà na poszerzonej koronie ∏àcznicy lub

w w´êle.

2. MPO powinno mieç

1) plac dojazdowy i wyjazdowy,

2) zgrupowanie stanowisk poboru op∏at, które powinno byç wyposa˝one w

a) pasy przejazdowe,

b) specjalny pas przejazdowy dla pojazdów ponadnormatywnych i uprzywilejowanych,

c) wyspy dzielàce stanowiska, na których sà

umieszczone kioski lub urzàdzenia do poboru

op∏at,

d) urzàdzenia i miejsca do kontroli pojazdów ci´˝arowych.

3. Place dojazdowe i wyjazdowe do zgrupowania

stanowisk poboru op∏at, w zale˝noÊci od liczby stanowisk, powinny mieç d∏ugoÊç nie mniejszà ni˝

1) na PPO — 150 m,

2) na SPO — 50 m.

1) 3,0 m — je˝eli jest to pas przejazdowy,

2) 6,0 m — je˝eli jest to specjalny pas przejazdowy.

6. Kiosk do poboru op∏at na wyspie dzielàcej powinien byç zabezpieczony barierà ochronnà.

7. Gromadzenie wp∏ywów z op∏at za przejazd autostradà wymaga odpowiednich zabezpieczeƒ przed kradzie˝à.

§ 67. 1. Pochylenie pod∏u˝ne odcinka, na którym

jest zlokalizowane MPO, nie powinno przekraczaç

2,5%, pasów przejazdowych zaÊ nie powinno byç wi´ksze ni˝ 1,5%.

2. Pochylenie poprzeczne placu dojazdowego i wyjazdowego nie powinno byç mniejsze ni˝ 1,0%, pochylenie pod∏u˝ne tych placów zaÊ nie powinno byç mniejsze ni˝ 0,5%.

§ 68. 1. Liczb´ stanowisk poboru op∏at ustala si´

w zale˝noÊci od wielkoÊci nat´˝enia ruchu, niezb´dnego czasu dla obs∏ugi jednego pojazdu, dopuszczalnego

czasu oczekiwania uczestników ruchu oraz techniki pobierania op∏at.

2. Dla ka˝dego kierunku ruchu powinny byç wykonane co najmniej dwa stanowiska poboru op∏at; jedno

stanowisko powinno byç wyposa˝one w specjalny pas

przejazdowy.

3. Przy wi´kszej liczbie stanowisk i przy wahaniach

kierunkowego rozk∏adu ruchu dopuszcza si´ wykonanie stanowisk Êrodkowych do przemiennej obs∏ugi kierunków ruchu.

4. SPO zlokalizowana równolegle do autostrady

powinna byç oddzielona pasem dzielàcym o szerokoÊci co najmniej 3,0 m.

Poz. 116

§ 73. 1. Na autostradzie nale˝y stosowaç bariery

ochronne, które spe∏niajà ∏àcznie nast´pujàce warunki

1) utrzymujà samochód osobowy o masie 1000 kg,

naje˝d˝ajàcy z pr´dkoÊcià oko∏o 100 km/h pod kàtem oko∏o 15°, i samochód ci´˝arowy lub autobus

o masie 10 000 kg, naje˝d˝ajàcy z pr´dkoÊcià oko∏o 70 km/h pod kàtem oko∏o 15° — wyprowadzajàc

go w kierunku zbie˝nym lub bliskim linii bariery,

5. Zadaszenie i konstrukcja do umieszczenia sygnalizatorów i znaków informacyjnych o sposobie u˝ytkowania pasów przejazdowych powinny spe∏niaç ∏àcznie

nast´pujàce warunki

2) zachowujà podczas kolizji pe∏nà integralnoÊç konstrukcyjnà, w szczególnoÊci ˝adna z cz´Êci bariery

nie mo˝e ulec od∏àczeniu.

1) skrajnia pionowa elementów trwa∏ych zadaszenia

i konstrukcji powinna wynosiç co najmniej 4,70 m,

nà

2) dolna cz´Êç sygnalizatorów i znaków nie powinna

znajdowaç si´ ni˝ej ni˝ 4,50 m od najwy˝szej rz´dnej jezdni.

1) stalowà (profilowana prowadnica na s∏upkach) —

o wysokoÊci 0,75 m mierzonej od kraw´dzi pasa

awaryjnego lub opaski,

Wymagania techniczne dla zadaszenia i konstrukcji

okreÊlajà Polskie Normy.

2) betonowà barier´ pe∏nà z ∏amanym zarysem Êciany bocznej — o wysokoÊci 0,81 m mierzonej od kraw´dzi pasa awaryjnego lub opaski.

§ 69. Zaplecze administracyjno-kontrolne MPO powinno byç wyposa˝one w budynki, w których, w zale˝noÊci od potrzeb, nale˝y zapewniç pomieszczenia dla

policji i s∏u˝b medycznych, miejsca postojowe dla pojazdów personelu oraz urzàdzenia ∏àcznoÊci, zasilanie

w energi´ i wod´, odprowadzenie Êcieków. Obszar zaplecza powinien byç oddzielony od PPO i SPO pasem

dzielàcym o szerokoÊci nie mniejszej ni˝ 1,6 m.

Rozdzia∏ 5

Urzàdzenia organizacji i bezpieczeƒstwa ruchu

§ 70. 1. Znaki pionowe umieszczone obok jezdni lub

nad jezdnià powinny byç w szczególnoÊci odblaskowe,

dopuszczone do stosowania w budownictwie drogowym.

2. Warunki umieszczania znaków pionowych na autostradzie sà okreÊlone w przepisach odr´bnych dotyczàcych prawa o ruchu drogowym.

§ 71. 1. Oznakowanie poziome jezdni powinno byç

dobrze widoczne w dzieƒ i w nocy, trwa∏e, nie powinno powodowaç obni˝enia bezpieczeƒstwa ruchu drogowego z powodu niedostatecznych w∏aÊciwoÊci przeciwpoÊlizgowych lub nierównoÊci, a tak˝e nie powinno

utrudniaç sp∏ywu wody powierzchniowej.

2. Do oznakowania poziomego mogà byç stosowane materia∏y, które spe∏niajà warunki okreÊlone

w ust. 1, dopuszczone do stosowania w budownictwie

drogowym.

3. Warunki umieszczania znaków poziomych na autostradzie sà okreÊlone w przepisach odr´bnych dotyczàcych prawa o ruchu drogowym.

§ 72. 1. Barier´ ochronnà stosuje si´ w miejscach,

w których przewidywane skutki wypadku drogowego

by∏yby powa˝niejsze od skutków kolizji pojazdu z barierà.

2. Warunki, o których mowa w ust. 1, uznaje si´ za

spe∏nione, je˝eli bariery ochronne sà stosowane wed∏ug zasad okreÊlonych w § 74.

2. Na autostradzie mo˝na stosowaç barier´ ochron-

3. W przypadku gdy odleg∏oÊç lica prowadnicy stalowej lub podstawy betonowej bariery od lica kraw´˝nika wynosi nie wi´cej ni˝ 0,20 m, to wysokoÊç bariery

stalowej i bariery betonowej mierzy si´ od kraw´dzi

nawierzchni przy kraw´˝niku.

4. Dopuszcza si´ stosowanie barier o innej konstrukcji i z innych materia∏ów, je˝eli spe∏niajà warunki,

o których mowa w ust. 1, i uzyska∏y dopuszczenie do

stosowania w budownictwie drogowym.

5. Zamocowanie s∏upków barier powinno wytrzymaç obcià˝enie si∏à uderzeniowà, od naje˝d˝ajàcego

pojazdu samochodowego, przy∏o˝onà na wysokoÊci

0,70 m

1) dla bariery podatnej — 35 kN,

2) dla bariery wzmocnionej — 50 kN,

3) dla bariery sztywnej — 100 kN.

6. Odleg∏oÊç lica prowadnicy stalowej bariery

ochronnej lub podstawy betonowej bariery pe∏nej powinna wynosiç nie mniej ni˝

1) 0,50 m — liczàc od kraw´dzi pasa awaryjnego,

2) 1,00 m — liczàc od kraw´dzi pasa ruchu.

7. Dopuszcza si´ odleg∏oÊç lica prowadnicy stalowej bariery ochronnej lub podstawy betonowej bariery pe∏nej od kraw´dzi pasa ruchu 0,5 m, je˝eli na kraw´dzi pasa ruchu znajduje si´ kraw´˝nik o wysokoÊci

co najmniej 0,14 m i pr´dkoÊç projektowa nie przekracza 60 km/h.

§ 74. 1. Barier´ skrajnà na autostradzie nale˝y stosowaç, gdy

1) wysokoÊç nasypu, mierzona na kraw´dzi korony,

jest wi´ksza ni˝ 2,0 m i nachylenie skarpy jest wi´ksze ni˝ 1 : 3,

2) u podnó˝a nasypu znajduje si´ obiekt lub przeszkoda niebezpieczna dla uczestników ruchu,

3) nasyp jest ograniczony Êcianà oporowà, której wysokoÊç jest wi´ksza ni˝ 1,5 m,

4) przy kraw´dzi korony autostrady znajduje si´ obiekt

lub przeszkoda, której odleg∏oÊç od kraw´dzi pasa

awaryjnego jest mniejsza ni˝ 1,25 m lub od kraw´dzi pasa ruchu mniejsza ni˝ 3,5 m,

5) na zewn´trznej stronie ∏uku w planie, w odleg∏oÊci

mniejszej ni˝ 1,5 m od kraw´dzi korony autostrady,

mo˝e wystàpiç zagro˝enie dla uczestników ruchu,

6) w odleg∏oÊci od kraw´dzi pasa ruchu mniejszej ni˝

15,0 m znajduje si´ tor kolejowy lub tramwajowy

w poziomie autostrady, w wykopie lub na nasypie

ni˝szym ni˝ 1,8 m.

2. Barier´ na pasie dzielàcym nale˝y stosowaç,

gdy

1) szerokoÊç pasa dzielàcego z opaskami jest mniejsza

ni˝ 6,0 m,

2) na pasie dzielàcym znajdujà si´ obiekt lub przeszkoda, której odleg∏oÊç od kraw´dzi pasa ruchu jest

mniejsza ni˝ 3,5 m.

3. Barier´ betonowà pe∏nà stosuje si´ w szczególnoÊci

1) na wàskim pasie dzielàcym,

2) jako barier´ os∏onowà przy obiekcie i przeszkodzie,

3) jako barier´ skrajnà w tunelu i przy Êcianie oporowej,

4) na odcinku autostrady niebezpiecznym dla uczestników ruchu.

4. Bariera ochronna od strony najazdu powinna

byç zakoƒczona os∏onà energoch∏onnà lub odcinkiem

przejÊciowym, nachylonym do powierzchni korony

drogi w celu ograniczenia skutków najechania na czo∏o bariery.

5. W celu oddzielenia ruchu pieszych od ruchu pojazdów na obszarze MOP lub MPO dopuszcza si´ stosowanie bariery z por´czà.

§ 75. Os∏ony energoch∏onne nale˝y stosowaç

w miejscach szczególnego zagro˝enia uczestników ruchu. Lico os∏ony energoch∏onnej w stosunku do pasa

awaryjnego lub opaski powinno znajdowaç si´ w odleg∏oÊci okreÊlonej dla barier w § 73 ust. 6 i 7.

§ 76. 1. Ogrodzenie autostrady wykonuje si´ w celu zmniejszenia niekorzystnego oddzia∏ywania otaczajàcego Êrodowiska na bezpieczeƒstwo uczestników ruchu oraz ze wzgl´du na bezpieczeƒstwo ludzi i zwierzàt

przebywajàcych w pobli˝u autostrady.

2. Autostrad´ nale˝y ogrodziç z obu stron, na ca∏ej

jej d∏ugoÊci.

3. Ogrodzeniem mo˝e byç

1) siatka o konstrukcji dostosowanej do rodzaju zagro˝enia,

Poz. 116

1) 0,75 m — od granicy pasa drogowego autostrady

i co najmniej 1,0 m od kraw´dzi skarpy nasypu lub

skarpy wykopu,

2) 1,5 m — od kraw´dzi pasa ruchu oraz 1,0 m od kraw´dzi pasa awaryjnego lub opaski, w celu oddzielenia MOP i MPO.

5. WysokoÊç ogrodzenia powinna wynosiç do najmniej

1) 1,5 m — na obszarach zabudowanych, wyst´powania zwierzàt domowych i drobnej zwierzyny dzikiej,

2) 2,00 m — na ciàgach migracji zwierzàt oraz wyst´powania grubej zwierzyny dzikiej.

6. Ogrodzenie z siatki, o którym mowa w ust. 5, do

wysokoÊci 0,75 m powinno mieç rozstaw drutów poziomych nie wi´kszy ni˝ 0,05 m, a drutów pionowych

nie wi´kszy ni˝ 0,30 m.

7. W pasie drogowym autostrady mogà byç stosowane inne urzàdzenia zabezpieczajàce przed wkroczeniem zwierzàt na autostrad´, dopuszczone do stosowania w budownictwie drogowym.

§ 77. 1. Os∏ony przeciwolÊnieniowe nale˝y stosowaç w celu zapewnienia uczestnikom ruchu ochrony

przed oÊlepianiem przez Êwiat∏a pojazdów nadje˝d˝ajàcych z przeciwnego kierunku ruchu.

2. Os∏ony przeciwolÊnieniowe powinny

1) przeciwdzia∏aç oÊlepianiu przy wysokoÊci oczu kierujàcego samochodem osobowym 1,0 m i samochodem ci´˝arowym 2,5 m,

2) zapewniç os∏on´ na ca∏ym zagro˝onym oÊlepianiem odcinku autostrady,

3) nie ograniczaç widocznoÊci, skrajni autostrady, nie

powodowaç zagro˝enia bezpieczeƒstwa uczestników ruchu oraz zaÊnie˝ania autostrady.

3. Os∏ony przeciwolÊnieniowe mogà byç usytuowane w szczególnoÊci

1) mi´dzy jezdniami dla przeciwnych kierunków ruchu

na odcinku zagro˝onym oÊlepianiem, w szczególnoÊci w obr´bie w´z∏a, na ∏uku w planie przy pochyleniu pod∏u˝nym do 2%, na którym odchylenie

osi ∏uku od stycznej w odleg∏oÊci równej wymaganej widocznoÊci na zatrzymanie nie jest wi´ksze ni˝

szerokoÊç pasa dzielàcego zwi´kszona o 2 m,

2) wzd∏u˝ ∏àcznicy przylegajàcej do autostrady w w´êle, na której ruch pojazdów jest przeciwny do kierunku ruchu na autostradzie,

3) mi´dzy jezdnià autostrady a równolegle do niej

przebiegajàcà innà drogà lub linià kolejowà o znaczeniu paƒstwowym w rozumieniu przepisów

o transporcie kolejowym, o ile poziom ruchu na

nich mo˝e powodowaç oÊlepianie uczestników ruchu na autostradzie,

2) wa∏ ziemny z ekranem lub ekran s∏u˝àcy ochronie

Êrodowiska.

4) mi´dzy jezdnià autostrady a MOP, na którym ruch

pojazdów widoczny z autostrady odbywa si´

w przeciwnym kierunku.

4. Ogrodzenie autostrady powinno byç zlokalizowane nie bli˝ej ni˝

4. Jako os∏ony przeciwolÊnieniowe mogà byç stosowane

1) krzewy lub drzewa,

Poz. 116

2. Urzàdzenia, o których mowa w ust. 1, to

2) urzàdzenia wykonane z materia∏ów naturalnych lub

sztucznych,

1) linie elektroenergetyczne wysokiego i niskiego napi´cia oraz linie telekomunikacyjne,

3) sztuczne formy terenowe, takie jak groble i wa∏y

ziemne.

2) przewody kanalizacyjne nies∏u˝àce do odwodnienia autostrady, gazowe, ciep∏ownicze i wodociàgowe,

§ 78. 1. Os∏ony przeciwwietrzne powinny byç stosowane na odcinku autostrady nara˝onym na dzia∏anie

silnych wiatrów bocznych mogàcych zagra˝aç bezpieczeƒstwu ruchu, a w szczególnoÊci na dojazdach do

mostu, tunelu, przy przekroczeniu doliny, wàwozu.

2. Os∏onà przeciwwietrznà mogà byç w szczególnoÊci urzàdzenia, o których mowa w § 77 ust. 4.

3. Rodzaj i miejsce zastosowania os∏on przeciwwietrznych okreÊla si´ po rozpoznaniu si∏y, kierunku

i cz´stotliwoÊci wyst´powania wiatru.

§ 79. 1. Autostrada, w zale˝noÊci od potrzeb, powinna byç wyposa˝ona w urzàdzenia sterowania i zarzàdzania ruchem.

2. Urzàdzenia sterowania ruchem mogà obejmowaç

1) urzàdzenia zbierania danych o ruchu drogowym,

2) sygnalizacj´ Êwietlnà na autostradzie lub na w´êle,

3) sygnalizacj´ Êwietlnà na dojeêdzie do przejÊcia granicznego lub MPO.

3. Urzàdzenia zarzàdzania ruchem mogà obejmowaç

1) zdalne kierowanie znakami o zmienianej treÊci,

2) informacj´ radiowà odcinkowà lub lokalnà.

§ 80. 1. Na koronie autostrady, w zale˝noÊci od potrzeb, umieszcza si´

1) znaki i sygna∏y drogowe oraz urzàdzenia bezpieczeƒstwa ruchu drogowego, zgodnie z przepisami

dotyczàcymi prawa o ruchu drogowym,

2) sygnalizatory wiatru, mg∏y, go∏oledzi, które ostrzegajà uczestników ruchu o wyst´pujàcych zagro˝eniach,

3) urzàdzenia do pomiaru i kontroli ruchu,

4) kolumny ∏àcznoÊci alarmowej.

3) melioracje,

4) urzàdzenia podziemne specjalnego przeznaczenia,

5) inne trasy komunikacyjne,

6) budowle niezwiàzane z obs∏ugà autostrady.

3. Urzàdzenia liniowe przebiegajàce poprzecznie

nad autostradà nie mogà naruszyç jej skrajni. Urzàdzenie oddzia∏ywajàce niekorzystnie na uczestników ruchu powinno byç odpowiednio zabezpieczone

i umieszczone w bezpiecznej odleg∏oÊci.

4. Urzàdzenie liniowe przechodzàce przez korpus

autostrady nie mo˝e zmniejszaç statecznoÊci i noÊnoÊci korpusu oraz nawierzchni, naruszaç urzàdzeƒ odwadniajàcych i innych podziemnych urzàdzeƒ autostrady.

5. Urzàdzenia liniowe przecinajàce poprzecznie autostrad´ lub zlokalizowane wzd∏u˝ autostrady muszà

byç wykonane w taki sposób, aby nie ogranicza∏y mo˝liwoÊci przebudowy lub remontu autostrady.

6. Linie napowietrzne niezwiàzane z autostradà

i przebiegajàce wzd∏u˝ autostrady powinny byç usytuowane w sposób okreÊlony w przepisach o drogach

publicznych.

7. Linie podziemne kablowe niezwiàzane z autostradà i przebiegajàce wzd∏u˝ autostrady powinny byç

usytuowane co najmniej 1,0 m za pasem drogowym

autostrady i co najmniej 2,0 m od Êrodka pni istniejàcych lub planowanych drzew.

8. Urzàdzenia podziemne rurowe powinny byç usytuowane poza pasem drogowym autostrady w taki

sposób, aby

1) nie wp∏ywa∏y ujemnie na system korzeniowy drzew

w pasie drogowym autostrady,

2) wykopy pod te urzàdzenia nie narusza∏y pasa drogowego autostrady.

2. Urzàdzenia, o których mowa w ust. 1, nie mogà

naruszaç skrajni autostrady, a dodatkowo odleg∏oÊç

urzàdzeƒ, o których mowa w ust. 1 pkt 2, 3 i 4, od zewn´trznej kraw´dzi pasa awaryjnego lub opaski nie

mo˝e byç mniejsza ni˝ 1,0 m.

9. Budowle infrastruktury technicznej niezwiàzane

z autostradà nale˝y lokalizowaç w odleg∏oÊciach okreÊlonych w przepisach o drogach publicznych.

Rozdzia∏ 6

Urzàdzenia techniczne autostrady

Urzàdzenia infrastruktury technicznej

niezwiàzane z autostradà

§ 82. 1. Autostrada powinna byç wyposa˝ona

w OUA. Przez OUA rozumie si´ teren wyposa˝ony

w urzàdzenia i obiekty umo˝liwiajàce konserwacj´ i napraw´ elementów autostrady i zapewnienie przejezdnoÊci w ciàgu ca∏ego roku oraz, w zale˝noÊci od potrzeb, w urzàdzenia do likwidacji ska˝enia Êrodowiska.

§ 81. 1. Urzàdzenie infrastruktury technicznej niezwiàzane z autostradà umieszczone w pasie drogowym nie mo˝e naruszaç elementów technicznych autostrady oraz nie mo˝e przyczyniaç si´ do zagro˝enia

bezpieczeƒstwa uczestników ruchu lub zmniejszania

wartoÊci u˝ytkowej autostrady.

Rozdzia∏ 7

2. OUA powinien zapewniç utrzymanie odcinka autostrady o d∏ugoÊci nie wi´kszej ni˝ 60 km.

3. OUA ze wzgl´dów organizacyjnych powinien

byç lokalizowany przy w´êle. Dopuszcza si´ lokalizacj´

OUA przy autostradzie w innym miejscu, lecz po∏àczenie jego z autostradà powinno byç przeznaczone wy∏àcznie dla pojazdów s∏u˝bowych. Pojazdy te nie mogà

powodowaç zak∏ócenia ruchu ani pogorszenia stanu

bezpieczeƒstwa.

4. W budynkach technicznych OUA nale˝y zapewniç, w zale˝noÊci od potrzeb, pomieszczenia dla urzàdzeƒ sterowania ruchem, ∏àcznoÊci alarmowej, informacji radiowej, Policji, s∏u˝b medycznych, pomocy

drogowej i jednostek krajowego systemu ratowniczo-gaÊniczego.

Poz. 116

wbudowanych

i utrzymania,

materia∏ów,

kosztów

budowy

3) nie uleg∏y zniszczeniu w stopniu nieproporcjonalnym do jej przyczyny.

2. Przez poj´cie nawierzchnia autostrady rozumie

si´ w rozporzàdzeniu nawierzchni´ zasadniczych i dodatkowych pasów ruchu, pasów awaryjnych, pasów

wy∏àczania i w∏àczania oraz jezdnie ∏àcznic, MOP

i MPO.

§ 85. Wymagania, o których mowa w § 84 ust. 1,

uznaje si´ za zachowane, je˝eli sà spe∏nione równoczeÊnie

5. OUA, w zale˝noÊci od potrzeb, nale˝y wyposa˝yç

w obiekty i urzàdzenia, w tym w szczególnoÊci w gara˝,

magazyn, warsztat, stacj´ meteorologicznà, parking;

ponadto OUA nale˝y zaopatrzyç w wod´, energi´ elektrycznà, oczyszczalni´ Êcieków.

1) warunki okreÊlone w rozporzàdzeniu, zapewniajàce

nieprzekroczenie stanów granicznych noÊnoÊci

i stanów granicznych przydatnoÊci do u˝ytkowania

w ka˝dym z elementów oraz w ca∏ej konstrukcji budowli ziemnej i nawierzchni autostrady,

6. Autostrad´, w zale˝noÊci od potrzeb, wyposa˝a

si´ w place techniczne, w szczególnoÊci przeznaczone

do magazynowania materia∏ów do zimowego utrzymania. Po∏àczenie placu z jezdnià autostrady powinno

byç przeznaczone wy∏àcznie dla pojazdów s∏u˝bowych. Pojazdy te nie mogà powodowaç zak∏ócenia ruchu na autostradzie ani pogorszenia stanu bezpieczeƒstwa.

2) wymagania dotyczàce materia∏ów i wyrobów dopuszczonych do obrotu i stosowania w budownictwie drogowym,

§ 83. 1. W pasie drogowym autostrady, w zale˝noÊci od potrzeb, mo˝e byç zlokalizowany pas technologiczny po obu lub po jednej stronie autostrady.

2. Pas technologiczny lokalizuje si´ na odcinku autostrady, na którym wyst´pujà potrzeby zwiàzane

z utrzymaniem lub ochronà autostrady, a tak˝e do

umieszczenia podziemnych urzàdzeƒ infrastruktury

technicznej.

3. Pas technologiczny, w cz´Êci przeznaczonej do

ruchu pojazdów s∏u˝b utrzymania autostrady, powinien byç utwardzony.

4. Lokalizacja pasa technologicznego nie powinna

powodowaç obni˝enia cech u˝ytkowych autostrady.

5. SzerokoÊç, pochylenie pod∏u˝ne i poprzeczne pasa technologicznego powinno umo˝liwiaç jego u˝ytkowanie zgodnie z przeznaczeniem.

DZIA¸ IV

NoÊnoÊç i statecznoÊç budowli ziemnych

oraz konstrukcji nawierzchni autostrady

Rozdzia∏ 1

Wymagania ogólne

§ 84. 1. Konstrukcj´ autostradowej budowli ziemnej oraz konstrukcj´ nawierzchni autostrady nale˝y

projektowaç i wykonywaç w taki sposób, aby

1) przenosi∏y wszystkie oddzia∏ywania i wp∏ywy mogàce wyst´powaç podczas budowy i u˝ytkowania,

2) mia∏y odpowiednià trwa∏oÊç, z uwzgl´dnieniem

przewidywanego okresu eksploatacji, rodzaju

3) procedury kontrolne wykonawstwa i u˝ytkowania

okreÊlone w rozporzàdzeniu oraz w Polskich Normach.

Rozdzia∏ 2

Autostradowa budowla ziemna

§ 86. 1. Sprawdzenie ogólnej statecznoÊci skarp,

zboczy oraz Êcian oporowych, a tak˝e noÊnoÊci pod∏o˝a budowli ziemnej nale˝y wykonywaç zgodnie z Polskimi Normami, dotyczàcymi posadowienia budowli.

2. Pochylenia skarp nasypów i wykopów powinny

byç zgodne z wymaganiami, o których mowa w § 30.

Wskaêniki statecznoÊci skarp i zboczy okreÊlane indywidualnie metodami podanymi w Polskiej Normie nie

powinny byç mniejsze ni˝ 1,5. Przy sprawdzaniu ogólnej statecznoÊci Êciany oporowej i uskoku naziomu lub

w przypadku mo˝liwoÊci wystàpienia osuwiska zbocza

∏àcznie ze Êcianà oporowà wymagane wspó∏czynniki

korekcyjne nale˝y przyjmowaç zgodnie z Polskà Normà.

3. NoÊnoÊç pod∏o˝a budowli ziemnej nale˝y sprawdzaç zgodnie z Polskà Normà.

4. Sprawdzenie stanów granicznych przydatnoÊci

do u˝ytkowania nale˝y wykonywaç zgodnie z Polskà

Normà. Przekroczenie stanów granicznych przydatnoÊci do u˝ytkowania uniemo˝liwia eksploatowanie budowli ziemnej na skutek jej odkszta∏ceƒ, przemieszczeƒ

lub drgaƒ.

5. Dopuszczalne osiadania eksploatacyjne powierzchni korpusu nasypu i pod∏o˝a budowli ziemnej

nie powinny przekraczaç wartoÊci okreÊlonych w Polskiej Normie.

6. Obliczenia osiadania nasypu i pod∏o˝a budowli

ziemnej mogà byç pomini´te, jeÊli do g∏´bokoÊci strefy aktywnej, okreÊlonej zgodnie z Polskà Normà, wyst´pujà grunty

1) skaliste i kamieniste,

2) niespoiste (drobnoziarniste i gruboziarniste w stanie Êrednio zag´szczonym, zag´szczonym lub bardzo zag´szczonym),

Poz. 116

§ 94. Dopuszczalna wartoÊç nacisku na pojedynczà

oÊ pojazdu dla nawierzchni autostrady wynosi 115 kN.

7. W przypadku posadowienia nasypu na gruntach

bardzo ÊciÊliwych, konstrukcj´ budowli ziemnej nale˝y

sprawdziç obliczeniowo.

§ 95. 1. Nowà lub modernizowanà nawierzchni´

autostrady nale˝y dostosowaç do przewidywanego

nat´˝enia ruchu. Jako podstaw´ nale˝y przyjmowaç

wyniki ostatniego generalnego pomiaru ruchu dotyczàce w szczególnoÊci nat´˝enia ruchu oraz struktury

rodzajowej pojazdów. Dopuszcza si´ wykorzystanie

wyników specjalnie przeprowadzonych pomiarów ruchu.

8. Parametry stanu granicznego u˝ytkowania Êcian

oporowych nale˝y przyjmowaç zgodnie z Polskà Normà.

2. W strukturze rodzajowej ruchu, dla celów wymiarowania nawierzchni, nale˝y uwzgl´dniaç co najmniej

nast´pujàce kategorie pojazdów

§ 87. NoÊnoÊç i statecznoÊç budowli ziemnej oraz

Êcian oporowych uzyskuje si´ w szczególnoÊci przez

skuteczne i sprawne ich odwodnienie.

1) samochody ci´˝arowe bez przyczep,

§ 88. Na terenie podlegajàcym wp∏ywom eksploatacji górniczej powinny byç stosowane zabezpieczenia autostradowej budowli ziemnej, odpowiednie do

kategorii terenu górniczego, okreÊlonej w przepisach

odr´bnych.

3) autobusy,

3) spoiste w stanie zwartym, pó∏zwartym i twardoplastycznym.

§ 89. W celu prawid∏owego zaprojektowania i wykonania budowli ziemnej nale˝y przeprowadzaç badania geologiczne i geotechniczne gruntów, zgodnie

z wymaganiami okreÊlonymi w Polskich Normach.

W trakcie u˝ytkowania nale˝y prowadziç regularnà

kontrol´ budowli ziemnej.

2) pojazdy cz∏onowe (samochody ci´˝arowe z przyczepami, ciàgniki siod∏owe),

4) inne (pojazdy nietypowe).

§ 96. Przebudowa lub remont nawierzchni autostrady powinna byç poprzedzona ocenà stanu konstrukcji nawierzchni oraz jej pod∏o˝a.

§ 97. Na terenie podlegajàcym wp∏ywom eksploatacji górniczej powinny byç stosowane zabezpieczenia nawierzchni autostrady, odpowiednie do kategorii

terenu górniczego, okreÊlonej w przepisach odr´bnych.

§ 90. Rozbudowa lub przebudowa budowli ziemnej

powinna byç poprzedzona ocenà jej stanu technicznego.

DZIA¸ V

Rozdzia∏ 3

Bezpieczeƒstwo z uwagi na mo˝liwoÊç

wystàpienia po˝aru, kl´ski ˝ywio∏owej

lub innego miejscowego zagro˝enia

Konstrukcja nawierzchni autostrady

§ 91. 1. Stany graniczne noÊnoÊci uwa˝a si´ za przekroczone, je˝eli konstrukcja osiàgn´∏a stan zm´czenia,

charakteryzujàcy si´ obni˝onymi w∏aÊciwoÊciami mechanicznymi materia∏ów nawierzchni. Kryterium stanu

granicznego noÊnoÊci okreÊla za∏àcznik nr 5 do rozporzàdzenia.

§ 98. 1. Autostrada i urzàdzenia z nià zwiàzane powinny byç zaprojektowane i wybudowane w sposób

1) utrudniajàcy rozprzestrzenianie si´ po˝aru, kl´ski

˝ywio∏owej lub innego miejscowego zagro˝enia,

2) umo˝liwiajàcy dost´p s∏u˝b ratowniczych do miejsca zdarzenia, o którym mowa w pkt 1,

2. Stany graniczne przydatnoÊci do u˝ytkowania

uwa˝a si´ za przekroczone, je˝eli degradacja nawierzchni osiàgn´∏a poziom uniemo˝liwiajàcy bezpieczne u˝ytkowanie konstrukcji. Kryteria bezpiecznego u˝ytkowania konstrukcji nawierzchni okreÊla § 119

i za∏àcznik nr 5 do rozporzàdzenia.

3) niepogarszajàcy stanu bezpieczeƒstwa ludzi, obiektów budowlanych i terenów znajdujàcych si´ w sàsiedztwie autostrady, a w szczególnoÊci niewyd∏u˝ajàcy czasu dojazdu s∏u˝b ratowniczych oraz dost´pu do zaopatrzenia wodnego dla celów ratowniczych.

§ 92. Konstrukcj´ nawierzchni autostrady nale˝y

projektowaç indywidualnie, z uwzgl´dnieniem elementów nawierzchni, o których mowa w § 84 ust. 2.

2. Warunki bezpieczeƒstwa, w tym warunki podj´cia dzia∏aƒ przez s∏u˝by ratownicze, powinny byç

uzgodnione

§ 93. Nawierzchnia autostrady powinna spe∏niaç

wymagania, o których mowa w § 84 ust. 1, w warunkach prognozowanego ruchu, w okresie eksploatacji

nie krótszym ni˝ 30 lat dla nawierzchni z betonu cementowego i 20 lat dla nawierzchni podatnych i pó∏sztywnych. Okresem eksploatacji nazywa si´ czas mi´dzy oddaniem nawierzchni do u˝ytku a osiàgni´ciem

stanu granicznego noÊnoÊci lub przydatnoÊci do u˝ytkowania.

1) na etapie projektowania autostrady z w∏aÊciwymi

komendantami wojewódzkimi Paƒstwowej Stra˝y

Po˝arnej oraz Policji,

2) mi´dzy koncesjonariuszem a administracjà drogowà, Policjà, pogotowiem ratunkowym oraz

podmiotami krajowego systemu ratowniczo-gaÊniczego, w zakresie realizacji przez te podmioty

ich zadaƒ ustawowych w odniesieniu do autostrad.

3. Wymagania dotyczàce zasad i organizacji prowadzenia dzia∏aƒ ratowniczych na autostradzie powinny

byç zawarte w planach dzia∏aƒ ratowniczych.

§ 99. Autostrada powinna byç zabezpieczona przed

skutkami awarii urzàdzeƒ pi´trzàcych wod´.

§ 100. Urzàdzenia odprowadzajàce wod´ poza pas

drogowy autostrady powinny umo˝liwiaç zablokowanie odp∏ywu wody zanieczyszczonej materia∏ami niebezpiecznymi, które przedosta∏y si´ do tych urzàdzeƒ

w wyniku zdarzeƒ, o których mowa w § 98 ust. 1 pkt 1.

§ 101. 1. W pasie dzielàcym jezdnie autostrady nale˝y wykonaç przejazdy awaryjne na jezdni´ przeznaczonà dla przeciwnego kierunku ruchu, w odst´pach

nie wi´kszych ni˝ 4 km, z wy∏àczeniem tuneli, mostów

i wiaduktów.

2. Przejazdy awaryjne, o których mowa w ust. 1, powinny byç lokalizowane w szczególnoÊci w obr´bie

MOP, OUA i PPO, a tak˝e przy w´z∏ach, tunelach, mostach i wiaduktach.

3. Przejazd awaryjny przez pas dzielàcy powinien

mieç konstrukcj´ nawierzchni takà jak jezdnia autostrady, ukszta∏towanie umo˝liwiajàce przejazd pojazdów

z jednej jezdni na drugà oraz zapewniaç sprawne odprowadzenie wody powierzchniowej. D∏ugoÊç przejazdu powinna byç dostosowana do potrzeb i nie mo˝e

byç mniejsza ni˝ 75 m.

4. Na przejeêdzie awaryjnym przez pas dzielàcy nie

nale˝y umieszczaç ˝adnych obiektów i urzàdzeƒ, z wyjàtkiem bariery ochronnej, która powinna mieç ∏atwo

rozbieralnà konstrukcj´, nieutrudniajàcà w stanie z∏o˝onym ruchu na autostradzie.

§ 102. 1. W rejonie wyznaczonych przejazdów drogowych, w zale˝noÊci od potrzeb s∏u˝b ratowniczych

lub s∏u˝b utrzymania, nale˝y zapewniç wjazdy awaryjne z drogi krzy˝ujàcej si´ z autostradà na ka˝dà jezdni´

autostrady.

2. Jezdnia wjazdu awaryjnego powinna odpowiadaç warunkom technicznym dotyczàcym dróg po˝arowych, okreÊlonym w przepisach odr´bnych.

3. Odleg∏oÊç wjazdu awaryjnego od przejazdu drogowego powinna byç ustalona odpowiednio do warunków miejscowych.

4. Na wjeêdzie awaryjnym, w miejscu po∏àczenia

z jezdnià autostrady, nie nale˝y umieszczaç ˝adnych

obiektów i urzàdzeƒ, z wyjàtkiem bariery ochronnej

o ∏atwo rozbieralnej konstrukcji.

5. Wjazd awaryjny powinien byç zamkni´ty dla ruchu i odpowiednio zabezpieczony i oznakowany.

§ 103. 1. MOP II i MOP III oraz OUA powinny mieç

nie mniej ni˝ dwa stanowiska postojowe dla pojazdów

przewo˝àcych materia∏y niebezpieczne, okreÊlone

w przepisach odr´bnych, usytuowane w odleg∏oÊci nie

mniejszej ni˝ 30 m od budynków i urzàdzeƒ przeznaczonych dla uczestników ruchu, a tak˝e od stanowisk

postojowych dla innych pojazdów.

Poz. 116

2. Stanowiska postojowe dla pojazdów przewo˝àcych materia∏y niebezpieczne nie mogà byç lokalizowane w zag∏´bieniach terenu, w terenie podmok∏ym

oraz w odleg∏oÊci mniejszej ni˝ 10 m od rowów, studzienek i urzàdzeƒ melioracyjnych.

3. Stanowiska postojowe dla pojazdów przewo˝àcych materia∏y niebezpieczne powinny mieç odr´bny

system odwodnienia, zaopatrzony w urzàdzenia do

przejmowania i neutralizacji wycieków niebezpiecznych substancji.

4. Nawierzchnia stanowiska postojowego dla pojazdów przewo˝àcych materia∏y niebezpieczne powinna byç utwardzona, nienasiàkliwa oraz zapobiegajàca

przenikaniu materia∏ów niebezpiecznych do gruntu

i urzàdzeƒ melioracyjnych.

5. Ukszta∏towanie stanowisk postojowych dla pojazdów przewo˝àcych materia∏y niebezpieczne powinno uniemo˝liwiaç rozprzestrzenianie si´ ewentualnego

rozlewiska materia∏ów niebezpiecznych poza ich teren.

6. Do stanowisk postojowych dla pojazdów przewo˝àcych materia∏y niebezpieczne powinien byç doprowadzony dojazd o parametrach technicznych okreÊlonych w przepisach odr´bnych dotyczàcych dróg po˝arowych.

§ 104. 1. W ogrodzeniu pasa drogowego autostrady nale˝y umieszczaç bramy awaryjne o szerokoÊci nie

mniejszej ni˝ 3,6 m, zlokalizowane w miejscach przydatnych dla s∏u˝b ratowniczych i utrzymania autostrady. Bramy awaryjne powinny byç w szczególnoÊci lokalizowane w miejscach zapewniajàcych dost´p do zaopatrzenia wodnego i dróg po˝arowych.

2. Brama awaryjna powinna byç zamkni´ta i w uzasadnionych przypadkach otwierana przez s∏u˝by, dla

których jest ona przeznaczona.

3. Do bramy awaryjnej nale˝y doprowadziç utwardzony dojazd.

§ 105. 1. Ekran akustyczny o d∏ugoÊci wi´kszej ni˝

400 m powinien mieç wyjÊcia awaryjne, ka˝de o szerokoÊci nie mniejszej ni˝ 1,4 m, w odst´pach nie wi´kszych ni˝ co 200 m.

2. Mi´dzy wyjÊciami awaryjnymi nale˝y umieÊciç,

w odst´pach nie rzadziej ni˝ co 100 m, informacje widoczne dla uczestników ruchu wskazujàce kierunek,

w którym znajduje si´ najbli˝sze wyjÊcie awaryjne.

§ 106. 1. Zaopatrzenie wodne dla celów ratowniczych w pasie drogowym autostrady powinno byç zapewnione przy wykorzystaniu istniejàcych cieków i zasobów wodnych, z uwzgl´dnieniem odr´bnego zaopatrzenia wodnego dla obiektów MOP, OUA i PPO spe∏niajàcego wymagania Polskich Norm.

2. WielkoÊç i rodzaj zaopatrzenia wodnego nale˝y

ustaliç z w∏aÊciwym komendantem wojewódzkim Paƒstwowej Stra˝y Po˝arnej.

§ 107. 1. ¸àcznoÊç alarmowa powinna zapewniaç

osobom znajdujàcym si´ w pasie drogowym autostrady mo˝liwoÊç wezwania pomocy w ciàgu ca∏ej doby.

2. Kolumny alarmowe powinny byç umieszczone

w szczególnoÊci

wej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.

1) przy gruntowym poboczu autostrady po obu stronach autostrady naprzeciwko siebie w odst´pach

nie wi´kszych ni˝ 2 km,

2. MPO powinny byç dodatkowo wyposa˝one

w jednà gaÊnic´ o masie Êrodka gaÊniczego nie mniejszej ni˝ 6 kg na dwa stanowiska poboru op∏at.

2) na MOP,

3) w innych miejscach w zale˝noÊci od potrzeb.

3. Kolumna alarmowa, oznaczona numerem i standardowym znakiem z symbolem s∏uchawki, powinna

byç wyraênie widoczna z jezdni, obok której si´ znajduje, w ka˝dych warunkach atmosferycznych. Kolumna

alarmowa mo˝e byç wyposa˝ona w sygnalizator zagro˝enia, w∏àczany przez s∏u˝by zarzàdzajàce ruchem.

4. Kolumna alarmowa powinna byç umieszczona

na platformie, o wymiarach nie mniejszych ni˝

1,5 m na 1,0 m, a dojÊcie do niej od strony jezdni powinno mieç szerokoÊç nie mniejszà ni˝ 1,0 m i byç przystosowane dla osób niepe∏nosprawnych.

5. Kolumna alarmowa umieszczona przy kraw´dzi

korony autostrady powinna byç zabezpieczona barierà

ochronnà.

6. W przypadku gdy kolumna alarmowa jest

umieszczona przy kraw´dzi korony autostrady na nasypie o wysokoÊci skarpy wi´kszej ni˝ 1,5 m, nale˝y platform´ od strony skarpy wyposa˝yç w por´cze.

7. Kolumna alarmowa powinna mieç piktogramy

przedstawiajàce czynnoÊci, które nale˝y wykonaç w celu wezwania pomocy.

8. Na odcinku mi´dzy kolumnami alarmowymi nale˝y po prawej stronie jezdni autostrady umieÊciç,

w odst´pach nie rzadziej ni˝ co 100 m, informacj´

wskazujàcà kierunek, w którym znajduje si´ najbli˝sza

kolumna alarmowa.

9. ¸àcznoÊç alarmowa powinna byç uk∏adem

nadawczo-odbiorczym, z ciàg∏à kontrolà niezawodnoÊci i identyfikacji miejsca nadania sygna∏u.

DZIA¸ VI

Bezpieczeƒstwo u˝ytkowania

Rozdzia∏ 1

Wymagania ogólne

§ 111. Obiekty i urzàdzenia w pasie drogowym autostrady, przeznaczone dla uczestników ruchu, powinny zapewniaç bezpieczeƒstwo ich u˝ytkowania, w tym

równie˝ przez osoby niepe∏nosprawne.

§ 112. Podpory urzàdzeƒ organizacji i zarzàdzania

ruchem oraz s∏upy oÊwietleniowe, które mogà stanowiç zagro˝enie dla uczestników ruchu na autostradzie,

powinny byç wyposa˝one w przeguby lub podstawy

ograniczajàce zagro˝enie bezpieczeƒstwa.

§ 113. 1. Urzàdzenia bezpieczeƒstwa ruchu, chroniàce pojazdy przed zjechaniem z jezdni autostrady lub

przed uderzeniem w obiekt lub przeszkod´ sta∏à w pobli˝u jezdni, powinny byç konstrukcyjnie przystosowane do minimalizacji skutków zdarzeƒ, w szczególnoÊci

zagra˝ajàcych ˝yciu i zdrowiu uczestników ruchu.

2. Urzàdzenia w pasie drogowym autostrady, które

nie sà przeznaczone dla uczestników ruchu i mogà stanowiç zagro˝enie bezpieczeƒstwa, powinny byç zabezpieczone urzàdzeniem ochronnym, w szczególnoÊci

ogrodzeniem, barierà lub urzàdzeniem ostrzegawczym.

§ 114. Âwiat∏o oÊwietlenia w pasie drogowym autostrady nie powinno byç ucià˝liwe dla uczestników ruchu na autostradzie i nie mo˝e powodowaç ich oÊlepiania.

10. Wyposa˝enie stanowiska zarzàdzania wywo∏aniami alarmowymi, zlokalizowanego w OUA, powinno

umo˝liwiaç identyfikacj´ meldunku pomocy i zainicjowanie niezb´dnych dzia∏aƒ ratowniczych.

§ 115. 1. Wyjazdy i wjazdy na jezdni´ autostrady,

∏àcznicy oraz na jezdni´ zbierajàco-rozprowadzajàcà

powinny byç ∏atwo rozpoznawalne oraz zrozumia∏e dla

uczestników ruchu, a ich rozmieszczenie nie mo˝e stanowiç ucià˝liwoÊci dla ruchu oraz zagro˝enia bezpieczeƒstwa.

11. ¸àcznoÊç alarmowa, w zale˝noÊci od potrzeb,

mo˝e byç przystosowana do korzystania przez s∏u˝by

utrzymania autostrady i Policji.

2. Rozmieszczenie wyjazdów i wjazdów uznaje si´

za w∏aÊciwe, je˝eli

§ 108. Systemy sterowania i zarzàdzania ruchem

mogà spe∏niaç tak˝e funkcje ∏àcznoÊci alarmowej, lecz

nie powinny ograniczaç zakresu dzia∏ania ∏àcznoÊci,

o której mowa w § 107.

§ 109. W OUA nale˝y przewidzieç centrum koordynacji dzia∏aƒ ratowniczych wyposa˝one w Êrodki techniczne i materia∏owe dostosowane do potrzeb.

§ 110. 1. Obiekty budowlane w pasie drogowym

autostrady powinny byç wyposa˝one w sprz´t gaÊniczy i ratowniczy zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w przepisach w sprawie ochrony przeciwpo˝aro-

1) odleg∏oÊç mi´dzy ostatnim wjazdem i pierwszym

wyjazdem sàsiadujàcych ze sobà w´z∏ów, w´z∏a

z MOP lub PPO, a tak˝e MOP i PPO, jest nie mniejsza ni˝ 2700 m w przypadku w´z∏a typu WA, nie

mniejsza ni˝ 2000 m w przypadku w´z∏a typu WB,

a w przypadku PPO nie mniejsza ni˝ 600 m; odleg∏oÊç ta jest mierzona od koƒca pasa w∏àczania do

poczàtku pasa wy∏àczania w´z∏a, MOP lub PPO,

2) odleg∏oÊç mi´dzy dwoma nast´pujàcymi po sobie

wyjazdami z jezdni autostrady na w´êle jest nie

mniejsza ni˝ 300 m, 250 m i 200 m, odpowiednio

dla pr´dkoÊci projektowych autostrady 120, 100

i 80 km/h; odleg∏oÊç ta jest mierzona od koƒca

pierwszego pasa wy∏àczania do poczàtku drugiego

pasa wy∏àczania,

3) odleg∏oÊç mi´dzy dwoma nast´pujàcymi po sobie

wjazdami na jezdni´ autostrady na w´êle jest nie

mniejsza ni˝ 200 m; odleg∏oÊç ta jest mierzona od

koƒca pierwszego pasa w∏àczania do koƒca powierzchni wy∏àczonej z ruchu otwierajàcej nast´pny pas w∏àczania.

3. Wymagania, o których mowa w ust. 1, uznaje si´

w odniesieniu do jezdni ∏àcznicy i jezdni zbierajàco-rozprowadzajàcej w w´êle za spe∏nione, je˝eli

1) odleg∏oÊç mi´dzy kolejnymi wyjazdami z ∏àcznicy

lub z jezdni zbierajàco-rozprowadzajàcej jest nie

mniejsza, ni˝ wynika to z mo˝liwoÊci umieszczenia

informacyjnych znaków pionowych, zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w przepisach w sprawie

znaków i sygna∏ów drogowych,

2) odleg∏oÊç mi´dzy kolejnymi wjazdami na ∏àcznic´

lub jezdni´ zbierajàco-rozprowadzajàcà jest nie

mniejsza ni˝ 150 m; odleg∏oÊç ta jest mierzona od

koƒca pierwszego pasa w∏àczania do poczàtku drugiego pasa w∏àczania.

§ 116. 1. Autostrad´ nale˝y wyposa˝yç w urzàdzenia zapobiegajàce wejÊciu na pas drogowy osób nieb´dàcych jej u˝ytkownikami oraz zwierzàt, je˝eli ich

obecnoÊç mo˝e stanowiç ucià˝liwoÊç dla ruchu lub zagro˝enie jego bezpieczeƒstwa.

Pr´dkoÊç

[km/h]

Poz. 116

2. Niezb´dne szlaki turystyczne oraz migracji zwierzàt, przeci´te w wyniku budowy lub eksploatacji autostrady, powinny byç odtworzone przez budow´ nadziemnych lub podziemnych przejÊç, zgodnie z przepisami odr´bnymi dotyczàcymi ochrony Êrodowiska.

Rozdzia∏ 2

Wymagania widocznoÊci

§ 117. 1. Na ka˝dym pasie jezdni autostrady powinna byç zapewniona co najmniej odleg∏oÊç widocznoÊci

pozwalajàca kierujàcemu pojazdem poruszajàcym si´

z pr´dkoÊcià 130 km/h przy pr´dkoÊci projektowej

120 km/h, 110 km/h przy pr´dkoÊci projektowej

100 km/h i 100 km/h przy pr´dkoÊci projektowej

80 km/h na zatrzymanie pojazdu przed przeszkodà na

jezdni.

2. Wymaganie, o którym mowa w ust. 1, uznaje si´

za spe∏nione, je˝eli cel obserwacji znajdujàcy si´ nad

osià pasa ruchu, na wysokoÊci nie wi´kszej ni˝

0,45 m przy pr´dkoÊci projektowej 120 i 100 km/h, na

wysokoÊci nie wi´kszej ni˝ 0,30 m przy pr´dkoÊci projektowej 80 km/h, na wysokoÊci nie wi´kszej ni˝

0,15 m przy pr´dkoÊci projektowej 70 km/h i 0,0 m przy

pr´dkoÊci projektowej mniejszej ni˝ 70 km/h, jest widoczny z punktu obserwacyjnego, zlokalizowanego na

wysokoÊci 1,0 m nad osià tego samego pasa ruchu

z odleg∏oÊci nie mniejszej ni˝ podana w tabeli

Najmniejsza odleg∏oÊç widocznoÊci na zatrzymanie [m], na pochyleniu

≤−10%

–8%

–6%

–4%

–2%

0%

2%

4%

6%

8%

≥10%

130

—

—

390

350

330

310

300

290

280

—

—

120

—

—

340

310

290

270

260

250

240

—

—

110

—

—

280

260

240

230

220

220

200

200

—

190

170

—

100

—

90

210

180

160

140

130

80

160

140

120

110

100

70

110

100

90

85

80

60

80

70

60

50

55

50

45

40

40

35

30

25

20

3. Na ∏àcznicy, jezdni zbierajàco-rozprowadzajàcej

oraz na jezdni manewrowej MOP nale˝y zapewniç co

najmniej odleg∏oÊç widocznoÊci, o której mowa

w ust. 2, przyjmujàc pr´dkoÊç projektowà ka˝dej z wymienionych jezdni.

§ 118. 1. Na wjeêdzie na jezdni´ autostrady, jezdni´

zbierajàco-rozprowadzajàcà lub na jezdni´ ∏àcznicy na-

le˝y zapewniç wolne od przeszkód pola widocznoÊci,

o których mowa w za∏àczniku nr 3 do rozporzàdzenia.

2. Na wyjeêdzie z jezdni autostrady nale˝y zapewniç widocznoÊç nosa wyspy dzielàcej pas wy∏àczania

od jezdni z odleg∏oÊci nie mniejszej ni˝ 180 m, a na wyjeêdzie z ∏àcznicy lub jezdni zbierajàco-rozprowadzajàcej z odleg∏oÊci nie mniejszej ni˝ 100 m.

3. Odleg∏oÊci, o których mowa w ust. 2, mogà byç

zmniejszone nie wi´cej ni˝ o jednà czwartà w w´z∏ach

na obszarze zabudowanym.

runki prowadzenia odbiorów nawierzchni autostrady

w zakresie wymienionych cech sà okreÊlone w za∏àczniku nr 4 do rozporzàdzenia.

4. Ustalenia, o których mowa w ust. 1, 2 i 3, dotyczà tak˝e wyjazdu i wjazdu do MOP oraz OUA.

3. NoÊnoÊç uznaje si´ za dobrà, je˝eli nawierzchnia

uzyskuje pozytywne oceny nast´pujàcych badaƒ, wykonywanych zgodnie z Polskimi Normami

5. Nie sà przeszkodami w rozumieniu niniejszego

rozdzia∏u poruszajàce si´ pojazdy, pnie pojedynczych

drzew, podpory znaków drogowych, s∏upy oÊwietleniowe oraz wàskie urzàdzenia o szerokoÊci nie wi´kszej

ni˝ 0,5 m, o ile nie stanowià efektu przes∏ony.

Rozdzia∏ 3

Warunki bezpiecznego u˝ytkowania nawierzchni

autostrady

§ 119. Nawierzchnie autostrady, o których mowa

w § 84 ust. 2, powinny zapewniaç bezpieczeƒstwo u˝ytkowania przez spe∏nienie wymagaƒ okreÊlonych

w § 120 w zakresie

1) równoÊci pod∏u˝nej,

2) równoÊci poprzecznej (koleiny),

3) w∏aÊciwoÊci przeciwpoÊlizgowych.

§ 120. 1. W celu zapewnienia bezpieczeƒstwa u˝ytkowania nawierzchni autostrady nale˝y

1) realizowaç procedury kontroli wykonawstwa zgodnie z wymaganiami, o których mowa w § 121,

2) prowadziç okresowà kontrol´ parametrów technicznych nawierzchni decydujàcych o bezpieczeƒstwie u˝ytkowania, umo˝liwiajàcà klasyfikacj´ stanu technicznego nawierzchni.

2. Elementami systemu okresowej kontroli sà

1) pomiary parametrów technicznych nawierzchni autostrady,

2) ocena stanu technicznego nawierzchni.

3. Kontrola stanu technicznego nawierzchni autostrady dotyczy ka˝dej jezdni autostrady i obejmuje

1) równoÊç pod∏u˝nà,

2) równoÊç poprzecznà,

3) w∏aÊciwoÊci przeciwpoÊlizgowe,

4) stan powierzchni (p´kni´cia, ubytki i deformacje),

5) noÊnoÊç.

§ 121. 1. Nowe i remontowane nawierzchnie autostrady podlegajà technicznemu odbiorowi robót zanikajàcych, odbiorowi ostatecznemu i pogwarancyjnemu. Odbiór robót zanikajàcych oraz ostateczny dotyczà

oceny parametrów technicznych pod∏o˝a nawierzchni

i warstw konstrukcyjnych. Odbiór pogwarancyjny dotyczy oceny parametrów technicznych warstwy Êcieralnej nawierzchni autostrady po up∏ywie okresu gwarancyjnego.

2. Badaniom odbiorczym nawierzchni autostrady

podlegajà w szczególnoÊci parametry zwiàzane z cechami u˝ytkowymi, to jest równoÊç pod∏u˝na, profil

poprzeczny oraz w∏aÊciwoÊci przeciwpoÊlizgowe. Wa-

1) zag´szczenia pod∏o˝a gruntowego,

2) jakoÊci surowców,

3) jakoÊci przygotowywanych materia∏ów: betonu asfaltowego i cementowego,

4) jakoÊci wykonania warstw nawierzchni,

oraz je˝eli gruboÊci warstw okreÊlone na podstawie

rz´dnych wysokoÊciowych pod∏o˝a gruntowego,

podbudowy i warstwy Êcieralnej sà zgodne z wymaganiami, o których mowa w za∏àczniku nr 4 do rozporzàdzenia.

§ 122. 1. Warunki przeprowadzania pomiarów parametrów technicznych nawierzchni autostrady oraz

klasyfikacja stosowana do oceny jej stanu sà okreÊlone w za∏àczniku nr 5 do rozporzàdzenia.

2. Warunki bezpiecznego u˝ytkowania nawierzchni

autostrady uwa˝a si´ za spe∏nione, je˝eli kwalifikuje si´

ona do klasy B lub wy˝szej ze wzgl´du na ocen´ jej parametrów technicznych, o których mowa w za∏àczniku

nr 5 do rozporzàdzenia.

3. Warunki bezpiecznego u˝ytkowania nawierzchni

autostrady uwa˝a si´ za przekroczone, je˝eli nawierzchnia kwalifikuje si´ do klasy C ze wzgl´du na

ocen´ co najmniej jednego z parametrów technicznych, o których mowa w za∏àczniku nr 5 do rozporzàdzenia.

4. Warunki bezpiecznego u˝ytkowania drogowych

obiektów in˝ynierskich zlokalizowanych w pasie drogowym autostrady regulujà przepisy odr´bne.

DZIA¸ VII

Ochrona Êrodowiska

§ 123. W celu ochrony Êrodowiska przed ucià˝liwoÊcià autostrady nale˝y w projektowaniu, budowie i eksploatacji autostrady stosowaç zasady i warunki okreÊlone w rozporzàdzeniu, w przepisach odr´bnych i Polskich Normach.

§ 124. Badania i oceny zwiàzane z oddzia∏ywaniem

projektowanej autostrady na Êrodowisko nale˝y sporzàdzaç zgodnie z przepisami odr´bnymi dotyczàcymi

ochrony Êrodowiska.

§ 125. Autostrada powinna byç budowana w taki

sposób, aby w mo˝liwie najwi´kszym stopniu ograniczaç jej negatywne oddzia∏ywania na Êrodowisko,

a w szczególnoÊci

1) metody i sposoby budowy powinny uwzgl´dniaç

wymagania zwiàzane z ochronà Êrodowiska

i ochronà przyrody i przewidywaç zabezpieczenia

konieczne dla ochrony ich zasobów i walorów

w sàsiedztwie autostrady oraz podejmowaç dzia∏a-

nia majàce na celu naprawienie wyrzàdzonych

szkód, w szczególnoÊci przez kompensacj´ przyrodniczà,

2) materia∏y i wyroby przeznaczone do budowy autostrady nie mogà powodowaç przekraczania dopuszczalnych norm obecnoÊci szkodliwych czynników w Êrodowisku,

3) realizacja budowy oraz stosowane technologie nie

mogà powodowaç negatywnych wp∏ywów na

komponenty

Êrodowiska,

nieprzewidzianych

w opracowaniach wymaganych przepisami odr´bnymi dotyczàcymi ochrony Êrodowiska.

§ 126. 1. W procesie projektowania i budowy autostrady nale˝y stosowaç Êrodki ochrony Êrodowiska,

odpowiednio do wskazaƒ wynikajàcych z opracowaƒ

wymaganych przepisami odr´bnymi dotyczàcymi

ochrony Êrodowiska.

2. Autostrad´ nale˝y tak projektowaç, aby przeciwdzia∏aç negatywnym zmianom w istniejàcym Êrodowisku, jakie mogà si´ pojawiç w czasie jej budowy i eksploatacji.

3. Je˝eli zaprojektowanie autostrady zgodnie

z ust. 2 nie jest mo˝liwe, w projekcie nale˝y przewidzieç

stosowanie rozwiàzaƒ technicznych ograniczajàcych

negatywne oddzia∏ywania autostrady na Êrodowisko.

Nale˝y je stosowaç, gdy wp∏yw negatywnych czynników zwiàzanych z budowà i eksploatacjà autostrady

przekracza w strefie jej oddzia∏ywania dopuszczalne

standardy jakoÊci Êrodowiska.

Poz. 116

§ 127. Doboru najw∏aÊciwszych Êrodków ochrony

Êrodowiska i ochrony przyrody nale˝y dokonywaç przy

opracowywaniu podstawowej dokumentacji technicznej, a w szczególnoÊci projektu budowlanego. Dobór

tych Êrodków powinien byç zweryfikowany w ramach

post´powania w sprawie oceny oddzia∏ywania na Êrodowisko.

§ 128. SkutecznoÊç Êrodków zastosowanych do

ochrony Êrodowiska i ochrony przyrody mo˝e byç weryfikowana odpowiednio do potrzeb za pomocà systemu monitorowania.

§ 129. Ârodki ochrony Êrodowiska i ochrony przyrody powinny zapewniç wymagane warunki korzystania ze Êrodowiska i przyrody, okreÊlone we wskazaniach lokalizacyjnych, decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady i w pozwoleniu na budow´.

DZIA¸ VIII

Przepisy przejÊciowe i koƒcowe

§ 130. W przypadku budowy autostrady, wobec której przed dniem wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia zosta∏a wydana decyzja o pozwoleniu na budow´ lub zosta∏

z∏o˝ony wniosek o wydanie takiej decyzji, stosuje si´

przepisy dotychczasowe.

§ 131. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

7 dni od dnia og∏oszenia.

Minister Infrastruktury: M. Pol

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 stycznia 2002 r.

(poz. 116)

Za∏àcznik nr 1

SCHEMAT PRZEKROJU POPRZECZNEGO KORONY AUTOSTRADY

Za∏àcznik nr 2

SCHEMAT SKRAJNI AUTOSTRADY

Za∏àcznik nr 3

WARUNKI WIDOCZNOÂCI NA WJAZDACH

1. W celu bezpiecznego i sprawnego wykonania

manewru w∏àczenia na wjeêdzie na jezdni´ autostrady,

na jezdni´ zbierajàco-rozprowadzajàcà lub na ∏àcznic´

nale˝y zapewniç pole widocznoÊci potrzebne kierujàcym pojazdami

1) przy zbli˝aniu si´ do pasa w∏àczania — oznaczone

na rysunku 1 literami A B C D,

2) na ca∏ej d∏ugoÊci pasa w∏àczania — oznaczone na

rysunku 2 literami E F G.

2. Punkty od A do G, b´dàce wierzcho∏kami pól widocznoÊci, o których mowa w ust. 1, nale˝y umieÊciç

nad jezdnià na wysokoÊci 1 m.

3. Punkt A jest punktem obserwacyjnym umieszczonym w osi jezdni wjazdu w odleg∏oÊci nie mniejszej

ni˝ 50 m od punktu B.

4. Punkt B jest celem obserwacji umieszczonym

w osi pasa w∏àczania przy koƒcu powierzchni wy∏àczonej z ruchu.

5. Punkt C jest celem obserwacji umieszczonym

w osi prawego pasa ruchu jezdni, na którà jest wjazd,

przy koƒcu powierzchni wy∏àczonej z ruchu.

6. Punkt D jest celem obserwacji umieszczonym

w osi prawego pasa ruchu jezdni, na którà jest wjazd,

w odleg∏oÊci nie mniejszej ni˝ 100 m od punktu C.

7. Punkt E jest punktem obserwacyjnym poruszajàcym si´ po osi pasa w∏àczania na ca∏ej jego d∏ugoÊci.

8. Punkt F jest celem obserwacji umieszczonym

w osi prawego pasa ruchu jezdni, na którà jest wjazd,

i poruszajàcym si´ z punktem E.

9. Punkt G jest celem obserwacji umieszczonym

w osi prawego pasa ruchu jezdni, na którà jest wjazd,

w odleg∏oÊci nie mniejszej ni˝ Lb od punktu F. D∏ugoÊç odcinka Lb nale˝y okreÊlaç, korzystajàc z rysunku 3.

10. Pola widocznoÊci, o których mowa w ust. 1, powinny byç wolne od sta∏ych przeszkód. Nie sà przeszkodami w rozumieniu niniejszego za∏àcznika poruszajàce si´ pojazdy, pnie pojedynczych drzew, podpory znaków drogowych, s∏upy oÊwietleniowe oraz wàskie urzàdzenia o szerokoÊci nie wi´kszej ni˝ 0,5 m, o ile

nie stanowià efektu przes∏ony.

Za∏àcznik nr 4

WARUNKI PROWADZENIA ODBIORÓW NAWIERZCHNI AUTOSTRADY

1. Przy odbiorze robót rz´dne wysokoÊciowe pod∏o˝a, podbudowy i warstwy Êcieralnej powinny byç

mierzone w wierzcho∏kach siatki o rozmiarach

10x10 m wraz ze sprawdzeniem rz´dnych osi pod∏u˝-

nej i obu kraw´dzi. Je˝eli odcinek robót jest w´˝szy ni˝

10 m, nale˝y sprawdzaç rz´dne osi pod∏u˝nej i obu kraw´dzi. WartoÊci dopuszczalnych odchyleƒ w stosunku

do rz´dnych projektowych podaje poni˝sza tabela

Rodzaj warstwy konstrukcyjnej

Dopuszczalne odchylenie

Pod∏o˝e

–2 cm, +0 cm

Podbudowa zasadnicza

–1 cm, +0 cm

Warstwa Êcieralna

±1 cm

Wymaga si´, aby 95% zmierzonych rz´dnych danej warstwy nie przekracza∏o przedzia∏u dopuszczalnych odchyleƒ.

2. Do oceny równoÊci pod∏u˝nej warstw nawierzchni autostrady nale˝y stosowaç metody profilometryczne umo˝liwiajàce obliczanie wskaênika równoÊci IRI

lub inne równowa˝ne z metodà czterometrowej ∏aty

i klina. Do pomiarów równoÊci pod∏u˝nej nale˝y wykorzystywaç sprz´t umo˝liwiajàcy rejestracj´, z dok∏adnoÊcià co najmniej 1,0 mm, profilu pod∏u˝nego o charakterystycznych d∏ugoÊciach nierównoÊci mieszczàcych si´ w przedziale od 0,5 do 50 m. WartoÊci IRI nale˝y obliczaç nie rzadziej ni˝ co 50 m. D∏ugoÊç ocenianego odcinka nawierzchni nie powinna byç wi´ksza ni˝

1000 m. Standardy odbioru sà okreÊlane przez wartoÊci wskaênika, których nie mo˝na przekroczyç na 50%,

80% i 100% d∏ugoÊci badanego odcinka nawierzchni.

Je˝eli na odcinku nie mo˝na wyznaczyç co najmniej 10

wartoÊci IRI, to wartoÊç miarodajna, b´dàca sumà wartoÊci Êredniej i odchylenia standardowego <IRI>+S, nie

powinna przekroczyç wartoÊci odpowiedniej dla 80%

d∏ugoÊci badanego odcinka nawierzchni. W przypadku

gdy jest konieczne stosowanie metody ∏aty i klina, pomiar nale˝y wykonywaç z dok∏adnoÊcià co najmniej

1,0 mm w odleg∏oÊciach nie wi´kszych ni˝ 10 m. Standardy odbioru sà okreÊlone przez wartoÊci odchyleƒ

równoÊci, które nie mogà byç przekroczone w liczbie

pomiarów stanowiàcych 95% oraz 100% liczby wszystkich pomiarów na badanym odcinku. Przez odchylenie

równoÊci rozumie si´ najwi´kszà odleg∏oÊç mi´dzy ∏atà a mierzonà powierzchnià.

3. Standardy równoÊci pod∏u˝nej nawierzchni autostrady przy odbiorze robót zanikajàcych, odbiorze

ostatecznym i pogwarancyjnym w przypadku budowy,

przebudowy lub zabiegu wzmacniajàcego sà zamieszczone w poni˝szych tabelach

1) wskaênik równoÊci [mm/m] przy zastosowaniu metody profilometrycznej

Zakres odcinka

Rodzaj warstwy konstrukcyjnej

50%

80%

100%

Pasy ruchu zasadnicze i dodatkowe,

Êcieralna

≤1,2

≤2,0

≤3,3

pasy awaryjne, pasy w∏àczania i

wià˝àca

≤2,0

≤3,4

≤5,6

podbudowa zasadnicza

≤2,9

≤4,8

≤7,8

Element nawierzchni

wy∏àczania, jezdnie PPO

2) wartoÊci odchyleƒ [mm] przy zastosowaniu metody ∏aty i klina

Element nawierzchni

Jezdnie ∏àcznic, SPO i MOP

Procent liczby pomiarów

Rodzaj warstwy

konstrukcyjnej

95%

100%

Êcieralna

≤4

≤6

wià˝àca

≤6

≤9

podbudowa zasadnicza

—

≤12

4. Stosowana w odbiorach robót zanikajàcych, odbiorze ostatecznym i pogwarancyjnym metoda pomiaru poprzecznej równoÊci nawierzchni musi byç równowa˝na metodzie z wykorzystaniem ∏aty czterometrowej i klina. Pomiar powinien byç wykonywany z dok∏adnoÊcià co najmniej 1,0 mm, nie rzadziej ni˝ co 5 m.

D∏ugoÊç odcinka podlegajàcego odbiorowi nie powinna byç wi´ksza ni˝ 1000 m. Standardy odbioru sà okreÊlone przez wartoÊci odchyleƒ równoÊci, które nie mogà byç przekroczone w liczbie pomiarów stanowiàcych

Poz. 116

90%, 95% oraz 100% liczby wszystkich pomiarów na

badanym odcinku. Odchylenie równoÊci oznacza najwi´kszà odleg∏oÊç mi´dzy ∏atà a mierzonà powierzchnià w danym profilu.

5. Standardy równoÊci poprzecznej nawierzchni

autostrady przy odbiorze robót zanikajàcych, ostatecznym i pogwarancyjnym, w przypadku budowy, przebudowy lub zabiegu wzmacniajàcego, sà zamieszczone

w poni˝szej tabeli

WartoÊci odchyleƒ [mm]

Procent liczby pomiarów

Rodzaj warstwy konstrukcyjnej

90%

95%

100%

Pasy ruchu zasadnicze i dodatkowe,

Êcieralna

—

≤3

≤4

pasy awaryjne, pasy w∏àczania

wià˝àca

—

≤4

≤6

i wy∏àczania, jezdnie PPO

podbudowa zasadnicza

—

—

≤9

Jezdnie ∏àcznic, MOP i SPO

Êcieralna

≤4

—

≤6

wià˝àca

≤6

—

≤9

podbudowa zasadnicza

—

—

≤12

Element nawierzchni

6. Przy ocenie w∏aÊciwoÊci przeciwpoÊlizgowych

nawierzchni autostrady nale˝y okreÊlaç g∏´bokoÊç makrotekstury oraz wspó∏czynnik tarcia przez

1) pomiar makrotekstury nawierzchni metodà równowa˝nà metodzie piasku kalibrowanego,

2) pomiar wspó∏czynnika tarcia odpowiadajàcego

100% poÊlizgowi opony testowej, na zwil˝onej wodà nawierzchni.

7. Badanie w∏aÊciwoÊci przeciwpoÊlizgowych

w odbiorze ostatecznym nawierzchni autostrady powinno polegaç na pomiarze g∏´bokoÊci makrotekstury

TD, w przedziale d∏ugoÊci charakterystycznych od 2 do

50 mm. TD okreÊla si´ wed∏ug wzoru

TD = 2,3 × RMS–0,2

[mm]

gdzie

RMS — odchylenie standardowe zarejestrowanego

profilu.

toÊç jest mniejsza od ni˝szej wartoÊci progowej, to odbiór koƒczy si´ wynikiem negatywnym, je˝eli natomiast

jest ona wi´ksza od górnej wartoÊci progowej, to odbiór

koƒczy si´ wynikiem pozytywnym. W przypadku gdy

g∏´bokoÊç makrotekstury mieÊci si´ mi´dzy wartoÊciami progowymi, nale˝y wykonaç pomiar wspó∏czynnika

tarcia. Pomiar nale˝y wykonywaç nie rzadziej ni˝ co

50 m na nawierzchni zwil˝anej wodà w iloÊci 0,5 l/m2,

a wynik pomiaru powinien byç przeliczalny na wartoÊç

przy 100% poÊlizgu opony rozmiaru 5,60S × 13 z bie˝nikiem D-97. Zale˝noÊç tarcia od pr´dkoÊci powinna spe∏niaç warunki podane w tabeli charakterystyk miarodajnego wspó∏czynnika tarcia. Za wspó∏czynnik miarodajny przyjmuje si´ ró˝nic´ wartoÊci Êredniej i odchylenia

standardowego <µ>–S. D∏ugoÊç odcinka podlegajàcego

odbiorowi nie powinna byç wi´ksza ni˝ 1000 m.

Nawierzchnia powinna charakteryzowaç si´ wymaganymi wartoÊciami wskaêników bezpoÊrednio po jej wykonaniu.

Pomiar wykonuje si´ nie rzadziej ni˝ co 50 m. G∏´bokoÊç

miarodajnà dla badanego odcinka, to jest ró˝nic´ wartoÊci Êredniej i odchylenia standardowego S zbioru wartoÊci TD na badanym odcinku <TD>–S, porównuje si´

z wartoÊciami progowymi podanymi w tabeli standardów g∏´bokoÊci makrotekstury. Je˝eli zmierzona war-

Przy odbiorze pogwarancyjnym pomiar wykonuje si´

w Êladzie ko∏a.

Element nawierzchni

Miarodajna g∏´bokoÊç makrotekstury [mm]

8. Standardy g∏´bokoÊci makrotekstury nawierzchni autostrady przy odbiorze ostatecznym i pogwarancyjnym sà zamieszczone w poni˝szej tabeli

Pasy ruchu zasadnicze i dodatkowe, pasy awaryjne

0,6—1,0

Pasy w∏àczania i wy∏àczania, jezdnie ∏àcznic i PPO

0,8—1,2

Jezdnie SPO

0,4—0,6

9. Standardy miarodajnego wspó∏czynnika tarcia

nawierzchni autostrady przy odbiorze ostatecznym

Poz. 116

i pogwarancyjnym sà zamieszczone w poni˝szej tabeli

Miarodajny wspó∏czynnik tarcia przy pr´dkoÊci

Element nawierzchni

30 km/h

60 km/h

90 km/h

120 km/h

Pasy ruchu zasadnicze i dodatkowe, pasy awaryjne

0,45

0,38

0,32

0,27

Pasy w∏àczania i wy∏àczania, jezdnie ∏àcznic i PPO

0,46

0,40

0,35

—

Jezdnie SPO

0,43

0,35

—

—

Za∏àcznik nr 5

OCENA STANU TECHNICZNEGO NAWIERZCHNI AUTOSTRADY

1. Wyró˝nia si´ trzy klasy stanu technicznego nawierzchni autostrady

1) klasa A — stan dobry: po˝àdany stan nawierzchni,

w którym nie planuje si´ ˝adnych przedsi´wzi´ç

utrzymaniowych. Ocen´ w∏aÊciwoÊci przeciwpoÊlizgowych i równoÊci poprzecznej nale˝y wykonywaç w odst´pach rocznych, natomiast ocen´ pozosta∏ych parametrów nie rzadziej ni˝ co dwa lata,

2) klasa B — stan zadowalajàcy: w∏asnoÊci u˝ytkowe

nawierzchni jak i jej noÊnoÊç sà obni˝one, nie stwarzajà jednak niebezpieczeƒstwa dla u˝ytkowników.

Wymagana jest coroczna ocena parametrów technicznych oraz w∏àczenie nawierzchni do planu remontów,

3) klasa C — stan z∏y: nawierzchnia przekroczy∏a stan

graniczny noÊnoÊci lub przydatnoÊci do u˝ytkowania i niezw∏ocznie powinna byç poddana naprawie.

W przypadku noÊnoÊci wyró˝nia si´ dodatkowo klas´ 0 okreÊlanà jako stan, jaki osiàga nowa nawierzchnia.

2. Przy ocenie równoÊci pod∏u˝nej nawierzchni autostrady nale˝y stosowaç metody profilometryczne

umo˝liwiajàce obliczanie wskaênika równoÊci IRI.

Sprz´t pomiarowy powinien rejestrowaç, z dok∏adnoÊcià co najmniej 1,0 mm, nierównoÊci o charakterystycznych d∏ugoÊciach mieszczàcych si´ w przedziale

od 0,5 do 50 m. WartoÊci IRI nale˝y obliczaç nie rzadziej

ni˝ co 50 m. D∏ugoÊç ocenianego odcinka nie powinna

byç wi´ksza ni˝ 1000 m. Do oceny równoÊci pod∏u˝nej

nawierzchni autostrady nale˝y stosowaç miarodajnà

wartoÊç wskaênika równoÊci IRI. Za miarodajnà wartoÊç IRI przyjmuje si´ sum´ wartoÊci Êredniej i odchylenia standardowego <IRI>+S. Pomiar nale˝y wykonywaç w Êladzie prawego ko∏a na ka˝dym z pasów ruchu,

z wy∏àczeniem pasów awaryjnych i jezdni MOP.

3. RównoÊç poprzeczna nawierzchni autostrady

jest wyra˝ana przez g∏´bokoÊç miarodajnà koleiny.

Stosowana metoda pomiaru g∏´bokoÊci kolein musi

byç równowa˝na metodzie z wykorzystaniem ∏aty

dwumetrowej i klina. Pomiary powinny byç wykonywane nie rzadziej ni˝ co 5 m z dok∏adnoÊcià nie mniejszà ni˝ 1,0 mm. D∏ugoÊç ocenianego odcinka nie powinna byç wi´ksza ni˝ 1000 m. G∏´bokoÊcià koleiny jest

najwi´ksza wartoÊç g∏´bokoÊci kolein wyst´pujàcych

w danym profilu. Za miarodajnà g∏´bokoÊç koleiny

przyjmuje si´ sum´ wartoÊci Êredniej i odchylenia

standardowego <d>+S dla badanego odcinka. Pomiar

nale˝y wykonywaç na ka˝dym z pasów ruchu, z wy∏àczeniem pasów awaryjnych i jezdni MOP.

4. Stan powierzchni nawierzchni autostrady okreÊla si´ w trakcie automatycznej lub pó∏automatycznej

inwentaryzacji uszkodzeƒ powierzchniowych. D∏ugoÊç

ocenianego odcinka nie powinna byç wi´ksza ni˝

100 m.

5. Przy ocenie w∏aÊciwoÊci przeciwpoÊlizgowych

nawierzchni autostrady nale˝y braç pod uwag´ g∏´bokoÊç makrotekstury oraz wspó∏czynnik tarcia.W∏aÊciwoÊci przeciwpoÊlizgowe powinny byç okreÊlane przy

zachowaniu nast´pujàcych warunków

1) pomiar makrotekstury nawierzchni nale˝y przeprowadzaç metodà równowa˝nà metodzie piasku kalibrowanego,

2) pomiar wspó∏czynnika tarcia odbywa si´ na nawierzchni zwil˝onej wodà w iloÊci 0,5 l/m2, a wynik

pomiaru powinien byç przeliczalny na wartoÊç przy

pr´dkoÊci 60 km/h i 100% poÊlizgu opony rozmiaru

5,60S x 13 z bie˝nikiem D-97.

Pomiary wykonuje si´ nie rzadziej ni˝ co 50 m. D∏ugoÊç ocenianego odcinka nie powinna byç wi´ksza

ni˝ 1000 m. Pomiar g∏´bokoÊci makrotekstury TD nale˝y wykonywaç w przedziale d∏ugoÊci charakterystycznych 2—50 mm. TD jest okreÊlane wzorem

TD = 2,3 × RMS – 0,2

[mm]

gdzie

RMS — odchylenie standardowe zarejestrowanego

profilu.

Za g∏´bokoÊç miarodajnà dla ocenianego odcinka

przyjmuje si´ ró˝nic´ wartoÊci Êredniej i odchylenia

standardowego zbioru wartoÊci TD na ocenianym

odcinku <TD>–S. Za miarodajny wspó∏czynnik tarcia przyjmuje si´ ró˝nic´ wartoÊci Êredniej i odchylenia standardowego na badanym odcinku <µ>–S.

Pomiary wykonuje si´ w Êladzie prawego ko∏a na

ka˝dym z pasów ruchu, z wy∏àczeniem pasów awaryjnych.

6. NoÊnoÊç nawierzchni jest wyra˝ana przez miarodajny zast´pczy modu∏ spr´˝ystoÊci nawierzchni E. Zastosowana metoda pomiaru powinna dawaç wyniki

równowa˝ne z naciskiem q = 810 kPa, wyznaczanym na

podstawie ugi´cia powierzchni d, wywo∏anego dynamicznym obcià˝eniem ko∏owej powierzchni o promieniu r = 15 cm

2qr

E = ———

d

Ugi´cie jest mierzone w Êrodku obcià˝anej powierzchni. Pomiar nale˝y wykonywaç w okresie miarodajnym, tj. najbardziej niekorzystnego dla pracy nawierzchni os∏abienia pod∏o˝a gruntowego. Ugi´cia

Poz. 116

nawierzchni bitumicznych nale˝y sprowadziç do temperatury odniesienia 20°C. Dopuszcza si´ stosowanie

korekty ugi´cia o czynnik

α = 1 + 0,01 × (20 – T)

gdzie

T — temperatura mieszanki mineralno-bitumicznej,

przy której wykonano badanie, w °C.

Pomiar wykonuje si´ w Êladzie prawego ko∏a przy niezamarzni´tym pod∏o˝u i przy temperaturach T spe∏niajàcych nast´pujàce warunki: dla nawierzchni bitumicznych 0 < T ≤ 35°C, dla nawierzchni z betonu cementowego 0 < T ≤ 20°C. Pomiary wykonuje si´ nie

rzadziej ni˝ co 100 m. D∏ugoÊç ocenianego odcinka

nie powinna byç wi´ksza ni˝ 1000 m; nale˝y jednak

wykonaç co najmniej 10 pomiarów. Za miarodajny

modu∏ zast´pczy przyjmuje si´ ró˝nic´ wartoÊci Êredniej i odchylenia standardowego na badanym odcinku <E>–S. Pomiary wykonuje si´ na ka˝dym z pasów

ruchu, z wy∏àczeniem pasów awaryjnych.

7. Kryteria klasyfikacji równoÊci pod∏u˝nej [mm/m],

mierzonej zgodnie z ust. 2, sà zamieszczone w poni˝szej tabeli

Klasa

Element nawierzchni

A

B

C

Pasy ruchu zasadnicze i dodatkowe

<2

2—3,5

>3,5

Jezdnie PPO

<3

3—4,5

>4,5

8. Kryteria klasyfikacji g∏´bokoÊci kolein [mm], mierzonych zgodnie z ust. 3, sà zamieszczone w poni˝szej tabeli

Klasa

Element nawierzchni

A

B

C

Pasy ruchu zasadnicze i dodatkowe

<7

7—15

>15

Jezdnie PPO dla pojazdów ci´˝arowych

<10

10—20

>20

9. Kryteria klasyfikacji w∏aÊciwoÊci przeciwpoÊlizgowych, mierzonych zgodnie z ust. 5, sà zamieszczone w poni˝szych tabelach

1) kryteria klasyfikacji dla pasów zasadniczych i dodatkowych

G∏´bokoÊç

makrotekstury

[mm]

0—0,15

0,16—0,22

0,23—0,30

0,31—0,38

>0,38

<0,60

C

C

C

B

B

0,60—0,80

C

C

B

B

A

0,81—1,00

C

C

B

A

A

>1,00

C

B

A

A

A

Miarodajny wspó∏czynnik tarcia [–]

2) kryteria klasyfikacji dla pasów w∏àczania i wy∏àczania oraz jezdni ∏àcznic

G∏´bokoÊç

makrotekstury

[mm]

0—0,15

0,16—0,22

0,23—0,30

0,31—0,38

>0,38

<0,60

C

C

C

B

B

0,60—0,90

C

C

B

B

A

0,91—1,20

C

C

B

A

A

>1,20

C

B

A

A

A

Miarodajny wspó∏czynnik tarcia [–]

10. Kryteria klasyfikacji dla noÊnoÊci [MPa], mierzonej zgodnie z ust. 6, sà zamieszczone w poni˝szej tabeli

Nawierzchnie bitumiczne

klasa

element nawierzchni

0

A

B

C

Pasy ruchu zasadnicze i dodatkowe

>1100

750—1100

600—749

<600

Jezdnie PPO dla pojazdów ci´˝arowych

>1200

800—1200

650—799

<650

NoÊnoÊç nawierzchni betonowych nale˝y oceniaç indywidualnie. Je˝eli w nawierzchni wyst´pujà po∏àczenia, nale˝y tak˝e badaç ich stan.

117

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY

z dnia 7 lutego 2002 r.

w sprawie warunków i trybu przeprowadzania badaƒ lekarskich i psychologicznych w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazaƒ zdrowotnych do wykonywania czynnoÊci inspektora transportu drogowego.

Na podstawie art. 76 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia

6 wrzeÊnia 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U.

Nr 125, poz. 1371) zarzàdza si´, co nast´puje

§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla warunki i tryb przeprowadzania badaƒ lekarskich i psychologicznych w celu

stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazaƒ zdrowotnych do wykonywania czynnoÊci inspektora transportu drogowego, zwanych dalej odpowiednio „badaniami lekarskimi” i „badaniami psychologicznymi”.

§ 2. 1. Badania lekarskie obejmujà badania ogólne

stanu zdrowia, badania specjalistyczne i pomocnicze,

w tym obowiàzkowe badanie psychiatryczne, okulistyczne i otolaryngologiczne.

2. Badania, o których mowa w ust. 1, kandydatów

na inspektorów oraz inspektorów transportu drogowego, zwanych dalej „inspektorami”, przeprowadza si´

zgodnie z przepisami rozporzàdzenia Ministra Zdrowia

i Opieki Spo∏ecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie

przeprowadzania badaƒ lekarskich pracowników, za-

kresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeƒ lekarskich wydawanych do celów

przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz. U. Nr 69,

poz. 332, z 1997 r. Nr 60, poz. 375, z 1998 r. Nr 159,

poz. 1057 i z 2001 r. Nr 37, poz. 451), z uwzgl´dnieniem

przepisów niniejszego rozporzàdzenia.

3. Badania lekarskie przeprowadza si´ tak˝e, gdy

istnieje uzasadnione podejrzenie przeciwwskazaƒ do

wykonywania czynnoÊci inspektora transportu drogowego, w szczególnoÊci w przypadku

1) u˝ycia broni palnej niezgodnie z obowiàzujàcymi

przepisami,

2) powrotu do pracy po okresie przerwy trwajàcej d∏u˝ej ni˝ 6 miesi´cy.

§ 3. Badania, o których mowa w § 2, przeprowadza

lekarz posiadajàcy dodatkowe kwalifikacje uzyskane w

1) trybie okreÊlonym w § 15 rozporzàdzenia Ministra

Zdrowia i Opieki Spo∏ecznej z dnia 30 czerwca

1999 r. w sprawie badaƒ lekarskich osób ubiegajà-