Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wyłączenia niektórych kategorii porozumień, zawieranych między przedsiębiorcami prowadzącymi działalność ubezpieczeniową, spod zakazu porozumień ograniczających konkurencję.

§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla

1) warunki, jakie muszà byç spe∏nione, aby porozumienia, zawierane mi´dzy przedsi´biorcami prowadzàcymi dzia∏alnoÊç ubezpieczeniowà, zosta∏y

uznane za wy∏àczone spod zakazu, o którym mowa

w art. 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, zwanej dalej

„ustawà”;

2) klauzule, których wyst´powania w porozumieniu

nie uznaje si´ za naruszenie art. 5 ustawy;

3) klauzule, których wyst´powanie w porozumieniu

stanowi naruszenie art. 5 ustawy;

4) okres obowiàzywania wy∏àczenia.

§ 2. U˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà

1) wy∏àczenie — wy∏àczenie spod zakazu, o którym

mowa w art. 5 ustawy;

2) produkt ubezpieczeniowy — us∏ug´ polegajàcà na

udzielaniu, na podstawie umowy ubezpieczenia,

ochrony na wypadek wystàpienia zdarzenia losowego okreÊlonego w tej umowie;

3) grupa ubezpieczeniowa — grup´ przedsi´biorców

prowadzàcych dzia∏alnoÊç ubezpieczeniowà bezpoÊrednià, z których ka˝dy zobowiàzuje si´ prowadziç w imieniu i na rzecz wszystkich cz∏onków grupy dzia∏alnoÊç w zakresie ubezpieczeƒ od okreÊlonych typów ryzyka albo zobowiàzuje si´ powierzyç

prowadzenie takiej dzia∏alnoÊci w imieniu i na rzecz

wszystkich cz∏onków grupy jednemu z jej cz∏onków, wspólnemu przedstawicielowi albo wspólnej

jednostce organizacyjnej utworzonej w tym celu;

4) grupa reasekuracyjna — grup´ skupiajàcà co najmniej jednego przedsi´biorc´ prowadzàcego dzia∏alnoÊç ubezpieczeniowà bezpoÊrednià oraz przedsi´biorców prowadzàcych dzia∏alnoÊç reasekuracyjnà lub bezpoÊrednià i reasekuracyjnà, którzy zobowiàzujà si´ wzajemnie reasekurowaç ca∏oÊç lub

cz´Êç swoich zobowiàzaƒ zwiàzanych z ubezpieczaniem od okreÊlonych typów ryzyka, z których

ka˝dy mo˝e ponadto prowadziç w imieniu i na

rzecz wszystkich cz∏onków grupy dzia∏alnoÊç w zakresie reasekuracji zobowiàzaƒ zwiàzanych z ubezpieczeniem od okreÊlonych typów ryzyka;

5) przedsi´biorca prowadzàcy dzia∏alnoÊç ubezpieczeniowà — zak∏ad ubezpieczeƒ i reasekuracji, zak∏ad ubezpieczeƒ lub zak∏ad reasekuracji;

6) badania — dzia∏ania techniczne, które polegajà na

okreÊleniu jednej lub wielu cech danego produktu

lub us∏ugi, zgodnie z ustalonymi zasadami;

7) certyfikacja — dzia∏ania wykazujàce, ˝e nale˝ycie zidentyfikowany produkt albo us∏uga sà zgodne

z warunkami lub specyfikacjami technicznymi

okreÊlonymi w porozumieniu.

§ 3. Wy∏àcza si´ spod zakazu, o którym mowa

w art. 5 ustawy, porozumienia zawierane mi´dzy

przedsi´biorcami prowadzàcymi dzia∏alnoÊç ubezpieczeniowà w rozumieniu przepisów o dzia∏alnoÊci ubezpieczeniowej, dotyczàce

1) ustalania podstaw taryf sk∏adek i prowizji na podstawie wspólnie opracowanych danych statystycznych lub liczby zg∏oszonych roszczeƒ;

2) ustalania standardów ogólnych warunków ubezpieczeƒ i wspólnych modeli przedstawiajàcych zyski;

3) wspólnego ubezpieczania od pewnych typów ryzyka;

4) ustalania standardowych zasad badania i certyfikacji urzàdzeƒ zabezpieczajàcych, o ile porozumienia

te spe∏niajà warunki okreÊlone w rozporzàdzeniu.

Rozdzia∏ 2

Porozumienia dotyczàce ustalania podstaw taryf

sk∏adek i prowizji

§ 4. Wy∏àczenie stosuje si´ do porozumieƒ dotyczàcych

1) obliczania przeci´tnych kosztów ubezpieczenia lub

okreÊlania i rozpowszechniania zestawieƒ dotyczàcych w szczególnoÊci: ÊmiertelnoÊci, zachorowalnoÊci, wypadkowoÊci i kalectwa, w zwiàzku z ubezpieczeniami zawierajàcymi elementy kapitalizacji,

w oparciu o dane odnoszàce si´ do identycznych

lub porównywalnych typów ryzyka w iloÊci umo˝liwiajàcej opracowanie statystyczne, dotyczàcych

rocznych okresów ubezpieczenia przyj´tych jako

okresy odniesienia i przedstawiajàcych

a) iloÊç roszczeƒ zg∏aszanych w danym okresie,

b) iloÊç typów ryzyka ubezpieczanych w ka˝dym

rocznym okresie ubezpieczenia w danym okresie odniesienia,

c) wysokoÊç odszkodowaƒ wyp∏aconych lub nale˝nych w danym okresie,

d) wysokoÊç kapita∏u inwestycyjnego zwiàzanego

z danym ubezpieczeniem w ka˝dym rocznym

okresie ubezpieczenia;

2) przeprowadzania badaƒ w zakresie prawdopodobnego wp∏ywu czynników niezale˝nych od stron porozumienia na cz´stotliwoÊç i wartoÊç zg∏aszanych

roszczeƒ lub stopy zysku zwiàzane z inwestycjami

ró˝nych typów, a tak˝e rozpowszechniania wyników tych badaƒ.

§ 5. Wy∏àczenie stosuje si´, je˝eli jednoczeÊnie

1) obliczenia, zestawienia lub wyniki badaƒ, o których

mowa w § 4, w formie opracowanej i rozpowszechnianej zawierajà oÊwiadczenie, ˝e nie majà charakteru wià˝àcego;

2) obliczenia lub zestawienia, o których mowa w § 4

w pkt 1, nie uwzgl´dniajà obcià˝eƒ na rezerwy,

przychodów z aktywów stanowiàcych pokrycie rezerw, przewidywanych zysków stron porozumienia, a tak˝e kosztów administracyjnych lub gospodarczych zwiàzanych z prowadzonà dzia∏alnoÊcià,

w tym prowizji wyp∏acanych poÊrednikom, podatków lub innych danin publicznych;

3) obliczenia, zestawienia lub wyniki badaƒ, o których

mowa w § 4, nie pozwalajà na identyfikacj´ danych

dotyczàcych poszczególnych stron porozumienia.

Poz. 1151

§ 8. Wy∏àczenie stosuje si´, o ile standardy ogólnych warunków ubezpieczeƒ, o których mowa w § 7

w pkt 1

1) sà okreÊlane i rozpowszechniane z zastrze˝eniem,

˝e nie majà charakteru wià˝àcego;

2) stanowià, ˝e mo˝liwe jest uzgodnienie przez strony

umowy ubezpieczenia innych warunków;

3) sà dost´pne dla ka˝dego i dostarczane na ˝àdanie.

§ 9. Wy∏àczenia nie stosuje si´ do porozumieƒ zawierajàcych postanowienia, które

1) wy∏àczajà z zakresu umowy ubezpieczenia szkody

normalnie zwiàzane z rodzajem ubezpieczenia, do

którego nale˝y dana umowa;

2) uzale˝niajà obj´cie ochronà ubezpieczeniowà okreÊlonych typów ryzyka od przyj´cia dodatkowych

warunków, o ile nie towarzyszy temu informacja,

˝e ka˝dy z przedsi´biorców prowadzàcych dzia∏alnoÊç ubezpieczeniowà mo˝e zrezygnowaç z zastosowania takiego postanowienia;

3) narzucajà obj´cie zakresem ogólnego ubezpieczenia typów ryzyka, na które istotna liczba ubezpieczonych nie jest jednoczeÊnie nara˝ona, o ile nie

towarzyszy temu informacja, ˝e ka˝dy z ubezpieczycieli mo˝e zaproponowaç ubezpieczenie o innym zakresie;

4) okreÊlajà kwot´ odszkodowania lub wysokoÊç kwoty, którà ubezpieczajàcy jest obowiàzany sam pokryç (udzia∏ w∏asny);

§ 6. 1. Wy∏àczenia nie stosuje si´ do porozumieƒ,

których strony zobowiàzujà si´ nie korzystaç lub zobowiàzujà si´ spowodowaç, aby osoby trzecie nie korzysta∏y z obliczeƒ, zestawieƒ lub wyników badaƒ innych

ni˝ te, o których mowa w § 4.

5) umo˝liwiajà przedsi´biorcy prowadzàcemu dzia∏alnoÊç ubezpieczeniowà, bez wyraênej zgody ubezpieczajàcego, utrzymanie obowiàzywania umowy

ubezpieczenia pomimo ograniczenia przez przedsi´biorc´ prowadzàcego dzia∏alnoÊç ubezpieczeniowà jej zakresu, zmiany wysokoÊci sk∏adki bez

zmiany ryzyka lub zakresu umowy (z zastrze˝eniem

klauzul indeksacyjnych), lub innej zmiany treÊci

umowy ubezpieczenia;

2. Wy∏àczenia nie stosuje si´ tak˝e do porozumieƒ

dotyczàcych badaƒ, o których mowa w § 4 w pkt 2, o ile

badania te sà oparte na hipotezach niemo˝liwych do

udowodnienia.

6) umo˝liwiajà przedsi´biorcy prowadzàcemu dzia∏alnoÊç ubezpieczeniowà zmian´ okresu obowiàzywania ochrony ubezpieczeniowej bez wyraênej

zgody ubezpieczajàcego;

Rozdzia∏ 3

7) w przypadku ubezpieczeƒ innych ni˝ na ˝ycie, narzucajà ubezpieczajàcemu okres obowiàzywania

ochrony ubezpieczeniowej przekraczajàcy trzy lata;

Porozumienia dotyczàce ustalania standardów ogólnych warunków ubezpieczeƒ i wspólnych modeli

przedstawiajàcych zyski

§ 7. Wy∏àczenie stosuje si´ do porozumieƒ dotyczàcych okreÊlania i rozpowszechniania

1) standardów ogólnych warunków ubezpieczeƒ bezpoÊrednich;

2) wspólnych modeli przedstawiajàcych zyski, które

majà byç osiàgane z tytu∏u ubezpieczenia zawierajàcego elementy kapitalizacji.

8) narzucajà okres, na który umowa ubezpieczenia

ulega automatycznemu przed∏u˝eniu, o ile ubezpieczajàcy nie z∏o˝y przeciwnego oÊwiadczenia

przed up∏ywem okreÊlonego terminu, je˝eli okres

ten przekracza jeden rok;

9) narzucajà ubezpieczajàcemu obowiàzek wyra˝enia

zgody na wznowienie obowiàzywania umowy

ubezpieczenia, której obowiàzywanie zosta∏o zawieszone w zwiàzku z ustaniem ryzyka, w przypadku gdy ponownie zaistnieje ryzyko podobnego rodzaju;

10) wymagajà od ubezpieczajàcego zawierania z tym

samym przedsi´biorcà prowadzàcym dzia∏alnoÊç

ubezpieczeniowà ubezpieczeƒ od ró˝nych typów

ryzyka;

11) zobowiàzujà ubezpieczajàcego, w przypadku zbycia ubezpieczonej rzeczy, do dokonania przeniesienia na nabywc´ praw i obowiàzków z tytu∏u umowy ubezpieczenia.

§ 10. Wy∏àczenia nie stosuje si´ do porozumieƒ

1) których strony zobowiàzujà si´ nie wykorzystywaç

lub zobowiàzujà si´ spowodowaç, aby osoby trzecie nie wykorzystywa∏y standardów ogólnych warunków ubezpieczeƒ innych ni˝ te, o których mowa

w § 7 w pkt 1;

2) na podstawie których zostajà wy∏àczone z zakresu

ubezpieczenia okreÊlone typy ryzyka zwiàzane z cechami w∏aÊciwymi okreÊlonym kategoriom ubezpieczajàcych, z wyjàtkiem przypadku okreÊlania

standardów ogólnych warunków ubezpieczeƒ dla

okreÊlonych grup spo∏ecznych lub zawodowych;

3) zawierajàcych postanowienia niewymienione

w § 9, wprowadzajàce istotnà nierównowag´ na

niekorzyÊç ubezpieczajàcego mi´dzy prawami

a zobowiàzaniami stron na podstawie umowy

ubezpieczenia.

§ 11. Wy∏àczenia nie stosuje si´ do porozumieƒ

1) dotyczàcych wspólnych modeli przedstawiajàcych

zyski, o ile modele te zawierajà jedynie okreÊlone

stopy procentowe lub wartoÊci wskazujàce na wysokoÊç kosztów administracyjnych;

2) których strony zobowiàzujà si´ nie wykorzystywaç

lub zobowiàzujà si´ spowodowaç, aby osoby trzecie nie wykorzystywa∏y modeli przedstawiajàcych

zyski, które majà byç osiàgane z tytu∏u ubezpieczenia zawierajàcego elementy kapitalizacji, innych

ni˝ te, o których mowa w § 7 w pkt 2.

Rozdzia∏ 4

Porozumienia dotyczàce wspólnego ubezpieczania

od pewnych typów ryzyka

§ 12. Wy∏àczenie stosuje si´ do porozumieƒ dotyczàcych powstawania i prowadzenia dzia∏alnoÊci przez

grupy ubezpieczeniowe lub reasekuracyjne.

§ 13. 1. Wy∏àczenie stosuje si´, o ile

1) udzia∏ produktów ubezpieczeniowych oferowanych

przez cz∏onków grupy nie przekracza 10% w rynku

w∏aÊciwym w przypadku grup ubezpieczeniowych

lub 15% w rynku w∏aÊciwym w przypadku grup reasekuracyjnych;

2) ka˝demu z cz∏onków grupy ubezpieczeniowej lub

reasekuracyjnej przys∏uguje prawo wystàpienia

z grupy bez ponoszenia dodatkowych kosztów,

a okres wypowiedzenia nie przekracza 6 miesi´cy.

Poz. 1151

2. W przypadku

1) ubezpieczeƒ od zdarzeƒ katastroficznych, których

prawdopodobieƒstwo wystàpienia jest niewielkie,

a kwoty odszkodowania wysokie;

2) ubezpieczeƒ od zdarzeƒ, które ze wzgl´du na szczególne okolicznoÊci wià˝à si´ ze zwi´kszonym ryzykiem

— progi procentowe okreÊlone w ust. 1 w pkt 1 odnoszà si´ jedynie do produktów ubezpieczeniowych

identycznych lub substytucyjnych oferowanych w ramach grupy, z wy∏àczeniem identycznych produktów

ubezpieczeniowych lub produktów substytucyjnych

oferowanych przez cz∏onków grupy niezale˝nie, z zastrze˝eniem ust. 3.

3. Przepis ust. 2 znajduje zastosowanie, o ile

1) ˝aden z cz∏onków danej grupy nie nale˝y jednoczeÊnie do innej grupy oferujàcej identyczne produkty

ubezpieczeniowe lub ich substytuty;

2) w odniesieniu do produktów, o których mowa

w ust. 2 w pkt 2, produkty oferowane w ramach

grupy stanowià nie wi´cej ni˝ 15% produktów

ubezpieczeniowych lub ich substytutów oferowanych przez cz∏onków grupy.

§ 14. 1. Porozumienia obj´te wy∏àczeniem mogà

okreÊlaç

1) typy ryzyka ubezpieczanego przez grup´;

2) zasady przyj´cia do grupy;

3) zakres odpowiedzialnoÊci na w∏asny rachunek

cz∏onków grupy ubezpieczeniowej lub reasekuracyjnej;

4) zasady wyst´powania cz∏onków z grupy;

5) zasady funkcjonowania grupy.

2. Porozumienia dotyczàce grup reasekuracyjnych

mogà ponadto okreÊlaç

1) wysokoÊç udzia∏ów we wspólnym przedsi´wzi´ciu,

które nie podlegajà wspólnej reasekuracji;

2) koszt reasekuracji, w tym koszty prowadzenia dzia∏alnoÊci przez grup´, a tak˝e wynagrodzenie nale˝ne cz∏onkom grupy dzia∏ajàcym w charakterze reasekurantów.

§ 15. Wy∏àczenia nie stosuje si´, o ile

1) ze wzgl´du na charakterystyk´ ubezpieczanych typów ryzyka prowadzenie przez cz∏onków grupy indywidualnej dzia∏alnoÊci na rynku w∏aÊciwym nie

wià˝e si´ z trudnoÊciami uzasadniajàcymi zawiàzanie grupy;

2) co najmniej jeden z cz∏onków grupy posiada pozycj´ umo˝liwiajàcà mu wywieranie decydujàcego

wp∏ywu na zachowania rynkowe wi´cej ni˝ jednej

grupy prowadzàcej dzia∏alnoÊç na tym samym rynku;

3) celem lub skutkiem zawiàzania lub prowadzenia

dzia∏alnoÊci przez grup´ jest podzia∏ rynku.

∏alnoÊç w zakresie instalacji i konserwacji urzàdzeƒ

zabezpieczajàcych.

§ 16. Z zastrze˝eniem przepisów § 14, wy∏àczenie

stosuje si´ do porozumieƒ dotyczàcych grup ubezpieczeniowych zawierajàcych

§ 19. Wy∏àczenie stosuje si´, o ile

1) zobowiàzanie, w celu bycia obj´tym ubezpieczeniem w ramach grupy, do

a) podj´cia Êrodków zapobiegawczych,

b) stosowania zaakceptowanych przez grup´ ogólnych lub szczególnych warunków ubezpieczeƒ,

c) stosowania taryf sk∏adek i prowizji ustalonych

przez grup´;

2) zobowiàzanie do przedstawiania do akceptacji

przez grup´ wyp∏at wszelkich odszkodowaƒ z tytu∏u wspólnie ubezpieczanego ryzyka;

3) zobowiàzanie do powierzenia grupie prowadzenia

negocjacji w sprawie reasekuracji cz∏onków grupy;

4) zakaz reasekuracji indywidualnych udzia∏ów we

wspólnie udzielonym ubezpieczeniu.

§ 17. Z zastrze˝eniem przepisów § 14, wy∏àczenie

stosuje si´ do porozumieƒ dotyczàcych grup reasekuracyjnych zawierajàcych

1) zobowiàzanie, w celu bycia obj´tym reasekuracjà

w ramach grupy, do

a) podj´cia Êrodków zapobiegawczych,

b) stosowania zaakceptowanych przez grup´ ogólnych lub szczególnych warunków ubezpieczeƒ,

c) stosowania taryf sk∏adek i prowizji ustalonych

przez grup´;

2) zobowiàzanie do przedstawiania do akceptacji

przez grup´ wyp∏at wszelkich odszkodowaƒ z tytu∏u wspólnie reasekurowanego ryzyka, przekraczajàcych okreÊlonà wysokoÊç, lub przekazania takich

roszczeƒ grupie do wspólnego rozpatrzenia;

3) zobowiàzanie do powierzenia grupie prowadzenia

negocjacji w sprawie zawierania umów retrocesji

w imieniu i na rzecz cz∏onków grupy;

1) specyfikacje techniczne oraz zasady badania i certyfikacji sà precyzyjne, uzasadnione technicznie

i wspó∏mierne do funkcji przedmiotowego urzàdzenia;

2) zasady badania i certyfikacji przedsi´biorców prowadzàcych dzia∏alnoÊç w zakresie instalacji i konserwacji urzàdzeƒ zabezpieczajàcych sà obiektywne, niedyskryminujàce i odnoszà si´ do posiadanych przez nich technicznych kwalifikacji;

3) specyfikacje techniczne i zasady badania i certyfikacji sà okreÊlane i rozpowszechniane z zastrze˝eniem, ˝e przedsi´biorcy prowadzàcy dzia∏alnoÊç

ubezpieczeniowà sà uprawnieni do akceptowania

urzàdzeƒ zabezpieczajàcych, a tak˝e przedsi´biorców prowadzàcych dzia∏alnoÊç w zakresie instalacji i konserwacji urzàdzeƒ zabezpieczajàcych niespe∏niajàcych powy˝szych specyfikacji i zasad;

4) specyfikacje techniczne i zasady badania i certyfikacji sà dost´pne dla ka˝dego na ˝àdanie;

5) wniosek o badanie mo˝e byç z∏o˝ony w ka˝dym

czasie;

6) badania nie wià˝à si´ dla wnioskodawcy z obcià˝eniami przekraczajàcymi uzasadnione koszty ponoszone przez podmiot przeprowadzajàcy badanie;

7) proces badania i certyfikacji nie trwa d∏u˝ej ni˝

6 miesi´cy od dnia z∏o˝enia wniosku, z wyjàtkiem

sytuacji, gdy przed∏u˝enie tego procesu jest uzasadnione wzgl´dami technicznymi;

8) dokument certyfikacyjny jest wydawany w formie

pisemnej;

9) odmowa wydania dokumentu certyfikacyjnego jest

wydawana w formie pisemnej i zawiera uzasadnienie, a tak˝e kopi´ dokumentacji przeprowadzonych

badaƒ;

10) odmowa uwzgl´dnienia wniosku o przeprowadzenie badaƒ jest wydawana w formie pisemnej.

4) zakaz reasekuracji indywidualnych rezerw lub dokonywania retrocesji udzia∏ów.

Rozdzia∏ 6

Rozdzia∏ 5

Przepisy przejÊciowe i koƒcowe

Porozumienia dotyczàce ustalania standardowych

zasad badania i certyfikacji

§ 20. Przepisy niniejszego rozporzàdzenia stosuje

si´ tak˝e do porozumieƒ zawartych przed dniem jego

wejÊcia w ˝ycie.

§ 18. Wy∏àczenie stosuje si´ do porozumieƒ dotyczàcych ustalenia, uznawania i rozpowszechniania

§ 21. Rozporzàdzenie obowiàzuje do dnia 31 lipca

2007 r.

1) specyfikacji technicznych, a tak˝e standardowych

zasad badania i certyfikacji urzàdzeƒ zabezpieczajàcych, jak równie˝ ich instalacji i konserwacji;

§ 22. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

2) warunków, a tak˝e szczegó∏owych zasad badania

i certyfikacji przedsi´biorców prowadzàcych dzia-

Prezes Rady Ministrów: w z. M. Pol

1151

ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW

z dnia 30 lipca 2002 r.

w sprawie wy∏àczenia niektórych kategorii porozumieƒ, zawieranych mi´dzy przedsi´biorcami

prowadzàcymi dzia∏alnoÊç ubezpieczeniowà, spod zakazu porozumieƒ ograniczajàcych konkurencj´.

Na podstawie art. 7 ustawy z dnia 15 grudnia

2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U.

Nr 122, poz. 1319, z 2001 r. Nr 110, poz. 1189 i Nr 154,

poz.1800 oraz z 2002 r. Nr 129, poz. 1102) zarzàdza si´,

co nast´puje

Rozdzia∏ 1

Przepisy ogólne