Ustawa z dnia 5 lipca 2002 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

W ustawie z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów

(Dz. U. Nr 122, poz. 1319 oraz z 2001 r. Nr 110, poz. 1189 i Nr 154, poz. 1800) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 1 ust. 2 otrzymuje brzmienie

„

2.

Ustawa reguluje zasady i tryb przeciwdziałania praktykom ograniczającym konkurencję

oraz praktykom naruszającym zbiorowe interesy konsumentów, a także antykonkurencyjnym

koncentracjom przedsiębiorców i ich związków, jeżeli te praktyki lub koncentracje

wywołują lub mogą wywoływać skutki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

”

;

2)

po dziale III dodaje się dział IIIa w brzmieniu

„

Dział IIIa

Zakaz praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów

Rozdział 1

Praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów

Art. 23a.

1.

Przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie

bezprawne działanie przedsiębiorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma

indywidualnych interesów konsumentów.

2.

Za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów uważa się w szczególności stosowanie

postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy

uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 47945 Kodeksu postępowania cywilnego, naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji,

nieuczciwą lub wprowadzającą w błąd reklamę i inne czyny nieuczciwej konkurencji godzące

w zbiorowe interesy konsumentów.

Art. 23b.

Ochrona zbiorowych interesów konsumentów przewidziana w ustawie nie wyłącza ochrony

wynikającej z innych ustaw, w szczególności z przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Przepisów ustawy nie stosuje się do spraw o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone.

Rozdział 2

Decyzje w sprawach praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów

Art. 23c.

1.

Prezes Urzędu w decyzji o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów

nakazuje zaniechanie jej stosowania.

2.

W decyzji, o której mowa w ust. 1, Prezes Urzędu może określić środki usunięcia trwających

skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu zapewnienia wykonania nakazu,

w szczególności zobowiązać przedsiębiorcę do złożenia jednokrotnego lub wielokrotnego

oświadczenia o treści i w formie określonej w decyzji. Może również nakazać publikację

decyzji w całości lub w części na koszt przedsiębiorcy.

Art. 23d.

Jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 23a, Prezes Urzędu wydaje decyzję,

w której stwierdza, że dana praktyka nie narusza zbiorowych interesów konsumentów.

”

;

3)

w art. 26 pkt 2 otrzymuje brzmienie

„

2)

wydawanie, w przypadkach określonych ustawą, decyzji w sprawach przeciwdziałania praktykom

ograniczającym konkurencję, w sprawach koncentracji lub podziału przedsiębiorców oraz

przeciwdziałania praktykom naruszającym zbiorowe interesy konsumentów, a także decyzji

w sprawach kar pieniężnych,

”

;

4)

w art. 27 ust. 2 otrzymuje brzmienie

„

2.

Decyzje i postanowienia Prezesa Urzędu, a także orzeczenia Sądu Okręgowego w Warszawie

- sądu ochrony konkurencji i konsumentów, zwanego dalej «sądem ochrony konkurencji

i konsumentów», oraz Sądu Najwyższego w sprawach dotyczących kasacji od wyroków sądu

ochrony konkurencji i konsumentów lub ich sentencje, z pominięciem informacji stanowiących

tajemnicę przedsiębiorstwa, jak również innych tajemnic podlegających ochronie na

podstawie odrębnych przepisów, mogą być w całości lub w części publikowane w Dzienniku

Urzędowym Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

”

;

5)

po art. 38 dodaje się art. 38a w brzmieniu

„

Art. 38a.

1.

Przy Prezesie Urzędu tworzy się Krajową Radę Rzeczników Konsumentów, zwaną dalej «Radą».

2.

Rada jest stałym organem opiniodawczo-doradczym Prezesa Urzędu w zakresie spraw związanych

z ochroną praw konsumentów na szczeblu samorządu powiatowego.

3.

Do zadań Rady należy w szczególności

1)

przedstawianie propozycji dotyczących kierunków zmian legislacyjnych w przepisach

dotyczących ochrony praw konsumentów,

2)

wyrażanie opinii w przedmiocie projektów aktów prawnych lub kierunków rządowej polityki

konsumenckiej,

3)

wyrażanie opinii w innych sprawach z zakresu ochrony konsumentów przedłożonych Radzie

przez Prezesa Urzędu.

4.

W skład Rady wchodzi dziewięciu rzeczników konsumentów, po jednym z obszaru właściwości

miejscowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

5.

Członków Rady powołuje i odwołuje Prezes Urzędu. Powołanie następuje na wniosek dyrektorów

delegatur, o których mowa w ust. 4, za pisemną zgodą rekomendowanych rzeczników konsumentów.

W przypadku odwołania z funkcji rzecznika konsumentów, członkostwo w Radzie wygasa.

6.

Członek Rady może być odwołany przez Prezesa Urzędu z powodu

1)

naruszenia obowiązków wynikających z członkostwa w Radzie,

2)

choroby uniemożliwiającej wykonywanie zadań członka Rady,

3)

złożenia rezygnacji.

7.

Obsługę administracyjną Rady zapewnia Urząd.

8.

Urząd zwraca członkom Rady koszty przejazdów na posiedzenia Rady, na zasadach określonych

w przepisach w sprawie należności przysługujących pracownikowi z tytułu podróży służbowej

na obszarze kraju.

9.

Tryb pracy Rady określa regulamin ustalony przez Prezesa Urzędu.

”

;

6)

w art. 42 ust. 1 i 2 otrzymują brzmienie

„

1.

Postępowanie przed Prezesem Urzędu jest prowadzone jako postępowanie wyjaśniające,

postępowanie antymonopolowe lub postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe

interesy konsumentów.

2.

Postępowanie wyjaśniające może poprzedzać wszczęcie postępowania antymonopolowego

lub postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów.

”

;

7)

w art. 43 w ust. 2 po pkt 1 dodaje się pkt 1 a w brzmieniu

„

1a)

wstępne ustalenie, czy nastąpiło naruszenie uzasadniające wszczęcie postępowania w

sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów,

”

;

8)

w art. 44 ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Postępowanie antymonopolowe w sprawach praktyk ograniczających konkurencję oraz w

sprawach koncentracji, a także postępowanie w sprawach praktyk naruszających zbiorowe

interesy konsumentów wszczyna się na wniosek lub z urzędu.

”

;

9)

w art. 53 w ust. 3 po wyrazach „w art. 11 ust. 1” dodaje się wyrazy „i art. 23d”;

10)

użyte w art. 58 w ust. 1 i 2, w art. 61 w ust. 4, w art. 78 w ust. 1, 3 i 5, w art.

91 w ust. 1, 3 i 4 oraz w art. 102 w ust. 1 w różnych przypadkach wyrazy „sąd antymonopolowy” zastępuje się użytymi w odpowiednich przypadkach wyrazami „sąd ochrony konkurencji i konsumentów”;

11)

w art. 67 po pkt 1 dodaje się pkt 1 a w brzmieniu

„

1a)

wycofania wniosku o nakazanie zaniechania praktyk naruszających zbiorowe interesy

konsumentów,

”

;

12)

w art. 68 po wyrazach „ z zastrzeżeniem art. 93” dodaje się wyrazy „i art. 100g”;

13)

w dziale V po rozdziale 3 dodaje się rozdział 4 w brzmieniu

„

Rozdział 4

Postępowanie w sprawach praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów

Art. 100a.

1.

Z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie praktyki naruszającej zbiorowe interesy

konsumentów może wystąpić

1)

Rzecznik Praw Obywatelskich,

2)

rzecznik ubezpieczonych,

3)

rzecznik konsumentów,

4)

organizacja konsumencka.

2.

Z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, może także wystąpić zagraniczna organizacja wpisana

na listę organizacji uprawnionych w państwach Unii Europejskiej do złożenia wniosku

o wszczęcie postępowania, opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich,

jeżeli cel jej działania uzasadnia wystąpienie przez nią z wnioskiem o wszczęcie postępowania

dotyczącego naruszenia wynikającego z niezgodnych z prawem zaniechań lub działań podjętych

w Polsce, zagrażających zbiorowym interesom konsumentów w państwie członkowskim, w

którym organizacja ta ma swoją siedzibę.

3.

Przepisy art. 84 ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.

Art. 100b.

1.

Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, odmówić wszczęcia postępowania, jeżeli z zawartych

we wniosku oraz posiadanych przez Prezesa Urzędu informacji wynika w sposób oczywisty,

że zbiorowe interesy konsumentów nie uległy naruszeniu. Przepis art. 85 ust. 2 stosuje

się odpowiednio.

2.

Prezes Urzędu, w drodze postanowienia, odmawia wszczęcia postępowania, jeżeli z wnioskiem

wystąpiła osoba nieuprawniona na podstawie art. 100a ust. 1 lub 2.

3.

Prezes Urzędu może, w drodze postanowienia, odmówić wszczęcia postępowania

1)

w przypadku niedostarczenia przez wnioskodawcę w wyznaczonym terminie informacji niezbędnych

do rozstrzygnięcia o wszczęciu postępowania,

2)

jeżeli wniosek nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 84 ust. 2.

4.

Na postanowienia, o których mowa w ust. 2 i 3, wnioskodawcy przysługuje zażalenie.

Art. 100c.

Stroną postępowania jest każdy, kto wnosi o wydanie decyzji w sprawie praktyki naruszającej

zbiorowe interesy konsumentów lub wobec kogo zostało wszczęte postępowanie o stosowanie

takiej praktyki.

Art. 100d.

W postępowaniu przed Prezesem Urzędu może być zawarta ugoda, jeżeli przemawia za tym

charakter sprawy, a ugoda nie zmierza do obejścia prawa albo nie narusza interesu

publicznego lub słusznego interesu konsumentów.

Art. 100e.

Prezes Urzędu może nadać decyzji w całości lub w części rygor natychmiastowej wykonalności,

jeżeli wymaga tego ważny interes konsumentów.

Art. 100f.

Postępowanie w sprawie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów powinno

się zakończyć nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, a w sprawie szczególnie skomplikowanej

- nie później niż w ciągu trzech miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Przepisy

art. 35-38 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio.

Art. 100g.

Nie wszczyna się postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe

interesy konsumentów, jeżeli od końca roku, w którym zaprzestano ich stosowania, upłynął

rok.

Art. 100h.

Postępowanie w sprawach praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów jest wolne

od opłat.

”

;

14)

w art. 102 w ust. 1 po wyrazach „na podstawie art. 20 ust. 2 i 4” dodaje się wyrazy „oraz art. 23c „.

W ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego

(Dz. U. Nr 43, poz. 296, z 1965 r. Nr 15, poz. 113, z 1974 r. Nr 27, poz. 157 i Nr 39, poz. 231, z 1975 r. Nr 45, poz. 234, z 1982 r. Nr 11, poz. 82 i Nr 30, poz. 210, z 1983 r. Nr 5, poz. 33, z 1984 r. Nr 45, poz. 241 i 242, z 1985 r. Nr 20, poz. 86, z 1987 r. Nr 21, poz. 123, z 1988 r. Nr 41, poz. 324, z 1989 r. Nr 4, poz. 21 i Nr 33, poz. 175, z 1990 r. Nr 14, poz. 88, Nr 34, poz. 198, Nr 53, poz. 306, Nr 55, poz. 318 i Nr 79, poz. 464, z 1991 r. Nr 7, poz. 24, Nr 22, poz. 92 i Nr 115, poz. 496, z 1993 r. Nr 12, poz. 53, z 1994 r. Nr 105, poz. 509, z 1995 r. Nr 83, poz. 417, z 1996 r. Nr 24, poz. 110, Nr 43, poz. 189, Nr 73, poz. 350 i Nr 149, poz. 703, z 1997 r. Nr 43, poz. 270, Nr 54, poz. 348, Nr 75, poz. 471, Nr 102, poz. 643, Nr 117, poz. 752, Nr 121, poz. 769 i 770, Nr 133, poz. 882, Nr 139, poz. 934, Nr 140, poz. 940 i Nr 141, poz. 944, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 117, poz. 757, z 1999 r. Nr 52, poz. 532, z 2000 r. Nr 22, poz. 269 i 271, Nr 48, poz. 552 i 554, Nr 55, poz. 665, Nr 73, poz. 852, Nr 94, poz. 1037, Nr 114, poz. 1191 i 1193 i Nr 122, poz. 1314,1319i 1322, z 2001 r. Nr 4, poz. 27, Nr 49, poz. 508, Nr 63, poz. 635, Nr 98, poz. 1069, 1070i 1071, Nr 123, poz. 1353, Nr 125, poz. 1368 i Nr 138, poz. 1546 oraz z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 26, poz. 265, Nr 74, poz. 676, Nr 84, poz. 764 i Nr 126, poz. 1069 i 1070) wprowadza się następujące zmiany

1)

użyte w art. 479„Sąd Okręgowy w Warszawie - sąd antymonopolowy” zastępuje się użytymi w odpowiednich przypadkach wyrazami „Sąd Okręgowy w Warszawie- sąd ochrony konkurencji i konsumentów”;

2)

użyte w art. 479„sąd antymonopolowy” zastępuje się użytymi w odpowiednich przypadkach wyrazami „sąd ochrony konkurencji i konsumentów”;

3)

w art. 479

a)

dotychczasową treść oznacza się jako § 1,

b)

dodaje się § 2 w brzmieniu

„

§ 2.

Powództwo może ponadto wytoczyć zagraniczna organizacja wpisana na listę organizacji

uprawnionych w państwach Unii Europejskiej do wszczęcia postępowania o uznanie postanowień

wzorca umowy za niedozwolone, opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich,

jeżeli cel jej działania uzasadnia wystąpienie przez nią z takim żądaniem dotyczącym

wzorców umów stosowanych w Polsce, zagrażających interesom konsumentów w państwie

członkowskim, w którym organizacja ta ma swoją siedzibę.

”

W ustawie z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

(Dz. U. Nr 47, poz. 211, z 1996 r. Nr 106, poz. 496, z 1997 r. Nr 88, poz. 554, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, z 2000 r. Nr 29, poz. 356 i Nr 93, poz. 1027 oraz z 2002 r. Nr 126, poz. 1068 i 1071) w art. 19 wprowadza się następujące zmiany

1)

w ust. 1 skreśla się pkt 1 i 4;

2)

ust. 2 otrzymuje brzmienie

„

2.

Przepis ust. 1 nie ma zastosowania do czynów nieuczciwej konkurencji określonych w

art. 5-7, art. 11, art. 14 i art. 15a.

”

Ilekroć w odrębnych przepisach jest mowa o sądzie antymonopolowym, rozumie się przez

to Sąd Okręgowy w Warszawie - sąd ochrony konkurencji i konsumentów.

Z dniem wejścia w życie ustawy Krajowa Rada Rzeczników Konsumentów, powołana na podstawie

dotychczasowych przepisów, staje się Radą, o której mowa w art. 38a ustawy zmienianej

w art. 1 niniejszej ustawy.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 4 miesięcy od dnia ogłoszenia.

1.

Przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie

bezprawne działanie przedsiębiorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma

indywidualnych interesów konsumentów.

2.

Za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów uważa się w szczególności stosowanie

postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy

uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 47945 Kodeksu postępowania cywilnego, naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji,

nieuczciwą lub wprowadzającą w błąd reklamę i inne czyny nieuczciwej konkurencji godzące

w zbiorowe interesy konsumentów.

Ochrona zbiorowych interesów konsumentów przewidziana w ustawie nie wyłącza ochrony

wynikającej z innych ustaw, w szczególności z przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Przepisów ustawy nie stosuje się do spraw o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone.

1.

Prezes Urzędu w decyzji o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów

nakazuje zaniechanie jej stosowania.

2.

W decyzji, o której mowa w ust. 1, Prezes Urzędu może określić środki usunięcia trwających

skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu zapewnienia wykonania nakazu,

w szczególności zobowiązać przedsiębiorcę do złożenia jednokrotnego lub wielokrotnego

oświadczenia o treści i w formie określonej w decyzji. Może również nakazać publikację

decyzji w całości lub w części na koszt przedsiębiorcy.

Jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 23a, Prezes Urzędu wydaje decyzję,

w której stwierdza, że dana praktyka nie narusza zbiorowych interesów konsumentów.

1.

Przy Prezesie Urzędu tworzy się Krajową Radę Rzeczników Konsumentów, zwaną dalej «Radą».

2.

Rada jest stałym organem opiniodawczo-doradczym Prezesa Urzędu w zakresie spraw związanych

z ochroną praw konsumentów na szczeblu samorządu powiatowego.

3.

Do zadań Rady należy w szczególności

1)

przedstawianie propozycji dotyczących kierunków zmian legislacyjnych w przepisach

dotyczących ochrony praw konsumentów,

2)

wyrażanie opinii w przedmiocie projektów aktów prawnych lub kierunków rządowej polityki

konsumenckiej,

3)

wyrażanie opinii w innych sprawach z zakresu ochrony konsumentów przedłożonych Radzie

przez Prezesa Urzędu.

4.

W skład Rady wchodzi dziewięciu rzeczników konsumentów, po jednym z obszaru właściwości

miejscowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

5.

Członków Rady powołuje i odwołuje Prezes Urzędu. Powołanie następuje na wniosek dyrektorów

delegatur, o których mowa w ust. 4, za pisemną zgodą rekomendowanych rzeczników konsumentów.

W przypadku odwołania z funkcji rzecznika konsumentów, członkostwo w Radzie wygasa.

6.

Członek Rady może być odwołany przez Prezesa Urzędu z powodu

1)

naruszenia obowiązków wynikających z członkostwa w Radzie,

2)

choroby uniemożliwiającej wykonywanie zadań członka Rady,

3)

złożenia rezygnacji.

7.

Obsługę administracyjną Rady zapewnia Urząd.

8.

Urząd zwraca członkom Rady koszty przejazdów na posiedzenia Rady, na zasadach określonych

w przepisach w sprawie należności przysługujących pracownikowi z tytułu podróży służbowej

na obszarze kraju.

9.

Tryb pracy Rady określa regulamin ustalony przez Prezesa Urzędu.

1.

Z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie praktyki naruszającej zbiorowe interesy

konsumentów może wystąpić

1)

Rzecznik Praw Obywatelskich,

2)

rzecznik ubezpieczonych,

3)

rzecznik konsumentów,

4)

organizacja konsumencka.

2.

Z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, może także wystąpić zagraniczna organizacja wpisana

na listę organizacji uprawnionych w państwach Unii Europejskiej do złożenia wniosku

o wszczęcie postępowania, opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich,

jeżeli cel jej działania uzasadnia wystąpienie przez nią z wnioskiem o wszczęcie postępowania

dotyczącego naruszenia wynikającego z niezgodnych z prawem zaniechań lub działań podjętych

w Polsce, zagrażających zbiorowym interesom konsumentów w państwie członkowskim, w

którym organizacja ta ma swoją siedzibę.

3.

Przepisy art. 84 ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.

1.

Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, odmówić wszczęcia postępowania, jeżeli z zawartych

we wniosku oraz posiadanych przez Prezesa Urzędu informacji wynika w sposób oczywisty,

że zbiorowe interesy konsumentów nie uległy naruszeniu. Przepis art. 85 ust. 2 stosuje

się odpowiednio.

2.

Prezes Urzędu, w drodze postanowienia, odmawia wszczęcia postępowania, jeżeli z wnioskiem

wystąpiła osoba nieuprawniona na podstawie art. 100a ust. 1 lub 2.

3.

Prezes Urzędu może, w drodze postanowienia, odmówić wszczęcia postępowania

1)

w przypadku niedostarczenia przez wnioskodawcę w wyznaczonym terminie informacji niezbędnych

do rozstrzygnięcia o wszczęciu postępowania,

2)

jeżeli wniosek nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 84 ust. 2.

4.

Na postanowienia, o których mowa w ust. 2 i 3, wnioskodawcy przysługuje zażalenie.

Stroną postępowania jest każdy, kto wnosi o wydanie decyzji w sprawie praktyki naruszającej

zbiorowe interesy konsumentów lub wobec kogo zostało wszczęte postępowanie o stosowanie

takiej praktyki.

W postępowaniu przed Prezesem Urzędu może być zawarta ugoda, jeżeli przemawia za tym

charakter sprawy, a ugoda nie zmierza do obejścia prawa albo nie narusza interesu

publicznego lub słusznego interesu konsumentów.

Prezes Urzędu może nadać decyzji w całości lub w części rygor natychmiastowej wykonalności,

jeżeli wymaga tego ważny interes konsumentów.

Postępowanie w sprawie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów powinno

się zakończyć nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, a w sprawie szczególnie skomplikowanej

- nie później niż w ciągu trzech miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Przepisy

art. 35-38 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio.

Nie wszczyna się postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe

interesy konsumentów, jeżeli od końca roku, w którym zaprzestano ich stosowania, upłynął

rok.

Postępowanie w sprawach praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów jest wolne

od opłat.