Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2002 r. w sprawie określenia warunków technicznych o organizacyjnych dla kwalifikowanych podmiotów świadczących usługi certyfikacyjne, polityk certyfikacji dla kwalifikowanych certyfikatów wydawanych przez te podmioty oraz warunków technicznych dla bezpiecznych urządzeń służących do składania i weryfikacji podpisu elektronicznego.
Table of Provisions (46)
Statutory Text (46 Articles)
§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla
1) szczegó∏owe warunki techniczne, jakim powinny
odpowiadaç bezpieczne urzàdzenia do sk∏adania
podpisów elektronicznych oraz bezpieczne urzàdzenia do weryfikacji podpisów elektronicznych;
2) podstawowe wymagania organizacyjne i techniczne dotyczàce polityk certyfikacji dla kwalifikowanych certyfikatów;
3) szczegó∏owe warunki techniczne i organizacyjne,
które muszà spe∏niaç kwalifikowane podmioty
Êwiadczàce us∏ugi certyfikacyjne.
§ 2. U˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà
1) ustawa — ustaw´ z dnia 18 wrzeÊnia 2001 r. o podpisie elektronicznym;
2) algorytm szyfrowy — zestaw przekszta∏ceƒ matematycznych s∏u˝àcych do zamiany informacji na
niezrozumia∏à, czasami z wykorzystaniem parametrów zale˝nych od zastosowanego klucza;
3) funkcja skrótu — funkcj´ odwzorowujàcà ciàgi bitów na ciàgi bitów o sta∏ej d∏ugoÊci, w której dla
danej wartoÊci funkcji jest obliczeniowo trudne
wyznaczenie argumentu odwzorowywanego na t´
wartoÊç, a dla danego argumentu jest obliczeniowo trudne wyznaczenie drugiego argumentu odwzorowywanego na t´ samà wartoÊç;
4) atrybut podpisu — dodatkowe dane, które sà podpisywane razem z podpisywanymi danymi lub do
nich logicznie do∏àczane, a w szczególnoÊci
a) wskazanie kwalifikowanego certyfikatu lub kwalifikowany certyfikat s∏u˝àcy do weryfikacji podpisu elektronicznego,
b) oznaczenie czasu,
c) format zawartoÊci, umo˝liwiajàcy w szczególnoÊci ustalenie sposobu kodowania podpisanych
elektronicznie danych;
5) identyfikator obiektu — ciàg liczb, który jednoznacznie i niezmiennie wskazuje na okreÊlony
obiekt, w szczególnoÊci skonstruowany w oparciu
o postanowienia Polskiej Normy PN-ISO/IEC 9834;
6) komponent techniczny — sprz´t stosowany w celu
wygenerowania lub u˝ycia danych s∏u˝àcych do
sk∏adania bezpiecznego podpisu elektronicznego
lub poÊwiadczenia elektronicznego;
7) oprogramowanie podpisujàce — oprogramowanie, które przygotowuje dane, które majà zostaç
podpisane lub poÊwiadczone elektronicznie, i przesy∏a je do komponentu technicznego;
8) oprogramowanie weryfikujàce — oprogramowanie, które sprawdza poprawnoÊç bezpiecznego
podpisu elektronicznego lub poÊwiadczenia elektronicznego i wa˝noÊç kwalifikowanego certyfikatu lub zaÊwiadczenia certyfikacyjnego;
9) oprogramowanie publiczne — oprogramowanie
podpisujàce, do którego w normalnych warunkach
eksploatacji mo˝e mieç dost´p ka˝da osoba fizyczna; oprogramowaniem publicznym nie jest
w szczególnoÊci oprogramowanie u˝ywane
w mieszkaniu prywatnym, lokalu biurowym lub telefonie komórkowym;
10) klucze infrastruktury — klucze kryptograficzne algorytmów szyfrowych stosowane do innych celów
ni˝ sk∏adanie lub weryfikacja bezpiecznego podpisu elektronicznego lub poÊwiadczenia elektronicznego, a w szczególnoÊci klucze stosowane
a) w protoko∏ach uzgadniania lub dystrybucji kluczy zapewniajàcych poufnoÊç danych,
b) do zapewnienia, podczas transmisji lub przechowywania, poufnoÊci i integralnoÊci zg∏oszeƒ
certyfikacyjnych, kluczy u˝ytkowników, rejestrów zdarzeƒ,
c) do weryfikacji dost´pu do urzàdzeƒ, oprogramowania weryfikujàcego lub podpisujàcego;
11) modu∏ kluczowy — urzàdzenie wspó∏pracujàce
z komponentem technicznym, przechowujàce klu-
Poz. 1094
cze infrastruktury lub dane s∏u˝àce do sk∏adania
bezpiecznych podpisów elektronicznych lub poÊwiadczeƒ elektronicznych, lub klucze chroniàce te
dane, lub przechowujàce cz´Êci tych kluczy lub danych;
12) bezpieczna Êcie˝ka — ∏àcze zapewniajàce wymian´
mi´dzy oprogramowaniem podpisujàcym a komponentem technicznym informacji zwiàzanych
z uwierzytelnieniem u˝ytkownika komponentu
technicznego, zabezpieczone w sposób uniemo˝liwiajàcy naruszenie integralnoÊci przesy∏anych danych przez jakiekolwiek oprogramowanie;
13) bezpieczny kana∏ — ∏àcze zapewniajàce wymian´
mi´dzy oprogramowaniem podpisujàcym a komponentem technicznym informacji zwiàzanych
z przekazywaniem danych, które majà byç podpisane lub poÊwiadczone elektronicznie, zabezpieczone w sposób uniemo˝liwiajàcy naruszenie integralnoÊci przesy∏anych danych przez jakiekolwiek
oprogramowanie;
14) segment sieci — wydzielonà cz´Êç sieci teleinformatycznej, po∏àczonà z pozosta∏ymi cz´Êciami za
poÊrednictwem specjalistycznych urzàdzeƒ umo˝liwiajàcych od∏àczenie tej cz´Êci od reszty sieci;
15) Êluza bezpieczeƒstwa — sprz´t lub oprogramowanie chroniàce segment sieci teleinformatycznej
przed przep∏ywem nieuprawnionych danych z innego segmentu sieci teleinformatycznej;
16) Êcie˝ka certyfikacji — uporzàdkowany ciàg zaÊwiadczeƒ certyfikacyjnych lub zaÊwiadczeƒ certyfikacyjnych i kwalifikowanego certyfikatu, utworzony w ten sposób, ˝e za pomocà danych s∏u˝àcych do weryfikacji poÊwiadczenia elektronicznego i nazwy wydawcy pierwszego zaÊwiadczenia
certyfikacyjnego na Êcie˝ce jest mo˝liwe wykazanie, ˝e dla ka˝dych dwóch bezpoÊrednio po sobie
wyst´pujàcych zaÊwiadczeƒ certyfikacyjnych lub
zaÊwiadczenia certyfikacyjnego i kwalifikowanego
certyfikatu, poÊwiadczenie elektroniczne zawarte
w jednym z nich zosta∏o sporzàdzone za pomocà
danych s∏u˝àcych do sk∏adania poÊwiadczenia
elektronicznego zwiàzanych z drugim z nich; dane
s∏u˝àce do weryfikacji pierwszego poÊwiadczenia
elektronicznego sà dla weryfikujàcego punktem
zaufania;
17) zg∏oszenie certyfikacyjne — zbiór dokumentów
i danych identyfikujàcych podmiot podlegajàcy
certyfikacji;
18) znacznik czasu — jednostk´ danych oznaczajàcà
moment, w którym zasz∏o okreÊlone zdarzenie,
wzgl´dem ustalonego czasu odniesienia.
Rozdzia∏ 2
Szczegó∏owe warunki techniczne, jakim powinny odpowiadaç bezpieczne urzàdzenia do sk∏adania podpisów elektronicznych oraz bezpieczne urzàdzenia do
weryfikacji podpisów elektronicznych
§ 3. 1. Bezpieczne urzàdzenie do sk∏adania podpisów elektronicznych sk∏ada si´ z oprogramowania
podpisujàcego oraz wspó∏pracujàcego z nim komponentu technicznego.
2. Bezpieczne urzàdzenie do weryfikacji podpisów
elektronicznych sk∏ada si´ z oprogramowania weryfikujàcego albo sk∏ada si´ z oprogramowania weryfikujàcego oraz wspó∏pracujàcego z nim komponentu
technicznego.
4) umo˝liwiajà zdefiniowanie i zarzàdzanie urzàdzeniem jako
§ 4. 1. Bezpieczne urzàdzenie do sk∏adania podpisów elektronicznych oraz bezpieczne urzàdzenie do weryfikacji podpisów elektronicznych powinno uniemo˝liwiaç odtworzenie jakichkolwiek danych, których ujawnienie mo˝e spowodowaç brak skutecznoÊci mechanizmów zabezpieczajàcych, w szczególnoÊci has∏a i danych s∏u˝àcych do sk∏adania bezpiecznego podpisu
elektronicznego, zawartych w komponencie technicznym, na podstawie obserwacji i pomiarów zewn´trznych zjawisk fizycznych zwiàzanych z przechowywaniem i u˝ytkowaniem komponentu technicznego.
5) rozró˝niajà dopuszczalne zakresy zarzàdzania urzàdzeniem przypisane do ról, o których mowa w lit. a
i b, oraz zapobiegajà zarzàdzaniu urzàdzeniem niezgodnie z zakresem;
2. W przypadku gdy uwierzytelnienie dost´pu odbywa si´ w bezpiecznym urzàdzeniu do sk∏adania podpisów elektronicznych za pomocà has∏a, u˝ytkownik
powinien mieç mo˝liwoÊç zmiany has∏a. Po kilkukrotnym, nast´pujàcym bezpoÊrednio po sobie, podaniu
b∏´dnych danych uwierzytelniajàcych nast´puje blokada komponentu technicznego lub modu∏u kluczowego.
W komponencie technicznym lub module kluczowym
mo˝e zostaç wykorzystany mechanizm dodatkowego
uwierzytelnienia w celu wprowadzenia nowego has∏a
i nowego limitu maksymalnej liczby nieudanych kolejnych uwierzytelnieƒ, po których nast´puje blokada.
3. W przypadku u˝ycia oprogramowania publicznego uwierzytelnienie, o którym mowa w ust. 2, przeprowadza si´ za pomocà bezpiecznej Êcie˝ki zapewniajàcej
integralnoÊç danych, a w przypadku u˝ycia has∏a, równie˝ jego poufnoÊç, o ile wprowadzanie has∏a lub cech
biometrycznych nie odbywa si´ wprost do komponentu technicznego, a za pomocà oprogramowania podpisujàcego.
4. W przypadku u˝ycia oprogramowania publicznego, transmisj´ danych, które majà byç podpisane lub
poÊwiadczone elektronicznie, lub ich skrótu z oprogramowania podpisujàcego do komponentu technicznego przeprowadza si´ za pomocà bezpiecznego kana∏u.
5. Komponenty techniczne generujàce dane s∏u˝àce do sk∏adania i weryfikacji bezpiecznego podpisu
elektronicznego zapewniajà mechanizmy, zgodnie
z którymi generowanie nast´puje wy∏àcznie pod nadzorem uprawnionej osoby.
§ 5. 1. Komponenty techniczne
1) posiadajà obudowy, które zapewniajà wykazanie
prób nielegalnego otwarcia lub penetracji;
2) sprawdzajà integralnoÊç zawartoÊci pami´ci,
w której sà zapisane dane s∏u˝àce do sk∏adania
bezpiecznego podpisu elektronicznego, poÊwiadczenia elektronicznego, prywatnego klucza infrastruktury lub has∏a, o którym mowa w § 4 ust. 2,
oraz kodu programu, a w przypadku stwierdzenia
b∏´du integralnoÊci odmawiajà u˝ycia i informujà
u˝ytkownika o b∏´dzie;
3) sprawdzajà dane podpisywane lub poÊwiadczane
elektronicznie okresowo, co najmniej w ramach testów po w∏àczeniu zasilania lub co najmniej przed
ka˝dym u˝yciem tych danych;
a) administrator urzàdzenia,
b) podpisujàcy lub poÊwiadczajàcy;
6) sà dostarczane razem z instrukcjà u˝ytkowania, zawierajàcà informacj´ o wymaganej konfiguracji
u˝ytkowania; w instrukcji u˝ytkowania powinna
byç opisana metoda, za pomocà której u˝ytkownik
b´dzie mia∏ mo˝liwoÊç potwierdzania u˝ywanej
konfiguracji.
2. Komponenty techniczne powinny posiadaç certyfikaty zgodnoÊci, zaÊwiadczajàce spe∏nienie wymagaƒ okreÊlonych w Polskich Normach, a w przypadku
braku takich norm, spe∏nienie wymagaƒ okreÊlonych
w dokumentach, o których mowa w § 49
1) w ust. 2 pkt 2 — dla poziomu E3 z minimalnà si∏à
mechanizmów zabezpieczajàcych, okreÊlonà jako
„wysoka”, albo poziomu bezpieczniejszego lub
2) w ust. 2 pkt 8 — dla poziomu 3 albo bezpieczniejszego, lub
3) w ust. 1 pkt 4 — dla poziomu EAL4 albo bezpieczniejszego.
3. Komponenty techniczne sprawdzajà komplementarnoÊç danych s∏u˝àcych do sk∏adania lub weryfikacji bezpiecznego podpisu elektronicznego lub poÊwiadczenia elektronicznego i odpowiednio kluczy infrastruktury, po ich wytworzeniu lub wprowadzeniu do
urzàdzeƒ, jak równie˝ umo˝liwiajà weryfikacj´ komplementarnoÊci tych danych lub kluczy oraz udost´pniajà
wynik weryfikacji na ˝àdanie oprogramowania podpisujàcego.
§ 6. Bezpieczne urzàdzenie do sk∏adania podpisów
elektronicznych oraz bezpieczne urzàdzenie do weryfikacji podpisów elektronicznych majà mo˝liwoÊç obliczania i prezentowania przynajmniej jednej z funkcji
skrótu w stosunku do danych s∏u˝àcych do weryfikacji
bezpiecznego podpisu elektronicznego lub poÊwiadczenia elektronicznego, b´dàcych dla osoby sk∏adajàcej
bezpieczny podpis elektroniczny lub weryfikujàcego
bezpieczny podpis elektroniczny punktem zaufania.
§ 7. 1. Dane, które majà byç podpisane lub poÊwiadczone elektronicznie, przygotowywane przez
oprogramowanie podpisujàce, powinny odpowiadaç
danym transmitowanym do komponentu technicznego, z zastrze˝eniem ust. 2.
2. Je˝eli oprogramowanie przygotowuje skrót danych, które majà byç podpisane lub poÊwiadczone
elektronicznie, za pomocà jednej z funkcji skrótu, a nast´pnie transmituje ten skrót, musi on dotyczyç prezentowanych przez oprogramowanie danych, które
majà zostaç podpisane lub poÊwiadczone elektronicznie; mo˝e równie˝ dotyczyç w szczególnoÊci prezentowanego atrybutu podpisu.
3. Wykaz algorytmów szyfrowych i funkcji skrótu
wykorzystywanych do tworzenia bezpiecznych podpi-
sów elektronicznych i poÊwiadczeƒ elektronicznych zawiera za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia.
4. Je˝eli oprogramowanie podpisujàce sk∏ada si´
z kilku elementów dzia∏ajàcych na ró˝nych urzàdzeniach, urzàdzenia te zapewniajà, ˝e wymieniane mi´dzy tymi elementami dane uwierzytelniajàce u˝ytkownika w stosunku do urzàdzenia oraz dane, które majà
byç podpisane lub poÊwiadczone elektronicznie, transmituje si´ w sposób zapewniajàcy ich integralnoÊç
i poufnoÊç.
5. Bezpieczne urzàdzenia do sk∏adania podpisów
elektronicznych zapewniajà do∏àczenie do bezpiecznego podpisu elektronicznego atrybutu podpisu, o którym mowa w § 2 pkt 4 lit. a.
6. Bezpieczne urzàdzenia do sk∏adania podpisów
elektronicznych zapewniajà mo˝liwoÊç prezentacji
przeznaczonych do podpisania danych, w szczególnoÊci przez okreÊlenie oprogramowania s∏u˝àcego do
edycji danych lub przez informacje zawarte w atrybucie podpisu.
7. Przes∏anie has∏a lub danych biometrycznych do
komponentu technicznego umo˝liwia jego odblokowanie i sk∏adanie bezpiecznych podpisów elektronicznych
lub poÊwiadczeƒ elektronicznych.
8. U∏atwienia ograniczajàce liczb´ czynnoÊci, jakie
musi wykonaç podpisujàcy lub poÊwiadczajàcy przy
sk∏adaniu pojedynczego bezpiecznego podpisu elektronicznego lub poÊwiadczenia elektronicznego, muszà byç ograniczone czasem ich trwania lub liczbà sk∏adanych bezpiecznych podpisów elektronicznych lub
poÊwiadczeƒ elektronicznych.
9. Oprogramowanie publiczne niszczy dane, które
by∏y transmitowane przez bezpiecznà Êcie˝k´ lub bezpieczny kana∏, po zakoƒczeniu procesu generowania
bezpiecznego podpisu elektronicznego.
10. Bezpieczne urzàdzenia do sk∏adania podpisów
elektronicznych umo˝liwiajà niszczenie danych s∏u˝àcych do sk∏adania bezpiecznego podpisu elektronicznego lub poÊwiadczenia elektronicznego i kluczy infrastruktury na ˝àdanie osoby sk∏adajàcej bezpieczny
podpis elektroniczny lub podmiotu Êwiadczàcego us∏ugi certyfikacyjne, w stopniu uniemo˝liwiajàcym ich odtworzenie na podstawie analizy zapisów w urzàdzeniach, w których by∏y tworzone, przechowywane lub
stosowane.
11. Oprogramowanie podpisujàce stosowane przy
sk∏adaniu bezpiecznych podpisów elektronicznych powinno posiadaç deklaracj´ zgodnoÊci, zgodnà z normà,
o której mowa w § 49 ust. 1 pkt 6.
§ 8. 1. Oprogramowanie weryfikujàce powinno zapewniaç, ˝e prezentowane przez nie podczas weryfikacji bezpiecznego podpisu elektronicznego dane b´dà odpowiada∏y danym podpisywanym, bez wzgl´du
na format danych podpisywanych, którym mo˝e byç
w szczególnoÊci plik tekstowy, graficzny, dêwi´kowy
lub wizualny. W przypadku braku mo˝liwoÊci odtworzenia podczas weryfikacji danych podpisanych
w formie identycznej z u˝ytà podczas podpisywania,
zrozumia∏ej dla weryfikujàcego, oprogramowanie
weryfikujàce powinno informowaç o tym weryfikujàcego.
Poz. 1094
2. Oprogramowanie weryfikujàce podaje wynik
weryfikacji bezpiecznego podpisu elektronicznego lub
poÊwiadczenia elektronicznego w chwili dokonywania
weryfikacji lub w momencie wskazanym przy wywo∏aniu procesu weryfikacji bezpiecznego podpisu elektronicznego lub poÊwiadczenia elektronicznego, jako
1) poprawnie zweryfikowany — gdy bezpieczny podpis elektroniczny lub poÊwiadczenie elektroniczne
jest poprawne w rozumieniu specyfikacji zastosowanego algorytmu szyfrowego, a kwalifikowany
certyfikat lub zaÊwiadczenie certyfikacyjne zawierajàce dane s∏u˝àce do jego weryfikacji oraz u˝yta
Êcie˝ka certyfikacji sà wa˝ne w rozumieniu § 13;
2) negatywnie zweryfikowany — gdy bezpieczny
podpis elektroniczny lub poÊwiadczenie elektroniczne jest niepoprawne w rozumieniu specyfikacji
zastosowanego algorytmu szyfrowego lub kwalifikowany certyfikat albo zaÊwiadczenie certyfikacyjne zawierajàce dane s∏u˝àce do jego weryfikacji sà
niewa˝ne;
3) niekompletnie zweryfikowany — gdy bezpieczny
podpis elektroniczny lub poÊwiadczenie elektroniczne jest poprawne w rozumieniu specyfikacji zastosowanego algorytmu szyfrowego, ale podczas
weryfikacji nie uda∏o si´ potwierdziç, ˝e kwalifikowany certyfikat lub zaÊwiadczenie certyfikacyjne
s∏u˝àce do jego weryfikacji oraz u˝yta Êcie˝ka certyfikacji zawiera wa˝ne w okreÊlonym czasie poÊwiadczenia elektroniczne, w szczególnoÊci gdy
kwalifikowany certyfikat s∏u˝àcy do weryfikacji tego podpisu jest zawieszony.
3. W przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 2
i 3, oprogramowanie weryfikujàce podaje przyczyn´
braku mo˝liwoÊci poprawnego zweryfikowania bezpiecznego podpisu elektronicznego lub poÊwiadczenia
elektronicznego.
4. Je˝eli do danych podpisanych elektronicznie lub
poÊwiadczonych elektronicznie jest do∏àczony wi´cej
ni˝ jeden bezpieczny podpis elektroniczny lub poÊwiadczenie elektroniczne, oprogramowanie weryfikujàce informuje i wskazuje przy prezentowaniu wyniku
weryfikacji, który z podpisów lub poÊwiadczeƒ zosta∏
przez to oprogramowanie zweryfikowany.
§ 9. 1. Oprogramowanie weryfikujàce umo˝liwia,
na ˝yczenie weryfikujàcego, prezentacj´ zawartoÊci co
najmniej nast´pujàcych pól kwalifikowanego certyfikatu s∏u˝àcego do weryfikacji bezpiecznego podpisu
elektronicznego, okreÊlonych w szczegó∏owych wymaganiach dotyczàcych kwalifikowanego certyfikatu i zaÊwiadczenia certyfikacyjnego oraz listy uniewa˝nionych i zawieszonych certyfikatów
1) podmiotu Êwiadczàcego us∏ugi certyfikacyjne, który wyda∏ kwalifikowany certyfikat;
2) okresu wa˝noÊci kwalifikowanego certyfikatu;
3) imienia i nazwiska lub nazwy powszechnej albo
pseudonimu posiadacza kwalifikowanego certyfikatu;
4) sposobu wykorzystania danych s∏u˝àcych do sk∏adania podpisu elektronicznego;
5) polityki certyfikacji.
2. Szczegó∏owe wymagania dotyczàce kwalifikowanego certyfikatu i zaÊwiadczenia certyfikacyjnego
oraz listy uniewa˝nionych i zawieszonych certyfikatów
zawiera za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia.
ne jako niekrytyczne, których wartoÊci nie muszà byç
rozpoznawane przez bezpieczne urzàdzenia s∏u˝àce do
sk∏adania podpisu elektronicznego i bezpieczne urzàdzenia do weryfikacji podpisu elektronicznego.
3. W przypadku gdy zamiast imienia i nazwiska lub
nazwy powszechnej w kwalifikowanym certyfikacie
wyst´puje pseudonim, jest to jednoznacznie wskazywane.
§ 15. 1. Polityki certyfikacji dla kwalifikowanych certyfikatów okreÊlajà parametry algorytmów szyfrowych
u˝ywanych do Êwiadczenia us∏ug certyfikacyjnych
przez kwalifikowany podmiot Êwiadczàcy us∏ugi certyfikacyjne, co najmniej takie same jak okreÊlone w wymaganiach dla algorytmów szyfrowych.
4. Oprogramowanie weryfikujàce pokazuje powiàzane z danymi podpisanymi wszystkie atrybuty podpisu na ˝yczenie weryfikujàcego oraz ostrzega weryfikujàcego o braku mo˝liwoÊci jednoznacznej interpretacji
danych zawartych w atrybutach bezpiecznego podpisu
elektronicznego.
5. Oprogramowanie weryfikujàce stosowane przy
weryfikacji bezpiecznych podpisów elektronicznych
powinno posiadaç deklaracj´ zgodnoÊci, zgodnie
z normà, o której mowa w § 49 ust. 1 pkt 6.
§ 10. Bezpieczne urzàdzenia s∏u˝àce do sk∏adania lub
weryfikacji podpisu elektronicznego jednoznacznie rozpoznajà wartoÊci pól, o których mowa w pkt 1.1.1—1.1.7
oraz w pkt 3.1—3.6 za∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia,
oraz wyst´pujàce pola rozszerzeƒ oznaczone jako krytyczne.
§ 11. Bezpieczne urzàdzenia s∏u˝àce do sk∏adania
podpisu elektronicznego zapewniajà, ˝e dane s∏u˝àce
do sk∏adania bezpiecznego podpisu elektronicznego
b´dà wykorzystywane w sposób okreÊlony w pkt 1.2.3
za∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia.
Rozdzia∏ 3
Podstawowe wymagania organizacyjne i techniczne
dotyczàce polityk certyfikacji dla kwalifikowanych
certyfikatów
§ 12. Maksymalny okres wa˝noÊci kwalifikowanego certyfikatu przewidziany przez polityk´ certyfikacji
wynosi nie wi´cej ni˝ 2 lata.
§ 13. 1. Wa˝noÊç kwalifikowanego certyfikatu
i znacznika czasu okreÊla si´ na podstawie odpowiedniej Êcie˝ki certyfikacji.
2. Âcie˝ka certyfikacji zostaje zweryfikowana poprawnie, gdy wszystkie zaÊwiadczenia certyfikacyjne
i kwalifikowane certyfikaty zawarte w Êcie˝ce, o której
mowa w ust. 1, sà w okreÊlonym czasie wa˝ne i posiadajà identyfikatory polityk certyfikacji z okreÊlonego
przez weryfikujàcego zbioru dopuszczalnych polityk
certyfikacji.
3. Âcie˝ka certyfikacji, o której mowa w ust. 1, zawiera zaÊwiadczenie certyfikacyjne, okreÊlone w art. 23
ust. 2 ustawy.
§ 14. 1. Listy uniewa˝nionych i zawieszonych certyfikatów, zwane dalej „listami CRL”, listy uniewa˝nionych zaÊwiadczeƒ certyfikacyjnych oraz kwalifikowane
certyfikaty, wydawane w ramach polityk certyfikacji,
zawierajà wszystkie obligatoryjne pola wymienione
w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia.
2. Polityka certyfikacji mo˝e dopuszczaç, aby kwalifikowane certyfikaty, wydawane w ramach polityki certyfikacji, zawiera∏y dodatkowe pola rozszerzeƒ oznacza-
2. Wymagania dla algorytmów szyfrowych okreÊla
za∏àcznik nr 3 do rozporzàdzenia.
3. Polityki certyfikacji wskazujà identyfikatory
obiektów dotyczàcych struktury u˝ycia algorytmów
szyfrowych przewidzianych dla danej polityki certyfikacji wraz z funkcjami skrótu.
4. Liczby b´dàce parametrami algorytmów szyfrowych, które wed∏ug specyfikacji algorytmu sà liczbami
pierwszymi, powinny wype∏niaç kryteria testów
sprawdzajàcych cechy liczb pierwszych w ten sposób,
˝e mogà dawaç b∏´dny wynik z prawdopodobieƒstwem nie wi´kszym ni˝ 2–60.
5. Procedury stosowane przy tworzeniu danych
s∏u˝àcych do sk∏adania lub weryfikacji bezpiecznego
podpisu elektronicznego lub poÊwiadczenia elektronicznego u˝ywajà jako argumentu ciàgu losowego pochodzàcego ze êród∏a generujàcego ciàg losowy
w oparciu o zjawisko fizyczne. Argument ciàgu losowego musi byç tej samej d∏ugoÊci co parametry sk∏adajàce si´ na tworzone dane.
6. Procedury stosowane przy tworzeniu losowych
parametrów algorytmów szyfrowych, o których mowa
w ust. 1, ró˝nych dla ka˝dego u˝ycia algorytmu w celu
z∏o˝enia bezpiecznego podpisu elektronicznego lub
poÊwiadczenia elektronicznego, u˝ywajà jako argumentu ciàgu losowego pochodzàcego ze êród∏a generujàcego ciàg losowy w oparciu o zjawisko fizyczne lub
ciàgu pseudolosowego. W obu przypadkach nale˝y zapewniç, ˝e prawdopodobieƒstwo przypadkowego, ponownego wygenerowania takiego samego ciàgu by∏o
nie wi´ksze ni˝ wi´ksza z dwóch wartoÊci 2–128 lub 2–k,
przy czym przez „k” nale˝y rozumieç okreÊlonà w bitach d∏ugoÊç tworzonych losowych parametrów.
7. Ciàg pseudolosowy, o którym mowa w ust. 6, jest
tworzony w oparciu o generator okreÊlony w normie,
o której mowa w § 49 ust. 2 pkt 1, lub w oparciu o inny
generator, zapewniajàcy co najmniej takie samo bezpieczeƒstwo stosowania.
8. Badanie jakoÊci generatorów losowych opartych
na zjawiskach fizycznych, o których mowa w ust. 5 i 6,
wykonuje si´ z wykorzystaniem proponowanych testów statystycznych lub z wykorzystaniem innego zestawu testów, zapewniajàcych co najmniej takie samo
bezpieczeƒstwo stosowania generatorów.
9. Wykaz testów statystycznych proponowanych
do badania jakoÊci generatorów losowych zawiera za∏àcznik nr 4 do rozporzàdzenia.
§ 16. Polityka certyfikacji okreÊla sposób stosowania przez kwalifikowane podmioty Êwiadczàce us∏ugi
certyfikacyjne kluczy infrastruktury do zapewnienia poufnoÊci i integralnoÊci podczas transmisji lub przecho-
wywania zg∏oszeƒ certyfikacyjnych, kluczy u˝ytkowników, rejestrów lub dzienników zdarzeƒ do weryfikacji
dost´pu do urzàdzeƒ i oprogramowania lub do dystrybucji i uzgadniania kluczy w odpowiednich protoko∏ach.
§ 17. Polityka certyfikacji okreÊla minimalne parametry asymetrycznych algorytmów szyfrowych stosujàcych klucze infrastruktury, o których mowa w § 16,
odpowiednie do wymagaƒ zawartych w za∏àczniku
nr 3 do rozporzàdzenia, je˝eli podmiot u˝ywa algorytmów w nim wymienionych.
§ 18. 1. Polityka certyfikacji zapewnia, ˝e dane s∏u˝àce do sk∏adania poÊwiadczenia elektronicznego stosowane przez kwalifikowany podmiot Êwiadczàcy
us∏ugi certyfikacyjne do poÊwiadczeƒ elektronicznych
lub klucze chroniàce te dane sà dzielone na cz´Êci wed∏ug schematu progowego stopnia (m, n), gdzie wartoÊç „m” wynosi co najmniej 2, natomiast n > m + 1.
Ka˝dà z cz´Êci przechowuje si´ w modu∏ach kluczowych.
2. Dane, o których mowa w ust. 1, pojawiajà si´
w pe∏nej formie wy∏àcznie w komponencie technicznym.
§ 19. Polityka certyfikacji przewiduje, ˝e klucze infrastruktury wykorzystywane do zapewnienia poufnoÊci przekazu podpisywanych danych przez osob´ sk∏adajàcà bezpieczny podpis elektroniczny lub do zapewnienia poufnoÊci przekazu danych s∏u˝àcych do sk∏adania bezpiecznego podpisu elektronicznego lub poÊwiadczenia elektronicznego przez kwalifikowany podmiot Êwiadczàcy us∏ugi certyfikacyjne przechowuje si´
w indywidualnych modu∏ach kluczowych lub komponentach technicznych. Kilka modu∏ów kluczowych lub
komponentów technicznych, b´dàcych pod kontrolà
jednej lub wi´cej osób, mo˝e zawieraç te same dane
zwiàzane z zapewnieniem poufnoÊci podpisywanych
lub poÊwiadczanych danych.
§ 20. 1. Polityka certyfikacji mo˝e przewidywaç, ˝e
kwalifikowany podmiot Êwiadczàcy us∏ugi certyfikacyjne mo˝e je Êwiadczyç za poÊrednictwem podleg∏ych
punktów rejestracji.
2. Punkty rejestracji mogà zajmowaç si´ bezpoÊrednià obs∏ugà klientów, w szczególnoÊci mogà tworzyç zg∏oszenia certyfikacyjne i przechowywaç dokumenty, o których mowa w § 21 ust. 1 pkt 2 i 3.
§ 21. 1. Polityka certyfikacji, okreÊlajàc minimalne
warunki identyfikacji osób, którym sà wydawane kwalifikowane certyfikaty, wskazuje, ˝e
1) kwalifikowane podmioty Êwiadczàce us∏ugi certyfikacyjne lub podleg∏e im punkty rejestracji w ramach polityk certyfikacji potwierdzajà to˝samoÊç
osoby ubiegajàcej si´ o wydanie kwalifikowanego
certyfikatu na podstawie wa˝nego dowodu osobistego lub paszportu, z zastrze˝eniem ust. 2;
2) umow´ o wydanie kwalifikowanego certyfikatu
wnioskodawca podpisuje w∏asnor´cznie;
3) osoba potwierdzajàca w imieniu kwalifikowanego
podmiotu Êwiadczàcego us∏ugi certyfikacyjne to˝samoÊç wnioskodawcy poÊwiadcza dokonanie tego potwierdzenia w∏asnor´cznym podpisem oraz
podaniem swojego numeru PESEL w pisemnym
Poz. 1094
oÊwiadczeniu o potwierdzeniu to˝samoÊci wnioskodawcy, z zastrze˝eniem ust. 2.
2. W przypadku gdy osoba ubiegajàca si´ o wydanie kwalifikowanego certyfikatu posiada wa˝ny kwalifikowany certyfikat, potwierdzenie jej to˝samoÊci nie
wymaga przedstawienia wa˝nego dowodu osobistego
lub paszportu, a dane niezb´dne do zg∏oszenia certyfikacyjnego mogà byç opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym tej osoby, o ile posiadany kwalifikowany certyfikat i certyfikat, którego dotyczy zg∏oszenie certyfikacyjne, jest wydawany przez ten sam podmiot i w ramach tej samej polityki certyfikacji.
3. Umowa o wydanie kwalifikowanego certyfikatu
zawiera co najmniej nast´pujàce dane wnioskodawcy
1) imi´, nazwisko;
2) dat´ i miejsce urodzenia;
3) numer PESEL;
4) seri´, numer i rodzaj dokumentu to˝samoÊci oraz
oznaczenie organu wydajàcego dowód osobisty
lub paszport, na podstawie którego potwierdzono
to˝samoÊç wnioskodawcy.
4. W przypadku, o którym mowa w ust. 2, podmiot
Êwiadczàcy us∏ugi certyfikacyjne sprawdza prawdziwoÊç danych podanych przez osob´ ubiegajàcà si´
o kwalifikowany certyfikat przez porównanie ich z danymi zawartymi w umowie dotyczàcej kwalifikowanego certyfikatu uwierzytelniajàcego bezpieczny podpis
elektroniczny, którego u˝yto do podpisania umowy.
5. Kwalifikowany podmiot Êwiadczàcy us∏ugi certyfikacyjne mo˝e za zgodà w∏aÊciciela kwalifikowanego
certyfikatu wpisaç do kwalifikowanego certyfikatu dodatkowe informacje o jego posiadaczu do pól rozszerzeƒ, o których mowa w § 14 ust. 2.
Rozdzia∏ 4
Szczegó∏owe warunki techniczne i organizacyjne,
które muszà spe∏niç kwalifikowane podmioty
Êwiadczàce us∏ugi certyfikacyjne
§ 22. Kwalifikowany podmiot Êwiadczàcy us∏ugi
certyfikacyjne zapewnia, ˝e bezpieczny podpis elektroniczny oraz poÊwiadczenie elektroniczne sà tworzone
w oparciu o algorytmy szyfrowe i funkcje skrótu okreÊlone w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia.
§ 23. Kwalifikowane certyfikaty lub znaczniki czasu
sà wydawane przez kwalifikowane podmioty Êwiadczàce us∏ugi certyfikacyjne, zgodnie z wybranà przez
podmiot i okreÊlonà we wniosku o wpis do rejestru
kwalifikowanych podmiotów Êwiadczàcych us∏ugi certyfikacyjne politykà certyfikacji.
§ 24. 1. Wydajàc kwalifikowany certyfikat, podmiot
Êwiadczàcy us∏ugi certyfikacyjne
1) potwierdza to˝samoÊç osoby i prawdziwoÊç danych identyfikacyjnych zawartych w zg∏oszeniu
certyfikacyjnym oraz, w przypadkach gdy jest to
konieczne, potwierdza, ˝e dane s∏u˝àce do sk∏adania bezpiecznego podpisu elektronicznego komplementarne z danymi s∏u˝àcymi do weryfikacji
bezpiecznego podpisu elektronicznego znajdujàcymi si´ w zg∏oszeniu certyfikacyjnym znajdujà si´
w posiadaniu osoby starajàcej si´ o kwalifikowany
certyfikat;
2) zapewnia, ˝e zg∏oszenie certyfikacyjne b´dzie zawiera∏o czas jego przygotowania z minimalnà dok∏adnoÊcià do jednej minuty, bez koniecznoÊci synchronizacji czasu;
3) zapewnia, ˝e zg∏oszenie certyfikacyjne b´dzie opatrzone podpisem elektronicznym Inspektora do
spraw Rejestracji, o którym mowa w § 36 ust. 2
pkt 2, zapewniajàcym integralnoÊç podpisanych
danych.
2. Czas poczàtku wa˝noÊci kwalifikowanego certyfikatu powinien byç zsynchronizowany z czasem, o którym mowa w § 31, i nie mo˝e byç wczeÊniejszy ni˝ moment jego wydania.
§ 25. Kwalifikowany podmiot Êwiadczàcy us∏ugi
certyfikacyjne, przetwarzajàc klucze infrastruktury lub
dane s∏u˝àce do sk∏adania bezpiecznego podpisu elektronicznego lub poÊwiadczenia elektronicznego, zapewnia, aby
1) dane, których ujawnienie spowoduje brak skutecznoÊci mechanizmów zabezpieczajàcych, w szczególnoÊci prywatne klucze infrastruktury i dane s∏u˝àce do sk∏adania bezpiecznego podpisu elektronicznego lub poÊwiadczenia elektronicznego, by∏y
wysy∏ane drogà elektronicznà w postaci zaszyfrowanej zapewniajàcej poufnoÊç tych danych lub
przez przekazywanie modu∏ów kluczowych lub
komponentów technicznych bezpiecznymi kana∏ami ∏àcznoÊci;
2) dane s∏u˝àce do weryfikacji bezpiecznego podpisu
lub poÊwiadczenia elektronicznego i publiczne klucze infrastruktury by∏y wysy∏ane do u˝ytkowników
w sposób zapewniajàcy ich integralnoÊç i autentycznoÊç, przy czym samo zastosowanie zaÊwiadczeƒ certyfikacyjnych, w których pola: wydawca
i w∏aÊciciel, o których mowa w za∏àczniku nr 2 do
rozporzàdzenia, sà identyczne, nie zapewnia wystarczajàcego poziomu pewnoÊci co do autentycznoÊci danych lub klucza.
§ 26.1. Serwery oraz stacje robocze systemu teleinformatycznego wykorzystywane przez kwalifikowany
podmiot Êwiadczàcy us∏ugi certyfikacyjne do Êwiadczenia us∏ug certyfikacyjnych ∏àczy si´ za pomocà logicznie wydzielonej, co najmniej dwusegmentowej
sieci wewn´trznej.
2. Sieç, o której mowa w ust. 1, musi spe∏niaç nast´pujàce wymagania
1) dost´p do sieci z zewnàtrz odbywa si´ tylko za poÊrednictwem serwerów zlokalizowanych w strefie,
w której serwery w niej zgromadzone mogà kontaktowaç si´ bez koniecznoÊci u˝ycia Êluzy bezpieczeƒstwa tylko mi´dzy sobà, natomiast w przypadku transmisji informacji z segmentem sieci wewn´trznej muszà korzystaç z poÊrednictwa wewn´trznej Êluzy bezpieczeƒstwa; w przypadku
transmisji z zewn´trznà siecià teleinformatycznà
muszà korzystaç z poÊrednictwa zewn´trznej Êluzy
bezpieczeƒstwa;
2) segment sieci, w którym znajduje si´ serwer dokonujàcy poÊwiadczeƒ elektronicznych, jest oddzie-
Poz. 1094
lony od segmentu pod∏àczonego do strefy, o której
mowa w pkt 1, za pomocà Êluzy bezpieczeƒstwa
lub urzàdzenia poÊredniczàcego w wymianie danych mi´dzy siecià wewn´trznà i sieciami zewn´trznymi, rozpoznajàcego dane przychodzàce
spoza sieci wewn´trznej na podstawie adresu
i portu docelowego i rozsy∏ajàcego je do odpowiednich adresów w sieci wewn´trznej;
3) Êluzy bezpieczeƒstwa sieci konfiguruje si´ w taki
sposób, ˝e pozwalajà na realizacj´ wy∏àcznie tych
protoko∏ów i us∏ug, które sà niezb´dne do realizacji us∏ug certyfikacyjnych.
3. Âluzy bezpieczeƒstwa, o których mowa w ust. 2
pkt 1, muszà posiadaç co najmniej klas´ E3 wed∏ug
normy, o której mowa w § 49 ust. 2 pkt 2, lub zapewniaç co najmniej taki sam stopieƒ bezpieczeƒstwa.
§ 27. Dane s∏u˝àce do sk∏adania poÊwiadczenia
elektronicznego kwalifikowanych certyfikatów, wykorzystywane przez kwalifikowany podmiot Êwiadczàcy
us∏ugi certyfikacyjne w ramach danej polityki certyfikacji, mogà byç dodatkowo wykorzystywane wy∏àcznie
do poÊwiadczania kluczy infrastruktury, list CRL, list
uniewa˝nionych zaÊwiadczeƒ certyfikacyjnych.
§ 28. Kwalifikowany podmiot Êwiadczàcy us∏ugi
certyfikacyjne wydajàcy kwalifikowane certyfikaty tworzy zapasowy oÊrodek przetwarzania danych, zapewniajàcy mo˝liwoÊç wykonywania obowiàzku, o którym
mowa w § 29, w przypadku awarii podstawowych urzàdzeƒ.
§ 29. Kwalifikowany podmiot Êwiadczàcy us∏ugi
certyfikacyjne wydajàcy kwalifikowane certyfikaty zapewnia mo˝liwoÊç ich uniewa˝nienia oraz tworzenia
i publikowania list CRL i list uniewa˝nionych zaÊwiadczeƒ certyfikacyjnych równie˝ w przypadku awarii,
w szczególnoÊci przez u˝ycie zapasowego oÊrodka
przetwarzania danych, z zachowaniem obowiàzku
okreÊlonego w § 33 ust. 3.
§ 30. 1. PoÊwiadczenia elektroniczne, kwalifikowane certyfikaty, listy CRL, listy uniewa˝nionych zaÊwiadczeƒ certyfikacyjnych oraz znaczniki czasu powinny
spe∏niaç wymagania zawarte w odpowiednich Polskich Normach, a w razie ich braku — wymagania okreÊlone w dokumentach, o których mowa w § 49
1) w ust. 2 pkt 3—5 — dla poÊwiadczeƒ elektronicznych;
2) w ust. 2 pkt 6 — dla znaczników czasu;
3) w ust. 1 pkt 3 lub ust. 2 pkt 7 — dla kwalifikowanych
certyfikatów, list CRL oraz list uniewa˝nionych zaÊwiadczeƒ certyfikacyjnych.
2. W przypadku gdy bezpieczne urzàdzenie do sk∏adania lub weryfikacji podpisów elektronicznych stosuje inny ni˝ okreÊlony w ust. 1 pkt 1 format podpisu elektronicznego, kwalifikowany podmiot Êwiadczàcy us∏ugi certyfikacyjne, który umieÊci∏ takie urzàdzenie w wykazie, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy, format ten rejestruje i opatruje identyfikatorem obiektu
zawartym w odpowiednim atrybucie podpisu, o ile taki format nie zosta∏ wczeÊniej zarejestrowany i opatrzony identyfikatorem obiektu przez inny podmiot.
3. Szczegó∏owy opis struktur danych, o których
mowa w ust. 1, zapisuje si´ przy u˝yciu formalnej notacji okreÊlonej w normie wskazanej w § 49 ust.1 pkt 1.
4. Szczegó∏owe opisy struktur danych, o których
mowa w ust. 1 i 2, wykorzystywane przez kwalifikowany podmiot Êwiadczàcy us∏ugi certyfikacyjne udost´pnia si´ nieodp∏atnie odbiorcy us∏ug certyfikacyjnych na
jego wniosek.
§ 31. Kwalifikowany podmiot Êwiadczàcy us∏ugi
certyfikacyjne wykorzystujàcy przy Êwiadczeniu us∏ug
oznaczenie czasu, w szczególnoÊci przy znakowaniu
czasem, tworzeniu rejestrów zdarzeƒ oraz tworzeniu listy CRL, stosuje rozwiàzania zapewniajàce synchronizacj´ z Mi´dzynarodowym Wzorcem Czasu (Coordinated Universal Time), zwanym dalej ,,UTC’’, z dok∏adnoÊcià do 1 sekundy.
§ 32. 1. Kwalifikowany podmiot Êwiadczàcy us∏ugi
certyfikacyjne wydajàcy kwalifikowane certyfikaty zapewnia mo˝liwoÊç zg∏oszenia wniosku o uniewa˝nienie kwalifikowanego certyfikatu przez ca∏à dob´.
2. Procedury zg∏oszenia, o którym mowa w ust. 1,
uzgadnia si´ z osobà ubiegajàcà si´ o wydanie kwalifikowanego certyfikatu, najpóêniej w momencie jego
wydania.
3. Posiadacza kwalifikowanego certyfikatu informuje si´ o koniecznoÊci niezw∏ocznego zg∏oszenia
wniosku o uniewa˝nienie kwalifikowanego certyfikatu
w momencie podejrzenia utraty lub ujawnienia swoich
danych s∏u˝àcych do sk∏adania bezpiecznego podpisu
elektronicznego innej osobie.
§ 33. 1. Lista CRL wydana w ramach polityki certyfikacji powinna zapewniç okreÊlenie czasu uniewa˝nienia lub zawieszenia kwalifikowanego certyfikatu z dok∏adnoÊcià do jednej sekundy.
2. Oprogramowanie stosowane do uniewa˝niania
lub zawieszania kwalifikowanych certyfikatów i uniewa˝niania zaÊwiadczeƒ certyfikacyjnych dokonuje automatycznie zapisu czasu uniewa˝nienia lub zawieszenia i umieszcza go odpowiednio na liÊcie CRL lub liÊcie
uniewa˝nionych zaÊwiadczeƒ certyfikacyjnych, u˝ywajàc do tego czasu rzeczywistego.
3. Czas mi´dzy odebraniem zg∏oszenia o uniewa˝nieniu lub zawieszeniu kwalifikowanego certyfikatu
a opublikowaniem listy CRL nie mo˝e byç d∏u˝szy ni˝
jedna godzina.
4. Zaktualizowana lista CRL, o której mowa w ust. 1,
jest wydawana nie rzadziej ni˝ raz dziennie.
5. Dost´p do list CRL i list uniewa˝nionych zaÊwiadczeƒ certyfikacyjnych dla odbiorców us∏ug certyfikacyjnych jest nieodp∏atny.
§ 34. Kwalifikowany podmiot Êwiadczàcy us∏ugi
certyfikacyjne zapewnia, aby komponenty techniczne,
stosowane przez ten podmiot do Êwiadczenia us∏ug
w ramach danej polityki certyfikacji, nie by∏y stosowane do ˝adnego innego celu, w tym do Êwiadczenia
us∏ug w ramach innej polityki certyfikacji, oraz zapewnia, ˝e do Êwiadczenia us∏ugi znakowania czasem i wydawania kwalifikowanych certyfikatów zostanà u˝yte
oddzielne komponenty techniczne.
Poz. 1094
§ 35. 1. W systemie teleinformatycznym wykorzystywanym przez kwalifikowany podmiot Êwiadczàcy
us∏ugi certyfikacyjne do tworzenia danych s∏u˝àcych
do sk∏adania bezpiecznego podpisu elektronicznego
lub poÊwiadczenia elektronicznego stosuje si´ mechanizmy zabezpieczajàce przed nieupowa˝nionym dost´pem.
2. Ka˝dy dost´p do systemu jest monitorowany,
a ka˝de u˝ycie systemu w celu wygenerowania danych
s∏u˝àcych do sk∏adania bezpiecznego podpisu elektronicznego jest rejestrowane.
§ 36. 1. Kwalifikowany podmiot Êwiadczàcy us∏ugi
certyfikacyjne zapewnia szczegó∏owe udokumentowanie i opisanie wszystkich elementów stosowanego
przez niego systemu teleinformatycznego, bezpoÊrednio zwiàzanych ze Êwiadczeniem us∏ug certyfikacyjnych.
2. Kwalifikowany podmiot Êwiadczàcy us∏ugi certyfikacyjne zapewnia obs∏ug´ systemów teleinformatycznych przez
1) osoby nadzorujàce wdro˝enie i stosowanie wszystkich procedur bezpiecznej eksploatacji systemów
teleinformatycznych wykorzystywanych przy Êwiadczeniu us∏ug certyfikacyjnych, zwane dalej „Inspektorami Bezpieczeƒstwa”;
2) osoby, które zatwierdzajà przygotowane zg∏oszenia
certyfikacyjne lub potwierdzajà tworzenie listy CRL,
zwane dalej „Inspektorami do spraw Rejestracji”;
3) osoby, które instalujà, konfigurujà i zarzàdzajà systemem i siecià teleinformatycznà, zwane dalej
„Administratorami Systemu”;
4) osoby, które wykonujà sta∏à obs∏ug´ systemu teleinformatycznego, w tym wykonujàce kopie zapasowe, zwane dalej „Operatorami Systemu”;
5) osoby, które analizujà zapisy rejestrów zdarzeƒ majàcych miejsce w systemach teleinformatycznych
wykorzystywanych przy Êwiadczeniu us∏ug certyfikacyjnych, zwane dalej „Inspektorami do spraw
Audytu”.
3. Funkcja, o której mowa w ust. 2 pkt 1, nie mo˝e
byç ∏àczona z ˝adnà z funkcji wymienionych w ust. 2
pkt 3 i 4.
4. Funkcja, o której mowa w ust. 2 pkt 5, nie mo˝e
byç ∏àczona z ˝adnà z funkcji wymienionych w ust. 2
pkt 1—4.
§ 37. 1. Systemy i sieci teleinformatyczne wykorzystywane przez kwalifikowany podmiot Êwiadczàcy
us∏ugi certyfikacyjne przy Êwiadczeniu us∏ug certyfikacyjnych powinny umo˝liwiaç rejestrowanie zdarzeƒ zapisanych w rejestrach zdarzeƒ.
2. Przy tworzeniu rejestrów zdarzeƒ stosuje si´ nast´pujàce zasady
1) w rejestrach zdarzeƒ zapisuje si´ informacje dotyczàce
a) ˝àdania Êwiadczenia us∏ug certyfikacyjnych
normalnie udost´pnianych przez system lub
us∏ug niewykonywanych przez system, informa-
cji o wykonaniu lub niewykonaniu us∏ugi oraz
o przyczynie jej niewykonania,
2. Kopie zapasowe tworzy si´ z wykorzystaniem
technik zapewniajàcych integralnoÊç danych.
b) istotnych zdarzeƒ zwiàzanych ze zmianami
w Êrodowisku systemu, w tym w podsystemie
zarzàdzania kluczami i certyfikatami, w szczególnoÊci tworzenia kont i rodzaju przydzielanych
uprawnieƒ,
3. Przy tworzeniu kopii zapasowych powinny byç
obecne co najmniej dwie spoÊród osób, o których mowa w § 36 ust. 2.
c) instalacji nowego oprogramowania lub aktualizacje,
d) rozpocz´cia i przerwania funkcji rejestrujàcych
zdarzenia,
e) zmian w konfiguracji funkcji rejestrujàcych zdarzenia, w tym w szczególnoÊci ka˝dà modyfikacj´ czasu systemowego,
f) czasu tworzenia kopii zapasowych,
g) czasu archiwizowania rejestrów zdarzeƒ,
h) zamykania, otwierania i ponownego uruchamiania po zamkni´ciu systemu,
i) negatywnych wyników testów, o których mowa
w § 15 ust. 8,
j) wszystkich zg∏oszeƒ uniewa˝nienia kwalifikowanego certyfikatu oraz wszystkich wiadomoÊci
z tym zwiàzanych, a w szczególnoÊci wys∏ane
i odebrane komunikaty o zg∏oszeniach przesy∏ane w relacjach posiadacza kwalifikowanego certyfikatu z kwalifikowanym podmiotem Êwiadczàcym us∏ugi certyfikacyjne;
2) ka˝dy wpis do rejestru zdarzeƒ zawiera co najmniej
nast´pujàce informacje
a) dat´ i czas wystàpienia zdarzenia z dok∏adnoÊcià
do jednej sekundy,
b) rodzaj zdarzenia,
c) identyfikator lub inne dane pozwalajàce na okreÊlenie osoby odpowiedzialnej za zaistnienie zdarzenia,
d) okreÊlenie, czy zdarzenie dotyczy operacji zakoƒczonej sukcesem czy b∏´dem;
3) systemy teleinformatyczne stosowane przez kwalifikowane podmioty Êwiadczàce us∏ugi certyfikacyjne umo˝liwiajà przeglàdanie rejestrów zdarzeƒ co
najmniej w zakresie informacji, o których mowa
w pkt 2, i zapewniajà uprawnionym osobom dokonujàcym przeglàdu zawartoÊci czytelnà form´ zapisów umo˝liwiajàcà ich interpretacj´;
4) zmiany zapisów dotyczàcych zarejestrowanych
zdarzeƒ sà zabronione;
5) system zawiera mechanizmy zapewniajàce zachowanie integralnoÊci rejestru zdarzeƒ w stopniu
uniemo˝liwiajàcym ich modyfikacj´ po przeniesieniu do archiwum.
3. Rejestry zdarzeƒ dotyczàce instalacji nowego
oprogramowania lub jego aktualizacji, archiwizacji lub
kopii zapasowych mogà byç tworzone w formie innej
ni˝ elektroniczna.
§ 38. 1. Kwalifikowany podmiot Êwiadczàcy us∏ugi
certyfikacyjne tworzy kopie zapasowe rejestrów zdarzeƒ.
4. CzynnoÊci Operatora Systemu polegajàce na
tworzeniu kopii zapasowych nadzoruje bezpoÊrednio
Inspektor Bezpieczeƒstwa.
§ 39. W celu rozpoznania ewentualnych nieuprawnionych dzia∏aƒ Administrator Systemu i Inspektor do
spraw Audytu analizujà informacje, o których mowa
w § 37 ust. 2 pkt 1, przynajmniej raz w ka˝dym dniu roboczym.
§ 40. Kwalifikowany podmiot Êwiadczàcy us∏ugi
certyfikacyjne, archiwizujàc informacje
1) przechowuje przez co najmniej 20 lat
a) wszystkie kwalifikowane certyfikaty i zaÊwiadczenia certyfikacyjne, których by∏ wydawcà,
b) wszystkie listy CRL i listy uniewa˝nionych zaÊwiadczeƒ certyfikacyjnych, których by∏ wydawcà,
c) umowy o Êwiadczenie us∏ug certyfikacyjnych,
o których mowa w art. 14 ustawy,
d) dokumenty, o których mowa w § 21 ust. 1 pkt 2
i 3;
2) przechowuje przez co najmniej 3 lata wszystkie
stworzone przez siebie rejestry zdarzeƒ w sposób
umo˝liwiajàcy ich elektroniczne przeglàdanie.
§ 41. Kwalifikowany podmiot Êwiadczàcy us∏ugi
certyfikacyjne jest obowiàzany zatrudniaç pracowników posiadajàcych wiedz´, kwalifikacje i doÊwiadczenie odpowiednie do pe∏nienia funkcji zwiàzanych
z us∏ugami certyfikacyjnymi, w szczególnoÊci obejmujàce dziedziny
1) automatycznego przetwarzania danych w sieciach
i systemach teleinformatycznych;
2) mechanizmów zabezpieczania sieci i systemów teleinformatycznych;
3) kryptografii, podpisów elektronicznych i infrastruktury klucza publicznego;
4) sprz´tu i oprogramowania stosowanego do elektronicznego przetwarzania danych.
§ 42. 1. Kwalifikowany podmiot Êwiadczàcy us∏ugi
certyfikacyjne w ramach polityk certyfikacji zapewnia
stosowanie Êrodków ochrony fizycznej pomieszczeƒ
wsz´dzie tam, gdzie sà tworzone i u˝ywane dane s∏u˝àce do sk∏adania bezpiecznego podpisu lub poÊwiadczenia elektronicznego oraz sà przechowywane informacje zwiàzane z niezaprzeczalnoÊcià bezpiecznego
podpisu elektronicznego weryfikowanego na podstawie wydanych przez te podmioty kwalifikowanych certyfikatów, w szczególnoÊci umowy, o której mowa
w art. 14 ustawy.
2. Ârodki ochrony fizycznej pomieszczeƒ, o których
mowa w ust. 1, obejmujà co najmniej instalacje systemów kontroli dost´pu lub procedur kontroli wejÊcia,
systemu ochrony przeciwpo˝arowej oraz systemu
alarmowego w∏amania i napadu klasy SA3 lub wy˝szej, zgodnie z w∏aÊciwà Polskà Normà.
3) norma ISO/IEC 9594-8 — Information technology
— Open Systems Interconnection — The Directory
Authentication framework;
3. Kwalifikowany podmiot Êwiadczàcy us∏ugi certyfikacyjne wprowadza zabezpieczenia chroniàce system
teleinformatyczny przed zagro˝eniami fizycznymi i Êrodowiskowymi, polegajàce na
4) norma ISO/IEC 15408 — Information technology
— Security techniques — Evaluation criteria for IT
security, wydana przez International Organization
for Standardization;
1) fizycznej ochronie dost´pu;
5) norma PN-ISO/IEC 9834 — Technika informatyczna
— Wspó∏dzia∏anie systemów otwartych — Procedury organów rejestracji OSI;
2) ochronie przed skutkami naturalnych katastrof;
3) ochronie przeciwpo˝arowej;
4) ochronie przed awarià infrastruktury;
5) ochronie przed zalaniem wodà, kradzie˝à, w∏amaniem i napadem;
6) norma PN-EN 45014 — Ogólne kryteria deklaracji
zgodnoÊci sk∏adanej przez dostawc´;
7) norma ISO 3166 — Codes for the representation of
countries and their subdivisions;
6) odtwarzaniu systemu po katastrofie.
8) norma ISO/IEC 4217 — Codes for representation of
currencies and funds.
§ 43. W zakresie Êwiadczenia us∏ugi znakowania
czasem do kwalifikowanego podmiotu Êwiadczàcego
us∏ugi certyfikacyjne nie stosuje si´ wymagaƒ okreÊlonych w rozporzàdzeniu dotyczàcych zg∏oszeƒ certyfikacyjnych, punktów rejestracji i list CRL.
2. W siedzibie ministerstwa obs∏ugujàcego ministra w∏aÊciwego do spraw gospodarki sà udost´pniane nast´pujàce mi´dzynarodowe normy, standardy,
zalecenia, raporty i specyfikacje techniczne
§ 44. W przypadku Êwiadczenia us∏ugi znakowania
czasem przez kwalifikowany podmiot Êwiadczàcy us∏ugi certyfikacyjne, ka˝dy znacznik czasu wystawiony
przez taki podmiot powinien zawieraç identyfikator polityki certyfikacji, zgodnie z którà zosta∏ wydany.
1) norma ANSI X9.17 — Financial Institution Key Management (Wholesale), wydana przez American
National Standards Institute;
2) ITSEC v 1.2 wydany przez Komisj´ Europejskà, Dyrektoriat XIII/F, w 1991 r.;
§ 45. Kwalifikowany podmiot Êwiadczàcy us∏ugi
certyfikacyjne polegajàce na znakowaniu czasem mo˝e sprawdzaç autentycznoÊç zg∏oszenia ˝àdania us∏ugi
i nie realizowaç jej, gdy zg∏oszenie nie odpowiada prawid∏owemu formatowi lub pochodzi od osoby, która
nie jest uprawniona do odbioru tej us∏ugi lub której to˝samoÊç nie mo˝e byç potwierdzona.
3) specyfikacja techniczna ETSI TS 101 733 — Electronic Signature Format, wydana przez European Telecommunications Standards Institute;
§ 46. Kwalifikowany podmiot Êwiadczàcy us∏ug´
znakowania czasem do∏àcza do ka˝dej wys∏anej w ramach tej us∏ugi wiadomoÊci elektronicznej niepowtarzalny numer seryjny.
5) dokument PKCS#7 Cryptographic Message Syntax
Standard, wydany przez RSA Security;
§ 47. Kwalifikowany podmiot Êwiadczàcy us∏ugi
certyfikacyjne polegajàce na znakowaniu czasem
Êwiadczy t´ us∏ug´ wy∏àcznie za pomocà wytworzonych specjalnie dla tej us∏ugi danych s∏u˝àcych do
sk∏adania poÊwiadczenia elektronicznego.
§ 48. Kwalifikowany podmiot Êwiadczàcy us∏ug´
znakowania czasem zapisuje w rejestrach zdarzeƒ,
o których mowa w § 37, informacje o b∏´dach w dzia∏aniu êród∏a czasu, o którym mowa w § 31.
§ 49. 1. W Polskim Komitecie Normalizacyjnym sà
udost´pniane nast´pujàce normy mi´dzynarodowe
1) norma ISO/IEC 8824 — Information technology —
Open Systems Interconnection — Specification of
Abstract Syntax Notation One (ASN.1), wydana
przez International Organization for Standardization;
2) norma ISO/IEC 15946-2 — Information technology
— Security techniques — Cryptographic techniques based on elliptic curves — Part 2: Digital signatures, do wydania przez International Organization
for Standardization;
4) specyfikacja techniczna ETSI TS 101 903 — XML
Advanced Electronic Signatures (XAdES), wydana
przez European Telecommunications Standards Institute;
6) specyfikacja techniczna ETSI TS 101 861 — Time
Stamping Profile, wydana przez European Telecommunications Standards Institute;
7) zalecenie ITU-T Recommendation X.509 — Information technology — Open Systems Interconnection — The Directory: Public-key and attribute certificate frameworks, wydane równie˝ jako norma
mi´dzynarodowa ISO/IEC 9594-8 — Information
technology — Open Systems Interconnection —
The Directory: Authentication framework;
8) norma FIPS PUB 140 Security Requirements for
Cryptographic Modules, wydana przez National Institute of Standards and Technology.
Rozdzia∏ 5
Przepis koƒcowy
§ 50. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem
16 sierpnia 2002 r.
Prezes Rady Ministrów: w z. M. Pol
Za∏àczniki do rozporzàdzenia Rady
Ministrów z dnia 7 sierpnia 2002 r.
(poz. 1094)
Za∏àcznik nr 1
WYKAZ ALGORYTMÓW SZYFROWYCH I FUNKCJI SKRÓTU WYKORZYSTYWANYCH DO TWORZENIA
BEZPIECZNYCH PODPISÓW ELEKTRONICZNYCH I POÂWIADCZE¡ ELEKTRONICZNYCH
Za∏àcznik nr 2
SZCZEGÓ¸OWE WYMAGANIA DOTYCZÑCE KWALIFIKOWANEGO CERTYFIKATU
I ZAÂWIADCZENIA CERTYFIKACYJNEGO ORAZ LISTY UNIEWA˚NIONYCH I ZAWIESZONYCH CERTYFIKATÓW
Za∏àcznik nr 3
WYMAGANIA DLA ALGORYTMÓW SZYFROWYCH
Za∏àcznik nr 4
WYKAZ TESTÓW STATYSTYCZNYCH PROPONOWANYCH DO BADANIA JAKOÂCI
GENERATORÓW LOSOWYCH
1095
ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW
z dnia 6 sierpnia 2002 r.
zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie dotacji przedmiotowej do kolejowych przewozów pasa˝erskich.
Na podstawie art. 72 ust. 3 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 155,
poz. 1014, z 1999 r. Nr 38, poz. 360, Nr 49, poz. 485,
Nr 70, poz. 778 i Nr 110, poz. 1255, z 2000 r. Nr 6,
poz. 69, Nr 12, poz. 136, Nr 48, poz. 550, Nr 95,
poz. 1041, Nr 119, poz. 1251 i Nr 122, poz. 1315,
z 2001 r. Nr 45, poz. 497, Nr 46, poz. 499, Nr 88,
poz. 961, Nr 98, poz. 1070, Nr 100, poz. 1082, Nr 102,
poz. 1116, Nr 125, poz. 1368 i Nr 145, poz. 1623 oraz
z 2002 r. Nr 41, poz. 363 i 365, Nr 74, poz. 676 i Nr 113,
poz. 984) zarzàdza si´, co nast´puje
§ 1. W rozporzàdzeniu Ministra Finansów z dnia
10 czerwca 2002 r. w sprawie dotacji przedmiotowej do
kolejowych przewozów pasa˝erskich (Dz. U. Nr 77,
poz. 696) wprowadza si´ nast´pujàce zmiany
1) w § 3 pkt 1 otrzymuje brzmienie
„1) jednorazowych z ulgà 37%, 49%, 78%, 95%
i 100%,”;
2) w § 4 wyrazy „52%” zast´puje si´ wyrazami
„65,29%”;
Warszawa, dnia 12 sierpnia 2002 r.
Nr 128
TREÂå
Poz.
ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW
1094 — z dnia 7 sierpnia 2002 r. w sprawie okreÊlenia warunków technicznych i organizacyjnych
dla kwalifikowanych podmiotów Êwiadczàcych us∏ugi certyfikacyjne, polityk certyfikacji
dla kwalifikowanych certyfikatów wydawanych przez te podmioty oraz warunków
technicznych dla bezpiecznych urzàdzeƒ s∏u˝àcych do sk∏adania i weryfikacji podpisu
elektronicznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8193
ROZPORZÑDZENIA
1095 — Ministra Finansów z dnia 6 sierpnia 2002 r. zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie dotacji przedmiotowej do kolejowych przewozów pasa˝erskich . . . . . . . . 8228
1096 — Ministra Finansów z dnia 8 sierpnia 2002 r. w sprawie sposobu i szczegó∏owych warunków spe∏nienia obowiàzku ubezpieczenia odpowiedzialnoÊci cywilnej przez kwalifikowany podmiot
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8230
1097 — Ministra Gospodarki z dnia 6 sierpnia 2002 r. w sprawie wzoru i szczegó∏owego zakresu
wniosku o dokonanie wpisu do rejestru kwalifikowanych podmiotów Êwiadczàcych
us∏ugi certyfikacyjne, zwiàzane z podpisem elektronicznym
. . . . . . . 8231
1098 — Ministra Gospodarki z dnia 6 sierpnia 2002 r. w sprawie wysokoÊci op∏aty za rozpatrzenie
wniosku o wpis do rejestru kwalifikowanych podmiotów Êwiadczàcych us∏ugi
certyfikacyjne, zwiàzane z podpisem elektronicznym
. . . . . . . . . 8235
1099 — Ministra Gospodarki z dnia 6 sierpnia 2002 r. w sprawie sposobu prowadzenia rejestru
kwalifikowanych podmiotów Êwiadczàcych us∏ugi certyfikacyjne zwiàzane z podpisem
elektronicznym, wzoru tego rejestru oraz szczegó∏owego trybu post´powania w sprawach
o wpis do rejestru
. . . . . . . . . . . . . . . . . . 8235
1100 — Ministra Gospodarki z dnia 6 sierpnia 2002 r. w sprawie okreÊlenia zasad
wynagradzania za przeprowadzenie kontroli podmiotów Êwiadczàcych us∏ugi
certyfikacyjne, zwiàzane z podpisem elektronicznym
. . . . . . . . . 8238
1101 — Ministra Gospodarki z dnia 9 sierpnia 2002 r. w sprawie okreÊlenia szczegó∏owego
trybu tworzenia i wydawania zaÊwiadczenia certyfikacyjnego zwiàzanego z podpisem
elektronicznym
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8238
1094
ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW
z dnia 7 sierpnia 2002 r.
w sprawie okreÊlenia warunków technicznych i organizacyjnych dla kwalifikowanych podmiotów Êwiadczàcych us∏ugi certyfikacyjne, polityk certyfikacji dla kwalifikowanych certyfikatów wydawanych przez te podmioty oraz warunków technicznych dla bezpiecznych urzàdzeƒ s∏u˝àcych do sk∏adania i weryfikacji podpisu
elektronicznego.
Na podstawie art. 10 ust. 4, art. 17 ust. 2 i art. 18
ust. 3 ustawy z dnia 18 wrzeÊnia 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. Nr 130, poz. 1450) zarzàdza si´, co
nast´puje
Rozdzia∏ 1
Przepisy ogólne