Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie określenia standardów nauczania dla poszczególnych kierunków studiów i poziomów kształcenia.

§ 1. OkreÊla si´ standardy nauczania dla nast´pujàcych kierunków studiów

21) fizyka techniczna,

1) archeologia,

2) architektura krajobrazu,

3) astronomia,

4) automatyka i robotyka,

5) bibliotekoznawstwo i informacja naukowo-techniczna,

14) elektronika i telekomunikacja,

15) elektrotechnika,

16) etnologia,

17) filologia,

18) filologia polska,

19) finanse i bankowoÊç,

20) fizyka,

22) geodezja i kartografia,

23) geografia,

24) geologia,

25) gospodarka przestrzenna,

26) górnictwo i geologia,

27) historia,

6) biologia,

28) historia sztuki,

7) biotechnologia,

29) informatyka i ekonometria,

8) budownictwo,

30) in˝ynieria chemiczna i procesowa,

9) chemia,

31) in˝ynieria materia∏owa,

10) dziennikarstwo i komunikacja spo∏eczna,

32) in˝ynieria Êrodowiska,

11) edukacja artystyczna w zakresie sztuki muzycznej,

33) kulturoznawstwo,

12) edukacja artystyczna w zakresie sztuk plastycznych,

34) leÊnictwo,

35) matematyka,

57) technologia chemiczna,

36) mechanika i budowa maszyn,

58) technologia drewna,

37) metalurgia,

59) technologia ˝ywnoÊci i ˝ywienie cz∏owieka,

38) muzykologia,

60) teologia,

39) nawigacja,

61) towaroznawstwo,

40) oceanografia,

62) turystyka i rekreacja,

41) oceanotechnika,

63) weterynaria,

42) ochrona dóbr kultury,

64) w∏ókiennictwo,

43) ochrona Êrodowiska,

65) wychowanie fizyczne,

44) ogrodnictwo,

66) wychowanie techniczne,

45) papiernictwo i poligrafia,

67) zarzàdzanie i in˝ynieria produkcji,

46) pedagogika,

68) zarzàdzanie i marketing,

47) pedagogika specjalna,

69) zootechnika.

48) piel´gniarstwo,

§ 2. Standardy nauczania, o których mowa w § 1,

stanowià za∏àczniki nr 1—69 do rozporzàdzenia.

49) politologia,

§ 3. Liczba godzin zaj´ç okreÊlonych w standardach

nauczania, w przypadku ich realizowania w systemie

studiów wieczorowych, nie mo˝e byç ni˝sza ni˝ 80%,

a w przypadku ich realizowania w systemie studiów zaocznych — ni˝sza ni˝ 60% liczby godzin okreÊlonej

w standardach.

50) prawo kanoniczne,

51) psychologia,

52) rolnictwo,

53) rybactwo,

§ 4. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

54) socjologia,

55) stosunki mi´dzynarodowe,

Minister Edukacji Narodowej i Sportu: K. ¸ybacka

56) technika rolnicza i leÊna,

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Edukacji Narodowej

i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. (poz. 1004)

Za∏àcznik nr 1

Standardy nauczania dla kierunku studiów

archeologia

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku archeologia trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 2700, w tym 900 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

cówkach naukowych, muzealnych i konserwatorskich,

otrzymujàc jednoczeÊnie ogólne wykszta∏cenie humanistyczne.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

300

Absolwenci kierunku archeologia uzyskujà w trakcie studiów gruntownà i wszechstronnà wiedz´ w zakresie poszczególnych specjalnoÊci archeologii i jej nauk pomocniczych. Sà przygotowani do pracy w pla-

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

300

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

Razem

IV. PRAKTYKI

åwiczenia i praktyki terenowe lub muzealne odpowiednie dla danej specjalnoÊci w wymiarze minimum

6 tygodni, z tym ˝e dla specjalnoÊci archeologia powszechna — w wymiarze minimum 16 tygodni.

Poz. 1004

Uczestnictwo w zaj´ciach ruchowych: ogólnorozwojowych, korekcyjnych, rehabilitacyjnych, rekreacyjnych, turystycznych, sportowych (do wyboru przez studenta lub zgodnie ze wskazaniami

lekarskimi).

B. PRZEMIOTY PODSTAWOWE

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

300

1. Przedmioty humanistyczne: historia,

filozofia, antropologia kulturowa, logika

lub inny do wyboru

60

2. J´zyki obce nowo˝ytne

120

3. J´zyki obce staro˝ytne

60

4. Wychowanie fizyczne lub inne zaj´cia typu

sportowo-rekreacyjnego

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

300

1. Przedmioty propedeutyczne archeologii

60

2. Zarys g∏ównych dzia∏ów archeologii

240

1. Przedmioty propedeutyczne archeologii

Przedmioty propedeutyczne archeologii zawierajà: podstawowe informacje dotyczàce wst´pu

do archeologii, jej historii, miejsca archeologii

w naukach humanistycznych, metodyki i metodologii badaƒ, techniki prac archeologicznych,

omówienie podstawowych nauk pomocniczych.

2. Zarys g∏ównych dzia∏ów archeologii

Zarys g∏ównych dzia∏ów archeologii obejmuje

zapoznanie studentów z podstawowà problematykà archeologii: prahistorycznej, protohistorycznej, Êredniowiecza i czasów nowo˝ytnych

oraz archeologii Êródziemnomorskiej, w tym archeologii Grecji, Rzymu, Egiptu i Bliskiego

Wschodu.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

300

Archeologia poszczególnych rejonów

i okresów

300

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. Przedmioty humanistyczne

W zale˝noÊci od zainteresowania studenta i wybranej przez niego specjalnoÊci mo˝liwoÊç uzyskania szerszego zakresu wiedzy z historii, filozofii, antropologii kulturowej, logiki itp.

2. J´zyk obcy nowo˝ytny

Czynne opanowanie jednego j´zyka nowo˝ytnego w piÊmie i mowie.

3. J´zyk obcy staro˝ytny

W zale˝noÊci od wybranej specjalnoÊci opanowanie jednego j´zyka staro˝ytnego.

4. Wychowanie fizyczne lub inny przedmiot typu

sportowo-rekreacyjnego

Archeologia poszczególnych rejonów i okresów

Blok zaj´ç obejmujàcy wyk∏ady (w wymiarze co

najmniej 60 godzin), çwiczenia (w wymiarze co

najmniej 60 godzin), konwersatoria, proseminaria i seminaria, których celem jest pog∏´bienie

i ugruntowanie wiedzy dotyczàcej archeologii

poszczególnych epok i stref kulturowych. Blok

tworzà zaj´cia o charakterze szczegó∏owym

obejmujàce najwa˝niejsze zagadnienia w archeologii epoki kamienia, bràzu, ˝elaza, Êredniowiecza, czasów nowo˝ytnych, cywilizacji staro˝ytnych europejskich i pozaeuropejskich oraz archeologii podwodnej i konserwatorstwa archeologicznego, w zale˝noÊci od kierunków badawczych realizowanych w poszczególnych jednostkach uniwersyteckich. W ramach tego cyklu

wprowadzane sà najwa˝niejsze problemy badawcze, metodyczne, metodologiczne i interpretacyjne oraz najnowsze osiàgni´cia naukowe.

Studenci majà mo˝liwoÊç dokonania wyboru

przedmiotów g∏ównych i uzupe∏niajàcych w zale˝noÊci od realizowanych tematów prac magisterskich i obieranej specjalnoÊci.

STUDIA ZAWODOWE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia zawodowe na kierunku archeologia trwajà

3 lata (6 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 2200, w tym 1020 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwenci studiów zawodowych (otrzymujà tytu∏

licencjata) powinni posiadaç podstawowà wiedz´

i umiej´tnoÊci z zakresu archeologii, w tym zw∏aszcza

znajomoÊç technik wykopaliskowych i dokumentacyjnych, metodyki i organizacji badaƒ terenowych, ogólnych procesów kulturowych od pradziejów po czasy

nowo˝ytne. Powinni tak˝e charakteryzowaç si´ sprawnoÊcià aktywnego poszukiwania i interpretowania informacji, umiej´tnoÊcià przyswajania wiedzy w oparciu o tradycyjne metody i noÊniki informatyczne, jak

i przekaêniki informatyczne oraz przede wszystkim analiz´ wszelkich przekazów wizualnych. Nabyte umiej´tnoÊci powinny umo˝liwiç absolwentom podj´cie pracy w muzealnictwie, s∏u˝bach konserwatorskich lub

w wyspecjalizowanych firmach nastawionych na ra-

townicze badania wykopaliskowe. Zasób wiedzy powinien byç wystarczajàcy do ewentualnej kontynuacji

studiów na poziomie magisterskim.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

Poz. 1004

2. Filozofia lub inny przedmiot ogólnohumanistyczny

W zale˝noÊci od wybranej specjalnoÊci lub zainteresowaƒ mo˝liwoÊç uzyskania szerokiego zakresu wiedzy z historii, filozofii, antropologii kulturowej, logiki itp.

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

300

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

240

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

240

Opanowanie (w zale˝noÊci od obranej specjalnoÊci) jednego j´zyka staro˝ytnego.

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOÂCIOWE

240

4. Wychowanie fizyczne lub inny przedmiot typu

sportowo-rekreacyjnego

Razem

1020

IV. PRAKTYKI

Praktyka terenowa nale˝y do jednych z wa˝niejszych elementów kszta∏cenia adeptów archeologii.

Obejmuje ona çwiczenia terenowe (wykopaliska, badania powierzchniowe, objazdy) w ∏àcznym wymiarze 15

tygodni, tj. 450 godzin.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

300

1. J´zyk obcy nowo˝ytny (do wyboru)

120

2. Filozofia lub inny przedmiot ogólnohumanistyczny

60

3. J´zyk obcy staro˝ytny

60

4. Wychowanie fizyczne lub inne zaj´cia typu

sportowo-rekreacyjnego

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

240

1. Nauki o Êrodowisku

30

2. Nauki o cz∏owieku

60

3. Techniki zdobywania i przetwarzania

informacji

30

4. Przedmioty propedeutyczne archeologii

60

5. Muzealnictwo, konserwatorstwo i popularyzacja archeologii

60

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

240

1. Archeologia prahistoryczna poszczególnych

okresów i rejonów

120

2. Archeologia historyczna wybranych rejonów

i okresów

120

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOÂCIOWE

240

(zale˝ne od specjalizacji i specjalnoÊci)

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. J´zyk obcy nowo˝ytny

Czynne opanowanie jednego j´zyka nowo˝ytnego w mowie i piÊmie.

3. J´zyk obcy staro˝ytny

Uczestnictwo w zaj´ciach ruchowych: ogólnorozwojowych, korekcyjnych, rehabilitacyjnych, rekreacyjnych, sportowych (do wyboru lub zgodnie ze wskazaniami lekarskimi).

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Nauki o Êrodowisku

Podstawy wiedzy ogólonogeograficznej i przyrodniczej w zakresie Êrodowiska naturalnego i jego zmian w przesz∏oÊci (elementy geomorfologii,

gleboznawstwa, kartografii, paleobotaniki itp.).

2. Nauki o cz∏owieku

Podstawy wiedzy o zró˝nicowaniu gatunku Homo, ze szczególnym uwzgl´dnieniem znaczenia

i metod badaƒ materia∏ów kostnych.

3. Techniki zdobywania i przetwarzania informacji

Wykorzystanie nowoczesnych metod w wyszukiwaniu, gromadzeniu i przetwarzaniu informacji êród∏owych, w tym zw∏aszcza bazy danych

i metody statystyczne stosowane w archeologii.

4. Przedmioty propedeutyczne archeologii

Przedmioty propedeutyczne archeologii zawierajà podstawowe informacje dotyczàce wst´pu

do archeologii oraz metody, metodyki i techniki

wykopaliskowej.

5. Muzealnictwo, konserwatorstwo i popularyzacja

archeologii

Podstawy wiedzy i umiej´tnoÊci niezb´dnych

dla wszechstronnego wykszta∏cenia archeologicznego i przysz∏ej pracy zawodowej (od zagadnieƒ formalnoprawnych do marketingu i edukacji archeologicznej).

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Archeologia prahistoryczna

okresów i rejonów

poszczególnych

Blok ró˝norodnych zaj´ç, których celem jest

przyswojenie wiedzy dotyczàcej archeologii poszczególnych epok prahistorycznych i stref kulturowych.

2. Archeologia historyczna wybranych rejonów i

okresów

Blok zaj´ç, których celem jest uzyskanie wiedzy

z zakresu archeologii wczesnego i póênego Êre-

dniowiecza oraz czasów nowo˝ytnych, ze szczególnym uwzgl´dnieniem ich specyfiki.

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOÂCIOWE

List´ przedmiotów specjalizacyjnych i specjalnoÊciowych oraz ich treÊci programowe ustalajà uczelnie,

uwzgl´dniajàc okreÊlone dla danej specjalizacji wymagania.

VII. ZALECENIA

1. Zaj´cia prowadzone w bloku przedmiotów kierunkowych powinny obejmowaç jak najszerszy i jak

Poz. 1004

najwczeÊniejszy kontakt studenta z materia∏ami

wykopaliskowymi (zabytkami). Nale˝y prowadziç

Êcis∏à kontrol´ zgodnoÊci przebiegu odbywanych

przez studenta çwiczeƒ terenowych z obowiàzujàcym programem studiów oraz przestrzegaç zasady

wykorzystywania wszystkich (tradycyjnych jak

i nowoczesnych) noÊników informacji.

2. Przez przedmioty specjalizacyjne nale˝y rozumieç

przedmioty przygotowujàce do wykonywania zawodu — w szczególnoÊci do uzyskania uprawnieƒ

zawodowych; przez przedmioty specjalnoÊciowe

— przedmioty pog∏´biajàce wykszta∏cenie kierunkowe w okreÊlonych zakresach wiedzy.

Za∏àcznik nr 2

Standardy nauczania dla kierunku studiów

architektura krajobrazu

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

IV. PRAKTYKI

Studia magisterskie na kierunku architektura krajobrazu trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin

zaj´ç wynosi oko∏o 3400, w tym 1730 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

Praktyki obejmujà zagadnienia: urzàdzenia terenu,

piel´gnowania szaty roÊlinnej, budownictwa ogrodowego, rekultywacji terenów zdegradowanych, konserwacji obiektów zabytkowych. Praktyki powinny byç organizowane w zak∏adach doÊwiadczalnych uczelni

i w firmach projektowo-wykonawczych w wymiarze

przynajmniej 300 godzin.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwent kierunku architektura krajobrazu powinien posiadaç niezb´dnà wiedz´ i umiej´tnoÊci dajàce

podstaw´ do wykonywania opracowaƒ badawczych,

projektowych i realizacji w zakresie

— kszta∏towania krajobrazu w skali planów regionalnych, w tym parków narodowych, parków krajobrazowych i innych obszarów prawnie chronionych,

— kszta∏towania krajobrazu w skali planów miejscowych, z uwzgl´dnieniem historycznych uk∏adów

urbanistycznych i ruralistycznych,

— kszta∏towania parków i ogrodów z uwzgl´dnieniem

za∏o˝eƒ zabytkowych,

— komponowania krajobrazu miejskiego i otwartego,

w tym tak˝e w otoczeniu budowli in˝ynierskich.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

380

1. J´zyk obcy

120

2. Przedmioty humanistyczne i ekonomiczne

120

3. Informatyka

80

4. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

435

1. Botanika i fizjologia roÊlin

60

2. Ekologia

30

Absolwent kierunku architektura krajobrazu powinien byç przygotowany do wspó∏pracy z przedstawicielami innych dyscyplin wp∏ywajàcych na treÊç i form´ krajobrazu. Przygotowanie do pe∏nienia samodzielnych funkcji z posiadaniem stosownych uprawnieƒ

wymagaç b´dzie spe∏nienia dodatkowych warunków

okreÊlonych przez pracodawc´.

3. Fizjografia

75

4. Gleboznawstwo

30

5. Geodezja

45

6. Rysunek i rzeêba

120

7. In˝ynieria Êrodowiska

45

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

8. Ochrona Êrodowiska przyrodniczego

30

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

915

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

380

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

435

1. Szata roÊlinna

210

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

915

2. Materia∏oznawstwo

60

Razem

3. Budownictwo

4. Historia architektury i sztuki ogrodowej

60

5. Teoria i zasady projektowania

60

6. Projektowanie

210

7. Planowanie przestrzenne

45

8. Konserwacja i rewaloryzacja

45

9. Urzàdzanie i piel´gnowanie krajobrazu

120

10. Ochrona i rekultywacja krajobrazu

45

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. J´zyk obcy

Czynne opanowanie jednego j´zyka obcego

w mowie i piÊmie.

2. Przedmioty humanistyczne i ekonomiczne

W zale˝noÊci od zainteresowania studenta mo˝liwoÊç uzyskania szerszego zakresu wiedzy z historii, filozofii, prawa, kultury j´zyka polskiego,

antropologii, etnografii, wiedzy o polityce, socjologii, psychologii, etyki, estetyki itp. W zakresie ekonomii: prawo, podstawy makroekonomii

i mikroekonomii, ekonomika.

3. Informatyka

Repetytorium z matematyki i geometrii jako

przygotowanie do komputerowego wspomagania projektowania, podstawowe poj´cia informatyki, systemy operacyjne, operacje na zbiorach, tworzenie i obs∏uga baz danych.

4. Wychowanie fizyczne

Wychowanie fizyczne wraz z elementami turystyki kwalifikowanej, realizowanej w czasie letnich obozów w parkach narodowych i krajobrazowych.

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Botanika i fizjologia roÊlin

Struktura i funkcje komórki, funkcjonalne uk∏ady

tkankowe i zasady ich dzia∏ania, budowa i funkcja korzenia i p´du, anatomia rozwojowa kwiatu,

owocu i nasion, warunki wzrostu i rozwoju roÊlin, ekofizjologiczne aspekty wspó∏dzia∏ania organizmów roÊlinnych.

2. Ekologia

Ekologia populacji i biocenoz. Funkcjonowanie

i typy ekosystemów. Krajobraz jako uk∏ad ekologiczny. Biomy. Funkcjonowanie biosfery.

3. Fizjografia

Budowa geologiczna, rzeêba terenu, hydrologia,

klimat, szata roÊlinna, przekszta∏cenia antropogeniczne krajobrazu. èród∏a i systemy informacji przyrodniczych i ich wykorzystanie. Fotointerpretacja. Uwarunkowania przyrodnicze a decyzje projektowe.

Poz. 1004

4. Gleboznawstwo

Podstawowe minera∏y: ska∏y glebotwórcze. Systematyka gleb. W∏aÊciwoÊci chemiczne i fizyczne gleb. ZasobnoÊç i przydatnoÊç rolnicza gleb.

Procesy degradacji i ska˝enia gleby substancjami toksycznymi.

5. Geodezja

Metody pomiarów sytuacyjnych, wysokoÊciowych i sytuacyjno-wysokoÊciowych na potrzeby

architektury krajobrazu. Pomiary realizacyjne,

sprz´t geodezyjny. Podstawy kartografii, fotogrametrii, teledetekcji i systemów informacji

geodezyjnej.

6. Rysunek i rzeêba

Rozwijanie zmys∏u analitycznej i syntetycznej

obserwacji krajobrazu, kszta∏towanie wyobraêni

przestrzennej, rejestracja graficzna krajobrazu

i jego symulacje, interpretacja graficzna i modelowa projektów. Rysunek i malarstwo pejza˝owe.

7. In˝ynieria Êrodowiska

Typy budowli hydrotechnicznych, budowli ziemnych, dróg, kolei i mostów, oczyszczalni i sk∏adowisk odpadów, zak∏adów uzdatniania wody. Inwestycje proekologiczne.

8. Ochrona Êrodowiska przyrodniczego

èród∏a zagro˝enia elementów ekosystemów

i sposoby ich ochrony, poj´cie zrównowa˝onego rozwoju i narz´dzia jego realizacji. Spo∏eczne, ekonomiczne i prawne instrumenty ochrony

Êrodowiska.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Szata roÊlinna

Szata roÊlinna Polski w uj´ciu fitosocjologicznym i kulturowym. RoÊlinnoÊç jako element oceny wartoÊci u˝ytkowej siedlisk. Zbiorowiska zast´pcze w architekturze krajobrazu. Rozpoznawanie cech morfologicznych drzew i krzewów

oraz roÊlin zielnych. Podstawy rozmna˝ania roÊlin.

2. Materia∏oznawstwo

Podstawowe materia∏y budowlane i ich charakterystyka, wytrzyma∏oÊç materia∏ów, normy

techniczne, technologia ∏àczenia ró˝nych materia∏ów.

3. Budownictwo

Elementy statyki budowli, zasady obliczeƒ statycznych, technologia i zasady robót budowlanych i instalacyjnych, zasady organizacji budowy i obmiaru robót budowlanych.

4. Historia architektury i sztuki ogrodowej

Ogólna historia sztuki ze szczególnym uwzgl´dnieniem architektury, urbanistyki i sztuki ogrodowej. Poj´cie dzie∏a sztuki, charakterystyka stylów, dokumentowanie dzie∏ sztuki.

Teorie konserwacji zabytków, w tym ogrodów

i krajobrazów historycznych; metody badawcze,

techniki konserwatorskie, strefy ochrony, studia

i projekty konserwatorskie, organizacja s∏u˝b

konserwatorskich.

5. Teoria i zasady projektowania

Analiza wspó∏czesnych teorii kszta∏towania

przestrzeni, elementy i zasady kompozycji, ergonomia, przyrodnicze i kulturowe podstawy projektowania, metody projektowania, dokumentacja projektowa, etyka w pracy projektanta.

9. Urzàdzanie i piel´gnowanie krajobrazu

6. Projektowanie

Projektowanie architektoniczne. Projektowanie

parków, ogrodów i innych obszarów z uwzgl´dnieniem obiektów prawnie chronionych. Kszta∏towanie krajobrazu z uwzgl´dnieniem otoczenia

budowli in˝ynieryjnych. Dokumentacja techniczna, procedury jej zatwierdzenia i zasady

kosztorysowania.

Poz. 1004

Urzàdzanie i piel´gnowanie parków, ogrodów

i innych obszarów (rzeêba terenu, wody, szata

roÊlinna, drogi i place, architektura ogrodowa).

Organizacja i harmonogram budowy.

10. Ochrona i rekultywacja krajobrazu

Podstawy ochrony krajobrazu. Zasady wyznaczania obszarów prawnie chronionych. Piel´gnowanie i rekultywacja krajobrazu.

7. Planowanie przestrzenne

Poj´cia ogólne i podstawowe informacje o planowaniu przestrzennym, system planowania

przestrzennego, powiàzania planowania przestrzennego z planowaniem krajobrazu.

8. Konserwacja i rewaloryzacja

VII. ZALECENIA

Pozosta∏a liczba godzin powinna stanowiç uzupe∏nienie przedmiotów stosownie do decyzji wydzia∏ów,

z tym ˝e przedmioty podstawowe i kierunkowe stanowià nie mniej ni˝ 50% ogólnego wymiaru godzin.

Za∏àcznik nr 3

Standardy nauczania dla kierunku studiów

astronomia

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

IV. PRAKTYKI

Studia magisterskie na kierunku astronomia trwajà

5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3600, w tym 1960 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

Studentów obowiàzuje czterotygodniowa praktyka

obserwacyjna w jednej z naukowych placówek astronomicznych.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Studia magisterskie na kierunku astronomia zapewniajà przygotowanie do pracy w naukowych

oÊrodkach astronomicznych oraz — po spe∏nieniu dodatkowych wymogów — przygotowanie dydaktyczne

dla podj´cia pracy w szkolnictwie jako nauczyciele

przedmiotu fizyka z astronomià, a tak˝e do prowadzenia pracy popularyzatorskiej np. w planetariach. Wa˝nym elementem studiów jest dobre opanowanie podstaw informatyki.

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

270

1. Historia filozofii lub filozofia wraz

z metodologià nauk przyrodniczych

60

2. Przedmioty humanistyczne (do wyboru)

30

3. J´zyk angielski

120

4. Wychowanie fizyczne

60

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1050

1. Analiza matematyczna

150

2. Algebra liniowa z geometrià

60

3. Matematyczne metody fizyki

90

4. Podstawy fizyki

270

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

270

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1050

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

640

Razem

1960

w tym

— mechanika klasyczna i relatywistyczna

4. Podstawy fizyki

— termodynamika z elementami fizyki

statystycznej

45

— elektrodynamika i optyka

90

— budowa materii

45

5. Laboratorium fizyczne

90

6. Fizyka teoretyczna

300

w tym

— mechanika klasyczna

60

— mechanika kwantowa

120

— elektrodynamika

75

— fizyka statystyczna

45

7. Informatyka i techniki obliczeniowe

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

Poz. 1004

90

640

1. Astronomia ogólna i sferyczna

90

2. Metody obserwacji astronomicznych

120

3. Fizyka gwiazd i materii rozproszonej

90

4. Fizyka uk∏adów gwiazdowych

60

5. Mechanika nieba

60

6. Astronomia pozagalaktyczna i kosmologia

60

7. Praktyka astronomiczna

160

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Analiza matematyczna

Zbiory, relacje odwzorowania, funkcje. Otoczenia, ciàg∏oÊç i granica funkcji jednej zmiennej

rzeczywistej. Ciàgi oraz szeregi liczbowe i funkcyjne. Zbie˝noÊç jednostajna. Rachunek ró˝niczkowy i ca∏kowy jednej zmiennej rzeczywistej.

Rozwijanie funkcji w szereg pot´gowy. Równania ró˝niczkowe zwyczajne. Analiza funkcji wielu zmiennych. Ca∏ki wielokrotne. Formy ró˝niczkowe. Ca∏kowanie form ró˝niczkowych. Elementy analizy wektorowej i tensorowej. Uogólnienie

poj´cia ca∏ki. Szeregi i ca∏ki Fouriera.

2. Algebra liniowa z geometrià

Struktury algebraiczne. Grupy, pierÊcienie, cia∏a.

Cia∏o liczb zespolonych. Przestrzenie liniowe

(wektorowe) rzeczywiste i zespolone. Odwzorcowania liniowe, macierze, wyznaczniki, uk∏ady

liniowych równaƒ algebraicznych. Formy liniowe, biliniowe, kwadratowe, hermitowskie. Przestrzenie unitarne. WartoÊci i wektory w∏asne

operatorów (macierzy) hermitowskich i unitarnych.

3. Matematyczne metody fizyki

Podstawy teorii funkcji zmiennej zespolonej.

Szereg Laurenta, residua, punkty osobliwe.

Funkcje specjalne, wielomiany ortogonalne.

Funkcje Greena i zagadnienia brzegowe. Elementy teorii grup.

— Mechanika klasyczna i relatywistyczna

Kinematyka punktu materialnego i bry∏y sztywnej. Uk∏ady inercjalne i nieinercjalne.

Zasady dynamiki Newtona, prawa zachowania,

ruch w polu si∏ centralnych. Grawitacja i zagadnienie dwóch cia∏. Ruchy planet. Dynamika bry∏y sztywnej.

Momenty bezw∏adnoÊci. Elementy opisu odkszta∏ceƒ i napi´ç w spr´˝ystym oÊrodku rozciàg∏ym, prawo Hooke’a, drgania i fale w oÊrodkach spr´˝ystych. Elementy akustyki. Podstawy

szczególnej teorii wzgl´dnoÊci.

— Termodynamika z elementami fizyki statystycznej

Zjawiska termodynamiczne, przejÊcia fazowe,

przewodnictwo cieplne, dyfuzja, osmoza. Równowaga termodynamiczna, procesy odwracalne

i nieodwracalne. Poj´cie temperatury, energii

wewn´trznej, entropii. Zasady termodynamiki.

Elementy statystycznego opisu uk∏adu termodynamicznego. Interpretacja statystyczna zasad

termodynamiki i przejÊç fazowych, fluktuacje

statystyczne.

— Elektrodynamika i optyka

Elektrostatyka, pràdy sta∏e, magnetostatyka.

Pràdy zmienne, efekty indukcyjne. Pole elektromagnetyczne zmienne w czasie. Prawa Maxwella. Pole elektryczne i magnetyczne w materii.

Drgania obwodów elektrycznych i fale elektromagnetyczne. Podstawy optyki falowej, w∏asnoÊci optyczne materia∏ów, dwój∏omnoÊç, optyka

kryszta∏ów. Optyka geometryczna jako granica

optyki falowej. Podstawowe przyrzàdy optyczne. Interferometria, fotometria i spektrometria.

— Budowa materii

Promienie Roentgena, promieniotwórczoÊç, hipoteza kwantów — fakty doÊwiadczalne. Podstawy mechaniki falowej. Pó∏-jakoÊciowe informacje o spinie, zakazie Paulliego, strukturze atomów wieloelektronowych. Wst´pne wiadomoÊci o jàdrach atomowych, czàstkach elementarnych, statystykach kwantowych. Informacje

o w∏asnoÊciach gazu elektronowego i mikroskopowych modelach cia∏ makroskopowych.

5. Laboratorium fizyczne i pracownia fizyczna

I pracownia fizyczna. Proste zagadnienia i metody pomiarowe z zakresu fizyki klasycznej z zastosowaniem prostych technik elektronicznych

i metod komputerowej analizy eksperymentu

(dyskusja niepewnoÊci pomiarowych).

6. Fizyka teoretyczna

— Mechanika klasyczna

Czasoprzestrzeƒ Galileusza i czasoprzestrzeƒ

Minkowskiego w szczególnej teorii wzgl´dnoÊci.

Kinematyka i dynamika punktów materialnych

i bry∏ sztywnych. Wi´zy, zasada d’Alamberta,

równania Lagrange’a. Zasady wariacyjne i prawa zachowania. Twierdzenie E. Noether. Przestrzeƒ fazowa i równania Hamiltona. Niezmienniki przekszta∏ceƒ kanonicznych i ca∏ki ruchu.

StabilnoÊç trajektorii fazowych i elementy teorii

chaosu. Elementy dynamiki relatywistycznej.

Elementy dynamiki spr´˝ystych oÊrodków rozciàg∏ych.

— Mechanika kwantowa

Poj´cia podstawowe i interpretacja statystyczna. Relacje nieoznaczonoÊci. Analiza pomiarów.

Ewolucja czasowa uk∏adu kwantowego i stany

stacjonarne. Opis operatorowy. Uk∏ady zupe∏ne

obserwabli i ich wspólnych funkcji w∏asnych.

Kwantowa teoria momentu p´du orbitalnego

i spinowego. Oscylator i atom wodoropodobny.

Uogólnienie relatywistyczne. Równanie Diraca.

Sprz´˝enie ∏adunkowe i antyczàstki. Elementy

metody zaburzeƒ. PrzejÊcia kwantowe, regu∏y

wyboru. Oddzia∏ywania uk∏adu kwantowego

z polem elektromagnetycznym. Absorpcja i emisja promieniowania elektromagnetycznego. Elementy teorii rozproszeƒ. Przybli˝enie Borna. Fermiony i bozony. Elementy teorii atomów wieloelektronowych i czàsteczek. Zasada superpozycji.

— Elektrodynamika

Równania Maxwella. Potencja∏y elektromagnetyczne (cechowanie). Wybrane zagadnienia

elektro- i magnetostatyki. Fale elektromagnetyczne. Kowariantne (czterowymiarowe) sformu∏owanie elektrodynamiki. Elementy klasycznej teorii promieniowania elektromagnetycznego. Efekty relatywistyczne.

— Fizyka statystyczna

Podstawowe poj´cia i zasady termodynamiki fenomenologicznej. Klasyczna mechanika statystyczna. Elementy kwantowej mechaniki statystycznej. Przyk∏ady zastosowaƒ klasycznej

i kwantowej mechaniki statystycznej w termodynamice i fizyce fazy skondensowanej. Elementy

termodynamiki nierównowagowej.

7. Informatyka i techniki obliczeniowe

Przeglàd metod informatycznych w fizyce, programowanie, wiadomoÊci u˝ytkowe o komputerach, wybrane zagadnienia gotowego oprogramowania u˝ytkowego.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Astronomia ogólna i sferyczna

Zjawiska na sferze niebieskiej. Czas. Ziemia jako

planeta i jej najbli˝sze otoczenie. Fizyka planet

i ich ksi´˝yców. Dynamika uk∏adu planetarnego.

Instrumenty astronomiczne. Wyznaczanie podstawowych parametrów cia∏ niebieskich (odleg∏oÊç, masa, temperatura, jasnoÊç, moc promieniowania). Budowa i podstawowe charakterystyki najbardziej typowych obiektów astrofizycznych (S∏oƒce, gwiazdy i ich gromady, materia

Poz. 1004

mi´dzygwiazdowa. Galaktyka, galaktyki). Ewolucja materii we WszechÊwiecie. Podstawy kosmologii.

2. Metody obserwacji astronomicznych

Teleskopy optyczne, radioteleskopy, teleskopy

do odbioru promieniowania UV, IR, X oraz γ. Odbiorniki promieniowania w ró˝nych zakresach

EM. Detektory czàstek kosmicznych, neutrin i fal

grawitacyjnych. Obserwacje pozaatmosferyczne. Fotometria i systemy fotometryczne. Spektroskopia i klasyfikacja widmowa. Polarymetria.

3. Fizyka gwiazd i materii rozproszonej

Oddzia∏ywanie promieniowania materii. Transport promieniowania. Modele atmosfer gwiazdowych. Widma gwiazd, ich powstawanie i interpretacja. Diagram Hertzsprunga-Russella.

Modele budowy wewn´trznej gwiazd. Gwiazdy

zmienne. W∏aÊciwoÊci gwiazd. Astrofizyka wysokich energii.

4. Fizyka uk∏adów gwiazdowych

Metody statystyczne badaƒ uk∏adów gwiazdowych. Kinematyka i dynamika gwiazd w Galaktyce. W∏aÊciwoÊci gromad gwiazd. Podsystemy

i populacje gwiazd. Budowa Galaktyki.

5. Mechanika nieba

Prawa Keplera. Zagadnienie dwóch cia∏ — wyznaczenie orbit (problem prosty i odwrotny).

Ograniczony problem trzech cia∏. Problem n cia∏.

Perturbacje. Ruch sztucznych satelitów Ziemi

i sond kosmicznych.

6. Astronomia pozagalaktyczna i kosmologia

Klasyfikacja morfologiczna galaktyk. Aktywne

jàdra galaktyk. Grupy i gromady galaktyk, statystyczny opis rozmieszczenia materii we WszechÊwiecie. Obserwacyjne podstawy kosmologii.

Modele kosmologiczne i ich testowanie. Model

goràcego WszechÊwiata.

7. Praktyka astronomiczna

VII. ZALECENIA

1. Wymagane minimalne umiej´tnoÊci z zakresu

matematyki: znajomoÊç podstawowych poj´ç

i twierdzeƒ matematycznych, precyzyjne dowodzenie wybranych twierdzeƒ, obliczanie pochodnych oraz ca∏ek, rozwiàzywanie prostych

równaƒ ró˝niczkowych zwyczajnych z uwzgl´dnieniem warunków poczàtkowych, rozwiàzywanie uk∏adów liniowych równaƒ algebraicznych

w powiàzaniu z ich operatorowà (wzgl´dnie macierzowà) interpretacjà, rozwiàzywanie niektórych równaƒ ró˝niczkowych czàstkowych.

2. Wymagane minimalne umiej´tnoÊci z zakresu fizyki: okreÊlanie podstawowych wielkoÊci fizycznych od strony pomiarowej (sposoby mierzenia,

jednostki) i matematycznej (dok∏adne okreÊlenie

odpowiedniego „obiektu matematycznego”),

ogólne i matematycznie poprawne formu∏owanie podstawowych praw wraz z ich fizycznà in-

terpretacjà, wyciàganie wniosków odnoÊnie

przebiegu szczegó∏owych zjawisk, umiej´tnoÊç

rozwiàzywania zadaƒ rachunkowych w zakresie

podanych hase∏ programowych, orientacja

Poz. 1004

w stosowanych w fizyce metodach: indukcyjnej

i hipotetyczno-dedukcyjnej wraz ze zrozumieniem koniecznoÊci stosowania modeli i upraszczajàcych za∏o˝eƒ oraz granic ich stosowalnoÊci.

Za∏àcznik nr 4

Standardy nauczania dla kierunku studiów

automatyka i robotyka

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

Studia magisterskie na kierunku automatyka i robotyka trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3800, w tym 1790 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwent kierunku automatyka i robotyka jest

przygotowany do rozwiàzania z∏o˝onych, interdyscyplinarnych problemów z dziedziny szeroko poj´tej automatyzacji i robotyki. W czasie studiów uzyskuje wiedz´ potrzebnà do twórczego dzia∏ania w zakresie analizy metod projektowania i konstrukcji uk∏adów automatyki, sterowania mikroprocesorowego urzàdzeƒ

przemys∏owych oraz sterowania i oprogramowania robotów i zautomatyzowanych centrów obróbczych.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

450

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

800

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

540

Razem

1790

Program studiów powinien przewidywaç od 8 do

12 tygodni praktyki, w tym praktyk´ kierunkowà i dyplomowà.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

1. J´zyk obcy

450

180

(preferowany j´zyk angielski)

2. Ekonomika, rachunkowoÊç

90

3. Przedmioty rozszerzajàce horyzonty

intelektualne

90

320

2. Fizyka

180

3. Informatyka

180

4. Podstawy teorii sygna∏ów, systemów

i sterowania

120

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

540

1. Mechanika

60

2. Elektronika i elektrotechnika

120

3. Teoria sterowania i regulacja automatyczna 240

4. Podstawy robotyki

120

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Matematyka

Algebra, logika, matematyka dyskretna, analiza,

równania ró˝niczkowe, metody probabilistyczne, metody numeryczne.

2. Fizyka

3. Informatyka

U˝ytkowanie i programowanie komputerów,

struktury i bazy danych, specjalizowane pakiety

u˝ytkowe, urzàdzenia systemów informatyki.

4. Podstawy teorii sygna∏ów, systemów i sterowania

Reprezentacja i przetwarzanie sygna∏ów, podstawy transmisji sygna∏ów, uk∏ady dynamiczne

i sposoby ich opisu, stabilnoÊç uk∏adów dynamicznych, podstawy regulacji automatycznej.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

(np. filozofia, religioznawstwo, psychologia, etyka)

4. Wychowanie fizyczne

1. Matematyka

Fizyka ogólna, elektrodynamika, elementy mechaniki kwantowej, optyki i teorii wzgl´dnoÊci.

IV. PRAKTYKI

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

800

1. Mechanika

Podstawy mechaniki analitycznej, modele i elementy uk∏adów mechanicznych, elementy mechaniki precyzyjnej.

2. Elektronika i elektrotechnika

Podstawy miernictwa, teoria obwodów, cyfrowe

uk∏ady elektroniczne, technika mikroprocesowa,

nap´dy elektryczne.

3. Teoria sterowania i regulacja automatyczna

Poz. 1004

manipulatorów. Podstawy sterowania i programowania robotów, przyk∏adowe zastosowania

robotów.

VII. ZALECENIA

Modele uk∏adów dynamicznych, analiza uk∏adów dynamicznych, kryteria stabilnoÊci, sterowalnoÊç i obserwowalnoÊç uk∏adów dynamicznych, stabilnoÊç i sterowanie stabilizujàce, projektowanie serwomechanizmów, projektowanie

uk∏adów regulacji, podstawy sterowania optymalnego.

4. Podstawy robotyki

Roboty i manipulatory; opis i budowa, kinematyka manipulatorów, modele dynamiki, nap´dy

1. W grupie przedmiotów B i C zaj´cia indywidualne (projekty, laboratoria, çwiczenia itp.) powinny stanowiç ∏àcznie oko∏o 40% zaj´ç.

2. Przy ustalaniu szczegó∏owego planu i programu

studiów nale˝y mieç na uwadze kryteria akredytacji kierunku w Europejskiej Federacji Narodowych Stowarzyszeƒ In˝ynierskich FEANI (przedmioty kszta∏cenia ogólnego oko∏o 10%, przedmioty podstawowe oko∏o 35% i przedmioty kierunkowe oko∏o 55%).

STUDIA ZAWODOWE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia zawodowe na kierunku automatyka i robotyka trwajà co najmniej 3,5 roku (7 semestrów). ¸àczna

liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 2600, w tym 1200 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwent studiów zawodowych na kierunku automatyka i robotyka (otrzymuje tytu∏ in˝yniera) powinien

byç przygotowany do podj´cia pracy zwiàzanej z projektowaniem, uruchamianiem i eksploatacjà systemów automatyki w ró˝nych zastosowaniach przemys∏owych i pozaprzemys∏owych. Powinien tak˝e byç

przygotowany do pracy przy instalowaniu i obs∏udze

zautomatyzowanych

stanowisk

produkcyjnych,

w szczególnoÊci stanowisk wyposa˝onych w roboty

przemys∏owe. Powinien posiadaç umiej´tnoÊci korzystania ze sprz´tu komputerowego, programowania zarówno komputerów uniwersalnych, jak i sterowników

cyfrowych oraz ∏àczenia ich z ró˝norodnymi urzàdzeniami zewn´trznymi. In˝ynier automatyk powinien posiadaç wiedz´ z zakresu algorytmów regulacji automatycznej oraz innych algorytmów obliczeniowych i decyzyjnych. Nabyte umiej´tnoÊci powinny stworzyç mo˝liwoÊci podejmowania pracy praktycznie we wszystkich rodzajach przemys∏u, w tym w przemyÊle spo˝ywczym, przetwórstwie chemicznym, przemyÊle mechanicznym i wielu innych.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

300

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

540

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

360

Razem

1200

IV. PRAKTYKI

Program studiów powinien przewidywaç minimum 6 tygodni praktyki w zak∏adzie przemys∏owym

lub w zak∏adzie Êwiadczàcym specjalistyczne us∏ugi.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

300

1. J´zyki obce

120

2. Przedmioty ekonomiczne

60

3. Przedmioty humanistyczne (do wyboru)

30

4. Wychowanie fizyczne

90

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

540

1. Matematyka

150

2. Fizyka i fizyczne podstawy chemii

75

3. Informatyka

150

4. Podstawy mechaniki

60

5. Podstawy teorii sygna∏ów i systemów

60

6. Grafika in˝ynierska

45

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

360

1. Elektronika i elektrotechnika

90

2. Podstawy automatyki i regulacji

automatycznej

180

3. Podstawy robotyki

90

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Matematyka

Algebra (w tym teoria macierzy), podstawy matematyki dyskretnej, analiza matematyczna,

równania ró˝niczkowe, podstawy rachunku

prawdopodobieƒstwa, metody numeryczne

(w tym rozwiàzywanie uk∏adów równaƒ liniowych i nieliniowych).

2. Fizyka i fizyczne podstawy chemii

Fizyka ogólna (w tym optyka), elementy szczególnej teorii wzgl´dnoÊci, fizyczne podstawy

chemii.

2. Podstawy automatyki i regulacji automatycznej

3. Informatyka

U˝ytkowanie i programowanie komputerów,

struktury i bazy danych, specjalizowane pakiety

u˝ytkowe, urzàdzenia systemów informatyki.

Ogólna struktura i zasady dzia∏ania systemów

komputerowych, sieci komputerowe.

4. Podstawy mechaniki

Podstawy mechaniki analitycznej, modele i elementy uk∏adów mechanicznych.

5. Podstawy teorii sygna∏ów i systemów

Reprezentacja i przetwarzanie sygna∏ów, podstawy transmisji sygna∏ów, systemy dynamiczne.

Modele uk∏adów dynamicznych, transmitancja,

analiza uk∏adów dynamicznych i ich w∏asnoÊci

(stabilnoÊç, sterowalnoÊç, obserwowalnoÊç,

kryteria algebraiczne), stabilizacja systemu

i sprz´˝enie zwrotne, zadania sterowania, projektowanie serwomechanizmów, projektowanie

uk∏adów regulacji przemys∏owej, systemy automatyki (w tym sterowniki przemys∏owe).

3. Podstawy robotyki

Roboty i manipulatory: opis i budowa, kinematyka i dynamika manipulatorów, nap´dy. Podstawy sterowania i programowania robotów.

VII. ZALECENIA

6. Grafika in˝ynierska

Elementy geometrii wykreÊlnej, podstawy projektowania wspomaganego komputerem.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Elektronika i elektrotechnika

Podstawy miernictwa, teoria obwodów, podstawy techniki cyfrowej i mikroprocesorowej, nap´dy elektryczne.

1. W grupie przedmiotów B i C zaj´cia praktyczne

(çwiczenia, laboratoria, projekty) powinny stanowiç nie mniej ni˝ 40% zaj´ç.

2. Przy ustalaniu szczegó∏owego planu i programu

studiów nale˝y mieç na uwadze kryteria akredytacji kierunku w FEANI (przedmioty nietechniczne — kszta∏cenia ogólnego ok. 10%, przedmioty

podstawowe ok. 35%, przedmioty techniczne —

kierunkowe ok. 55%).

Za∏àcznik nr 5

Standardy nauczania dla kierunku studiów

bibliotekoznawstwo i informacja naukowo-techniczna

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

IV. PRAKTYKA

Studia magisterskie na kierunku bibliotekoznawstwo i informacja naukowo-techniczna trwajà 5 lat (10

semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o

2500, w tym 1215 godzin okreÊlonych w standardach

nauczania.

Obowiàzkowa praktyka biblioteczna w wymiarze co

najmniej 40 dni roboczych.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

Absolwent kierunku bibliotekoznawstwo i informacja naukowo-techniczna powinien posiadaç niezb´dnà

wiedz´ ogólnohumanistycznà i przygotowanie zawodowe. Wiedza i umiej´tnoÊci nabyte w trakcie studiów

powinny przygotowywaç do pracy we wszystkich typach bibliotek w zakresie szeroko poj´tej informacji bibliotecznej, ksi´garskiej, naukowej i wydawniczej oraz

do pracy naukowej.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

390

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

390

1. Przedmiot do wyboru

30

2. Historia filozofii

60

3. Historia i teoria kultury

60

4. J´zyk obcy

180

5. Wychowanie fizyczne

60

B. i C. PRZEDMIOTY POSTAWOWE

I KIERUNKOWE

825

1. Literatura polska i powszechna

60

2. Naukoznawstwo

45

B. i C. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

I KIERUNKOWE

825

3. Komunikacja spo∏eczna

30

Razem

4. Historia ksià˝ki

5. Teoria i metodologia nauki o ksià˝ce,

bibliotece i informacji

30

6. Zagadnienia wydawnicze i ksi´garskie

60

7. Czytelnictwo

60

8. Bibliotekarstwo

240

9. Technologia i informacja

90

10. Bibliografia i inne êród∏a informacji

90

11. Nauka o informacji

30

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. Przedmiot do wyboru

W zale˝noÊci od zainteresowaƒ studenta mo˝liwoÊç uzyskania szerszej wiedzy z zakresu historii, podstaw ochrony w∏asnoÊci intelektualnej,

przedmiotu przyrodniczego lub innego przedmiotu niezwiàzanego bezpoÊrednio z kierunkiem studiów.

2. Historia filozofii

Przeglàd zagadnieƒ filozoficznych w perspektywie historycznej, ze szczególnym uwzgl´dnieniem problematyki ontologicznej i epistemologicznej.

3. Historia i teoria kultury

Etapy rozwoju ogólnoludzkiej cywilizacji. Rozwój kultury od antycznej do nowo˝ytnej: okresy

rozwoju, ogólne cechy, pràdy, style i paradygmaty. Analiza wybranych zjawisk kultury XX

wieku.

4. J´zyk obcy

Opanowanie w mowie i piÊmie jednego j´zyka

obcego.

5. Wychowanie fizyczne

Uczestnictwo w zaj´ciach ruchowych, zgodnie

z wyborem studenta lub wskazaniami lekarskimi.

B. i C. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE I KIERUNKOWE

1. Literatura polska i powszechna

Poj´cie literatury, jej istota i funkcja. Periodyzacja dziejów literatury. Konteksty literatury. Kryteria wartoÊciowania utworów. Literatura w ksià˝ce, czasopiÊmie, filmie i telewizji. Przeglàd najwa˝niejszych zjawisk w literaturze polskiej

i Êwiatowej.

2. Naukoznawstwo

Teoria i metodologia nauki. Psychologia nauki.

Socjologia nauki. Organizacja nauki. Naukometria i prognozy rozwoju. Historia nauki.

3. Komunikacja spo∏eczna

Teorie i modele komunikacji spo∏ecznej. Spo∏eczne systemy komunikacji. Czynniki sytuacyj-

Poz. 1004

ne w procesach komunikacji spo∏ecznej. Komunikacja masowa, komunikacja spo∏eczna a „cywilizacja informatyczna”. Komunikacja spo∏eczna w warunkach transformacji cywilizacyjnych.

4. Historia ksià˝ki

Dzieje ksià˝ki, jej formy, treÊci i funkcje, przemiany w jej wytwarzaniu, rozpowszechnianiu i u˝ytkowaniu.

5. Teoria i metodologia nauki o ksià˝ce, bibliotece

i informacji

Prezentacja nauki o ksià˝ce, bibliotece i informacji obejmujàca objaÊnienia terminologiczne,

charakterystyk´ przedmiotu ka˝dej z dyscyplin,

jej zakresu, struktury, metod badawczych i êróde∏.

6. Zagadnienia wydawnicze i ksi´garskie

Ogólna charakterystyka wspó∏czesnego ruchu

wydawniczego w Polsce i na Êwiecie. Typy wydawnictw. Struktura organizacyjna wydawnictwa. Typologia ksià˝ki. Typografia. Korekta. Poligrafia. Dystrybucja i reklama. Podstawowe poj´cia zwiàzane z problematykà ksi´garskà. Formy

dzia∏alnoÊci ksi´garskiej. Organizacja wspó∏czesnego ksi´garstwa w Polsce i na Êwiecie. Badania rynku. Mi´dzynarodowe targi ksià˝ki.

7. Czytelnictwo

Czytelnik i czytelnictwo jako przedmiot badaƒ

ró˝nych nauk. Ksià˝ka wobec innych Êrodków

masowego przekazu. Czytelnictwo jako zjawisko

spo∏eczne. Kultura czytelnicza i jej wyznaczniki.

Praca z czytelnikiem. Rola ksià˝ki i czytelnictwa

w pedagogice spo∏ecznej. Historia badaƒ nad

czytelnictwem.

8. Bibliotekarstwo

WyjaÊnienia terminologiczne. Kategorie bibliotek i ich zadania. Prawo. Zawód bibliotekarza.

Ogólne zasady dzia∏alnoÊci bibliotecznej. Teoria,

historia i praktyka klasyfikacji piÊmiennictwa.

Konserwacja i przechowywanie zbiorów. Biblioteczna s∏u˝ba informacyjna. Kierunki rozwoju

wspó∏czesnego bibliotekarstwa.

9. Technologia i informacja

Ogólna charakterystyka technologii informacyjnej wykorzystywanej w bibliotekach i centrach

informacyjnych. Rodzaje, budowa i zasady dzia∏ania komputerów. Oprogramowanie.

10. Bibliografia i inne êród∏a informacji

Podstawowe terminy i poj´cia bibliografii. Kierunki rozwoju bibliografii w przesz∏oÊci w Polsce

i w Êwiecie. Organizacja i tendencje rozwojowe

bibliografii wspó∏czesnej. Typologia i podstawowy zasób spisów bibliograficznych i pokrewnych êróde∏ informacyjnych polskich i obcych;

zasady heurystyki bibliograficznej. Zasady

i techniki sporzàdzania spisów bibliograficznych. Formatowanie opisu bibliograficznego.

Analiza formatu MARC.

11. Nauka o informacji

Rodowody nauki o informacji a zdolnoÊç postrzegania i badania fenomenu informacji spo∏ecznej

humanistyczny, matematyczno-cybernetyczny,

przyrodniczy. Budowanie pomostów mi´dzy ró˝nymi nurtami nauki o informacji. Prakseologiczna

„nauka o informacji naukowej” — informatologia

w uj´ciu Marii Dembowskiej. G∏ówne oÊrodki

i kierunki badaƒ informacyjnych w Polsce. èród∏a

Poz. 1004

i narz´dzia informacji naukowej. Organizacja systemów rozpowszechniania informacji. U˝ytkownicy informacji i ich potrzeby.

VII. ZALECENIA

Ze wzgl´du na to, i˝ wi´kszoÊç absolwentów podejmuje prac´ w bibliotekach publicznych i szkolnych, zalecane jest wprowadzanie do programów studiów zaj´ç z zakresu psychologii, pedagogiki i socjologii.

Za∏àcznik nr 6

Standardy nauczania dla kierunku studiów

biologia

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

2. J´zyki obce

120

Studia magisterskie na kierunku biologia trwajà

5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3600, w tym 1365 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

3. Wychowanie fizyczne

60

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwent kierunku studiów biologia powinien posiadaç

— znajomoÊç podstawowych dyscyplin biologicznych opartà na szerokiej podstawie nauk Êcis∏ych,

— bieg∏oÊç w odpowiedniej specjalnoÊci dajàcà przygotowanie do pracy naukowej,

— umiej´tnoÊç nauczania w szko∏ach obj´tych systemem oÊwiaty (po odbyciu odpowiedniego kszta∏cenia nauczycielskiego podczas studiów lub po

studiach).

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

240

B. i C. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

I KIERUNKOWE

1125

1. Matematyka i statystyka

60

2. Fizyka z elementami biofizyki

45

3. Podstawowe zastosowania komputerów

30

4. Chemia (nieorganiczna, organiczna

i fizyczna)

180

5. Biochemia

90

6. Biologia komórki

90

7. Botanika

90

8. Zoologia

90

9. Anatomia cz∏owieka

15

10. Mikrobiologia

60

11. Ekologia

45

12. Fizjologia roÊlin

90

13. Fizjologia zwierzàt

90

B i C. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

I KIERUNKOWE

1125

14. Genetyka

60

Razem

1365

15. Immunologia

30

16. Ewolucjonizm

30

17. Ochrona Êrodowiska

30

IV. PRAKTYKI

Program studiów powinien zawieraç odpowiednie

dla danej specjalnoÊci praktyki laboratoryjne i terenowe.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

240

1. Przedmioty humanistyczne (etyka, filozofia,

inne do wyboru)

60

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

B. i C. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE I KIERUNKOWE

1. Matematyka i statystyka

Podstawy analizy matematycznej. Statystyka

elementarna. Rachunek prawdopodobieƒstwa.

Podstawowe rozk∏ady spotykane w przyrodzie.

Testowanie hipotez. Analiza wariancji. Analiza

trendów i korelacje.

2. Fizyka z elementami biofizyki

Podstawowe oddzia∏ywania w przyrodzie. Elementy budowy materii. Dualizm falowo-korpuskularny. Rodzaje promieniowania elektromagnetycznego. Spektroskopia i spektrofotometryczne metody badawcze. Zjawiska fluorescencji i fluorymetria. Elementy optyki. Mikroskopia

optyczna i elektronowa. Hydrodynamika, zjawiska lepkoÊci. Wymiana ciep∏a, kalorymetria bezpoÊrednia i poÊrednia. Podstawowe poj´cia i zasady termodynamiki (te has∏a mogà byç alternatywnie umieszczone w programie chemii fizycznej). Elementy termodynamiki procesów nierównowagowych. Sprz´˝enia termodynamiczne, w tym przyk∏ady ich wyst´powania w ˝ywych organizmach. ElektrycznoÊç. Metody pomiaru wielkoÊci elektrycznych, w tym potencja∏ów elektrycznych w ˝ywych organizmach. Promieniowanie jonizujàce i jego oddzia∏ywania

z materià.

3. Podstawowe zastosowania komputerów

Podstawowe wiadomoÊci o systemach DOS

i Windows. Pos∏ugiwanie si´ edytorem tekstów

(na obecnym etapie np. Word 6.0). Podstawowe

funkcje arkusza kalkulacyjnego (obecnie Excel

5.0). INTERNET, wyszukiwanie informacji

w INTERNECIE. Pos∏ugiwanie si´ pocztà elektronicznà.

Studenci, którzy wyka˝à si´ posiadaniem umiej´tnoÊci wymienionych w programie, mogà byç

zwolnieni z zaj´ç z tego przedmiotu.

4. Chemia

— Chemia nieorganiczna

Budowa pow∏ok elektronowych w atomach.

Wiàzania chemiczne: kowalencyjne, jonowe,

wodorowe. Potencja∏ jonizacji, elektroujemnoÊç, powinowactwo elektronowe. Pierwiastki

grup g∏ównych i najwa˝niejsze ich zwiàzki. Ogólna charakterystyka pierwiastków przejÊciowych,

ze szczególnym uwzgl´dnieniem pierwiastków

czynnych biologicznie. Analiza jakoÊciowa: reakcje charakterystyczne wybranych kationów

i anionów. Niektóre metody analizy iloÊciowej

alkacymetria, redoksymetria, kompleksometria,

spektrofotometria.

— Chemia fizyczna

Termodynamika chemiczna. I i II zasada termodynamiki (te has∏a mogà byç alternatywnie

umieszczone w programie fizyki), funkcje termodynamiczne i ich znaczenie; entropia, entalpia,

entalpia swobodna, potencja∏ chemiczny. Termodynamiczny opis zjawisk dyfuzji, osmozy,

przemian fazowych. Dysocjacja elektrolityczna,

teorie kwasów, iloczyn jonowy wody, pH, iloczyn

rozpuszczalnoÊci, roztwory buforowe, zjawiska

elektrokinetyczne, elektroforeza, punkt izojonowy i punkt izoelektryczny. Reakcje utleniania-redukcji, ich rola w procesach biologicznych. Kataliza: mechanizmy katalizy, w tym elementy katalizy enzymetrycznej.

Poz. 1004

— Chemia organiczna

Budowa, klasyfikacja, nazewnictwo i reaktywnoÊç zwiàzków organicznych nale˝àcych do najwa˝niejszych grup. Szeregi homologiczne. Grupy funkcyjne. Struktura zwiàzków organicznych,

izomeria i stereoizomeria. Poj´cie konfiguracji

i konformacji. Mechanizmy reakcji: podstawienia elektrofilowego i nukleofilowego, addycji

i eliminacji. Zwiàzki alifatyczne; wiàzania pojedyncze i wielokrotne; dieny, polieny. Polimery

naturalne i syntetyczne. Zwiàzki aromatyczne.

Zwiàzki heterocykliczne. Lipidy-t∏uszcze, woski,

myd∏a. W´glowodany: budowa, klasyfikacja

i nazewnictwo. Aminokwasy, peptydy i polipeptydy. Zasady purynowe i pirymidynowe, nukleozydy i nukleotydy, polinukleotydy. Biologicznie

czynne aminy.

5. Biochemia

Struktura, funkcje i mechanizmy biosyntezy bia∏ek. W∏aÊciwoÊci aminokwasów, modyfikacje

bia∏ek. Mechanizmy zmian konformacyjnych

w bia∏kach, zmiany allosteryczne. Zale˝noÊci

mi´dzy strukturà a funkcjami bia∏ek. Metody badania bia∏ek. Sposoby lokalizacji bia∏ek w komórce. Enzymy i koenzymy, ich zwiàzek z witaminami. Mechanizmy dzia∏ania enzymów. Podstawy kinetyki reakcji enzymatycznych. Regulacja i kontrola reakcji enzymatycznych i aktywnoÊci enzymatycznej. RNA jako niebia∏kowe enzymy. Budowa i w∏aÊciwoÊci ró˝nych form RNA

i DNA, ich znaczenie w funkcjonowaniu komórki. Organizacja DNA od nukleosomu do chromosomu metafazowego. Kontrola ekspresji genu.

Analiza, konstrukcja i klonowanie DNA. Podstawowe techniki biologii molekularnej. Struktura

i funkcja t∏uszczów. Metabolizm kwasów t∏uszczowych. Budowa i w∏aÊciwoÊci b∏on biologicznych. Tworzenie i przechowywanie energii. Integracja metabolizmu. G∏ówne etapy regulacji

podstawowych szlaków metabolicznych (glikoza, cykl kwasów trójkarboksylowych, cykl pentozofosforanowy, cykl mocznikowy). Hormonalna

regulacja metabolizmu.

6. Biologia komórki

Metody stosowane w biologii komórki. Budowa

i regulacja funkcji jàdra. B∏ony komórkowe: budowa, przedzia∏y wewnàtrzkomórkowe, transport. Organelle cytoplazmatyczne (siateczka,

struktury Golgiego, peroksysomy i glioksysomy,

centriole, wici i rz´ski): biogeneza i funkcja. Endo- i egzocytoza. Powierzchnie komórek i kontakty mi´dzykomórkowe. Zewn´trzne os∏ony komórek. Receptory b∏onowe i cytoplazmatyczne.

Mitochondria i plastydy: zakres ich autonomii

genetycznej. Cykl komórkowy. Mitoza. Mejoza.

Starzenie i Êmierç komórki: apoptoza.

7. Botanika

Specyfika budowy komórki roÊlinnej. Zró˝nicowanie tkankowe roÊlin w rozwoju ewolucyjnym.

Formy organizacji cia∏a roÊlin i ich ewolucja: powstawanie organizmów i tkanek, budowa mor-

fologiczna i anatomiczna organów roÊlinnych,

zró˝nicowanie biegunowe, umiejscowienie

wzrostu, modyfikacja i przystosowanie organów. Cykle rozwojowe roÊlin. Ewolucja przemiany pokoleƒ. Rozmna˝anie roÊlin: wegetatywne,

bezp∏ciowe i p∏ciowe oraz ich biologiczne znaczenie. Zarys ewolucji Êwiata roÊlinnego. Elementy paleobotaniki. Zasady systematyki roÊlin

i dok∏adniejsze omówienie wybranych grup roÊlin.

8. Zoologia

Zoologia jako dzia∏ biologii: zarys historii zoologii, dziedziny zoologii. Zasady systematyki i taksonomii zwierzàt. Sposoby rozmna˝ania zwierzàt. Jednokomórkowce, przeglàd typów w uj´ciu filogenetycznym, Êrodowiska ˝ycia, pochodzenie, ewolucja. Wielokomórkowce: rozwój

osobniczy, morfologia funkcjonalna (tkanki, narzàdy, uk∏ady), postacie cia∏a, symetrie, poziomy

organizacji dwuwarstwowej, trójwarstwowej,

elementy embriologii. Kr´gowce: pochodzenie

i g∏ówne kierunki ewolucji. Przeglàd gromad

kr´gowców w uj´ciu filogenetycznym.

9. Anatomia cz∏owieka

Ogólna charakterystyka uk∏adów i narzàdów cia∏a ludzkiego. Uk∏ad motoryczny cz∏owieka: morfologia i budowa szkieletu, uk∏ad topograficzny

mi´Êni. Budowa anatomiczna uk∏adów: oddechowego, pokarmowego i moczop∏ciowego.

10. Mikrobiologia

Miejsce drobnoustrojów w otaczajàcym Êwiecie.

Morfologia i aktywnoÊç biochemiczna drobnoustrojów. Wzajemne stosunki mi´dzy mikroflorà

a innymi organizmami. Skutki aktywnoÊci drobnoustrojów w obiegu pierwiastków biogennych.

Pierwotne Êrodowiska bytowania drobnoustrojów — gleba i wody oraz wody jako Êrodowisko

wtórne. Skutki ekologiczne zanieczyszczenia

Êrodowiska produktami dzia∏alnoÊci cz∏owieka.

Wykorzystanie procesów mikrobiologicznych

w oczyszczaniu Êrodowisk. Zastosowanie mikroorganizmów w przemys∏owych procesach produkcyjnych. KorzyÊci i zagro˝enia wynikajàce ze

stosowania nowoczesnej biotechnologii. Drobnoustroje chorobotwórcze w Êrodowisku cz∏owieka. Zjawisko infekcji, choroby zakaêne i profilaktyka.

11. Ekologia

Ekologia jako dziedzina nauk przyrodniczych.

Zwiàzki z innymi naukami. Aktualne kierunki rozwoju ekologii. Poziomy organizacji systemów

ekologicznych. Organizmy a Êrodowisko. Bioenergetyka organizmów. Tolerancja. Adaptacje.

Nisza ekologiczna. Populacje, rozrodczoÊç,

ÊmiertelnoÊç, migracje. Struktura populacji

(wiekowa, p∏ciowa, przestrzenna, socjalna).

Strategie ˝ycia. Typy interakcji mi´dzy ró˝nymi

gatunkami. Zale˝noÊci konkurencyjne i eksploatacyjne. Biocenozy i ekosystemy. Struktura troficzna. Cykle biogeochemiczne. ProduktywnoÊç.

Sukcesja ekologiczna.

Poz. 1004

12. Fizjologia roÊlin

Zadania fizjologii roÊlin i podstawowe metody

badaƒ. Gospodarka wodna komórki i roÊliny. Pobieranie i transport wody i soli mineralnych. Od˝ywianie mineralne. Pierwiastki niezb´dne i ich

znaczenie. Fotosynteza. RoÊliny C-3 i C-4, roÊliny

kwasowe (CAM). Fotooddychanie. Oddychanie.

Glikoza. Cykl Krebsa. Alternatywna droga oddechowa. Metabolizm azotowy roÊlin. Biologiczne

wiàzanie azotu atmosferycznego. Od˝ywianie

azotowe roÊlin. Wzrost: regulacja przez Êwiat∏o

i fitohormony. Rozwój roÊlin. Cykl rozwojowy roÊliny. Kie∏kowanie nasion. Wzrost wegetatywny.

Fitochrom i fotomorfogeneza. Kontrola kwitnienia. Fotoperiodyzm. Wrenalizacja. Ruchy roÊlin.

Ruchy autonomiczne, bodêcowe. Reakcja roÊlin

na czynniki stresowe.

13. Fizjologia zwierzàt

Integracja funkcjonalna organizmu zwierz´cego.

Rozwój ewolucyjny hierarchicznego systemu

sterowania organizmem. Podstawowe zasady

i ró˝nice funkcjonowania uk∏adu nerwowego

i hormonalnego. OÊrodkowy uk∏ad nerwowy.

Struktura i funkcja kory mózgowej. Odruchy bezwarunkowe i warunkowe. Mechanizm nerwowy

i hormonalny stresu. Receptory (zmys∏y). Zasady funkcjonowania receptorów. Mechanizmy

przekszta∏cania informacji w receptorach na sygna∏ nerwowy. Efektory (mi´Ênie). Mi´Ênie

szkieletowe, g∏adkie i sercowy. Porównanie zale˝noÊci pomi´dzy potencja∏em czynnoÊciowym

a skurczem w poszczególnych typach mi´Êni.

Od˝ywianie. Trawienie w´glowodanów, lipidów

i bia∏ek. Regulacja nerwowa i hormonalna trawienia i wch∏aniania. Funkcje wàtroby i trzustki.

Oddychanie. Oddychanie jako wymiana gazowa

w skrzelach, p∏ucach i tchawkach. P∏yny ustrojowe. Krà˝enie. Rola krwi w organizmie. Zasady

hemodynamiki. Regulacja nerwowa i hormonalna. Transport tlenu i dwutlenku w´gla. Wydalanie. Gospodarka wodno-mineralna, regulacyjna

czynnoÊç nerek, homeostaza sk∏adu mineralnego p∏ynów ustrojowych. Termogeneza i termoregulacja; sta∏ocieplnoÊç i zmiennocieplnoÊç,

oÊrodki regulacyjne.

14. Genetyka

Podstawowe poj´cia genetyki, segregacja mendlowska. Geny a cechy, dziedziczenie cech iloÊciowych. Lokalizacja genów w chromosomach,

dziedziczenie cech sprz´˝onych z p∏cià. Rekombinacje u bakterii: poj´cie cistronu. Transkrypcja, translacja, kod genetyczny. Struktura genomu u organizmów eukariotycznych. Mutageneza. Molekularne mechanizmy mutacji. Transpozony i mechanizmy transpozycji. Dzia∏anie czynników mutagenicznych. Reperacje i rekombinacje DNA. Regulacja funkcji genów u bakterii i wirusów. Regulacja ekspresji genów u organizmów eukariotycznych. Genetyczne podstawy

ró˝nicowania si´ komórek i tkanek. Genetyka

rozwoju organizmów wielokomórkowych. Dziedziczenie pozajàdrowe. In˝ynieria genetyczna

i komórkowa. Podstawy genetyki populacji.

Choroby genetyczne cz∏owieka i mo˝liwoÊci ich

leczenia. Przyczyny powstawania chorób nowotworowych.

czenia ewolucji. Radiacja przystosowawcza. Niektóre prawid∏owoÊci ewolucji: szybkoÊç przebiegu, nieodwracalnoÊç, wymieranie form. Aromorfozy i idioadaptacje. Ewolucja na poziomie

molekularnym. Homologia bia∏ek i kwasów nukleinowych. Zegar molekularny. Powstawanie

i ewolucja genów w filogenezie.

15. Immunologia

OdpornoÊç nieswoista: nieswoiste mechanizmy

odpornoÊci humoralnej (komplement, lizozym),

nieswoiste mechanizmy odpornoÊci komórkowej (makro- i mikrofagi). OdpornoÊç swoista

budowa przeciwcia∏, mechanizmy powstawania

przeciwcia∏. ZdolnoÊç zapami´tywania jako cecha systemu immunologicznego.

17. Ochrona Êrodowiska

Ârodowisko przyrodnicze: podstawowe elementy i zale˝noÊci w ekosystemach. Cz∏owiek i Êrodowisko, skutki dzia∏alnoÊci cz∏owieka. Degradacja Êrodowiska (globalna, regionalna, lokalna).

Zanieczyszczenia gleby, wód powierzchniowych

i podziemnych oraz atmosfery. Charakterystyka

sytuacji ekologicznej w Polsce. Strategia ekorozwoju i polityka ekologiczna Polski. Etyka i filozofia ekologiczna.

16. Ewolucjonizm

Geneza teorii ewolucji. ZmiennoÊç dziedziczna

a niedziedziczna. ZmiennoÊç skokowa a ciàg∏a.

OdziedziczalnoÊç. Rekombinacje. Sprz´˝enia.

Supergeny. Czynniki zaburzajàce segregacj´

mejotycznà. Podstawy genetyki populacji: populacja mendlowska, prawo Hard’ego i Weinberga.

Dryf genetyczny. Presja mutacyjna. Dobór naturalny. Polimorfizm genetyczny. Teoria neutralnoÊci i teoria selekcyjna. Rola rozmna˝ania p∏ciowego w ewolucji. Systemy kojarzeƒ. Poj´cie gatunku. Mechanizmy izolacji rozrodczej. Rodzaje

specjacji. Ewolucja ponadgatunkowa. Ograni-

Poz. 1004

VII. ZALECENIA

TreÊci programowe chemii mogà byç wyk∏adane

w formie trzech przedmiotów: chemia nieorganiczna,

chemia fizyczna i chemia organiczna, bàdê w formie

dwóch przedmiotów: chemia ogólna oraz chemia organiczna.

Za∏àcznik nr 7

Standardy nauczania dla kierunku studiów

biotechnologia

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku biotechnologia

trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç

wynosi 3400, w tym 1580 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

380

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

840

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

360

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Razem

1580

Absolwent kierunku biotechnologia powinien byç

przygotowany praktycznie i teoretycznie do stosowania konkretnych technik biotechnologicznych umo˝liwiajàcych: selekcj´ i ukierunkowanà modyfikacj´ mikroorganizmów i komórek organizmów wy˝szych, prowadzenie procesów biosyntezy i biotransformacji, izolacj´ i oczyszczanie bioproduktów oraz ich analityk´

i diagnostyk´. Powinien znaç biotechnologie stosowane w przemyÊle, ochronie zdrowia i ochronie Êrodowiska, posiadaç zdolnoÊç projektowania bioprocesów

i bioproduktów i byç przygotowanym do pracy w wybranej bran˝y przemys∏u, ochronie Êrodowiska lub laboratoriach kontrolnych i badawczych.

IV. PRAKTYKI

Obowiàzkowa praktyka zawodowa — 4 tygodnie

po IV roku studiów.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

380

1. J´zyk obcy

120

2. Przedmioty humanistyczne, w tym etyka,

ekonomia, prawo, ochrona w∏asnoÊci

przemys∏owej i intelektualnej

3. Informatyka

80

4. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

840

1. Matematyka

120

2. Fizyka i biofizyka

90

3. Chemia ogólna, organiczna i fizyczna

150

4. In˝ynieria bioprocesowa

60

5. Ochrona Êrodowiska

45

6. Biochemia

90

7. Biotechnologia

90

8. Biologia molekularna

60

9. Biologia komórki

45

10. Genetyka ogólna

30

11. Mikrobiologia ogólna

60

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

360

1. Enzymologia

45

2. Mikrobiologia przemys∏owa

60

3. In˝ynieria genetyczna

90

4. Kultury tkankowe i komórkowe roÊlin

i zwierzàt

60

Poz. 1004

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Matematyka

Liczby zespolone. Algebra wektorów. Macierze

i równania liniowe. Ciàgi i szeregi. Granica i ciàg∏oÊç funkcji. Rachunek ró˝niczkowy funkcji jednej i wielu zmiennych. Równania ró˝niczkowe

zwyczajne. Rachunek ca∏kowy. Funkcje analityczne. Przekszta∏cenie Laplace’a. Równania ró˝niczkowe czàstkowe. Elementy rachunku prawdopodobieƒstwa i statystyki.

2. Fizyka i biofizyka

Dynamika punktu materialnego. Zasady zachowania. Dynamika uk∏adu punktów materialnych.

Fale i zjawiska falowe. Kinetyczna teoria gazów.

Podstawy termodynamiki fenomenologicznej.

Pole elektryczne. Elektryczne w∏aÊciwoÊci materii. Pole magnetyczne. Klasyczna teoria pola

elektromagnetycznego. Elementy mechaniki

kwantowej. Jàdro atomowe i czàstki elementarne. Fizyczne podstawy procesów biologicznych,

a w szczególnoÊci wytwarzania i magazynowania energii, odbioru, kodowania i przekazywania

informacji w uk∏adzie nerwowym, transportu

masy w roÊlinach i zwierz´tach, sterowania i homeostazy w organizmie. Zjawiska stochastyczne

na poziomie molekularnym. Wp∏yw wybranych

czynników fizycznych na organizm i Êrodowisko.

Zastosowanie metod fizycznych do badania organizmów i procesów biologicznych.

3. Chemia ogólna, organiczna i fizyczna

5. Metody biotechnologiczne w ochronie

Êrodowiska

60

6. Ekonomika produkcji

45

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. J´zyk obcy

Czynne opanowanie jednego j´zyka obcego

w mowie i piÊmie.

2. Przedmioty humanistyczne

W zale˝noÊci od zainteresowania studenta mo˝liwoÊç uzyskania szerszego zakresu wiedzy z historii filozofii, historii powszechnej, kultury j´zyka polskiego, antropologii, wiedzy o polityce, socjologii, psychologii, etyki, nauki o kulturze itp.

W zakresie ekonomii: prawo, podstawy makroekonomii i mikroekonomii, podstawy nauki

o rynku, zasady prowadzenia dzia∏alnoÊci gospodarczej, ochrona w∏asnoÊci przemys∏owej

i intelektualnej.

3. Informatyka

Budowa i zasada dzia∏ania maszyn cyfrowych.

Podstawowe poj´cia informatyki. Systemy operacyjne. Operacje na zbiorach. Podstawowe programy u˝ytkowe, w tym edytory tekstów. Tworzenie i obs∏uga baz danych. Programowanie

w j´zyku Pascal. Podstawowe zagadnienia obliczeƒ numerycznych.

Pierwiastki chemiczne. Uk∏ad okresowy pierwiastków. Wiàzania jonowe, kowalencyjne i koordynacyjne. Reakcje chemiczne. Dysocjacja jonowa i reakcje kwas — zasada. Poj´cie i pomiar

pH. Roztwory buforowe. Elementy chemii analitycznej: analiza kationów i anionów, iloÊciowa

analiza obj´toÊciowa. Metody instrumentalne

w analizie chemicznej.

Najwa˝niejsze grupy zwiàzków organicznych

w´glowodory alifatyczne i aromatyczne, alkohole, zwiàzki karbonylowe i karboksylowe, aminy,

aminokwasy, po∏àczenia halogenoorganiczne.

Makroczàsteczki wyst´pujàce w materii o˝ywionej: t∏uszcze, cukry, kwasy nukleinowe. Podstawowe reakcje zwiàzków organicznych. Budowa

i struktura zwiàzków organicznych — wp∏yw na

w∏aÊciwoÊci po∏àczeƒ.

Termodynamika fenomenologiczna. Funkcje

i parametry stanu. Procesy odwracalne i nieodwracalne, samorzutne i wymuszone. Pierwsza,

druga i trzecia zasada termodynamiki. Termochemia. Równowaga chemiczna. Elementy termodynamiki procesów nieodwracalnych. W∏aÊciwoÊci faz gazowych, ciek∏ych i sta∏ych. Termodynamika roztworów — funkcje mieszania,

aktywnoÊç. Przemiany fazowe. Równowagi fazowe. Kinetyka chemiczna. Kataliza. Zjawiska

sorbcji. Koloidy. Zjawisko osmozy. Elektrochemia — procesy samorzutne (ogniwa) i wymuszone (elektroliza), typy elektrod, polaryzacja.

Przewodnictwo elektrolitów. Oddzia∏ywania

promieniowania z materià — podstawy spektroskopii, fotochemii i radiochemii. Oddzia∏ywanie

mi´dzyczàsteczkowe — wiàzania wodorowe

i ich znaczenie w przyrodzie.

zmów. Przechowywanie szczepów, namna˝anie

materia∏u posiewowego. Typy hodowli. Dobór

procesów jednostkowych. Zasady technologiczne.

Podstawowe techniki laboratoryjne (syntezy, destylacji, ekstrakcji i krystalizacji) i analityczne

(spektroskopowe, elektrochemiczne, chromatograficzne i kalorymetryczne).

Przeglàd podstawowych technologii biochemicznych. Produkcja biomasy mikroorganizmów. Fermentacja etanolowa. Produkcja kwasów organicznych. Produkcja aminokwasów.

Preparaty enzymatyczne. Biotechnologie farmaceutyczne — antybiotyki, surowice, szczepionki.

Biotransformacje. Hydrobiometalurgia.

4. In˝ynieria bioprocesowa

Podstawy in˝ynierii bioreaktorów. Bilansowanie

przemian biochemicznych — bilans elementarny, stopnie redukcji, przemiana podstawowa.

Podstawy kinetyki reakcji enzymatycznych. Modele wzrostu populacji mikroorganizmów. Bilansowanie bioreaktorów. Bioreaktory idealne i nieidealne. Makro- i mikromieszanie. Podstawowe

typy hodowli wg∏´bnej. Bioreaktory enzymatyczne. Bioreaktory z unieruchomionym materia∏em biologicznym. Obliczanie i projektowanie

bioreaktorów. Metody przygotowania surowców (up-stream processing). Separacja biomasy

i dezintegracja komórek. Metody membranowe

— dializa, elektrodializa, ultrafiltracja, diafiltracja, osmoza odwrotna. Metody elektrokinetyczne. Metody sorpcyjne. Precypitacja. Destylacja

pró˝niowa i cienkowarstwowa. Suszenie materia∏ów biologicznych. Dobór metod oczyszczania i rozdzia∏u bioproduktów.

5. Ochrona Êrodowiska

Krà˝enie materii w przyrodzie. Cyrkulacja atmosfery. Rozprzestrzenianie si´ zanieczyszczeƒ w atmosferze. Obieg wody w przyrodzie. Antropogeniczne zagro˝enia wód powierzchniowych i podziemnych. Sk∏adniki gleb i ich przemiany. Degradacja i ochrona gleb. G∏ówne przyczyny zmian

Êrodowiska wywo∏ane dzia∏alnoÊcià cz∏owieka.

Zanieczyszczenia wywo∏ane przez produkcj´ rolnà i hodowlanà. G∏ówne rodzaje zanieczyszczeƒ

wytwarzanych przez energetyk´, przemys∏ ci´˝ki,

rolno-spo˝ywczy, papierniczy i inne. Odpady komunalne; problemy ich sk∏adowania i utylizacji.

Systemy monitoringu zanieczyszczeƒ Êrodowiska. Mi´dzynarodowe konwencje dotyczàce

ochrony Êrodowiska. G∏ówne przepisy prawne

i organizacja ochrony Êrodowiska w Polsce.

6. Biochemia

Wspó∏zale˝noÊci pomi´dzy strukturami sk∏adników komórki i ich funkcjami, zw∏aszcza bia∏ek

i kwasów nukleinowych; formy i przep∏yw energii. Enzymy i koenzymy. Kataliza enzymatyczna

i jej regulacja. Budowa b∏on biologicznych

i transport metabolitów. Utlenianie biologiczne

oraz g∏ówne szlaki metaboliczne sacharydów, lipidów i zwiàzków azotowych. Fotosynteza i inne

procesy anaboliczne. Organizacja komórkowa

procesów metabolicznych oraz ich powiàzania

funkcjonalne i strukturalne.

7. Biotechnologia

Kszta∏towanie procesu biotechnologicznego.

Selekcja i doskonalenie szczepów mikroorgani-

8. Biologia molekularna

Rodzaje sekwencji wyst´pujàcych w DNA (eksony, introny powtarzalne i ruchome). Budowa

i dzia∏anie genów prokariotycznych i eukariotycznych. Mechanizmy rekombinacji genetycznej. Mutageneza i naprawa DNA. Organizacja

i znaczenie pozachromosomalnego DNA u eukariontów i prokariontów. Regulacja replikacji

DNA u ró˝nych organizmów. Zró˝nicowanie

budowy i funkcji RNA, regulacja transkrypcji

i translacji. Podstawowe metody badania DNA

i RNA (izolacja i oczyszczanie, rozdzia∏ elektroforetyczny, sekwencjonowanie). Terapia genowa.

9. Biologia komórki

Budowa komórki prokariotycznej i eukariotycznej. Budowa b∏on plazmatycznych i transport

przez b∏ony. Po∏àczenia mi´dzykomórkowe. Wewn´trzny system b∏on komórki eukariotycznej,

sk∏adniki cytoszkieletu.

Wewnàtrzkomórkowa lokalizacja procesów metabolicznych: mitochondria, chloroplasty. Jàdro

komórkowe i organizacja materia∏u genetycznego. Mitoza i mejoza. Âciana komórkowa. Techniki badawcze w biologii komórki.

Dopuszczalne jest przesuni´cie niektórych treÊci

programowych przedmiotu „Biologia molekularna” do przedmiotu „Biologia komórki” i odwrotnie.

10. Genetyka ogólna

Ogólne, wspólne dla wszystkich organizmów zasady przekazywania informacji genetycznej (genetyka klasyczna). èród∏a zmiennoÊci genetycznej. Zjawiska genetyczne w hodowli roÊlin

i zwierzàt. Genetyka populacji roÊlin i zwierzàt.

Techniki stosowane w genetyce i hodowli roÊlin.

11. Mikrobiologia ogólna

Podstawowa charakterystyka drobnoustrojów

(wirusy, bakterie, promieniowce, grzyby). Zarys

fizjologii i systematyki mikroorganizmów. Problemy zwiàzane z udzia∏em drobnoustrojów

w krà˝eniu pierwiastków w przyrodzie. Wzajemne stosunki mi´dzy drobnoustrojami w biocenozie oraz mikroorganizmami, a organizmami wy˝szymi. Wyst´powanie drobnoustrojów w Êrodowiskach naturalnych (gleba, woda, powietrze).

Wybrane aspekty wykorzystania drobnoustrojów w praktyce. Bakterie, grzyby i wirusy chorobotwórcze dla zwierzàt. Wybrane zagadnienia

z zakresu diagnostyki mikrobiologicznej. Naturalna flora prze˝uwaczy i trzody chlewnej.

Êlin. Mikrorozmna˝anie przez p´dy boczne. Produkcja in vitro sadzonek roÊlin. Tkanki odró˝nicowane.

5. Metody biotechnologiczne w ochronie Êrodowiska

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

Procesy biotechnologiczne w ochronie Êrodowiska, oczyszczanie Êcieków i unieszkodliwianie

osadów przy u˝yciu drobnoustrojów immobilizowanych. Usuwanie biogenów ze Êcieków na

drodze hodowli glonów i mikrofitów. Odzysk

bia∏ka ze Êcieków na cele paszowe. Kompostowanie odpadów przemys∏owych i bytowych

oraz Êmieci. Mikrobiologiczne ∏ugowanie minera∏ów — odzysk metali. Bioremediacja gruntów

i gleb. Zastosowanie filtrów biologicznych do

usuwania zanieczyszczeƒ powietrza. Procesy

biotechnologiczne w uzdatnianiu wody do picia.

Biotechnologia odsiarczania w´gla i ropy naftowej.

1. Enzymologia

Struktura i funkcja enzymów. Kinetyka i chemiczne mechanizmy reakcji enzymatycznych.

Badanie enzymów w preparatach biologicznych,

ich ekstrakcja i oczyszczanie, zastosowania

w medycynie, przemyÊle oraz biotechnologii.

2. Mikrobiologia przemys∏owa

Mikroorganizmy o znaczeniu przemys∏owym. Dobór i ulepszanie mikroorganizmów. Przechowywanie i kultury starterowe. Typy hodowli drobnoustrojów. Sterowanie metabolizmem. Fermentacje beztlenowe. Biosynteza zwiàzków biologicznie

czynnych. Hodowla mikroorganizmów zrekombinowanych. Komórki unieruchomione.

6. Ekonomika produkcji

Zarzàdzanie jednostkami gospodarczymi. Formy organizacyjno-prawne (rodzaje spó∏ek), podstawowe zasady dzia∏ania, organizacja wewn´trzna jednostek. Majàtek trwa∏y. Poj´cie

kosztów w∏asnych i ich struktura. Ocena ekonomiczna wyników dzia∏alnoÊci, podatek dochodowy. Zarzàdzanie finansami firmy.

3. In˝ynieria genetyczna

Enzymy i klonowanie genu. Konstrukcja i analiza rekombinowanego DNA. Analiza i klonowanie eukariotycznego genomowego DNA. Przygotowanie sond DNA i RNA. Detekcja i analiza

produktów ekspresji sklonowanych genów. Amplifikacja DNA technikà PCR. Sekwencjonowanie DNA.

4. Kultury tkankowe i komórkowe roÊlin i zwierzàt

Kultury sta∏e i suspensyjne. Wp∏yw sk∏adników

po˝ywki i Êwiat∏a na wzrost i ró˝nicowanie ro-

Poz. 1004

VII. ZALECENIA

Programy studiów w uczelniach technicznych i rolniczych powinny spe∏niç zalecenia FEANI: 10% godzin

— przedmioty kszta∏cenia ogólnego, 35% — przedmioty podstawowe, 55% — przedmioty kierunkowe.

Za∏àcznik nr 8

Standardy nauczania dla kierunku studiów

budownictwo

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku budownictwo

trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç

wynosi oko∏o 3600, w tym 1935 godzin okreÊlonych

w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Studia magisterskie na kierunku budownictwo powinny zapewniç wykszta∏cenie specjalistów, którzy

w oparciu o nabytà wiedz´ teoretycznà i umiej´tnoÊci

praktyczne uzyskajà podstaw´ do twórczej pracy w zakresie projektowania obiektów budowlanych i kon-

strukcji in˝ynierskich, realizacji obiektów budowlanych

i konstrukcji in˝ynierskich, nadzorowania procesów

budowlanych i zarzàdzania nimi, z zastosowaniem

techniki komputerowej.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

390

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

675

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

Razem

IV. PRAKTYKI

Program studiów powinien przewidywaç minimum 12 tygodni praktyki, w tym praktyk´ kierunkowà

i dyplomowà.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

390

1. J´zyki obce

180

2. Nauki humanistyczne

60

3. Nauki ekonomiczne

60

4. Wychowanie fizyczne

90

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

675

1. Matematyka

240

2. Fizyka

90

3. Chemia

45

4. Geometria wykreÊlna

45

5. Geodezja

75

6. Rysunek techniczny

45

7. Podstawy informatyki

45

8. Geologia

45

9. Mechanika ogólna

45

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

870

1. Materia∏y budowlane

90

2. Wytrzyma∏oÊç materia∏ów

90

3. Mechanika budowli

90

4. Budownictwo ogólne

90

5. Mechanika gruntów i fundamentowanie

90

6. Konstrukcje betonowe

90

7. Konstrukcje metalowe

90

8. Technologia i organizacja budowy

90

9. Metody komputerowe

60

10. Hydraulika i hydrologia

45

11. Budownictwo komunikacyjne

45

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Materia∏y budowlane

W∏aÊciwoÊci fizyczne i mechaniczne materia∏ów

budowlanych. Kamieƒ. Ceramika budowlana.

Szk∏o budowlane. Drewno. Spoiwa. Kleje. Lepiszcza bitumiczne. Materia∏y do izolacji cieplnych i dêwi´kowych. Tworzywa sztuczne. Farby,

emalie, lakiery, cementy. Betony.

2. Wytrzyma∏oÊç materia∏ów

Problem brzegowy liniowej teorii spr´˝ystoÊci.

Proste zagadnienia wytrzyma∏oÊci: jednoosiowy

Poz. 1004

stan napr´˝eƒ, skr´canie, zginanie czyste

i z udzia∏em si∏ poprzecznych, belka na pod∏o˝u

Winklera. Z∏o˝one zagadnienia wytrzyma∏oÊci

zginanie ukoÊne, Êciskanie mimoÊrodkowe.

Energia spr´˝ysta. Hipotezy wytrzyma∏oÊciowe.

Zginanie z udzia∏em du˝ych si∏ osiowych. StatecznoÊç pr´ta prostego. NoÊnoÊç graniczna

przekrojów pr´ta. Elementy mechaniki pr´tów

cienkoÊciennych.

3. Mechanika budowli

Uk∏ady pr´towe statyczne wyznaczalne: si∏y

przekrojowe, linie wp∏ywu. Zasada prac wirtualnych. Zasada wzajemnoÊci prac. Analiza statycznie niewyznaczalnych uk∏adów pr´towych, metoda si∏. Metoda przemieszczeƒ w zastosowaniu

do ram. Poj´cie statecznoÊci ustroju konstrukcyjnego. Teoria II rz´du — wyznaczanie obcià˝eƒ

krytycznych. Elementy dynamiki budowli: schemat dynamiczny, drgania harmoniczne swobodne i wymuszone.

4. Budownictwo ogólne

Elementy budowli. Obcià˝enia. Mury. Âciany.

Budynki. StatecznoÊç i sztywnoÊç. Przewody

wentylacyjne i spalinowe. Przegrody budowlane. Ochrona przeciwpo˝arowa. Izolacje cieplne,

wilgotnoÊciowe i akustyczne. Schody. Stropy.

Dachy. Stolarka budowlana. Odwodnienie. Dylatacje. Normatywy techniczne.

5. Mechanika gruntów i fundamentowanie

W∏aÊciwoÊci fizykochemiczne gruntów i wód

gruntowych. Dobór i statecznoÊç fundamentów.

Fundamentowanie bezpoÊrednie. Drena˝. Pale.

Pale du˝ych Êrednic. Âcianki szczelne. Studnie.

Kesony. Mury oporowe. Geotekstylia. Wzmacnianie gruntów. Zag´szczanie. Stabilizacja.

6. Konstrukcje betonowe

Zasady wymiarowania. Zginanie, Êcinanie, skr´canie, Êciskanie, rozciàganie. Elementy zespolone. Zasady konstruowania zbrojenia. Belki. P∏yty. S∏upy. Ramy. Fundamenty. Budynki szkieletowe. Hale. Âcianki oporowe. Tarcze. Silosy i bunkry. Zbiorniki. Kopu∏y i pow∏oki.

7. Konstrukcje metalowe

Materia∏y i wyroby hutnicze. NoÊnoÊç i wymiarowanie. Po∏àczenia. S∏upy. Belki pe∏noÊcienne

walcowane i z∏o˝one. Dachy. Stropy. Hale. Zbiorniki. Maszty. Budynki wysokie. Wie˝e. Estakady

suwnicowe. Konstrukcje zespolone stal—beton.

Ochrona antykorozyjna.

8. Technologia i organizacja budowy

Podstawy technologii robót budowlanych. Technologia transportu i robót ∏adunkowych. Technologia robót ziemnych. Technologia robót betonowych. Monta˝ konstrukcji budowlanych.

Technologia robót wykoƒczeniowych. Podstawy

ekonomiki, normowania i kosztorysowania.

Podstawy organizacji budownictwa.

9. Metody komputerowe

Modelowanie matematyczne: sformu∏owanie

lokalne i globalne (wariacyjne). Klasyfikacja metod. Metoda ró˝nic skoƒczonych. Metoda elementów skoƒczonych. Metoda elementów brzegowych. Programowanie liniowe, metody i modele analizy zagadnieƒ optymalizacji. Symulacja

cyfrowa.

Poz. 1004

Charakterystyka transportu làdowego. Elementy kszta∏towania dróg ko∏owych. Nawierzchnia

drogowa. Elementy in˝ynierii ruchu. Podstawy

organizacji przewozów kolejowych. Elementy

drogi kolejowej. Nawierzchnia kolejowa. Stacje

kolejowe. Utrzymanie i modernizacja linii kolejowych.

VII. ZALECENIA

10. Hydraulika i hydrologia

1. W ca∏ym okresie studiów zaj´cia praktyczne (laboratoria, çwiczenia, projekty itp.) powinny stanowiç ∏àcznie nie mniej ni˝ 40% ogólnej liczby

godzin studiów.

CiÊnienie hydrostatyczne. Wypór. Ruch cieczy.

Przep∏yw pod ciÊnieniem. Ruch w korytach

otwartych. Spi´trzenia. Âwiat∏o mostów i przepustów. Ruch wód gruntowych. Rowy i studnie.

Odwadnianie wykopów. Filtracja. Bilans wodny.

Pomiary hydrometryczne. Stany i przep∏yw

w rzekach.

2. Przy ustalaniu szczegó∏owego planu i programu

studiów nale˝y mieç na uwadze kryteria akredytacji kierunku w FEANI (przedmioty kszta∏cenia

ogólnego oko∏o 10%, przedmioty podstawowe

oko∏o 35% i przedmioty kierunkowe oko∏o 55%).

11. Budownictwo komunikacyjne

Za∏àcznik nr 9

Standardy nauczania dla kierunku studiów

chemia

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

IV. PRAKTYKI

Studia magisterskie na kierunku chemia trwajà 5

lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi

oko∏o 3500, w tym 1860 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

Program studiów powinien obejmowaç (w zale˝noÊci od specjalnoÊci i specyfiki uczelni) praktyki przemys∏owe, laboratoryjne bàdê pedagogiczne.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH

OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwent kierunku studiów chemia powinien posiadaç

— wiedz´ w zakresie podstawowych zagadnieƒ chemii opartà na szerokich podstawach matematyki

i nauk przyrodniczych,

— bieg∏oÊç w wybranej specjalnoÊci umo˝liwiajàcej

podj´cie pracy w przemyÊle, jednostkach badawczych (uczelniach), oraz innych — niekoniecznie

zwiàzanych z chemià,

— umiej´tnoÊç nauczania w szko∏ach obj´tych systemem oÊwiaty (po uzupe∏nieniu wykszta∏cenia

o blok przedmiotów kszta∏cenia nauczycielskiego).

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

240

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

270

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

Razem

I

MINIMALNE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

240

1. Przedmioty humanistyczne (filozofia, etyka, metodologia nauk przyrodniczych,

ochrona w∏asnoÊci intelektualnej lub inne

do wyboru)

60

2. J´zyk obcy (angielski)

120

3. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

270

1. Matematyka

150

2. Fizyka

90

3. Informatyka

30

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1350

1. Chemia analityczna i analiza instrumentalna 240

2. Chemia fizyczna, teoretyczna, krystalografia 390

3. Chemia ogólna i nieorganiczna

300

1350

4. Chemia organiczna i makromoleku∏

360

5. Technologia chemiczna

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Matematyka

Ciàgi i szeregi liczbowe, szeregi pot´gowe i trygonometryczne. Rachunek ró˝niczkowy funkcji

jednej zmiennej (funkcje elementarne, ciàg∏oÊç

i granica funkcji, pochodna funkcji i jej zastosowania). Rachunek ca∏kowy funkcji jednej zmiennej (ca∏ka oznaczona i nieoznaczona, podstawowe metody obliczania ca∏ek, zastosowania ca∏ek

oznaczonych). Liczby zespolone. Algebra liniowa

(macierze i podstawowe poj´cia z nimi zwiàzane,

uk∏ady równaƒ, wyznaczniki, wartoÊci i wektory

w∏asne). Funkcje wielu zmiennych (ciàg∏oÊç

i granica funkcji, pochodne czàstkowe, pochodna i jej zastosowania, ekstrema funkcji). Ca∏ki podwójne i potrójne. Równania ró˝niczkowe (podstawowe typy równaƒ ca∏kowalnych elementarnie, równania liniowe wy˝szych rz´dów, uk∏ady

równaƒ liniowych o sta∏ych wspó∏czynnikach).

Elementy geometrii analitycznej i przestrzennej.

Podstawy teorii grup. Szeregi Fouriera. Elementy rachunku prawdopodobieƒstwa.

2. Fizyka

Obszar zainteresowaƒ i metody badawcze fizyki.

Mechanika punktów materialnych i dynamika

bry∏y sztywnej. Zasady zachowania energii, p´du i momentu p´du. Oddzia∏ywanie grawitacyjne. Spr´˝yste w∏asnoÊci materii. Drgania i fale

w oÊrodkach spr´˝ystych. Polaryzacja, interferencja i dyfrakcja fal. Podstawy teorii pola elektromagnetycznego. Fale elektromagnetyczne.

Oddzia∏ywanie pola z materià. Elektryczne i magnetyczne w∏aÊciwoÊci materii. Podstawy mechaniki kwantowej. Budowa atomu i czàsteczki.

PromieniotwórczoÊç naturalna i sztuczna. Elementy fizyki jàdrowej.

3. Informatyka

Podstawy obs∏ugi komputerów osobistych. Systemy operacyjne, polecenia systemowe, obs∏uga plików i katalogów, atrybuty plikowe, polecenia konfiguracyjne, podstawy przetwarzania

wsadowego, standardowe strumienie informacji, filtry, polecenia zewn´trzne i wewn´trzne,

otoczenie procesora poleceƒ, uruchamianie programów, zarzàdzanie pami´cià i konfiguracja

komputera. Rozwiàzywanie problemów w oparciu o maszyny cyfrowe, j´zyki programowania,

kompilatory, zintegrowane Êrodowisko programisty, tworzenie, kompilacja i uruchamianie

programów. Struktura programu, s∏owa kluczowe, identyfikatory, typy danych i ich opis, instrukcje, funkcje i procedury, modu∏y. Kodowanie algorytmów, stabilnoÊç numeryczna algorytmów, elementy metod numerycznych. Obs∏uga

programów u˝ytkowych wykorzystywanych

w chemii.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Chemia analityczna i analiza instrumentalna

Poz. 1004

— Chemia analityczna

OznaczalnoÊç i wykrywalnoÊç pierwiastków.

Metody oddzielania stosowane podczas analizy

(ekstrakcja, wymiana jonowa, chromatografia,

metody oparte na stràcaniu). Podstawy analizy

jakoÊciowej: identyfikacja i rozdzielanie wybranych jonów w roztworach. Podstawy analizy iloÊciowej: metody oparte na przeniesieniu protonów (alkacymetria), elektronów (nadmanganometria, chromianometria, bromianometria, jodometria), jonów i czàsteczek (kompleksometria) oraz wykorzystujàce równowagi w uk∏adach niejednorodnych (analiza wagowa, miareczkowanie stràceniowe). Wskaêniki w reakcjach kwasowo-zasadowych, redoksowych,

kompleksowania, stràcania. Przygotowanie

prób do analiz (pobieranie, rozpuszczanie, mineralizacja). Standaryzacja metod analitycznych.

Opracowanie statystyczne wyników analizy chemicznej.

— Analiza instrumentalna

Opis i klasyfikacja metod instrumentalnych. Metodologia: kalibracja, interferencja, selektywnoÊç, dok∏adnoÊç, precyzja. Metody spektroskopowe. Widma absorpcyjne i emisyjne, prawa

absorpcji. Zastosowania analityczne spektroskopii: elektronowej absorpcyjnej i emisyjnej,

oscylacyjnej, Ramana, rezonansu jàdrowego

i elektronowego, promieniowania rentgenowskiego, absorpcji atomowej oraz spektrometrii

mas. Metody elektrochemiczne: woltamperometria, potencjometria, oscylometria, kulometria oraz konduktometria. Polarografia sta∏oi zmiennopràdowa. Zastosowanie elektrod jonoselektywnych. Chromatografia gazowa i cieczowa. Analiza jakoÊciowa i iloÊciowa w oparciu

o chromatografi´ gazowà i wysoko sprawnà

chromatografi´ cieczowà. Chromatografia jonowa. Chromatografia w warunkach nadkrytycznych. Sprz´˝enie metod chromatograficznych ze

spektroskopowymi.

2. Chemia fizyczna, teoretyczna i krystalografia

— Chemia fizyczna

W∏aÊciwoÊci podstawowych stanów skupienia

materii: gazów, cieczy, cia∏ sta∏ych. Podstawowe poj´cia termodynamiki chemicznej: uk∏ad,

otoczenie, procesy odwracalne i nieodwracalne, funkcje stanu (energia, entalpia, entropia,

energia swobodna, entalpia swobodna, potencja∏ chemiczny) oraz zwiàzki pomi´dzy nimi, parametry stanu, praca i ciep∏o. I i II zasada termodynamiki. Fenomenologiczna i molekularna interpretacja energii i entropii. Termodynamika

procesów chemicznych: doÊwiadczalne i teoretyczne metody okreÊlania zmian energetycznych i entropowych. Termodynamiczne kryteria

równowagi chemicznej, sta∏e równowagi,

wp∏yw temperatury i ciÊnienia na stan równowagi. Elementy termodynamiki procesów nieodwracalnych: bodêce, przep∏ywy termodyna-

miczne, êród∏o entropii, stany stacjonarne

a stan równowagi uk∏adu. Opis otaczajàcego

nas Êwiata na gruncie termodynamiki. Termodynamika procesu mieszania: roztwory doskona∏e, rzeczywiste i nieskoƒczenie rozcieƒczone.

Równowagi fazowe w uk∏adach jedno- i wielosk∏adnikowych: regu∏a faz, diagramy fazowe,

procesy parowania, destylacji, rektyfikacji, krystalizacji i ekstrakcji. Fizykochemiczny opis procesu adsorpcji na powierzchni cieczy i faz sta∏ych, izotermy adsorpcji. Zjawisko osmozy. Termodynamika procesów nieodwracalnych a kinetyka chemiczna. Poj´cie rz´du, czàsteczkowoÊci, sta∏ej szybkoÊci i energii aktywnej reakcji.

Procesy chemiczne proste i z∏o˝one (przeciwne,

wspó∏bie˝ne, nast´pcze). Teoria zderzeƒ oraz

stanu przejÊciowego. Kataliza homo- i heterogeniczna. Autokataliza. Kataliza w przyrodzie

o˝ywionej. Fenomenologiczny i teoretyczny

opis w∏aÊciwoÊci roztworów elektrolitów, przewodnictwo. Termodynamika i kinetyka procesów elektrochemicznych: samorzutnych (ogniwa) i wymuszonych (elektroliza). Si∏a elektromotoryczna i zwiàzki tej˝e z wielkoÊciami charakteryzujàcymi procesy elektrodowe. Podstawowe elektrody. Potencja∏ elektrod — zale˝noÊç

od st´˝enia i temperatury. Konwersja i akumulacja energii elektrycznej. Korozja. Uk∏ady koloidalne: budowa, w∏aÊciwoÊci optyczne i elektryczne. Podstawy teoretyczne spektroskopii

molekularnej: elektronowej (fotoelektronowej),

oscylacyjnej, Ramana, rotacyjnej, magnetycznego rezonansu jàdrowego i elektronowego, rezonansu spinowego oraz spektrometrii mas.

Elektryczne i magnetyczne w∏aÊciwoÊci czàsteczek. Elementy fotochemii, sonochemii i radiochemii.

— Chemia teoretyczna

Podstawy chemii kwantowej. Zasada de Broglie’a, zasada nieoznacznoÊci Heisenberga.

Równania Schrödingera zale˝ne i niezale˝ne od

czasu.

Przybli˝enie jednoelektronowe. Metoda Hartee-Focka. Przybli˝enie Borna-Oppenheimera, metoda LCAO MO. Wiàzanie chemiczne, hybrydyzacja. Zastosowania teorii grup. Podstawy spektroskopii molekularnej. Metody obliczeniowe

chemii kwantowej: pó∏empiryczne i ab initio. Korelacja elektronowa. Metody wychodzàce poza

przybli˝enie jednoelektronowe. Podstawy termodynamiki statystycznej. Entropia a prawdopodobieƒstwo, teoria przemian chemicznych.

Oddzia∏ywania mi´dzyczàsteczkowe: van der

Waalsa (dyspersyjne) i elektrono-donorowo-akceptorowe, wiàzania wodorowe. Elementy mechaniki i dynamiki molekularnej.

— Krystalografia

Poj´cie kryszta∏u jako fazy uporzàdkowanej. Komórki elementarne. Elementy krystalografii geometrycznej. Teoria sieciowa budowy kryszta∏ów,

symetria punktowa, symetria sieci, grupy przestrzenne. Etapy procesu krystalizacji. Krystalo-

Poz. 1004

grafia strukturalna. Metody dyfrakcyjne (prawo

Bragga), badania struktury (rentgenografia,

elektronografia, neutronografia).

Krystalochemia. Klasyfikacja struktur krystalicznych ze wzgl´du na oddzia∏ywania (metaliczne,

jonowe, kowalencyjne, dyspersyjne, tworzàce

wiàzania wodorowe), elementy krystalochemii

makromoleku∏. Krystalofizyka. Poj´cie w∏asnoÊci fizycznej i jej opis tensorowy, grupy graniczne.

3. Chemia ogólna i nieorganiczna

— Chemia ogólna

Budowa atomu. Struktura elektronowa atomu

wieloelektronowego. W∏aÊciwoÊci okresowe

pierwiastków wieloelektronowych. Wiàzania

chemiczne i oddzia∏ywania mi´dzyczàsteczkowe. Stechiometria. Reakcje chemiczne. Fazy: gazowa, ciek∏a i sta∏a oraz ich elementarne w∏aÊciwoÊci. Efekty energetyczne i entropowe reakcji

chemicznych. Równowaga i kinetyka chemiczna. Oddzia∏ywanie typu kwas—zasada. Równowagi jonowe. Reakcje chemiczne z przeniesieniem elektronu. Elementy elektrochemii.

— Chemia nieorganiczna

Klasyfikacja zwiàzków nieorganicznych. Wiàzania chemiczne a struktura czàsteczek. ReaktywnoÊç zwiàzków nieorganicznych. Przeglàd podstawowych grup pierwiastków: wodór, litowce,

berylowce, borowce, w´glowce, azotowce, tlenowce, fluorowce, helowce. Zwiàzki metaloorganiczne pierwiastków bloku sip. Pierwiastki przejÊciowe. Budowa i w∏aÊciwoÊci zwiàzków metali

przejÊciowych. Zwiàzki kompleksowe i ich reaktywnoÊç. Pierwiastki bloku d. Zwiàzki metaloorganiczne pierwiastków bloku d. Pierwiastki

bloku f. Elementy chemii bionieorganicznej.

4. Chemia organiczna i makromoleku∏

— Chemia organiczna

Struktura a wiàzanie chemiczne. Hybrydyzacja,

rezonans, elektroujemnoÊç i polaryzacja wiàzaƒ.

Rozpad homolityczny i heterolityczny wiàzania

chemicznego. Diagramy energetyczne reakcji,

poj´cie stanu przejÊciowego i produktu przejÊciowego. Nazewnictwo IUPAC. Regu∏y okreÊlenia izomerii E/Z, nomenklatura R/S dla zwiàzków

chiralnych. Alkany, alkeny i alkiny. ReaktywnoÊç.

Addycja do wiàzaƒ wielokrotnych. Struktura karbokationów i ich trwa∏oÊç. Wolnorodnikowa i jonowa polimeryzacja. Skoniugowane dieny, rezonans. Addycja elektrofilowa do alkinów. Zwiàzki

aromatyczne. Kryterium aromatycznoÊci. Rezonans. Substytucja elektrofilowa. Izomeria wielopodstawionych zwiàzków aromatycznych. ReaktywnoÊç, wp∏yw skierowujàcy podstawnika. Nukleofilowe podstawienie zwiàzków aromatycznych. Benzyn. Halogenowanie w ∏aƒcuchu bocznym: kation, anion i rodnik benzylowy. Policykliczne w´glowodory aromatyczne. Stereochemia. Centra stereogeniczne (chiralne). Enancjo-

mery, diastereoizomery, zwiàzki mezo, mieszaniny racemiczne i ich rozdzia∏. Analiza konformacyjna cykloheksanu. Halogenki alkilowe. Substytucja nukleofilowa SN1 i SN2. Reakcje eliminacyjne E1 i E2 — mechanizm, i stereochemia. Alkohole, fenole, etery i epoksydy. ReaktywnoÊç: reakcje z halogenkami alkilowymi, halogenkami

fosforu, dehydratacja, reakcje z metalami, utlenianie, acylowanie. Synteza eterów, tioli i siarczków. Aminy: zasadowoÊç i nukleofilowoÊç. Synteza i reakcje amin: alkilowanie, degradacja soli

aminowych, acylowanie. Zwiàzki diazoniowe —

wykorzystanie w syntezie organicznej. Aldehydy

i ketony. Monosacharydy, disacharydy, polisacharydy. Aminokwasy i peptydy: wiàzanie peptydowe, struktura dipolarna, punkt izoelektryczny.

Struktura i w∏aÊciwoÊci grupy karbonylowej. Addycja nukleofilowa wody, alkoholi, amin i zwiàzków Grignarda do grupy karbonylowej. Reakcja

Wittiga. Kwasy karboksylowe i ich pochodne.

KwasowoÊç. Synteza kwasów karboksylowych,

reakcje estryfikacji. Tworzenie halogenków kwasowych, amidów bezwodników. Alkilowanie

i acylowanie enoli i jonów enolanowych. Wykorzystanie acetylooctanu i malonianu dietylu

w syntezie organicznej. Reakcje kondensacji

kondensacja aldolowa, Claisena, Michaela i podobne. Enaminy i ich wykorzystanie w syntezie.

Przegrupowania karbokationów. Zwiàzki heterocykliczne. Reakcje z odczynnikami elektrofilowymi i nukleofilowymi — utlenianie i redukcja. W∏aÊciwoÊci kwasowo-zasadowe zwiàzków organicznych. Spektroskopia UV-VIS, IR, Ramana

i NMR — narz´dzie do okreÊlania struktury. Zastosowania spektrometrii mas w chemii organicznej. Synteza organiczna. Koncepcja retrosyntezy. Poj´cie syntonu. Przemiany grup funkcyjnych. Koncepcja grup blokujàcych.

Poz. 1004

wej. Reakcje elementarne: inicjowanie, propagacja, terminacja i transfer. Polimeryzacja rodnikowa i jonowa. Wa˝niejsze klasy polimerów: polimery karbo∏aƒcuchowe, hetero∏aƒcuchowe,

poliolefiny, polimery winylowe, poliestry i poliamidy. Elementy chemii supramoleku∏. Biomakromoleku∏y; polipeptydy, kwasy nukleinowe,

kwasy tejchojowe, polisacharydy oraz ich elementy strukturalne. Wa˝niejsze metody syntezy

polipeptydów, polinukleotydów i polisacharydów. Synteza na fazie sta∏ej.

Metody zautomatyzowane. Metoda PCR w syntezie DNA. Struktura pierwszo-, drugo- i trzeciorz´dowa biomoleku∏. Helisy lewo- i prawoskr´tne. Podwójna helisa DNA, wy˝sze struktury bia∏ek. Kolagen.

5. Technologia chemiczna

Technologia chemiczna — obszar zainteresowaƒ

oraz zwiàzki z innymi naukami przyrodniczymi

i technicznymi. Fizykochemiczne podstawy procesów technologicznych. Zasady technologiczne. Operacje i procesy jednostkowe: transport

ciep∏a, transport masy (gazów, p∏ynów, cia∏ sta∏ych). Rozdzielanie uk∏adów zdyspergowanych,

rektyfikacja, krystalizacja, ekstrakcja. Rozdzielanie w oparciu o zjawisko osmozy i odwróconej

osmozy. Baza surowcowa przemys∏u chemicznego. Zachowawczy i destrukcyjny przerób ropy

naftowej, technologia zwiàzków siarki i azotu.

Kataliza i katalizatory. Technologie nowych materia∏ów.

Problemy ochrony Êrodowiska przyrodniczego

zagospodarowanie i utylizacja odpadów sta∏ych

oraz Êcieków. Charakterystyka Êwiatowego i polskiego przemys∏u chemicznego.

VII. ZALECENIA

— Chemia makromoleku∏

Poj´cie makromoleku∏y i polimeru. G∏ówne metody syntezy makromoleku∏. Polimeryzacja i polikondensacja. Procesy polimeryzacji ∏aƒcucho-

Przynajmniej 60% zaj´ç powinno byç realizowanych w formie çwiczeƒ rachunkowych i laboratoryjnych.

STUDIA ZAWODOWE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia zawodowe na kierunku chemia trwajà 3 lata

(6 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 2200, w tym 1605 godzin okreÊlonych w standardach

nauczania.

prac´ w szkolnictwie po spe∏nieniu wymagaƒ okreÊlonych odr´bnymi przepisami.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW ORAZ MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

210

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

180

Absolwenci (otrzymujà tytu∏ licencjata) powinni

posiadaç podstawowà wiedz´ z zakresu chemii oraz

dziedzin pokrewnych, pog∏´bionà w wybranej specjalizacji: analitycznej, biochemicznej, ekologicznej, farmaceutycznej, informatycznej, medycznej, nauczycielskiej, technologicznej itp. Nabyte umiej´tnoÊci powinny umo˝liwiç absolwentom podj´cie pracy w przemyÊle, laboratoriach, placówkach s∏u˝by zdrowia, administracji, a tak˝e innych instytucjach — niekoniecznie

spokrewnionych z chemià. Mogà te˝ oni podejmowaç

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

885

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE

I SPECJALNOÂCIOWE

330

Razem

IV. PRAKTYKI

Form´, zakres i czas trwania praktyki okreÊla uczelnia, uwzgl´dniajàc wymagania w tym zakresie organu

przyznajàcego uprawnienie zawodowe

z ukoƒczeniem okreÊlonej specjalizacji.

— 7470 —

zwiàzane

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. J´zyk obcy (angielski lub inny do wyboru)

210

120

2. Przedmiot humanistyczny (filozofia, etyka,

metodologia nauk przyrodniczych, ochrona w∏asnoÊci intelektualnej lub inny do wyboru)

30

Poz. 1004

3. Informatyka

Funkcjonowanie komputera i urzàdzeƒ peryferyjnych. Obs∏uga komputerów osobistych. Systemy jednego i wielu u˝ytkowników. Systemy

operacyjne. Lokalne sieci komputerowe. Poczta

elektroniczna. Internet. Programy u˝ytkowe

edytory tekstów, programy do przygotowywania prezentacji, proste pakiety obliczeniowe

i statystyczne. Programy obliczeniowe stosowane w chemii. Bazy danych.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

3. Wychowanie fizyczne

60

1. Chemia ogólna i nieorganiczna

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

180

— Chemia ogólna

1. Matematyka

90

2. Fizyka

60

3. Informatyka

30

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Chemia ogólna i nieorganiczna

885

195

2. Chemia analityczna i analiza instrumentalna 150

3. Chemia fizyczna, teoretyczna i krystalografia

255

4. Chemia organiczna i makroczàsteczek

240

5. Technologia chemiczna

45

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOÂCIOWE

330

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Matematyka

Ciàgi i szeregi liczbowe: szeregi pot´gowe i trygonometryczne. Funkcje elementarne: ciàg∏oÊç

i granica funkcji, ekstrema. Rachunek ró˝niczkowy funkcji jednej zmiennej: pochodna funkcji

i jej zastosowania. Rachunek ca∏kowy funkcji

jednej zmiennej: metody obliczania ca∏ek, zastosowania. Liczby zespolone. Algebra liniowa

macierze, uk∏ady równaƒ, wyznaczniki, wartoÊci

i wektory w∏asne. Funkcje wielu zmiennych. Ca∏ki podwójne i potrójne. Podstawy teorii równaƒ

ró˝niczkowych. Elementy geometrii analitycznej. Elementy geometrii przestrzennej. Podstawy teorii grup. Szeregi Fouriera. Elementy rachunku prawdopodobieƒstwa.

2. Fizyka

Podstawy mechaniki klasycznej i termodynamiki fenomenologicznej. Elementy hydromechaniki. Grawitacja. Drgania i fale w oÊrodkach spr´˝ystych. Elektryczne i magnetyczne w∏aÊciwoÊci

materii. Fale elektromagnetyczne. Polaryzacja,

interferencja i dyfrakcja fal. Elementy optyki falowej i geometrycznej. Elementy akustyki, ha∏as.

Podstawy mechaniki kwantowej. Budowa atomu i czàsteczki. PromieniotwórczoÊç naturalna

i sztuczna. Elementy fizyki jàdrowej. Promieniowanie kosmiczne.

Budowa atomu. Struktura elektronowa atomu

wieloelektronowego. Uk∏ad okresowy, w∏aÊciwoÊci okresowe pierwiastków wieloelektronowych. Rodzaje wiàzaƒ chemicznych. Typy reakcji chemicznych. Faza gazowa, ciek∏a i sta∏a —

ich podstawowe w∏aÊciwoÊci. Roztwory. Efekty

energetyczne i entropowe reakcji chemicznych.

Równowaga. Poj´cie kwasu i zasady. Równowagi kwasowo-zasadowe i jonowe w roztworach.

Elementy kinetyki chemicznej. Podstawy elektrochemii.

— Chemia nieorganiczna

Budowa i w∏aÊciwoÊci pierwiastków grup podstawowych: litowców (w tym wodoru), berylowców, borowców, w´glowców, azotowców, tlenowców, fluorowców i helowców. Pierwiastki

przejÊciowe (bloku d i f) — budowa i w∏aÊciwoÊci. Przemiany jàdrowe, szeregi promieniotwórcze. Klasyfikacja, w∏aÊciwoÊci i reaktywnoÊç

zwiàzków nieorganicznych. Woda — struktura,

w∏aÊciwoÊci, znaczenie w przyrodzie. Zwiàzki jonowe — budowa, w∏aÊciwoÊci, energia sieciowa. Po∏àczenia koordynacyjne — budowa, w∏aÊciwoÊci, trwa∏oÊç, reaktywnoÊç. Zwiàzki metaloorganiczne pierwiastków bloku s, p i d — otrzymywanie, budowa, w∏aÊciwoÊci, reaktywnoÊç,

zastosowania.

2. Chemia analityczna i analiza instrumentalna

— Chemia analityczna

OznaczalnoÊç i wykrywalnoÊç pierwiastków.

Podstawowe metody oddzielania pierwiastków

stràcanie, ekstrakcja, wymiana jonowa, chromatografia. Pobieranie i przygotowywanie prób do

analiz. Podstawy analizy jakoÊciowej — rozdzielanie i identyfikacja wybranych jonów w roztworach. Podstawy analizy iloÊciowej: analiza grawimetryczna i wolumetryczna. Opracowanie

statystyczne wyników. Ocena wiarygodnoÊci

i standaryzacja metod analitycznych.

— Analiza instrumentalna

Opis i klasyfikacja metod analizy instrumentalnej. OznaczalnoÊç i wykrywalnoÊç substancji.

Czu∏oÊç, selektywnoÊç i specyficznoÊç metod

analitycznych. Precyzja i dok∏adnoÊç pomiaru.

Efekty interferencyjne. Kalibracja. Metody analizy instrumentalnej: spektrometryczne, elektrochemiczne, chromatograficzne, radiometryczne

oraz termometryczne. Metody spektrometryczne sprz´˝one z chromatograficznymi. Elementy

analizy specjacyjnej, wielosk∏adnikowej, lokalnej i strukturalnej.

3. Chemia fizyczna, teoretyczna i krystalografia

— Chemia fizyczna

Podstawowe poj´cia termodynamiki chemicznej. Zwiàzki pomi´dzy wielkoÊciami termodynamicznymi. Fenomenologiczna i molekularna interpretacja energii i entropii. Zasady termodynamiki. Termochemia. Roztwory: czàstkowe wielkoÊci molowe, potencja∏ chemiczny. Termodynamiczne kryteria równowagi, sta∏a równowagi.

Elementy termodynamiki procesów nieodwracalnych. Równowagi fazowe w uk∏adach jednoi wielosk∏adnikowych, diagramy fazowe. Procesy destylacji, rektyfikacji, krystalizacji i ekstrakcji. Zjawiska powierzchniowe, zwiàzki powierzchniowo czynne. Zjawisko osmozy. Podstawowe poj´cia kinetyki chemicznej. Kinetyka

procesów prostych i z∏o˝onych. Teoria zderzeƒ

i kompleksu aktywnego. Kataliza homo- i heterogeniczna, autokataliza. W∏aÊciwoÊci roztworów

elektrolitów, przewodnoÊç. Ogniwa elektrochemiczne i uk∏ady do elektrolizy. Rodzaje elektrod,

potencja∏ elektrody, termodynamika i kinetyka

procesów elektrodowych. Konwersja i akumulacja energii elektrycznej. Korozja. Uk∏ady koloidalne. Elektryczne i magnetyczne w∏aÊciwoÊci

substancji. Podstawy spektroskopii: elektronowej, oscylacyjnej, Ramana, magnetycznego rezonansu jàdrowego oraz spektrometrii mas.

— Chemia teoretyczna

Wprowadzenie do mechaniki kwantowej. Równanie Schrödingera niezale˝ne i zale˝ne od czasu. Zastosowanie mechaniki kwantowej w chemii: przybli˝enie jednoelektronowe, metoda orbitali molekularnych. Wiàzania chemiczne, hybrydyzacja. Metody obliczeniowe chemii kwantowej: pó∏empiryczne, ab initio i oparte na teorii

funkcjona∏u g´stoÊci elektronowej. Termodynamika statystyczna — zastosowanie w opisie zachowania zbiorów czàsteczek. OkreÊlanie charakterystyk energetycznych i entropowych substancji i procesów chemicznych na gruncie teorii. Oddzia∏ywania mi´dzyczàsteczkowe: dyspersyjne, elektrono-donorowo-akceptorowe, wiàzania wodorowe. Elementy mechaniki i dynamiki molekularnej.

— Krystalografia

Poj´cie kryszta∏u jako fazy uporzàdkowanej. Elementy krystalografii geometrycznej. Teoria sieciowa budowy kryszta∏ów, symetria punktowa,

symetria sieci, grupy przestrzenne. Krystalografia strukturalna. Metody dyfrakcyjne i badania

struktury: rentgenografia, elektronografia, neutronografia. Krystalochemia: klasyfikacja struk-

Poz. 1004

tur pod kàtem oddzia∏ywaƒ mi´dzyczàsteczkowych. Elementy krystalochemii makromoleku∏.

4. Chemia organiczna i makroczàsteczek

— Chemia organiczna

Hybrydyzacja pierwiastków i typy wiàzaƒ wyst´pujàcych w po∏àczeniach organicznych. Podstawowe grupy po∏àczeƒ organicznych: alkany, alkeny, alkiny, dieny, zwiàzki halogenoorganiczne

i aromatyczne. Elementy analizy konformacyjnej. Nazewnictwo IUPAC. ElektroujemnoÊç i polaryzowalnoÊç zwiàzków organicznych. Przemiany po∏àczeƒ organicznych. Karbokationy,

karboaniony, karbeny i wolne rodniki — budowa

i w∏aÊciwoÊci. Izomeria geometryczna i strukturalna. Addycja do wiàzaƒ wielokrotnych. Addycja elektrofilowa do alkenów. Substytucja elektrofilowa i nukleofilowa w uk∏adach aromatycznych — wp∏yw skierowujàcy podstawników. Izomeria wielopodstawionych zwiàzków aromatycznych. Substytucja nukleofilowa SN1 i SN2.

Reakcje eliminacji E1 i E2. Reakcje przegrupowania, izomeryzacji, dehydratacji, utleniania i redukcji. Stereochemia. ChiralnoÊç — regu∏y nazewnictwa R/S. Enancjomery, diastereoizomery,

zwiàzki mezo. Synteza, budowa, w∏asnoÊci i zastosowania: w´glowodorów alifatycznych i aromatycznych, alkoholi, fenoli, eterów, kwasów

karboksylowych, estrów, amin, azotowych i tlenowych zasad organicznych, zwiàzków heterocyklicznych. W∏aÊciwoÊci kwasowo-zasadowe

zwiàzków organicznych. Monosacharydy, disacharydy i polisacharydy oraz aminokwasy i peptydy — synteza, budowa, w∏aÊciwoÊci. Po∏àczenia diazoniowe, barwniki. Elementy racjonalnej

syntezy organicznej. WielopierÊcieniowe w´glowodory aromatyczne, dioksyny, zwiàzki halogenoorganiczne — budowa, w∏aÊciwoÊci, toksycznoÊç. Zastosowania spektroskopii elektronowej,

oscylacyjnej i Ramana, magnetycznego rezonansu jàdrowego oraz spektroskopii mas w chemii organicznej.

— Chemia makromoleku∏

Poj´cie makromoleku∏y i polimeru. Metody syntezy makromoleku∏. Wa˝niejsze klasy polimerów

polimery karbo∏aƒcuchowe, hetero∏aƒcuchowe

i winylowe, poliolefiny, poliestry i poliamidy. Elementy chemii supramoleku∏. Biomakromoleku∏y

polipeptydy, polisacharydy i kwasy nukleinowe

— struktura (pierwszo-, drugo- i trzeciorz´dowa)

oraz podstawowe funkcje biologiczne.

5. Technologia chemiczna

Fizykochemiczne podstawy operacji technologicznych. Zasady technologiczne. Operacje

i procesy jednostkowe. Kataliza i katalizatory

w technologii. Modelowanie procesów dla potrzeb technologii. Reaktory chemiczne. Odczytywanie schematów technologicznych. Podstawowe surowce przemys∏u chemicznego — mo˝liwoÊci wykorzystania. Przeglàd wa˝niejszych

technologii chemicznych. Technologie nowych

materia∏ów. Elementy biotechnologii — biologiczne oczyszczalnie Êcieków, odnawialne êród∏a energii. Zagospodarowanie oraz utylizacja

sta∏ych odpadów przemys∏owych oraz Êcieków.

Technologie bezodpadowe — recykling.

D. PRZEDMIOTY

NOÂCIOWE

SPECJALIZACYJNE

I

Poz. 1004

VII. ZALECENIA

1. Przynajmniej 60% zaj´ç wymienionych w grupach przedmiotów B, C i D powinno byç realizowanych jako çwiczenie rachunkowe bàdê laboratoryjne.

SPECJAL-

Wykaz przedmiotów specjalizacyjnych i specjalnoÊciowych oraz ich treÊci programowe ustalajà uczelnie,

uwzgl´dniajàc okreÊlone dla danej specjalizacji wymagania.

2. Pod nazwà przedmioty specjalizacyjne rozumie

si´ te, które przygotowujà do wykonywania zawodu (w szczególnoÊci do uzyskania uprawnieƒ

zawodowych), natomiast przedmioty specjalnoÊciowe to te, które pog∏´biajà wykszta∏cenie kierunkowe.

Za∏àcznik nr 10

Standardy nauczania dla kierunku studiów

dziennikarstwo i komunikacja spo∏eczna

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

4. Psychologia spo∏eczna

30

Studia magisterskie na kierunku dziennikarstwo

i komunikacja spo∏eczna trwajà 5 lat (10 semestrów).

¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3600, w tym

1740 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

5. Podstawy ekonomii

30

6. Podstawy politologii

30

7. G∏ówne nurty w literaturze Êwiatowej

i polskiej XX wieku

30

8. Przedmiot do wyboru

30

9. J´zyk obcy I — angielski — obowiàzkowo

240

10. J´zyk obcy II

120

11. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

240

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Studia magisterskie na kierunku: dziennikarstwo

i komunikacja spo∏eczna majà na celu wszechstronne

przygotowanie studenta do zawodu dziennikarza,

a tak˝e do wykonywania ró˝nych zawodów zwiàzanych

nie tylko z prasà, radiem i telewizjà, lecz tak˝e z szeroko poj´tà dziedzinà komunikacji spo∏ecznej — w stosunkach publicznych, reklamie, promocji, instytucjach

prowadzàcych edukacj´ medialnà.

1. Wst´p do nauki o komunikowaniu

60

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

2. Spo∏eczne i kulturowe oddzia∏ywanie

mediów

60

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

660

3. Metody badaƒ medioznawczych

30

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

240

4. Mi´dzynarodowe stosunki polityczne

i gospodarcze

60

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

840

5. Polski system polityczny

30

Razem

1740

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

840

IV. PRAKTYKI

1. Historia prasy i mediów w Polsce

i na Êwiecie

60

2. Wspó∏czesne media w Polsce i na Êwiecie

wraz z lektoratem prasy krajowej

i zagranicznej

90

3. Stylistyka i kultura j´zyka

30

660

4. Retoryka dziennikarska

30

1. Filozofia

30

5. Gatunki dziennikarskie

60

2. Socjologia

30

3. Logika z semiotykà

30

6. Seminaria warsztatowe — wst´p

do dziennikarstwa prasowego, radiowego,

telewizyjnego

90

Studentów obowiàzuje czterotygodniowa praktyka

zawodowa w redakcji prasowej, radiowej lub telewizyjnej.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

7. Fotografia w prasie

30

8. Agencje prasowe i praca z serwisem

informacyjnym

30

9. èród∏a informacji dla dziennikarza

30

10. Media lokalne i Êrodowiskowe

30

11. Prawo prasowe i etyka dziennikarska,

prawo radiofonii i telewizji, prawo autorskie 90

Poz. 1004

rzeczywistoÊci gospodarczej. Podstawowe poj´cia ekonomiczne, teoria firmy i teoria konsumenta, inflacja i bezrobocie. Polityka makroekonomiczna, rachunki makroekonomiczne, rola

paƒstwa w gospodarce, dobra publiczne. Rola

informacji w procesach gospodarczych. Analiza

polityki gospodarczej w Polsce po 1989 r.

6. Podstawy politologii

13. Kszta∏towanie opinii publicznej

45

14. Komputer w pracy dziennikarza

90

Najwa˝niejsze systemy polityczne we wspó∏czesnym Êwiecie, teoria i praktyka ich funkcjonowania, ze szczególnym uwzgl´dnieniem takich zagadnieƒ, jak: zasady ustrojowe, systemy partyjne, organizacje spo∏eczne, wspó∏czesne doktryny polityczne.

15. Praca dziennikarza w j´zyku obcym (j´zyk

do wyboru)

60

7. G∏ówne nurty w literaturze Êwiatowej i polskiej

XX wieku

16. Seminarium magisterskie

30

12. Reklama we wspó∏czesnym spo∏eczeƒstwie

informacyjnym

45

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. Filozofia

Zarys historii filozofii (g∏ówne kierunki, ich

przedstawiciele oraz ich zwiàzki z ˝yciem i sposobem myÊlenia wspó∏czesnego cz∏owieka).

G∏ówne nurty filozofii wspó∏czesnej, jej rola

w indywidualnym rozwoju i wyra˝aniu w∏asnej

to˝samoÊci wspó∏czesnego cz∏owieka.

2. Socjologia

Podstawowe poj´cia socjologiczne oraz mechanizmy rzàdzàce zbiorowoÊciami ludzkimi. Przeglàd najwa˝niejszych historycznych szkó∏ socjologicznych. G∏ówne kierunki i nurty w socjologii

wspó∏czesnej. (Celem zaj´ç jest dostarczanie

s∏uchaczom aparatu poj´ciowego i narz´dzi do

samodzielnej analizy i refleksji nad rozwojem

spo∏ecznym i bie˝àcymi przemianami we wspó∏czesnym spo∏eczeƒstwie).

3. Logika z semiotykà

Podstawy logiki pragmatycznej oraz podstawowe poj´cia semiologiczne (j´zyk, znak, kod itp.).

Po ukoƒczeniu kursu s∏uchacze powinni byç

zdolni do samodzielnej logicznej i semiotycznej

analizy teksów w∏asnych oraz do krytycznej lektury i analizy tekstów cudzych pod kàtem ich

spójnoÊci i sensownoÊci.

4. Psychologia spo∏eczna

Podstawowe kategorie psychologii spo∏ecznej

i jej g∏ówne nurty, mechanizmy i wzorce ludzkich

zachowaƒ, zagadnienia konformizmu, agresji,

stereotypów pozytywnych i negatywnych relacji

mi´dzyludzkich. Analiza zjawisk spo∏ecznych

w mikro- i makroskali.

5. Podstawy ekonomii

Podstawy wspó∏czesnych teorii ekonomicznych

wraz ze wskazaniem mo˝liwoÊci wykorzystania

poznanych narz´dzi teoretycznych do analizy

NajwartoÊciowsze oraz najbardziej kontrowersyjne zjawiska w literaturze Êwiatowej i polskiej

XX wieku, prezentacja kierunków i pràdów w literaturze oraz prezentacja osobowoÊci pisarskich i wybranych utworów, które da∏y najpe∏niejszy obraz przemian duchowych i spo∏ecznych w XX wieku. Dobór treÊci zaj´ç powinien

eksponowaç te kierunki i zjawiska, które mogà

stanowiç inspirujàcy kontekst dla dziennikarza

(literatura jako przekaz i informacja, prawda

obiektywna dzie∏a, wielcy pisarze — dziennikarze, wp∏yw mediów na literatur´ i odwrotnie, obraz mediów w literaturze).

8. Przedmiot do wyboru

W zale˝noÊci od zainteresowaƒ studenta, mo˝liwoÊç uzyskania dodatkowej wiedzy z nauk o kulturze, nauk przyrodniczych, nauk Êcis∏ych lub

z zakresu innych przedmiotów niezwiàzanych

bezpoÊrednio z kierunkiem studiów.

9. J´zyk obcy I — angielski — obowiàzkowo

Zaj´cia prowadzàce do umiej´tnoÊci bieg∏ego

pos∏ugiwania si´ j´zykiem angielskim w mowie

i w piÊmie.

10. J´zyk obcy II — francuski, niemiecki, rosyjski lub

w∏oski — do wyboru

Zaj´cia prowadzàce do wyrobienia znajomoÊci

wybranego j´zyka obcego w stopniu umo˝liwiajàcym lektur´ prasy zagranicznej i wykonywanie

podstawowych zadaƒ dziennikarskich w tym j´zyku.

11. Wychowanie fizyczne

Zaj´cia ruchowe: ogólnorozwojowe, sportowe,

turystyczne lub rehabilitacyjne (do wyboru przez

studenta lub zgodnie ze wskazaniami lekarskimi).

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Wst´p do nauki o komunikowaniu

Podstawy wiedzy o procesie komunikowania

masowego, jego elementach, fazach, najwa˝-

niejszych uwarunkowaniach oraz roli komunikowania masowego wÊród ró˝nych rodzajów porozumiewania si´ ludzi, ze szczegó∏owym omówieniem hipotez i teorii wyjaÊniajàcych efekty

odbioru

Êrodków

masowego

przekazu,

z uwzgl´dnieniem czynników warunkujàcych

skutecznoÊç mediów (cechy nadawcy, kana∏u,

odbiorcy). Najnowsze i historyczne teorie, orientacje i kierunki badaƒ nad komunikowaniem masowym.

Status nauki o komunikowaniu masowym, ze

wskazaniem na jej multidyscyplinarnoÊç, metody i techniki badawcze, g∏ówne oÊrodki, instytucje i czasopisma zajmujàce si´ problematykà komunikowania masowego.

2. Spo∏eczne i kulturowe oddzia∏ywanie mediów

Poglàdy na temat roli Êrodków masowego przekazu w spo∏eczeƒstwie informacyjnym i kulturze

postmodernistycznej. Najnowsze badania i hipotezy wyjaÊniajàce oddzia∏ywanie mediów na

p∏aszczyênie socjologicznej, psychologicznej

i kulturowej, w tym m.in. badania nad oddzia∏ywaniem scen przemocy i gwa∏tu na m∏odych odbiorców, recepcjà treÊci informacji politycznych,

reakcjami wobec scen erotycznych, kszta∏towaniem postaw wobec instytucji spo∏ecznych, religijnych, sprawowaniem kontroli spo∏ecznej poprzez definiowanie zjawisk dewiacyjnych.

3. Metody badaƒ medioznawczych

Metody analizy organizacji, metody analiz zawartoÊci, metody badaƒ audytoryjnych oraz badaƒ sonda˝owych i opinii publicznej. Szczególny nacisk powinien byç po∏o˝ony na znajomoÊç

metod analiz statystycznych i programów komputerowych stosowanych do badaƒ medioznawczych.

4. Mi´dzynarodowe stosunki polityczne i gospodarcze

Analiza wspó∏czesnych zjawisk na arenie mi´dzynarodowej, ze szczególnym uwzgl´dnieniem

takich zagadnieƒ, jak: procesy integracyjne, geneza i przebieg najwa˝niejszych konfliktów, rola

organizacji mi´dzynarodowych, miejsce Polski

we wspó∏czesnej polityce Êwiatowej. Sposób

analizy powinien ukazywaç s∏uchaczom mo˝liwoÊci wykorzystania wiedzy o mi´dzynarodowych stosunkach politycznych w pracy dziennikarza. Cz´Êç zaj´ç dotyczàca stosunków gospodarczych powinna obejmowaç analiz´ zjawisk

zachodzàcych we wspó∏czesnym mi´dzynarodowym ˝yciu gospodarczym, z uwzgl´dnieniem

takich zagadnieƒ, jak przep∏yw kapita∏u, system

ce∏, mi´dzynarodowe organizacje gospodarcze,

wspó∏praca gospodarcza.

5. Polski system polityczny

Podstawowe zasady polskiego systemu politycznego (Konstytucja, funkcjonowanie organów w∏adzy publicznej, system partyjny, organizacje spo∏eczne). Rola mediów w polityce.

Poz. 1004

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Historia prasy i mediów w Polsce i na Êwiecie

Najwa˝niejsze etapy rozwoju prasy na Êwiecie,

na tle ogólnych warunków poszczególnych

epok, ze szczególnym naciskiem na zmiany spo∏eczne i polityczne oraz liberalnà koncepcj´ prasy i zasad´ wolnoÊci wypowiedzi. Najwybitniejsi dziennikarze ró˝nych epok, najwybitniejsze tytu∏y i najwa˝niejsze, historyczne teksty dziennikarskie. Historia prasy i mediów w Polsce, procesy, które mia∏y na nie wp∏yw, przeglàd g∏ównych tytu∏ów ukazujàcych si´ w danej epoce na

tle panujàcych w tej epoce koncepcji ideologicznych, najwybitniejsi dziennikarze polscy i najwa˝niejsze polskie historyczne teksty prasowe.

Rola i wp∏yw prasy na spo∏eczeƒstwo polskie,

zmiany technologiczne i zmiany w zawodzie

dziennikarskim. Funkcjonowanie cenzury na ziemiach polskich w ró˝nych okresach historycznych.

2. Wspó∏czesne media na Êwiecie i w Polsce, wraz

z lektoratem prasy krajowej i zagranicznej

Systemy komunikowania masowego w wybranych krajach ró˝nych regionów Êwiata, rynek

prasowy, radiowo-telewizyjny, normy prawne

okreÊlajàce funkcjonowanie Êrodków masowego przekazu oraz instytucje samoregulacji (rady

prasowe, organizacje dziennikarskie, kodeksy

etyczne) w poszczególnych krajach. Pog∏´biajàce si´ procesy koncentracji, komercjalizacji i globalizacji (w produkcji i dystrybucji) w sferze mediów. Problemy ujednolicenia systemu prawnego w sferze komunikowania masowego oraz

orzecznictwo Trybuna∏u SprawiedliwoÊci w krajach UE. Wspó∏czesny rynek mediów w Polsce,

system prasowy w strukturze spo∏ecznej, trasformacja systemu mediów, formy w∏asnoÊci

prasy w Polsce, czytelnictwo i odbiór. Poszczególne grupy mediów na polskim rynku prasowym (np. prasa spo∏eczno-polityczna, kulturalna, bulwarowa, religijna, sportowa, ekologiczna

itp.),rynek radiofonii i telewizji w Polsce, zadania

Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, media publiczne i komercyjne — konkurencja i koegzystencja.

Cz´Êç lektoratowa zaj´ç powinna obejmowaç

sta∏à, systematycznà lektur´ i analiz´ publikacji

w wybranych tytu∏ach prasy krajowej i zagranicznej, ze szczególnym uwzgl´dnieniem specyfiki tytu∏ów na tle systemu medialnego danego

kraju (celem jest wykszta∏cenie u s∏uchaczy nawyku regularnej, krytycznej lektury prasy krajowej i zagranicznej).

3. Stylistyka i kultura j´zyka

Zaj´cia doskonalàce sprawnoÊç j´zykowà i adekwatnoÊç stylistycznà tekstu medialnego. W cz´Êci teoretycznej zaj´ç studenci powinni zapoznaç si´ z typami b∏´dów ortograficznych i ortofonicznych, zasadami interpunkcji, stylami funkcjonalnymi, Êrodkami stylistycznymi w mediach, jak i zjawiskami j´zykowymi szczególnie

cz´sto sprawiajàcymi trudnoÊci u˝ytkownikom

j´zyka polskiego. Cz´Êç praktyczna powinna dotyczyç analizy poprawnoÊciowej i stylistycznej

tekstów obcych, jak i cudzych, uczyç podstaw

adiustacji i korekty. Nale˝y po∏o˝yç nacisk na zjawiska szczególnie niepokojàce w aspekcie kulturo- i j´zykotwórczej roli mediów, takie jak: zapo˝yczenia j´zykowe, mody j´zykowe, neologizmy,

profesjonalizmy, kolokwializmy czy wulgaryzmy.

4. Retoryka dziennikarska

Komunikowanie jako perswazja, j´zykowe Êrodki perswazyjne, techniki przekonywania wed∏ug

retoryki klasycznej, wspó∏czesne techniki perswazyjne, chwyty retoryczne. Konstrukcja tekstu

wed∏ug zaleceƒ wspó∏czesnej retoryki. Retoryka

w polityce i w reklamie. Kryteria poprawnoÊci j´zykowej z punktu widzenia skutecznoÊci oddzia∏ywania. Kszta∏cenie umiej´tnoÊci skutecznego

wypowiadania si´ w mowie i w piÊmie, redagowania tekstów w∏asnych i oceny tekstów cudzych.

5. Gatunki dziennikarskie

Definicje, typologia i historia rodzajów oraz gatunków dziennikarskich (z uwzgl´dnieniem ró˝nych stanowisk badawczych), wskazanie przydatnoÊci tej wiedzy w praktyce. Wyznaczniki prasowoÊci i medialnoÊci, swoistoÊç j´zyka mediów, prawda i asertorycznoÊç w dziele dziennikarskim, specyfika gatunków radiowych i telewizyjnych na tle gatunków prasowych. åwiczenia

praktyczne stanowiàce rozwini´cie wyk∏adu,

a prowadzone przez aktywnych dziennikarzy,

powinny uczyç warsztatu dziennikarskiego poprzez analiz´ tekstów, dyskusj´, tworzenie i wzajemnà ocen´ ró˝nych form gatunkowych.

6. Seminaria warsztatowe — wst´p do dziennikarstwa prasowego, radiowego, telewizyjnego

Seminarium o charakterze praktycznym —

pierwszy kontakt s∏uchaczy z zawodem dziennikarza prasowego, radiowego, telewizyjnego,

przygotowujàcy do praktyki redakcyjnej. Nale˝y

po∏o˝yç nacisk na wyrabianie umiej´tnoÊci reporterskich: oddzielenie faktów od komentarza

jako podstawowà cech´ nowoczesnego dziennikarstwa, zbieranie materia∏u, weryfikacj´ zebranych materia∏ów, pisanie krótkich form, nawiàzywanie wspó∏pracy z redakcjami. S∏uchacze

powinni otrzymaç te˝ informacje o podstawach

techniki radiowej i telewizyjnej.

7. Fotografia w prasie

Zaj´cia praktyczne z zakresu umiej´tnoÊci wykonywania zdj´ç na bie˝àce potrzeby redakcji prasowej, odró˝niania dobrej od z∏ej fotografii, analizy relacji mi´dzy fotografià a tekstem. Podstawy wiedzy o nowoczesnej technice fotograficznej i jej zastosowaniu w redakcji.

8. Agencje prasowe i praca z serwisem informacyjnym

Poz. 1004

Zaj´cia przygotowujàce do pracy w agencjach

informacyjnych i dzia∏ach informacyjnych redakcji, z uwzgl´dnieniem problemów takich, jak

szybkoÊç przekazu, specyfika j´zyka i konstrukcji

krótkich form informacyjnych, budowa i wewn´trzna dynamika serwisu informacyjnego,

miejsce agencji informacyjnej w systemie mediów.

9. èród∏a informacji dla dziennikarza

Zaj´cia przygotowujàce do korzystania z podstawowych êróde∏ informacji dla dziennikarza, takich jak: obserwacja, wywiad, dokumenty.

Szczególny nacisk nale˝y po∏o˝yç na umiej´tnoÊç weryfikacji faktów na podstawie ró˝nych

êróde∏, etyczne problemy wyst´pujàce w fazie

zbierania materia∏ów.

10. Media lokalne i Êrodowiskowe

Wst´pne przygotowanie s∏uchaczy do pracy

w mediach lokalnych i sublokalnych: kryteria lokalnoÊci, typy mediów lokalnych, zmiany w ofercie mediów lokalnych po 1988 r., adekwatnoÊç

oferty mediów lokalnych do potrzeb odbiorców,

problemy prasy lokalnej i sublokalnej w wielkim

mieÊcie i w gminie, radio lokalne i uwarunkowania jego dzia∏ania, szanse telewizji lokalnej

w walce o widza. Organizacja mediów lokalnych

— podstawy ekonomiczne, organizacja pracy redakcji, kolporta˝, akwizycja reklam, tematyka,

sposoby przyciàgania odbiorców. Systemy mediów lokalnych w Polsce i na Êwiecie.

11. Prawo prasowe i etyka dziennikarska, prawo radiofonii i telewizji, prawo autorskie

Ogólne za∏o˝enia prawa prasowego, prawa o radiofonii i telewizji, prawa autorskiego obowiàzujàcego w Polsce oraz zwiàzane z ich funkcjonowaniem dylematy etyczne. Prawne okreÊlenie

podstawowych poj´ç zwiàzanych z mediami

(dziennikarz, redaktor, prasa, materia∏ prasowy

itp.), historia prawa prasowego w Polsce, wolnoÊç prasy, jej ograniczenia przewidziane

w ustawodawstwie, rejestracja, organizacja

dzia∏alnoÊci wydawniczej i dziennikarskiej, prawo do informacji, krytyka prasowa, tajemnica

dziennikarska, sprostowania, komunikaty, og∏oszenia, odpowiedzialnoÊç dziennikarza w prawie

cywilnym, karnym i prasowym, sytuacja prawna

dziennikarza i jego dzie∏a.

12. Reklama we wspó∏czesnym spo∏eczeƒstwie informacyjnym

Struktura i pragmatyka funkcjonowania agencji

reklamowej, planowanie kampanii reklamowej,

j´zyk i obraz w reklamie, badania efektywnoÊci

reklamy, spo∏eczny wp∏yw reklamy. Reklama we

wspó∏czesnych teoriach kultury, reklama a sztuka, reklama a media. Etyczne zagadnienia reklamy. Miejsce reklamy, perspektywy na przysz∏oÊç, podstawowe prawne uwarunkowania

funkcjonowania reklamy w Polsce, w globalnym

systemie mediów.

Reklama jako zjawisko o wielkim wp∏ywie spo∏ecznym, wykraczajàcym znacznie poza proste

uwarunkowania rynkowe.

13. Kszta∏towanie opinii publicznej

Zarzàdzanie informacjà w sferze publicznej, dzia∏anie paƒstwowych s∏u˝b informacyjnych (rzecznik rzàdu), organów samorzàdowych oraz instytucji komercyjnych w zakresie kszta∏towania wizerunku instytucji, a zarazem powiadamiania

spo∏eczeƒstwa i wybranych grup spo∏ecznych

o podejmowanych inicjatywach przy znajomoÊci

szczegó∏owych procedur systemu zarzàdzania

MBO, znajomoÊci regulacji prawnych oraz zasad

etycznych kierujàcych wspó∏czesnymi dzia∏aniami w sferze masowej informacji publicznej.

14. Komputer w pracy dziennikarza

åwiczenia praktyczne z zakresu trzech podstawowych zagadnieƒ: komputerowe redagowanie

tekstów, sk∏ad komputerowy oraz zastosowanie

Internetu w pracy dziennikarza. Zapoznanie ze

specyfikà g∏ównych edytorów tekstu, opanowanie (powtórzenie) zasad obs∏ugi co najmniej

dwóch z nich (ze szczególnym uwzgl´dnieniem

optymalizacji i automatyzacji wprowadzenia tekstu, korzystania ze s∏owników, korektorów, kreatorów), zapoznanie z g∏ównymi poj´ciami typografii komputerowej (wyrównywania tekstu, style i kroje czcionki), kszta∏towaniem akapitu

i struktury tekstu (rozdzia∏y, przypisy, tytu∏y, ˝ywe paginy), nauka adiustacji tekstu obcego

i w∏asnego za pomocà edytora.

S∏uchacze powinni uzyskaç umiej´tnoÊç wykorzystywania dokumentów i innych tekstów za-

Poz. 1004

wartych w Internecie jako êród∏a informacji, pomocnego przy pisaniu pog∏´bionych tekstów

publicystycznych, wyszukiwania potrzebnych

materia∏ów w Internecie, pisania tekstów opartych na materia∏ach dost´pnych w sieci, przygotowywania i publikowania w∏asnych tekstów

w Internecie.

15. Praca dziennikarza w j´zyku obcym, j´zyk do wyboru

Praktyczne çwiczenia w przygotowywaniu materia∏ów dziennikarskich i wykonywaniu podstawowych zadaƒ dziennikarskich w j´zyku obcym.

16. Seminarium magisterskie

Metodologiczna i merytoryczna pomoc dla

studentów w przygotowaniu pracy magisterskiej.

VII. ZALECENIA

1. Do ukoƒczenia studiów konieczne jest zdanie

dwóch egzaminów z j´zyka obcego, w tym jednego egzaminu w stopniu wy˝szym (na poziomie egzaminu mi´dzynarodowego przewidzianego dla

danego j´zyka).

2. Program studiów powinien obejmowaç podstawy

ogólnej wiedzy humanistycznej i ekonomicznej,

wiedz´ o Êrodkach masowego komunikowania

i dziedzinie komunikacji spo∏ecznej, a tak˝e zaj´cia

przygotowujàce do zawodu dziennikarza, redaktora, specjalisty od reklamy i promocji, specjalisty od

stosunków publicznych oraz od badaƒ nad mediami i komunikacjà spo∏ecznà.

Za∏àcznik nr 11

Standardy nauczania dla kierunku studiów

edukacja artystyczna w zakresie sztuki muzycznej

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

— zespo∏ów muzyki koÊcielnej,

Studia na kierunku edukacja artystyczna w zakresie

sztuki muzycznej trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna

liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3300, w tym 2040 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

— zespo∏ów muzyki dawnej,

— zespo∏ów w amatorskim ruchu muzycznym,

— zespo∏ów muzyki jazzowej,

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

— zespo∏ów folklorystycznych,

Absolwent powinien posiadaç kwalifikacje artysty-muzyka i nauczyciela w zakresie szeroko poj´tej artystycznej edukacji i animacji muzycznej oraz prowadzenia zespo∏ów muzycznych, a tak˝e muzycznà wiedz´

teoretycznà i praktycznà odpowiednià — w zale˝noÊci

od ukoƒczonych specjalnoÊci — do prowadzenia

— zawodowych zespo∏ów wokalnych, instrumentalnych i wokalno-instrumentalnych,

— dzia∏alnoÊci naukowej i dydaktycznej w szko∏ach

wy˝szych i zak∏adach kszta∏cenia nauczycieli prowadzàcych kierunek „edukacja artystyczna w zakresie sztuki muzycznej” i ewentualnie inne kierunki muzyczne,

— zaj´ç dydaktycznych w szkolnictwie muzycznym,

— zaj´ç dydaktycznych w zakresie edukacji artystycznej szkolnej,

3. Historia stylów muzycznych i technik

kompozytorskich

90

— dzia∏alnoÊci muzycznej w instytucjach kultury

i w mediach (film, TV, radio),

4. Analiza dzie∏a muzycznego

60

5. Kszta∏cenie s∏uchu

60

— dzia∏alnoÊci w prowadzeniu i obs∏udze festiwali,

konkursów i imprez muzycznych oraz animacji kultury muzycznej w spo∏eczeƒstwie.

6. Psychologia z psychologià muzyki

60

7. Pedagogika z pedagogikà muzycznà

105

8. Metodyka i teoria edukacji muzycznej

120

Absolwenci b´dà posiadaç okreÊlonà programem

studiów wiedz´ i umiej´tnoÊci muzyczne i pedagogiczne, wzbogacone zasobem ogólnej wiedzy humanistycznej.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

9. Metodyka prowadzenia audycji muzycznych 15

10. Metodyka Êpiewu zbiorowego

30

11. Metodyka zasad muzyki i nauki o muzyce

15

12. Metodyka kszta∏cenia s∏uchu

15

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

900

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

420

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

720

1. Czytanie partytur

45

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

900

2. Dyrygowanie

90

Razem

2040

3. Zespo∏y wokalne i instrumentalne

dla praktyk dyrygenckich studentów

60

4. Specjalistyczna literatura muzyczna

z çwiczeniami

45

5. Emisja g∏osu indywidualna z metodykà

nauczania

45

6. Improwizacja fortepianowa lub/i organowa

30

7. Propedeutyka kompozycji i aran˝acji

30

8. Instrumentacja

30

9. Kontrapunkt

45

10. Praktyka chora∏u gregoriaƒskiego

30

11. Zespó∏ chóralny lub orkiestra

150

12. Drugi instrument

30

13. Instrumenty szkolne

30

14. Ekspresja muzyczno-ruchowa

30

15. Zarys etnomuzykologii

30

16. Interpretacja tekstu literackiego z dykcjà

15

17. Seminarium prelekcji i krytyki muzycznej

45

18. Promocja i marketing dóbr kultury

45

IV. PRAKTYKI

Studenta obowiàzuje minimum 150 godzin praktyki pedagogicznej. W ramach praktyk pedagogicznych

nale˝y uwzgl´dniç tak˝e praktyki w zakresie metodyk

kierunkowych

1. Praktyka w zakresie teorii edukacji muzycznej

15

2. Praktyka w zakresie prowadzenia audycji

muzycznych

15

3. Praktyka w zakresie metodyki Êpiewu

zbiorowego

30

4. Praktyka w zakresie zasad muzyki i nauki

o muzyce

15

5. Praktyka w zakresie metodyki kszta∏cenia s∏uchu15

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

420

1. Przedmioty do wyboru, np. filozofia,

historia kultury, estetyka, logika, etyka,

przedmiot przyrodniczy itp.

120

2. J´zyk obcy

120

3. Podstawy j´zyka ∏aciƒskiego

30

4. Wiedza z zakresu sztuk plastycznych

60

5. Podstawy informatyki

30

6. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

720

1. Fortepian

90

2. Harmonia klasyczna i podstawy harmonii

wspó∏czesnej

60

19. Komunikacja spo∏eczna i organizacja imprez 45

20. Integracja sztuk

30

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. Przedmioty do wyboru (np. filozofia, historia kultury, estetyka, logika, etyka, przedmiot przyrodniczy — do wyboru przez studenta) stanowià

niezb´dny sk∏adnik kszta∏cenia pe∏nej osobowoÊci przysz∏ego artysty i pedagoga i jego wra˝liwoÊci aksjologicznej poprzez przyswojenie poj´ç, teorii, koncepcji. TreÊci obejmujà epoki hi-

storyczne od staro˝ytnoÊci po wspó∏czesnoÊç,

wskazujà mo˝liwoÊci rozstrzygni´ç dylematów

egzystencjalnych, sytuujà sztuk´ w szerokim

kontekÊcie kulturowym.

2. J´zyk obcy

Czynne opanowanie jednego j´zyka nowo˝ytnego w mowie i piÊmie, w zakresie pozwalajàcym

na swobodnà konwersacj´ oraz mo˝liwoÊç pos∏ugiwania si´ fachowà literaturà, a tak˝e na nawiàzywanie kontaktów artystycznych i edukacyjnych, dubbing muzyczny, obs∏ug´ imprez muzycznych za granicà itp.

3. Podstawy j´zyka ∏aciƒskiego

Opanowanie podstaw gramatycznych i leksykalnych, pozwalajàce na przekazywanie treÊci muzycznych utworów o tekstach ∏aciƒskich i w∏oskich, muzyki sakralnej i Êwieckiej. Fonetyka j´zyka ∏aciƒskiego.

4. Wiedza z zakresu sztuk plastycznych

Przyswojenie wiedzy o g∏ównych kierunkach artystycznych poszczególnych epok historycznych. Analiza dzie∏ plastycznych. Wspó∏czesne

kierunki w malarstwie, grafice i rzeêbie. Plakat

artystyczny i fotografia artystyczna. Metody

przybli˝ania ró˝nych form sztuki plastycznej

w powiàzaniu z percepcjà dzie∏ muzycznych danej epoki.

5. Podstawy informatyki

Podstawy obs∏ugi komputerów osobistych. Polecenia systemowe, obs∏uga plików i katalogów,

polecenia konfiguracyjne, uruchomienie i obs∏uga programów. Zastosowanie w praktyce edukacyjnej.

6. Wychowanie fizyczne

Zaj´cia ruchowe kondycyjne, korekcyjne, rehabilitacyjne i zastosowanie ich w praktyce edukacyjnej. Sport i turystyka.

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Fortepian

Dalsze rozwijanie u studentów Êrodków pianistycznych s∏u˝àcych do pos∏ugiwania si´ instrumentem w przysz∏ej pracy artystycznej i pedagogicznej przez opanowywanie zró˝nicowanego

stylistycznie i technicznie repertuaru. Rozwijanie

umiej´tnoÊci gry a vista w zró˝nicowanych tempach i o ró˝nym stopniu trudnoÊci pianistycznych. Praktyka akompaniamentu i gry zespo∏owej w zespo∏ach kameralnych.

2. Harmonia klasyczna i podstawy harmonii wspó∏czesnej

Rozwijanie umiej´tnoÊci praktycznego zastosowania nabytej wiedzy: pisemna i instrumentalna

realizacja zadaƒ harmonicznych w aspekcie estetycznym. Nabycie umiej´tnoÊci doboru Êrodków umo˝liwiajàcych osiàgni´cie zamierzonego

przebiegu napi´ç harmonicznych i ekspresji oraz

Poz. 1004

okreÊlonego kszta∏tu formalnego. åwiczenia

w zakresie modulacji. Kszta∏cenie umiej´tnoÊci

uk∏adania zadaƒ harmonicznych odpowiednio

dla realizacji za∏o˝onego problemu.

3. Historia stylów muzycznych i technik kompozytorskich

Kszta∏cenie sprawnoÊci w rozpoznawaniu form,

gatunków, stylów, epok historycznych, zw∏aszcza utworów z okresów o prze∏omowym znaczeniu w historii muzyki. Poznawanie wielkich form

oratoryjnych i operowych w powiàzaniu z historià wykonawstwa muzycznego. Omówienie najwa˝niejszych technik kompozytorskich w przebiegu historycznym i ich ewolucji ze szczególnym uwzgl´dnieniem osiàgni´ç polskiej awangardy po II wojnie Êwiatowej.

4. Analiza dzie∏a muzycznego

Analiza struktury i cech okreÊlajàcych styl dzie∏a

muzycznego, reprezentatywnego dla danej epoki, z uwzgl´dnieniem historycznego procesu rozwojowego. Zaprezentowanie warsztatu analitycznego i wskazanie dróg interpretacji dzie∏a

muzycznego. Analiza czo∏owych dzie∏ oratoryjnych i symfonicznych polskich kompozytorów

wspó∏czesnych.

5. Kszta∏cenie s∏uchu

Dalsze rozwijanie umiej´tnoÊci analizowania

i klasyfikacji postrzeganych zjawisk dêwi´kowych. Dyktanda 3- i 4-g∏osowe w ró˝nych barwach instrumentalnych. åwiczenia refleksu i pami´ci muzycznej. Rozwijanie s∏yszenia polifonicznego i harmonicznego. Czytanie nut g∏osem

w starych kluczach, czytanie pionowe.

6. Psychologia z psychologià muzyki

Zarys psychologii w zakresie wymagaƒ okreÊlonych dla kierunków kszta∏càcych nauczycieli.

Psychologia uzdolnieƒ muzycznych. Psychologiczne uwarunkowania twórczoÊci, percepcji

i wykonawstwa muzyki. Psychologia sukcesu indywidualnego i zbiorowego. Metody pokonywania stresu.

7. Pedagogika z pedagogikà muzycznà

Zarys pedagogiki w zakresie wymagaƒ okreÊlonych dla kierunków kszta∏càcych nauczycieli.

Rys historyczny i nowe koncepcje pedagogiczne. Teoria i organizacja kszta∏cenia i wychowania, z uwzgl´dnieniem uwarunkowaƒ kszta∏cenia indywidualnego w dydaktyce muzycznej.

Praktyka korzystania w procesie edukacji muzycznej ze Êrodków technicznych. Media w nauczaniu muzyki.

8. Metodyka i teoria edukacji muzycznej

Tradycje i wspó∏czesne za∏o˝enia, formy i metody edukacji muzycznej w Polsce i na Êwiecie.

Metody Z. Kodaly’a, C. Orffa, E. Dalcroze’a. Przygotowanie studentów do pracy w szko∏ach ogólnokszta∏càcych, muzycznych i zak∏adach kszta∏cenia nauczycieli. Kszta∏cenie umiej´tnoÊci do-

skonalenia otaczajàcej rzeczywistoÊci w zakresie

kultury muzycznej, z podkreÊleniem integracyjnej roli muzyki w ˝yciu spo∏ecznym. Praktyczne

formy edukacji muzycznej (Êpiew, gra zespo∏owa, zaj´cia muzyczno-ruchowe, elementy taƒca

modern, tworzenie muzyki itp.).

9. Metodyka prowadzenia audycji muzycznych

Metody. Literatura, obs∏uga sprz´tu, metody socjotechniki, uk∏adanie programów (çwiczenia).

10. Metodyka Êpiewu zbiorowego

Nabywanie umiej´tnoÊci kszta∏towania techniki

wokalnej, stopliwoÊci brzmienia i barwy w zespole chóralnym oraz umiej´tnoÊci nauczania

emisji g∏osu. Emisja g∏osu dzieci´cego i ch∏opi´cego. Umiej´tnoÊç rozwiàzywania problemów

wokalnych w ma∏ym zespole wokalnym.

11. Metodyka zasad muzyki i nauki o muzyce

Omówienie kolejnoÊci wprowadzania poj´ç

i terminów muzycznych. Metody i formy przekazywania wiedzy o skalach, kluczach, systemie

dur-moll, instrumentach muzycznych, zjawiskach akustyki muzycznej.

12. Metodyka kszta∏cenia s∏uchu

Zdobycie umiej´tnoÊci potrzebnych do nauczania przedmiotu w szko∏ach muzycznych i w zak∏adach kszta∏cenia nauczycieli. Optymalne metody. Umiej´tnoÊci doboru çwiczeƒ dla okreÊlonego celu dydaktycznego. Aktualne tendencje

w kszta∏ceniu s∏uchu.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Czytanie partytur

Czytanie zró˝nicowanych fakturalnie partytur

chóralnych i instrumentalnych i wyrobienie nawyku realizacji na fortepianie partytur ró˝nych

stylów i epok. Przyswojenie umiej´tnoÊci bieg∏ego czytania w kluczach i transponowania oraz

czytania partytur wspó∏czesnej awangardy muzycznej. Czytanie w notacji menzuralnej.

2. Dyrygowanie

Przyswojenie zasad techniki manualnej (schematy metryczne proste i z∏o˝one: 1, 2, 3, 4, 6, 8,

9, 12 oraz nieregularne, np. 5, 7, 11) i dyrygenckiej (dyrygowanie w ró˝nych rodzajach artykulacji, dynamiki, ekspresji, tempa). Kszta∏towanie

umiej´tnoÊci samodzielnego rozwiàzywania

problemów techniczno-interpretacyjnych i techniki opanowywania partytur. Transpozycje

w partyturze orkiestrowej. Ró˝nice techniki dyrygenckiej w pracy z chórem i orkiestrà. Prowadzenie utworów wokalno-instrumentalnych.

Opracowywanie wybranych pozycji polskiej

i Êwiatowej literatury, z uwzgl´dnieniem ró˝nych stylów muzycznych i obsad wykonawczych.

3. Zespo∏y wokalne i instrumentalne dla praktyk

dyrygenckich studentów

Poz. 1004

Stworzenie mo˝liwoÊci sprawdzenia nabytych

Êrodków techniki dyrygenckiej i samodzielnej

realizacji repertuaru. Przedmiot stanowi praktyczny warsztat wybranych problemów z zakresu emisji zbiorowej, metodyki prowadzenia chóru, instrumentacji.

4. Specjalistyczna literatura muzyczna z çwiczeniami

Usystematyzowanie praktycznej znajomoÊci

wczeÊniej poznanej literatury muzycznej. Nabywanie umiej´tnoÊci rozró˝niania gatunków wokalnej i instrumentalnej muzyki dawnej — Êredniowiecza, renesansu i baroku. Liturgiczne formy muzyki sakralnej ró˝nych wyznaƒ. Gospels

jako odmiana chora∏u protestanckiego. Przyswojenie systematyki wspó∏czesnej muzyki rozrywkowej (rozró˝nienie: jazz, rock, beat, rap etc.

i cech gatunków). Literatura chóralna romantyczna i wspó∏czesna.

5. Emisja g∏osu indywidualna z metodykà nauczania

Zdobycie wiedzy o oddechu Êpiewaczym, procesie fonacji, przyswojenie w∏aÊciwego sposobu

wydobywania dêwi´ku, umiej´tnoÊci u˝ywania

rezonatorów g∏osowych i stosowania rejestrów.

Opracowanie pewnej liczby solowych utworów

wokalnych i w ma∏ym zespole. Podstawy indywidualnego nauczania Êpiewu.

6. Improwizacja instrumentalna (fortepian, organy)

Kszta∏cenie umiej´tnoÊci harmonizowania zadanej melodii oraz improwizacji na zadany temat

w ró˝nych konwencjach stylistycznych. Wyrobienie swobodnej realizacji funkcji akompaniatorskich i wertykalnego s∏yszenia. Gra liturgiczna. Transpozycje akompaniamentów zadanych

i a vista. Technika basso continuo.

7. Propedeutyka kompozycji i aran˝acji

Podstawy nauki kompozycji. Skomponowanie

utworu chóralnego i na dowolny zespó∏ instrumentalny. Aran˝acja utworów wokalnych na zespo∏y instrumentalne o ró˝nym sk∏adzie i na zespó∏ fletów prostych.

8. Instrumentacja

Zapoznanie si´ z problemami technicznymi ró˝nych instrumentów i zastosowanie nabytej wiedzy we w∏asnej instrumentacji. Dostosowywanie Êrodków instrumentacji do mo˝liwoÊci i potrzeb wykonawczych.

9. Kontrapunkt

Przyswajanie wiedzy w zakresie swobodnej i Êcis∏ej imitacji, potrzebnej do przeprowadzania

analizy i interpretacji utworów polifonicznych

z zespo∏ami muzycznymi. åwiczenia w poszczególnych gatunkach kontrapunktowych. Rozwijanie „Êcis∏ego” typu myÊlenia muzycznego przez

nauk´ tworzenia fugi (wokalnej i instrumentalnej).

10. Praktyka chora∏u gregoriaƒskiego

Paleografia i semiologia chora∏u. Metody interpretacji rytmicznej chora∏u gregoriaƒskiego.

Praktyka wykonawcza akcentualnych i koncentualnych form chora∏u. Warsztat manualny

w prowadzeniu scholi.

11. Zespó∏ chóralny lub orkiestra

Rozwijanie umiej´tnoÊci Êpiewu a vista w wielog∏osie. Opanowywanie przez studenta g∏ównych pozycji repertuaru instrumentalnego muzyki europejskiej.

Rozwijanie i doskonalenie praktycznych umiej´tnoÊci w pracy w zró˝nicowanych sk∏adach instrumentalnych i wokalnych pod kierunkiem dyrygenta. Przyswojenie pewnej liczby partii instrumentalnych w utworach wokalno-instrumentalnych i instrumentalnych oraz partii chóralnych w dzie∏ach oratoryjnych.

12. Drugi instrument

Opanowanie podstaw gry (lub kontynuacja) na

wybranym, innym ni˝ fortepian instrumencie,

jak: gitara, akordeon, flet i in. Przyswojenie techniki gry i podstawowej literatury instrumentu.

13. Instrumenty szkolne

Zapoznanie z instrumentarium Orffa i z obs∏ugà

keyboardu.

Flet prosty — podstawy gry indywidualnej i zespo∏owej.

14. Ekspresja muzyczno-ruchowa

Zastosowanie struktur metrorytmicznych i muzyczno-ruchowych w rozwijaniu wra˝liwoÊci

agogicznej i ekspresji przestrzenno-ruchowej

studenta. Inspiracja do tworzenia w∏asnych

kompozycji przestrzennych w powiàzaniu z zasadami estetyki i precyzji metrorytmicznej ruchu

w celu wykorzystania nabytych umiej´tnoÊci

w pracy z zespo∏ami dla rozwijania ich muzykalnoÊci.

15. Zarys etnomuzykologii

Zarys historii polskiego folkloru muzycznego.

Cechy polskiej muzyki ludowej. Klasyfikacja pieÊni ludowych. Folklor dzieci´cy. Instrumenty

i kapele ludowe. Regionalne zró˝nicowanie folkloru muzycznego. Muzyka ludowa a muzyka narodowa. Muzyka ludowa we wspó∏czesnym spo∏eczeƒstwie — folklor widowiskowy, rodzaje zespo∏ów folklorystycznych. Podstawowe zagadnienia zwiàzane z etnomuzykà kultur pozaeuropejskich. S∏uchowa analiza materia∏ów muzycznych.

16. Interpretacja tekstu literackiego z dykcjà

Analiza wybranych dzie∏ poezji i prozy pod

wzgl´dem leksykalnym, stylu, mo˝liwoÊci interpretacyjnych. åwiczenia z mikrofonem. Adaptacja tekstów literackich do programów artystyczno-edukacyjnych.

Poz. 1004

17. Seminarium prelekcji i krytyki muzycznej

Zasady konstrukcji wystàpienia publicznego. Zasady krytycznego opracowania tekstu muzycznego. Nauka obiektywnych kryteriów oceny.

Krytyczna analiza wykonaƒ ró˝nych gatunków

muzyki. åwiczenia w recenzowaniu ró˝nych interpretacji dzie∏a muzycznego.

18. Promocja i marketing dóbr kultury

Techniki sonda˝u spo∏ecznego. Zasady planowania kampanii reklamowej. Sponsoring muzyczny. Nauka o fundacjach. Media jako Êrodek

upowszechniania muzyki. Techniki przeprowadzania i udzielania wywiadu.

19. Komunikacja spo∏eczna i organizacja imprez

Zapoznanie z technikami kszta∏towania opinii

publicznej. Optymalne metody organizowania

pozytywnego image’u zespo∏u, solisty, instytucji

artystycznej. Zasady organizacji przedsi´wzi´ç

artystycznych. Prawo autorskie. Terminologia

i korespondencja handlowa. Technika organizowania konkursów, quizów itp.

20. Integracja sztuk

Zwiàzki literatury z muzykà. Mo˝liwoÊç ró˝nych

Êrodków ekspresji artystycznej, szukania podobieƒstw i ró˝nic w u˝yciu Êrodków wyrazowych

muzyki, plastyki i sztuki literackiej. Teatr dzieci´cy i jego Êrodki inscenizacyjne (muzyka, s∏owo,

scenografia, taniec).

VII. ZALECENIA

1. Kandydaci na studia powinni wykazaç si´ wiedzà

i umiej´tnoÊciami muzycznymi w zakresie odpowiadajàcym Êredniej szkole muzycznej.

2. Uczelnia w ramach potrzeb i mo˝liwoÊci kadrowych

prowadzi wybrane specjalnoÊci i specjalizacje.

3. Zaleca si´ studiowanie jednoczeÊnie na dwóch

specjalnoÊciach lub na specjalnoÊci i specjalizacji.

4. Egzamin dyplomowy opracowany pod opiekà promotora sk∏ada si´ z

— teoretycznej pracy magisterskiej pisemnej,

— artystycznego egzaminu magisterskiego — koncertu zespo∏ów muzycznych lub/i twórczego zastosowania metod edukacyjnych w postaci artystycznego pokazu publicznego.

5. Nast´pujàce przedmioty podstawowe i kierunkowe

mogà byç prowadzone zbiorowo lub w grupach do

10 osób

— Harmonia klasyczna

wspó∏czesnej,

i

podstawy

harmonii

— Historia stylów muzycznych i technik kompozytorskich,

— Analiza dzie∏a muzycznego,

— Kszta∏cenie s∏uchu,

— Zespo∏y wokalne i instrumentalne dla praktyk

dyrygenckich studentów,

Poz. 1004

— Zarys etnomuzykologii,

— Interpretacja tekstu literackiego z dykcjà,

— Specjalistyczna literatura muzyczna z çwiczeniami,

— Seminarium prelekcji i krytyki muzycznej,

— Kontrapunkt,

— Promocja i marketing dóbr kultury,

— Praktyka chora∏u gregoriaƒskiego,

— Komunikacja spo∏eczna i organizacja imprez,

— Zespó∏ chóralny lub orkiestra,

— Integracja sztuk.

— Instrumenty szkolne,

Pozosta∏e przedmioty powinny byç prowadzone

w trybie indywidualnym.

— Ekspresja muzyczno-ruchowa,

STUDIA ZAWODOWE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia zawodowe na kierunku edukacja artystyczna w zakresie sztuki muzycznej trwajà trzy lata (6 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 2500,

w tym 1740 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwent (otrzymuje tytu∏ licencjata) powinien

posiadaç kwalifikacje muzyka nauczyciela w zakresie

edukacji i animacji muzycznej, kwalifikacje do prowadzenia zespo∏ów muzycznych, a tak˝e muzycznà wiedz´ teoretycznà i praktycznà odpowiednià do prowadzenia

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

270

1. J´zyk obcy

60

2. Podstawy informatyki

30

3. Przedmiot do wyboru

60

4. Wiedza o sztuce

60

5. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE I KIERUNKOWE 1470

1. Dyrygowanie z czytaniem partytur

90

2. Instrument g∏ówny

90

3. Drugi instrument

60

4. Elementy akompaniamentu i improwizacji

fortepianowej

30

5. Instrumenty szkolne

15

— zespo∏ów wokalnych oraz instrumentalnych i instrumentalno-wokalnych w amatorskim ruchu muzycznym,

6. Emisja g∏osu z dykcjà

45

7. Zasady muzyki z instrumentoznawstwem

90

— dzia∏alnoÊci muzycznej w instytucjach kultury,

8. Kszta∏cenie s∏uchu

120

— imprez muzycznych,

9. Harmonia z çwiczeniami

90

— animacji kultury muzycznej w spo∏eczeƒstwie.

10. Historia muzyki

60

11. Literatura muzyczna z analizà dzie∏a

muzycznego

90

12. Aktywizujàce formy kontaktu z muzykà

30

— zaj´ç dydaktycznych w zakresie szkolnej edukacji

artystycznej na poziomie nauczania przedszkolnego i szkolnego do gimnazjum w∏àcznie,

— zaj´ç umuzykalniajàcych w placówkach pozaszkolnych,

Absolwenci b´dà posiadaç okreÊlonà programem

studiów licencjackich wiedz´ i umiej´tnoÊci muzyczne

i pedagogiczne oraz zasób ogólnej wiedzy humanistycznej.

13. Szkolne zespo∏y instrumentalne z metodykà 90

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

14. Zespó∏ wokalny z metodykà

90

15. Propedeutyka instrumentacji i aran˝acji

30

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

16. Rytmika i ekspresja ruchowa

60

17. Folklor muzyczny

30

18. Integracja sztuk

30

19. Promocja i marketing dóbr kultury

30

20. Metodyka nauczania muzyki

90

21. Muzyka w nauczaniu zintegrowanym

30

270

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE I KIERUNKOWE 1470

Razem

IV. PRAKTYKI

150 godzin praktyk pedagogicznych.

22. Muzyka w nauczaniu blokowym

30

23. Pedagogika z pedagogikà muzycznà

90

24. Psychologia z psychologià muzyki

60

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. J´zyk obcy

Czynne opanowanie jednego j´zyka obcego nowo˝ytnego w mowie i piÊmie, pozwalajàce na

korzystanie z fachowej literatury zagranicznej

i nawiàzywanie kontaktów mi´dzyludzkich.

2. Podstawy informatyki

Podstawy obs∏ugi komputerów osobistych. Obs∏uga platformy systemowej. Podstawowe aplikacje narz´dziowe. Edytory tekstowe. Arkusze

kalkulacyjne. Aplikacje sieci wewn´trznych i rozleg∏ych (Intranet/Internet).

3. Przedmiot do wyboru

W zale˝noÊci od zainteresowaƒ studenta mo˝liwoÊç uzyskania szerszego zakresu wiedzy z filozofii, estetyki, etyki, historii kultury, przedmiotu

przyrodniczego itp.

4. Wiedza o sztuce

Poszerzenie podstawowej wiedzy studenta z zakresu formy i treÊci w dziele sztuki, jej analizy

oraz interpretacji na podstawie wybranych okresów, stylów i kierunków w sztuce. Wskazanie podobieƒstw i ró˝nic formalnych w dzie∏ach sztuk

plastycznych i muzycznych.

5. Wychowanie fizyczne

Zaj´cia ruchowe, kondycyjne, korekcyjne, rehabilitacyjne. Sport i turystyka.

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE I KIERUNKOWE

1. Dyrygowanie z czytaniem partytur

Opracowanie prawid∏owych ruchów dyrygenckich oraz schematów taktowania (metrum 2, 3,

6, 1). Kszta∏cenie umiej´tnoÊci rozwiàzywania

problemów techniczno-interpretacyjnych i techniki opanowania partytur. Realizacja ró˝nych

uk∏adów partytur ze szczególnym uwzgl´dnieniem utworów na chóry dzieci´ce. Wybrane problemy wykonawcze muzyki ró˝nych stylów. Czytanie i granie z partytur.

2. Instrument g∏ówny

Opanowanie programu obejmujàcego ró˝norodne formy i gatunki muzyczne, dostosowanego do mo˝liwoÊci wykonawczych studenta.

Kszta∏cenie umiej´tnoÊci szybkiego i bezb∏´dnego odczytywania tekstu nutowego.

3. Drugi instrument

Opanowanie

przynajmniej

podstawowych

umiej´tnoÊci gry na wybranym instrumencie

Poz. 1004

lub fortepianie, jeÊli nie jest nim instrument

g∏ówny.

4. Elementy akompaniamentu i improwizacji fortepianowej

Praktyczne opanowanie schematów harmonicznych. Rodzaje faktur fortepianowych. Umiej´tnoÊç odczytywania i interpretowania funkcji harmonicznych z zapisu symbolicznego. Zasady

tworzenia melodii i jej wariacyjne przekszta∏cenia. Konstrukcja linii basowej. Wybrane skale

muzyczne jako podstawa totalnej improwizacji.

5. Instrumenty szkolne

Opanowanie podstawowych umiej´tnoÊci gry

na flecie pod∏u˝nym oraz instrumentarium

Orffa.

6. Emisja g∏osu z dykcjà

åwiczenia ortofoniczne (wymowa g∏osek, sylab,

çwiczenia dykcyjne). Przyswojenie umiej´tnoÊci

pos∏ugiwania si´ postawionym g∏osem co najmniej w obr´bie Êrednicy skali. Prawid∏owe oddychanie. Zachowanie prawid∏owej postawy

w czasie Êpiewu. Opanowanie mi´kkiego sposobu wysy∏ania dêwi´ku oraz zasadniczych rodzajów artykulacji muzycznej. Przyswojenie podstawowych wiadomoÊci teoretycznych zwiàzanych

z procesem kszta∏cenia g∏osu, a g∏osu dziecka

w szczególnoÊci. Higiena g∏osu. Sposoby rozwiàzywania problemów emisyjnych w Êpiewie

zbiorowym.

7. Zasady muzyki z instrumentoznawstwem

Dêwi´k i jego cechy. Podstawowe elementy muzyczne: melodia, rytm, metrum, tempo. Notacja

muzyczna. Skala, gama, tonacja. Interwa∏y, konsonanse i dysonanse, rozwiàzywanie dysonansów. Diatonika, chromatyka, enharmonia. Budowa akordów. Agogika. Dynamika. Artykulacja

i frazowanie. Inne skale poza systemem dur-moll. Dzie∏o muzyczne i jego elementy. Budowa, mo˝liwoÊci techniczne, barwa instrumentów muzycznych.

8. Kszta∏cenie s∏uchu

Rozwijanie wrodzonych predyspozycji s∏uchowych (s∏uch wysokoÊciowy, harmoniczny, poczucie rytmu, wyobraênia muzyczna, pami´ç

muzyczna), umiej´tnoÊci realizacji çwiczeƒ rytmicznych i melodycznych, kszta∏cenie koncentracji. Skale, gamy, interwa∏y, analiza s∏uchowa,

Êpiewanie i zapis. åwiczenia melodyczne jednoi wielog∏osowe (okreÊlenie, zapis, Êpiewanie

a vista, granie z pami´ci), metro-rytmiczne, harmoniczne (analiza s∏uchowa i zapis zjawisk harmonicznych pojedynczych w kontekstach funkcyjnych, Êpiewanie pionów akordowych z zapisu

nutowego).

9. Harmonia z çwiczeniami

Akordy — ich uk∏ad, postaç, pozycja. ¸àczenie

trójdêwi´ków w triady. Harmonizowanie melodii

w ró˝nych odmianach trybu major i minor. Rodzaje kadencji. Dominanta septymowa i nono-

wa. Trójdêwi´ki poboczne. Czterodêwi´ki i pi´ciodêwi´ki na wszystkich stopniach. Progresja

niemodulujàca i modulujàca. Modulacja diatoniczna, chromatyczna. Opanowanie umiej´tnoÊci harmonizowania melodii.

10. Historia muzyki

Podstawowe fakty z dziedziny historii muzyki

w powiàzaniu z historià powszechnà, historià

kultury oraz dzie∏ami reprezentatywnymi dla

ró˝nych epok i stylów. Miejsce muzyki polskiej

na tle muzyki innych narodów.

11. Literatura muzyczna z analizà dzie∏a muzycznego

Zapoznanie z kanonem dzie∏ muzycznych

wszystkich epok. Charakterystyka stylów i form

na tle innych dziedzin sztuki. Analiza wybranych

dzie∏ czo∏owych kompozytorów, kszta∏cenie

umiej´tnoÊci pojmowania zjawisk muzycznych

w ich powiàzaniu oraz dostrzegania wzajemnych zwiàzków przyczynowych i genetycznych.

Przekazanie podstawowych wiadomoÊci z zakresu w∏aÊciwoÊci ró˝nych typów ukszta∏towaƒ formalnych.

12. Aktywizujàce formy kontaktu z muzykà

Formy ekspresji artystycznej dziecka jako podstawa stymulacji rozumienia i emocjonalnego

prze˝ywania muzyki artystycznej. Inscenizacje

ruchowe, teatralizujàce, ruch parataneczny, rysunek, malarstwo, opowiadanie, opis s∏owny,

gra na instrumentach dzieci´cych.

13. Szkolne zespo∏y instrumentalne z metodykà

Przygotowanie do prowadzenia zespo∏ów instrumentalnych o ró˝nym sk∏adzie, mogàcych

funkcjonowaç na terenie szko∏y. åwiczenia praktyczne z zespo∏em instrumentalnym grupy studentów. Propozycje interpretacji utworów, form

pracy oraz wykorzystanie w∏asnych aran˝acji

utworów.

14. Zespó∏ wokalny z metodykà

Praktyczne i metodyczne przygotowanie do prowadzenia zespo∏ów wokalnych w szko∏ach i placówkach pozaszkolnych. Rozwijanie i utrwalanie

umiej´tnoÊci dyrygenckich. Praktyczne wdra˝anie zasad emisji zbiorowej. Samodzielne przygotowanie utworów wokalnych z uwzgl´dnieniem doboru Êrodków wyrazu artystycznego.

15. Propedeutyka instrumentacji i aran˝acji

Praktyczne wprowadzenie w zagadnienia zamiany Êrodków wykonawczych w procesie opracowywania utworów muzycznych. Tworzenie partytur na zespo∏y szkolne (instrumentarium Orffa

i inne sk∏ady mieszane), klasyczne sk∏ady kameralne (zespo∏y instrumentów smyczkowych, d´tych, sk∏ady mieszane), zespo∏y o profilu estradowym.

16. Rytmika i ekspresja ruchowa

Realizacja ruchowa wartoÊci i tematów rytmicznych, ∏aƒcuchy realizacji, uzupe∏nienia rytmicz-

Poz. 1004

ne, przekszta∏cenia metryczne tematów rytmicznych, polirytmia i polimetria, kanony rytmiczne.

åwiczenia ruchowe: inhibicja i incytacja, çwiczenia odzwierciedlajàce przebiegi dynamiczne,

agogiczne, artykulacyjne, linie melodyczne, frazowanie i inne elementy formalne, çwiczenia koordynacji ruchowej. Ruchowa interpretacja

utworów muzycznych.

17. Folklor muzyczny

Zarys historii polskiego folkloru muzycznego.

Cechy polskiej muzyki ludowej. Klasyfikacja pieÊni ludowych. Folklor dzieci´cy. Instrumenty

i kapele ludowe. Regionalne zró˝nicowanie folkloru muzycznego. Muzyka ludowa a muzyka narodowa.

18. Integracja sztuk

Techniki malarskie, rysunkowe i przestrzenne

wykorzystywane w ramach zaj´ç dydaktycznych

w nauczaniu muzyki w po∏àczeniu z elementami

wiedzy o sztuce. Zwiàzki literatury z muzykà, ich

genetyczne aspekty i genologiczne konsekwencje. Tworzywo muzyki, plastyki i sztuki literackiej

(wspólnota, bliskoÊç i pokrewieƒstwo). Wskazanie mo˝liwoÊci wykorzystania ró˝nych Êrodków

ekspresji artystycznej w kontaktach z muzykà,

plastykà i literaturà w rozumieniu formy artystycznej, szukania podobieƒstw i ró˝nic w ekspresyjnoÊci u˝ytych Êrodków wyrazu, terminologii oraz wykorzystania ich w konkretnych dzia∏aniach dydaktycznych.

Rozpoznawanie w∏aÊciwoÊci muzyczno-wokalnych poezji lirycznej z kanonu lektur szkolnych.

MuzycznoÊç tekstów literackich jako rodzaj

zwiàzków sztuki s∏owa z muzykà. Teatralne Êrodki inscenizacyjne (scenografia, muzyka, choreografia). Teatr dzieci´cy i teatr dla dzieci. Teatr

inspirowany zabawà dzieci´cà. Interpretacja

wiersza i prozy z elementami zadaƒ aktorskich.

19. Promocja i marketing dóbr kultury

Techniki sonda˝u spo∏ecznego. Zasady planowania kampanii reklamowych. Sponsoring muzyczny. Informacja o fundacjach. Media jako Êrodek upowszechniania muzyki. Techniki przeprowadzania i udzielania wywiadu.

20. Metodyka nauczania muzyki

Wybrana problematyka z historii wychowania

muzycznego, systemy i koncepcje wychowania

muzycznego. Organizacja procesu kszta∏cenia,

zasady nauczania, ocena osiàgni´ç muzycznych.

Formy aktywnoÊci muzycznej. Podstawy tworzenia programów autorskich.

21. Muzyka w nauczaniu zintegrowanym

Istota koncepcji nauczania zintegrowanego. Muzyczna aktywnoÊç dziecka na tle innych przedmiotów. Zaj´cia umuzykalniajàce w przedszkolu.

22. Muzyka w nauczaniu blokowym

Âcie˝ki edukacyjne a muzyka. Integracja treÊci

muzycznych, plastycznych i literackich, ekspre-

sja muzyczna i plastyczna, rozwijanie wyobraêni

i umiej´tnoÊci muzyczno-plastycznych. Wybór,

adaptacja i opracowanie programów nauczania.

23. Pedagogika z pedagogikà muzycznà

Zarys pedagogiki w zakresie wymagaƒ dla kierunków kszta∏càcych nauczycieli. Rys historyczny i nowe koncepcje pedagogiczne. Teoria i organizacja kszta∏cenia i wychowania, tak˝e w zakresie dydaktyki muzycznej. Kompetencje nauczyciela w obliczu przemian szko∏y.

24. Psychologia z psychologià muzyki

Zarys psychologii w zakresie wymagaƒ dla kierunków kszta∏càcych nauczycieli. Elementy psy-

Poz. 1004

chologii muzyki ze szczególnym uwzgl´dnieniem psychologii twórczoÊci. Mechanizmy psychiczne le˝àce u podstaw nauczania blokowego.

VII. ZALECENIA

1. Kandydaci na studia powinni wykazaç si´ wiedzà

i umiej´tnoÊciami muzycznymi okreÊlonymi przez

uczelni´ w warunkach przyj´ç na studia.

2. Egzamin dyplomowy sk∏ada si´ z

— pisemnej pracy dyplomowej,

— publicznego wyst´pu muzycznego lub pokazu artystyczno-edukacyjnego (przygotowanego

pod opiekà promotora).

Za∏àcznik nr 12

Standardy nauczania dla kierunku studiów

edukacja artystyczna w zakresie sztuk plastycznych

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku edukacja artystyczna w zakresie sztuk plastycznych trwajà 5 lat (10

semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o

3800, w tym 2425 godzin okreÊlonych w standardach

nauczania.

— pedagoga-artysty w dajàcym Êrednie wykszta∏cenie szkolnictwie artystycznym;

— animatora dzia∏aƒ twórczych w placówkach pozaszkolnych (muzeach, oÊrodkach kultury, ogniskach plastycznych itp.);

— promotora twórczoÊci plastycznej na rynku sztuki

(w galeriach, muzeach, aukcjach, czasopismach

specjalistycznych);

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwent kierunku edukacja artystyczna w zakresie sztuk plastycznych powinien posiadaç kwalifikacje

artysty sztuk pi´knych i nauczyciela, byç Êwiadomym

i aktywnym uczestnikiem wspó∏czesnej kultury, ∏àczàcym pog∏´bionà ogólnohumanistycznà wiedz´ z w∏asnym doÊwiadczeniem artystycznym. Âwiadome i aktywne uczestniczenie absolwenta w obecnych realiach

kulturowych uwarunkowane jest wykszta∏ceniem nast´pujàcych umiej´tnoÊci

Absolwenci powinni posiadaç okreÊlonà programem studiów wiedz´ i umiej´tnoÊci artystyczne i pedagogiczne, wzbogacone du˝ym zasobem ogólnej

wiedzy humanistycznej.

— refleksyjny (poznawczy i krytyczny) stosunek do

ró˝norodnych przejawów i form wspó∏czesnej kultury,

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

420

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

705

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1300

— w∏asna, aktywna dzia∏alnoÊç twórcza w dziedzinie

sztuk plastycznych („czystych” i u˝ytkowych),

Razem

2425

— umiej´tnoÊç wielokierunkowej promocji sztuki

i efektywnego funkcjonowania na rynku sztuki.

IV. PRAKTYKI

— umiej´tnoÊç stymulowania i kierowania kreacyjnà

aktywnoÊcià innych,

— krytyka sztuki.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

Powy˝sze predyspozycje i aktywnoÊç pozwalajà

absolwentowi kierunku edukacja artystyczna byç czynnym artystà oraz podjàç prac´ w charakterze

1. Praktyki pedagogiczne w szko∏ach podstawowych,

gimnazjach i liceach lub w muzeach bàdê innych

oÊrodkach upowszechniajàcych sztuki plastyczne

— minimum 150 godzin.

— nauczyciela w zakresie edukacji

w szko∏ach ogólnokszta∏càcych;

2. Warsztaty i plenery malarskie w wymiarze minimum 100 godzin.

artystycznej

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

420

1. Przedmiot do wyboru, np. historia kultury,

estetyka, etyka, dzieje myÊli chrzeÊcijaƒskiej,

przedmiot przyrodniczy

30

2. Filozofia z logikà

60

3. J´zyk obcy

120

4. Wyk∏ad monograficzny: wybrane zagadnienia z zakresu literatury, teatru i filmu

30

5. Informatyka

30

6. Edytory obrazu

30

7. Wiedza z zakresu kultury muzycznej

30

8. Integracja sztuk z elementami metodyki

30

9. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

705

1. Historia idei i doktryn estetycznych

60

2. Historia sztuki

150

3. Wspó∏czesna krytyka artystyczna

30

4. Socjologia sztuki

60

5. Problemy formy i wyobraêni artystycznej

60

— teoria dzie∏a i zamys∏u twórczego

6. Marketing sztuki

45

7. Pedagogika

90

8. Psychologia

90

9. Metodyka edukacji plastycznej

90

10. Metody upowszechniania kultury plastycznej

30

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1300

1. Malarstwo

150

2. Grafika

150

3. Rzeêba, kszta∏towanie przestrzeni

150

4. Rysunek

250

5. Projektowanie graficzne

150

6. Struktury wizualne i mechanizmy percepcji

wzrokowej

90

7. Fotografia

90

8. Dzia∏ania multimedialne

90

9. Kszta∏towanie otoczenia

60

10. Magisterska pracownia artystyczna

120

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. Przedmiot do wyboru, np. historia kultury, estetyka, etyka, dzieje myÊli chrzeÊcijaƒskiej, przedmiot przyrodniczy — do wyboru przez studenta.

Poz. 1004

Formowanie ogólnohumanistycznej ÊwiadomoÊci intelektualnej s∏u˝àcej konkretyzacji postaw

i umiej´tnoÊci rozró˝nieƒ w wartoÊciowaniu zjawisk. Pog∏´bienie wra˝liwoÊci etycznej.

2. Filozofia z logikà

Poznanie historycznego zarysu europejskiej myÊli filozoficznej, szczegó∏owej charakterystyki

wybranych g∏ównych idei filozoficznych XX w.

Wykszta∏cenie podstawowych umiej´tnoÊci myÊlenia logicznego.

3. J´zyk obcy

Bieg∏e opanowanie jednego j´zyka obcego nowo˝ytnego (w mowie i w piÊmie) umo˝liwiajàce

korzystanie z literatury fachowej i nawiàzywanie

kontaktów mi´dzyludzkich.

4. Wyk∏ad monograficzny: wybrane zagadnienia

z zakresu literatury, teatru i filmu. Przygotowanie

do samodzielnej analizy dzie∏ literatury, teatru

i filmu w oparciu o wyk∏ady literaturoznawców,

teatrologów i teoretyków filmu. Kanwà dokonywanych analiz jest myÊl filozoficzna (jej wybrane

zagadnienia).

5. Informatyka

Przyswojenie podstaw wiedzy o systemie komputerowym i jego dzia∏aniu. Poznanie kodu binarnego, asemblera i j´zyków programowania,

a tak˝e algorytmu, struktury programu, struktury pami´ci komputera — logicznej i fizycznej, jej

rodzajów i wykorzystania (pami´ç sta∏a, dyski).

Opanowanie zasad rzàdzàcych siecià i praca

w sieci, a tak˝e kszta∏cenie sprawnoÊci obs∏ugi

i wykorzystania aplikacji systemowych. Rozpoznawanie zagro˝eƒ systemu i zapobieganie im.

6. Edytory obrazu

Poznanie podstawowej wiedzy z zakresu: grafiki

bitowej i wektorowej — sposobów tworzenia

i przetwarzania obrazu w zakresie koloru, struktury i kompozycji dwu- i trójwymiarowej. Poszukiwanie Êrodków ekspresji w∏aÊciwych warsztatowi komputerowemu. ¸àczenie obrazów wektorowych i bitowych. Kszta∏cenie umiej´tnoÊci

zapisu i wykorzystania plików graficznych w ró˝nych formach prezentacji: druk, prezentacje

ekranowe strony www.

7. Wiedza z zakresu kultury muzycznej

Zdobycie elementarnej wiedzy z historii muzyki

(wraz ze s∏uchaniem muzyki), a w szczególnoÊci

dziejów polskiej muzyki, polskiej muzyki ludowej, podstawowych wiadomoÊci z nauki o muzyce, elementów estetyki muzyki.

8. Integracja sztuk z elementami metodyki

Poznanie mo˝liwoÊci integracji ró˝nych dziedzin

sztuki oraz twórczoÊci w zakresie innych dziedzin, np. techniki (wzornictwo podstawowe),

i kszta∏cenie umiej´tnoÊci organizowania dzia∏aƒ praktycznych (warsztaty).

9. Wychowanie fizyczne

Utrzymanie i podnoszenie sprawnoÊci fizycznej

studentów i pog∏´bianie potrzeb ró˝nych form

czynnej rekreacji.

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Historia idei i doktryn estetycznych

Nabycie wiedzy zwiàzanej z ideami kulturotwórczymi, doktrynami estetycznymi majàcymi bezpoÊredni zwiàzek ze sztukà. Kszta∏cenie umiej´tnoÊci gromadzenia i porównywania wszelkich

przejawów myÊli majàcych wp∏yw na twórczà

dzia∏alnoÊç ludzkà. TreÊci kszta∏cenia stanowiàce uzupe∏nienie historii sztuki powinny podkreÊlaç ∏àcznoÊç teoretycznej refleksji i artystycznej praxis. Szczególne uwzgl´dnienie refleksji

aksjonormatywnej w zamierzeniach poznawczych powinno ods∏oniç obszar samoÊwiadomoÊci estetycznej twórców i odbiorców sztuki.

Rozpoznawanie teoretycznych za∏o˝eƒ, majàcych wp∏yw na aktywnoÊç twórczà.

2. Historia sztuki

Kszta∏cenie umiej´tnoÊci analizy utworów artystycznych w Êcis∏ym powiàzaniu z historià i doktrynami historycznymi. Âledzenie ciàg∏oÊci problematycznej i zmian wynikajàcych z uwarunkowaƒ historycznych, socjologicznych, psychologicznych i filozoficznych. Przedmiot obejmuje

ewolucj´ ca∏okszta∏tu dzia∏aƒ twórczych od

pierwszych przejawów aktywnoÊci artystycznej

w kulturach prehistorycznych do sztuki wspó∏czesnej. Za∏o˝enia metodologiczne wyk∏adu

okreÊlajàce charakter zaj´ç i sposób uporzàdkowania materia∏u zmierzajà w stron´ pokazania

wielorakich uwik∏aƒ wytworu artystycznego

w konteksty kulturowe. Tak uj´ta historia sztuki,

dzie∏, stylów, Êrodowisk twórczych pozwala

wszechstronniej zrozumieç fenomen twórczoÊci

artystycznej i jej wytwory w historycznym ciàgu.

Wytwory interpretowane sà nie tylko jako luêne

zespo∏y faktów, ale jako „teksty kultury” w naturalnym powiàzaniu z wielorakimi zjawiskami pozaartystycznymi motywujàcymi sens i istot´

dzie∏ sztuki.

3. Wspó∏czesna krytyka artystyczna

Przyswajanie i pog∏´bianie wiedzy o uwarunkowaniach i kryteriach oceny twórczoÊci artystycznej. Wyk∏ady ró˝nych krytyków sztuki przedstawiajàcych swój Êwiatopoglàd i warsztat pracy.

Kszta∏cenie i doskonalenie krytycznej analizy

twórczoÊci artystycznej w zakresie sztuk pi´knych i u˝ytkowych.

4. Socjologia sztuki

Rozpoznawanie fenomenu sztuki od strony szerokich ram spo∏ecznego jej funkcjonowania.

Problematyka spo∏ecznych obiegów sztuki (wysokiego i niskiego) oraz ich interferencji, spo∏ecznych lokalizacji i wytwarzania wartoÊci sztuki. Komunikacyjny charakter sztuki. Perspektywa

ta oznacza rozumienie sztuki jako dziedziny kul-

Poz. 1004

tury symbolicznej, tj. takiej, która zachowuje semiotyczny i aksjologiczny charakter.

5. Problemy formy i wyobraêni artystycznej — teoria dzie∏a i zamys∏u twórczego

Ukazywanie i analiza relacji pomi´dzy wyobraênià rozumianà jako cecha twórczoÊci indywidualnej bàdê zbiorowej a dzie∏em sztuki, w tym

sztuki u˝ytkowej i wzornictwa przemys∏owego

— b´dàcym zespo∏em zró˝nicowanych form

podlegajàcych

ustawicznym

przemianom.

Kszta∏cenie umiej´tnoÊci odczytywania formy

jako wyrazu dà˝eƒ stanowiàcych przes∏anie znaczeniowe.

6. Marketing sztuki

Poznanie metod i strategii promocji twórczoÊci

plastycznej. Zasady organizacji imprez artystycznych — wystaw, konkursów, plenerów, festiwali, aukcji itp. Prawa autorskie. Przygotowanie

wystàpieƒ publicznych, konferencji, seminariów.

7. Pedagogika

Zarys pedagogiki w zakresie wymagaƒ okreÊlonych dla kierunków kszta∏càcych nauczycieli. Poznanie historii myÊli pedagogicznej ze szczególnym uwzgl´dnieniem XX wieku oraz podstawowych poj´ç z zakresu dydaktyki ogólnej ze szczególnym uwzgl´dnieniem metod i strategii realizacji treÊci edukacyjnych.

8. Psychologia

Zarys psychologii w zakresie wymagaƒ okreÊlonych dla kierunków kszta∏càcych nauczycieli.

Nabycie wiedzy o podstawowych poj´ciach psychologii. G∏ówne koncepcje cz∏owieka (teoria

poznawcza, psychoanalityczna, neopsychoanalityczna, behawioralna). Problematyka psychologicznej teorii wychowania. Czynniki rozwoju

cz∏owieka. Przebieg g∏ównych obszarów rozwoju psychofizycznego dzieci i m∏odzie˝y. Wp∏yw

dziedzicznoÊci i Êrodowiska na rozwój twórczy.

Rozpoznanie sztuki i zjawiska twórczoÊci z punktu widzenia szkó∏ i teorii psychologicznych (psychologia postaci, psychoanaliza, psychologia

humanistyczna). Problematyka osobowoÊci

twórczej, uzdolnieƒ plastycznych, procesu twórczego oraz typologii postaw artystycznych

i ocen estetycznych.

9. Metodyka edukacji plastycznej

Nabycie wiedzy i doÊwiadczeƒ z zakresu: grafo-percepcyjnych mo˝liwoÊci adresatów dzia∏aƒ

pedagogicznych, ich uzdolnieƒ kierunkowych,

kryzysów twórczych, przesz∏ych i wspó∏czesnych koncepcji edukacji artystycznej, doÊwiadczeƒ warsztatowych w zakresie: umiej´tnoÊci

konstruowania autorskich programów edukacyjnych oraz samodzielnego projektowania i realizowania procesu edukacji artystycznej

w szko∏ach i placówkach oÊwiatowo-wychowawczych.

10. Metody upowszechniania kultury plastycznej

Pog∏´bianie wiedzy o ró˝nych formach i strategiach upowszechniania sztuki w muzeach, galeriach, domach kultury, ogniskach plastycznych

itp., a tak˝e poprzez wytwory przemys∏owe

i udzia∏ wzornictwa w tworzeniu ich postaci wizualnej i u˝ytkowej. Zapoznanie z upowszechniajàcà i promocyjnà dzia∏alnoÊcià mediów.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Malarstwo

Kszta∏cenie umiej´tnoÊci budowy obrazu

w oparciu o uznane wartoÊci formalne, dostosowywane do indywidualnych mo˝liwoÊci i postaw studentów. Rozpoznawanie cech koloru,

zasady tworzenia koloru, funkcje kontrastów, rola koloru w kompozycji obrazu. Praktyczne opanowanie podstawowych technik malarskich.

Kszta∏cenie umiej´tnoÊci dokonywania w∏aÊciwych wyborów i hierarchizacji Êrodków, dzi´ki

którym dochodzi do powstania obrazu. Âledzenie i analizowanie zwiàzków istniejàcych pomi´dzy szeroko rozumianymi problemami treÊciowymi a Êrodkami wyrazowymi umo˝liwiajàcymi

powstanie obiektu artystycznego. Stymulowanie samodzielnych decyzji twórczych. Dog∏´bne

poznanie techniki malarskiej, w której nast´puje

realizacja dyplomu.

2. Grafika

Proces kszta∏cenia w zakresie grafiki warsztatowej s∏u˝y opanowaniu umiej´tnoÊci pos∏ugiwania si´ warsztatem graficznym do celów artystycznych. Wiedz´ i umiej´tnoÊci zdobywa si´ poprzez praktyczne poznanie ró˝nego rodzaju technik graficznych (druku wypuk∏ego, wkl´s∏odruku

i druku p∏askiego) oraz ich specyfiki. Kszta∏cenie

zmierza do nabycia umiej´tnoÊci doboru Êrodków i w∏adania nimi w sposób umo˝liwiajàcy

wyra˝enie idei, myÊli, problemu artystycznego.

DoÊwiadczenie artystyczne i wiedza o warsztacie graficznym oraz stwarzane sytuacje kreacyjne s∏u˝à kszta∏towaniu osobowoÊci twórczej studenta i przenikajà si´ wzajemnie w ca∏ym procesie kszta∏cenia.

3. Rzeêba, kszta∏towanie przestrzeni

Kszta∏cenie umiej´tnoÊci pos∏ugiwania si´ formà w uwarunkowaniach przestrzennych.

W oparciu o studium natury na pierwszych latach, a póêniej jej interpretacj´ na latach starszych, doskonalenie umiej´tnoÊci w pos∏ugiwaniu si´ j´zykiem formy przestrzennej. Poznanie

zagadnienia kontrastu, rytmu, zwartoÊci i rozcz∏onkowania bry∏y oraz a˝uru.

Praktyczne opanowanie ró˝nych technik rzeêbiarskich (kamieƒ, drewno, ceramika, narzut,

techniki nietypowe) oraz doÊwiadczenie ró˝nych

form rzeêbiarskich (p∏askorzeêba, rzeêba pe∏na,

integracja rzeêby z otoczeniem). Poszerzenie

rzeêbiarskich doÊwiadczeƒ artystycznych oraz

inspirowanie samodzielnych decyzji twórczych.

Poz. 1004

4. Rysunek

Poznawanie i doskonalenie zasad i uzale˝nieƒ

istniejàcych pomi´dzy postrzeganiem, intencjà

a prowadzeniem narz´dzia przez rysujàcego.

W poczàtkowym etapie kszta∏cenia obowiàzuje

studium modela z elementami anatomii i perspektywy. Kszta∏cenie postrzegania i umiej´tnoÊci interpretowania natury. Rozpoznawanie cech

jakoÊciowych kreski, zagadnieƒ walorowych,

przestrzennych, fakturalnych i Êwiat∏ocieniowych. Praktyczne opanowanie ró˝nych technik

rysunkowych. Pog∏´bienie zagadnieƒ warsztatowych, a tak˝e kszta∏towanie umiej´tnoÊci Êwiadomego dysponowania szeroko rozumianymi

wyrazowymi w∏aÊciwoÊciami rysunku.

5. Projektowanie graficzne

Poznanie i opanowanie podstawowych zasad

projektowania graficznego oraz komunikatu medialnego. Przygotowanie studenta do kompleksowych rozwiàzaƒ typu: opracowanie identyfikacji wizualnej (od znaku firmowego, poprzez

druki reklamowe, do przestrzennych rozwiàzaƒ

reklamowych i wystawienniczych). Przedmiot

obejmuje projektowanie w zakresie grafiki edytorskiej oraz elementy graficznej prezentacji

i

projektowania

obiektów

u˝ytkowych

z uwzgl´dnieniem problematyki komunikacji

medialnej zwiàzanej z funkcjà wyrazowà, informacyjnà, symbolicznà czy te˝ mimetycznà.

6. Struktury wizualne i mechanizmy percepcji

wzrokowej

Kszta∏cenie zdolnoÊci analizy prostych struktur

budujàcych obiekty artystyczne. Analiza ÊwiadomoÊci wzrokowej — jej fizjologicznych i psychologicznych podstaw. Poznanie niezb´dnej

w dzia∏alnoÊci twórczej wiedzy o mechanizmach

percepcji wzrokowej.

7. Fotografia

Zdobycie wiedzy i doÊwiadczeƒ w zakresie

— technologii powstawania obrazu na noÊnikach srebrowych,

— organizowania planu zdj´ciowego z uwzgl´dnieniem ró˝nych sposobów i rodzajów oÊwietlenia, umiej´tnoÊci konstruowania ma∏ej zabudowy scenograficznej studia fotograficznego, ubioru i makija˝u do potrzeb zdj´ç.

Kszta∏cenie umiej´tnoÊci i sprawnoÊci w∏aÊciwych fotografii kreacyjnej i u˝ytkowej.

8. Dzia∏ania multimedialne

Teoretyczne i praktyczne poznanie podstawowych technik rejestracji i przetwarzania obrazu,

przekazywania informacji audialnej i wizualnej

(film, video, telewizja, radio, grafika i animacja

komputerowa) w kreacji artystycznej.

9. Kszta∏towanie otoczenia

Poznanie podstawowej problematyki kszta∏towania przestrzeni za pomocà Êrodków plastycz-

nych, plastycznej organizacji szeroko rozumianego Êrodowiska indywidualnego i spo∏ecznego

funkcjonowania ludzi. Kszta∏cenie ÊwiadomoÊci

ekologicznej.

10. Magisterska pracownia artystyczna

Doskonalenie dyspozycji do samodzielnej pracy

twórczej, w której wyra˝ony zostaje osobisty

stosunek do podj´tego tematu.

VII. ZALECENIA

1. Kandydaci na studia powinni posiadaç przygotowanie artystyczne i teoretyczne umo˝liwiajàce

przyj´cie na studia okreÊlone w warunkach przyj´ç.

2. W czasie 5-letnich studiów magisterskich ∏àczna

liczba godzin przedmiotów kszta∏cenia artystycznego powinna wynosiç ok. 2000.

3. Za magisterskà pracowni´ artystycznà mo˝na

uznaç dowolnà pracowni´, w której student re-

Poz. 1004

alizuje swój program artystyczny, i w której studiowa∏ co najmniej 4 semestry (w tym przez 2 semestry dyplomowe).

4. W ramach godzin pozostajàcych do dyspozycji

uczelni mogà byç realizowane indywidualne

programy studiów ∏àczàce ró˝ne pracownie artystyczne.

5. Studentów obowiàzuje udzia∏ w ró˝nych formach ˝ycia kulturalnego.

6. LiczebnoÊç grup w pracowniach artystycznych

powinna wynosiç od 8 do 12 osób.

7. Egzamin magisterski jest dwucz∏onowy. Sk∏ada

si´ z obrony

— pisemnej pracy magisterskiej,

— artystycznego egzaminu magisterskiego

(prezentacji prac artystycznych zrealizowanych w pracowni magisterskiej na V roku studiów pod opiekà promotora).

STUDIA ZAWODOWE

IV. PRAKTYKI

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia zawodowe na kierunku edukacja artystyczna w zakresie sztuk plastycznych trwajà 3 lata (6 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 2700,

w tym 1740 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

1. Praktyki pedagogiczne w szko∏ach podstawowych, gimnazjach i liceach lub w muzeach bàdê

innych oÊrodkach upowszechniajàcych sztuki

plastyczne — minimum 150 godzin.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

2. Warsztaty i plenery malarskie w wymiarze minimum 100 godzin.

Absolwent (otrzymuje tytu∏ licencjata) powinien

posiadaç kwalifikacje nauczyciela i artystyczne w zakresie sztuk plastycznych, byç Êwiadomym i aktywnym

uczestnikiem wspó∏czesnej kultury i sztuki, ze szczególnym uwzgl´dnieniem sztuk plastycznych. Wiedza i doÊwiadczenie artystyczne umo˝liwià mu efektywne

funkcjonowanie w ró˝norodnych sytuacjach edukacyjnych, w szkole i placówkach pozaszkolnych.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A . PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

375

1. Przedmiot do wyboru, np. historia kultury,

estetyka, etyka, dzieje myÊli chrzeÊcijaƒskiej, przedmiot przyrodniczy

30

2. Filozofia z logikà

60

3. J´zyk obcy

120

— animatora dzia∏aƒ twórczych w placówkach pozaszkolnych (muzeach, domach kultury, ogniskach

plastycznych itp.),

4. Informatyka

30

5. Edytory obrazu

15

— promotora twórczoÊci plastycznej na rynku sztuki

(w galeriach, muzeach, aukcjach).

6. Wiedza z zakresu kultury muzycznej

30

Absolwenci b´dà posiadaç okreÊlonà programem

studiów wiedz´ i umiej´tnoÊci artystyczne, pedagogiczne, oraz zasób ogólnej wiedzy humanistycznej.

7. Integracja sztuk z elementami metodyki

30

8. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

570

W szczególnoÊci absolwent mo˝e podjàç prac´

w charakterze

— nauczyciela w zakresie edukacji artystycznej

w szko∏ach podstawowych i gimnazjach,

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

1. Historia idei i doktryn estetycznych

60

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

375

2. Historia sztuki

120

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

570

3. Socjologia sztuki

30

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

795

4. Problemy formy i wyobraêni artystycznej

30

Razem

— teoria dzie∏a i zamys∏u twórczego

5. Marketing sztuki

30

6. Pedagogika

90

7. Psychologia

90

8. Metodyka edukacji plastycznej

90

9. Metody upowszechniania kultury plastycznej

30

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

795

1. Malarstwo

90

2. Grafika

90

3. Rzeêba, kszta∏towanie przestrzeni

90

4. Rysunek

120

5. Projektowanie graficzne

90

6. Struktury wizualne i mechanizmy percepcji

wzrokowej

60

7. Fotografia

60

8. Dzia∏ania multimedialne

60

9. Kszta∏towanie otoczenia

45

10. Licencjacka pracownia artystyczna

90

Poz. 1004

5. Edytory obrazu

Poznanie podstawowej wiedzy z zakresu: grafiki

bitowej i wektorowej — sposobów tworzenia

i przetwarzania obrazu w zakresie koloru, struktury i kompozycji. Poszukiwanie Êrodków ekspresji w∏aÊciwych warsztatowi komputerowemu. ¸àczenie obrazów wektorowych i bitowych.

Kszta∏cenie umiej´tnoÊci zapisu i wykorzystania

plików graficznych w ró˝nych formach prezentacji: druk, prezentacje ekranowe strony www.

6. Wiedza z zakresu kultury muzycznej

Zdobycie elementarnej wiedzy z historii muzyki

(wraz ze s∏uchaniem muzyki), a w szczególnoÊci

dziejów polskiej muzyki, polskiej muzyki ludowej, podstawowych wiadomoÊci z nauki o muzyce, elementów estetyki muzyki.

7. Integracja sztuk z elementami metodyki

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. Przedmiot do wyboru (np. historia kultury, estetyka, etyka, dzieje myÊli chrzeÊcijaƒskiej, przedmiot przyrodniczy — do wyboru przez studenta)

Formowanie ogólnohumanistycznej ÊwiadomoÊci intelektualnej s∏u˝àcej konkretyzacji postaw

i umiej´tnoÊci rozró˝nieƒ w wartoÊciowaniu zjawisk. Pog∏´bienie wra˝liwoÊci etycznej.

2. Filozofia z logikà

Poznanie historycznego zarysu europejskiej myÊli filozoficznej, szczegó∏owej charakterystyki

wybranych, g∏ównych idei filozoficznych XX w.

Wykszta∏cenie podstawowych umiej´tnoÊci myÊlenia logicznego.

3. J´zyk obcy

Bieg∏e opanowanie jednego j´zyka obcego nowo˝ytnego (w mowie i w piÊmie) umo˝liwiajàce

korzystanie z literatury fachowej i nawiàzywanie

kontaktów mi´dzyludzkich.

4. Informatyka

Przyswojenie podstaw wiedzy o systemie komputerowym i jego dzia∏aniu. Poznanie kodu binarnego, asemblera i j´zyków programowania,

a tak˝e algorytmu, struktury programu, struktury pami´ci komputera — logicznej i fizycznej, jej

rodzajów i wykorzystania (pami´ç sta∏a, dyski).

Opanowanie zasad rzàdzàcych siecià i praca

w sieci, a tak˝e kszta∏cenie sprawnoÊci obs∏ugi

i wykorzystania aplikacji systemowych. Rozpoznawanie zagro˝eƒ systemu i zapobieganie im.

Poznanie mo˝liwoÊci integracji ró˝nych dziedzin

sztuki i kszta∏cenie umiej´tnoÊci organizowania

dzia∏aƒ praktycznych (warsztaty).

8. Wychowanie fizyczne

Utrzymanie i podnoszenie sprawnoÊci fizycznej

studentów i pog∏´bianie potrzeb ró˝nych form

czynnej rekreacji.

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Historia idei i doktryn estetycznych

Nabycie wiedzy zwiàzanej z ideami kulturotwórczymi, doktrynami estetycznymi majàcymi bezpoÊredni zwiàzek ze sztukà. Kszta∏cenie umiej´tnoÊci gromadzenia i porównywania wszelkich

przejawów myÊli majàcych wp∏yw na twórczà

dzia∏alnoÊç ludzkà. TreÊci kszta∏cenia stanowiàce uzupe∏nienie historii sztuki powinny podkreÊlaç ∏àcznoÊç teoretycznej refleksji i artystycznej praxis. Szczególne uwzgl´dnienie refleksji

aksjonormatywnej w zamierzeniach poznawczych powinno ods∏oniç obszar samoÊwiadomoÊci estetycznej i ideowej twórców i odbiorców sztuki. Rozpoznawanie teoretycznych za∏o˝eƒ, majàcych wp∏yw na aktywnoÊç twórczà.

2. Historia sztuki

Kszta∏cenie umiej´tnoÊci analizy utworów artystycznych w Êcis∏ym powiàzaniu z historià i doktrynami estetycznymi. Âledzenie ciàg∏oÊci problematycznej i zmian wynikajàcych z uwarunkowaƒ historycznych, socjologicznych, psychologicznych i filozoficznych. Przedmiot obejmuje

ewolucj´ ca∏okszta∏tu dzia∏aƒ twórczych od

pierwszych przejawów aktywnoÊci artystycznej

w kulturach prehistorycznych do sztuki wspó∏czesnej. Za∏o˝enia metodologiczne wyk∏adu

okreÊlajàce charakter zaj´ç i sposób uporzàdkowania materia∏u zmierzajà w stron´ pokazania

wielorakich uwik∏aƒ wytworu artystycznego

w konteksty kulturowe. Tak uj´ta historia sztuki,

dzie∏, stylów, Êrodowisk twórczych pozwala

wszechstronniej zrozumieç fenomen twórczoÊci

artystycznej i jej wytwory w historycznym ciàgu.

Wytwory sà interpretowane nie tylko jako luêne

zespo∏y faktów, ale jako „teksty kultury” w naturalnym powiàzaniu z wielorakimi zjawiskami pozaartystycznymi motywujàcymi sens i istot´

dzie∏ sztuki.

3. Socjologia sztuki

Rozpoznawanie fenomenu sztuki od strony szerokich ram spo∏ecznego jej funkcjonowania.

Problematyka spo∏ecznych obiegów sztuki (wysokiego i niskiego) oraz ich interferencji, spo∏ecznych lokalizacji i wytwarzania wartoÊci sztuki. Komunikacyjny charakter sztuki. Perspektywa

ta oznacza rozumienie sztuki jako dziedziny kultury symbolicznej, tj. takiej, która zachowuje

swój semiotyczny i aksjologiczny charakter.

4. Problemy formy i wyobraêni artystycznej — teoria dzie∏a i zamys∏u twórczego

Ukazywanie i analiza relacji pomi´dzy wyobraênià rozumianà jako cecha twórczoÊci indywidualnej bàdê zbiorowej a dzie∏em sztuki, b´dàcym

zespo∏em zró˝nicowanych form podlegajàcych

ustawicznym przemianom. Kszta∏cenie umiej´tnoÊci odczytywania formy jako wyrazu dà˝eƒ

stanowiàcych przes∏anie znaczeniowe.

5. Marketing sztuki

Organizacja imprez artystycznych — wystaw,

plenerów, festiwali, aukcji itp. Prawo autorskie.

Promocja dzie∏ plastycznych.

6. Pedagogika

Zarys pedagogiki w zakresie wymagaƒ okreÊlonych dla kierunków kszta∏càcych nauczycieli. Poznanie historii myÊli pedagogicznej ze szczególnym uwzgl´dnieniem XX wieku oraz podstawowych poj´ç z zakresu dydaktyki ogólnej ze szczególnym uwzgl´dnieniem metod i strategii realizacji treÊci edukacyjnych.

7. Psychologia

Zarys psychologii w zakresie wymagaƒ okreÊlonych dla kierunków kszta∏càcych nauczycieli.

Nabycie wiedzy o podstawowych poj´ciach psychologii. G∏ówne koncepcje cz∏owieka (teoria

poznawcza, psychoanalityczna, neopsychoanalityczna, behawioralna). Problematyka psychologicznej teorii wychowania. Czynniki rozwoju

cz∏owieka. Przebieg g∏ównych obszarów rozwoju psychofizycznego dzieci i m∏odzie˝y. Wp∏yw

dziedzicznoÊci i Êrodowiska na rozwój twórczy.

Rozpoznanie sztuki i zjawiska twórczoÊci z punktu widzenia ró˝nych szkó∏ i teorii psychologicznych (psychologia postaci, psychoanaliza, psychologia humanistyczna). Problematyka osobowoÊci twórczej, uzdolnieƒ plastycznych, procesu

twórczego oraz typologii postaw artystycznych

i ocen estetycznych.

8. Metodyka edukacji plastycznej

Nabycie wiedzy i doÊwiadczeƒ z zakresu

Poz. 1004

— grafo-percepcyjnych mo˝liwoÊci adresatów

dzia∏aƒ pedagogicznych, ich uzdolnieƒ kierunkowych, kryzysów twórczych,

— przesz∏ych i wspó∏czesnych koncepcji edukacji artystycznej,

— projektowania lekcji szkolnej i jej realizacji,

— projektowania i realizacji ró˝nych form edukacji artystycznej w placówkach pozaszkolnych.

9. Metody upowszechniania kultury plastycznej

Pog∏´bianie wiedzy o ró˝norakich formach

i strategiach upowszechniania sztuki w muzeach, galeriach, domach kultury, ogniskach plastycznych itp. Zapoznanie z upowszechniajàcà

i promocyjnà dzia∏alnoÊcià mediów.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Malarstwo

Kszta∏cenie umiej´tnoÊci budowy obrazu

w oparciu o uznane wartoÊci formalne, dostosowywane do indywidualnych mo˝liwoÊci i postaw studentów. Rozpoznawanie cech koloru,

zasady tworzenia koloru, funkcje kontrastów, rola koloru w kompozycji obrazu. Praktyczne opanowanie podstawowych technik malarskich.

Kszta∏cenie umiej´tnoÊci dokonywania w∏aÊciwych wyborów i hierarchizacji Êrodków, dzi´ki

którym dochodzi do powstania obrazu.

2. Grafika

Proces kszta∏cenia w zakresie grafiki warsztatowej s∏u˝y opanowaniu umiej´tnoÊci pos∏ugiwania si´ warsztatem graficznym do celów artystycznych. Wiedz´ i umiej´tnoÊci zdobywa si´

poprzez praktyczne poznanie ró˝nego rodzaju

technik graficznych (druku wypuk∏ego, wkl´s∏odruku i druku p∏askiego) oraz ich specyfiki.

Kszta∏cenie zmierza do nabycia umiej´tnoÊci doboru Êrodków i w∏adania nimi w sposób umo˝liwiajàcy wyra˝enie idei, myÊli, problemu artystycznego.

3. Rzeêba, kszta∏towanie przestrzeni

Kszta∏cenie umiej´tnoÊci pos∏ugiwania si´ formà w uwarunkowaniach przestrzennych.

W oparciu o studium natury na pierwszych latach, a póêniej jej interpretacj´ na latach starszych, doskonalenie umiej´tnoÊci w pos∏ugiwaniu si´ j´zykiem formy przestrzennej. Poznanie

zagadnienia kontrastu, rytmu, zwartoÊci i rozcz∏onkowania bry∏y oraz a˝uru. Praktyczne opanowanie ró˝nych technik rzeêbiarskich (kamieƒ,

drewno, ceramika, narzut, techniki nietypowe)

oraz doÊwiadczenie ró˝nych form rzeêbiarskich

(p∏askorzeêba, rzeêba pe∏na, integracja rzeêby

z otoczeniem).

4. Rysunek

Poznawanie i doskonalenie zasad i uzale˝nieƒ

istniejàcych pomi´dzy postrzeganiem, intencjà

a prowadzeniem narz´dzia przez rysujàcego.

W poczàtkowym etapie kszta∏cenia obowiàzuje

studium modela z elementami anatomii i perspektywy. Kszta∏cenie postrzegania i umiej´tnoÊci interpretowania natury. Rozpoznawanie cech

jakoÊciowych kreski, zagadnieƒ walorowych,

przestrzennych, fakturalnych i Êwiat∏ocieniowych. Praktyczne opanowanie ró˝nych technik

rysunkowych.

(film, wideo, telewizja, radio, grafika i animacja

komputerowa) w kreacji artystycznej.

9. Kszta∏towanie otoczenia

Poznanie podstawowej problematyki kszta∏towania przestrzeni za pomocà Êrodków plastycznych, plastycznej organizacji szeroko rozumianego Êrodowiska indywidualnego i spo∏ecznego

funkcjonowania ludzi. Kszta∏cenie ÊwiadomoÊci

ekologicznej.

5. Projektowanie graficzne

Rozpoznanie podstawowych zasad projektowania graficznego oraz elementów komunikatu

medialnego. Przygotowanie do kompleksowych

rozwiàzaƒ typu: opracowanie identyfikacji wizualnej, poczàwszy od prostego znaku firmowego,

przez druki reklamowe, do przestrzennych rozwiàzaƒ wystawienniczych.

6. Struktury wizualne i mechanizmy percepcji

wzrokowej

Poz. 1004

10. Licencjacka pracownia artystyczna

Dyplom artystyczny stanowià prace wykonane

w trakcie III roku studiów w wybranej pracowni,

Êwiadczàce o nabytych umiej´tnoÊciach wyra˝ania j´zykiem form w∏aÊciwych poszczególnym

dyscyplinom artystycznym.

VII. ZALECENIA

1. Kandydaci na studia powinni posiadaç przygotowanie artystyczne i teoretyczne umo˝liwiajàce

przyj´cie na studia okreÊlone w warunkach przyj´ç.

Kszta∏cenie zdolnoÊci analizy prostych i przestrzennie z∏o˝onych struktur budujàcych obiekty

artystyczne. Poznanie ÊwiadomoÊci wzrokowej

— jej fizjologicznych i psychologicznych podstaw.

2. Za licencjackà pracowni´ artystycznà mo˝na

uznaç dowolnà pracowni´, w której student realizuje swój program artystyczny i w której studiowa∏ co najmniej 2 semestry.

7. Fotografia

3. W ramach godzin pozostajàcych do dyspozycji

uczelni mogà byç realizowane indywidualne

programy studiów ∏àczàce ró˝ne pracownie artystyczne.

Zdobycie wiedzy i doÊwiadczeƒ w zakresie

— technologii powstawania obrazu na noÊnikach srebrowych,

— organizowania planu zdj´ciowego z uwzgl´dnieniem: ró˝nych sposobów i rodzajów

oÊwietlenia, umiej´tnoÊci konstruowania ma∏ej zabudowy scenograficznej studia fotograficznego, ubioru i makija˝u do potrzeb zdj´ç.

4. Studentów obowiàzuje udzia∏ w ró˝nych formach ˝ycia kulturalnego.

Kszta∏cenie umiej´tnoÊci i sprawnoÊci w∏aÊciwych fotografii kreacyjnej i u˝ytkowej.

6. Egzamin dyplomowy na studiach licencjackich

jest dwucz∏onowy. Sk∏ada si´ z obrony

5. LiczebnoÊç grup w pracowniach artystycznych

powinna wynosiç od 8 do 12 studentów.

— pisemnej pracy dyplomowej (licencjackiej),

8. Dzia∏ania multimedialne

— artystycznego egzaminu licencjackiego (prezentacji prac artystycznych zrealizowanych

na III roku studiów).

Teoretyczne i praktyczne poznanie podstawowych technik rejestracji i przetwarzania obrazu,

przekazywania informacji audialnej i wizualnej

Za∏àcznik nr 13

Standardy nauczania dla kierunku studiów

ekonomia

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Studia magisterskie na kierunku ekonomia trwajà

co najmniej 4,5 roku (9 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3000, w tym 1380 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

Studenci zdobywajà gruntownà i wszechstronnà

wiedz´ w zakresie teorii ekonomii i nauk spo∏ecznych.

Absolwenci sà przygotowani do pracy we wszystkich

instytucjach i organizacjach gospodarczych na stano-

wiskach kierowniczych oraz w administracji centralnej.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

360

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

780

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

240

Razem

1380

Dla tego kierunku nie ustala si´ obligatoryjnej formy praktyki.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

1. J´zyki obce

360

120

2. Przedmioty ogólnospo∏eczne (2—3) do

wyboru spoÊród nast´pujàcych: filozofia,

socjologia, logika, historia, historia gospodarcza, psychologia, nauka o polityce

120

3. Gospodarka a Êrodowisko lub geografia

ekonomiczna

30

4. Wychowanie fizyczne

90

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

780

1. Mikroekonomia

90

2. Makroekonomia

90

3. Mi´dzynarodowe stosunki gospodarcze

75

4. Matematyka

90

5. Statystyka

75

6. Ekonometria

90

7. Informatyka

60

8. RachunkowoÊç

60

9. Finanse i bankowoÊç

60

10. Podstawy zarzàdzania

30

11. Prawo

60

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Mikroekonomia

Rynek. Gospodarstwo domowe. Teoria zachowania si´ konsumenta. Teoria produkcji. Konkurencja doskona∏a i monopol. Równowaga przedsi´biorstwa. Oligopol. Alternatywne teorie

przedsi´biorstwa. Rynki czynników produkcji.

Równowaga konkurencyjna i elementy teorii dobrobytu.

2. Makroekonomia

IV. PRAKTYKI

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

Poz. 1004

240

1. Historia myÊli ekonomicznej

45

2. Ekonomia matematyczna

60

3. Polityka ekonomiczna

30

4. Polityka spo∏eczna

30

5. Metody oceny projektów gospodarczych

30

6. Prognozowanie i symulacje

45

Gospodarka narodowa. Globalne: popyt i poda˝.

Równowaga makroekonomiczna. Produkt spo∏eczny, dochód narodowy. Bud˝et paƒstwa, deficyt i d∏ug publiczny. Pieniàdz i system bankowy.

Rynek pieniàdza. Makroekonomia keynesowska

a makroekonomia klasyczna. Cykl koniunkturalny. Inflacja, bezrobocie. Gospodarka otwarta.

Równowaga zewn´trzna. Polityka bud˝etowa

oraz monetarna. Polityka stabilizacyjna i model

IS-LM. Wzrost gospodarczy.

3. Mi´dzynarodowe stosunki gospodarcze

Mi´dzynarodowe przep∏ywy gospodarcze, teorie handlu mi´dzynarodowego oraz mi´dzynarodowych przep∏ywów kapita∏u i migracji si∏y roboczej. Mechanizm rozliczeƒ mi´dzynarodowych i mi´dzynarodowa równowaga p∏atnicza.

Zagraniczna polityka ekonomiczna. Koncepcje

Nowego Mi´dzynarodowego ¸adu Ekonomicznego.

4. Matematyka

Funkcje jednej, dwóch oraz wielu zmiennych

i ich zastosowania ekonomiczne (rachunek marginalny, ekstrema). Elementy rachunku ca∏kowego. Wprowadzenie do równaƒ ró˝niczkowych

i ró˝nicowych — z zastosowaniami w ekonomii.

Rachunek wektorów i macierzy. Uk∏ady równaƒ

i nierównoÊci liniowych — przyk∏ady ekonomiczne.

5. Statystyka

Dane i podstawowe normy statystyczne. Zmienna losowa, podstawowe rozk∏ady zmiennych losowych. Rozk∏ady z prób. Przedzia∏y ufnoÊci. Testowanie hipotez statystycznych. Statystyczna

miara wspó∏zale˝noÊci zjawisk. Analiza dynamiki zjawisk. Techniki losowania prób. Projektowanie eksperymentów statystycznych.

6. Ekonometria

Opisowe modele ekonometryczne. Estymatory,

estymacja punktowa i przedzia∏owa.

Regresja. Prognozowanie na podstawie modeli

jedno- i wielorównaniowych. Ekonometryczna

analiza popytu, produkcji i kosztów. Podstawy

badaƒ operacyjnych: programy liniowe, typowe

zadania optymalizacyjne, algorytmy rozwiàzywania, podejmowanie decyzji w warunkach ryzyka i niepewnoÊci.

7. Informatyka

Sprz´t komputerowy. Oprogramowanie (podstawowe, narz´dziowe i u˝ytkowe). Systemy

operacyjne. Edytory tekstów. Arkusz kalkulacyjny. Wykorzystanie pakietów statystycznych.

Tworzenie i obs∏uga baz danych.

8. RachunkowoÊç

Regulacje prawne i standardy mi´dzynarodowe

rachunkowoÊci. Zasady i techniki rachunkowoÊci. Operacje gospodarcze i ich wp∏yw na bilans.

Bilansowanie majàtku, zobowiàzaƒ i kapita∏u

w∏asnego. Wycena sk∏adników majàtkowych.

Rachunek wyników. Rachunek przep∏ywów kapita∏u. Analiza efektywnoÊci ekonomicznej i sytuacji finansowej przedsi´biorstwa.

9. Finanse i bankowoÊç

Struktura kapita∏u a wartoÊç firmy. Finansowe

zarzàdzanie kapita∏em obrotowym. Ryzyko

w operacjach gospodarczych. Ocena efektywnoÊci inwestycji. Dywersyfikacja inwestycji — teoria portfolio. Rynki finansowe.

Papiery wartoÊciowe. Wycena wartoÊci akcji,

obligacji i opcji. Rynki i kursy walutowe. Ryzyko

w finansach mi´dzynarodowych. Instytucje finansowe. Stopa procentowa. Banki komercyjne.

Bank centralny. Polityka pieni´˝na. Zakres i funkcje finansów publicznych. Bud˝et.

10. Podstawy zarzàdzania

Organizacja — cele i mierniki efektywnoÊci. Strategie zarzàdzania organizacjami. Planowanie

strategiczne. Struktury organizacyjne. Procedury organizacyjne.

Kierowanie ludêmi. Polityka kadrowa. Style kierowania. Kultura organizacyjna. Reorganizacja.

Zarzàdzanie zmianami.

11. Prawo

Podmioty i instytucje gospodarcze. Struktura

prawna gospodarki. Uwarunkowania prawne

prowadzenia dzia∏alnoÊci gospodarczej. Rola

i rodzaje umów w obrocie gospodarczym. Spó∏ka prawa handlowego. CzynnoÊci handlowe

(sprzeda˝, agencja, komis, sk∏ad, spedycja). Prawo wekslowe i czekowe. Ochrona w∏asnoÊci

przemys∏owej.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Historia myÊli ekonomicznej

Przedklasyczna myÊl ekonomiczna. Ekonomia

klasyczna. Szko∏a historyczna i instytucjonalizm

Poz. 1004

amerykaƒski. Neoinstytucjonalizm. MyÊl socjalistyczna. Socjalizm utopijny. Teorie marginalistyczne (szko∏a neoklasyczna, austriacka i matematyczna). Keynesizm. Koncepcje liberalne: monetaryzm, nowa ekonomia klasyczna, szko∏a

neoaustriacka, teoria public choice. Neo- i postkeynesizm. Keynesizm lat 90.

2. Ekonomia matematyczna

Matematyczna teoria popytu. Funkcja popytu.

Teoria produkcji. Modele matematyczne przedsi´biorstwa. Modele rynku. Modele równowagi

ogólnej. Równowaga ogólna a optimum Pareto.

Proste modele wzrostu gospodarczego. Modele

cyklu koniunkturalnego. Modele typu input-output.

3. Polityka ekonomiczna

Polityka bud˝etowa, pieni´˝na, kursu walutowego. Instrumenty stabilizacyjne. Polityka pobudzania, antycykliczna i antyinflacyjna. Rola paƒstwa i polityki ekonomicznej w okresie transformacji ustrojowej.

4. Polityka spo∏eczna

Poj´cie polityki spo∏ecznej. Zabezpieczenie na

staroÊç, na wypadek choroby, inwalidztwa. Polityka zatrudnienia i bezrobocie. OÊwiata i kultura.

Opieka spo∏eczna. Uwarunkowania ekonomiczne i skutki polityki spo∏ecznej. Zjawiska patologii

spo∏ecznej. Polityka spo∏eczna w okresie transformacji ustrojowej.

5. Metody oceny projektów gospodarczych

Wybór i ocena przedsi´wzi´ç gospodarczych jako instrumentu zarzàdzania i polityki gospodarczej. Techniki rachunkowe mierzenia efektywnoÊci przedsi´wzi´ç. Analiza finansowa. Analiza

spo∏ecznych kosztów i korzyÊci. Zniekszta∏cenia

cenowe i ceny kalkulacyjne (shadow prices)

dóbr handlowych i niehandlowych. Kalkulacyjne: kurs walutowy i p∏aca robocza. Spo∏eczna

stopa dyskontowa. Wagi podzia∏u dochodu.

Koszt zasobów krajowych. Efektywna stopa protekcji.

6. Prognozowanie i symulacje

Narz´dzia, metody i techniki komputerowego

opracowania prognoz prostych, wariantowych,

opartych na modelach tendencji rozwojowej,

przyczynowo-skutkowych, wielorównaniowych,

ekonometrycznych i nieekonometrycznych.

W trakcie zaj´ç s∏uchacze zostajà zaznajomieni

co najmniej z jednym pakietem programów

komputerowych, za pomocà którego b´dà mogli

przeprowadziç analiz´ iloÊciowà wybranych

przez siebie zjawisk gospodarczych oraz dokonaç prognoz.

STUDIA ZAWODOWE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

240

Studia zawodowe na kierunku ekonomia trwajà co

najmniej 3 lata (6 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 2200, w tym 1815 godzin okreÊlonych

w standardach nauczania.

1. Polityka spo∏eczna

30

2. Metody wyceny projektów gospodarczych

30

3. Polityka gospodarcza

30

4. Historia myÊli ekonomicznej

45

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

5. Ekonomia matematyczna

30

Absolwent kierunku ekonomia (otrzymuje tytu∏ licencjata) zna informatyk´ i ma rozleg∏à wiedz´ ekonomicznà. Jest wyspecjalizowany w okreÊlonej — szczególnej dziedzinie zastosowaƒ ekonomii. Jest przygotowany do pracy w instytucjach i organizacjach gospodarczych oraz administracji gospodarczej na stanowiskach szczebla operacyjnego.

6. Prognozowanie i symulacje

45

7. Finanse publiczne

30

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE

I SPECJALNOÂCIOWE

660

odpowiednie dla danej specjalnoÊci i specjalizacji

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

240

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

675

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

240

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE

I SPECJALNOÂCIOWE

660

Razem

1815

IV. PRAKTYKA

Praktyka zawodowa w minimalnym wymiarze 6 tygodni.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

240

1. Wychowanie fizyczne

60

2. J´zyki obce

90

3. Przedmioty ogólnospo∏eczne i geograficzne 2—3 do wyboru

filozofia, socjologia, historia gospodarcza,

nauka o paƒstwie, geografia ekonomiczna

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

90

675

1. Mikroekonomia

90

2. Makroekonomia

90

3. Matematyka

90

4. Statystyka

60

5. Ekonometria

45

6. Informatyka

60

7. Podstawy zarzàdzania

30

8. Prawo

60

9. Finanse i bankowoÊç

30

10. RachunkowoÊç

60

11. Mi´dzynarodowe stosunki gospodarcze

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Mikroekonomia

Rynek. Gospodarstwo domowe. Teoria zachowania si´ konsumenta. Teoria produkcji. Konkurencja doskona∏a i monopol. Równowaga przedsi´biorstwa. Oligopol. Alternatywne teorie

przedsi´biorstwa. Równowaga konkurencyjna

i elementy teorii dobrobytu. Rynki czynników

produkcji.

2. Makroekonomia

Gospodarka narodowa. Globalne: popyt i poda˝.

Równowaga makroekonomiczna. Produkt spo∏eczny, dochód narodowy. Bud˝et paƒstwa, deficyt i d∏ug publiczny. Pieniàdz i system bankowy.

Rynek pieniàdza, makroekonomia keynesowska

a makroekonomia klasyczna, cykl koniunkturalny, inflacja, bezrobocie. Gospodarka otwarta.

Równowaga zewn´trzna. Polityka bud˝etowa

oraz monetarna. Polityka stabilizacyjna i model

IS-LM. Wzrost gospodarczy.

3. Matematyka

Rachunek ró˝niczkowy funkcji jednej zmiennej.

Funkcje wielu zmiennych — pochodne cz´Êciowe, warstwice, ekstrema funkcji zmiennych —

zastosowanie ekonomiczne. Ca∏ka nieoznaczona, oznaczona, niew∏aÊciwa. Rachunek macierzy, uk∏ady równaƒ liniowych, wyznaczniki.

4. Statystyka

Dane i podstawowe normy statystyczne. Zmienna losowa. Podstawowe rozk∏ady zmiennych losowych. Rozk∏ady z prób. Przedzia∏y ufnoÊci. Testowanie hipotez statystycznych.

5. Ekonometria

Opisowe modele ekonometryczne. Estymatory,

estymacja punktowa i przedzia∏owa. Regresja.

Prognozowanie na podstawie modeli jednoi wielorównaniowych. Programowanie liniowe.

6. Informatyka

Sprz´t komputerowy. Systemy operacyjne. Edytory tekstu. Arkusze kalkulacyjne. Internet.

7. Podstawy zarzàdzania

Organizacja — cele i mierniki efektywnoÊci. Strategie zarzàdzania organizacjami. Planowanie

strategiczne. Struktury organizacyjne. Procedury organizacyjne. Kierowanie ludêmi. Polityka

kadrowa. Style kierowania. Kultura organizacyjna. Zarzàdzanie zmianami.

8. Prawo

Podmioty i instytucje gospodarcze. Struktura

prawna gospodarki. Uwarunkowania prawne

prowadzenia dzia∏alnoÊci gospodarczej. Rola

i rodzaje umów w obrocie gospodarczym. Spó∏ka prawa handlowego. CzynnoÊci handlowe

(sprzeda˝, agencja, komis, sk∏ad, spedycja). Prawo wekslowe i czekowe. Ochrona w∏asnoÊci

przemys∏owej.

9. Finanse i bankowoÊç

Struktura kapita∏u a wartoÊç firmy. Finansowe

zarzàdzanie kapita∏em obrotowym. Ryzyko

w operacjach gospodarczych. Papiery wartoÊciowe. Instytucje finansowe. Stopa procentowa. Polityka pieni´˝na. Zakres i funkcje finansów

publicznych. Bud˝et.

10. RachunkowoÊç

Zasady i techniki rachunkowoÊci. Operacje gospodarcze i ich wp∏yw na bilans. Bilansowanie

majàtku, zobowiàzaƒ i kapita∏u w∏asnego.

11. Mi´dzynarodowe stosunki gospodarcze

Mi´dzynarodowy podzia∏ pracy i system gospodarki Êwiatowej. Teoria handlu mi´dzynarodowego i korzyÊci mi´dzynarodowej. Ceny w handlu, mi´dzynarodowy system walutowy. Bilans

p∏atniczy i mi´dzynarodowa równowaga p∏atnicza. Polityka handlowa. Integracja gospodarcza.

Problemy globalne w gospodarce Êwiatowej.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Polityka spo∏eczna

Poj´cie polityki spo∏ecznej. Zabezpieczenie na

staroÊç, na wypadek choroby, inwalidztwa. Polityka zatrudnienia i bezrobocie. OÊwiata i kultura.

Opieka spo∏eczna. Uwarunkowania ekonomiczne i skutki polityki spo∏ecznej. Zjawiska patologii

spo∏ecznej.

2. Metody wyceny projektów gospodarczych

Cykl ˝ycia przedsi´wzi´cia gospodarczego. Podstawowe rodzaje metod i narz´dzi oceny przedsi´wzi´ç gospodarczych. Budowa i zawartoÊç

„feasibility study”. Miejsce i rola analizy finansowej. G∏ówne elementy oceny finansowej

przedsi´wzi´ç gospodarczych. Metody zdyskontowanych przep∏ywów pieni´˝nych. Analiza progu rentownoÊci, wra˝liwoÊci i prawdopodobieƒstwa. Ocena ekonomiczna przedsi´wzi´ç gospodarczych. Metody oceny sytuacji przedsi´biorstwa.

Poz. 1004

3. Polityka gospodarcza

Polityka bud˝etowa, pieni´˝na, kursu walutowego. Polityka pobudzenia, antycykliczna, antyinflacyjna. Rola paƒstwa i polityki gospodarczej

w okresie transformacji ustrojowej.

4. Historia myÊli ekonomicznej

Przedklasyczna myÊl ekonomiczna, ekonomia

klasyczna. Szko∏a historyczna i instytucjonalizm

amerykaƒski. Neoinstytucjonalizm. Socjalizm.

Szko∏a neoklasyczna, szko∏a neoaustriacka, teoria public choice.

5. Ekonomia matematyczna

Matematyczna teoria popytu. Funkcja popytu.

Teoria produkcji. Równowaga ogólna a optimum Pareto.

6. Prognozowanie i symulacje

Narz´dzia, metody i techniki komputerowego

opracowania prognoz prostych, wariantowych,

opartych na modelach tendencji rozwojowej,

przyczynowo-skutkowych, wielorównaniowych

i nieekonometrycznych. Pe∏ne zaznajomienie co

najmniej z jednym pakietem programów komputerowych s∏u˝àcym do analizy zjawisk gospodarczych i prognozowania.

7. Finanse publiczne

Poj´cie i zakres finansów publicznych. Rola finansów publicznych we wspó∏czesnej gospodarce rynkowej. Bud˝et a Skarb Paƒstwa. Gospodarka pozabud˝etowa. Wydatki publiczne a polityka

gospodarcza i spo∏eczna paƒstwa. Dochody publiczne, systematyka. System podatkowy. Deficyt bud˝etowy i d∏ug publiczny. Bud˝ety samorzàdowe. èród∏a finansowania zadaƒ lokalnych.

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOÂCIOWE

List´ przedmiotów specjalizacyjnych i specjalnoÊciowych oraz treÊci programowe tych przedmiotów

okreÊlajà rady wydzia∏ów, uwzgl´dniajàc wymagania

dla danej specjalizacji.

VII. ZALECENIA

Zawodowy charakter studiów powinien znaleêç

swoje odzwierciedlenie mi´dzy innymi

1) w praktyce zawodowej,

2) w grupie przedmiotów specjalizacyjnych i specjalnoÊciowych ustalanych przez uczelnie.

Przez przedmioty specjalizacyjne nale˝y rozumieç

przedmioty przygotowujàce do wykonywania zawodu

(w szczególnoÊci do uzyskania uprawnieƒ zawodowych), przez przedmioty specjalnoÊciowe — przedmioty pog∏´biajàce wykszta∏cenie kierunkowe w okreÊlonych zakresach wiedzy.

Przebieg praktyki oraz sposób uj´cia przedmiotów

specjalizacyjnych i specjalnoÊciowych powinien byç

uzale˝niony od specyfiki uczelni i okreÊlonego przez

nià profilu absolwenta.

Za∏àcznik nr 14

Standardy nauczania dla kierunku studiów

elektronika i telekomunikacja

STUDIA MAGISTERSKIE

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

495

Studia magisterskie na kierunku elektronika i telekomunikacja trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba

godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3800, w tym 1455 godzin

okreÊlonych w standardach nauczania.

1. Technika analogowa

90

2. Technika cyfrowa

90

3. Przyrzàdy pó∏przewodnikowe

60

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

4. Uk∏ady elektroniczne

60

Absolwenci powinni posiadaç niezb´dnà wiedz´

i umiej´tnoÊci w zakresie projektowania, realizacji

i eksploatacji analogowych i cyfrowych uk∏adów, urzàdzeƒ oraz systemów elektronicznych i telekomunikacyjnych z wykorzystaniem nowoczesnych technologii.

Absolwenci powinni równie˝ znaç zasady organizacji

i ekonomiki produkcji oraz zarzàdzania.

5. Podstawy i algorytmy przetwarzania sygna∏ów

90

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku elektronika i telekomunikacja zapewniajà przygotowanie absolwentów

do prowadzenia dzia∏alnoÊci in˝ynierskiej i naukowej

w dziedzinie elektroniki i telekomunikacji.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW

˚ENIA GODZINOWE

I MINIMALNE OBCIÑ-

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

360

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

600

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

495

Razem

1455

IV. PRAKTYKI

Program studiów powinien przewidywaç od 8 do

12 tygodni praktyki, w tym praktyk´ kierunkowà i dyplomowà.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

360

1. J´zyki obce

180

2. Ekonomia, zarzàdzanie, podstawy ochrony

w∏asnoÊci intelektualnej i przemys∏owej,

przedmiot humanistyczny

90

3. Wychowanie fizyczne

90

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

600

1. Matematyka

210

2. Fizyka

120

3. Metrologia i technika eksperymentu

60

4. Informatyka

90

5. Zastosowania komputerów

60

6. Metodyka projektowania i technika realizacji 60

6. Teoria pola elektromagnetycznego

45

7. Sieci telekomunikacyjne

60

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Matematyka

Algebra, analiza matematyczna, funkcje zespolone, analiza wektorowa, rachunek prawdopodobieƒstwa, statystyka matematyczna.

2. Fizyka

Metody badawcze fizyki, mechanika klasyczna

i relatywistyczna, mechanika kwantowa, elektrodynamika, optyka, fizyka statystyczna, fizyka cia∏a sta∏ego.

3. Metrologia i technika eksperymentu

Podstawy metrologii, pomiary elektryczne, systemy pomiarowe, przetwarzanie i odtwarzanie

sygna∏ów pomiarowych.

4. Informatyka

Architektury komputerów i sieci komputerowych. Systemy operacyjne. Podstawy programowania strukturalnego i obiektowego.

5. Zastosowania komputerów

Podstawy u˝ytkowania komputerów (edytory

tekstu, arkusze kalkulacyjne), bazy danych, systemy CAD, symulacja.

6. Metodyka projektowania i technika realizacji

Struktura i elementy procesu projektowania,

modelowanie, optymalizacja w projektowaniu,

CAD.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Technika analogowa

Teoria obwodów liniowych i nieliniowych, podstawowe poj´cia i metody, analiza czasowa

i cz´stotliwoÊciowa.

2. Technika cyfrowa

Poz. 1004

6. Teoria pola elektromagnetycznego

Teoria uk∏adów logicznych, uk∏ady od bramki logicznej do cyfrowych uk∏adów VLSI.

3. Przyrzàdy pó∏przewodnikowe

Fizyczne podstawy dzia∏ania przyrzàdów pp, z∏àcze p-n, diody pp, tranzystory bipolarne i polowe, monolityczne uk∏ady scalone, pami´ci pp,

przyrzàdy optoelektroniczne, sensory i mikrosystemy.

4. Uk∏ady elektroniczne

Równania Maxwella, propagacja fal elektromagnetycznych w ró˝nych oÊrodkach, zale˝noÊci

energetyczne, pole elektromagnetyczne w uk∏adach ruchomych.

7. Sieci telekomunikacyjne

Systemy i sieci teletransmisyjne: systemy komutacyjne, sieci z integracjà technik i us∏ug, sieci inteligentne, sieci teleinformatyczne, systemy

bezprzewodowe.

VII. ZALECENIA

Uk∏ady scalone analogowe i cyfrowe, uk∏ady mikrofalowe i optoelektroniczne, projektowanie

uk∏adów na zamówienie.

1. W grupie przedmiotów B i C zaj´cia praktyczne

(çwiczenia, laboratoria, projekty itp.) powinny

stanowiç ∏àcznie nie mniej ni˝ 40% zaj´ç.

5. Podstawy i algorytmy przetwarzania sygna∏ów

2. Przy ustalaniu szczegó∏owego planu i programu

studiów nale˝y mieç na uwadze kryteria akredytacji kierunku w FEANI (przedmioty kszta∏cenia

ogólnego oko∏o 10%, przedmioty podstawowe

oko∏o 35%, przedmioty kierunkowe oko∏o 55%).

Teoria sygna∏ów, teoria informacji, estymacji

i detekcji, podstawowe algorytmy przetwarzania, przetwarzanie analogowe i cyfrowe.

STUDIA ZAWODOWE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

IV. PRAKTYKI

Studia zawodowe na kierunku elektronika i telekomunikacja trwajà nie mniej ni˝ 3,5 roku (7 semestrów).

¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 2500,

w tym 1170 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

Program studiów powinien przewidywaç co najmniej 8 tygodni praktyki w zak∏adzie przemys∏owym

lub w zak∏adzie Êwiadczàcym specjalistyczne us∏ugi.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

Absolwent kierunku elektronika i telekomunikacja

(otrzymuje tytu∏ in˝yniera) posiada odpowiednie przygotowanie do prowadzenia szeroko rozumianej dzia∏alnoÊci in˝ynierskiej w dziedzinie elektroniki i telekomunikacji, zarówno w sferze produkcji, jak i ró˝nego

rodzaju us∏ug. Powinien te˝ posiadaç niezb´dnà wiedz´ i umiej´tnoÊci w zakresie projektowania, wytwarzania i eksploatacji analogowych i cyfrowych uk∏adów, urzàdzeƒ oraz systemów elektronicznych i telekomunikacyjnych z wykorzystaniem nowoczesnych technologii i narz´dzi komputerowych. B´dzie wi´c móg∏

znaleêç zatrudnienie w firmach produkujàcych sprz´t

elektroniczny i telekomunikacyjny, u operatorów sieci

telekomunikacyjnych i teleinformatycznych, a tak˝e

w ró˝nego rodzaju firmach przy eksploatacji nowoczesnych urzàdzeƒ i systemów zarówno elektronicznych,

jak i telekomunikacyjnych.

270

1. J´zyki obce

120

2. Przedmioty ekonomiczne

60

3. Przedmioty humanistyczne

30

4. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

315

1. Matematyka

150

2. Fizyka

60

3. Informatyka

60

4. Metrologia

45

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

585

1. Przyrzàdy pó∏przewodnikowe

60

2. Podstawy telekomunikacji

45

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

3. Uk∏ady elektroniczne

60

4. Technika analogowa

60

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

270

5. Technika cyfrowa

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

315

6. Podstawy i algorytmy przetwarzania sygna∏ów

60

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

585

7. Systemy i sieci telekomunikacyjne

60

Razem

8. Zastosowanie komputerów

9. Systemy operacyjne

45

10. Konstrukcje mechaniczne w aparaturze

elektronicznej i telekomunikacyjnej

45

11. Eksploatacja systemów elektronicznych

i telekomunikacyjnych

Poz. 1004

lonym, przekszta∏cenie Laplace’a, sprz´˝enie

zwrotne, obwody nieliniowe, obwody o sta∏ych

roz∏o˝onych.

5. Technika cyfrowa

45

Teoria uk∏adów logicznych, realizacje techniczne

podstawowych uk∏adów logicznych kombinacyjnych i sekwencyjnych, pami´ci, programowalne uk∏ady logiczne, uk∏ady arytmetyczne, narz´dzia i metody diagnostyki uk∏adów cyfrowych.

Algebra, analiza matematyczna, funkcje zmiennej zespolonej, rachunek wektorowy, rachunek

prawdopodobieƒstwa, statystyka matematyczna.

6. Podstawy i algorytmy przetwarzania sygna∏ów

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Matematyka

2. Fizyka

Metody badawcze fizyki, mechanika klasyczna

i relatywistyczna, mechanika kwantowa, elektrodynamika, optyka, fizyka statystyczna, fizyka cia∏a sta∏ego.

3. Informatyka

Architektura mikrokomputera, oprogramowanie

podstawowe i pomocnicze, system operacyjny,

j´zyk programowania, struktura programu,

sk∏adnia, operatory, typy danych, tablice, pliki,

biblioteki funkcji.

4. Metrologia

Podstawy metrologii, pomiary elektryczne,

wzorcowe, przetworniki pomiarowe, przetwarzanie A/C i C/A, b∏´dy pomiarów, systemy pomiarowe.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Przyrzàdy pó∏przewodnikowe

Fizyczne podstawy dzia∏ania przyrzàdów pó∏przewodnikowych, z∏àcze p-n, diody pó∏przewodnikowe, tranzystory bipolarne i polowe, monolityczne uk∏ady scalone, przyrzàdy optoelektroniczne, sensory.

2. Podstawy telekomunikacji

Funkcje wspó∏czesnej telekomunikacji, proces

telekomunikacyjny, kana∏y telekomunikacyjne,

charakterystyka sieci i systemów telekomunikacyjnych, problemy optymalizacji i normalizacji

systemów, zasady integracji technik i us∏ug —

sieci zintegrowane.

3. Uk∏ady elektroniczne

Wzmacniacze — analiza w aspekcie czasu i cz´stotliwoÊci, sprz´˝enie zwrotne w uk∏adach elektronicznych, filtry aktywne, mno˝niki, zasilacze, generatory, uk∏ady modulacji i demodulacji, szumy

w uk∏adach elektronicznych, uk∏ady mikrofalowe.

4. Technika analogowa

Obwody liniowe inercyjne niezmienne w czasie,

metody analizy w stanach: ustalonym i nieusta-

Teoria sygna∏ów losowych, teoria informacji,

podstawy estymacji i detekcji, podstawowe algorytmy przetwarzania sygna∏ów, przetwarzanie analogowe i cyfrowe.

7. Systemy i sieci telekomunikacyjne

Systemy i sieci teletransmisyjne, systemy komutacyjne, sieci z integracjà technik i us∏ug, sieci inteligentne, sieci teleinformatyczne, trakty

Êwiat∏owodowe, systemy bezprzewodowe.

8. Zastosowania komputerów

Wspomaganie projektowania, obliczenia in˝ynierskie i eksperyment numeryczny, komputerowe systemy pomiarowe, grafika, baza danych,

sieç komputerowa.

9. Systemy operacyjne

Wprowadzenie w Êrodowisko UNIX i MS DOS,

systemy czasu rzeczywistego, systemy rozproszone.

10. Konstrukcje mechaniczne w aparaturze elektronicznej i telekomunikacyjnej

Podstawy rysunku technicznego, zasady projektowania

podzespo∏ów

mechanicznych

w aparaturze elektronicznej, podstawowe materia∏y konstrukcyjne i technologie ich przetwarzania.

11. Eksploatacja systemów elektronicznych i telekomunikacyjnych

Cele i zadania procesu eksploatacji, strategia

eksploatacji, miary oceny stanów ruchowych

i sprawnoÊci, pomiary i diagnostyka systemów,

zarzàdzanie siecià telekomunikacyjnà, uszkodzenia i metody ich wykrywania, wymagania stawiane urzàdzeniom testujàcym.

VII. ZALECENIA

1. W grupie przedmiotów B i C zaj´cia praktyczne

(çwiczenia, laboratoria, projekty itp.) powinny

stanowiç ∏àcznie nie mniej ni˝ 40% zaj´ç.

2. Przy ustalaniu szczegó∏owego planu i programu

studiów nale˝y mieç na uwadze kryteria akredytacji kierunku w FEANI (przedmioty kszta∏cenia ogólnego oko∏o 10%, przedmioty podstawowe oko∏o 35%, przedmioty kierunkowe oko∏o 55%).

Za∏àcznik nr 15

Standardy nauczania dla kierunku studiów

elektrotechnika

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku elektrotechnika

trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç

wynosi oko∏o 3700, w tym 1995 godzin okreÊlonych

w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

4. Elektrotechnika teoretyczna (teoria obwodów i teoria pola elektromagnetycznego)

300

5. Informatyka

120

6. Graficzny zapis konstrukcji

45

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

645

1. Podstawy elektroniki i energoelektroniki

105

Absolwent kierunku elektrotechnika powinien byç

przygotowany do rozwiàzywania z∏o˝onych problemów w dziedzinie szeroko poj´tej elektrotechniki z zastosowaniami nowoczesnej techniki komputerowej.

2. Maszyny elektryczne

135

3. Teoria sterowania

75

4. Technika wysokich napi´ç

60

Studia magisterskie na kierunku elektrotechnika

zapewniajà nabycie gruntownej wiedzy w zakresie

projektowania, konstrukcji, budowy i eksploatacji urzàdzeƒ, uk∏adów i systemów elektroenergetycznych oraz

techniki bezpieczeƒstwa w ró˝nych dziedzinach nowoczesnego przemys∏u.

5. Podstawy elektroenergetyki

60

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW

˚ENIA GODZINOWE

I

MINIMALNE OBCIÑ-

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

360

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

990

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

645

Razem

1995

IV. PRAKTYKI

Program studiów powinien przewidywaç minimum 12 tygodni praktyki, w tym praktyk´ kierunkowà

i dyplomowà.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

360

1. J´zyki obce

180

2. Wychowanie fizyczne

90

3. Przedmioty humanistyczne i mened˝erskie

90

Wyboru pozosta∏ych przedmiotów i ustalenia ich

wymiaru godzinowego dokonuje rada wydzia∏u.

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

990

1. Matematyka

300

2. Fizyka

180

3. Materia∏oznawstwo

45

6. Bezpieczeƒstwo u˝ytkowania urzàdzeƒ elektrycznych

30

7. Podstawy techniki mikroprocesorowej

60

8. Metrologia

120

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Matematyka

Indukcja zupe∏na. Geometria analityczna w R3.

Liczby zespolone. Rachunek macierzowy. Ciàgi

liczbowe. Funkcje wielu zmiennych. Rachunek

ca∏kowy. Równania ró˝niczkowe. Funkcje zespolone. Residuum funkcji. Szeregi i przekszta∏cenia

Fouriera (widma).

Przekszta∏cenie Laplace’a. Równania ró˝niczkowe czàstkowe pierwszego i drugiego rz´du. Zagadnienia optymalizacyjne. Wybrane metody

numeryczne.

2. Fizyka

Miejsce fizyki i jej rola w dzisiejszej nauce i technice. Mechanika punktu materialnego i bry∏y

sztywnej. Zasady Newtona. Kinematyka i dynamika ruchu obrotowego. Praca i energia. Zasady zachowania. Hydrodynamika, równanie Bernoulliego. Rozk∏ad Maxwella i Boltzmanna. Zasady termodynamiki. Równania ruchu drgajàcego i falowego. Szczególna teoria wzgl´dnoÊci. Promieniowanie cieplne. W∏asnoÊci falowe

czàstek. Hipoteza de Broglie’a. Równanie

Schrödingera i jego zastosowanie. Zasady Pauliego. Uk∏ad okresowy pierwiastków. Zasada

dzia∏ania laserów. Fizyka cia∏a sta∏ego. Jàdro

atomowe, parametry jàdra, modele jàdrowe, reakcje jàdrowe. Czàstki elementarne. Teorie kosmologiczne.

3. Materia∏oznawstwo

Struktura cia∏ sta∏ych. Budowa kryszta∏ów. Stopy i ich w∏asnoÊci. Obróbka cieplna materia∏ów,

w∏asnoÊci materia∏ów. Korozja materia∏ów,

przewodnictwo i ich stopy. Materia∏y oporowe,

stykowe, specjalne, termoelektryczne. Spoiwa

i luty. Termobimetale. Kriotechnika. KriorezystywnoÊç i nadprzewodnictwo. Struktura pó∏przewodników. Materia∏y dia-, para- i ferromagnetyczne. Magnetodielektryki. Ferryty. RezystywnoÊç skoÊna i powierzchniowa. Trwa∏oÊç

materia∏ów izolacyjnych. Dielektryki.

4. Elektrotechnika teoretyczna

— Teoria obwodów

Elementy obwodów. Sygna∏y elektryczne. Impedancja zespolona. Wykresy wektorowe. Obwody rezonansowe. Obwody ze spr´˝eniami magnetycznymi. Moc. Prawa Kirchhoffa. Metody

analizy obwodów. Twierdzenia Tellegena, Thevanina, Nortona. Obwody trójfazowe. Obwody

o wymuszeniach niesinusoidalnych. Stany nieustalone. Grafy przep∏ywu sygna∏u i schematy

blokowe. Czwórniki. Wzmacniacz operacyjny.

Filtry cz´stotliwoÊciowe. Obwody nieliniowe.

Obwody magnetyczne. Obwody o parametrach

roz∏o˝onych.

— Teoria pola elektromagnetycznego

Prawa i równania opisujàce pole. ¸adunki elektryczne. Pole elektryczne. Energia pola elektrycznego. PojemnoÊç elektryczna, kondensatory. Pole elektryczne w przewodnikach. Pole magnetyczne, prawa Amp¯re‘a i Biota-Savarta. Energia

pola magnetycznego. IndukcyjnoÊç w∏asna

i wzajemna. Ferromagnetyki. Si∏y mechaniczne

w polu elektrycznym i magnetycznym. Zjawisko

indukcji elektromagnetycznej. Pole elektromagnetyczne. Równania Maxwella. Propagacja pola elektromagnetycznego. Fala p∏aska. Zjawisko

naskórkowoÊci, ekrany elektromagnetyczne.

5. Informatyka

Zasada dzia∏ania komputera. Systemy operacyjne DOS, UNIX. Sieç Internet. Algorytm, program, schemat blokowy. Arytmetyka binarna,

j´zyki komputera. Edytory, kompilatory. Poj´cia

podstawowe z zakresu systemów operacyjnych.

Mikrokomputery serii IBM-PC. Pami´ç masowa,

noÊniki, dyski, dost´p do pami´ci, poj´cie pliku,

pami´ç operacyjna, rodzaje pami´ci, komunikacja z urzàdzeniami zewn´trznymi. Systemy operacyjne WINDOWS, organizacja pami´ci, pami´ç wirtualna, tryby pracy. System operacyjny

Novell.

6. Graficzny zapis konstrukcji

Podstawy graficznego odwzorowania konstrukcji. Rzutowanie równoleg∏e i prostokàtne. Przedstawienie konstrukcji w rzucie aksonometrycznym. Zasady rzutowania prostokàtnego. Wyznaczanie rzutów zarysów przekrojów bry∏ p∏aszczyznami. Przenikanie bry∏. Przekroje proste i z∏o˝o-

Poz. 1004

ne. Przerwania i urwania. Uproszczenia rysunkowe. Zapis uk∏adu wymiarów. Po∏àczenia roz∏àczne i nieroz∏àczne. Systemy grafiki komputerowej. Modelowanie w grafice komputerowej.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Podstawy elektroniki i energoelektroniki

Elementy i przyrzàdy elektroniczne. Teoria

sprz´˝enia zwrotnego. Zasilanie i stabilizacja

punktu pracy tranzystorów. Podstawy teorii

wzmacniaczy. Podstawy techniki analogowej.

Podstawy techniki cyfrowej. Zasilacze i stabilizatory napi´ç i pràdów. Uk∏ady tanzystorowo-magnetyczne. Wst´p do energoelektroniki, prostowniki, sterowane i niesterowane, falowniki,

sterowniki pràdu przemiennego.

2. Maszyny elektryczne

Podstawowe prawa elektromagnetyzmu w teorii maszyn, elementy konstrukcyjne, materia∏y.

Transformatory. Maszyny pràdu sta∏ego. Charakterystyki eksploatacyjne (silnik, pràdnica).

Maszyny indukcyjne. Model matematyczny, wykres wektorowy.

Bilans mocy, strat i sprawnoÊç. Maszyny synchroniczne — budowa i zasada dzia∏ania. Wspó∏praca z siecià sztywnà, regulacja mocy. Silnik

synchroniczny. Maszyny specjalne.

3. Teoria sterowania

Klasyfikacja uk∏adów sterowania. Uk∏ady liniowe. Opis w przestrzeni stanu. Modele analogowe. Podstawowe cz∏ony dynamiczne. Transmitacja uk∏adu zamkni´tego. StabilnoÊç. JakoÊç

uk∏adów regulacji. Wra˝liwoÊç i odpornoÊç uk∏adów regulacji. Regulatory. Podstawowe elementy nieliniowe. Pierwsza i druga zasada Lapunowa. Liniowe uk∏ady impulsowe. StabilnoÊç uk∏adów impulsowych. Dok∏adnoÊç statyczna i dynamiczna uk∏adów i ich projektowanie.

4. Technika wysokich napi´ç

Dielektryki i ich w∏asnoÊci. Podstawy wy∏adowaƒ iskrowych w gazach. Wytrzyma∏oÊç statyczna i udarowa uk∏adów z dielektrykiem gazowym.

Ulot. Wytrzyma∏oÊç uk∏adów gazowo-ciÊnieniowych, uk∏adów z dielektrykiem ciek∏ym i sta∏ym

oraz uk∏adów z∏o˝onych. Wy∏adowania piorunowe i przepi´cia atmosferyczne. Przepi´cia wewn´trzne. Ochrona przepi´ciowa i odgromowa.

Koordynacja izolacji. Urzàdzenia probiercze,

aparatura pomiarowa i rejestracyjna. Pomiary.

5. Podstawy elektroenergetyki

Systemy elektroenergetyczne: przeglàd systemów Êwiatowych, system krajowy. Podsystem

wytwarzania: charakterystyka, eksploatacja, sterowanie, rozwój. Rodzaje elektrowni: cieplne,

wodne, gazowe, na paliwa ciek∏e, atomowe. Odnawialne êród∏a energii. Generatory MHD. Podsystemy przesy∏u i rozdzia∏u. Sieci przesy∏owe

i rozdzielcze. Budowa linii i stacji. Projektowanie.

zów. Techniki oprogramowania. Mikrokomputery modu∏owe, charakterystyka typowych modu∏ów. Mikrokomputery dedykowane — zasady

doboru i integracji. Ârodki wspomagajàce programowanie i uruchomienie. Przyk∏ady zastosowaƒ techniki mikrokomputerowej. Kierunki rozwoju.

Elektroenergetyczna automatyka zabezpieczeniowa.

6. Bezpieczeƒstwo u˝ytkowania urzàdzeƒ elektrycznych

Podstawowe przepisy w zakresie bhp. Obowiàzki zak∏adu pracy. Obowiàzki pracowników. Nadzór nad warunkami. Organizacja pracy przy urzàdzeniach elektrycznych. Polecenia wykonania

pracy. Kwalifikacje i obowiàzki pracowników.

Przygotowanie miejsca pracy. Wykonanie i zakoƒczenie pracy. Bezpieczeƒstwo pracy przy obs∏udze, konserwacji, naprawach, remontach

i budowie urzàdzeƒ elektrycznych.

Sprz´t ochronny. Narz´dzia pracy. Sprz´t przeciwpo˝arowy. Dzia∏anie pràdu na organizm cz∏owieka. Ochrona przeciwpo˝arowa. Pierwsza pomoc przy pora˝eniu elektrycznym. Uwalnianie

pora˝onych. Sztuczne oddychanie.

Poz. 1004

8. Metrologia

Poj´cia podstawowe. Jednostki miary. Narz´dzia pomiarowe, metody pomiarowe. Rachunek

b∏´dów. Przetworniki pomiarowe. Przyrzàdy pomiarowe analogowe i cyfrowe. Systemy pomiarowe. Pomiary wielkoÊci elektrycznych. Rejestracja sygna∏ów elektrycznych. Badania materia∏ów elektrotechnicznych, pó∏przewodników,

dielektryków, ferromagnetyków.

VII. ZALECENIA

1. W grupie przedmiotów B i C zaj´cia indywidualne (projekty, laboratoria, çwiczenia itp.) powinny stanowiç ∏àcznie ok. 40% zaj´ç.

7. Podstawy techniki mikroprocesorowej

Podstawy budowy komputerów, kierunki integracji i minimalizacji podzespo∏ów komputerowych. Mikroprocesor i mikrokomputer — wyjaÊnienie poj´ç. Rys historyczny rozwoju mikroprocesorów. Podzia∏ mikroprocesorów. Otoczenie mikroprocesora — pami´ci i uk∏ady wejÊcia-wyjÊcia. Tryby adresowania pami´ci. Budowa

mikroprocesora na przyk∏adzie 180. Lista rozka-

2. Przy ustalaniu szczegó∏owego planu i programu

studiów nale˝y mieç na uwadze kryteria akredytacji kierunku w FEANI (przedmioty kszta∏cenia ogólnego oko∏o 10%, przedmioty podstawowe oko∏o 35% i przedmioty kierunkowe oko∏o 55%).

Za∏àcznik nr 16

Standardy nauczania dla kierunku studiów

etnologia

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku etnologia trwajà

5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 2500, w tym 1260 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Etnologia w ogólnym rozumieniu jest naukà zajmujàcà si´ opisem, historià i teorià kultury w ró˝nych jej

aspektach. W wymiarze opisowym dokumentuje si´

lub rekonstruuje czasowe i przestrzenne zró˝nicowanie

kultur w skali globalnej lub regionalnej. W wymiarze

teorii dokonuje si´ modelowego wyjaÊnienia lub interpretacji znaczeniowych kultury. Od innych nauk o kulturze odró˝nia etnologi´ jej tradycyjny przedmiot badaƒ: kultury plemienne, ludowe i nieelitarne.

Poprzez studia etnologiczne kszta∏ci si´ absolwenta umiejàcego dostrzegaç kulturowe pod∏o˝e ka˝dej

sytuacji spo∏ecznej, zdobywajàcego wi´c metodologiczne i antropologiczne przygotowanie do refleksji

o cz∏owieku i kulturze.

Wykszta∏cenie etnologiczne przygotowuje do pracy

w uniwersytetach, Polskiej Akademii Nauk i instytucjach naukowych, w muzeach, skansenach, placówkach kulturalno-oÊwiatowych, w oÊrodkach kultury regionalnej i odpowiednich dzia∏ach administracji oraz

wsz´dzie tam, gdzie potrzebne jest wykszta∏cenie humanistyczne: w centrach badaƒ opinii publicznej, w redakcjach, w reklamie itp.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

420

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

480

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

Razem

4. Elementy historii i prahistorii

IV. PRAKTYKI

Praktyki terenowe i/lub muzealne w wymiarze minimum 2 tygodni.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

420

1. Historia filozofii i filozofia kultury

60

2. Podstawy nauki o j´zyku

30

3. Metodologia nauk spo∏ecznych z elementami logiki

60

4. Elementy historii i prahistorii

60

5. Przedmioty do wyboru

30

6. J´zyki obce

120

7. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

480

1. Wst´p do etnologii

90

2. Historia etnologii

60

3. Metodyka badaƒ etnograficznych i laboratorium danych empirycznych

150

4. Etnografia (kultura ludowa) Polski

60

5. Etnografia Europy

60

6. Etnografia krajów pozaeuropejskich

60

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

Poz. 1004

360

1. Etnografia poszczególnych obszarów kulturowych Êwiata

120

2. Metody interpretacji kultury

120

3. Folklorystyka i sztuka ludowa

120

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. Historia filozofii i filozofia kultury

Wprowadzenie do ontologii kultury, do myÊli

o kulturze i do refleksji o podstawach istnienia

cz∏owieka w Êwiecie wartoÊci.

2. Podstawy nauki o j´zyku

Podstawowe rozeznanie dotyczàce natury j´zyka, jego roli kreacyjnej i komunikacyjnej w spo∏ecznych procesach interakcji. J´zyk jako baza

tradycji i akulturacji.

3. Metodologia nauk spo∏ecznych z elementami logiki

Metodologiczne wprowadzenie do zagadnieƒ

struktury teorii spo∏ecznych i teorii kultury. Jest

to podstawa wszelkich interpretacji, jakich dokonuje si´ w etnologii.

Nabycie erudycji o faktach spo∏ecznych i kulturowych w perspektywie historycznej oraz o podstawowych problemach, jakimi zajmujà si´ nauki historyczne.

5. Przedmioty do wyboru

W zale˝noÊci od zainteresowaƒ studenta mo˝liwoÊç uzyskania szerszego zakresu wiedzy

z nauk przyrodniczych, informatyki, podstaw

ochrony w∏asnoÊci intelektualnej lub innego

przedmiotu niezwiàzanego bezpoÊrednio z kierunkiem studiów.

6. J´zyki obce

Czynne opanowanie jednego j´zyka nowo˝ytnego w mowie i piÊmie.

7. Wychowanie fizyczne

Uczestnictwo w zaj´ciach ruchowych: ogólnorozwojowych, korekcyjnych, rehabilitacyjnych,

sportowych, turystycznych i rekreacyjnych.

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Wst´p do etnologii

Zapoznanie z problemami terminologicznymi

i poj´ciowymi dyscypliny, okreÊlenie zakresu

przedmiotowego etnologii i pogranicza z innymi

naukami humanistycznymi.

2. Historia etnologii

Wprowadzenie do historii dyscypliny. Omówienie kierunków i postaci badaczy. Przeglàd etnologii w perspektywie wspó∏czesnych trendów

badawczych.

3. Metodyka badaƒ etnograficznych w laboratorium danych empirycznych.

Nauka podstawowych sposobów i technik badawczych, przysposobienie do samodzielnych

badaƒ terenowych. Nauka opracowywania

i wst´pnych interpretacji wyników badaƒ etnograficznych.

4—6. Etnografia (kultura ludowa) Polski. Etnografia Europy. Etnografia krajów pozaeuropejskich.

Przeglàd kultur Polski, Europy i Êwiata dajàcy

podstawowà erudycj´ i kompetencje w rozpoznawaniu zró˝nicowania kulturowego w Polsce i w ró˝nych regionach Êwiata, pozostajàcych w rozmaitych konfiguracjach cywilizacyjnych.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

Przedmioty kierunkowe sà ofertà specjalistycznà

przedstawianà przez ka˝dy etnologiczny oÊrodek uniwersytecki. Student powinien wys∏uchaç z wybranego

zakresu co najmniej 4 wyk∏adów (120 godzin), konwersatorium (60 godzin) i seminarium (120 godzin). Studenci majà mo˝liwoÊç dokonania wyboru przedmio-

tów g∏ównych i uzupe∏niajàcych w zale˝noÊci od realizowanych tematów prac magisterskich.

Poz. 1004

Zbiór przedmiotów, których celem jest osiàgni´cie umiej´tnoÊci analiz metatekstowych i umiej´tnoÊci interpretacyjnych oraz sposobów artyku∏owania teorii jako koronnego stadium refleksji etnologicznej.

1. Etnografia poszczególnych obszarów kulturowych Êwiata.

Blok zaj´ç, których celem jest pog∏´bienie

i ugruntowanie wiedzy dotyczàcej etnologii ró˝nych regionów Êwiata. Zaj´cia obejmujà najwa˝niejsze zagadnienia badawcze oraz osiàgni´cia naukowe.

3. Folklorystyka i sztuka ludowa

Blok przedmiotów zapewniajàcych specjalizacj´

i wymagajàcych oprócz wiedzy etnologicznej

specyficznej erudycji z pogranicza innych nauk

humanistycznych (sztuka, literatura).

2. Metody interpretacji kultury.

Za∏àcznik nr 17

Standardy nauczania dla kierunku studiów

filologia

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku filologia trwajà

5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç realizowanych na specjalnoÊciach grupy A wynosi od 2000

do 3000, a ∏àczna liczba godzin zaj´ç realizowanych na

specjalnoÊciach grupy B wynosi od 2700 do 3900,

w tym 1665 godzin dla grupy A i 1965 godzin dla grupy B okreÊlonych w standardach nauczania.

Kierunek studiów filologia uwzgl´dnia gam´ specjalnoÊci. Ró˝nià si´ one cz´sto znacznie od siebie, zarówno co do wymiaru godzin, jak te˝ liczby przedmiotów. Dzieli je liczba godzin poÊwi´conych na praktyczne opanowanie odpowiednich j´zyków (w przypadku

niektórych filologii wyst´pujà dwa lub trzy j´zyki). Ponadto na anglistyce, germanistyce i romanistyce (filologia francuska) odpowiednio j´zyk angielski, niemiecki i francuski jest Êrodkiem komunikacji (przedmioty

kierunkowe: wyk∏ady, çwiczenia i seminaria sà prowadzone w j´zyku specjalnoÊci), a ich praktyczna nauka

odbywa si´ na poziomie bardzo zaawansowanym i realizowana jest nieco inaczej ni˝ np. nauka j´zyków

skandynawskich — na specjalnoÊciach skandynawskich. Na tych specjalnoÊciach studenci poznajà j´zyk

od podstaw, a zaj´cia podstawowe prowadzone sà

w j´zyku polskim. Bioràc pod uwag´ ten fakt, standardy ró˝nicujà specjalnoÊci kierunku, dzielàc je na dwie

grupy. Grupa A obejmuje te specjalnoÊci, na których

nauka j´zyka rozpoczyna si´ od poziomu bardzo zaawansowanego (anglistyka, germanistyka, romanistyka, rusycystyka) oraz filologie takie, jak np.: klasyczna,

s∏owiaƒska, bia∏oruska, ukraiƒska, na których nauka j´zyka rozpoczyna si´ od poczàtku, ale mo˝e byç ona realizowana w wymiarze godzinowym zbli˝onym do specjalnoÊci, na których nauk´ j´zyka si´ kontynuuje. Grupa B obejmuje pozosta∏e filologie, tzn. te, na których

nauka j´zyka rozpoczyna si´ od poczàtku i wymaga

znacznie wi´kszej liczby godzin.

Standardy nauczania nie uwzgl´dniajà minimów

programów umo˝liwiajàcych uzyskanie przez filologa

dodatkowych kwalifikacji zawodowych: nauczyciela j´zyka, t∏umacza, wydawcy, edytora itp. Sà one realizowane fakultatywnie, wed∏ug wymogów okreÊlonych

w odr´bnych przepisach.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwent kierunku filologia reprezentuje wysoki

poziom przygotowania ogólnohumanistycznego oraz

posiada ogólnà znajomoÊç literatury, kultury i historii

obszaru j´zykowego wybranego j´zyka i ogólne wykszta∏cenie j´zykoznawcze. Ponadto absolwent jest

specjalistà w zakresie praktycznej znajomoÊci j´zyka

i — w zale˝noÊci od wybranej specjalizacji naukowej —

znawcà literatury danego j´zyka, zagadnieƒ kulturowych danego obszaru j´zykowego lub specjalistà

z zakresu j´zykoznawstwa. Przygotowanie filologa pozwala na zdobycie dodatkowych kwalifikacji, umo˝liwiajàcych wykonywanie zawodu nauczyciela, t∏umacza, wydawcy, organizatora i propagatora kultury danego obszaru j´zykowego itp.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

grupa A grupa B

1. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA

OGÓLNEGO

330

330

2. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

I KIERUNKOWE

1335

1635

Razem

1965

IV. PRAKTYKI

Dla tego kierunku nie ustala si´ obligatoryjnej formy praktyki.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

1. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

(A i B) ogó∏em

330

1. Przedmiot do wyboru (np. informatyka, logika, przedmioty przyrodnicze, podstawy

ochrony w∏asnoÊci intelektualnej)

30

2. Historia filozofii

60

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

1. Wst´p do literaturoznawstwa

Teoria dzie∏a literackiego, stylistyka, wersyfikacja, rodzaje i gatunki literackie.

2. Historia literatury

3. II j´zyk obcy (mo˝e byç realizowany zgodnie

z „Zaleceniami”)

120

Historia piÊmiennictwa obszaru j´zykowego danego j´zyka, uwzgl´dniajàca reprezentatywne

pozycje literatury: poezji, dramatu i prozy.

3. Historia i kultura

Elementy historii i kultury danego obszaru j´zykowego, wyznaczajàce jego specyfik´ kulturowà.

4. ¸acina/staro-cerkiewno-s∏owiaƒski (w zale˝noÊci od historycznej przynale˝noÊci

j´zyka g∏ównego)

60

5. Wychowanie fizyczne

60

2. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE I KIERUNKOWE

A

Blok zaj´ç literaturoznawczych: 1335

Poz. 1004

B

1635

1. Wst´p do literaturoznawstwa

30

30

2. Historia literatury

120

120

Blok zaj´ç z zakresu zagadnieƒ kulturowych

3. Kultura obszaru j´zykowego

60

60

4. Historia obszaru j´zykowego

30

30

Blok zaj´ç j´zykoznawczych

4. Wst´p do j´zykoznawstwa

Kategorie j´zykowe, poziomy analizy j´zyka, relacje paradygmatyczne i syntagmatyczne, wybrane zagadnienia historii j´zykoznawstwa.

5. Gramatyka opisowa

TreÊci obejmujà dzia∏y tematyczne istotne dla

danego j´zyka spoÊród: fonetyki, fonologii, morfologii, sk∏adni, semantyki, pragmatyki.

6. Gramatyka kontrastywna

Poj´cia, zasady i cele analizy porównawczej.

7. Historia j´zyka

Historyczny kontekst rozwoju j´zyka z uwzgl´dnieniem cech systemu gramatycznego danego

j´zyka na najistotniejszych etapach jego rozwoju.

5. Wst´p do j´zykoznawstwa

30

30

6. Gramatyka opisowa

120

120

VII. ZALECENIA

7. Historia j´zyka z elementami

gramatyki historycznej

30

30

8. Gramatyka kontrastywna / metryka (przedmiot realizowany

na filologii klasycznej)

15

15

Praktyczna nauka j´zyka specjalnoÊci (w przypadku „filologii

klasycznej” nale˝y tutaj rozumieç „j´zyki specjalnoÊci”)

900

1200

Przedmioty, które powinny byç realizowane na wymienionych specjalnoÊciach oprócz standardów dla

kierunku

— filologia ba∏tycka: j´zyk ∏otewski

60

— filologia romaƒska: drugi j´zyk romaƒski

240

— filologia rumuƒska: j´zyk francuski

800

— filologia s∏owiaƒska: drugi j´zyk s∏owiaƒski

240

— filologia ukraiƒska i bia∏oruska: j´zyk rosyjski 240

Za∏àcznik nr 18

Standardy nauczania dla kierunku studiów

filologia polska

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Studia magisterskie na kierunku filologia polska

trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç

wynosi oko∏o 2500, w tym 1110 godzin okreÊlonych

w standardach nauczania.

Absolwent kierunku filologia polska, posiadajàcy

wiedz´ ogólnohumanistycznà, powinien byç przygotowany do pracy naukowej lub do wykonywania zawodu

nauczyciela (po spe∏nieniu dodatkowych wymogów

okreÊlonych odr´bnymi przepisami). Ponadto b´dzie

móg∏ zdobywaç w´˝sze kwalifikacje praktyczne w toku

pracy w instytucjach kultury, wydawnictwach, redakcjach czasopism, Êrodkach masowego przekazu (prasa

codzienna, radio, telewizja). Poszerzona specjalizacja

nauczycielska powinna mu zapewniç przygotowanie

merytoryczne do nauczania przedmiotu „j´zyk polski”

w ró˝nych typach szkó∏ (zale˝nie od profilu i oferty

szko∏y wy˝szej).

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

420

B. i C. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE I KIERUNKOWE

690

Razem

1110

IV. PRAKTYKI

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

420

1. Przedmiot do wyboru

30

2. Historia Polski

30

3. Historia filozofii

60

4. J´zyk obcy

180

5. ¸acina

60

6. Wychowanie fizyczne

60

B. i C. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE I KIERUNKOWE

690

2. Literatura wspó∏czesna (po roku 1939)

60

3. Literatura powszechna

60

4. Poetyka i analiza dzie∏a literackiego

90

5. Teoria literatury

30

— Nauka o j´zyku

90

2. Wiedza o wspó∏czesnym j´zyku polskim 120

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. Przedmiot do wyboru

Charakterystyka kolejnych epok rozwoju polskiej paƒstwowoÊci ze szczególnym uwzgl´dnieniem idei politycznych i spo∏ecznych oraz zjawisk ˝ycia kulturalnego.

3. Historia filozofii

Przeglàd zagadnieƒ filozoficznych w perspektywie historycznej ze szczególnym uwzgl´dnieniem problematyki etycznej, aksjologicznej i estetycznej.

Wykszta∏cenie umiej´tnoÊci czynnego pos∏ugiwania si´ j´zykiem w sytuacjach codziennej komunikacji, a tak˝e odbioru tekstów literackich

oraz rozumienia i przek∏adu tekstów popularnonaukowych.

5. ¸acina

Zapoznanie z regu∏ami gramatycznymi j´zyka

w stopniu umo˝liwiajàcym rozumienie i przek∏ad cz´sto cytowanych tekstów. Przyswojenie

zasobu leksykalnego umo˝liwiajàce wyjaÊnienie

etymologii u˝ywanej w filologii polskiej terminologii naukowej.

6. Wychowanie fizyczne

Uczestnictwo w zaj´ciach ruchowych, zgodnie

z wyborem studenta lub wskazaniami lekarskimi.

— Nauka o literaturze

1. Historia literatury polskiej (do 1939 r.)

1. Historia literatury polskiej (do roku 1939) 180

3. Teorie j´zykoznawcze

2. Historia Polski

B. i C. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE I KIERUNKOWE

— Nauka o literaturze

1. Wiedza o historii j´zyka polskiego

W zale˝noÊci od zainteresowaƒ studenta mo˝liwoÊç uzyskania szerszej wiedzy z zakresu informatyki, przedmiotu przyrodniczego, podstaw

ochrony w∏asnoÊci intelektualnej lub innego

przedmiotu niezwiàzanego bezpoÊrednio z kierunkiem studiów.

4. J´zyk obcy

Zalecane sà praktyki pedagogiczne w wymiarze nie

mniejszym ni˝ dwa tygodnie w szkole podstawowej

i dwa tygodnie w gimnazjum, szkole ponadgimnazjalnej lub ponadpodstawowej.

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

Poz. 1004

60

Problematyka periodyzacji dziejów literatury.

Przeglàd reprezentatywnych dzie∏ literatury

poszczególnych epok. Wprowadzenie do metodologii ich interpretacji na tle kontekstu macierzystego i w aspekcie funkcjonowania tradycji.

Charakterystyka procesów rozwoju literatury

pràdów literackich i ruchu konwencji artystycznych. Historycznoliteracka analiza tekstów. Zapoznanie z wybranymi pracami analitycznymi

i systematycznymi historyków literatury oraz

przyk∏adami publicystyki krytycznoliterackiej.

2. Literatura wspó∏czesna (po roku 1939).

Zapoznanie z tekstami literackimi twórców reprezentujàcych ró˝ne pokolenia i pràdy artystyczne wspó∏istniejàce ze sobà w okresie wojny

i po roku 1945. Charakterystyczne tendencje

w krytyce literackiej tego okresu.

3. Literatura powszechna

Zapoznanie z wybranymi dzie∏ami literatury

Êwiatowej, zw∏aszcza w aspekcie ich wp∏ywu na

rozwój literatury polskiej — ze szczególnym

uwzgl´dnieniem tekstów XX-wiecznych, lub zapoznanie z literaturà wybranego kr´gu kulturowego, lub zapoznanie z literaturà wybranego

kraju.

4. Poetyka i analiza dzie∏a literackiego

Poz. 1004

sykografii polskiej. Zró˝nicowanie j´zyka polskiego na warianty regionalne, socjalne i stylowe.

3. Teorie j´zykoznawcze

Przeglàd i charakterystyka badaƒ nad j´zykiem.

J´zyk naturalny na tle innych systemów semiotycznych. Metody badaƒ. Prezentacja kluczowych teorii i szkó∏ j´zykoznawczych.

VII. ZALECENIA

Analiza teoretycznoliteracka tekstu — jego treÊci, struktury, nawiàzaƒ do innych tekstów itp.

5. Teoria literatury

Przeglàd i charakterystyka szkó∏ teoretycznoliterackich. Dzieje badaƒ nad strukturà dzie∏a literackiego.

Ze wzgl´du na to, i˝ wi´kszoÊç absolwentów filologii polskiej znajduje zatrudnienie w szkole lub w instytucjach zwiàzanych z edukacjà, zalecane jest wprowadzenie do programu studiów bloku przedmiotowego

o nazwie „Wiedza o edukacji i kulturze”, a w nim przedmiotów

1. Semiotyka tekstów kultury

— Nauka o j´zyku

1. Wiedza o historii j´zyka polskiego

J´zyk polski na tle j´zyków s∏owiaƒskich

(z uwzgl´dnieniem gramatyki staro-cerkiewno-s∏owiaƒskiego, najstarszego zapisanego j´zyka

s∏owiaƒskiego — niezb´dnej do zrozumienia

mechanizmów rozwoju polskiego j´zyka etnicznego). Zró˝nicowanie dialektalne j´zyka polskiego. Powstanie i rozwój polskiego j´zyka literackiego. Ewolucja systemu gramatycznego.

2. Wiedza o wspó∏czesnym j´zyku polskim

Opis struktury j´zyka polskiego na poziomie fonetycznym, morfologicznym, sk∏adniowym, semantycznym i pragmatycznym. Zagadnienia kultury j´zyka polskiego. S∏owniki — problemy lek-

Analiza relacji mi´dzy znakiem i znaczeniem

w tekstach kultury: ikonicznych, akustycznych,

gestycznych itp. oraz tekstach operujàcych wieloma kodami np. teatralnych. Wprowadzenie

w problematyk´ przek∏adu intersemiotycznego

i sytuacj´ literatury we wspó∏czesnej kulturze

elektronicznej, audiowizualnej.

2. Dydaktyka literatury i j´zyka

Problematyka wspó∏czesnych uwarunkowaƒ

edukacji literackiej i j´zykowej. Cele i koncepcje

kszta∏cenia polonistycznego. Zjawiska i procesy

szkolnej komunikacji literackiej i j´zykowej. Analiza interakcji dydaktycznej mi´dzy uczniami

i nauczycielem w procesach kszta∏cenia polonistycznego.

Za∏àcznik nr 19

Standardy nauczania dla kierunku studiów

finanse i bankowoÊç

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku finanse i bankowoÊç trwajà co najmniej 4,5 roku (9 semestrów). ¸àczny wymiar godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3000, w tym

1365 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

300

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

675

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

390

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Razem

1365

Kierunek kszta∏ci specjalistów, którzy w oparciu

o zdobytà wiedz´ teoretycznà i nabyte umiej´tnoÊci

praktyczne sà przygotowani do zarzàdzania finansami

przedsi´biorstw i instytucji finansowych.

IV. PRAKTYKI

Dla studiów magisterskich nie ustala si´ obligatoryjnej formy praktyki.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

300

1. J´zyki obce

120

2. Podstawy filozofii lub podstawy socjologii

(do wyboru)

60

3. Historia gospodarcza lub geografia ekonomiczna (do wyboru)

30

4. Wychowanie fizyczne

90

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

675

1. Mikroekonomia

90

2. Makroekonomia

90

3. Ekonomia matematyczna

30

4. Matematyka

60

5. Statystyka

75

6. Ekonometria

90

7. Informatyka

60

8. RachunkowoÊç

60

9. Podstawy zarzàdzania

60

10. Prawo

60

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

390

1. Podstawy nauki o finansach

30

2. Finanse publiczne

45

3. Zarzàdzanie finansami przedsi´biorstw

60

4. Finanse lokalne

30

5. Finanse mi´dzynarodowe

45

6. BankowoÊç

45

7. Rynek kapita∏owy i pieni´˝ny

30

8. Ubezpieczenia

30

9. Prognozowanie i symulacje

45

10. Zastosowania matematyki w finansach

i bankowoÊci

30

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Mikroekonomia

Rynek. Gospodarstwo domowe. Teoria zachowania si´ konsumenta. Teoria produkcji. Konkurencja doskona∏a i monopol. Równowaga przedsi´biorstwa. Oligopol. Alternatywne teorie

przedsi´biorstwa. Rynki czynników produkcji.

Równowaga konkurencyjna i elementy teorii dobrobytu.

2. Makroekonomia

Poz. 1004

Gospodarka narodowa. Globalne: popyt i poda˝.

Równowaga makroekonomiczna. Produkt spo∏eczny, dochód narodowy. Bud˝et paƒstwa, deficyt i d∏ug publiczny. Pieniàdz i system bankowy.

Rynek pieniàdza. Makroekonomia keynesowska

a makroekonomia klasyczna. Cykl koniunkturalny. Inflacja, bezrobocie. Gospodarka otwarta.

Równowaga zewn´trzna. Polityka bud˝etowa,

monetarna, kursu walutowego. Polityka stabilizacyjna i model IS-LM. Wzrost gospodarczy.

3. Ekonomia matematyczna

Matematyczna teoria popytu. Funkcja popytu.

Teoria produkcji. Modele matematyczne przedsi´biorstwa. Modele rynku. Modele równowagi

ogólnej. Równowaga ogólna a optimum Pareto.

Proste modele wzrostu gospodarczego. Modele

cyklu koniunkturalnego. Modele typu input-output.

4. Matematyka

Funkcje jednej, dwóch oraz wielu zmiennych

i ich zastosowania ekonomiczne (rachunek marginalny, ekstrema). Elementy rachunku ca∏kowego. Wprowadzenie do równaƒ ró˝niczkowych

i ró˝nicowych — z zastosowaniami w ekonomii.

Rachunek wektorów i macierzy. Uk∏ady równaƒ

i nierównoÊci liniowych — przyk∏ady ekonomiczne.

5. Statystyka

Dane i podstawowe miary statystyczne. Zmienna losowa, podstawowe rozk∏ady zmiennych losowych. Rozk∏ady z prób. Przedzia∏y ufnoÊci. Testowanie hipotez statystycznych. Statystyczne

miary wspó∏zale˝noÊci zjawisk. Analiza dynamiki zjawisk. Techniki losowania prób. Projektowanie eksperymentów statystycznych.

6. Ekonometria

Opisowe modele ekonometryczne. Estymatory,

estymacja punktowa i przedzia∏owa. Regresja.

Prognozowanie na podstawie modeli jedno- i

wielorównaniowych. Ekonometryczna analiza

popytu, produkcji i kosztów. Podstawy badaƒ

operacyjnych: programy liniowe, typowe zadania optymalizacyjne, algorytmy rozwiàzywania,

podejmowanie decyzji w warunkach ryzyka

i niepewnoÊci.

7. Informatyka

Poj´cia podstawowe. Sprz´t komputerowy.

Oprogramowanie (podstawowe, narz´dziowe

i u˝ytkowe). Systemy operacyjne. Edytory tekstów. Arkusz kalkulacyjny. Wykorzystanie pakietów statystycznych. Tworzenie i obs∏uga baz danych.

8. RachunkowoÊç

Regulacje prawne i standardy mi´dzynarodowe

rachunkowoÊci. Zasady i techniki rachunkowoÊci. Operacje gospodarcze i ich wp∏yw na bilans.

Bilansowanie majàtków. Rachunek przep∏ywów

kapita∏u. Analiza efektywnoÊci ekonomicznej

i sytuacji finansowej przedsi´biorstwa.

9. Podstawy zarzàdzania

Organizacja — cele i mierniki efektywnoÊci. Strategie zarzàdzania organizacjami. Planowanie

strategiczne. Struktury organizacyjne. Procedury organizacyjne. Kierowanie ludêmi. Polityka

kadrowa. Style kierowania. Kultura organizacyjna. Reorganizacja. Zarzàdzanie zmianami.

10. Prawo

Podmioty i instytucje gospodarcze. Struktura

prawna gospodarki. Uwarunkowania prawne

prowadzenia dzia∏alnoÊci gospodarczej. Rola

i rodzaje umów w obrocie gospodarczym. Spó∏ka prawa handlowego. CzynnoÊci handlowe

(sprzeda˝, agencja, komis, sk∏ad, spedycja). Prawo wekslowe i czekowe. Ochrona w∏asnoÊci

przemys∏owej.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Podstawy nauki o finansach

Istota finansów. Funkcje finansów. Uj´cie systemu finansowego. G∏ówne ogniwa systemu finansowego. Polityka monetarna i polityka fiskalna.

2. Finanse publiczne

Finanse publiczne i ich funkcje. System finansowy paƒstwa. Dystrybucja publicznych zasobów pieni´˝nych. D∏ug publiczny. Bud˝et

przedsi´biorstwa. Bud˝ety lokalne. Struktura

dochodów bud˝etowych. Struktura wydatków

bud˝etowych. Planowanie bud˝etowe. Skarb

paƒstwa.

3. Zarzàdzanie finansami przedsi´biorstw

Kapita∏y i fundusze podmiotów gospodarczych.

Analiza finansowa i analiza kosztów. Mechanizmy i instrumenty tworzenia oraz podzia∏u rynku finansowego. Zasady i formy opodatkowania

przedsi´biorstw. Systemy amortyzacyjne. Planowanie i finansowanie dzia∏alnoÊci eksploatacyjnej i inwestycyjnej. Powiàzanie przedsi´biorstw z rynkiem pieni´˝nym i kapita∏owym.

Systemy rozliczeƒ pieni´˝nych. Finansowanie

handlu zagranicznego. Finansowe aspekty prywatyzacji.

4. Finanse lokalne

Samorzàd terytorialny. Kompetencje finansowe

organów lokalnych. Dochody terenowe z tytu∏u

podatków i wp∏at. Pozosta∏e dochody. Wydatki

terenowe. Powiàzania finansowe organów lokalnych i centralnych. Kontrola terenowej gospodarki finansowej.

5. Finanse mi´dzynarodowe

Rynki i transakcje walutowe. Systemy kursowe

na Êwiecie. Zabezpieczenie przed ryzykiem kur-

Poz. 1004

sowym. Bilans p∏atniczy. Sposoby dokonywania

zap∏at zagranicznych. Mi´dzynarodowe instytucje i mi´dzynarodowe organizacje finansowe.

Najwi´ksze mi´dzynarodowe centra finansowe.

Kredyty zagraniczne. Âwiatowe rynki terminowe. Systemy popierania eksportu.

6. BankowoÊç

Funkcje banku, jego miejsce w systemie finansowym paƒstwa. Systemy bankowe w wybranych krajach Êwiata. Struktura polskiego systemu bankowego. Poda˝ pieniàdza. Polityka i instrumenty banku centralnego. Organizacja banku komercyjnego. Operacje bierne banków

przyjmowanie wk∏adów. Operacje czynne banków: udzielanie kredytów. ZdolnoÊç kredytowa.

Operacje us∏ugowe. Polityka bankowa. Marketing bankowy.

7. Rynek kapita∏owy i pieni´˝ny

Instytucje rynku kapita∏owego. Instrumenty rynku kapita∏owego i ich atrybuty. Ryzyko finansowe na rynku kapita∏owym. Lokaty kapita∏owe

i ich rentownoÊç. Podatkowe i pozafiskalne stymulatory rozwoju rynku kapita∏owego i pieni´˝nego. Popyt i poda˝ kapita∏u po˝yczkowego. Papiery wartoÊciowe. Stopa dyskontowa. Zasady

publicznego obrotu papierami wartoÊciowymi.

Obroty na rynku pieni´˝nym.

8. Ubezpieczenia

Ubezpieczenia spo∏eczne w Polsce. Ubezpieczenia gospodarcze. Struktura ubezpieczeƒ majàtkowych. Organizacja i wyniki dzia∏alnoÊci ubezpieczeniowej. Ubezpieczenia osobowe umowne w Polsce. Systemy ubezpieczeƒ osobowych

na Êwiecie. Nadzór i gwarancje w ubezpieczeniach.

9. Prognozowanie i symulacje

Narz´dzia, metody i techniki komputerowego

opracowywania prognoz prostych, wariantowych, opartych na modelach tendencji rozwojowej, przyczynowo-skutkowych, wielorównaniowych ekonometrycznych i nieekonometrycznych. W trakcie zaj´ç s∏uchacze zostajà zaznajomieni co najmniej z jednym pakietem programów komputerowych, za pomocà którego b´dà

mogli przeprowadziç analiz´ iloÊciowà wybranych przez siebie zjawisk gospodarczych oraz

dokonaç prognoz.

10. Zastosowania matematyki w finansach i bankowoÊci

WartoÊç pieniàdza w czasie. Rachunek rent. Rozliczenie kredytów i po˝yczek. Trwa∏oÊç instrumentów finansowych. Wycena instrumentów finansowych. Analiza portfelowa. Konstrukcja

portfela o zadanych charakterystykach (zwrot albo ryzyko). Konstrukcja portfeli na podstawie

notowaƒ polskiego rynku kapita∏owego. Elementy rachunku aktuarialnego. Kalkulacja stawek ubezpieczeniowych.

STUDIA ZAWODOWE

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia zawodowe na kierunku finanse i bankowoÊç

trwajà co najmniej 3 lata (6 semestrów). ¸àczny wymiar godzin zaj´ç wynosi oko∏o 2200, w tym 1830 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwent (otrzymuje tytu∏ licencjata) powinien

byç specjalistà, który w oparciu o zdobytà wiedz´ teoretycznà i nabyte umiej´tnoÊci praktyczne jest przygotowany do ewidencji zasz∏oÊci gospodarczych i zarzàdzania na szczeblu operacyjnym finansami przedsi´biorstw, instytucji finansowych oraz samorzàdów terytorialnych.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

210

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

585

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

375

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE

I SPECJALNOÂCIOWE

660

Razem

1830

IV. PRAKTYKA

Praktyka zawodowa o minimalnym wymiarze 6 tygodni.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

210

1. J´zyki obce

90

2. Podstawy socjologii

30

3. Historia gospodarcza lub geografia ekonomiczna (do wyboru)

30

4. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

585

1. Mikroekonomia

90

2. Makroekonomia

90

3. Matematyka

90

4. Statystyka (opisowa)

60

5. Informatyka

60

6. RachunkowoÊç

60

7. Podstawy zarzàdzania

60

8. Prawo

60

9. Podstawy ekonometrii

15

375

1. Podstawy nauki o finansach

30

2. Finanse publiczne

30

3. Zarzàdzanie finansami przedsi´biorstw

60

4. Finanse samorzàdu terytorialnego

30

5. Finanse mi´dzynarodowe

45

6. BankowoÊç

60

7. Rynek kapita∏owy i pieni´˝ny

30

8. Ubezpieczenia

30

9. Zastosowanie matematyki w finansach

i bankowoÊci

30

10. Zarzàdzanie ryzykiem

30

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOÂCIOWE (odpowiednie dla danej specja660

lizacji i specjalnoÊci)

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Mikroekonomia

Rynek. Gospodarstwa domowe. Teoria zachowania konsumenta. Teoria produkcji. Konkurencja

doskona∏a i monopol. Równowaga przedsi´biorstwa. Oligopol. Alternatywne teorie przedsi´biorstwa. Rynki czynników produkcji. Równowaga konkurencyjna i elementy teorii dobrobytu.

2. Makroekonomia

Gospodarka narodowa. Globalne: popyt i poda˝.

Równowaga makroekonomiczna. Produkt spo∏eczny, dochód narodowy. Bud˝et paƒstwa, deficyt i d∏ug publiczny. Pieniàdz i system bankowy.

Rynek pieniàdza. Makroekonomia keynesowska

a makroekonomia klasyczna. Cykl koniunkturalny. Inflacja, bezrobocie. Gospodarka otwarta.

Równowaga zewn´trzna. Polityka bud˝etowa,

monetarna, kursu walutowego. Polityka stabilizacyjna i model IS-LM. Wzrost gospodarczy.

3. Matematyka

Funkcje jednej, dwóch oraz wielu zmiennych

i ich zastosowania ekonomiczne (rachunek marginalny, ekstrema). Elementy rachunku ca∏kowego. Wprowadzenie do równaƒ ró˝niczkowych

i ró˝nicowych — z zastosowaniem w ekonomii.

Rachunek wektorów i macierzy. Uk∏ady równaƒ

i nierównoÊci liniowych — przyk∏ady ekonomiczne. Elementy ekonomii matematycznej.

4. Statystyka

Etapy badaƒ statystycznych. Prezentacja tabelaryczna i graficzna danych statystycznych. Podstawowe parametry opisu statystycznego dla

jednej cechy. Budowa tablicy korelacyjnej. Podstawowe parametry opisu statystycznego dla

dwóch cech. Badanie wspó∏zale˝noÊci dwóch

cech. Wskaêniki korelacji. Indeksy statystyczne.

Badanie tendencji rozwojowej.

5. Informatyka

Podstawowe poj´cia. Sprz´t komputerowy.

Oprogramowanie (podstawowe, narz´dziowe

i u˝ytkowe). Systemy operacyjne. Edytory tekstu.

Arkusz kalkulacyjny. Wykorzystanie pakietów statystycznych. Tworzenie i obs∏uga baz danych.

6. RachunkowoÊç

Regulacje prawne i standardy mi´dzynarodowe

w rachunkowoÊci. Zasady i techniki rachunkowoÊci. Operacje gospodarcze i ich wp∏yw na bilans. Bilansowanie majàtku, zobowiàzaƒ i kapita∏u w∏asnego. Analiza efektywnoÊci ekonomicznej i sytuacji finansowej przedsi´biorstwa.

7. Podstawy zarzàdzania

Organizacja — cele i mierniki efektywnoÊci. Strategie zarzàdzania organizacjami. Planowanie

strategiczne. Struktury organizacyjne. Procedury organizacyjne. Kierowanie ludêmi. Polityka

kadrowa. Style kierowania. Kultura organizacyjna. Zarzàdzanie zmianami.

8. Prawo

Podmioty i instytucje gospodarcze. Struktura

prawna gospodarki. Uwarunkowania prawne

prowadzenia dzia∏alnoÊci gospodarczej. Rola

i rodzaje umów w obrocie gospodarczym. Spó∏ka prawa handlowego. CzynnoÊci handlowe

(sprzeda˝, agencja, komis, sk∏ad, spedycja). Prawo wekslowe i czekowe. Ochrona w∏asnoÊci

przemys∏owej.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Podstawy nauki o finansach

Istota finansów. Funkcje finansów. Uj´cie systemu finansowego. G∏ówne ogniwa systemu finansowego. Polityka monetarna i polityka fiskalna.

2. Finanse publiczne

Finanse publiczne i ich funkcje. System finansowy paƒstwa. Dystrybucja publicznych zasobów

pieni´˝nych. D∏ug publiczny. Bud˝et paƒstwa.

Bud˝ety lokalne. Struktura dochodów bud˝etowych. Struktura wydatków bud˝etowych. Planowanie bud˝etowe. Skarb Paƒstwa.

3. Zarzàdzanie finansami przedsi´biorstw

Kapita∏y i fundusze podmiotów gospodarczych.

Analiza finansowa i analiza kosztów.

Mechanizmy i instrumenty tworzenia oraz podzia∏u rynku finansowego. Zasady i formy opodatkowania przedsi´biorstw. Systemy amortyzacyjne. Planowanie i finansowanie dzia∏alnoÊci

eksploatacyjnej i inwestycyjnej. Powiàzanie

przedsi´biorstw z rynkiem pieni´˝nym i kapita∏owym. Systemy rozliczeƒ pieni´˝nych. Finansowanie handlu zagranicznego. Finansowe

aspekty prywatyzacji.

4. Finanse samorzàdu terytorialnego

Samorzàd terytorialny. Kompetencje finansowe

organów lokalnych. Dochody terenowe z tytu∏u

Poz. 1004

podatków i wp∏at. Pozosta∏e dochody. Wydatki

terenowe. Powiàzania finansowe organów lokalnych i centralnych. Kontrola terenowej gospodarki finansowej.

5. Finanse mi´dzynarodowe

Rynki i transakcje walutowe. Systemy kursowe

na Êwiecie. Zabezpieczenie przed ryzykiem kursowym. Bilans p∏atniczy. Sposoby dokonywania

zap∏at zagranicznych. Mi´dzynarodowe instytucje i mi´dzynarodowe organizacje finansowe.

Najwi´ksze mi´dzynarodowe centra finansowe.

Kredyty zagraniczne. Âwiatowe rynki terminowe. Systemy popierania eksportu.

6. BankowoÊç

Funkcje banku, jego miejsce w systemie finansowym paƒstwa. Systemy bankowe w wybranych krajach Êwiata. Struktura polskiego systemu bankowego. Poda˝ pieniàdza. Polityka i instrumenty banku centralnego. Organizacja banku komercyjnego. Operacje bierne banków

przyjmowanie wk∏adów. Operacje czynne banków: udzielanie kredytów. Polityka kredytowa.

ZdolnoÊç kredytowa. Dzia∏alnoÊç us∏ugowa banku. Polityka bankowa. Marketing bankowy.

7. Rynek kapita∏owy i pieni´˝ny

Instytucje rynku kapita∏owego. Instrumenty rynku kapita∏owego i ich atrybuty. Ryzyko finansowe na rynku kapita∏owym. Lokaty kapita∏owe

i ich rentownoÊç. Podatkowe i pozafiskalne stymulatory rozwoju rynku kapita∏owego i pieni´˝nego. Popyt i poda˝ kapita∏u po˝yczkowego. Papiery wartoÊciowe. Stopa dyskontowa. Zasady

publicznego obrotu papierami wartoÊciowymi.

Obroty na rynku pieni´˝nym.

8. Ubezpieczenia

Ubezpieczenia spo∏eczne w Polsce. Ubezpieczenia

gospodarcze. Struktura ubezpieczeƒ majàtkowych.

Organizacja i wyniki dzia∏alnoÊci ubezpieczeniowej. Ubezpieczenia osobowe umowne w Polsce.

9. Zastosowanie matematyki w finansach i bankowoÊci

WartoÊç pieniàdza w czasie. Rachunek rent. Rozliczenie kredytów i po˝yczek. Trwa∏oÊç (duration) instrumentów finansowych. Wycena instrumentów finansowych. Analiza portfelowa.

Konstrukcja portfela o zadanych charakterystykach (zwrot albo ryzyko). Konstrukcja portfeli na

podstawie notowaƒ polskiego rynku kapita∏owego. Elementy rachunku aktuarialnego. Kalkulacja stawek ubezpieczeniowych.

10. Zarzàdzanie ryzykiem

Ryzyko finansowe i jego rodzaje. Pomiar ryzyka

rynkowego. Pomiar ryzyka kredytowego. Ryzyko w przedsi´biorstwie. Ryzyko w banku. Ryzyko w towarzystwie ubezpieczeniowym. Ryzyko

w funduszu inwestycyjnym. Zarzàdzanie ryzykiem rynkowym za pomocà kszta∏towania struktury aktywów i pasywów. Zarzàdzanie ryzykiem

kredytowym. Instrumenty pochodne w zarzàdzaniu ryzykiem.

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOÂCIOWE

List´ przedmiotów specjalizacyjnych i specjalnoÊciowych oraz treÊci programowe tych przedmiotów

okreÊlajà rady wydzia∏ów, uwzgl´dniajàc wymagania

dla danej specjalizacji.

VII. ZALECENIA

Zawodowy charakter studiów powinien znaleêç

swoje odzwierciedlenie mi´dzy innymi

Poz. 1004

1) w praktyce zawodowej

2) w grupie przedmiotów specjalizacyjnych i specjalnoÊciowych ustalanych przez uczelnie.

Przez przedmioty specjalizacyjne nale˝y rozumieç

przedmioty przygotowujàce do wykonywania zawodu

(w szczególnoÊci do uzyskania uprawnieƒ zawodowych), przez przedmioty specjalnoÊciowe — przedmioty pog∏´biajàce wykszta∏cenie kierunkowe w okreÊlonych zakresach wiedzy.

Przebieg praktyki oraz sposób uj´cia przedmiotów

specjalizacyjnych i specjalnoÊciowych powinien byç

uzale˝niony od specyfiki uczelni i okreÊlonego przez

nià profilu absolwenta.

Za∏àcznik nr 20

Standardy nauczania dla kierunku studiów

fizyka

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku fizyka trwajà 5 lat

(10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi

oko∏o 3700, w tym 1800 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Studia magisterskie powinny kszta∏ciç fizyka na tyle ogólnie i wszechstronnie, aby móg∏ on pracowaç zarówno w badaniach podstawowych, jak i aplikacyjnych,

a w przypadku spe∏nienia dodatkowych wymogów dla

studiów nauczycielskich — równie˝ jako nauczyciel fizyki.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

270

B. i C. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE I KIERUNKOWE

1530

Razem

1800

B. i C. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE I KIERUNKOWE

1530

1. Matematyka

— analiza matematyczna

150

— algebra liniowa z geometrià

60

— metody matematyczne fizyki

90

2. Podstawy fizyki

— mechanika klasyczna i relatywistyczna

90

— termodynamika z elementami fizyki statystycznej

45

— elektrodynamika i optyka

90

— budowa materii

45

3. Laboratoria fizyczne

— I pracownia fizyczna

90

— II pracownia fizyczna

210

4. Fizyka teoretyczna

IV. PRAKTYKI

— mechanika klasyczna

60

Dla tego kierunku nie ustala si´ obligatoryjnej formy praktyki.

— mechanika kwantowa

120

— elektrodynamika

75

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

— fizyka statystyczna

45

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

270

5. Wybrane zagadnienia fizyki wspó∏czesnej

— optyka atomowa i czàsteczkowa

60

— fizyka jàdrowa i fizyka wysokich energii

90

— fizyka fazy skondensowanej

90

1. Filozofia (historia filozofii lub filozofia przyrody z metodologià nauk przyrodniczych)

60

2. Przedmioty humanistyczne (do wyboru)

30

3. J´zyk obcy (j´zyk angielski)

120

6. Astrofizyka z elementami kosmologii

30

4. Wychowanie fizyczne

7. Informatyka i techniki obliczeniowe

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

B i C. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE I KIERUNKOWE

Poz. 1004

niem koniecznoÊci stosowania modeli i upraszczajàcych za∏o˝eƒ oraz granic ich stosowalnoÊci.

— Mechanika klasyczna i relatywistyczna

1. Matematyka

Wymagane minimalne umiej´tnoÊci

ZnajomoÊç podstawowych poj´ç i twierdzeƒ

matematycznych, precyzyjne dowodzenie wybranych twierdzeƒ. Obliczanie pochodnych oraz

ca∏ek, rozwiàzywanie prostych równaƒ ró˝niczkowych zwyczajnych, z uwzgl´dnieniem warunków poczàtkowych, rozwiàzywanie uk∏adów liniowych równaƒ algebraicznych w powiàzaniu

z ich operatorowà (wzgl´dnie macierzowà) interpretacjà, rozwiàzywanie niektórych równaƒ

ró˝niczkowych czàstkowych.

— Analiza matematyczna

Zbiory, relacje, odwzorowania, funkcje. Otoczenia, ciàg∏oÊç i granica funkcji jednej zmiennej

rzeczywistej. Ciàgi i szeregi liczbowe i funkcyjne.

Zbie˝noÊç jednostajna. Rachunek ró˝niczkowy

i ca∏kowy funkcji jednej zmiennej rzeczywistej.

Rozwijanie funkcji w szereg pot´gowy. Równania ró˝niczkowe zwyczajne. Analiza funkcji wielu zmiennych. Ca∏ki wielokrotne. Formy ró˝niczkowe. Ca∏kowanie form ró˝niczkowych. Elementy analizy wektorowej i tensorowej. Uogólnienia

poj´cia ca∏ki. Szeregi i ca∏ki Fouriera.

— Algebra liniowa z geometrià

Struktury algebraiczne. Grupy, pierÊcienie, cia∏a.

Cia∏o liczb zespolonych. Przestrzenie liniowe

(wektorowe) rzeczywiste i zespolone. Odwzorowania liniowe, macierze, wyznaczniki, uk∏ady liniowych równaƒ algebraicznych. Formy liniowe, biliniowe, kwadratowe, hermitowskie. Przestrzenie unitarne. WartoÊci i wektory w∏asne

operatorów (macierzy) hermitowskich i unitarnych.

— Metody matematyczne fizyki

Podstawy teorii funkcji zmiennej zespolonej.

Szereg Laurenta, residua, punkty osobliwe.

Funkcje specjalne, wielomiany ortogonalne.

Funkcje Greena i zagadnienia brzegowe. Elementy teorii grup.

2. Podstawy fizyki

Wymagane minimalne umiej´tnoÊci

OkreÊlenie podstawowych wielkoÊci fizycznych

od strony pomiarowej (sposoby mierzenia, jednostki) i matematycznej (dok∏adne okreÊlenie

odpowiedniego „obiektu matematycznego”),

ogólne i matematycznie poprawne formu∏owanie podstawowych praw wraz z ich fizycznà interpretacjà, wyciàganie wniosków odnoÊnie do

przebiegu szczegó∏owych zjawisk, umiej´tnoÊç

rozwiàzywania zadaƒ rachunkowych w zakresie

podanych hase∏ programowych, orientacja

w stosowanych w fizyce metodach: indukcyjnej

i hipotetyczno-dedukcyjnej wraz ze zrozumie-

Kinematyka punktu materialnego i bry∏y sztywnej. Uk∏ady inercjalne i nieinercjalne. Zasady dynamiki Newtona, prawa zachowania, ruch w polu si∏ centralnych. Grawitacja i zagadnienie

dwóch cia∏. Ruchy planet. Dynamika bry∏y

sztywnej. Momenty bezw∏adnoÊci. Elementy

opisu odkszta∏ceƒ i napi´ç w spr´˝ystym oÊrodku rozciàg∏ym, prawo Hooke’a, drgania i fale

w oÊrodkach spr´˝ystych. Elementy akustyki.

Podstawy szczególnej teorii wzgl´dnoÊci.

— Termodynamika z elementami fizyki statystycznej

Zjawiska termodynamiczne, przej´cia fazowe,

przewodnictwo cieplne, dyfuzja, osmoza. Równowaga termodynamiczna. Procesy odwracalne

i nieodwracalne. Poj´cie temperatury, energii

wewn´trznej, antropii. Zasady termodynamiki.

Elementy opisu statystycznego uk∏adu termodynamicznego. Interpretacja statystyczna zasad

termodynamiki i przejÊç fazowych, fluktuacje

statystyczne.

— Elektrodynamika i optyka

Elektrostatyka, pràdy sta∏e, magnetostatyka.

Pràdy zmienne, efekty indukcyjne. Pole elektromagnetyczne zmienne w czasie. Prawa Maxwella. Pole elektryczne i magnetyczne w materii.

Drgania obwodów elektrycznych i fale elektromagnetyczne. Podstawy optyki falowej, w∏asnoÊci optyczne materia∏ów, dwój∏omnoÊç, optyka

kryszta∏ów. Optyka geometryczna jako granica

optyki falowej. Podstawowe przyrzàdy optyczne. Interferometria, fotometria i spektrometria.

— Budowa materii

Promienie Roentgena, promieniotwórczoÊç, hipoteza kwantów — fakty doÊwiadczalne, podstawy mechaniki kwantowej. Pó∏jakoÊciowe informacje o spinie, zakazie Pauliego, strukturze atomów wieloelektronowych. Wst´pne wiadomoÊci o jàdrach atomowych, czàstkach elementarnych, statystykach kwantowych. Informacje

o w∏asnoÊciach gazu elektronowego i mikroskopowych modelach cia∏ makroskopowych.

3. Laboratoria fizyczne

— I pracownia fizyczna

Proste zagadnienia i metody pomiarowe z zakresu fizyki klasycznej z zastosowaniem prostych

technik elektronicznych i metod komputerowej

analizy eksperymentu (dyskusja niepewnoÊci

pomiarowych).

— II pracownia fizyczna

Przyk∏adowe konstrukcje aparaturowe i zestawy

eksperymentalne z zakresu fizyki wspó∏czesnej

z zastosowaniem komputerowej analizy ekspe-

rymentu i zaawansowanej techniki elektronicznej.

4. Fizyka teoretyczna

— Mechanika klasyczna

Czasoprzestrzeƒ Galileusza i czasoprzestrzeƒ

Minkowskiego szczególnej teorii wzgl´dnoÊci.

Kinematyka i dynamika punktów materialnych

i bry∏ sztywnych. Wi´zy, zasada d’Alemberta,

równania Lagrange’a. Zasady wariacyjne i prawa zachowania. Twierdzenie E. Noether. Przestrzeƒ fazowa i równania Hamiltona. Niezmienniki przekszta∏ceƒ kanonicznych i ca∏ki ruchu.

StabilnoÊç trajektorii fazowych i elementy teorii

chaosu. Elementy dynamiki relatywistycznej.

Elementy mechaniki spr´˝ystych oÊrodków rozciàg∏ych.

— Mechanika kwantowa

Poz. 1004

— Elektrodynamika

Równania Maxwella. Potencja∏y elektromagnetyczne (cechowanie). Wybrane zagadnienia

elektro- i magnetostatyki. Fale elektromagnetyczne. Kowariantne (czterowymiarowe) sformu∏owanie elektrodynamiki. Elementy klasycznej teorii promieniowania elektromagnetycznego. Efekty relatywistyczne.

— Fizyka statystyczna

Podstawowe poj´cia i zasady termodynamiki fenomenologicznej. Klasyczna mechanika statystyczna. Elementy kwantowej mechaniki statystycznej. Przyk∏ady zastosowaƒ klasycznej

i kwantowej mechaniki statystycznej w termodynamice i fizyce fazy skondensowanej. Elementy

termodynamiki nierównowagowej.

6. Astrofizyka z elementami kosmologii

Poj´cia podstawowe i interpretacja statystyczna. Relacje nieoznaczonoÊci, analiza pomiarów.

Ewolucja czasowa uk∏adu kwantowego i stany

stacjonarne. Opis operatorowy. Uk∏ady zupe∏ne

obserwabli i ich wspólnych funkcji w∏asnych.

Kwantowa teoria momentu p´du orbitalnego

i spinowego. Oscylator i atom wodoropodobny.

Uogólnienia relatywistyczne. Równanie Diraca.

Sprz´˝enie ∏adunkowe i antyczàstki.

Elementy metody zaburzeƒ. PrzejÊcia kwantowe, regu∏y wyboru. Oddzia∏ywania uk∏adu

kwantowego z polem elektromagnetycznym.

Absorbcja i emisja promieniowania elektromagnetycznego. Elementy teorii rozproszeƒ. Przybli˝enie Borna. Fermiony i bozony. Elementy

teorii atomów wieloelektronowych i czàsteczek.

Zasada superpozycji.

Metody badaƒ astronomicznych, podstawowe typy

obiektów astronomicznych, ewolucja materii we

wszechÊwiecie.

7. Informatyka i techniki obliczeniowe

Przeglàd metod informatycznych w fizyce, programowanie, wiadomoÊci u˝ytkowe o komputerach,

wybrane przyk∏ady gotowego oprogramowania

u˝ytkowego.

VII. ZALECENIA

1. W grupie przedmiotów B przynajmniej 60% zaj´ç

powinny stanowiç çwiczenia i laboratoria.

2. Wskazane jest, aby w grupie przedmiotów podstawowych znalaz∏y si´ zaj´cia laboratoryjne z chemii.

STUDIA ZAWODOWE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia zawodowe na kierunku fizyka trwajà 3 lata (6

semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o

2200, w tym 1410 godzin okreÊlonych w standardach

nauczania.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

270

B i C. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

I KIERUNKOWE

810

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE

I SPECJALNOÂCIOWE

330

Razem

1410

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwent (otrzymuje tytu∏ licencjata) powinien

posiadaç podstawowà wiedz´ i umiej´tnoÊci z dziedziny fizyki i nauk pokrewnych oraz przygotowanie w zakresie okreÊlonej specjalizacji (nauczycielskiej, medycznej, informatycznej itp.), dajàce mu mo˝liwoÊç

uzyskania uprawnieƒ zawodowych do pracy w specjalistycznych instytutach, w przemyÊle, w placówkach

s∏u˝by zdrowia lub — po spe∏nieniu wymagaƒ okreÊlonych odr´bnymi przepisami — jako nauczyciel szko∏y

podstawowej, gimnazjum, szko∏y ponadpodstawowej

lub ponadgimnazjalnej.

IV. PRAKTYKI

Form´, zakres i wymiar praktyki okreÊla uczelnia,

uwzgl´dniajàc wymagania w tym zakresie organu nadajàcego uprawnienia zawodowe zwiàzane z ukoƒczeniem okreÊlonej specjalizacji.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

270

1. Filozofia (historia filozofii lub filozofia przyrody z metodologià nauk przyrodniczych)

60

2. Przedmioty humanistyczne (do wyboru)

30

3. J´zyk obcy (preferowany j´zyk angielski)

120

4. Wychowanie fizyczne

60

B i C. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE I KIERUNKOWE

810

— analiza matematyczna

150

— algebra liniowa

60

2. Podstawy fizyki

90

— termodynamika z elementami fizyki statystycznej

45

— elektrodynamika i optyka

90

— podstawy fizyki kwantowej i budowa

materii

75

3. Pracownia fizyczna

90

4. Elementy fizyki teoretycznej

120

5. Informatyka i techniki obliczeniowe

90

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE

I SPECJALNOÂCIOWE

ty analizy wektorowej. Uogólnienia poj´cia ca∏ki. Szeregi i ca∏ki Fouriera.

— Algebra liniowa

Struktury algebraiczne. Grupy pierÊcieniowe,

cia∏a. Cia∏o liczb zespolonych. Przestrzenie liniowe (wektorowe) rzeczywiste i zespolone. Odwzorowania liniowe, macierze, wyznaczniki,

uk∏ady liniowych równaƒ algebraicznych. Formy liniowe, biliniowe, kwadratowe i hermitowskie. Przestrzenie unitarne. WartoÊci i wektory

w∏asne operatorów (macierzy) hermitowskich

i unitarnych.

2. Podstawy fizyki

1. Matematyka

— mechanika klasyczna i relatywistyczna

Poz. 1004

330

(w tym: odpowiednia dla danej specjalizacji pracownia)

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

1. Matematyka

Wymagane minimalne umiej´tnoÊci

ZnajomoÊç podstawowych poj´ç i twierdzeƒ

matematycznych. Umiej´tnoÊç dowodzenia wybranych twierdzeƒ. Obliczanie pochodnych oraz

ca∏ek. Rozwiàzywanie prostych równaƒ ró˝niczkowych zwyczajnych z uwzgl´dnieniem warunków poczàtkowych. Rozwiàzywanie uk∏adów liniowych równaƒ algebraicznych w powiàzaniu

z ich operatorowà (wzgl´dnie macierzowà) interpretacjà, rozwiàzywanie niektórych równaƒ

ró˝niczkowych czàstkowych.

— Analiza matematyczna

Zbiory, relacje, odwzorowania, funkcje. Otoczenia, ciàg∏oÊç i granica funkcji jednej zmiennej

rzeczywistej. Ciàgi i szeregi liczbowe i funkcje.

Zbie˝noÊç jednostajna. Rachunek ró˝niczkowy

i ca∏kowy funkcji jednej zmiennej rzeczywistej.

Rozwijanie funkcji w szereg pot´gowy. Równania ró˝niczkowe zwyczajne. Analiza funkcji wielu zmiennych. Ca∏ki wielokrotne. Formy ró˝niczkowe. Ca∏kowanie form ró˝niczkowych. Elemen-

Wymagane umiej´tnoÊci

OkreÊlanie podstawowych wielkoÊci fizycznych

i ich jednostek oraz sposobu ich pomiaru. Poprawne formu∏owanie podstawowych praw fizycznych, znajomoÊç ich matematycznego zapisu oraz umiej´tnoÊç interpretacji wzorów i relacji. Wyciàganie wniosków dotyczàcych przebiegu konkretnych zjawisk fizycznych. Orientacja

w stosowanych w fizyce metodach wnioskowania: indukcyjnej i hipotetyczno–dedukcyjnej.

Umiej´tnoÊç rozwiàzywania zadaƒ rachunkowych w zakresie odpowiadajàcym programowi,

pos∏ugiwania si´ upraszczajàcymi za∏o˝eniami

i prostymi modelami oraz wiedzà o zasi´gu ich

stosowalnoÊci.

— Mechanika klasyczna i relatywistyczna

Kinematyka punktu materialnego i bry∏y sztywnej. Zasady dynamiki Newtona, prawa zachowania, ruch w polu si∏ centralnych. Grawitacja i zagadnienie dwóch cia∏. Ruchy planet. Dynamika

bry∏y sztywnej. Elementy opisu odkszta∏ceƒ i napr´˝eƒ w spr´˝ystym oÊrodku rozciàg∏ym, prawo Hooke’a, drgania i fale w oÊrodkach spr´˝ystych. Elementy akustyki. Podstawy szczególnej

teorii wzgl´dnoÊci.

— Termodynamika i elementy fizyki statystycznej

Zjawiska termodynamiczne. Poj´cia temperatury, energii wewn´trznej i entropii. Odwracalne

i nieodwracalne procesy termodynamiczne. Poj´cie równowagi termodynamicznej. Zasady termodynamiki. Przemiany fazowe. Przewodnictwo

cieplne. Elementy mechaniki statystycznej. Fluktuacje statystyczne. Zjawiska dyfuzji i osmozy.

— Elektrodynamika i optyka

Elektrostatyka. Pole magnetyczne magnesów

i pràdów sta∏ych. Pràdy zmienne. Zjawiska indukcji magnetycznej. Pole elektromagnetyczne.

Równania Maxwella i prawa fizyczne w nich zawarte. Pole elektryczne i magnetyczne w materii.

Drgania obwodów elektrycznych i fale elektromagnetyczne. Podstawy optyki falowej: interferencja i dyfrakcja. Optyczne w∏asnoÊci kryszta∏ów.

Optyka geometryczna jako graniczny przypadek

optyki falowej. Podstawowe przyrzàdy optyczne.

Fotometria, interferometria, spektrometria.

— Podstawy fizyki kwantowej i budowa materii

Promienie Roentgena. PromieniotwórczoÊç.

Zjawiska fizyczne potwierdzajàce hipotez´

kwantów. Podstawy mechaniki kwantowej. Spin

elektronu. Zakaz Pauliego. Struktura atomów

wieloelektronowych. Podstawowe wiadomoÊci

o jàdrach atomowych i czàstkach elementarnych. Statystyki kwantowe. Podstawowe modele cia∏ sta∏ych, gaz elektronowy, fonony.

3. Pracownia fizyczna

Proste zagadnienia i metody pomiarowe z zakresu fizyki klasycznej z zastosowaniem prostych

technik elektronicznych i metod komputerowej

analizy eksperymentu i niepewnoÊci wyniku.

Umiej´tnoÊç oceny b∏´du pomiaru.

4. Elementy fizyki teoretycznej

Program „Elementów fizyki teoretycznej” powinien byç oparty na treÊciach zawartych w standardach kszta∏cenia dla studiów magisterskich.

Ich zakres i wymiar godzinowy powinny

uwzgl´dniaç potrzeby danej specjalnoÊci lub

specjalizacji oraz — w miar´ mo˝liwoÊci — byç

tak dobrane, by niektóre przedmioty mo˝na by∏o zaliczyç w przypadku kontynuowania nauki na

studiach magisterskich.

5. Informatyka i techniki obliczeniowe

Przeglàd metod informatycznych w fizyce, programowanie, wiadomoÊci u˝ytkowe o kompute-

Poz. 1004

rach, wybrane przyk∏ady oprogramowania u˝ytkowego.

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOÂCIOWE

List´ przedmiotów specjalizacyjnych i specjalnoÊciowych oraz treÊci programowe tych przedmiotów

okreÊlajà rady wydzia∏ów, uwzgl´dniajàc wymagania

dla danej specjalizacji. WÊród przedmiotów powinna

znaleêç si´, mi´dzy innymi, odpowiadajàca danej specjalizacji pracownia. W przypadku specjalizacji nauczycielskiej program studiów powinien zawieraç przynajmniej 30 godzin astronomii.

VII. ZALECENIA

1. W grupach przedmiotów B i C oraz D przynajmniej 60% zaj´ç powinny stanowiç çwiczenia

i laboratoria.

2. Przez przedmioty specjalizacyjne nale˝y rozumieç przedmioty przygotowujàce do wykonywania zawodu — w szczególnoÊci do uzyskania

uprawnieƒ zawodowych; przez przedmioty specjalnoÊciowe — przedmioty pog∏´biajàce wykszta∏cenie kierunkowe w okreÊlonych zakresach wiedzy.

3. Dopuszczalny jest nieco inny podzia∏ liczby godzin w obr´bie bloków przedmiotowych matematyki i podstaw fizyki.

Za∏àcznik nr 21

Standardy nauczania dla kierunku studiów

fizyka techniczna

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku fizyka techniczna

trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç

wynosi oko∏o 3700, w tym 1910 godzin okreÊlonych

w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Fizyka techniczna jest kierunkiem o bardzo szerokim wachlarzu specjalnoÊci i ewentualne miejsca pracy dla absolwentów b´dà w du˝ej mierze zale˝a∏y od

ukoƒczonej specjalnoÊci. Przygotowanie teoretyczne

i praktyczne absolwentów kierunku powinno predystynowaç ich do pracy w uczelniach technicznych, instytutach naukowych i zapleczu naukowo-badawczym

przemys∏u. Na przyk∏ad absolwenci specjalnoÊci techniczna fizyka jàdrowa mogà byç zatrudnieni przy eksploatacji i konserwacji urzàdzeƒ radioizotopowych,

mogà tak˝e staraç si´ o uzyskanie paƒstwowych

uprawnieƒ inspektora ochrony radiologicznej. Absolwenci specjalnoÊci fizyka komputerowa — w oÊrodkach obliczeniowych, firmach konsultingowych, wydawnictwach prasowych i naukowych, firmach kom-

puterowych itp. Absolwenci specjalnoÊci energetyka

— jako eksperci i doradcy w planowaniu i eksploatacji

ró˝nych inwestycji energetycznych. Absolwenci specjalnoÊci techniczna fizyka medyczna powinni posiadaç przygotowanie do pracy w zak∏adach leczniczych

(kliniki, szpitale, przychodnie), instytutach naukowych,

stacjach Sanepidu itp.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

390

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1035

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

485

Razem

1910

IV. PRAKTYKI

Program studiów powinien przewidywaç minimum 8 tygodni praktyki, w tym praktyk´ kierunkowà

i dyplomowà.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

390

1. Przedmioty humanistyczne i ekonomiczne

120

2. J´zyki obce

180

3. Wychowanie fizyczne

90

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1035

1. Fizyka ogólna

360

2. Matematyka

300

3. Informatyka

150

4. Podstawy elektroniki i techniki obwodów

225

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

485

1. Wybrane dzia∏y fizyki

200

2. Wybrane dzia∏y matematyki

60

3. Fizyka techniczna

225

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Fizyka ogólna

Dynamika. Hydrodynamika. Szczególna teoria

wzgl´dnoÊci. Ruch drgajàcy. Fale mechaniczne.

Elementy akustyki. Elektrostatyka. Elektromagnetyzm. Dyfrakcja, interferencja i polaryzacja

Êwiat∏a. Korpuskularno-falowa struktura materii, równanie Schrödingera. Funkcje stanu. Operatorowe uj´cie mechaniki kwantowej, bozony,

widma atomowe i czàsteczkowe, masery, lasery.

Teoria uk∏adu wielu cia∏. Zasady termodynamiki.

Przemiany fazowe. Zjawiska transportu. Krystalografia, sieç krystaliczna, ciep∏o w∏aÊciwe cia∏

sta∏ych. Model elektronów swobodnych, zwyrodnia∏y gaz elektronowy. Struktura pasmowa.

Metale. Pó∏przewodniki. Magnetyczne w∏asnoÊci materii. Nadprzewodnictwo i nadciek∏oÊç.

PromieniotwórczoÊç naturalna. W∏asnoÊci jàder

atomowych, si∏y, modele i reakcje jàdrowe. Reakcje rozszczepienia i syntezy, energetyka jàdrowa. Czàstki elementarne. Ewolucja WszechÊwiata. Pracownia fizyczna I: Podstawowe zagadnienia i metody pomiarowe z zakresu fizyki klasycznej i wspó∏czesnej.

2. Matematyka

Zbiory. Funkcje. Formy liniowe. Wektory w R2

i R3. Iloczyn skalarny i wektorowy. Baza. Prosta

i p∏aszczyzna w przestrzeni. Krzywe sto˝kowe.

Ciàgi liczbowe. Granica i ciàg∏oÊç funkcji. Pochodne. Ró˝niczka funkcji. Wzór Taylora. Badanie funkcji. Ca∏ka Riemanna. Zastosowanie ca∏ek. Funkcje wielu zmiennych. Pochodne czàstkowe. Ekstrema. Jakobian. Pola wektorowe

i analiza wektorowa. Ca∏ki podwójne i potrójne.

Ca∏ki krzywoliniowe i powierzchniowe. Liczby

zespolone. Przestrzenie liniowe. Twierdzenie

Poz. 1004

Kroneckera—Capelliego. Twierdzenie Cramera.

WartoÊci i wektory w∏asne. Diagonalizacja macierzy. Szeregi liczbowe. Szeregi funkcyjne.

Zbie˝noÊç jednostajna. Szeregi pot´gowe. Szereg Taylora. Równania ró˝niczkowe zwyczajne

— liniowe pierwszego i drugiego rz´du. Warunki poczàtkowe i brzegowe. Uk∏ady równaƒ liniowych o sta∏ych wspó∏czynnikach. Szeregi Fouriera. Transformacja Fouriera. Funkcje analityczne. Ca∏ka funkcji zespolonej. Tzw. ca∏kowe

Cauchy’ego. Szereg Laurenta. Residuum. Rachunek operatorowy Laplace‘a.

3. Informatyka

Metody informatyki, generacje komputerów.

Podstawowy model komputera. Model obliczeƒ,

algorytm. Przeglàd j´zyków programowania.

System operacyjny, proces programowania,

podstawowe instrukcje strukturalne. J´zyki obliczeƒ numerycznych. Zasady przetwarzania wektorowego i równoleg∏ego, cechy problemu, algorytm. Nowoczesne architektury superskalarne i wektorowe. Architektury równoleg∏e ze

wspólnà i rozproszonà pami´cià, przeglàd metod programowania (data-parallel, message-passing). Przeglàd konstrukcji j´zyka C. Optymalizacja programów numerycznych na potrzeby przetwarzania superskalarnego, wektorowego i równoleg∏ego.

4. Podstawy elektroniki teorii obwodów

Ogólne twierdzenia dla obwodów liniowych

Kirchhoffa, Thevenina-Nortona, o superpozycji.

Równania ró˝niczkowe obwodów z elementami

RLC. Analiza cz´stotliwoÊciowa uk∏adów liniowych: transmitancja, charakterystyki Bodego.

Podstawowe czwórniki filtrujàce. Linia transmisyjna. Elementy pó∏przewodnikowe. Podstawowe uk∏ady analogowe oparte na tranzystorach

bipolarnych. Uk∏ady analogowe oparte na tranzystorach MOSFET: parametry i charakterystyki

szumowe wzmacniaczy. èród∏a szumów w tranzystorach bipolarnych i tranzystorach polowych. Podstawowe uk∏ady wzmacniaczy mocy.

Elementarna teoria sprz´˝enia zwrotnego.

Wzmacniacze operacyjne. Logika kombinacyjna: systemy kodowania, podstawowe bramki

logiczne, algebra Boole’a. Podstawowe rodziny

uk∏adów logicznych. Uk∏ady logiki sekwencyjnej. Budowa i zasada dzia∏ania przetworników

cyfrowo-analogowych (DAC) i analogowo-cyfrowych (ADC).

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

TreÊci programowe przedmiotów kierunkowych

ustalajà poszczególne rady wydzia∏ów prowadzàcych

ten kierunek studiów.

UWAGA: Ni˝ej podano przyk∏adowe listy przedmiotów z wybranych dzia∏ów fizyki, matematyki i fizyki technicznej. Dana uczelnia mo˝e wprowadziç do

przedmiotów kierunkowych w∏asne przedmioty, wynikajàce ze specyfiki uprawianej na danej uczelni dzia∏alnoÊci naukowej.

1. Wybrane dzia∏y fizyki

Przyk∏ady przedmiotów z zakresu fizyki, realizowanych na ró˝nych specjalnoÊciach tego kierunku — ka˝da jednostka (uczelnia) powinna realizowaç co najmniej cztery z nich

Fizyka teoretyczna. Elektromagnetyzm. Fizyka

statyczna. PrzejÊcia fazowe i zjawiska krytyczne

fazowe. Optyka nieliniowa. Mechanika kwantowa. Spektrometria jàdrowa. Wybrane zagadnienia fizyki jàdrowej. Oddzia∏ywanie promienia jàdrowego z materià. Fizyka neutronów. Akceleratory czàstek. Elektronowe w∏asnoÊci cia∏a sta∏ego. Fizyka cia∏a sta∏ego (f. metali, f. materia∏ów

amorficznych, f. polimerów). Fizyka pó∏przewodników. Nadprzewodnictwo i materia∏y nadprzewodzàce. Magnetyzm i materia∏y magnetyczne. Metody rezonansowe. Ciek∏e kryszta∏y.

Fizyka powierzchni i cienkich warstw. Fizyka czàstek wysokich energii. Kosmologia. Fizyka morza. Fizyka atmosfery.

Specjalistyczna pracownia fizyczna ilustrujàca

zagadnienia omawiane w ramach przynajmniej

dwóch wymienionych przedmiotów.

2. Wybrane dzia∏y matematyki

Poz. 1004

nych. Teoria grafów. Teoria dystrybucji. Elementy analizy funkcjonalnej.

3. Fizyka techniczna

Przyk∏ady przedmiotów z zakresu fizyki technicznej, realizowanych na ró˝nych specjalnoÊciach

— ka˝da jednostka (uczelnia) powinna realizowaç co najmniej trzy z nich

Mechanika techniczna. Termodynamika techniczna. Akustyka. Ultradêwi´ki i ich zastosowania. Lasery i ich zastosowania. Dozymetria

i ochrona przed promieniowaniem. Detekcja

promieniowania jàdrowego. Energetyka jàdrowa. Elektronika cia∏a sta∏ego. Ekstremalne ciÊnienia i pola magnetyczne. Fizyka i technologia

wzrostu kryszta∏ów. Kriogenika. Specjalistyczna

pracownia fizyczna ilustrujàca zagadnienia omawiane w ramach przynajmniej dwóch wymienionych przedmiotów.

VII. ZALECENIA

1. W grupie przedmiotów B i C zaj´cia indywidualne (projekty, laboratoria, çwiczenia itp.) powinny stanowiç minimum 40% zaj´ç.

Przyk∏ady przedmiotów z zakresu matematyki,

realizowanych na ró˝nych specjalnoÊciach tego

kierunku — ka˝da jednostka (uczelnia) powinna

realizowaç co najmniej jeden z nich

2. Przy ustalaniu szczegó∏owego planu i programu

studiów nale˝y mieç na uwadze kryteria akredytacji w FEANI (15% — przedmioty kszta∏cenia

ogólnego, 35% przedmioty podstawowe, 50% —

przedmioty kierunkowe).

Statystyka matematyczna. Metody matematyczne fizyki. Logika matematyczna. Równania ró˝niczkowe czàstkowe. Podstawy badaƒ operacyj-

3. Absolwenta kierunku fizyka techniczna powinna

obowiàzywaç znajomoÊç j´zyka angielskiego

(czynna i bierna).

Za∏àcznik nr 22

Standardy nauczania dla kierunku studiów

geodezja i kartografia

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku geodezja i kartografia trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin

zaj´ç wynosi oko∏o 3600, w tym 2190 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Studia magisterskie na kierunku geodezja i kartografia kszta∏cà specjalistów w zakresie szeroko rozumianej geodezji obejmujàcej wyznaczanie po∏o˝enia

obiektów, przedstawianie ich na mapach, geodezyjnà

obs∏ug´ obiektów in˝ynieryjnych i przemys∏owych

oraz gospodark´ nieruchomoÊciami.

Absolwenci powinni byç przygotowani do prowadzenia dzia∏alnoÊci in˝ynierskiej i naukowej w zakresie

geodezji i kartografii oraz systemów informacji o terenie.

Absolwenci powinni posiadaç umiej´tnoÊci pos∏ugiwania si´ nowoczesnymi technikami pomiarów geodezyjnych, fotogrametrycznych i teledetekcyjnych oraz

wiedz´ umo˝liwiajàcà stosowanie komputerowych

technik gromadzenia i przetwarzania informacji o Êrodowisku geograficznym.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

360

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

510

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

Razem

IV. PRAKTYKI

Program studiów powinien przewidywaç od 8 do

12 tygodni praktyki, w tym praktyk´ kierunkowà i dyplomowà.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

360

1. Przedmioty ekonomiczne i humanistyczne

90

2. J´zyki obce

180

3. Wychowanie fizyczne

90

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

510

1. Matematyka

240

2. Fizyka

120

3. Geometria wykreÊlna

45

4. Podstawy informatyki

105

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1320

1. Geodezja

240

2. Geodezja wy˝sza i astronomia

120

3. Geodezja in˝ynieryjna

105

4. Budownictwo

60

5. Geodezja satelitarna

30

6. Rachunek wyrównawczy

90

7. Fotogrametria i teledetekcja

120

8. Kartografia

75

9. Elektroniczna technika pomiarowa

45

10. Podstawy planowania przestrzennego

i projektowania urbanistycznego

105

11. Systemy informacji o terenie

135

12. Podstawy nauk o ziemi, geomorfologia

i gleboznawstwo

75

13. Ochrona Êrodowiska przyrodniczego cz∏owieka

45

14. Prawo

75

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Geodezja

Definicja geodezji. Podzia∏ geodezji. Pomiary sytuacyjne: uk∏ady wspó∏rz´dnych na p∏aszczyênie, metody pomiarów kàtów i d∏ugoÊci, dalmierze i teodolity. Pomiary wysokoÊci: metoda niwelacji geometrycznej, niwelatory techniczne,

sieci niwelacyjne, niwelacja trygonometryczna.

Pomiary sytuacyjno-wysokoÊciowe; tachimetria, tachimetry klasyczne i elektroniczne, automatyzacja pomiarów tachimetrycznych. Szcze-

Poz. 1004

gó∏owe osnowy geodezyjne. Opracowanie wyników pomiarów. Sporzàdzenie mapy zasadniczej.

2. Geodezja wy˝sza i astronomia geodezyjna

Zagadnienia geometryczne geodezji wy˝szej.

Podstawy astronomii sferycznej. Modele pola si∏y ci´˝koÊci Ziemi; elementy teorii potencja∏u,

pole normalne si∏y ci´˝koÊci Ziemi, zmiany pola

si∏y ci´˝koÊci Ziemi, zmiany pola si∏y ci´˝koÊci

w czasie. Elementy grawimetrii geodezyjnej.

Wyznaczanie figury Ziemi metodami grawimetrycznymi i astronomiczno-geodezyjnymi. Wykorzystanie pomiarów satelitarnych w geodezji.

Podstawowe sieci geodezyjne: sieci zintegrowane, modernizacja sieci podstawowych w Polsce.

3. Geodezja in˝ynieryjna

Geodezyjna realizacja procesów inwestycyjnych. Pomiary inwentaryzacyjne. Wyznaczanie

odchy∏ek projektowych budowli i urzàdzeƒ przemys∏owych. Badanie odkszta∏ceƒ i wyznaczanie

przemieszczeƒ.

4. Budownictwo

Podstawy budownictwa ogólnego. Elementy

budownictwa przemys∏owego. Zarys in˝ynierii

làdowej i miejskiej.

5. Geodezja satelitarna

Ruch sztucznych satelitów Ziemi. Metody obserwacji. Metody geometryczne i dynamiczne wyznaczania po∏o˝enia punktów i tworzenia sieci

satelitarnych. Globalny System Pozycyjny GPS

(Global Position System). Zasada satelitarnych

metod wyznaczania wspó∏czynników pola grawitacyjnego Ziemi. Modele pola. Zastosowania

sztucznych satelitów Ziemi do badaƒ geodynamicznych.

6. Rachunek wyrównawczy

Podstawy algebry liczb zespolonych (macierzy

i krakowianów). Probabilistyczne podstawy teorii b∏´dów pomiarów. Wyrównanie wyników pomiarów geodezyjnych: metody wyrównania zale˝nych wyników pomiarów, wielogrupowe

i wieloetapowe wyrównanie sieci geodezyjnych.

7. Fotogrametria i teledetekcja

Definicja fotogrametrii. Wykonywanie fotogrametrycznych zdj´ç lotniczych i naziemnych. Metody

obserwacji i pomiaru zdj´ç. Analityczne i analogowe opracowanie stereogramu. Technologie fotogrametryczne i ich zastosowania. Podstawy fizyczne teledetekcji. Fotograficzne metody rejestracji. Metodyka fotointerpretacji. Skanery. Zobrazowania radarowe. Zdj´cia satelitarne. Zastosowania teledetekcji. Fotogrametria cyfrowa, klasyfikacja tematyczna treÊci obrazów cyfrowych.

8. Kartografia

Definicje i klasyfikacja odwzorowaƒ kartograficznych. Zniekszta∏cenia odwzorowawcze. Ana-

liza w∏asnoÊci podstawowych zbiorów odwzorowaƒ geodezyjno-kartograficznych, konforemnych stosowanych w Polsce. Koncepcje, funkcje

i formy mapy. Zasady redagowania i opracowania treÊci map.

System nauk o Ziemi. Planeta Ziemia i geosfery

litosfera, hydrosfera, atmosfera, pedosfera

i biosfera. Zarys geologii i geofizyki. Zarys gleboznawstwa i geomorfologii.

13. Ochrona Êrodowiska przyrodniczego cz∏owieka

Kartografia tematyczna. Generalizacja kartograficzna i statystyczne metody przetwarzania danych przestrzennych. Kartograficzne aspekty

GIS. Kartografia tematyczna. Kartografia cyfrowa i automatyzacja procesu opracowania i wydawania map. Technologia wytwarzania map.

Poj´cia i definicje podstawowe. Zagro˝enie Êrodowiska. Degradacja i ochrona komponentów

Êrodowiska: atmosfery, litosfery, pedosfery, hydrosfery, biosfery. Systemy monitoringu i waloryzacja Êrodowiska. Rekultywacja terenów zdegradowanych dzia∏alnoÊcià cz∏owieka. Ekonomiczne i prawne aspekty ochrony Êrodowiska.

Rola geodezji, kartografii i teledetekcji jako êróde∏ informacji o stanie aktualnym i zmianach zachodzàcych w Êrodowisku. Systemy informacji

o Êrodowisku.

9. Elektroniczna technika pomiarowa

Zasady konstrukcji geodezyjnych instrumentów

optycznych. Systemy elektronicznego i komputerowego wspomagania instrumentów geodezyjnych. Dalmierze mikrofalowe, Êwietlne i laserowe, interferometr laserowy, tachimetr elektroniczny. Badanie, justowanie i rektyfikacja instrumentów geodezyjnych. Testowanie instrumentów. Kalibracja przyrzàdów pomiarowych.

14. Prawo

Podzia∏ prawa. Podstawy prawa i wyk∏adnia prawa. Prawo cywilne, prawo rzeczowe, rodzaje zobowiàzaƒ, prawo geodezyjne i kartograficzne.

Prawo pracy. Wyk∏adnia podstawowych przepisów prawnych w dziedzinie geodezji i kartografii.

10. Podstawy planowania przestrzennego i projektowania urbanistycznego

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Gospodarka terenami zurbanizowanymi.

Podstawy gospodarki gruntami rolnymi. Aspekty ekonomiczne gospodarki gruntami. Podstawowe zagadnienia geodezyjnej obs∏ugi nieruchomoÊci.

Poz. 1004

VII. ZALECENIA

1. Kszta∏cenie praktyczne (laboratoria, çwiczenia,

projekty) powinno stanowiç ∏àcznie nie mniej ni˝

40% godzin programu przedmiotów technicznych i specjalnoÊciowych.

11. Systemy informacji o terenie

2. åwiczenia terenowe z: geodezji, geodezji wy˝szej i astronomii geodezyjnej oraz fotogrametrii

i teledetekcji powinny byç wliczane do ogólnej

liczby 3600 godzin.

Zarys teorii systemów informacyjnych. Pozyskiwanie i przetwarzanie danych o terenie. Udost´pnianie informacji. Numeryczne modele powierzchni terenowej. Wybrane systemy informacji o terenie. Kataster gruntów i budynków.

Kataster prawny.

3. Przy ustalaniu szczegó∏owego planu i programu

studiów nale˝y mieç na uwadze kryteria akredytacji kierunku w FEANI (przedmioty kszta∏cenia

ogólnego oko∏o 10%, przedmioty podstawowe

oko∏o 35% i przedmioty kierunkowe oko∏o 55%).

12. Podstawy nauk o Ziemi, geomorfologia i gleboznawstwo.

Za∏àcznik nr 23

Standardy nauczania dla kierunku studiów

geografia

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku geografia trwajà

5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3000, w tym 1200 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwent kierunku studiów geografia powinien

posiadaç

— znajomoÊç podstawowych dyscyplin geograficznych opartà na szerokiej podstawie nauk Êcis∏ych

i przyrodniczych,

— bieg∏oÊç w odpowiedniej specjalnoÊci, dajàcà przygotowanie do pracy zawodowej i naukowej,

— umiej´tnoÊç nauczania w szko∏ach obj´tych systemem oÊwiaty (po odbyciu odpowiedniego kszta∏cenia nauczycielskiego).

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

210

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

165

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

825

Razem

1200

Poz. 1004

1. Matematyka

Rachunek macierzowy, zastosowanie macierzy

do rozwiàzywania uk∏adów równaƒ. Uk∏ady

wspó∏rz´dnych i ich transformacje. Elementy rachunku ró˝niczkowego i ca∏kowego. Podstawy

statystyki matematycznej.

2. Fizyka

IV. PRAKTYKI

Dla tego kierunku nie ustala si´ obligatoryjnej formy praktyki.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

210

1. Przedmioty humanistyczne (do wyboru)

30

2. J´zyk obcy

120

3. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

165

1. Matematyka

60

2. Fizyka

30

3. Astronomiczne podstawy geografii

30

4. Geograficzne systemy informacyjne (GIS)

45

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

825

1. Geografia fizyczna

— geomorfologia

60

— hydrologia i oceanografia

60

— meteorologia i klimatologia

60

2. Geografia spo∏eczno-ekonomiczna

— geografia ekonomiczna (przemys∏,

rolnictwo, us∏ugi)

75

— geografia spo∏eczna

60

— geografia osadnictwa

45

3. Geografia regionalna

— geografia Polski (fizyczna i ekonomiczna) 90

— geografia regionalna Êwiata

90

4. Geologia

75

5. Kartografia i topografia

90

6. Gleboznawstwo i geografia gleb

45

7. Podstawy kszta∏towania i ochrona Êrodowiska

30

8. Teledetekcja

45

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

Dynamika bry∏y sztywnej. Precesja, nutacja

i efekt giroskopowy. Pole grawitacyjne. Drgania

i fale spr´˝yste. Podstawy teorii elastycznoÊci

z zastosowaniem do oÊrodków skalnych. Budowa Ziemi, trz´sienia Ziemi. Zjawiska transportu

w p∏ynach. Elementy termodynamiki. PrzejÊcia

fazowe (krzepni´cie, skraplanie, sublimacja).

Podstawowe prawa pola elektromagnetycznego. Pole geomagnetyczne. W∏asnoÊci magnetyczne minera∏ów i ska∏. Zjawisko promieniotwórczoÊci i przemiany promieniotwórcze. Metody detekcji promieniowania jàdrowego. Badania fizyczne mikrostruktury minera∏ów i ska∏.

3. Astronomiczne podstawy geografii

Uk∏ady wspó∏rz´dnych na Ziemi i sferze niebieskiej, ruchy cia∏ niebieskich w uk∏adzie topocentrycznym, czasy, ruch obrotowy i obiegowy Ziemi i jego skutki, zjawiska w uk∏adzie Ziemia —

Ksi´˝yc, Ziemia jako jedna z planet Uk∏adu S∏onecznego, zwiàzki Ziemia — S∏oƒce, ewolucja

materii we WszechÊwiecie.

4. Systemy informacji geograficznej (GIS)

Podstawowe wiadomoÊci z zakresu obs∏ugi

i wykorzystywania komputera. GIS (Geographical Information System), czyli Geograficzne Systemy Informacyjne. Cel, zakres i przydatnoÊç

GIS w edukacji geograficznej oraz mo˝liwoÊç ich

zastosowaƒ w nauce, dydaktyce i ˝yciu gospodarczym. Wymagania sprz´towe, programy i inne informacje o bazach danych informatycznych

wraz z programami interpretujàcymi, na przyk∏ad programem ARC/INFO, jednym z najbardziej znanych pakietów GIS (systemie s∏u˝àcym

do przestrzennej analizy informacji). Zapoznanie

si´ z poj´ciem warstwy jako podstawowego elementu definiujàcego przestrzenne i tematyczne

atrybuty obiektów: tworzenie, edycja oraz wykorzystywanie. Wprowadzenie do programów

wspomagajàcych projektowanie, np. AUTO

CAD. Tworzenie map w programie AUTO CAD.

Poznanie narz´dzi operujàcych na poszczególnych obiektach, warstwach i bibliotekach, takich

jak: translacja, dygitalizacja, edycja i analiza.

Opanowanie podstaw pracy z ww. programami

i interpretacja wyników. Mo˝liwoÊç wspó∏pracy

z innymi programami.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Geografia fizyczna

Geomorfologia. Geomorfologia jako nauka.

Czynniki endogeniczne i ich rola w powstawaniu

form powierzchni Ziemi. Czynniki egzogeniczne

i ich rola w kszta∏towaniu powierzchni Ziemi.

Morfogeniczna dzia∏alnoÊç czynników denudacyjnych. Procesy i formy denudacyjne. Morfogeniczna dzia∏alnoÊç rzek. Ruch wody rzecznej.

Dzia∏alnoÊç wody p∏ynàcej. Typy koryt i rzek. Doliny rzeczne. Rzeêba fluwialno-denudacyjna, jej

uwarunkowania oraz teorie rozwoju. Procesy

i formy krasowe. Procesy i formy sufozyjne.

Kszta∏towanie si´ rzeêby w poszczególnych strefach klimatycznych (glacjalna, peryglacjalna,

umiarkowana, pó∏sucha i sucha). Rzeêba litoralna. Formy biogeniczne. Formy antropogeniczne.

Hydrologia i oceanografia. Rozwój hydrologii

i jej podzia∏. Hydrosfera, obieg wody, zasoby

wodne. Bilans wodny i modele matematyczne

obiegu wody. Wody podziemne, ich podzia∏, re˝im i pochodzenie. Warunki wyst´powania i zasoby wód podziemnych w Polsce. èród∏a — ich

re˝im i klasyfikacja. Potamologia i jej rozwój.

Warunki wyst´powania cieków i re˝imy rzeczne

oraz metody ich badaƒ. Stan wody, przep∏yw,

temperatura, rodzaje i transport rumowiska.

Limnologia i jej rozwój. Morfometria, klasyfikacja i rozmieszczenie jezior na kuli ziemskiej. Cechy fizyczne i chemiczne wód. Osady jeziorne.

Re˝im jezior. Mokrad∏a. Glacjologia. Warunki powstawania i typy lodowców oraz ich re˝im i rozmieszczenie. Termika i zjawiska lodowe. Oceanografia i jej podzia∏. Zasolenie mórz i oceanów. Morze Ba∏tyckie. Dynamika wód morskich. Kartowanie hydrograficzne. Podstawowe

zadania i zasady gospodarki wodnej. Zagospodarowanie i ochrona wód.

Meteorologia i klimatologia. Meteorologia i klimatologia jako nauka. Ogólne wiadomoÊci o atmosferze. Promieniowanie s∏oƒca, ziemi i atmosfery. Temperatura gleby. Temperatura powietrza. Para wodna w atmosferze. Kondensacja

pary wodnej w atmosferze. Opady atmosferyczne. CiÊnienie atmosferyczne. Pràdy powietrzne

w atmosferze. Czynniki klimatotwórcze. Rozk∏ad

przestrzenny temperatury na globie. Przestrzenny rozk∏ad ciÊnienia na globie. Ogólna cyrkulacja atmosfery. Rozmieszczenie opadów na globie. Klasyfikacja klimatów. Zmiany klimatu.

2. Geografia spo∏eczno-ekonomiczna

— Geografia ekonomiczna

Powstanie, rozwój i dorobek geografii ekonomicznej. Ârodowisko przyrodnicze i jego rola

w dzia∏alnoÊci produkcyjnej cz∏owieka. Rozwój

produkcji roÊlinnej i zwierz´cej oraz problemy

wy˝ywienia ludnoÊci. Rozwój przemys∏u

i czynniki lokalizacji. Transport i ∏àcznoÊç —

podstawowe poj´cia i definicje. Region ekonomiczny.

— Geografia spo∏eczna

Cz∏owiek i zbiorowoÊci ludzkie jako przedmiot

badaƒ geograficznych. Rozmieszczenie, dynamika i struktury ludnoÊci. Podstawowe poj´cia

i koncepcje w geografii spo∏ecznej. Ârodowisko

Poz. 1004

w ÊwiadomoÊci cz∏owieka. Struktury i powiàzania spo∏eczno-przestrzenne.

— Geografia osadnictwa

Geografia osadnictwa jako nauka geograficzna.

Rozwój geografii osadnictwa w Polsce na tle

geografii Êwiatowej. Czynniki kszta∏tujàce osadnictwo, jego rozwój i przekszta∏cenia, rozwój

spo∏eczny, gospodarczy i cywilizacyjny, rola

i znaczenie Êrodowiska przyrodniczego. Osadnictwo wiejskie. Powstanie i rozwój miast. Systemy osadnicze.

3. Geografia regionalna

Geografia Polski. Geografia spo∏eczno-ekonomiczna Polski — cel i zadania. Wspó∏czesna

struktura gospodarki narodowej. Zjawiska demograficzne i procesy je tworzàce. Zmiany po∏o˝enia geograficznego Polski i ich konsekwencje.

Baza i produkcja surowcowa. Zró˝nicowanie

struktur demograficznych. Geneza i zmiany podzia∏u administracyjnego. Przekszta∏cenia struktury przemys∏u i infrastruktury technicznej.

Wspó∏praca i obroty handlowe z zagranicà. Geografia fizyczna Polski, jej cel i zadania. Podzia∏y

regionalne Polski. Jednostki strukturalno-tektoniczne Polski. Rozwój paleogeograficzny Polski.

Wp∏ywy zlodowaceƒ plejstoceƒskich na rzeêb´

powierzchni. Klimat Polski. Wody powierzchniowe.

Bilans wodny Polski. Typy genetyczne jezior.

Wody podziemne. Surowce mineralne Polski.

Typy krajobrazu naturalnego i jego przeobra˝enia. Charakterystyka fizycznogeograficzna krain

geograficznych.

Geografia regionalna Êwiata. Geografia regionalna Êwiata jako nauka obejmujàca ogólne zagadnienia globu ziemskiego oraz poszczególnych kontynentów i ich regionów. Historia geologiczna Ziemi. Podstawowe zagadnienia z zakresu geologii. Charakterystyka rzeêby kontynentów. Warunki klimatyczne w skali globalnej.

Cechy wód powierzchniowych. Szata roÊlinna

i Êwiat zwierzàt. LudnoÊç Ziemi. Polityczna mapa Êwiata. Ogólna charakterystyka gospodarki

Êwiata. Zjawiska katastroficzne w przesz∏oÊci

geologicznej i zachodzàce wspó∏czeÊnie. Szczegó∏owa charakterystyka kontynentu i jego regionów — cechy fizycznogeograficzne, naturalne

Êrodowisko, ochrona przyrody. Cz∏owiek i jego

rola, surowce mineralne, gospodarka.

4. Geologia

Zespó∏ nauk geologicznych. Ewolucja poglàdów

w geologii. Wiek Ziemi, stratygrafia, budowa

Ziemi, litosfera, p∏aszcz i jàdro Ziemi. Diastrofizm. Wulkanizm i plutonizm. Metamorfizm. Procesy wietrzenia. Wody podziemne. Powierzchniowe ruchy masowe. Transport i akumulacja

osadów (sedymentacja). Geologia historyczna.

Âwiat organiczny, typy ska∏, orogeny, paleogeografia, wyst´powanie ska∏ na powierzchni Ziemi, najwa˝niejsze z∏o˝a kopalin, drzewa rodowe

kresu geoekologii, kszta∏towania i ochrony Êrodowiska. Struktura Êrodowiska przyrodniczego. Zanieczyszczenie atmosfery. G∏ówne problemy ochrony atmosfery. Funkcja gleby w zespole elementów przyrody. Zasoby gleb Êwiata

i Polski. Poj´cie rekultywacji i rehabilitacji, dewastacji i degradacji gleb. OdpornoÊç gleb na

degradacj´. Erozja gleb. Chemiczne formy degradacji gleb. Zasoby wodne Polski a potrzeby

gospodarki narodowej. Zanieczyszczenia wód

Êródlàdowych. Zanieczyszczenia wód podziemnych. Zagro˝enie i zanieczyszczenia wód morskich. Hydrologiczne efekty procesu urbanizacji. Podstawy prawne ochrony wód. Zasady gospodarowania zasobami wodnymi. Naturalna

migracja wybranych pierwiastków a czynniki

antropogenne. Koncepcja potencja∏ów geokompleksów, naturalne predyspozycje Êrodowiska do zaspokajania potrzeb cz∏owieka. Waloryzacja i ocena Êrodowiska na potrzeby cz∏owieka. Mapy wykorzystania krajobrazu i ich

znaczenie. Rozwój idei ochrony Êrodowiska.

Stan Ziemi — podstawowe wyznaczniki. Problemy deforestacji w skali Êwiatowej i regionalnej. Dzia∏alnoÊç gospodarcza cz∏owieka a zagro˝enie Êrodowiska w skali globalnej. G∏ówne

kierunki zrównowa˝onego ekorozwoju na Êwiecie.

roÊlin i zwierzàt, permski i kredowy kryzys ˝ycia,

zlodowacenia czwartorz´dowe, stratygrafia

czwartorz´du, procesy geologiczne w holocenie,

dzia∏alnoÊç cz∏owieka i jej wp∏yw na rzeêb´ i zasoby Ziemi.

5. Kartografia i topografia

Kartografia i jej zadania, kszta∏t i wymiary Ziemi,

uk∏ady wspó∏rz´dnych, ortodroma i loksodroma, podzia∏ka. Odwzorowania kartograficzne,

teorie zniekszta∏ceƒ, podzia∏ odwzorowaƒ kartograficznych. Siatki stosowane do map w du˝ych

skalach. TreÊç map, klasyfikacja map, mapa analogowa a mapa numeryczna. Metody przedstawiania rzeêby, elementów punktowych, liniowych i powierzchniowych. Generalizacja kartograficzna. Graficzne przedstawianie danych statystycznych. Klasyfikacja map topograficznych,

podzia∏ na arkusze. Mapy topograficzne ziem

polskich. Mi´dzynarodowa mapa Êwiata. Mapy

i atlasy tematyczne. Atlasy narodowe i regionalne. Topografia i jej zadania. Pomiary odleg∏oÊci,

kàtów poziomych, kàtów pionowych. Instrumenty geodezyjne. Triangulacja. Niwelacja. Redakcja i sporzàdzanie map.

6. Gleboznawstwo i geografia gleb

Podstawowe poj´cia i podstawowa terminologia gleboznawcza. Funkcje gleby w Êrodowisku

geograficznym. Zakres i dzia∏y nauki o glebie.

Krótka historia gleboznawstwa. Charakterystyka

poszczególnych elementów Êrodowiska glebotwórczego i ich rola w powstawaniu i rozwoju

gleb. Procesy glebotwórcze a procesy wietrzenia. Istota procesu glebotwórczego. Elementarne (typologiczne) procesy glebotwórcze. Gleba

jako uk∏ad trójfazowy. Gleba jako zasobnik

sk∏adników pokarmowych dla roÊlin. Systematyka gleb. Kartografia gleb. Elementy geografii

gleb Êwiata. Elementy geografii gleb Polski.

Ochrona gleb.

7. Podstawy kszta∏towania i ochrony Êrodowiska

Podstawowe poj´cia w badaniach krajobrazowo-ekologicznych. Podstawowe poj´cia z za-

Poz. 1004

8. Teledetekcja

WiadomoÊci ogólne. Zarys rozwoju teledetekcji.

Zakresy promieniowania elektromagnetycznego wykorzystywane w zdalnych badaniach Ziemi. Wspó∏czesne techniki i systemy teledetekcyjne. Fotogrametryczne podstawy zdj´ç lotniczych. Podstawy informatyki teledetekcyjnej.

Podstawy interpretacji ró˝norodnych zdj´ç oraz

obrazów satelitarnych. Teledetekcja Êrodowiska

geograficznego.

VII. ZALECENIA

Standardy nauczania powinny byç uzupe∏nione zaj´ciami terenowymi w wymiarze minimum 480 godzin.

Za∏àcznik nr 24

Standardy nauczania dla kierunku studiów

geologia

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Studia magisterskie na kierunku geologia trwajà

5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3000, w tym 1485 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

Celem kszta∏cenia na kierunku geologia jest przygotowanie specjalistów, którzy w oparciu o nabytà

wiedz´ teoretycznà i umiej´tnoÊci praktyczne powinni

byç przygotowani do pracy w zakresie podstawowych

i stosowanych dyscyplin geologicznych oraz ochrony

Êrodowiska.

Absolwent geologii powinien posiadaç

— znajomoÊç podstawowych dyscyplin geologicznych opartà na szerokiej podstawie nauk Êcis∏ych

i przyrodniczych,

— bieg∏oÊç w odpowiedniej specjalnoÊci dajàcà przygotowanie do pracy zawodowej i naukowej.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

240

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

255

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

990

Razem

1485

IV. PRAKTYKI

Dla tego kierunku nie ustala si´ obligatoryjnej formy praktyki.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

240

1. Przedmioty humanistyczne lub prawno-ekonomiczne (do wyboru)

60

2. J´zyk obcy

120

3. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

255

1. Matematyka

60

2. Fizyka

60

3. Chemia

60

4. Metody komputerowe w geologii

75

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

990

1. Geologia dynamiczna

120

2. Geologia historyczna

90

3. Geologia in˝ynierska

45

4. Geologia regionalna

45

5. Geologia i ekonomika z∏ó˝

45

6. Geochemia

40

7. Mineralogia

80

8. Geofizyka

75

9. Hydrogeologia

60

10. Kartowanie geologiczne

60

11. Petrologia

75

12. Podstawy paleontologii

60

13. Sedymentologia

30

Poz. 1004

14. Tektonika

60

15. Górnictwo i wiertnictwo

45

16. Ochrona i kszta∏towanie Êrodowiska

60

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Matematyka

Elementy algebry wy˝szej: rachunek macierzowy, zastosowanie macierzy do rozwiàzywania

uk∏adów równaƒ, elementy rachunku wektorowego i tensorowego, uk∏ady wspó∏rz´dnych

i ich transformacje, zastosowanie tensorów

w hydrodynamice i teorii spr´˝ystoÊci.

Elementy analizy matematycznej: funkcje wielu

zmiennych, elementy rachunku ró˝niczkowego

i ca∏kowego funkcji wielu zmiennych, szeregi

funkcyjne, rozwijanie funkcji w szereg; równania

ró˝niczkowe stopnia I i II dla funkcji wielu zmiennych; liczby zespolone, funkcje zespolone, dzia∏ania na funkcjach zespolonych (ró˝niczkowanie, ca∏kowanie, szeregi funkcyjne i rozwijanie

funkcji w szereg), transformacje fourierowskie;

podstawy statystyki matematycznej.

2. Fizyka

Podstawowe prawa mechaniki (zasady zachowania). Elementy teorii elastycznoÊci. Fale spr´˝yste. Polaryzacja, interferencja i dyfrakcja fal.

Odbicie i za∏amanie fal. Kinetyczna teoria gazów.

Poj´cie ciep∏a i entropii. Pierwsza i druga zasada

termodynamiki. Procesy odwracalne i nieodwracalne. Przemiany fazowe. Podstawowe prawa pola elektromagnetycznego. Zasady mechaniki kwantowej. Budowa atomu. PromieniotwórczoÊç naturalna i sztuczna. Przemiany promieniotwórcze. Podstawy fizyki jàdrowej.

3. Chemia

Poj´cia podstawowe i definicje. Budowa atomu.

Charakterystyka pierwiastków na tle po∏o˝enia

w uk∏adzie okresowym. Potencja∏y jonizacji.

Elektropowinowactwo i elektroujemnoÊç. Wiàzania chemiczne. Klasyfikacja zwiàzków chemicznych. Elementy kinetyki i statyki chemicznej. Roztwory i teoria dysocjacji elektrolitycznej.

Teoria elektrolitów mocnych. Protonowa teoria

kwasów i zasad. Iloczyn jonowy wody i pH. RozpuszczalnoÊç zwiàzków trudno rozpuszczalnych

i iloczyn rozpuszczalnoÊci. Podstawy elektrochemii. Metody analizy chemicznej.

4. Metody komputerowe w geologii

Budowa i zasady dzia∏ania komputera; podstawowe i wyspecjalizowane uk∏ady wejÊcia-wyjÊcia; sieci komputerowe — lokalne, regionalne

i globalne; oprogramowanie i podstawowe systemy operacyjne, edytory tekstów, arkusze kalkulacyjne, bazy danych. Oprogramowanie specjalistyczne — programy graficzne, programy

statystyczne, programy analizy i wizualizacji da-

nych geologicznych. Zastosowanie edytorów

tekstu do tworzenia opracowaƒ wyników badaƒ;

zastosowanie arkuszy kalkulacyjnych do przetwarzania i prezentacji wyników badaƒ. Tworzenie i przeszukiwanie baz danych geologicznych.

Tworzenie map i przekrojów geologicznych za

pomocà programów wizualizacji danych. Zasady konstruowania i analizy algorytmów przetwarzania danych geologicznych.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Geologia dynamiczna

Przedmiot i metody geologii dynamicznej. Przeglàd procesów endo- i egzogenicznych oraz ich

powiàzania. Ukszta∏towanie powierzchni Ziemi,

jej wewn´trzna budowa i w∏asnoÊci geofizyczne.

Wietrzenie fizyczne i chemiczne. Dzia∏alnoÊç

wód p∏ynàcych. Wody podziemne. Dzia∏alnoÊç

wiatru. Dzia∏alnoÊç lodowców. Powierzchniowe

ruchy masowe. Procesy geologiczne w jeziorach, morzach i oceanach. Procesy prowadzàce

do powstania ska∏ osadowych. Pionowe ruchy

skorupy ziemskiej i jej deformacje strukturalne

(elementy geologii strukturalnej). Wulkanizm.

Plutonizm. Metamorfizm. Elementy geotektoniki. Astroblemy. Skutki dzia∏alnoÊci antropogenicznej.

2. Geologia historyczna

Zarys metodyki badawczej i poj´cia podstawowe. Skala czasu geologicznego a g∏ówne wydarzenia w historii litosfery (rozwój oceanów i kontynentów, cykle orogeniczne) i biosfery (ewolucja Êwiata organicznego, wielkie wymierania).

Skamienia∏oÊci jako narz´dzia badania genezy

ska∏ osadowych. Paleoekologia i aktualizm geologiczny. Prekambr: kryteria podzia∏u i poczàtki

˝ycia na Ziemi. Prekambr w Polsce. Paleozoik

wydarzenia paleogeograficzne i tektoniczne,

prowincje facjalne i biogeograficzne. Paleozoik

w Polsce. Mezozoik: kryteria podzia∏u, paleogeografia i facje. Mezozoik w Polsce. Kenozoik: paleogeografia i rozwój facjalny, fa∏dowania alpejskie, zlodowacenia. Kenozoik w Polsce.

3. Geologia in˝ynierska

Badania in˝yniersko-geologiczne. In˝yniersko-geologiczne klasyfikacje ska∏ i gruntów. Rejonizacja warunków in˝yniersko-geologicznych.

Podstawowe zasady projektowania i dokumentowania badaƒ in˝yniersko-geologicznych. In˝yniersko-geologiczne badania pod∏o˝a gruntowego i skalnego dla ró˝nego rodzaju budownictwa

i górnictwa. In˝yniersko-geologiczne badania

procesów geodynamicznych i praktyczne przeciwdzia∏anie ich szkodliwym wp∏ywom. Deformacje powierzchni terenu na skutek eksploatacji

podziemnej i otworowej. Stan napr´˝eƒ i odkszta∏ceƒ wokó∏ wyrobisk górniczych. Zachowanie si´ pod∏o˝a gruntowego w warunkach obcià˝eƒ dynamicznych. In˝yniersko-geologiczne

problemy przekszta∏cania i ochrony Êrodowiska

cz∏owieka.

Poz. 1004

4. Geologia regionalna

Jednostki geotektoniczne. Ogólny zarys budowy

geologicznej kontynentów i oceanów. Zarys budowy i rozwoju geologicznego Europy: platforma wschodnio-europejska, kaledonidy, waryscydy i alpidy. Podzia∏ Polski na jednostki geologiczne. Platforma wschodnioeuropejska oraz kaledonidy i waryscydy na obszarze Polski, ze

szczególnym uwzgl´dnieniem Sudetów, Zag∏´bia GórnoÊlàskiego i Gór Âwi´tokrzyskich. Powaryscyjski rozwój obszaru platformowego Polski, Karpaty, rów przedkarpacki.

5. Geologia i ekonomika z∏ó˝

Z∏o˝a surowców energetycznych: w´gle kamienne i brunatne, torfy, ∏upki palne, ropa naftowa i gaz ziemny. Geochemiczne i geologiczne

aspekty powstawania z∏ó˝, genetyczna charakterystyka i klasyfikacja z∏ó˝, rozmieszczenie wybranych z∏ó˝ na Êwiecie. Âwiatowe zasoby geologiczne i przemys∏owe, wydobycie oraz prognozy ekonomiczne. Forma, budowa i jakoÊç

polskich z∏ó˝ surowców energetycznych oraz ich

znaczenie dla przemys∏u i bilansu energetycznego kraju. Procesy prowadzàce do powstania z∏ó˝

rud metali: migracja i koncentracja pierwiastków w skorupie ziemskiej, poglàdy dotyczàce

zró˝nicowania mineralizacji. Klasyfikacja z∏ó˝

rud. Geologiczne warunki powstawania z∏ó˝ (endogeniczne, egzogeniczne, metamorficzne). Rodzaje z∏ó˝ rud poszczególnych metali oraz ich

rozmieszczenie na Êwiecie: zasoby, wydobycie

oraz prognozy poszukiwawcze, wydobywcze

i ekonomiczne. Z∏o˝a Polski: typ mineralizacji,

rodzaje rud, budowa wybranych z∏ó˝, znaczenie

dla gospodarki narodowej. Z∏o˝a surowców chemicznych: siarka, sole kamienne i siarczany. Z∏o˝a surowców skalnych.

6. Geochemia

Cz´stoÊç pierwiastków we WszechÊwiecie

(gwiazdy, planety, meteoryty, materia rozproszona). Budowa i sk∏ad chemiczny Ziemi: analiza poszczególnych stref Ziemi ze szczególnym

uwzgl´dnieniem biosfery. Klasyfikacje geochemiczne pierwiastków. Obieg pierwiastków chemicznych w procesach naturalnych. Podstawy

geochemii izotopów. Wykorzystanie izotopów

w geologii. Geochemia szczegó∏owa — omówienie g∏ównych pierwiastków. Podstawy geochemii organicznej.

7. Mineralogia

Krystalografia geometryczna — kryszta∏, cia∏a

bezpostaciowe — definicje. Metody odwzorowywania kryszta∏ów — pomiary goniometryczne, zasady rzutów stereograficznego i gnomonicznego. Podstawowe prawa krystalograficzne.

Symetria kryszta∏ów, uk∏ady i klasy symetrii.

Przeglàd klas. Morfologia minera∏ów. Elementy

krystalochemii.

Optyka kryszta∏ów — podstawowe prawa optyki

kryszta∏ów (podwójne za∏amanie Êwiat∏a, pola-

ryzacja Êwiat∏a, interferencja, powierzchnie

optyczne). Podzia∏ optyczny kryszta∏ów. Budowa

i obs∏uga mikroskopów optycznych do badaƒ

w Êwietle przechodzàcym i odbitym. Mineralogia ogólna — definicje minera∏u. W∏asnoÊci fizyczne minera∏ów. Wzory krystalochemiczne.

8. Geofizyka

Powstanie i ewolucja Systemu S∏onecznego. Pola fizyczne zwiàzane z Ziemià. Pole si∏y ci´˝koÊci

— izostazja. Pole magnetyczne i pole termiczne

wielkoÊci opisujàce te pola, zmiany wyst´pujàce

w tych polach oraz zwiàzki z budowà geologicznà Ziemi. Badania paleomagnetyczne i ich wykorzystanie w geologii. Pierwiastki promieniotwórcze a wiek Ziemi. Elementy sejsmologii

i sejsmotektoniki. Budowa wn´trza Ziemi. Badania geofizyczne w rozpoznawczych i poszukiwawczych pracach geologicznych (aerogeofizyka, geofizyka powierzchniowa i morska). Podstawy fizyczne i wykorzystanie w poszukiwaniach

geologicznych wybranych metod geoelektrycznych (potencja∏y w∏asne, profilowanie i sondowanie oporu). Metody sejsmiczne refleksyjne

i refrakcyjne.

9. Hydrogeologia

Geneza wód podziemnych. Wyst´powanie wód

podziemnych. Woda w strefie aeracji. Podstawowe w∏aÊciwoÊci hydrogeologiczne ska∏. Podstawowe prawa ruchu wód podziemnych (prawo Darcy‘ego, wspó∏czynnik filtracji i metody jego oznaczania, wspó∏czynnik przepuszczalnoÊci). èród∏a i ich charakterystyka. Dop∏ywy wód

do otworów studziennych (prawo Dupuit‘a).

Próbne pompowania w warunkach ruchu ustalonego i nieustalonego. Metody okreÊlania wielkoÊci dop∏ywu do wyrobisk górniczych. W∏asnoÊci fizyczne i chemiczne wód podziemnych. Kartografia hydrogeologiczna. Zanieczyszczenia

i ochrona wód podziemnych.

10. Kartowanie geologiczne

Rodzaje, metody i techniki kartowania geologicznego. Mapy geologiczne, ich rodzaje, treÊç

i zastosowanie. Kartowanie powierzchniowe,

kartowanie ods∏oni´ç i mi´dzy ods∏oni´ciami.

Wydzielanie geologiczne. Metody rejestrowania

szybkich procesów geologicznych. Elementy fotointerpretacji i teledetekcji. Prace zwiàzane

z edycjà mapy geologicznej. Geologiczne kartowanie wg∏´bne.

11. Petrologia

Poj´cia podstawowe, zakres i metodyka badawcza. Podstawy optyki kryszta∏ów. Charakterystyka optyczna minera∏ów ska∏otwórczych. Zagadnienia petrologiczne ska∏ magmowych: geneza

i ewolucja magmy, ró˝nicowanie magm, klasyfikacja i rozmieszczenie w skorupie ziemskiej.

Charakterystyka ska∏ metamorficznych: procesy

metamorficzne, klasyfikacja i przeglàd systematyczny. Charakterystyka ska∏ osadowych: geneza

i diageneza, klasyfikacja i przeglàd systematycz-

Poz. 1004

ny. Podstawowe zasady mikroskopowego opisu

ska∏. Mikroskopowe rozpoznawanie ska∏ i minera∏ów ska∏otwórczych. Metody interpretacji petrologicznych.

12. Podstawy paleontologii

Przedmiot, metody i podzia∏ paleontologii, jej

znaczenie dla nauk biologicznych i geologicznych. Skamienia∏oÊci. Teoria ewolucji. Mikropaleontologia, specyfika badaƒ mikropaleontologicznych. Wa˝ne grupy mikroorganizmów kopalnych: otwornice, ma∏˝oraczki, konodonty, skolekodonty. Informacje o wa˝nych grupach bezkr´gowców: gàbki, jamoch∏ony, g∏ównie stromatopory i koralowce, mszywio∏y, stawonogi, trylobity, mi´czaki, g∏ównie Êlimaki, ma∏˝e i g∏owonogi,

ramienionogi, szkar∏upnie, g∏ównie je˝owce i liliowce, pó∏strunowce i graptolity. Kr´gowce kopalne. Podstawowe wiadomoÊci z paleobotaniki

glony, przyk∏ady wy˝szych roÊlin kopalnych.

13. Sedymentologia

Poj´cia podstawowe oraz metodyka badaƒ sedymentologicznych. Zwiàzek sedymentologii

z petrologià, hydrologià, stratygrafià i analizà facjalnà. Wspó∏czesne i kopalne serie osadowe.

Depozycja ska∏ klastycznych: analiza cech teksturalnych osadów, struktury sedymentacyjne

i przestrzenne modele facjalne Êrodowisk làdowych i morskich. Zasady interpretacji genezy

ska∏ osadowych. Praktyczne zastosowania sedymentologii w poszukiwaniu z∏ó˝ kopalin u˝ytecznych oraz prognozowaniu ich eksploatacji. Znaczenie sedymentologii w poznaniu i ochronie zasobów litosfery, hydrosfery i atmosfery.

14. Tektonika

Fizyczne mechanizmy procesów tektonicznych,

w∏aÊciwoÊci deformacyjne ska∏. Geneza Êrednich struktur drobnych. Sp´kania, uwarunkowanie ich roli w hydrogeologii i mineralogenezie.

Szczególne cechy tektoniki kompleksów metamorficznych. Tektonika cia∏ magmowych. Tektonika solna. Glacitektonika. Neotektonika i morfotektonika. Kontynentalna i oceaniczna skorupa

ziemska, litosfera i astenosfera. Ruch skorupy

ziemskiej, baseny sedymentacyjne. Przejawy

tektoniki p∏yt litosfery. Budowa i rozwój wielkich

struktur geologicznych, zw∏aszcza kratonów

(platform), ryftów, biernych obrze˝y kontynentów, grzbietów i basenów oceanicznych, stref

subdukcji i kolizji. Tektonofizyczne interpretacje

procesów geotektonicznych.

15. Górnictwo i wiertnictwo

Podstawowe poj´cia z zakresu górnictwa i wiertnictwa. Schemat funkcjonowania zak∏adu górniczego. Rodzaje wyrobisk i ich zadania. Sposoby

i systemy eksploatacji z∏ó˝: metody urabiania

kopaliny, transport w zak∏adach górniczych,

wentylacja wyrobisk górniczych. Kierunki rozwoju i wspó∏czesne problemy górnictwa i wiertnictwa. Klasyfikacje otworów i metod wiertniczych. Przeglàd metod wiertniczych. Otwory stu-

dzienne: konstrukcja otworów, dobór filtrów, obserwacje poziomów wodonoÊnych, próbne

pompowanie i interpretacja wyników. Zadania

p∏uczki wiertniczej. Rurowanie i zamykanie wód.

Przyczyny awarii wiertniczych, roboty ratunkowe, narz´dzia do instrumentacji. Geologiczna

obs∏uga wierceƒ.

16. Ochrona i kszta∏towanie Êrodowiska

Poj´cia podstawowe. Ekosystem globalny. Antropopresja. Cele i zadania ochrony ekosystemów. Klimat. Efekt cieplarniany i kwaÊne deszcze. Stan zanieczyszczenia atmosfery — monitoring. Biosfera. Antropogeniczne przeobra˝enia

zasobów wód podziemnych i powierzchniowych. Monitoring jakoÊci i iloÊci zasobów wód

podziemnych i powierzchniowych. Ochrona zasobów wodnych. Degradacja litosfery. Antropogeniczne przeobra˝enia Êrodowiska geologicznego. Rekultywacja rolnicza, leÊna, komunalna

i wodna. Odpady. Minimalizacja wytwarzanych

odpadów. Maksymalne wykorzystanie odpadów

Poz. 1004

— recykling. Zasady lokalizowania i zabezpieczenia obiektów ucià˝liwych dla Êrodowiska

przyrodniczego. Metody teledetekcyjne. Monitoring Êrodowiska jako system wczesnego

ostrzegania i Êledzenia stanu ska˝enia Êrodowiska. Zarzàdzanie zasobami przyrody. Rola administracji paƒstwowej i samorzàdowej w ochronie i kszta∏towaniu Êrodowiska.

VII. ZALECENIA

1. Program studiów powinien zawieraç odpowiednio dla danej specjalnoÊci çwiczenia laboratoryjne.

2. Program studiów powinien byç uzupe∏niony

çwiczeniami terenowymi w wymiarze oko∏o

120 dni.

3. Program dla studiów magisterskich na kierunku

geologia na uczelniach technicznych powinien

byç poszerzony o przedmioty podstawowe i specjalistyczne niezb´dne w tych uczelniach.

Za∏àcznik nr 25

Standardy nauczania dla kierunku studiów

gospodarka przestrzenna

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku gospodarka przestrzenna trwajà, w zale˝noÊci od specjalnoÊci, 5 lat lub

9 semestrów. ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o

2900 na studiach 5-letnich i oko∏o 2500 na studiach

9-semestralnych, w tym 1300 godzin okreÊlonych

w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Studia magisterskie na kierunku gospodarka przestrzenna kszta∏cà specjalistów zdolnych do uczestnictwa w kszta∏towaniu przestrzennej organizacji rozwoju

spo∏eczno-gospodarczego przez dzia∏alnoÊç w zakresie

planowania przestrzennego, gospodarki gruntami,

programowania rozwoju infrastruktury technicznej

i spo∏ecznej, programowania spo∏eczno-gospodarczego i przestrzennego rozwoju miast i regionów, podwy˝szania konkurencyjnoÊci miast i regionów, rozwoju lokalnego i regionalnego kapita∏u ludzkiego, ∏agodzenia regionalnych ró˝nic w poziomie gospodarki i jakoÊci ˝ycia ludnoÊci, ochrony Êrodowiska i ekorozwoju, zarzàdzania miastami, gminami i województwami,

formu∏owania zasad polityki przestrzennej na wszystkich szczeblach zarzàdzania, wspó∏dzia∏ania administracji samorzàdowej i rzàdowej, wspó∏pracy z regionami europejskimi.

Wiedza przyswajana przez studentów ma charakter

wielodyscyplinowy: przyrodniczy, techniczny, spo∏ecz-

ny i ekonomiczny. KoniecznoÊç wyposa˝enia studentów w wysokie kompetencje wymaga, aby w uczelniach ró˝nych typów nauczanie koncentrowa∏o si´ na

grupie dyscyplin tworzàcych rdzeƒ kierunku oraz na

harmonijnym uzupe∏nieniu wiedzy z zakresu dyscyplin

tworzàcych otoczenie rdzenia i nadajàcych kierunkowi

charakterystyczny profil zale˝ny od typu uczelni.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

360

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

390

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

550

Razem

1300

IV. PRAKTYKI

Plan studiów powinien przewidywaç od 2 do 4 tygodni praktyki dyplomowej.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

360

1. J´zyki obce

180

2. Przedmioty humanistyczne (np. filozofia,

socjologia, etnografia, historia sztuki)

3. Wychowanie fizyczne

90

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

390

1. Matematyka z elementami statystyki

60

2. Podstawy informatyki

90

3. Ekonomia

45

4. Geografia ekonomiczna

45

5. Rysunek techniczny i planistyczny

60

6. Historia architektury i urbanistyki

45

7. Teoria organizacji zarzàdzania

45

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

550

1. Teorie gospodarki przestrzennej

30

2. Samorzàd terytorialny

30

3. Przyrodnicze podstawy gospodarowania

30

4. Prawne podstawy gospodarki przestrzennej i ochrony Êrodowiska

30

5. Spo∏eczno-kulturowe uwarunkowania gospodarki przestrzennej

30

6. Ekonomika miast i regionów

30

7. Projektowanie urbanistyczne

90

8. Planowanie przestrzenne

90

9. Planowanie infrastruktury technicznej

30

10. åwiczenia terenowe: Êrodowiskowe podstawy gospodarki przestrzennej

40

11. åwiczenia terenowe: spo∏eczno-ekonomiczne

podstawy gospodarki przestrzennej

40

12. Praktyka terenowa w gminie

80

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Teorie gospodarki przestrzennej

Przestrzenne wymiary gospodarki. U˝ytecznoÊç

miejsc. Odleg∏oÊç i koszty transportu. Konkurencja w u˝ytkowaniu ziemi. Przestrzenne zró˝nicowanie popytu i poda˝y. Lokalne i regionalne rynki pracy. Miasta i aglomeracje miejskie. Typy regionów. Nowe technologie i zmiany przestrzenne. G∏ówne teorie gospodarki przestrzennej

J.H. Thünen, A. Weber, A. Predöhl, W. Christaller, A. Lösch, W. Isard. Przestrzenny rozwój gospodarki i spo∏eczeƒstwa. Polityka przestrzennego zagospodarowania kraju.

2. Samorzàd terytorialny

Ustrój paƒstwowy i samorzàdowy Polski. Struktury w∏adzy terenowej (i samorzàdowej) w innych paƒstwach Êwiata. Funkcje organów administracji publicznej. Samorzàd terytorialny

w Polsce, jego kompetencje oraz podstawowe

zadania gminy, w tym zw∏aszcza zadania w za-

Poz. 1004

kresie zaspokajania potrzeb zbiorowych mieszkaƒców. Sejmik samorzàdowy oraz zwiàzki celowe i stowarzyszenia gmin. Podstawy gospodarki lokalnej (czynniki, ograniczenia, podstawowe

zadania, proces rozwoju, êród∏a finansowania).

Strategie rozwoju lokalnego. Podstawy gospodarki komunalnej. Gospodarka finansowa gmin

(bud˝et).

3. Przyrodnicze podstawy gospodarowania

System Êrodowiska przyrodniczego i podstawowe jego podsystemy (atmosfera, hydrosfera, litosfera, biosfera) oraz elementy. Czynniki endoi egzogeniczne posiadajàce wp∏yw na procesy

zachodzàce na powierzchni ziemi oraz ich oddzia∏ywanie na Êrodowisko. Najwa˝niejsze ogniwa obiegu materii i energii w przyrodzie. Zasoby przyrody jako podstawa gospodarowania

i wyznacznik rozwiàzaƒ przestrzennych. Ârodowiskowe ograniczenia rozwoju spo∏eczno-gospodarczego. Funkcjonowanie geoekosystemów. Ewolucja Êrodowiska przyrodniczego i jej

podstawowe czynniki, w tym rola czynników antropogenicznych.

4. Prawne podstawy gospodarki przestrzennej

i ochrony Êrodowiska

Wst´p do prawoznawstwa. Podstawy prawa

cywilnego. Materialne prawo administracyjne,

zw∏aszcza dotyczàce zagospodarowania przestrzennego, samorzàdu terytorialnego, u˝ytkowania terenów, lokalizacji inwestycji i dzia∏alnoÊci budowlanej, ochrony dóbr kultury itp.

oraz ochrony Êrodowiska (ochrona przyrody,

ochrona i kszta∏towanie Êrodowiska, ochrona

gruntów rolnych, lasy, eksploatacja surowców

mineralnych, roboty górnicze, gospodarka

wodna itp.). Podstawy prawa finansowego i gospodarczego. Prawno-administracyjne formy

dzia∏ania samorzàdów terytorialnych, podmiotów gospodarczych, organów nadzoru paƒstwowego.

5. Spo∏eczno-kulturowe uwarunkowania gospodarki przestrzennej

Przestrzeƒ jako dobro, przedmiot kszta∏towania

i u˝ytkowania. Zachowania i potrzeby przestrzenne cz∏owieka a kszta∏towanie Êrodowiska.

Warunki ˝yciowe ludnoÊci (praca, mieszkania,

wypoczynek), kontakty i wi´zi mi´dzyludzkie

w planowaniu przestrzennym. Spo∏eczne zró˝nicowanie obszarów miejskich i zadania gospodarki przestrzennej. WartoÊci naczelne w gospodarce przestrzennej, etyka u˝ytkowania przestrzeni i podtrzymywalny rozwój spo∏eczno-gospodarczy w przysz∏oÊci. Spo∏eczno-kulturowe

kryteria oceny planów przestrzennego zagospodarowania. Dylematy gospodarki przestrzennej

i rozwiàzywanie konfliktów. Nowe tendencje

w cywilizacji miejskiej i wyzwania dla polityki

przestrzennej i planowania przestrzennego.

Ochrona dóbr kultury.

6. Ekonomika miast i regionów

KorzyÊci skali i niekorzystne efekty przerostu

funkcji miejskich. Techniczna i spo∏eczna infrastruktura miast. Obszary mieszkaniowe. Wybór

lokalizacji przedsi´biorstw w miastach. Us∏ugi

miejskie. Gospodarczy rozwój miast. Przestrzenny rozwój miast. Spo∏eczne czynniki rozwoju

miast. Ekologiczne problemy rozwoju miast. Polityka zrównowa˝onego rozwoju. Zarzàdzanie

miastami.

Miasto i otoczenie regionalne. Dojazdy do pracy.

Struktura gospodarcza i przestrzenna regionów.

Regiony funkcjonalne i administracyjne. Gospodarczy rozwój regionów. Spo∏eczno-gospodarcze zró˝nicowanie regionów.

KonkurencyjnoÊç i mobilnoÊç gospodarki regionów. Regiony problemowe. Polityka regionalna.

Problemy restrukturyzacji gospodarki regionalnej.

7. Projektowanie urbanistyczne

Wykonanie dwóch zadaƒ projektowanych o ró˝nej komplikacji funkcjonalnej i zasi´gu obszarowym. Zapoznanie si´ w czasie korekt zbiorowych i indywidualnych z ró˝nymi formami architektonicznymi zabudowy, charakterystycznymi

formami urbanistycznymi zagospodarowania

przestrzennego, zasadami kompozycji urbanistycznej, uwarunkowaniami wynikajàcymi z lokalizacji danego zadania projektowego, metodami graficznymi i technicznymi prezentacji koncepcji projektowanej w ró˝nych skalach mapowych i problematyce.

8. Planowanie przestrzenne

Koncepcje polityki przestrzennego zagospodarowania kraju. Studia uwarunkowaƒ i kierunków

przestrzennego zagospodarowania gmin. Miejscowe plany przestrzennego zagospodarowania

miast i wsi. Metody badania stanu i zmian przestrzennego zagospodarowania. Kryteria oceny

przestrzennego zagospodarowania. Prognozowanie procesów rozwoju. Zasady przeznaczania

i zagospodarowania terenów. Zasady kszta∏towania struktur funkcjonalno-przestrzennych. Technika graficznego i tekstowego zapisu ustaleƒ planistycznych. åwiczenia projektowe. Modele wspomagajàce decyzje planistyczne. Konstruowanie

i stosowanie instrumentów realizacyjnych.

9. Planowanie infrastruktury technicznej

Problematyka in˝ynierii Êrodowiska, w tym: gospodarka wodna, gospodarka energetyczna, gospodarka odpadami. Uk∏ady i potrzeby terenowe sieci i urzàdzeƒ: wodociàgowych, kanalizacyjnych, elektroenergetycznych, gazowniczych,

ciep∏owniczych i telekomunikacyjnych. Zadania

i systemy transportowe. Komunikacja zbiorowa

i indywidualna, osobowa i towarowa, drogowa,

szynowa, wodna i lotnicza, sieci drogowo-uliczne i ich potrzeby terenowe. ¸àcznoÊç. Problematyka infrastruktury technicznej w opracowaniach

planistycznych i strategii rozwoju gmin oraz regionów.

Poz. 1004

10. åwiczenia terenowe: Êrodowiskowe podstawy

gospodarki przestrzennej

SzeÊciodniowe çwiczenia regionalne na terenie

innego regionu ni˝ region lokalizacji szko∏y wy˝szej.

Poznanie zasadniczych sk∏adników Êrodowiska

przyrodniczego oraz podstawowych form u˝ytkowania ziemi. Przyrodnicze czynniki i bariery

rozwoju. Zagadnienia antropopresji. Obszary zagro˝eƒ ekologicznych, zdegradowane i rekultywowane. Urzàdzenia infrastruktury technicznej

zabezpieczajàce Êrodowisko. Podstawowe problemy Êrodowiskowe gmin (wizyta w gminach,

spotkania z w∏adzami, wizja terenowa, dyskusja).

11. åwiczenia terenowe: spo∏eczno-ekonomiczne

podstawy gospodarki przestrzennej

SzeÊciodniowe çwiczenia regionalne na terenie

innego regionu ni˝ region lokalizacji szko∏y wy˝szej.

Poznanie podstawowych dziedzin dzia∏alnoÊci

gospodarczej i elementów (form przestrzennych) zagospodarowania przestrzennego. Miasto, jego struktura wewn´trzna i funkcje. Uk∏ady

urbanistyczne oraz style architektoniczne. Zabytki architektury i sztuki. Infrastruktura techniczna i spo∏eczna oraz jej funkcjonowanie. Problemy demograficzno-spo∏eczne. Zjawiska i procesy patologiczne. Czynniki i ograniczenia rozwoju przestrzennego. Gospodarka przestrzenna

gmin. Problemy rozwoju spo∏eczno-gospodarczego gminy, w tym strategia rozwoju gminy

(wizyta w gminach, spotkania z w∏adzami, wizja

terenowa, dyskusja).

12. Praktyka terenowa w gminie

Dziesi´ciodniowa praktyka zespo∏owa w gminie.

Badania terenowe na potrzeby: prowadzonych

w gminach studiów i planów zagospodarowania

przestrzennego, strategii rozwoju gminy, programu kszta∏towania Êrodowiska i ochrony przyrody, dzia∏aƒ na rzecz rozwoju lokalnego, przedsi´wzi´ç inwestycyjnych itp. Uczestniczenie

w pracach projektowych zwiàzanych z gospodarkà przestrzennà i rozwojem spo∏eczno-gospodarczym gminy.

VII. ZALECENIA

1. W ramach mo˝liwoÊci, jakie stwarza wspó∏praca

z uczelniami zagranicznymi, nale˝y organizowaç

po IV roku studiów praktyki zagraniczne: dziewi´ciodniowe çwiczenia terenowe w celu zapoznania si´ z problemami Êrodowiska przyrodniczego, zagospodarowania przestrzennego, polityki przestrzennej i Êrodowiskowej innych krajów.

2. Przy ustalaniu szczegó∏owego planu i programów nauczania nale˝y mieç na uwadze warunki, jakim powinno odpowiadaç przygotowanie

zawodowe osób ubiegajàcych si´ o uprawnienia

urbanistyczne (przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym). Studia powinny m.in. zaznajomiç absolwentów z zagadnieniami prawnymi zwiàzanymi z gospodarkà przestrzennà

i ochronà Êrodowiska, wspó∏czesnà urbanistykà,

zasadami kompozycji urbanistycznej, lokalnà

Poz. 1004

politykà rozwoju gospodarczego i politykà przestrzennà, infrastrukturà technicznà.

W ramach ∏àcznej liczby godzin — çwiczenia, seminaria, projektowanie i praktyki powinny objàç

nie mniej ni˝ 66% godzin.

Za∏àcznik nr 26

Standardy nauczania dla kierunku studiów

górnictwo i geologia

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku górnictwo i geologia trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin

zaj´ç wynosi oko∏o 3500, w tym 1170 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Studia magisterskie na kierunku górnictwo i geologia zapewniajà wykszta∏cenie specjalistów przygotowanych do pracy in˝ynierskiej i naukowej w górnictwie

i geologii zgodnie z wymaganiami gospodarki zasobami ziemi i wymogami ochrony Êrodowiska.

W zale˝noÊci od ukoƒczonej specjalnoÊci absolwent kierunku górnictwo i geologia powinien byç przygotowany do projektowania i prowadzenia ruchu zak∏adu górniczego, robót geologicznych i mierniczych,

prowadzenia robót w celu ochrony terenów górniczych, projektowania i eksploatacji maszyn i urzàdzeƒ

górniczych oraz urzàdzeƒ elektrycznych, organizowania ró˝norodnej dzia∏alnoÊci na potrzeby górnictwa

i geologii.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

360

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

540

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

270

Razem

1170

IV. PRAKTYKI

Program studiów powinien przewidywaç minimum 12 tygodni praktyki, w tym praktyk´ kierunkowà

i dyplomowà.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

360

1. J´zyki obce

150

2. Przedmioty ekonomiczno-spo∏eczne

60

3. Przedmioty prawno-gospodarcze

60

4. Wychowanie fizyczne

90

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

540

1. Matematyka

180

2. Fizyka

120

3. Chemia

60

4. Informatyka

60

5. Geometria wykreÊlna i grafika in˝ynierska

45

6. Ochrona Êrodowiska

45

7. Mechanika i wytrzyma∏oÊç materia∏ów

30

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

270

1. Górnictwo ogólne

60

2. Geologia

60

3. Geomechanika i geotechnika

30

4. Wiertnictwo

30

5. Bezpieczeƒstwo pracy i ergonomia

45

6. Geodezja górnicza i metrologia

45

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Górnictwo ogólne

Podstawowe poj´cia. Udost´pnianie z∏ó˝. Metody eksploatacji. Zarys technologii wydobycia

poszczególnych surowców. Wykorzystanie surowców. Sposoby utrzymania i likwidacji wyrobisk. Zagro˝enia naturalne i ich zwalczanie.

Szkody powodowane dzia∏alnoÊcià górniczà.

2. Geologia

Procesy geologiczne i ich produkty. Minera∏y

i ska∏y. Elementy stratygrafii i kartografii geologicznej. Geologiczne warunki wyst´powania

z∏ó˝. Podzia∏ genetyczny z∏ó˝ i ich charakterystyka.

3. Geomechanika i geotechnika

dliwych. Wymagania prawne i normatywne.

Projektowanie ergonomiczne.

W∏asnoÊci ska∏ i górotworów. Pierwotny stan

napr´˝enia i odkszta∏cenia w górotworze. Stan

napr´˝enia i przemieszczenia górotworu wokó∏

wyrobisk korytarzowych. Stan napr´˝enia w górotworze w sàsiedztwie wyrobisk eksploatacyjnych. StatecznoÊç filarów oporowych. Zjawiska

dynamiczne w górotworze. Wp∏yw eksploatacji

na górotwór i powierzchni´ terenu.

6. Geodezja górnicza i metrologia

Jednostki miar i rachunek b∏´dów. Geodezyjne

technologie pomiarowe i obliczeniowe. Mapy

i uk∏ady odniesienia. Prace realizacyjne i inwentaryzacyjne w kopalniach. Ochrona terenów górniczych. Systemy pomiarowe wielkoÊci mechanicznych i elektrycznych. Analogowe i cyfrowe

przyrzàdy pomiarowe.

4. Wiertnictwo

Metody wiercenia otworów. Osprz´t i narz´dzia

wiertnicze. P∏uczki wiertnicze. Konstrukcje otworów. Pomiary i badania w otworach. Technika

i technologia wiercenia otworów. Likwidacja

otworów.

5. Bezpieczeƒstwo pracy i ergonomia

Zagro˝enie cz∏owieka w procesie pracy. Wypadki przy pracy, ich przyczyny, profilaktyka. Choroby zawodowe. Pomiary i ocena czynników szko-

Poz. 1004

VII. ZALECENIA

1. W ca∏ym okresie studiów zaj´cia praktyczne (laboratoria, çwiczenia, projekty itp.) powinny stanowiç

∏àcznie nie mniej ni˝ 40% ogólnej liczby godzin studiów.

2. Przy ustalaniu szczegó∏owego planu i programu

studiów nale˝y mieç na uwadze kryteria akredytacji

kierunku w FEANI (przedmioty kszta∏cenia ogólnego

oko∏o 10%, przedmioty podstawowe oko∏o 35%

i przedmioty kierunkowe oko∏o 55%).

Za∏àcznik nr 27

Standardy nauczania dla kierunku studiów

historia

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku historia trwajà

5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 2500, w tym 1290 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwenci kierunku historia uzyskujà w trakcie

studiów gruntownà i wszechstronnà wiedz´ w zakresie

historii Polski i powszechnej, nauk pomocniczych historii i warsztatu badawczego historyka. Dzi´ki temu

uzyskujà przygotowanie do pracy w placówkach naukowo-badawczych, muzealnych itp. Oferta podj´cia

pracy absolwenta poszerza si´ w istotnym zakresie

dzi´ki uczestnictwu w zaj´ciach specjalizacyjnych

w trakcie trwania studiów (specjalizacja archiwistyczna, nauczycielska, êród∏oznawcza, edytorstwa naukowego itp.), co daje mo˝liwoÊç podejmowania pracy

w archiwach, wydawnictwach oraz w szko∏ach obj´tych systemem oÊwiaty.

Dzi´ki studiom historycznym, absolwent otrzymuje

ogólne wykszta∏cenie humanistyczne.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

360

B. i C. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE I KIERUNKOWE

930

Razem

1290

IV. PRAKTYKI

Dla tego kierunku nie ustala si´ obligatoryjnej formy praktyki.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

360

1. Przedmiot do wyboru

30

2. Statystyka

30

3. J´zyk obcy nowo˝ytny

4. J´zyk ∏aciƒski

5. Wychowanie fizyczne lub zaj´cia typu sportowo-rekreacyjnego

60

B. i C. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE I KIERUNKOWE

930

1. Historia staro˝ytna

90

2. Archeologia ziem polskich

30

3. Historia Êredniowieczna

90

4. Historia nowo˝ytna (do koƒca XVIII w.)

90

5. Historia XIX w. (do 1918 r.)

90

6. Historia XX w.

120

7. Wst´p do badaƒ historycznych

30

8. Nauki pomocnicze historii

90

9. Metodologia historii i historia historiografii

60

10. Proseminarium

60

11. Seminarium magisterskie

120

12. Wyk∏ad monograficzny

60

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. Przedmiot do wyboru

W zale˝noÊci od zainteresowaƒ studenta mo˝liwoÊç uzyskania szerszej wiedzy z zakresu przedmiotów niezwiàzanych bezpoÊrednio z kierunkiem studiów.

2. Statystyka

Wykszta∏cenie umiej´tnoÊci pos∏ugiwania si´

podstawowymi metodami statystycznymi w badaniu historycznych zjawisk masowych, zw∏aszcza w zakresie demografii historycznej.

3. J´zyk obcy nowo˝ytny

Czynne opanowanie jednego j´zyka nowo˝ytnego w piÊmie i mowie oraz rozumienia i przek∏adu tekstów popularnonaukowych.

4. J´zyk ∏aciƒski

Zapoznanie z regu∏ami gramatycznymi j´zyka

i opanowanie s∏ownictwa w stopniu umo˝liwiajàcym rozumienie i przek∏ad tekstów.

5. Wychowanie fizyczne lub inne zaj´cia typu sportowo-rekreacyjnego

Uczestnictwo w zaj´ciach sportowych, ruchowych, ogólnorozwojowych, korekcyjnych, rehabilitacyjnych, rekreacyjnych, turystycznych (do

wyboru przez studenta lub zgodnie ze wskazaniami lekarskimi).

B. i C. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE I KIERUNKOWE

1. Historia staro˝ytna

Dzieje polityczne, gospodarka i spo∏eczeƒstwo

oraz kultura staro˝ytnego Wschodu, staro˝ytnej

Grecji i Rzymu.

Poz. 1004

2. Archeologia ziem polskich

Kultura, gospodarka i spo∏eczeƒstwo ziem polskich w okresie do powstania paƒstwa polskiego.

3. Historia Êredniowieczna

Dzieje polityczne Êwiata, stosunki mi´dzynarodowe, gospodarka i spo∏eczeƒstwo oraz kultura

w okresie Âredniowiecza. Dzieje polityczne Polski, gospodarka i spo∏eczeƒstwo oraz kultura naszego paƒstwa w okresie Âredniowiecza.

4. Historia nowo˝ytna (do koƒca XVIII w.)

Dzieje polityczne Êwiata, stosunki mi´dzynarodowe, gospodarka i spo∏eczeƒstwo oraz kultura

w czasach nowo˝ytnych. Dzieje polityczne Polski, gospodarka i spo∏eczeƒstwo oraz kultura naszego paƒstwa w czasach nowo˝ytnych.

5. Historia XIX w. (do koƒca 1918 r.)

Dzieje polityczne Êwiata, stosunki mi´dzynarodowe, gospodarka i spo∏eczeƒstwo oraz kultura

w XIX w. Dzieje polityczne, gospodarka i spo∏eczeƒstwo oraz kultura ziem polskich w XIX w.

6. Historia XX w.

Dzieje polityczne Êwiata, stosunki mi´dzynarodowe, gospodarka i spo∏eczeƒstwo oraz kultura

w XX w. Dzieje polityczne Polski, gospodarka

i spo∏eczeƒstwo oraz kultura naszego paƒstwa

w XX w.

7. Wst´p do badaƒ historycznych

Zapoznanie ze studiami historycznymi, organizacjà nauki historycznej. Zapoznanie z warsztatem pracy historyka.

8. Nauki pomocnicze historii

Wykszta∏cenie umiej´tnoÊci pos∏ugiwania si´

regu∏ami krytyki formalnej do okreÊlonych rodzajów êróde∏ historycznych w celu ustalania

stopnia autentycznoÊci i wartoÊci informacyjnej

êród∏a.

9. Metodologia historii i historia historiografii

Zapoznanie z najwa˝niejszymi problemami badawczymi, metodycznymi, metodologicznymi

i interpretacyjnymi oraz z wczeÊniejszymi i najnowszymi osiàgni´ciami naukowymi w zakresie

nauk historycznych.

10. Proseminarium

Wprowadzenie do samodzielnej pracy naukowej

zwiàzanej z wykorzystaniem wymogów warsztatu badawczego historyka.

11. Seminarium magisterskie

Wybór tematu i opracowanie pracy magisterskiej z wybranej przez studenta problematyki.

12. Wyk∏ad monograficzny

Zapoznanie studentów z opracowaniem zagadnienia szczegó∏owego, zazwyczaj b´dàcego wynikiem badaƒ naukowych wyk∏adowcy.

VII. ZALECENIA

W celu poszerzenia oferty podj´cia pracy absolwenta zalecane jest uruchamianie w trakcie trwania

studiów specjalnoÊci i specjalizacji, np.: archiwistycz-

Poz. 1004

nej, nauczycielskiej, êród∏oznawczej, edytorstwa naukowego. Integralnà cz´Êcià takich zaj´ç powinny byç

odpowiednie praktyki.

W zwiàzku z cz´stym podejmowaniem przez absolwentów pracy w szko∏ach obj´tych systemem oÊwiaty

zalecane jest umo˝liwienie studentom zaliczania

przedmiotów kszta∏cenia nauczycielskiego.

Za∏àcznik nr 28

Standardy nauczania dla kierunku studiów

historia sztuki

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

1. Przedmioty do wyboru (w tym przedmioty

humanistyczne)

120

Studia magisterskie na kierunku historia sztuki

trwajà 5 lat (10 semestrów).

¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi 2500 godzin,

w tym 1240 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

120

3. J´zyk ∏aciƒski

120

4. Wychowanie fizyczne lub inne zaj´cia typu

sportowo-rekreacyjnego

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwenci tego kierunku uzyskujà w trakcie studiów gruntownà i wszechstronnà wiedz´ z zakresu historii sztuki ogólnej i polskiej od czasów staro˝ytnych

po sztuk´ wspó∏czesnà. Sà oni przygotowani do pracy

naukowej w szko∏ach wy˝szych i innych placówkach

badawczych, muzealnych i konserwatorskich oraz

w galeriach antykwarycznych, a tak˝e wystawiajàcych

i handlujàcych dzie∏ami sztuki. Znajdujà równie˝ zatrudnienie w redakcjach wydawnictw, czasopism oraz

placówkach popularyzujàcych sztuk´. Mogà tak˝e —

po spe∏nieniu dodatkowych wymogów — pracowaç jako nauczyciele.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

420

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

360

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

460

Razem

1240

360

1. Przedmioty propedeutyczne historii sztuki

270

2. Zarys g∏ównych dzia∏ów historii sztuki

90

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

Historia sztuki poszczególnych rejonów

i okresów

460

460

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. Przedmioty do wyboru (w tym przedmioty humanistyczne)

W zale˝noÊci od zainteresowaƒ studenta mo˝liwoÊç uzyskania szerszego zakresu wiedzy, np.

z nauk przyrodniczych, informatyki, podstaw

ochrony w∏asnoÊci intelektualnej lub z innego

przedmiotu niezwiàzanego bezpoÊrednio z kierunkiem studiów.

Zalecanym przedmiotem humanistycznym dla

studentów historii sztuki jest historia filozofii

z elementami historii estetyki.

2. J´zyk obcy nowo˝ytny

IV. PRAKTYKI

Jednorazowa praktyka inwentaryzacyjna w wymiarze 1—2 tygodni.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

2. J´zyk obcy nowo˝ytny

420

Czynne opanowanie jednego j´zyka nowo˝ytnego w piÊmie i mowie.

3. J´zyk ∏aciƒski

Bierne opanowanie j´zyka ∏aciƒskiego.

4. Wychowanie fizyczne lub inny przedmiot typu

sportowo-rekreacyjnego

Uczestnictwo w zaj´ciach ruchowych ogólnorozwojowych, korekcyjnych, rehabilitacyjnych, rekreacyjnych, turystycznych, sportowych (do wyboru przez studenta lub zgodnie ze wskazaniem

lekarskim).

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Przedmioty propedeutyczne historii sztuki

Przedmioty propedeutyczne historii sztuki zawierajà podstawowe informacje dotyczàce

wst´pu do historii sztuki, historii sztuki, miejsca

historii sztuki w naukach humanistycznych, metodyki i metodologii badaƒ, podstawowej bibliografii i pos∏ugiwania si´ nià, historii technik artystycznych, omówienie podstawowych nauk

pomocniczych, takich jak: historia, archeologia,

paleografia, heraldyka, kostiumologia.

2. Zarys g∏ównych dzia∏ów historii sztuki

Zarys g∏ównych dzia∏ów historii sztuki obejmuje

zapoznanie si´ z podstawowà problematykà malarstwa, rzeêby, architektury, grafiki artystycznej

i rzemios∏a artystycznego w ramach sztuki prahistorycznej, staro˝ytnej, Êredniowiecznej, nowo˝ytnej i nowoczesnej. Zawiera tak˝e histori´

doktryn artystycznych i myÊli o sztuce oraz krytyki artystycznej oraz problematyk´ ikonografii

i treÊci ideowych dzie∏a sztuki w poszczególnych

okresach artystycznych.

Poz. 1004

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

Historia sztuki poszczególnych rejonów i okresów

Blok zaj´ç obejmuje wyk∏ady kursowe, monograficzne lub konwersatoryjne, çwiczenia, konwersatoria,

proseminaria i seminaria, których celem jest pog∏´bienie i ugruntowanie wiedzy dotyczàcej historii sztuki poszczególnych epok i krajów. Blok tworzà zaj´cia o charakterze szczegó∏owym obejmujàce wa˝niejsze zagadnienia historii sztuki obcej i polskiej preromaƒskiej

i wczesnopiastowskiej, kr´gu bizantyƒsko-ruskiego,

romaƒskiej i gotyckiej, renesansowej, barokowej i klasycystycznej oraz tendencji artystycznych w sztuce XIX

i XX wieku. Poruszane sà tak˝e problemy muzeologii,

ochrony zabytków i konserwacji, krytyki artystycznej,

wystawiennictwa i kolekcjonerstwa oraz antykwarstwa

i handlu sztukà.

W ramach tego cyklu wprowadzane sà najwa˝niejsze problemy badawcze, metodyczne, metodologiczne

i interpretacyjne oraz najnowsze osiàgni´cia naukowe.

Studenci majà mo˝liwoÊç dokonania wyboru przedmiotów g∏ównych i uzupe∏niajàcych w zale˝noÊci od

realizowanych tematów prac magisterskich.

VII. ZALECENIA

Zalecane sà minimum pi´ciodniowe zabytkoznawcze objazdy z çwiczeniami terenowymi na ka˝dym roku studiów.

Za∏àcznik nr 29

Standardy nauczania dla kierunku studiów

informatyka i ekonometria

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku informatyka i ekonometria trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3200, w tym 1455 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Kierunek kszta∏ci specjalistów w zakresie tworzenia

i eksploatacji systemów informacji ekonomicznej oraz

wykorzystania techniki komputerowej i metod matematycznych w zarzàdzaniu przedsi´biorstwami i wielkimi systemami gospodarczymi. Absolwenci znajdujà

zatrudnienie w oÊrodkach przetwarzania informacji

ekonomicznej, w zarzàdach wielkich przedsi´biorstw

i organizacji gospodarczych, w administracji publicznej oraz wszystkich komórkach analiz, planowania,

modelowania i prognozowania zjawisk gospodarczych.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 270

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

675

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

510

Razem

1455

IV. PRAKTYKI

Dla studiów magisterskich nie ustalono obligatoryjnej formy praktyki.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. J´zyki obce

2. Przedmioty ogólne (filozofia lub inny

przedmiot humanistyczny — do wyboru)

60

3. Wychowanie fizyczne

90

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

675

1. Mikroekonomia

90

2. Makroekonomia

90

3. Ekonomia matematyczna

60

4. Algebra liniowa

60

5. Analiza matematyczna

90

6. Rachunek prawdopodobieƒstwa

30

7. Statystyka opisowa

45

8. Wst´p do informatyki

60

9. Finanse przedsi´biorstw

45

10. Finanse publiczne

45

11. Prawo

60

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

510

1. Statystyka matematyczna

60

2. Ekonometria

120

3. Teoria prognozy i symulacji komputerowych 60

4. Badania operacyjne

90

5. Programowanie komputerów

60

6. RachunkowoÊç

60

7. Projektowanie systemów informatycznych

60

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Mikroekonomia

Rynek. Gospodarstwo domowe. Teoria zachowania si´ konsumenta. Teoria produkcji. Konkurencja doskona∏a i monopol. Równowaga przedsi´biorstwa. Oligopol. Alternatywne teorie

przedsi´biorstwa. Rynki czynników produkcji.

Równowaga konkurencyjna i elementy teorii dobrobytu.

2. Makroekonomia

Gospodarka narodowa. Globalne: popyt i poda˝.

Równowaga makroekonomiczna. Produkt spo∏eczny, dochód narodowy. Bud˝et paƒstwa, deficyt i d∏ug publiczny. Pieniàdz i system bankowy.

Rynek pieniàdza. Makroekonomia keynesowska

a makroekonomia klasyczna. Cykl koniunktury.

Inflacja, bezrobocie. Gospodarka otwarta. Równowaga zewn´trzna. Polityka bud˝etowa, monetarna, kursu walutowego. Polityka stabilizacyjna

i model IS-LM. Wzrost gospodarczy.

3. Ekonomia matematyczna

Matematyczna teoria popytu. Teoria produkcji.

Poz. 1004

Teoria przedsi´biorstwa. Równowaga rynkowa

model Arrowa—Hurwitza. Równowaga ogólna

model Arrowa—Debreu—McKenziego. StabilnoÊç stanu równowagi w gospodarce konkurencyjnej. Równowaga i wzrost w modelach typu

von Neumanna—Leontiefa—Gale’a. Stacjonarne i optymalne procesy wzrostu. Magistrala produkcyjna, konsumpcyjna i kapita∏owa. Makroekonomiczne jedno- i wieloczynnikowe modele

wzrostu. Modele cyklu koniunkturalnego.

4. Algebra liniowa

Przestrzeƒ liniowa. Liniowa zale˝noÊç i niezale˝noÊç wektorów. Sto˝ki i zbiory wypuk∏e

w przestrzeni liniowej. Elementy teorii przekszta∏ceƒ liniowych. Macierze i dzia∏ania na

macierzach. Macierze idempotentne, iwolutywne i ortogonalne. Âlad, rzàd i wyznacznik macierzy. Uk∏ady równaƒ liniowych. Zbiory rozwiàzaƒ nieoznaczonych uk∏adów równaƒ liniowych. Uk∏ady nierównoÊci liniowych. Pierwiastki charakterystyczne i wektory w∏asne.

Formy kwadratowe.

5. Analiza matematyczna

Elementy logiki i teorii mnogoÊci. Podstawowe

poj´cia teorii przestrzeni metrycznych. Liczby

zespolone. Kryteria zbie˝noÊci ciàgów i szeregów liczbowych. Funkcja jako szczególny przypadek relacji. Funkcje stosowane w badaniach

ekonomicznych. Regu∏a de l’Hospitala. Ciàgi

i szeregi funkcyjne. Rachunek ró˝niczkowy funkcji jednej i wielu zmiennych. Ró˝niczki zupe∏ne.

Ekstrema lokalne, warunkowe funkcje wielu

zmiennych. Ca∏ka pojedyncza i podwójna. Funkcje: beta i gamma Eulera. Elementy równaƒ ró˝niczkowych i ró˝nicowych.

6. Rachunek prawdopodobieƒstwa

Wprowadzenie do teorii prawdopodobieƒstwa.

Poj´cie i klasyfikacja jedno- i wielowymiarowych zmiennych losowych oraz ich rozk∏adów.

Niezale˝noÊç i korelacja zmiennych losowych.

Funkcje regresji I i II rodzaju. Charakterystyki wybranych skokowych i ciàg∏ych rozk∏adów prawdopodobieƒstwa. Prawa wielkich liczb. Twierdzenia graniczne. Definicje i w∏asnoÊci procesów stochastycznych.

7. Statystyka opisowa

Charakterystyka procesu badania statystycznego. Kryteria i techniki oceny materia∏u statystycznego. Techniki opracowania i prezentacji

materia∏u statystycznego. Metody opisu struktury zbiorowoÊci statystycznej. Wnioskowanie statystyczne. Metody statystyczne analizy dynamiki zjawisk.

8. Wst´p do informatyki

Narz´dzia informatyki. Standardowa konfiguracja mikrokomputera. Oprogramowanie komputerów. Oprogramowanie systemowe — przyk∏ady. Oprogramowanie narz´dziowe. Algorytmy.

J´zyki programowania. Systemy wielodost´pne

i sieci komputerowe. Sieciowy system operacyjny. NetWare. Sieci lokalne i rozleg∏e. Edytory

tekstu. Arkusze kalkulacyjne.

9. Finanse przedsi´biorstw

Finansowa charakterystyka przedsi´biorstwa.

Opodatkowanie. WartoÊç majàtku przedsi´biorstwa. Inwestycje materialne. Sk∏ad i koszt

kapita∏u przedsi´biorstwa. Zysk. Wycena wartoÊci przedsi´biorstwa.

10. Finanse publiczne

Struktura finansów publicznych. èród∏a i formy

dochodów publicznych. Wydatki publiczne. Podatki, c∏o i op∏aty publiczne. Metody zabezpieczenia spo∏ecznego i finanse ubezpieczenia spo∏ecznego. Polityka pieni´˝na i polityka bud˝etowa paƒstwa.

11. Prawo

Podmioty i instytucje gospodarcze. Struktura

prawna gospodarki. Uwarunkowania prawne

prowadzenia dzia∏alnoÊci gospodarczej. Rola

i rodzaje umów w obrocie gospodarczym. Spó∏ka prawa handlowego. CzynnoÊci handlowe

(sprzeda˝, agencja, komis, sk∏ad, spedycja). Prawo wekslowe i czekowe. Ochrona w∏asnoÊci

przemys∏owej. Ochrona w∏asnoÊci intelektualnej.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Statystyka matematyczna

Podstawowe poj´cia. Typy wnioskowania statystycznego. Rozk∏ady statystyk z próby. Estymacja punktowa i przedzia∏owa. Metody wyznaczania i w∏asnoÊci estymatorów. Estymacja parametryczna i nieparametryczna. Estymacja funkcji regresji. Metody weryfikacji hipotez statystycznych. Klasyfikacja i metody konstrukcji tekstów statystycznych. Testy parametryczne i nieparametryczne dla populacji jedno- i wielowymiarowych. Testy losowoÊci. Testy zgodnoÊci.

Testy sekwencyjne. Wnioskowanie statystyczne

dla procesów stochastycznych.

2. Ekonometria

Model ekonometryczny. Klasyfikacja modeli

ekonometrycznych. Klasyczny model regresji

liniowej: estymacja i wnioskowanie. Przedzia∏y

ufnoÊci i testowanie hipotez. Interpolacja i prognoza. Estymatory najwi´kszej wiarygodnoÊci.

HeteroscedastycznoÊç. Autokorelacja. Wnioskowanie bayesowskie. Modele o równaniach

wspó∏zale˝nych. Problemy identyfikacji. Analiza szeregów czasowych. Stacjonarne procesy

stochastyczne. Procesy autoregresyjne. Prognozowanie na podstawie szeregów czasowych.

3. Teoria prognozy i symulacji komputerowych

Narz´dzia, metody i techniki komputerowego

opracowywania prognoz prostych, wariantowych, opartych na modelach tendencji rozwojo-

Poz. 1004

wej, adaptacyjnych, z racjonalnymi oczekiwaniami, modelach szeregów czasowych, przyczynowo-skutkowych oraz modelach wielorównaniowych. Techniki symulacyjne obejmujà metod´ Gaussa — Seidela i Newtona — Raphsona.

W trakcie zaj´ç s∏uchacze zostajà zaznajomieni

z ró˝nymi pakietami programów komputerowych, za pomocà których b´dà mogli przeprowadziç analiz´ iloÊciowà wybranych przez siebie

zjawisk gospodarczych, dokonaç prognoz i wariantowych analiz symulacyjnych.

4. Badania operacyjne

Model matematyczny zagadnienia decyzyjnego.

Zadanie programowania matematycznego. Zadanie programowania liniowego (PL), liniowy

problem transportowy. Problemy decyzyjne

w uj´ciu sieciowym. Zadania dyskretne PL. Zadania nieliniowe sprowadzone do zadaƒ PL.

Zadanie programowania dynamicznego. Elementy teorii zapasów i teorii obs∏ugi masowej.

5. Programowanie komputerów

Klasyfikacja oprogramowania. Algorytmy i ich

formalizacja. Z∏o˝onoÊç i efektywnoÊç obliczeniowa. Struktury danych. Programowanie deklaratywne, funkcjonalne, logiczne, obiektowe. Algorytmy wyszukiwania i sortowania. Techniki

programowania.

Laboratorium: praktyczna nauka programowania w wybranym j´zyku, np. Turbo Pascal, Turbo C, C++.

6. RachunkowoÊç

RachunkowoÊç jako system informacyjny przedsi´biorstwa. RachunkowoÊç finansowa i zarzàdcza.

RachunkowoÊç finansowa. Zasady i podstawy

prawne rachunkowoÊci. Majàtek i kapita∏y

przedsi´biorstwa. Bilans. Przychody. Koszty.

Wynik finansowy. Rachunek zysków i strat. Operacje gospodarcze bilansowe i wynikowe. Zasady funkcjonowania kont ksi´gowych. Plan kont.

Ewidencja majàtku, kapita∏ów, przychodów

i kosztów. Wycena sk∏adników majàtkowych.

Metody ustalania wyniku finansowego.

RachunkowoÊç zarzàdcza. Klasyfikacja kosztów.

Rachunek kosztów pe∏nych. Rachunek kosztów

zmiennych. Analiza progu rentownoÊci. Kalkulacja cen. Rachunek kosztów standardowych. Bud˝etowanie i planowanie kosztów. Systemy

sprawozdawczoÊci wewn´trznej.

7. Projektowanie systemów informatycznych

Wybrane zagadnienia teorii systemów informacyjnych. Systemy informatyczne (SI) i ich rodzaje. Projektowanie, wdra˝anie i utrzymywanie

systemów. Ekonomiczno-organizacyjne aspekty

SI.

Laboratorium: analiza przyk∏adowego systemu

informatycznego.

STUDIA ZAWODOWE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

7. Prawo gospodarcze

30

Studia zawodowe na kierunku informatyka i ekonometria trwajà co najmniej 3 lata (6 semestrów). ¸àczna

liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 2300, w tym 1875 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

8. Finanse przedsi´biorstw

45

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

585

1. Programowanie komputerów

60

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

2. Analiza systemów informatycznych

30

Kierunek kszta∏ci specjalistów, którzy w oparciu

o zdobytà wiedz´ teoretycznà i nabyte umiej´tnoÊci

praktyczne sà przygotowani do stosowania metod ekonometrycznych i technik komputerowych w pracach

analitycznych, planistycznych, prognostycznych i zarzàdczych w przedsi´biorstwach, instytucjach finansowych, organizacjach gospodarczych i administracji publicznej.

3. Projektowanie systemów informatycznych

60

4. Bazy danych

30

5. Sieci komputerowe

30

6. Techniki komunikacji w organizacjach gospodarczych

30

7. Statystyka matematyczna

30

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

8. Ekonometria

75

9. Badania operacyjne

45

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

210

10. Prognozowanie gospodarcze

45

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

390

11. Matematyka finansowa i ubezpieczeniowa

15

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

585

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE

I SPECJALNOÂCIOWE

12. Ekonometryczne modelowanie procesów

finansowych i badanie koniunktury (ekonometria finansowa)

30

690

Razem

1875

IV. PRAKTYKA

Praktyka zawodowa o minimalnym wymiarze 6 tygodni.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

210

1. Dwa przedmioty do wyboru spoÊród nast´pujàcych: historia gospodarcza, demografia, geografia gospodarcza, nauka

o polityce, socjologia, psychologia, wybrane elementy j´zyka polskiego

60

2. J´zyki obce

90

3. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

390

1. Mikroekonomia

45

2. Makroekonomia

45

3. Matematyka,

105

w tym: analiza matematyczna,

75

algebra liniowa

30

4. Rachunek prawdopodobieƒstwa

15

5. Statystyka (opisowa)

45

6. Wst´p do informatyki

60

13. RachunkowoÊç

60

14. Podstawy zarzàdzania

45

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE

I SPECJALNOÂCIOWE

690

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Mikroekonomia

Rynek. Gospodarstwo domowe. Teoria zachowania si´ konsumenta. Teoria produkcji. Konkurencja doskona∏a i monopol. Równowaga przedsi´biorstwa. Oligopol. Rynki czynników produkcji.

2. Makroekonomia

Gospodarka narodowa. Globalne: popyt i poda˝.

Równowaga makroekonomiczna. Produkt spo∏eczny, dochód narodowy. Bud˝et paƒstwa, deficyt i d∏ug publiczny. Pieniàdz i system bankowy.

Rynek pieniàdza. Cykl koniunkturalny. Inflacja,

bezrobocie. Gospodarka otwarta.

3. Matematyka

— Algebra liniowa

Przestrzeƒ liniowa. Liniowa zale˝noÊç i niezale˝noÊç wektorów. Macierze i dzia∏ania na macierzach. Macierze idempotentne, iwolutywne i ortogonalne. Âlad, rzàd i wyznacznik macierzy.

Uk∏ady równaƒ liniowych. Pierwiastki charakterystyczne i wektory w∏asne. Formy kwadratowe.

— Analiza matematyczna

Elementy logiki i teorii mnogoÊci. Podstawowe

poj´cia teorii przestrzeni metrycznych. Kryteria

zbie˝noÊci ciàgów i szeregów liczbowych. Funkcja jako szczególny przypadek relacji. Funkcje

stosowane w badaniach ekonometrycznych. Regu∏a de I’Hospitala. Ciàgi i szeregi funkcyjne. Rachunek ró˝niczkowy funkcji jednej i wielu zmiennych. Ró˝niczki zupe∏ne. Ekstrema lokalne, warunkowe funkcji wielu zmiennych. Ca∏ka nieoznaczona i oznaczona. Funkcje: beta i gamma

Eulera.

4. Rachunek prawdopodobieƒstwa

Wprowadzenie do teorii prawdopodobieƒstwa.

Poj´cie i klasyfikacja jednowymiarowych

zmiennych losowych oraz ich rozk∏adów. Niezale˝noÊç i korelacja zmiennych losowych. Funkcje regresji I i II rodzaju. Charakterystyki wybranych skokowych i ciàg∏ych zmiennych losowych.

5. Statystyka opisowa

Charakterystyka procesu badania statystycznego. Kryteria i techniki oceny materia∏u statystycznego. Techniki opracowania i prezentacji

materia∏u statystycznego. Metody opisu struktury zbiorowoÊci statystycznej. Wnioskowanie statystyczne. Metody statystyczne analizy dynamiki zjawisk.

6. Wst´p do informatyki

Narz´dzia informatyki. Standardowa konfiguracja mikrokomputerowa. Oprogramowanie komputerów. Oprogramowanie systemowe — przyk∏ady. Oprogramowanie narz´dziowe. Algorytmy. J´zyki programowania. Systemy wielodost´pne i sieci komputerowe. Sieciowy system

operacyjny NetWare. Sieci lokalne i rozleg∏e.

Edytory tekstu. Arkusze kalkulacyjne.

7. Prawo gospodarcze

Podmioty i instytucje gospodarcze. Struktura

prawna gospodarki. Uwarunkowania prawne

prowadzenia dzia∏alnoÊci gospodarczej. Rola

i rodzaje umów w obrocie gospodarczym. Spó∏ka prawa handlowego. CzynnoÊci handlowe

(sprzeda˝, agencja, komis, sk∏ad, spedycja). Prawo wekslowe i czekowe.

8. Finanse przedsi´biorstw

Finansowa charakterystyka przedsi´biorstwa.

Opodatkowanie. WartoÊç majàtku przedsi´biorstwa. Inwestycje materialne. Sk∏ad i koszt przedsi´biorstwa. Zysk. Wycena wartoÊci przedsi´biorstwa.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Programowanie komputerów

Zasady programowania strukturalnego, podstawowe elementy j´zyka programowania,

standardowe typy danych, wyra˝enia, instruk-

Poz. 1004

cje warunkowe i iteracyjne, procedury i funkcje,

tablice jedno- i dwuwymiarowe, zbiory, rekordy,

pliki danych i pliki tekstowe, dynamiczne struktury danych, wykorzystanie struktur danych

w zastosowaniach ekonomicznych, testowanie

i weryfikacja programu, dokumentacja programowa.

2. Analiza systemów informatycznych

Charakterystyka systemów informacyjnych zarzàdzania. Zasoby informacyjne systemu. Badanie potrzeb informacyjnych. Systemowa analiza

systemów informacyjnych. Metody badania

systemów. Analiza struktury i zachowania systemu. Analiza strukturalna. Metody modelowania.

Analiza obiektowa, metody i narz´dzia. Organizacja analizy. Rachunek nak∏adów i efektów analizy.

3. Projektowanie systemów informatycznych

Charakterystyka systemów informatycznych zarzàdzania. Typologia systemów informatycznych. Cykl ˝ycia systemu informatycznego. Podstawowe podejÊcia projektowe. Organizacyjne

i ekonomiczne aspekty tworzenia systemów informatycznych. Zasady, metody i techniki projektowania systemów informatycznych. Wybrane zagadnienia wdra˝ania systemów informatycznych. Zakres, zasady i formy doskonalenia

systemów informatycznych.

4. Bazy danych

Wymagania technologiczne systemów informatycznych wspomagajàcych zarzàdzanie.

Podstawy technologii baz danych: w∏aÊciwoÊci

baz danych, modele danych, architektura systemu bazy danych, j´zyki baz danych. Ârodowisko

narz´dziowe budowy systemów baz danych

funkcje realizowane przez system zarzàdzania

bazà danych, pakiety CASE, j´zyki zapytaƒ i ich

implementacje: wykorzystujàce algebr´ relacji

i rachunek predyktorów SQL. Budowa baz danych: projektowanie tabel i relacji, obs∏uga interfejsu z u˝ytkowaniem. Zastosowania baz danych.

5. Sieci komputerowe

Lokalne sieci komputerowe. Technologie sieciowe, sieciowe systemy operacyjne. Po∏àczenia

mi´dzy sieciami lokalnymi, sieci metropolitalne.

Globalna sieç komputerowa Internet, metody

dost´pu do sieci. Sieci korporacyjne. Praca

w sieci. Etykieta i etyka u˝ytkowania sieci. Bezpieczeƒstwo pracy w sieci.

6. Techniki komunikacji w organizacjach gospodarczych

Potrzeby komunikacyjne rozwini´tej gospodarki

rynkowej. Komunikacja interpersonalna, wewnàtrzorganizacyjna, mi´dzyorganizacyjna. Autonomiczne i zintegrowane techniki komunika-

cji. Komunikacja w organizacjach wirtualnych.

Wybrane zastosowania technik komunikacji

w organizacjach gospodarczych. Trendy rozwojowe komunikacji gospodarczej.

7. Statystyka matematyczna

Podstawowe poj´cia. Typy wnioskowania statystycznego. Rozk∏ady statystyk z próby. Estymacja punktowa i przedzia∏owa. Metody wyznaczania i w∏asnoÊci estymatorów. Estymacja parametryczna i nieparametryczna. Metody weryfikacji hipotez statystycznych. Klasyfikacja i metody konstrukcji testów statystycznych.

8. Ekonometria

Model ekonometryczny. Klasyfikacja modeli

ekonometrycznych. Klasyczny model regresji liniowej: estymacja i wnioskowania. Przedzia∏y

ufnoÊci i testowanie hipotez. Estymatory najwi´kszej wiarygodnoÊci. HeteroscedastycznoÊç.

Autokorelacja.

9. Badania operacyjne

Model matematyczny zagadnienia decyzyjnego. Zadanie prognozowania matematycznego. Zadanie programowania liniowego (PL).

Liniowy problem transportowy. Problemy decyzyjne w uj´ciu sieciowym. Zadania dyskretne PL.

10. Prognozowanie gospodarcze

Narz´dzia, metody i techniki komputerowego

opracowania prognoz prostych wariantowych,

opartych na modelach tendencji rozwojowej,

adaptacyjnych z racjonalnymi oczekiwaniami,

modelach szeregów czasowych oraz przekrojowo-skutkowych. Techniki symulacyjne obejmujà

metod´ Gaussa — Seidela i Newtona — Raphsona.

11. Matematyka finansowa

Poz. 1004

13. RachunkowoÊç

RachunkowoÊç jako system informacyjny przedsi´biorstwa. RachunkowoÊç finansowa i zarzàdcza.

RachunkowoÊç finansowa

Zasady i podstawy prawne rachunkowoÊci. Majàtek i kapita∏y przedsi´biorstwa. Bilans. Przychody. Koszty. Wynik finansowy. Rachunek zysków i strat. Operacje gospodarcze bilansowe

i wynikowe. Zasady funkcjonowania kont ksi´gowych. Plan kont. Ewidencja majàtku, kapita∏ów, przychodów i kosztów. Wycena sk∏adników

majàtkowych. Metody ustalania wyniku finansowego.

RachunkowoÊç zarzàdcza

Klasyfikacja kosztów. Rachunek kosztów pe∏nych. Rachunek kosztów zmiennych. Analiza

progu rentownoÊci. Kalkulacja cen. Rachunek

kosztów standardowych. Bud˝etowanie i planowanie kosztów. Systemy sprawozdawczoÊci wewn´trznej.

14. Podstawy zarzàdzania

Organizacja — cele i mierniki efektywnoÊci.

Strategie zarzàdzania organizacjami. Planowanie strategiczne. Struktury organizacyjne. Procedury organizacyjne. Kierowanie ludêmi. Polityka kadrowa. Style kierowania. Kultura organizacyjna. Reorganizacja. Zarzàdzanie zmianami.

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOÂCIOWE

List´ przedmiotów specjalizacyjnych i specjalnoÊciowych oraz treÊci programowe tych przedmiotów

okreÊlajà rady wydzia∏ów, uwzgl´dniajàc wymagania

dla danej specjalizacji.

VII. ZALECENIA

WartoÊç pieniàdza w czasie. Rachunek rent. Rozliczanie kredytów i po˝yczek. Trwa∏oÊç (duration) instrumentów finansowych. Wycena instrumentów finansowych. Analiza portfelowa.

Elementy rachunku aktuarialnego. Kalkulacja

stawek ubezpieczeniowych.

Zawodowy charakter studiów powinien znaleêç

swoje odzwierciedlenie mi´dzy innymi

12. Ekonometryczne modelowanie procesów finansowych i badanie koniunktury (ekonometria finansowa)

Przez przedmioty specjalizacyjne nale˝y rozumieç

przedmioty przygotowujàce do wykonywania zawodu

(w szczególnoÊci do uzyskania uprawnieƒ zawodowych), przez przedmioty specjalnoÊciowe — przedmioty pog∏´biajàce wykszta∏cenie kierunkowe w okreÊlonych zakresach wiedzy.

Rynki i instrumenty finansowe. Teoria portfela.

Modele rynku kapita∏owego. Modele procesów

stochastycznych. Teoria i testowanie integracji

i kointegracji procesów stochastycznych — modele ARIMA. Teoria ryzyka. Modele typu ARCH.

Teoria i testowanie efektywnoÊci rynków kapita∏owych. Elementy teorii chaosu.

1) w praktyce zawodowej,

2) w grupie przedmiotów specjalizacyjnych i specjalnoÊciowych ustalanych przez uczelnie.

Przebieg praktyki oraz sposób uj´cia przedmiotów

specjalizacyjnych i specjalnoÊciowych powinien byç

uzale˝niony od specyfiki uczelni i okreÊlonego przez

nià profilu absolwenta.

Za∏àcznik nr 30

Standardy nauczania dla kierunku studiów

in˝ynieria chemiczna i procesowa

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

10. Dynamika procesów i sterowania

60

Studia magisterskie na kierunku in˝ynieria chemiczna i procesowa trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3400, w tym 2055

godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

11. In˝ynieria materia∏owa

30

12. In˝ynieria Êrodowiska

30

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

825

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

1. Termodynamika procesowa

i technika cieplna

120

Studia magisterskie na kierunku in˝ynieria chemiczna i procesowa powinny zapewniç wykszta∏cenie

specjalistów przygotowanych teoretycznie i praktycznie do projektowania i prowadzenia operacji i procesów stosowanych w przemyÊle chemicznym i przemys∏ach pokrewnych.

2. Procesy dynamiczne i aparaty

130

3. Procesy cieplne i aparaty

130

4. Procesy dyfuzyjne i aparaty

130

5. In˝ynieria reaktorów chemicznych

60

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

6. Optymalizacja procesowa

45

7. Technologia chemiczna

45

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

345

8. Komputerowe techniki projektowania (CAD) 75

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

885

9. Projektowanie procesowe (kompleksowe)

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

825

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

Razem

2055

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Termodynamika procesowa i technika cieplna

IV. PRAKTYKI

Program studiów powinien przewidywaç od 8 do

12 tygodni praktyki, w tym praktyk´ kierunkowà i dyplomowà.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

90

345

1. J´zyki obce

180

2. Przedmioty prawne i ekonomiczne

75

3. Wychowanie fizyczne

90

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

885

1. Matematyka

240

2. Fizyka

90

3. Informatyka i programowanie

90

4. Chemia ogólna i nieorganiczna

45

5. Chemia organiczna

60

6. Chemia fizyczna

90

7. Chemia analityczna

30

8. Rysunek techniczny i maszynoznawstwo

75

9. Elektrotechnika i elektronika

45

Zasady termodynamiki, w∏asnoÊci gazów, cieczy

i cia∏ sta∏ych. Przemiany i obiegi termodynamiczne. Równowagi fazowe. Energia. W∏asnoÊci

p∏ynów rzeczywistych. Roztwory rzeczywiste.

Obliczanie równowag fazowych w uk∏adach wielosk∏adnikowych. Termodynamika procesów

nieodwracalnych. Technika cieplna i gospodarka cieplna.

2. Procesy dynamiczne i aparaty

Elementy statyki p∏ynów. Równanie Bernoulliego. Przep∏yw laminarny i turbulentny. Elementy

teorii warstwy granicznej. Opory przep∏ywu p∏ynów w rurociàgach, kana∏ach otwartych, kolumnach wype∏nionych. Zasady projektowania rurociàgów, dobór pomp. Ciecze nienewtonowskie.

Przep∏ywy uk∏adów wielofazowych ciecz —

czàstki cia∏a sta∏ego i ciecz — gaz. Transport

pneumatyczny, fluidyzacja, sedymentacja, odpylanie, filtracja. Mieszanie cieczy. Urzàdzenia

i aparaty do przesy∏ania cieczy i gazów oraz rozdzielanie uk∏adów wielofazowych.

3. Procesy cieplne i aparaty

Podstawowe poj´cia ruchu ciep∏a. Przewodzenie ustalone i nieustalone. Podstawy ruchu ciep∏a przez wnikanie i konwekcj´ swobodnà. Ruch

ciep∏a przez promieniowanie. Przenikanie ciep∏a. Optymalizacja wymiany ciep∏a. Ruch ciep∏a

przy kondensacji i wrzeniu. Projektowanie wymienników ciep∏a i wyparek. Konstrukcje ró˝nego typu wymienników ciep∏a.

4. Procesy dyfuzyjne i aparaty

Podstawy dyfuzyjnego ruchu masy. Dyfuzja

w gazach i cieczach. Wnikanie i przenikanie masy. Zasady bilansów wymienników masy. Destylacja i kondensacja. Równowaga ciecz — para.

Zasady rektyfikacji. Konstrukcje kolumn rektyfikacyjnych. Absorpcja i aparaty do procesu absorpcji. Ekstrakcja w uk∏adzie ciecz — ciecz i cia∏o sta∏e — ciecz. Ekstraktory o dzia∏aniu ciàg∏ym

i okresowym. Operacje dyfuzyjne w uk∏adzie

woda — powietrze. Nawil˝anie i suszenie powietrza. Suszenie materia∏ów. Klasyfikacja i charakterystyka suszarek. Analogie przenoszenia p´du,

ciep∏a i masy.

5. In˝ynieria reaktorów chemicznych

Kinetyka reakcji chemicznych, obliczanie reaktorów o dzia∏aniu ciàg∏ym i okresowym, konstrukcja reaktorów. Projektowanie reaktorów heterofazowych. Wymiana ciep∏a i masy z reakcjà chemicznà.

6. Optymalizacja procesowa

Zastosowanie optymalizacji w in˝ynierii chemicznej i procesowej: optymalizacja statyczna,

elementy rachunku wariacyjnego, zasada maksimum dla przypadku ciàg∏ego i dyskretnego.

Metody analityczne i numeryczne poszukiwania

ekstremum funkcji.

Poz. 1004

7. Technologia chemiczna

Surowce i noÊniki energii. Procesy oczyszczania,

rozdzielania i p∏ytkiego uszlachetniania. Procesy

jednostkowe (uwodornienie, utlenienie).

8. Komputerowe techniki projektowania (CAD)

Modelowanie matematyczne procesów i systemów. Stymulacja i synteza procesów. Korzystanie z baz danych. Rysunek techniczny, schemat

technologiczny, projekt procesowy ze wspomaganiem komputerowym.

9. Projektowanie procesowe (kompleksowe)

Zasady projektowania przemys∏owego: analiza,

zadania, projekt procesowy. Metody powi´kszania skali. Wykonanie pe∏nego projektu procesowego.

VII. ZALECENIA

1. W grupie przedmiotów B i C zaj´cia indywidualne (projekty, laboratoria, pracownie problemowe, çwiczenia itp.) powinny stanowiç ∏àcznie nie

mniej ni˝ 50% ogólnej liczby godzin studiów.

2. W zakresie przedmiotów prawnych i ekonomicznych zaleca si´ w∏àczyç zagadnienia prawne

w przemyÊle, ekonomi´, marketing, zarzàdzanie

i organizacj´.

3. Przy ustalaniu szczegó∏owego planu i programu

studiów nale˝y mieç na uwadze kryteria akredytacji kierunku w FEANI (przedmioty kszta∏cenia

ogólnego oko∏o 10%, przedmioty podstawowe

oko∏o 35% i przedmioty kierunkowe oko∏o 55%).

STUDIA ZAWODOWE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia zawodowe na kierunku in˝ynieria chemiczna i procesowa trwajà 3,5 roku (7 semestrów). ¸àczna

liczba godzin zaj´ç wynosi 2600, w tym 1410 godzin

okreÊlonych w standardach nauczania.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

270

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

525

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

615

Absolwent studiów zawodowych (otrzymuje tytu∏

in˝yniera) po ukoƒczeniu kierunku in˝ynierii chemicznej i procesowej jest przygotowany do pracy zawodowej w ró˝nych ga∏´ziach przemys∏u przetwórczego

przy nadzorze nad procesami technologicznymi i aparatami. Dysponujàc odpowiednià wiedzà zawodowà —

w szczególnoÊci w zakresie projektowania procesów

i aparatów — mo˝e on równie˝ spe∏niaç zadania techniczne i organizacyjne w procesie inwestycyjnym, modernizacji i rozbudowy ciàgów technologicznych oraz

w procesach doskonalenia i racjonalizacji produkcji.

Zakres wiedzy ogólnotechnicznej i ekonomicznej

umo˝liwia mu wspó∏dzia∏anie ze s∏u˝bami pomocniczymi oraz kierowanie Êrednim dozorem technicznym.

Jest równie˝ zdolny do podejmowania samodzielnej

dzia∏alnoÊci gospodarczej w oparciu o podstawowe

wykszta∏cenie z marketingu, finansowania, zarzàdzania ludêmi i firmà.

Razem

1410

IV. PRAKTYKI

W okresie studiów odbywane sà praktyki w ∏àcznym wymiarze 12 tygodni.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

270

1. Przedmiot humanistyczny (do wyboru)

30

2. Ekonomia, marketing, zarzàdzanie, prawo,

finanse (do wyboru)

60

3. J´zyk obcy

4. Wychowanie fizyczne

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

525

1. Matematyka

150

2. Fizyka

45

3. Chemia

120

4. Informatyka

120

5. Podstawy elektrotechniki i elektroniki

30

6. Podstawy automatyki

30

7. Rysunek techniczny

30

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

615

1. Podstawy budowy maszyn i aparatów

60

2. Materia∏y konstrukcyjne i korozja

30

3. Procesy mechaniczne i urzàdzenia

75

4. Procesy dynamiczne i urzàdzenia

90

5. Procesy cieplne i aparaty

90

6. Procesy dyfuzyjne i aparaty

105

7. Termodynamika procesowa

30

8. In˝ynieria reaktorów

60

9. Pomiary przemys∏owe

30

10. In˝ynieria Êrodowiska i bezpieczeƒstwo

przemys∏owe

45

Poz. 1004

metrycznych. Roztwory. Elektrolity: kwasy, zasady, sole; dysocjacja, sta∏e dysocjacji. Podstawy

chemii nieorganicznej. Najwa˝niejsze po∏àczenia: wodoru, sodu, potasu, wapnia, w´gla, krzemu, azotu, fosforu, tlenu i chloru. Podstawy chemii organicznej. Otrzymywanie i w∏asnoÊci: w´glowodorów (alkanów, alkenów i alkinów oraz

po∏àczeƒ cyklicznych i aromatycznych), po∏àczeƒ chloroorganicznych, alkoholi i fenoli, kwasów organicznych, aldehydów, ketonów, amin

i amidów, aminokwasów, kwasów t∏uszczowych, bia∏ek, cukrów, t∏uszczów. Podstawy chemii analitycznej i fizycznej. Stany skupienia materii. LepkoÊç i napi´cie powierzchniowe cieczy.

Typy reakcji. Elementy termodynamiki i kinetyki

chemicznej. Równowaga chemiczna. Przewodnictwo roztworów elektrolitów. Elektroliza.

Ogniwa. Konduktometria. Potencjometria. Uk∏ady koloidalne.

4. Informatyka

Zasada dzia∏ania i budowa mikrokomputera.

System operacyjny komputera — poj´cia podstawowe. Praca i komunikowanie si´ w sieci lokalnej (Novell) oraz rozleg∏ej (Internet). Programowanie w jednym z j´zyków wy˝szego poziomu. Narz´dzia programowe.

5. Podstawy elektrotechniki i elektroniki

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Matematyka

Elementy teorii zbiorów i logiki matematycznej.

Ciàgi i szeregi liczbowe. Algebra liniowa. Elementy rachunku ró˝niczkowego i ca∏kowego.

Analiza wektorowa. Równania ró˝niczkowe zwyczajne. Zagadnienia optymalizacji. Elementy

statystyki matematycznej. Podstawy metod numerycznych. Wybrane metody analizy numerycznej.

2. Fizyka

Mechanika, kinetyka i dynamika ruchu post´powego, obrotowego i drgajàcego. Maszyny proste. Rezonans. Odkszta∏cenia cia∏a sta∏ego. Gazy, przemiany gazu doskona∏ego. Równanie Clapeyrona. Zmiany stanu skupienia. I i II zasada

termodynamiki. Optyka falowa. Akustyka. Elektrostatyka. Prawo Coulomba. Pole elektrostatyczne. Praca ruchu ∏adunku elektrycznego. Kondensator.

Dielektryki. ElektrycznoÊç. Prawo Ohma. Prawo

Kirchhoffa. Praca pràdu. Przewodnictwo metali

i elektrolitów. Zjawisko elektryczne w gazach

rozrzedzonych. Pole magnetyczne. Zjawiska

elektromagnetyczne. PromieniotwórczoÊç. Elementy fizyki pó∏przewodników.

3. Chemia

Budowa materii i klasyfikowanie pierwiastków.

Podstawowe poj´cia i prawa chemii. Wiàzania

chemiczne: kowalencyjne, jonowe, koordynacyjne, wodorowe. Podstawy obliczeƒ stechio-

Podstawy elektrycznoÊci. Analiza obwodów pràdu sta∏ego i przemiennego. Pomiary elektryczne.

Charakterystyka i zastosowanie maszyn elektrycznych. Wytwarzanie i przesy∏anie energii

elektrycznej. Transformatory. Przyrzàdy pomiarowe. Elementy i przyrzàdy elektroniczne. Podstawy techniki analogowej i cyfrowej. Zasilacze

i stabilizatory. Sterowniki pràdu przemiennego.

Wprowadzenie do techniki mikroprocesorowej.

6. Podstawy automatyki

Sprz´˝enie zwrotne, uk∏ady regulacji i sterowania. Schematy blokowe. Podstawowe cz∏ony

dynamiczne. Czujniki pomiarowe. Przetworniki

pomiarowe i karty normalizujàce. Regulatory.

Regulacja. Elementy wykonawcze. StabilnoÊç

i jakoÊç sterowania. Dobór regulatorów. Przyk∏ady mikrokomputerowych uk∏adów regulacji.

7. Rysunek techniczny

Rzutowanie prostokàtne i aksonometryczne.

Wymiarowanie. Uproszczenia rysunkowe. Grafika komputerowa (AUTO CAD).

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Podstawy budowy maszyn i aparatów

Statyka. Wytrzyma∏oÊç materia∏ów. Elementy

maszyn i urzàdzeƒ (po∏àczenia, elementy nap´dów, armatura, typowe elementy aparatów chemicznych).

2. Materia∏y konstrukcyjne i korozja

Rodzaje materia∏ów. Teoria korozji. Dobór tworzyw konstrukcyjnych. Zabezpieczenia przed korozjà.

7. Termodynamika procesowa

3. Procesy mechaniczne i urzàdzenia

Transport i magazynowanie materia∏ów ziarnistych, cieczy i gazów. Klasyfikacja materia∏ów

ziarnistych. Rozdrabnianie. Aglomeracja proszków i py∏ów. Mieszanie materia∏ów ziarnistych.

4. Procesy dynamiczne i urzàdzenia

Wprowadzenie do termodynamiki roztworów.

Równowagi fazowe ciecz — para, ciecz — ciecz,

ciecz — gaz, cia∏o sta∏e — ciecz. Równowaga procesów sorpcyjnych. Termodynamika powietrza.

8. In˝ynieria reaktorów

Elementy statyki p∏ynów. Równanie Bernoulliego. Przep∏yw laminarny i turbulentny. Opory

przep∏ywu p∏ynów w rurociàgach, kana∏ach

otwartych, kolumnach wype∏nionych. Zasady

projektowania rurociàgów, dobór pomp. Ciecze

nienewtonowskie. Przep∏yw uk∏adów wielofazowych. Fluidyzacja, sedymentacja, odpylanie, filtracja. Mieszanie cieczy. Urzàdzenia i aparaty do

rozdzielenia uk∏adów wielofazowych.

5. Procesy cieplne i aparaty

Rodzaje ruchu ciep∏a. Przewodzenie, wnikanie

i przenikanie ciep∏a, promieniowanie cieplne.

Opory cieplne. Pole i gradient temperatury.

Równanie ró˝niczkowe przewodzenia ciep∏a.

Ruch ciep∏a w warunkach ustalonych i nieustalonych. Mechanizm wnikania ciep∏a. Równanie

energii. Wnikanie ciep∏a w warunkach zewn´trznych (op∏ywy cia∏) i wewn´trznych (przep∏yw np.

w rurach). Ruch ciep∏a przy zmianie stanu skupienia — wrzenie i kondensacja. Wymienniki ciep∏a — rodzaje. Obliczenie powierzchni wymiany

ciep∏a w wymiennikach. Aparaty wyparne —

rozwiàzania konstrukcyjne, obliczenia.

6. Procesy dyfuzyjne i aparaty

Przyk∏ady wyst´powania procesów dyfuzyjnych

w takich operacjach jednostkowych, jak absorpcja, adsorpcja, destylacja, ekstrakcja, napowietrzanie, nawil˝anie, suszenie itp. Zjawisko dyfuzji w gazach i cieczach. Prawo Ficka. Równowaga mi´dzyfazowa. Wnikanie masy a przenikanie

masy. Wspó∏czynnik wnikania i przenikania masy. Bilans masy w wymiennikach masy typu kolumna absorpcyjna, kolumna rektyfikacyjna.

Procesy destylacji i stosowane aparaty do destylacji (kot∏y, kondensatory, rozdzielacze itp.). Procesy absorpcji gazów w cieczach. Absorbery wype∏nione i pó∏kowe. Procesy ekstrakcyjne i sposoby prowadzenia ekstrakcji. Suszarki i suszenie

materia∏ów sta∏ych. Nawil˝anie powietrza i ch∏odzenie wody w ch∏odnicach kominowych.

Definicja szybkoÊci reakcji chemicznej. Kinetyka

elementarnych reakcji chemicznych (nieodwracalne, odwracalne, nast´pcze). Podstawowe typy reaktorów chemicznych (okresowe i przep∏ywowe z idealnym mieszaniem, z przep∏ywem t∏okowym). Bilans masy reaktorów idealnych (pracujàcych w sposób okresowy, ciàg∏y i pó∏ciàg∏y).

Wp∏yw temperatury na szybkoÊç reakcji chemicznej. Bilans ciep∏a w reaktorze adiabatycznym. Stan ustalony pracy reaktora. Reaktory

heterofazowe: gaz — ciecz i gaz — cia∏o sta∏e.

Wp∏yw dyfuzji na szybkoÊç procesów reakcyjnych. Przyk∏ady zastosowania ró˝nych typów

aparatów — reaktorów chemicznych w ró˝nych

procesach technologicznych, np. w syntezie

amoniaku, metanolu, produkcji farmaceutyków.

9. Pomiary przemys∏owe

Zasady pomiarów. Przyrzàdy pomiarowe. Uk∏ady regulacji.

10. In˝ynieria Êrodowiska i bezpieczeƒstwo przemys∏owe

Zagro˝enie hydrosfery, atmosfery i litosfery.

Systemy kontroli i monitoringu Êrodowiska. In˝ynieria ochrony Êrodowiska. Zagro˝enie przemys∏owe oraz metody ochrony i przeciwdzia∏ania. Ocena ryzyka Êrodowiskowego i ryzyka

przemys∏owego. Systemy zarzàdzania bezpieczeƒstwem i Êrodowiskiem.

VII. ZALECENIA

1. W grupie przedmiotów B i C zaj´cia indywidualne

(projekty, laboratoria, çwiczenia itp.) powinny stanowiç ∏àcznie oko∏o 40% ogólnej liczby godzin zaj´ç.

2. Przy ustalaniu szczegó∏owego planu i programu

studiów nale˝y mieç na uwadze kryteria akredytacji kierunku w FEANI (przedmioty kszta∏cenia ogólnego oko∏o 10%, przedmioty podstawowe oko∏o

35%, przedmioty techniczne oko∏o 55%).

Za∏àcznik nr 31

Standardy nauczania dla kierunku studiów

in˝ynieria materia∏owa

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Studia magisterskie na kierunku in˝ynieria materia∏owa trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3600, w tym 2040 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

Studia magisterskie na kierunku in˝ynieria materia∏owa zapewniajà wykszta∏cenie specjalistów, którzy

w oparciu o nabytà wiedz´ w zakresie podstaw nauk in˝ynierskich i nauki o materia∏ach oraz umiej´tnoÊci

praktyczne uzyskujà podstawy do twórczej pracy w zakresie problematyki materia∏owej dostosowanej do

ekonomicznego zaspokojenia potrzeb spo∏ecznych.

Absolwenci powinni byç przygotowani do podejmowania ró˝nych rodzajów dzia∏alnoÊci in˝ynierskiej,

gospodarczej i naukowej zwiàzanej z projektowaniem,

przetwarzaniem, badaniem, doborem i u˝ytkowaniem

materia∏ów oraz uszlachetnianiem wyrobów za pomocà metod in˝ynierii materia∏owej.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

405

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

855

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

780

Razem

2040

IV. PRAKTYKI

Program studiów powinien przewidywaç od 8 do

12 tygodni praktyki, w tym kierunkowà i dyplomowà.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

405

1. Przedmioty humanistyczne, spo∏eczne

i ochrony Êrodowiska

60

2. Zasady gospodarki rynkowej i organizacji

60

3. Ochrona w∏asnoÊci intelektualnej

15

4. J´zyki obce

180

5. Wychowanie fizyczne

90

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

855

1. Matematyka

240

2. Fizyka

120

3. Chemia (wraz z chemià fizycznà)

135

4. Informatyka

90

5. Elektrotechnika i elektronika

30

6. Mechanika

90

7. Podstawy termodynamiki

30

8. Grafika in˝ynierska

120

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

780

1. Podstawy nauki o materia∏ach

240

2. Tworzywa

180

Poz. 1004

3. Metody i techniki badania

180

4. Podstawy technologii wytwarzania

180

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Podstawy nauki o materia∏ach

Defekty struktury krystalicznej. Równowaga fazowa. Przemiany fazowe. Odkszta∏canie na zimno i rekrystalizacja. W∏asnoÊci materia∏ów in˝ynierskich i kryteria ich doboru. Procesy dyfuzji.

2. Tworzywa

Materia∏y metalowe konstrukcyjne — podzia∏,

gatunki i zastosowanie. Stale w´glowe, stopowe

i specjalne. Stopy magnetyczne. W∏aÊciwoÊci fizyczne i mechaniczne materia∏ów ceramicznych.

Ceramika klasyczna. Cement i beton. Cermetale.

Szk∏a. Nowe odmiany ceramiki. Ceramika szlachetna. Polimery, budowa przestrzenna. W∏aÊciwoÊci polimerów. Procesy zeszklenia elastomerów. Materia∏y spiekane i kompozyty. W∏aÊciwoÊci i sposoby ich projektowania. Materia∏y dla

elektroniki.

3. Metody i techniki badania

Badania w∏aÊciwoÊci fizykochemicznych tworzyw. W∏aÊciwoÊci wytrzyma∏oÊciowe i metody

ich badania. Badania makro- i mikrostruktury.

P´kanie materia∏ów i sposoby badania kruchoÊci. Badanie procesów korozyjnych. Rentgenografia strukturalna. Mikroskopia elektronowa.

Stereologia i fraktologia iloÊciowa.

4. Podstawy technologii wytwarzania

Podstawy termometalurgii. Odlewnictwo. Przeróbka plastyczna na zimno i goràco. Obróbka

cieplna i powierzchniowa. Hydrometalurgia.

Metalurgia proszków. Technologia wytwarzania

i przetwórstwo tworzyw polimerowych. Produkcja materia∏ów ceramicznych i szk∏a. Kontrola jakoÊci produkowanych materia∏ów. Ochrona Êrodowiska naturalnego przy ró˝nych technologiach produkcji materia∏ów.

VII. ZALECENIA

1. W ca∏ym okresie studiów — liczba godzin przedmiotów grupy B i C (projekty, laboratoria, çwiczenia itp.) powinna stanowiç ∏àcznie nie mniej ni˝

40% ogólnej liczby godzin studiów.

2. Przy ustalaniu szczegó∏owego planu i programu

studiów nale˝y mieç na uwadze kryteria akredytacji i kierunku w FEANI (przedmioty kszta∏cenia

ogólnego oko∏o 10%, przedmioty podstawowe

oko∏o 35% i przedmioty kierunkowe oko∏o 55%).

Za∏àcznik nr 32

Standardy nauczania dla kierunku studiów

in˝ynieria Êrodowiska

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

5. Geometria wykreÊlna i grafika in˝ynierska

60

Studia magisterskie na kierunku in˝ynieria Êrodowiska trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin

zaj´ç wynosi oko∏o 3600, w tym 1440 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

6. Podstawy informatyki

90

7. Geodezja i fotogrametria

60

8. Mechanika p∏ynów

90

9. Mechanika budowli

75

10. Technika cieplna

60

11. Ochrona Êrodowiska

30

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

225

1. Materia∏oznawstwo

45

2. Hydrologia, meteorologia i klimatologia

60

3. Budownictwo i konstrukcje in˝ynierskie

90

4. In˝ynieria elektryczna

30

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwent kierunku in˝ynieria Êrodowiska powinien posiadaç wiedz´ dajàcà podstawy do rozwiàzywania problemów technicznych, technologicznych i organizacyjnych zwiàzanych z ochronà, wykorzystaniem

i przekszta∏caniem zasobów Êrodowiskowych — zarówno w Êrodowisku przestrzeni wiejskiej, jak i w Êrodowisku przestrzeni zurbanizowanej oraz w Êrodowisku wewn´trznym (mikroklimat, instalacje w budynkach). Absolwent jest przygotowany do realizacji prac

projektowych, wykonawczych, eksploatacyjnych, remontowo-budowlanych i produkcyjno-handlowych

z zakresu in˝ynierii Êrodowiska we wszystkich dziedzinach gospodarki i administracji.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIE

GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

375

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

840

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

225

Razem

1440

IV. PRAKTYKI

Praktyka zawodowa i przeddyplomowa — minimum 8 tygodni.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIE GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

375

1. J´zyki obce

135

2. Przedmioty humanistyczne, ekonomiczne

i prawnicze

150

3. Wychowanie fizyczne

90

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

840

1. Matematyka

180

2. Fizyka

75

3. Chemia

60

4. Biologia i ekologia

60

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. J´zyk obcy

Czynne opanowanie jednego j´zyka obcego

w mowie i piÊmie.

2. Nauki humanistyczne, ekonomiczne i prawnicze

W zale˝noÊci od zainteresowania studenta mo˝liwoÊç uzyskania szerszego zakresu wiedzy z historii, filozofii, j´zyka polskiego, wiedzy o polityce, socjologii, psychologii, etyce, nauce o kulturze, podstawach ochrony w∏asnoÊci intelektualnej i przemys∏owej itp.

3. Wychowanie fizyczne

Do wyboru przez studenta lub zgodnie z zaleceniami lekarskimi uczestnictwo w zaj´ciach ruchowych, ogólnorozwojowych, korekcyjnych,

rehabilitacyjnych, turystycznych i sportowych.

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Matematyka

Funkcje elementarne. Szeregi liczbowe. Ciàg∏oÊç i granica funkcji. Rachunek ró˝niczkowy

jednej zmiennej. Ca∏ka oznaczona z funkcji ciàg∏ej. Równania ró˝niczkowe. Wyznaczniki, macierze, algebraiczne uk∏ady równaƒ liniowych.

Rachunek ró˝niczkowy wielu zmiennych, ca∏ki

wielowymiarowe, wybrane zagadnienia z geometrii analitycznej. Ca∏ki na liniach i powierzchniach. Liczby zespolone. Metody statystyki matematycznej, rachunek prawdopodobieƒstwa.

Poglàdowy opis eksperymentu losowego.

2. Fizyka

Mechanika, termodynamika, elektrycznoÊç. Optyka falowa i kwantowa, fizyka cia∏a sta∏ego, fizyka jàdrowa i astrofizyka. Mechanika kwantowa

i teoria wzgl´dnoÊci.

3. Chemia

Podstawowe zagadnienia z chemii ogólnej. Budowa atomu a w∏aÊciwoÊci chemiczne pierwiastków. Wiàzania chemiczne. PolarnoÊç czàsteczek. PromieniotwórczoÊç. Teoria elektrolitów. Hydroliza soli. TwardoÊç wody. Korozja.

Podstawowe wiadomoÊci z chemii fizycznej: termodynamika, kinetyka, spektroskopia, elektromechanika. Elementy chemii organicznej; cukry,

aminokwasy, bia∏ka.

4. Biologia i ekologia

Ogólna charakterystyka i znaczenie w biosferze

wybranych jednostek systematycznych, z którymi funkcjonalnie zwiàzana jest in˝ynieria Êrodowiskowa. Podstawowe wiadomoÊci z zakresu

botaniki i zoologii.

Rozpoznanie wybranych gatunków roÊlin i zwierzàt oraz metody ich badaƒ. Charakterystyka

uk∏adów i czynników ekologicznych. Ekologia

organizmu, populacji, biocenozy, ekosystemu

i krajobrazu. Metody badaƒ i waloryzacji Êrodowiska przyrodniczego.

5. Geometria wykreÊlna i grafika in˝ynierska

Rzut cechowany jako forma zapisu na p∏aszczyênie rysunku wartoÊci trzech wspó∏rz´dnych

punktu. Rzuty Monge’a. Rzut aksonometryczny.

Ogólne zasady rzutów prostokàtnych stosowanych w naukach technicznych. Zastosowanie

graficznych

programów

komputerowych

CorelDraw, AUTO CAD i Surfer do analiz in˝ynierskich.

6. Podstawy informatyki

Podstawowe poj´cia informatyki. Systemy operacyjne. Operacje na zbiorach. Edytory tekstów.

Tworzenie i obs∏uga baz danych.

7. Geodezja i fotogrametria

Geodezyjne pomiary sytuacyjne, wysokoÊciowe

oraz realizacyjne. Pos∏ugiwanie si´ instrumentami geodezyjnymi. Metody fotogrametryczne

w pozyskiwaniu i przetwarzaniu informacji o terenie. Zdj´cia lotnicze, satelitarne dla celów pomiarowych i fotointerpretacyjnych. Fotomapy,

mapy kreskowe oraz tematyczne.

8. Mechanika p∏ynów

Mechanika cia∏ sta∏ych i p∏ynów w uj´ciu klasycznym. Parcie i ciÊnienie hydrostatyczne. Teoria pola. Teoretyczne modele zjawisk przep∏ywowych. Równania zachowania masy, energii, p´du i momentu p´du p∏ynu. Równanie Bernoulliego dla p∏ynów doskona∏ych i rzeczywistych.

Filtracja.

Poz. 1004

9. Mechanika budowli

Stan napr´˝enia. Kryteria i badania wytrzyma∏oÊciowe. Zginanie belki. Rozciàganie, wyboczenie

i skr´canie pr´tów. Âcinanie techniczne. Wymiarowanie przekrojów metodami napr´˝eƒ dopuszczalnych i stanów granicznych. Statycznie

niewyznaczalne uk∏ady pr´towe i powierzchniowe. Dynamika i reologia konstrukcji. Metody

dyskretyzacji w mechanice.

10. Technika cieplna

Termodynamika fenomenologiczna, zastosowania termodynamiki. System termodynamiczny,

systemy zamkni´te i otwarte. Formy energii.

Przemiany termodynamiczne. CiÊnienie absolutne, nadciÊnienie i podciÊnienie. Temperatura

i zerowa zasada termodynamiki. Równania stanu gazu doskona∏ego i gazów rzeczywistych.

Mieszaniny gazowe. Ciep∏o i praca. I zasada termodynamiki. Energia wewn´trzna i entalpia gazów, cieczy i cia∏ sta∏ych. Równanie bilansu masy. II zasada termodynamiki. Ch∏odziarki i pompy ciep∏a.

11. Ochrona Êrodowiska

Ârodowisko przyrodnicze i jego elementy. Zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego i metody obni˝ki ucià˝liwoÊci ska˝eƒ powietrza. Zasoby wodne. èród∏a i rodzaje zanieczyszczeƒ antropogenicznych wód powierzchniowych, gruntowych i wg∏´bnych, jakoÊç wód. Ska˝enia oraz

chemizacja Êrodowiska glebowego. Erozja wodna i wietrzna gleb. Zagro˝enia radiologiczne

i ska˝enie promieniotwórcze Êrodowiska. Formy

ochrony przyrody. Obiekty chronione. Integracja

dzia∏aƒ ochronnych z zagospodarowaniem przestrzennym w skali lokalnej i regionalnej.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Materia∏oznawstwo

Ogólne wiadomoÊci o materia∏ach. Obróbka

cieplna, cieplno-chemiczna i plastyczna. Wyroby

ze stali i ˝eliwa. W∏asnoÊci fizyczno-chemiczne

tworzyw sztucznych. Wyroby i przetwórstwo

tworzyw. Podstawy technologii produkcji i stosowania w budownictwie i instalacjach. Metody

po∏àczeƒ. Materia∏y termoizolacyjne i wibroizolacyjne.

2. Hydrologia, meteorologia i klimatologia

Procesy przebiegu wody w przyrodzie. Metody

pomiaru elementów hydrologii rzecznej (stany

wody, pr´dkoÊci i nat´˝enia przep∏ywu, transportu rumowiska) i opadowej oraz przetwarzanie danych. Cykl hydrologiczny. Obliczanie wartoÊci liczbowych charakterystyk hydrologicznych i ich prognoza i zjawiska fizyczne zachodzàce w atmosferze ziemskiej — parowanie, kondensacja, mechanizmy ruchów powietrza. Warunki klimatyczne Polski i jej regionów.

3. Budownictwo i konstrukcje in˝ynierskie

Materia∏y budowlane. Elementy i uk∏ady konstrukcyjne budynków. Technologia wykonania.

Izolacje przeciwwilgociowe i przeciwwodne. Roboty wykoƒczeniowe. Konstruowanie podstawowych elementów ˝elbetowych. Rurociàgi betonowe i ˝elbetowe. Tunele wieloprzewodowe.

Charakterystyka wybranych elementów konstrukcji stalowych.

Poz. 1004

êród∏owe i bezêród∏owe; pràd sta∏y i zmienny.

Maszyny pràdu sta∏ego: wiadomoÊci ogólne,

w∏aÊciwoÊci ruchowe. Maszyny pràdu przemiennego: zasada budowy i dzia∏ania. Podstawowe uk∏ady sterowania stycznikowego.

VII. ZALECENIA

4. In˝ynieria elektryczna

Podstawowe poj´cia i okreÊlenia: êród∏o napi´cia i pràdu, elementy obwodu — ga∏àê, oczko,

obwód, w´ze∏; elementy aktywne i pasywne,

W pe∏nym planie studiów zaj´cia praktyczne —

çwiczenia, laboratoria, projektowanie — powinny stanowiç nie mniej ni˝ 40% ogólnej liczby godzin.

Za∏àcznik nr 33

Standardy nauczania dla kierunku studiów

kulturoznawstwo

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

2. Historia filozofii

60

Studia na kierunku kulturoznawstwo trwajà 5 lat

(10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi

oko∏o 2500, w tym 1080 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

3. Logika i semiotyka

60

4. Warsztaty komputerowe

30

5. J´zyk obcy

120

6. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

420

1. Wst´p do kulturoznawstwa

30

2. Historia kultury

60

3. Filozofia kultury

60

4. Socjologia kultury

60

5. Estetyka

90

6. Historia sztuki

60

7. Wiedza o literaturze

60

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

300

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwent kulturoznawstwa przedstawia wysoki

poziom

wykszta∏cenia

ogólnohumanistycznego.

W szczególnoÊci reprezentuje dobre przygotowanie

z zakresu teorii, historii i filozofii kultury. Ponadto posiada wiedz´ specjalistycznà w zakresie wybranych

dziedzin kultury, dajàcà mu mo˝liwoÊç pracy naukowej

w okreÊlonej specjalnoÊci.

Ogólne wykszta∏cenie humanistyczne umo˝liwia

absolwentowi kierunku zdobycie dodatkowych kwalifikacji zawodowych w ramach np. studiów podyplomowych lub innego rodzaju szkolenia.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

360

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

420

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

300

Razem

1080

IV. PRAKTYKI

Dla tego kierunku nie ustala si´ obligatoryjnej formy praktyki.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. Przedmiot do wyboru, np.: przedmiot

przyrodniczy, podstawy ochrony w∏asnoÊci

intelektualnej

360

1. Przedmiot do wyboru

W zale˝noÊci od zainteresowaƒ studenta mo˝liwoÊç uzyskania dodatkowej wiedzy z zakresu

przedmiotu przyrodniczego podstaw ochrony

w∏asnoÊci intelektualnej lub innego przedmiotu

niezwiàzanego bezpoÊrednio z kierunkiem studiów.

2. Historia filozofii

Przeglàd zagadnieƒ filozoficznych w perspektywie historycznej, ze szczególnym uwzgl´dnieniem problematyki ontologicznej i epistemologicznej.

3. Logika i semiotyka

Logiczna teoria j´zyka. Elementy wspó∏czesnej

metodologii nauk.

5. Estetyka

4. Warsztaty komputerowe

Historyczne koncepcje estetyczne od Platona do

Modernizmu. Estetyka polska XX w.

Zapoznanie si´ ze standardowymi programami

komputerowymi oraz ich zastosowaniem do potrzeb pracy naukowej.

Analiza koncepcji doÊwiadczenia estetycznego.

5. J´zyk obcy

6. Historia sztuki

Czynne opanowanie jednego j´zyka nowo˝ytnego.

Prezentacja kolejnych etapów przemian w danej

dziedzinie sztuki, z uwzgl´dnieniem wa˝nych

problemów praktyki artystycznej i jej uwarunkowaƒ ÊwiadomoÊciowych.

6. Wychowanie fizyczne

Uczestnictwo w zaj´ciach, zgodnie z wyborem

studenta lub wskazaniami lekarskimi.

7. Wiedza o literaturze

Prezentacja kolejnych etapów przemian w danej

dziedzinie sztuki, z uwzgl´dnieniem wa˝nych

problemów praktyki artystycznej i jej uwarunkowaƒ ÊwiadomoÊciowych.

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Wst´p do kulturoznawstwa

Kulturoznawstwo jako nauka o kulturze. Podstawowe poj´cia i metody badawcze. Miejsce kulturoznawstwa wÊród nauk humanistycznych

i spo∏ecznych. Kulturoznawstwo jako kierunek

studiów i zawód.

2. Historia kultury

Dzieje kultury europejskiej i pozaeuropejskiej rozumiane zgodnie z okreÊlonà koncepcjà kultury.

3. Filozofia kultury

Wiedza o zmiennych sposobach pojmowania

kultury i ró˝nych metodach jej poznawania.

Prezentacja myÊli filozoficznej, podejmujàcej

problematyk´ kultury.

4. Socjologia kultury

Kultura w aspekcie antropologicznym i socjologicznym. Kultura masowa. Kultury lokalne i Êrodowiskowe. Naród jako czynnik kulturotwórczy.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

Wiedza o wybranych dziedzinach kultury lub sztuki.

Przedmioty kierunkowe sà ofertà specjalistycznà

danego oÊrodka, zale˝nà od prowadzonej w nim tematyki badawczej. Blok przedmiotowy powinien zawieraç

mi´dzy innymi wyk∏ady monograficzne, konwersatoria, çwiczenia i seminaria przygotowujàce studenta do

pracy magisterskiej.

VII. ZALECENIA

Program studiów, oprócz zaj´ç teoretycznych, powinien zapewniaç studentowi bezpoÊredni kontakt

z osiàgni´ciami kultury narodowej i Êwiatowej, np. poprzez kontakt z muzeami, teatrami oraz tematyczne wycieczki i praktyki.

Za∏àcznik nr 34

Standardy nauczania dla kierunku studiów

leÊnictwo

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku leÊnictwo trwajà

5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3400, w tym 1900 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Studia na kierunku leÊnictwo przygotowujà do

— pracy w dziedzinie projektowania, urzàdzania, organizowania i zarzàdzania gospodarstwem leÊnym

zgodnie z wymogami ochrony Êrodowiska i przyrody dla realizacji wielostronnych funkcji ochronnych i produkcyjnych lasu,

— pracy zwiàzanej z planowaniem i organizowaniem

nasiennictwa i szkó∏karstwa leÊnego, hodowli oraz

szeroko rozumianej ochrony lasu przed zagro˝eniami abiotycznymi, biotycznymi i antropogenicznymi, pozyskiwaniem i transportem surowców leÊnych, gospodarkà ∏owieckà,

— sporzàdzania i realizacji planów gospodarczych,

ochronnych i finansowych, projektowania i realizacji in˝ynieryjnego zagospodarowania lasu oraz doskonalenia poziomu technizacji prac leÊnych.

Absolwent studiów leÊnych powinien posiadaç

wiedz´ i umiej´tnoÊci w zakresie zapewnienia trwa∏oÊci funkcjonowania ekosystemów leÊnych, sporzàdzania i realizacji planów gospodarczych, ochronnych i finansowych, projektowania i realizacji in˝ynieryjnego

zagospodarowania lasu oraz doskonalenia poziomu

technizacji prac leÊnych.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

380

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

655

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

865

Razem

1900

IV. PRAKTYKI

Przewiduje si´ minimum 4 tygodnie praktyki w Lasach Paƒstwowych oraz Biurach Urzàdzania Lasu

i Geodezji LeÊnej.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

380

1. J´zyk obcy

120

2. Przedmioty humanistyczne (w tym nauki

spo∏eczne i ekonomia)

120

3. Podstawy informatyki

80

4. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

655

1. Matematyka

45

2. Statystyka matematyczna

45

3. Chemia

45

4. Zoologia leÊna

30

5. Ekologia z sozologià

60

6. Meteorologia z klimatologià leÊnà

25

7. Botanika leÊna z dendrologià i fitosocjologià 105

8. Gospodarka ∏owiecka

30

9. Fizjologia roÊlin drzewiastych

45

10. Dendrometria

45

11. Geodezja leÊna

45

12. Gleboznawstwo leÊne

60

13. Ochrona przyrody

30

14. Technika leÊna (maszynoznawstwo leÊne)

45

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

865

1. Hodowla lasu z nasiennictwem,

szkó∏karstwem i selekcjà

170

2. Fitopatologia leÊna z mikrobiologià

60

3. Entomologia leÊna

70

4. Ochrona lasu

45

5. Nauka o surowcu drzewnym

40

6. U˝ytkowanie zasobów leÊnych

(pozyskiwanie drewna, u˝ytkowanie

uboczne, transport leÊny)

120

Poz. 1004

7. In˝ynieria leÊna

75

8. Nauka o produkcyjnoÊci lasu

35

9. Ergonomia i ochrona pracy

30

10. Urzàdzanie lasu

100

11. Ekonomika leÊnictwa

45

12. Zarzàdzanie przedsi´biorstwem leÊnym

45

13. Fotogrametria i systemy informacji

przestrzennej

30

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. J´zyk obcy

Czynne opanowanie jednego j´zyka obcego

w mowie i w piÊmie.

2. Przedmioty humanistyczne, w tym nauki spo∏eczne i ekonomia

W zale˝noÊci od zainteresowania studenta mo˝liwoÊç uzyskania szerszego zakresu wiedzy z historii, w tym historii powszechnej, filozofii, kultury j´zyka polskiego, antropologii, wiedzy o polityce, socjologii, psychologii, etyki, nauki o kulturze itp.

W zakresie ekonomii: prawo ekonomiczne, podstawy makroekonomii i mikroekonomii, podstawy nauki o rynku, zasady prowadzenia dzia∏alnoÊci gospodarczej.

3. Podstawy informatyki

Podstawowe poj´cia informatyki. Systemy operacyjne. Operacje na zbiorach.

Edytory tekstów. Tworzenie i obs∏uga baz danych.

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Matematyka

Funkcje jednej zmiennej: ciàg∏oÊç, pochodna,

wzór Taylora, badanie przebiegu funkcji. Algebraiczne uk∏ady równaƒ liniowych. Elementy

geometrii analitycznej w R3. Funkcja dwu zmiennych. Matematyka w rozwiàzywaniu problemów

gospodarstwa leÊnego.

2. Statystyka matematyczna

Materia∏ i miary statystyczne. Rachunek prawdopodobieƒstwa, poj´cia zmiennej i rozk∏adu

zmiennej. Wprowadzenie do metody reprezentacyjnej, rozk∏ady z próby, estymacja oraz testowanie hipotez statystycznych, analiza wariancji,

regresja i korelacja. Metody doÊwiadczalnictwa

w leÊnictwie.

3. Chemia

Elementy energetyki, kinetyki i statystyki chemicznej. W∏aÊciwoÊci fizyczne i chemiczne roztworów. Wybrane elementy elektrochemii, chemii organicznej oraz chemii drewna. Azotowe

zwiàzki biologiczne. Produkty syntezy organicznej. Preparatyka nieorganiczna. Analiza iloÊciowa zwiàzków nieorganicznych oraz jakoÊciowa

wybranych klas zwiàzków organicznych.

4. Zoologia leÊna

Kr´gowce — anatomia, morfologia, systematyka, biologia i ekologia, znaczenie biocenotyczne

i gospodarcze. Rozpoznawanie gatunków,

gniazd, czaszek, odchodów, tropów, jaj, uszkodzeƒ drzew i krzewów.

5. Ekologia z sozologià

Zasady funkcjonowania ˝ywej przyrody, poznanie stanów przyrody. Zjawiska i procesy ekologiczne. Zale˝noÊci mi´dzy elementami uk∏adów

ekologicznych. Analiza przyczyn mechanizmów

i skutków zmian zachodzàcych w przyrodzie na

ró˝nych poziomach jej organizacji, ze szczególnym uwzgl´dnieniem roli cz∏owieka w tych procesach i stanach krytycznych. Sozologiczna ocena stanu Êrodowiska w Polsce i stanu zasobów

naturalnych.

6. Meteorologia i klimatologia leÊna

Atmosfera, promieniowanie s∏oneczne, rozk∏ady temperatur, wiatry, opady, wilgotnoÊç powietrza i gleby, czynniki pogodowe. Wp∏yw lasu na

kszta∏towanie si´ klimatu i mikroklimatu. Regionalizacja klimatyczna Êwiata i Polski.

7. Botanika leÊna z dendrologià i fitosocjologià

Podstawy cytologii, anatomii, morfologii, embriologii i morfogenezy roÊlin, systematyka roÊlin z elementami genetyki i teorii ewolucji, dendrologia, fitosocjologia i ochrona szaty roÊlinnej.

8. Gospodarka ∏owiecka

Historia i wspó∏czesnoÊç ∏owiectwa. Struktury

i procesy populacji zwierzàt. Interakcje mi´dzygatunkowe. Ârodowisko ˝ycia zwierzàt leÊnych,

os∏ony i pokarm. Sterowanie dynamikà liczebnoÊci i hodowla zwierzyny, urzàdzanie ∏owisk

i ochrona zwierzyny. Organizacja polowaƒ i u˝ytkowanie zwierzyny, ustawodawstwo ∏owieckie.

Szkody ∏owieckie w lasach i na polach. Ekonomika gospodarki ∏owieckiej. ¸owiectwo w kulturze

i sztuce.

9. Fizjologia roÊlin drzewiastych

Fizykochemiczne podstawy procesów ˝yciowych. Procesy anaboliczne i kataboliczne. Gospodarka wodna drzew. Od˝ywianie mineralne

i transport substancji u roÊlin. Wzrost i rozwój

wraz z mechanizmami regulacji hormonalnej

i adaptacjami Êrodowiskowymi. Podstawy odpornoÊci drzew na niekorzystne czynniki Êrodowiska wzrostu.

10. Dendrometria

Charakterystyka kszta∏tu drzew leÊnych. Pomiar

mià˝szoÊci drzew le˝àcych i stojàcych. OkreÊlanie wieku drzew i drzewostanów. OkreÊlanie

Poz. 1004

mià˝szoÊci drzewostanu oraz mià˝szoÊci sortymentów drzewostanu na pniu. Sposoby wyznaczania przyrostu mià˝szoÊci drzew i drzewostanów. Ocena dok∏adnoÊci metod okreÊlania mià˝szoÊci i przyrostu mià˝szoÊci drzew i drzewostanów.

11. Geodezja leÊna

Metody pomiarów sytuacyjnych, wysokoÊciowych i sytuacyjno-wysokoÊciowych na potrzeby

leÊnictwa i ochrony przyrody. Pomiary realizacyjne. Sprz´t geodezyjny.

12. Gleboznawstwo leÊne

Podstawy mineralogii, petrografii, geologii historycznej i dynamicznej. Powstawanie i w∏aÊciwoÊci morfologiczne, fizyczne, chemiczne i biologiczne gleb. Dewastacja, rekultywacja, nawo˝enie gleb leÊnych. Monitoring Êrodowiska glebowego. Systematyka gleb. Kartografia gleb leÊnych.

13. Ochrona przyrody

Ochrona gatunkowa roÊlin, grzybów i zwierzàt.

Czerwone listy zagro˝onych organizmów.

Ochrona ró˝norodnoÊci biologicznej. Ochrona

obszarowa — parki krajobrazowe, rezerwaty

przyrody, obszary chronionego krajobrazu, u˝ytki ekologiczne i inne formy. Pomniki przyrody.

Przyrodnicze konwencje i umowy mi´dzynarodowe. Ruchy i organizacje ekologiczne, edukacja ekologiczna. Zadania ochrony przyrody w leÊnych ekosystemach zagospodarowanych.

14. Technika leÊna (maszynoznawstwo leÊne)

Podstawy budowy maszyn i urzàdzeƒ leÊnych,

ich przeznaczenie, walory u˝ytkowe i eksploatacyjne. Regulacja i przygotowanie maszyn do

pracy, konserwacja i naprawa maszyn leÊnych,

ochrona Êrodowiska a technika leÊna. Szkolnictwo leÊne.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Hodowla lasu, nasiennictwo, szkó∏karstwo i selekcja

Siedlisko i Êrodowisko leÊne. Obieg sk∏adników

mineralnych w lesie. Cechy drzew i drzewostanów. Regionalizacja przyrodniczo-leÊna. R´bnie,

odnowienia, piel´gnowanie upraw i m∏odników,

trzebie˝e, plantacje drzew, introdukcja, zagospodarowanie

nieu˝ytków

poprzemys∏owych

i gruntów porolnych, zalesienia, zadrzewienia,

planowanie hodowlane. Genetyka i hodowla selekcyjna drzew. Obradzanie, zbiór, przechowywanie i wysiew nasion. Produkcja materia∏u sadzeniowego. Projekt szkó∏ki leÊnej. Technologie

produkcji sadzonek. Drzewostany nasienne,

plantacje nasienne, pochodzenie i ekotypy

drzew. Banki genów w leÊnictwie.

2. Fitopatologia leÊna z mikrobiologià

Objawy, przebieg i sprawcy chorób drzew leÊnych, profilaktyka i terapia chorób drzew. Cho-

roby siewek, owoców i nasion, aparatu asymilacyjnego, pni i ga∏´zi, systemów korzeniowych,

surowca drzewnego. Wady drewna przerobionego powodowane przez grzyby. Praktyczne

aspekty mikoryz, ochrona ró˝norodnoÊci biologicznej grzybów. Mikrobiologia powietrza, wody

i gleb leÊnych. Metody badaƒ mikologicznych,

fitopatologicznych i mikrobiologicznych. Rola

i znaczenie mikroorganizmów i grzybów w ekosystemach leÊnych.

3. Entomologia leÊna

Morfologia, anatomia i fizjologia owadów. Rozwój i rozmna˝anie owadów. Owady wyrzàdzajàce szkody w drzewostanach, czynniki ograniczajàce ich wyst´powanie. Biologia, znaczenie gospodarcze i zwalczanie szkodników szkó∏ek

i upraw, starszych drzewostanów iglastych i liÊciastych. Owady paso˝ytnicze i drapie˝ne.

4. Ochrona lasu

Rozpoznawanie êróde∏ zagro˝eƒ funkcjonowania drzewostanów. Metody ograniczania i eliminacji szkód od czynników biotycznych, abiotycznych i antropogenicznych. Organizacja i instytucje ochrony lasu w Polsce. Ochrona przeciwpo˝arowa lasów.

5. Nauka o surowcu drzewnym

U˝ytecznoÊç poszczególnych cz´Êci drzew i ich

cechy fizykochemiczne. Wady drewna. Podzia∏y

surowca drzewnego. OkreÊlanie jakoÊci technicznej drewna. Wp∏yw warunków przyrodniczo-leÊnych i zabiegów hodowlanych na jakoÊç

surowca drzewnego. Baza surowcowa lasów.

Zasoby Êwiata i Polski.

6. U˝ytkowanie zasobów leÊnych

Zasady i metody organizacji u˝ytkowania zasobów leÊnych. Projektowanie procesów technologicznych. Wyposa˝enie techniczne brygad roboczych w u˝ytkowaniu lasu. Technika i technologie pozyskiwania drewna. Wp∏yw pozyskiwania drewna na Êrodowisko. Znaczenie transportu leÊnego. Udost´pnianie drzewostanów, zrywka i wywóz drewna, organizacja prac transportowych. Sk∏adowanie i spedycja drewna, transport

surowców leÊnych a Êrodowisko. Charakterystyka ˝ywicowania drzew, jakoÊç ˝ywicy i produktów ˝ywicznych. Bazy surowcowe jadalnych

owoców leÊnych, grzybów, kory, roÊlin leczniczych i przemys∏owych. Uprawa i u˝ytkowanie

wikliny. U˝ytki leÊne pochodzenia zwierz´cego.

Organizacja ubocznej produkcji leÊnej w Polsce.

7. In˝ynieria leÊna

Infrastruktura techniczna w lasach. Komunikacje

leÊne, budownictwo leÊne, melioracje wodne

w lasach. Ochrona Êrodowiska w in˝ynieryjnym

zagospodarowaniu lasów. Turystyczne i rekreacyjne zagospodarowanie lasów.

Poz. 1004

8. Nauka o produkcyjnoÊci lasu

Wzrost i przyrost drzew i drzewostanów. ProdukcyjnoÊç i produktywnoÊç lasu. Wp∏yw wieku,

siedliska, sposobu zagospodarowania, piel´gnowania i innych zabiegów na kszta∏towanie

si´ struktury drzewostanów. Deterministyczne

i stochastyczne modele wzrostowe oraz ich zastosowanie. ProdukcyjnoÊç drzewostanów jednogatunkowych i mieszanych. Wp∏yw czynników biotycznych, abiotycznych i antropogenicznych na przyrost i sumarycznà produkcj´ drzewostanu.

9. Ergonomia i ochrona pracy

Zasady przystosowania pracy do cz∏owieka

i cz∏owieka do pracy. Metody ergonomicznej

analizy pracy w leÊnictwie. Podstawy prawne

ochrony pracy. Wskaêniki fizycznego, psychicznego, Êrodowiskowego i organizacyjnego obcià˝enia przy czynnoÊciach leÊnych.

10. Urzàdzanie lasu

Cele i funkcje gospodarstwa leÊnego. Czynniki

produkcji leÊnej. Organizacja ∏adu czasowego

i przestrzennego. Przyrodnicze podstawy urzàdzania lasu. Regulacja u˝ytkowania r´bnego

i przedr´bnego. Operat glebowo-siedliskowy.

Metody urzàdzania lasu. Taksacja i inwentaryzacja lasu. Wielkoobszarowe metody inwentaryzacji lasu, techniki i technologie prac urzàdzeniowych, operat urzàdzania lasu. Ekologizacja gospodarki leÊnej a urzàdzanie lasu. Organizacja

s∏u˝b urzàdzania lasu w Polsce.

11. Ekonomika leÊnictwa

Rola czynników produkcji w gospodarstwie leÊnym. Metody badaƒ i oceny przebiegu procesów produkcji leÊnej. Elementy polityki leÊnej

paƒstwa.

12. Zarzàdzanie gospodarstwem leÊnym

Zasady teorii organizacji i zarzàdzania oraz kierowania gospodarstwem leÊnym. Struktura organizacyjna oraz ogólne przes∏anki obowiàzujàcego systemu finansowego i ewidencji ksi´gowej zaopatrzenia produkcji i zbytu oraz ustalania

i podzia∏u wyników finansowych w Lasach Paƒstwowych. Problemy podatkowe gospodarstwa

leÊnego. G∏ówne zasady i za∏o˝enia polityki leÊnej paƒstwa.

13. Fotogrametria i systemy informacji przestrzennej

Zdj´cia fotogrametryczne, efekt stereoskopowy.

Sprz´t fotogrametryczny i sposoby sporzàdzania map. Klasyfikacja systemów informacji przestrzennej. Kartografia komputerowa. Sprz´t i pakiety programów.

VII. ZALECENIA

Pozosta∏a liczba godzin musi stanowiç uzupe∏nienie jednej, kilku lub wszystkich grup przedmiotów A, B,

C — stosownie do decyzji rad wydzia∏ów prowadzàcych studia na kierunku leÊnictwo.

STUDIA ZAWODOWE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

11. Geodezja leÊna

40

Studia zawodowe na kierunku leÊnictwo trwajà 4

lata (8 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi

2800, w tym 1600 godzin okreÊlonych w standardach

nauczania.

12. Gleboznawstwo leÊne

45

13. Ochrona przyrody

25

14. Maszynoznawstwo leÊne

40

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

780

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

1. Hodowla lasu

150

2. Fitopatologia leÊna z mikrobiologià

50

3. Entomologia leÊna

60

4. Ochrona lasu

40

5. U˝ytkowanie zasobów leÊnych

150

6. In˝ynieria leÊna

70

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

7. Nauka o produkcyjnoÊci lasu

30

8. Ergonomia i ochrona pracy

30

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

270

9. Urzàdzanie lasu

90

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

550

10. Ekonomika leÊnictwa

40

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

780

11. Zarzàdzanie przedsi´biorstwem leÊnym

40

Razem

1600

12. Fotogrametria i systemy informacji

przestrzennej

30

Absolwent kierunku studiów leÊnictwo (otrzymuje

tytu∏ in˝yniera) powinien posiadaç wiedz´ i umiej´tnoÊci w zakresie zapewnienia trwa∏oÊci funkcjonowania

ekosystemów leÊnych, sporzàdzania i realizacji planów

gospodarczych, ochronnych i finansowych, projektowania i realizacji in˝ynieryjnego zagospodarowania lasu oraz doskonalenia poziomu technizacji prac leÊnych.

IV. PRAKTYKI

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

Przewiduje si´ minimum 4 tygodnie praktyk w Lasach Paƒstwowych oraz Biurach Urzàdzania Lasu

i Geodezji LeÊnej.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

270

1. J´zyk obcy

60

2. Przedmioty humanistyczne (w tym nauki

spo∏eczne i ekonomia)

90

3. Podstawy informatyki

60

4. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

550

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. J´zyk obcy

Czynne opanowanie jednego j´zyka obcego

w mowie i w piÊmie.

2. Przedmioty humanistyczne, w tym nauki spo∏eczne i ekonomia

W zale˝noÊci od zainteresowania studenta mo˝liwoÊç uzyskania szerszego zakresu wiedzy z historii w tym historii powszechnej, filozofii, kultury j´zyka polskiego, antropologii, wiedzy o polityce, socjologii, psychologii, etyki, nauki o kulturze, podstaw prawa, ochrony w∏asnoÊci intelektualnej.

W zakresie ekonomii: prawo, podstawy makroekonomii, podstawy nauki o rynku, zasady prowadzenia dzia∏alnoÊci gospodarczej.

1. Matematyka

40

2. Statystyka matematyczna

40

3. Chemia

40

4. Zoologia leÊna

25

Podstawowe poj´cia informatyki. Systemy operacyjne. Operacje na zbiorach.

5. Ekologia z sozologià

45

6. Meteorologia z klimatologià

25

Edytory tekstów. Tworzenie i obs∏uga baz danych.

7. Botanika leÊna

80

8. Gospodarka ∏owiecka

25

9. Fizjologia roÊlin drzewiastych

40

10. Dendrometria

40

3. Podstawy informatyki

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Matematyka

Funkcje jednej zmiennej: ciàg∏oÊç, pochodna,

wzór Taylora, badanie przebiegu funkcji. Algebraiczne uk∏ady równaƒ liniowych. Elementy

geometrii analitycznej w R3. Funkcja dwu zmiennych. Matematyka w rozwiàzywaniu problemów

gospodarstwa leÊnego.

2. Statystyka matematyczna

Materia∏ i miary statystyczne. Elementy rachunku prawdopodobieƒstwa, poj´cia zmiennej i rozk∏adu zmiennej. Testowanie hipotez statystycznych, analiza wariancji, regresja i korelacja. Metody doÊwiadczalnictwa w leÊnictwie.

3. Chemia

Preparatyka i analityka zwiàzków nieorganicznych. Elementy chemii organicznej, synteza organiczna, analiza jakoÊciowa wybranych zwiàzków organicznych.

W∏aÊciwoÊci fizyczne i chemiczne roztworów.

Elementy termodynamiki, statyki chemicznej, kinetyki i elektrochemii. Chemia makroczàsteczek

wyst´pujàcych w materii o˝ywionej. Chemia

drewna.

4. Zoologia leÊna

Kr´gowce, anatomia, morfologia, systematyka,

biologia i ekologia, znaczenie biocenotyczne

i gospodarcze. Rozpoznawanie gatunków,

gniazd, czaszek, odchodów, tropów, jaj, uszkodzeƒ drzew i krzewów.

5. Ekologia z sozologià

Zasady funkcjonowania ˝ywej przyrody, poznanie stanów przyrody. Zjawiska i procesy ekologiczne. Zale˝noÊci mi´dzy elementami uk∏adów

ekologicznych.

Analiza przyczyn mechanizmów i skutków zmian

zachodzàcych w przyrodzie na ró˝nych poziomach jej organizacji, ze szczególnym uwzgl´dnieniem roli cz∏owieka w tych procesach i stanach krytycznych. Sozologiczna ocena stanu

Êrodowiska w Polsce i stanu zasobów naturalnych.

6. Meteorologia i klimatologia leÊna

Atmosfera, promieniowanie s∏oneczne, rozk∏ady temperatur, wiatry, opady, wilgotnoÊç powietrza i gleby, czynniki pogodowe. Wp∏yw lasu na

kszta∏towanie si´ klimatu i mikroklimatu.

7. Botanika leÊna z dendrologià i fitosocjologià

Wybrane elementy cytologii, anatomii, morfologii, embriologii i morfogenezy roÊlin. Systematyka roÊlin z elementami genetyki i teorii ewolucji. Dendrologia, fitosocjologia i ochrona szaty

roÊlinnej.

8. Gospodarka ∏owiecka

Historia i wspó∏czesnoÊç ∏owiectwa. Struktury

i procesy populacji zwierzàt.

Interakcje mi´dzygatunkowe. Ârodowisko ˝ycia

zwierzàt leÊnych, os∏ony i pokarm. Sterowanie

dynamikà liczebnoÊci, urzàdzanie ∏owisk i ochrona zwierzyny.

Poz. 1004

Organizacja polowaƒ i u˝ytkowanie zwierzyny,

ustawodawstwo ∏owieckie. Szkody ∏owieckie.

Ekonomika gospodarki ∏owieckiej. ¸owiectwo

w kulturze i sztuce.

9. Fizjologia roÊlin drzewiastych

Fizykochemiczne podstawy procesów ˝yciowych. Procesy anaboliczne i kataboliczne. Gospodarka wodna drzew. Od˝ywianie mineralne

i transport substancji u roÊlin. Wzrost i rozwój

wraz z mechanizmami regulacji hormonalnej

i adaptacjami Êrodowiskowymi. Podstawy odpornoÊci drzew na niekorzystne czynniki Êrodowiska wzrostu.

10. Dendrometria

Charakterystyka kszta∏tu drzew leÊnych. Pomiar

mià˝szoÊci drzew le˝àcych i stojàcych. OkreÊlanie wieku drzew i drzewostanów. OkreÊlanie

mià˝szoÊci drzewostanu na pniu. Sposoby wyznaczania przyrostu mià˝szoÊci drzew i drzewostanów. Ocena dok∏adnoÊci metod okreÊlania

mià˝szoÊci drzew i drzewostanów.

11. Geodezja leÊna

Metody pomiarów sytuacyjnych, wysokoÊciowych i sytuacyjno-wysokoÊciowych na potrzeby

leÊnictwa i ochrony przyrody. Pomiary realizacyjne. Sprz´t geodezyjny.

12. Gleboznawstwo leÊne

Podstawy mineralogii, petrografii, geologii historycznej i dynamicznej.

Powstawanie i w∏aÊciwoÊci morfologiczne, fizyczne, chemiczne i biologiczne gleb. Dewastacja, rekultywacja, nawo˝enie gleb leÊnych. Monitoring Êrodowiska glebowego. Systematyka

gleb. Kartografia gleb leÊnych.

13. Ochrona przyrody

Ochrona gatunkowa roÊlin, grzybów i zwierzàt.

Czerwone listy zagro˝onych organizmów.

Ochrona ró˝norodnoÊci biologicznej. Ochrona

obszarowa — parki krajobrazowe, rezerwaty

przyrody, obszary chronionego krajobrazu, u˝ytki ekologiczne i inne formy. Pomniki przyrody.

Przyrodnicze konwencje i umowy mi´dzynarodowe. Ruchy i organizacje ekologiczne, edukacja ekologiczna. Zadania ochrony przyrody w leÊnych ekosystemach zagospodarowanych.

14. Maszynoznawstwo leÊne

Podstawy budowy maszyn i urzàdzeƒ leÊnych,

ich przeznaczenie, walory u˝ytkowe i eksploatacyjne. Regulacja i przygotowanie maszyn do

pracy, konserwacja i naprawa maszyn leÊnych,

ochrona Êrodowiska a technika leÊna.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Hodowla lasu, nasiennictwo, szkó∏karstwo i selekcja

Siedlisko i Êrodowisko leÊne, obieg sk∏adników

mineralnych w lesie. Cechy drzew i drzewosta-

nów. Regionalizacja przyrodniczo-leÊna. R´bnie,

odnowienia, piel´gnowanie upraw i m∏odników,

trzebie˝e, plantacje drzew, introdukcja, zagospodarowanie

nieu˝ytków

poprzemys∏owych

i gruntów porolnych, zalesienia, zadrzewienia,

planowanie hodowlane. Genetyka i hodowla selekcyjna drzew.

Obradzanie, zbiór, przechowywanie i wysiew

nasion. Produkcja materia∏u sadzeniowego. Projekt szkó∏ki leÊnej. Technologie produkcji sadzonek. Drzewostany nasienne, plantacje nasienne,

pochodzenie i ekotypy drzew. Banki genów w leÊnictwie.

2. Fitopatologia leÊna z mikrobiologià

Objawy, przebieg i sprawcy chorób drzew leÊnych, profilaktyka i terapia chorób drzew. Choroby siewek, owoców i nasion, aparatu asymilacyjnego, pni i ga∏´zi, systemów korzeniowych,

surowca drzewnego. Wady drewna przerobionego powodowane przez grzyby. Praktyczne

aspekty mikoryz, ochrona ró˝norodnoÊci biologicznej grzybów. Mikrobiologia powietrza, wody

i gleb leÊnych. Metody badaƒ mikologicznych,

fitopatologicznych i mikrobiologicznych. Rola

i znaczenie mikroorganizmów i grzybów w ekosystemach leÊnych.

3. Entomologia leÊna

Morfologia, anatomia i fizjologia owadów. Rozwój i rozmna˝anie owadów. Owady wyrzàdzajàce szkody w drzewostanach, czynniki ograniczajàce ich wyst´powanie. Biologia, znaczenie gospodarcze i zwalczanie szkodników szkó∏ek

i upraw, starszych drzewostanów iglastych i liÊciastych. Owady paso˝ytnicze i drapie˝ne.

4. Ochrona lasu

Rozpoznawanie êróde∏ zagro˝eƒ funkcjonowania drzewostanów. Metody ograniczania i eliminacji szkód od czynników biotycznych, abiotycznych i antropogenicznych. Organizacja i instytucje ochrony lasu w Polsce. Ochrona przeciwpo˝arowa lasów.

5. U˝ytkowanie zasobów leÊnych

U˝ytecznoÊç poszczególnych cz´Êci drzew i ich

cechy fizykochemiczne. Wady drewna. Podzia∏

surowca drzewnego. OkreÊlanie jakoÊci technicznej drewna. Baza surowcowa lasów.

Zasoby Êwiata i Polski. Zasady i metody organizacji u˝ytkowania zasobów leÊnych. Projektowanie procesów technologicznych. Wyposa˝enie

techniczne brygad roboczych w u˝ytkowaniu lasu. Technika i technologie pozyskiwania drewna. Wp∏yw pozyskiwania drewna na Êrodowisko. Znaczenie transportu leÊnego. Udost´pnianie drzewostanów, zrywka i wywóz drewna, organizacja prac transportowych. Sk∏adowanie

i spedycja drewna, transport surowców leÊnych

a Êrodowisko. Charakterystyka ˝ywicowania

drzew, jakoÊç ˝ywicy i produktów ˝ywicznych.

Bazy surowcowe jadalnych owoców leÊnych,

Poz. 1004

grzybów, kory, roÊlin leczniczych i przemys∏owych.

Uprawa i u˝ytkowanie wikliny. U˝ytki leÊne pochodzenia zwierz´cego. Organizacja ubocznej

produkcji leÊnej w Polsce.

6. In˝ynieria leÊna

Infrastruktura techniczna w lasach. Komunikacje

leÊne, budownictwo leÊne, melioracje wodne

w lasach. Ochrona Êrodowiska w in˝ynieryjnym

zagospodarowaniu lasów. Turystyczne i rekreacyjne zagospodarowanie lasów.

7. Nauka o produkcyjnoÊci lasu

Wzrost i przyrost drzew i drzewostanów. ProdukcyjnoÊç i produktywnoÊç lasu.

Wp∏yw wieku, siedliska, sposobu zagospodarowania, piel´gnowania i innych zabiegów na

kszta∏towanie si´ struktury drzewostanów. Deterministyczne i stochastyczne modele wzrostowe oraz ich zastosowanie. ProdukcyjnoÊç drzewostanów jednogatunkowych i mieszanych.

Wp∏yw czynników biotycznych, abiotycznych

i antropogenicznych na przyrost i sumarycznà

produkcj´ drzewostanu.

8. Ergonomia i ochrona pracy

Zasady przystosowania pracy do cz∏owieka

i cz∏owieka do pracy. Metody ergonomicznej

analizy pracy w leÊnictwie. Podstawy prawne

ochrony pracy.

Wskaêniki fizycznego, psychicznego, Êrodowiskowego i organizacyjnego obcià˝enia przy

czynnoÊciach leÊnych.

9. Urzàdzanie lasu

Cele i funkcje gospodarstwa leÊnego. Czynniki

produkcji leÊnej. Organizacja ∏adu czasowego

i przestrzennego. Regulacja u˝ytkowania r´bnego i przedr´bnego. Metody urzàdzania lasu. Taksacja i inwentaryzacja lasu. Wielkoobszarowe

metody inwentaryzacji lasu, techniki i technologie prac urzàdzeniowych, operat urzàdzania lasu. Operat glebowo-siedliskowy. Organizacja

s∏u˝b urzàdzania lasu w Polsce.

10. Ekonomika leÊnictwa

Rola czynników produkcji w gospodarstwie leÊnym. Metody badaƒ i oceny przebiegu procesów produkcji leÊnej. Elementy polityki leÊnej

paƒstwa.

11. Zarzàdzanie gospodarstwem leÊnym

Zasady teorii organizacji i zarzàdzania oraz kierowania gospodarstwem leÊnym.

Struktura organizacyjna oraz ogólne przes∏anki

obowiàzujàcego systemu finansowego i ewidencji ksi´gowej zaopatrzenia produkcji i zbytu

oraz ustalania i podzia∏u wyników finansowych

w Lasach Paƒstwowych. Problemy podatkowe

gospodarstwa leÊnego.

12. Fotogrametria i systemy informacji przestrzennej

Zdj´cia fotogrametryczne, efekt stereoskopowy.

Sprz´t fotogrametryczny i sposoby sporzàdzania map. Kartografia komputerowa. Sprz´t i pakiety programów.

Poz. 1004

VII. ZALECENIA

Pozosta∏a liczba godzin musi stanowiç uzupe∏nienie jednej, kilku lub wszystkich grup A, B, C — stosownie do decyzji rad wydzia∏ów prowadzàcych studia na

kierunku leÊnictwo. Przedmioty grupy C muszà stanowiç co najmniej 60% ogólnego wymiaru godzin.

Za∏àcznik nr 35

Standardy nauczania dla kierunku studiów

matematyka

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA GÓLNE

2. Analiza matematyczna

360

Studia magisterskie na kierunku matematyka trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3000, w tym 1530 godzin okreÊlonych

w standardach nauczania.

3. Równania ró˝niczkowe

60

4. Algebra liniowa i geometria

180

5. Algebra

120

6. Topologia

60

7. Rachunek prawdopodobieƒstwa

120

8. Analiza zespolona

60

9. Analiza funkcjonalna

60

10. Informatyka

120

11. Fizyka

60

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Studia magisterskie na kierunku matematyka powinny dostarczyç absolwentom ogólnà wiedz´ matematycznà na tyle wszechstronnà, aby mogli oni samodzielnie pog∏´biaç i poszerzaç swoje wykszta∏cenie

oraz wykonywaç zawód matematyka na ró˝nych stanowiskach pracy, równie˝ jako nauczyciele matematyki

(pod warunkiem spe∏nienia dodatkowych wymogów

dla studiów nauczycielskich).

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

270

B. i C. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

I KIERUNKOWE

1260

Razem

1530

IV. PRAKTYKI

Dla tego kierunku nie ustala si´ obligatoryjnej formy praktyki.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. Przedmioty kszta∏cenia ogólnego

270

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

1. Wst´p do matematyki

Rachunek zdaƒ. Rachunek kwantyfikatorów. Algebra zbiorów. Liczby naturalne, aksjomaty Peano, indukcja. Produkt zbiorów, relacje, relacja

równowa˝noÊci, zasada abstrakcji. Funkcje, obrazy i przeciwobrazy. Moce, równolicznoÊç zbiorów. Zbiory skoƒczone i nieskoƒczone. Zbiory

przeliczalne i mocy continuum. Pewnik wyboru.

Lemat Kuratowskiego—Zorna. Twierdzenie Cantora—Bernsteina. Zbiór pot´gowy. Twierdzenie

Cantora. Zbiory cz´Êciowo i liniowo uporzàdkowane, typy porzàdkowe. Zbiory dobrze uporzàdkowane, liczby porzàdkowe.

2. Analiza matematyczna

Liczby rzeczywiste. Aksjomatyka liczb rzeczywistych. Granica ciàgu liczbowego. Granica dolna

i górna ciàgu liczbowego i funkcji rzeczywistej

w punkcie. Odwzorowania ciàg∏e i ich w∏asnoÊci. ZawartoÊç, spójnoÊç i zupe∏noÊç podzbiorów przestrzeni euklidesowej.

1. Filozofia

60

2. Przedmioty humanistyczne (do wyboru)

30

3. J´zyk obcy

120

4. Wychowanie fizyczne

60

Podstawowe funkcje elementarne w dziedzinie

rzeczywistej, ich ciàg∏oÊç, granice z nimi zwiàzane.

1260

Rachunek ró˝niczkowy funkcji zmiennej rzeczywistej. Interpretacja fizyczna i geometryczna pochodnej. Dzia∏ania na funkcjach a pochodna.

B. i C. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

I KIERUNKOWE

1. Wst´p do matematyki

Twierdzenie o wartoÊci Êredniej. Wzór Taylora

i jego zastosowania.

Kryteria zbie˝noÊci szeregów. Zbie˝noÊç bezwzgl´dna i bezwarunkowa. Mno˝enie szeregów.

Zbie˝noÊç punktowa i jednostajna ciàgów i szeregów funkcyjnych. Twierdzenie Weierstrassa

dla odcinka. Kryteria zbie˝noÊci jednostajnej

szeregów funkcyjnych. Ciàg∏oÊç i ró˝niczkowanie granicy ciàgu funkcyjnego i sumy szeregu

funkcyjnego. Szereg Taylora i poj´cie funkcji

analitycznej zmiennej rzeczywistej. Rozwijanie

w szereg Taylora podstawowych funkcji elementarnych.

Rachunek ca∏kowy funkcji zmiennej rzeczywistej. Ca∏ka nieoznaczona. Ca∏kowanie elementarne. Ca∏ka oznaczona. Ca∏ki niew∏aÊciwe. Kryterium ca∏kowe zbie˝noÊci szeregu. Zastosowania geometryczne i fizyczne ca∏ki.

Elementy geometrii ró˝niczkowej. Prosta styczna i normalna do krzywej. Krzywizna. Równania

naturalne krzywych.

Rachunek ró˝niczkowy (odwzorowania z Rk

w Rn). Pochodna i jej sens geometryczny. Pochodne kierunkowe, czàstkowe i ró˝niczkowalnoÊç funkcji. Macierz Jacobiego, jakobian i gradient. Dzia∏ania na odwzorowaniach a pochodne. Pochodne wy˝szych rz´dów. Twierdzenie

o wartoÊci Êredniej. Wzór Taylora. Zastosowanie

do badania ekstremów lokalnych. Twierdzenia

o odwzorowaniu uwik∏anym, o lokalnej odwracalnoÊci odwzorowania klasy C1. Ekstrema warunkowe lokalne.

Miara Lebesgue’a w R i miara w Rk. W∏asnoÊci

miary Lebesgue’a. Funkcje mierzalne. Ca∏ka

wzgl´dem miary. Warunek konieczny i dostateczny ca∏kowalnoÊci w sensie Riemanna. Twierdzenie Fubiniego i twierdzenie o podstawianiu.

Twierdzenia o przechodzeniu do granicy pod

znakiem ca∏ki. Ca∏ki krzywoliniowe i powierzchniowe. Formy ró˝niczkowe i twierdzenie Stokesa.

3. Równania ró˝niczkowe

Równania ró˝niczkowe zwyczajne. WiadomoÊci

wst´pne: poj´cie równania, rozwiàzania, ich rodzaje, zagadnienia poczàtkowe, interpretacja

geometryczna. Równania elementarnie ca∏kowalne. Równania o zmiennych rozdzielonych,

zupe∏ne i do nich sprowadzalne. Równania liniowe o sta∏ych wspó∏czynnikach.

Podstawowe twierdzenia o istnieniu i jednoznacznoÊci rozwiàzaƒ zagadnieƒ poczàtkowych

dla uk∏adów równaƒ ró˝niczkowych rz´du

pierwszego i równaƒ wy˝szych rz´dów. Twierdzenie o ciàg∏ej i g∏adkiej zale˝noÊci rozwiàzaƒ

od wartoÊci poczàtkowych i parametrów.

Podstawowe w∏asnoÊci rozwiàzaƒ uk∏adów równaƒ ró˝niczkowych liniowych I rz´du. Przestrzeƒ

liniowa rozwiàzaƒ uk∏adu jednorodnego, jej wymiar, baza — uk∏ad fundamentalny, macierz fundamentalna, twierdzenie Liouville’a. Postaç roz-

Poz. 1004

wiàzania ogólnego uk∏adu niejednorodnego.

W∏asnoÊci rozwiàzaƒ równaƒ liniowych rz´du n-tego.

Uk∏ady równaƒ liniowych o sta∏ych wspó∏czynnikach i algebraiczne sposoby ich rozwiàzywania. Wyznaczenie uk∏adu fundamentalnego, macierzy fundamentalnej i rozwiàzania ogólnego

uk∏adu niejednorodnego.

StabilnoÊç rozwiàzaƒ równania ró˝niczkowego

w sensie Lapunowa, kryteria stabilnoÊci. Informacja o zagadnieniach brzegowych dla równaƒ

rz´du drugiego.

Równania ró˝niczkowe czàstkowe. WiadomoÊci

wst´pne, klasyfikacja równaƒ ró˝niczkowych

czàstkowych. Podstawowe zagadnienia graniczne, poczàtkowe, brzegowe, mieszane; poj´cie

zagadnienia postawionego poprawnie.

Równania czàstkowe rz´du pierwszego i ich

zwiàzek z równaniami zwyczajnymi, ca∏ki pierwsze.

Przybli˝one rozwiàzywanie równaƒ ró˝niczkowych.

4. Algebra liniowa i geometria

Przestrzenie liniowe, baza, wymiar; wspó∏rz´dne. Przekszta∏cenia liniowe, macierze, wyznaczniki. Uk∏ady równaƒ liniowych. WartoÊci i wektory w∏asne. Przekszta∏cenia dwuliniowe systematyczne, formy kwadratowe i ich macierze.

Przestrzeƒ euklidesowa i podstawowe poj´cia

geometrii euklidesowej. Przekszta∏cenia ortogonalne i sprz´˝one. Krzywe i powierzchnie stopnia drugiego. Grupa izometrii p∏aszczyzny, grupa podobieƒstw. Wybrane twierdzenia geometrii elementarnej. Geometria trójkàta. Informacje

o geometriach nieeuklidesowych.

5. Algebra

Grupy i ich homomorfizmy, dzielniki normalne,

grupy ilorazowe, twierdzenie Cayley’a. Grupy

przekszta∏ceƒ, grupy symetryczne. Grupy cykliczne, abelowe, rozwiàzalne, proste. Twierdzenie o strukturze grup abelowych skoƒczenie generowanych. PierÊcienie i ich homomorfizmy,

idea∏y, pierÊcienie ilorazowe. PierÊcienie wielomianów, macierzy, szeregów pot´gowych, cia∏a

liczb wymiernych, rzeczywistych, zespolonych,

cia∏a skoƒczone, wielomiany symetryczne. Cia∏o

liczb algebraicznych. Cia∏o u∏amków. Rozszerzenia algebraiczne cia∏. Cia∏o liczb konstruowalnych, konstrukcje geometryczne. Elementy teorii liczb (ma∏e twierdzenie Fermata, przyk∏ady zastosowaƒ teorii pierÊcieni z jednoznacznym rozk∏adem do rozwiàzania równaƒ diofantycznych,

pierÊcienie liczb ca∏kowitych w rozszerzeniach

kwadratowych cia∏a liczb wymiernych). Zasadnicze twierdzenie algebry.

6. Topologia

Przestrzenie metryczne: podstawowe przyk∏ady

(przestrzenie euklidesowe, przestrzenie funkcyjne), zbie˝noÊç ciàgów, otoczenia punktów, zbio-

ry otwarte i domkni´te, punkty skupienia, wn´trze, brzeg i domkni´cie zbioru, zbiory borelowskie. Przekszta∏cenia ciàg∏e, homeomorfizmy,

jednostajna ciàg∏oÊç. Przestrzenie zupe∏ne: ciàgi

Cauchy’ego, twierdzenie Cantora, twierdzenie

Baire’a. Przestrzenie zwarte: ca∏kowita ograniczonoÊç i zupe∏noÊç przestrzeni zwartych, w∏asnoÊç Borela—Lebesgue’a, zbiór Cantora. Iloczyny kartezjaƒskie skoƒczone i przeliczalne

przestrzeni metrycznych. SpójnoÊç, obszary

w przestrzeniach euklidesowych. Przestrzenie

metryczne oÊrodkowe, w∏asnoÊç Lindelöfa. Poj´cie ogólnej przestrzeni topologicznej i przekszta∏cenia ciàg∏ego, iloczyn kartezjaƒski dowolnej rodziny przestrzeni topologicznych. Zwarte

przestrzenie Hausdorffa i twierdzenie Tichonowa. Aksjomaty oddzielania.

7. Rachunek prawdopodobieƒstwa

Wprowadzenie, intuicyjne (cz´stoÊciowe) poj´cie prawdopodobieƒstwa. Przestrzeƒ prawdopodobieƒstwa (od przyk∏adów elementarnych

do ogólnego poj´cia). Prawdopodobieƒstwo

warunkowe, wzór o prawdopodobieƒstwie ca∏kowitym, wzór Bayesa, schematy urnowe.

Niezale˝noÊç zdarzeƒ, niezale˝noÊç sigma-cia∏,

przestrzenie produktowe jako przestrzenie probabilistyczne dla serii doÊwiadczeƒ niezale˝nych, schemat Bernoulliego.

Zmienne losowe i ich rozk∏ady. Zmienne losowe

jedno- i wielowymiarowe, dystrybuanta, wyznaczenie miary przez dystrybuant´, rozk∏ady dyskretne, rozk∏ady ciàg∏e, niezale˝noÊç zmiennych

losowych.

WartoÊç oczekiwana i inne parametry rozk∏adu

zmiennej losowej (wariancja, macierz, kowariancja). NierównoÊç Czebyszewa.

Ciàgi zmiennych losowych i ich rozk∏adów. Rodzaje zbie˝noÊci w teorii prawdopodobieƒstwa,

zwiàzki mi´dzy nimi. S∏abe prawo wielkich liczb,

mocne prawa wielkich liczb (Borela, Ko∏mogorowa). „Cz´stoÊciowa” interpretacja miarowego

poj´cia prawdopodobieƒstwa.

Dodawanie niezale˝nych zmiennych losowych.

Metoda transformacji. Funkcje tworzàce, proces

ga∏àzkowy. Ogólne poj´cie splotu miar, transformacja Fouriera. Centralne twierdzenia graniczne.

Poj´cie procesu stochastycznego. Twierdzenie

Ko∏mogorowa o zgodnych miarach. Przyk∏ady

procesów stochastycznych. Poj´cie warunkowej

wartoÊci oczekiwanej i martynga∏u.

Informacja o elementach wnioskowania statystycznego: zagadnienia estymacji, testowanie

hipotez.

8. Analiza zespolona

Poj´cia wst´pne: liczby zespolone; p∏aszyczyzna

domkni´ta, zbiory zwarte, zbiory spójne; ciàgi

i szeregi liczbowe.

Poz. 1004

Funkcje zespolone: funkcje zespolone zmiennej

zespolonej; ciàg∏oÊç; pochodna, warunki Cauchy’ego—Riemanna; funkcje elementarne; logarytm i pot´ga; ga∏àê argumentu, logarytmu i pot´gi; homografia; ciàgi i szeregi funkcyjne.

Ca∏ka krzywoliniowa: funkcje zespolone zmiennej rzeczywistej; krzywe; ca∏ka krzywoliniowa,

funkcja pierwotna.

Funkcje holomorficzne: funkcje holomorficzne;

twierdzenie i wzór ca∏kowy Cauchy’ego dla prostokàta, ró˝niczkowe ca∏ki wzgl´dem parametru,

twierdzenie Morery; twierdzenie Weierstrassa

o ciàgach funkcji holomorficznych; szeregi pot´gowe i szeregi Laurenta.

Punkty osobliwe odosobnione: rozwini´cie

w szereg Laurenta w sàsiedztwie punktu, rozwini´cie w szereg pot´gowy w otoczeniu punktu;

punkty osobliwe odosobnione, funkcje meromorficzne, twierdzenie Casoratiego — Weierstrassa; twierdzenie o identycznoÊci.

Ca∏kowanie w dziedzinie zespolonej: indeks

punktu wzgl´dem krzywej; cykle; twierdzenie

Cauchy’ego, wzór ca∏kowy Cauchy’ego, twierdzenie o residuach dla dowolnego zbioru otwartego; wnioski dla zbiorów nierozcinajàcych

p∏aszczyzny.

9. Analiza funkcjonalna

Przestrzenie unormowane. Przestrzenie Banacha. Klasyczne ciàgowe i funkcyjne przestrzenie

Banacha. NierównoÊci Höldera i Minkowskiego.

Szeregi w przestrzeniach unormowanych. Przestrzenie unormowane skoƒczenie wymiarowe.

Uzupe∏nianie przestrzeni unormowanych.

Przestrzenie unitarne. Przestrzenie Hilberta.

Uzupe∏nianie przestrzeni unitarnych. NierównoÊç Schwarza. Twierdzenie Pitagorasa. Twierdzenie o rzucie ortogonalnym. Twierdzenie Riesza o postaci funkcjona∏u liniowego. Ortogonalizacja i ortonormalizacja uk∏adu wektorów.

Uk∏ady ortogonalne i ortonormalne. Uk∏ady ortonormalne zupe∏ne. Szereg Fouriera. NierównoÊç Bessela. To˝samoÊç Parsevala. Twierdzenie Riesza — Fischera. Uk∏ad trygonometryczny

(postaç rzeczywista i zespolona). Szereg Fouriera wzgl´dem uk∏adu trygonometrycznego.

Uk∏ad Rademachera.

10. Informatyka

Poj´cia wst´pne. Przeglàd zastosowaƒ informatyki przydatnych w pracy matematyka. Rozwiàzywanie problemów matematycznych za pomocà komputera.

Ârodki informatyki: sprz´t i oprogramowanie.

Wp∏yw konfiguracji komputera na jego mo˝liwoÊci. Urzàdzenia peryferyjne. System operacyjny jako cz´Êç oprogramowania koordynujàca

dzia∏anie i podzia∏ zasobów komputera. WielozadaniowoÊç i wspó∏bie˝noÊç.

Sieci komputerowe. Us∏ugi sieciowe. Poczta

elektroniczna, transfer plików, przeszukiwanie

i wykorzystywanie odleg∏ych zasobów. Organizacja pracy grupowej.

Programowanie. Dobór algorytmu jako wynik

analizy zadania, przedstawienie algorytmu

w postaci czytelnej dla komputera. Uwagi o specyfikacji problemu. Program, modu∏, procedura.

Instrukcje i deklaracje. Dane i ich struktury. GlobalnoÊç i lokalnoÊç danych. J´zyki programowania. Metody opisu sk∏adni: notacja BNF. Elementy wybranego j´zyka programowania wysokiego poziomu (Java, C, C++). Otoczenie programistyczne. Translatory.

Poz. 1004

Obliczenia. Elementy analizy numerycznej

z przyk∏adami metod rozwiàzywania podstawowych zadaƒ.

Oprogramowanie u˝ytkowe. Procesory tekstów,

systemy baz danych. Pakiety matematyczne

(Mathematica, Maple). TeX.

11. Fizyka

Rola matematyki w rozwoju i obecnym kszta∏cie

fizyki. Podstawowe prawa mechaniki. Prawa zachowania. Elementy teorii pola elektromagnetycznego. Zasady fizyki kwantowej. Problemy fizyki relatywistycznej.

Za∏àcznik nr 36

Standardy nauczania dla kierunku studiów

mechanika i budowa maszyn

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

2. J´zyki obce

180

Studia magisterskie na kierunku mechanika i budowa maszyn trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba

godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3750, w tym 1770 godzin

okreÊlonych w standardach nauczania.

3. Wychowanie fizyczne

90

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

675

1. Matematyka

210

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

2. Fizyka

135

Studia magisterskie na kierunku mechanika i budowa maszyn majà zapewniç wykszta∏cenie specjalistów,

odpowiadajàce potrzebom nowoczesnego przemys∏u

maszynowego, oparte na gruntownej wiedzy z zakresu

budowy maszyn, technologii procesów obróbki oraz

komputerowo wspomaganego projektowania i wytwarzania. Absolwenci powinni byç przygotowani do pracy w jednostkach badawczych, projektowo-konstrukcyjnych, technologicznych, do kierowania i rozwijania

produkcji w przedsi´biorstwach przemys∏u maszynowego i przemys∏ów pokrewnych.

3. Mechanika techniczna (wraz

z wytrzyma∏oÊcià materia∏ów)

210

4. Grafika in˝ynierska

90

5. Podstawy informatyki

30

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

705

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

1. Podstawy konstrukcji maszyn (wraz z CAD) 210

2. Materia∏y konstrukcyjne w budowie maszyn 90

3. Techniki wytwarzania

165

4. Termodynamika techniczna

45

5. Mechanika p∏ynów

45

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

390

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

675

6. Podstawy elektrotechniki i elektroniki

60

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

705

7. Podstawy automatyki

45

Razem

1770

8. Miernictwo i systemy pomiarowe

45

IV. PRAKTYKI

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

Program studiów powinien przewidywaç od 8 do

12 tygodni praktyki, w tym praktyk´ kierunkowà i dyplomowà.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. Przedmioty humanistyczne i ekonomiczne

390

120

1. Podstawy konstrukcji maszyn (wraz z CAD)

Podstawy teorii konstrukcji. Podstawy wytrzyma∏oÊci zm´czeniowej i obliczeƒ zm´czeniowych. Elementy trybologii. Po∏àczenia. Przewody rurowe i zawory. Elementy podatne. Wa∏y

i osie. Sprz´g∏a. Hamulce. Przek∏adnie mechaniczne. Algorytmy projektowania. Bazy danych.

Programy wspomagajàce projektowanie. Zaawansowane metody CAD. Podstawy optymalizacji. Dynamika maszyn — symulacja cyfrowa.

Modelowanie uk∏adów mechanicznych w budowie maszyn.

lentne. Przep∏ywy przez kana∏y zamkni´te

i otwarte. Równanie Naviera — Stokesa. Podobieƒstwo zjawisk przep∏ywowych. Przep∏ywy

potencjalne i podstawy dynamiki gazów.

6. Podstawy elektrotechniki i elektroniki

2. Materia∏y konstrukcyjne w budowie maszyn

Stopy metali. Uk∏ady równowagi fazowej. Struktura stopów a ich w∏asnoÊci. Uk∏ad ˝elazo — w´giel. Stale i ˝eliwa. Stopy metali nie˝elaznych.

Obróbka cieplna stopów metali. Obróbka cieplno-chemiczna. Podstawowe grupy materia∏ów

niemetalowych oraz charakterystyka ich w∏asnoÊci. Tworzywa sztuczne. Materia∏y wspó∏czesnej techniki — kompozyty, materia∏y z pami´cià

kszta∏tu, szk∏a metaliczne i inne.

Pràd sta∏y i przemienny. Maszyny elektryczne

pràdu sta∏ego i przemiennego. Nap´dy elektryczne. Podstawy elektroniki. Tranzystory

i uk∏ady scalone. Uk∏ady elektroniczne pomiarowe i nap´dowe. Wprowadzenie do techniki mikroprocesorowej.

7. Podstawy automatyki

Poj´cia podstawowe regulacji i sterowania. W∏asnoÊci dynamiczne elementów liniowych i nieliniowych. Regulatory. Analiza pracy uk∏adów regulacji i sterowania. Automatyzacja uk∏adów

z∏o˝onych.

3. Techniki wytwarzania

Odlewnictwo z elementami metalurgii. Metalurgia proszków. Spajalnictwo. Obróbka plastyczna. Obróbka skrawaniem. Obróbka cieplna powierzchniowa. Technologie nak∏adania pow∏ok.

Niekonwencjonalne umacnianie i uszlachetnianie powierzchni. Technologie maszyn — struktura procesu i projektowanie. Komputerowe

wspomaganie projektowania procesów technologicznych maszyn.

4. Termodynamika techniczna

Poz. 1004

8. Miernictwo i systemy pomiarowe

Podstawy teorii pomiarów. Przetworniki pomiarowe. Charakterystyki statyczne i dynamiczne

przetworników pomiarowych i pozosta∏ych elementów toru pomiarowego. Przetwarzanie i rejestracja sygna∏ów analogowych i cyfrowych.

Analiza b∏´dów statycznych i dynamicznych.

VII. ZALECENIA

Zasady termodynamiki. Obiegi termodynamiczne. Przemiany charakterystyczne. Równania stanu gazów rzeczywistych. Spalanie. Spr´˝arki.

Silniki i si∏owniki cieplne. Niekonwencjonalne

êród∏a energii. Wymiana ciep∏a.

5. Mechanika p∏ynów

Statyka p∏ynów. Elementy kinematyki p∏ynów.

Równanie Eulera. Przep∏ywy laminarne i turbu-

1. W grupie B i C zaj´cia indywidualne (projekty, laboratoria, çwiczenia itp.) powinny stanowiç ∏àcznie

oko∏o 40% zaj´ç.

2. Przy ustalaniu szczegó∏owego planu i programu

studiów nale˝y mieç na uwadze kryteria akredytacji kierunku w FEANI (przedmioty kszta∏cenia ogólnego oko∏o 10%, przedmioty podstawowe oko∏o

35% i przedmioty kierunkowe oko∏o 55%).

Za∏àcznik nr 37

Standardy nauczania dla kierunku studiów

metalurgia

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku metalurgia trwajà

5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3600, w tym 1665 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

Absolwenci kierunku metalurgia powinni byç przygotowani do podejmowania dzia∏alnoÊci in˝ynierskiej,

gospodarczej i naukowej zwiàzanej z projektowaniem,

przetwarzaniem, doborem i u˝ytkowaniem stopów

metali oraz uszlachetnianiem i dostosowaniem gotowych wyrobów do potrzeb ró˝nych ga∏´zi przemys∏u.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Studia magisterskie na kierunku metalurgia majà

zapewniç wykszta∏cenie specjalistów, którzy w oparciu

o nabytà wiedz´ w zakresie metalurgii ekstrakcyjnej,

przetwórstwa metali, energetyki, informatyki, ekonomiki i ekologii oraz umiej´tnoÊci praktyczne uzyskujà

podstawy do twórczej pracy w zakresie zagadnieƒ

zwiàzanych z rozwojem technologii wytwarzania metali i stopów.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

405

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

855

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

Razem

IV. PRAKTYKI

Program studiów powinien przewidywaç od 8 do

12 tygodni praktyki, w tym praktyk´ kierunkowà i dyplomowà.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

405

1. Przedmioty humanistyczne, spo∏eczne

i ochrony Êrodowiska

60

2. Zasady gospodarki rynkowej i organizacji

60

3. Ochrona w∏asnoÊci intelektualnej

15

4. J´zyki obce

180

5. Wychowanie fizyczne

90

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

855

1. Matematyka

240

2. Fizyka

120

3. Chemia (chemia i chemia fizyczna)

135

4. Informatyka

90

5. Elektrotechnika i elektronika

30

6. Mechanika (wraz z wytrzyma∏oÊcià

materia∏ów)

90

7. Podstawy termodynamiki

30

8. Grafika in˝ynierska i podstawy

projektowania

120

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

405

1. Metalurgia i przetwórstwo metali

210

2. Metaloznawstwo

105

3. Metody badania materia∏ów

30

4. Technika cieplna

60

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Metalurgia i przetwórstwo metali

Surowce hutnicze i ich przetwórstwo. Procesy

redukcyjne. Procesy ekstrakcyjne. Procesy rafinacyjne. Metalurgia ˝elaza i stali. Metalurgia

metali kolorowych. Metalurgia metali lekkich.

Poz. 1004

Metalurgia metali wysokotopliwych. Stopy metali niezale˝nych. Standaryzacja gatunkowa

w metalurgii. Odlewanie i kszta∏towanie ciàg∏e.

Tworzywa odlewnicze. Formy jednorazowego

u˝ycia. Dobór mas na formy z uwzgl´dnieniem

aspektów ekologicznych. Odlewanie do form

trwa∏ych. Kszta∏towanie plastyczne — rodzaje.

Urzàdzenia i technologie walcowania. Walcowanie pr´tów i kszta∏towników. Walcowanie blach

na zimno i goràco.

Wytwarzanie rur. Kucie swobodne i matrycowe.

Ciàgnienie drutów, pr´tów i rur. Podstawowe

operacje t∏oczenia. Mechanizacja i automatyzacja procesów metalurgicznych. Recykling metali. Utylizacja odpadów hutniczych.

2. Metaloznawstwo

Struktura krystaliczna metali. Termodynamika

metali i stopów. Wykresy równowagi fazowej

dla stopów podwójnych. Przemiany fazowe. Obróbka plastyczna na zimno. Technologia obórki

cieplnej. Stopy ˝elaza. Stopy metali kolorowych.

Klasyfikacja i zastosowanie tworzyw metalowych.

3. Metody badania materia∏ów

Badanie w∏asnoÊci wytrzyma∏oÊciowych. Badania makro- i mikrostruktury. Analiza techniczna.

Dylatometria. Rentgenografia strukturalna. Badania niszczàce. Badania odpornoÊci na p´kanie. Mikroskopia elektronowa i skaningowa.

Analiza obrazu. Stereologia i fraktografia iloÊciowa.

4. Technika cieplna

Gazy doskona∏e, pó∏doskona∏e i rzeczywiste.

Pierwsza i druga zasada termodynamiki. Przemiany termodynamiczne. Para, kot∏y i obiegi parowe. Przep∏ywy cieczy, pary i gazów. Przep∏yw

ciep∏a — przewodzenie, konwekcja i promieniowanie. Wymienniki ciep∏a. Paliwa i ich spalanie.

VII. ZALECENIA

1. W ca∏ym okresie studiów — liczba godzin przedmiotów grupy B i C (projekty, laboratoria, çwiczenia itp.) powinna stanowiç ∏àcznie nie mniej ni˝

40% ogólnej liczby godzin studiów.

2. Przy ustalaniu szczegó∏owego planu i programu

studiów nale˝y mieç na uwadze kryteria akredytacji kierunku w FEANI (przedmioty kszta∏cenia ogólnego oko∏o 10%, przedmioty podstawowe oko∏o

35% i przedmioty kierunkowe oko∏o 55%).

STUDIA ZAWODOWE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Studia zawodowe na kierunku metalurgia trwajà

3,5 roku (7 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 2600, w tym 1245 godzin okreÊlonych

w standardach nauczania.

Absolwenci kierunku metalurgia (otrzymujà tytu∏

in˝yniera) powinni byç przygotowani do podejmowania dzia∏alnoÊci in˝ynierskiej i gospodarczej zwiàzanej

z projektowaniem, przetwarzaniem, doborem i u˝ytko-

waniem materia∏ów metalicznych oraz uszlachetnieniem i dostosowaniem gotowych wyrobów do potrzeb

ró˝nych ga∏´zi przemys∏u. Studia in˝ynierskie na kierunku metalurgia majà zapewniç wykszta∏cenie specjalistów, którzy w oparciu o nabytà wiedz´ w zakresie

metalurgii ekstrakcyjnej, przetwórstwa stopów metali,

energetyki, informatyki, ekonomiki i zarzàdzania, ekologii oraz umiej´tnoÊci praktyczne uzyskajà podstawy

do pracy zwiàzanej ze stosowaniem i rozwojem technologii wytwarzania i przetwarzania metali i stopów.

2. Fizyka

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

4. Mechanika (wraz z wytrzyma∏oÊcià materia∏ów)

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

315

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

525

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

405

Razem

1245

Program studiów powinien przewidywaç minimum 6 tygodni praktyki w zak∏adzie przemys∏owym

lub w zawodzie Êwiadczàcym specjalistyczne us∏ugi.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

315

1. J´zyki obce

120

2. Przedmioty ekonomiczne

75

3. Przedmioty humanistyczne (do wyboru)

30

4. Wychowanie fizyczne

90

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

525

1. Matematyka

150

2. Fizyka

105

3. Informatyka

60

4. Mechanika (wraz z wytrzyma∏oÊcià

materia∏ów)

60

5. Chemia (wraz z chemià fizycznà)

105

6. Grafika in˝ynierska i podstawy projektowania45

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

3. Informatyka

U˝ytkowanie i programowanie komputerów,

wybrane specjalistyczne pakiety u˝ytkowe, programowanie w wybranym j´zyku.

Podstawy mechaniki analitycznej, wytrzyma∏oÊç

materia∏ów.

5. Chemia (wraz z chemià fizycznà)

Elementy chemii ogólnej, nieorganicznej, organicznej i analitycznej. Elementy termodynamiki

chemicznej, kinetyki, elektrochemii, krystalografii. Metody spektralne w metalurgii.

6. Grafika in˝ynierska i podstawy projektowania

IV. PRAKTYKI

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

Fizyka ogólna (w tym pole elektryczne i magnetyczne), pomiary wybranych wielkoÊci fizycznych, podstawy fizyki cia∏a sta∏ego, elementy fizyki wspó∏czesnej.

405

1. Metalurgia i przetwórstwo metali

210

2. Metaloznawstwo

105

3. Metody badania materia∏ów

30

4. Technika cieplna

60

Elementy geometrii wykreÊlnej, podstawy projektowania wspomaganego komputerem.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Metalurgia i przetwórstwo metali

Surowce hutnicze i ich przetwórstwo. Teoria

i technologia procesów hutniczych w metalurgii

˝elaza i metali nie˝elaznych (pirometalurgia, hydrometalurgia, elektrometalurgia, rafinacja, wytwarzanie proszków). Teoria i technologia odlewania metali (krystalizacja, materia∏y formierskie, tworzywa odlewnicze, techniki odlewania).

Teoria i technologia kszta∏towania plastycznego

metali (walcowanie, kucie, wyciskanie, ciàgnienie, t∏oczenie). Sterowanie procesami hutniczymi. Recykling metali.

2. Metaloznawstwo

Krystalografia. Struktura rzeczywista metali

i stopów. Umocnienie metali i stopów. Termodynamika stopów i przemiany fazowe. Obróbka

cieplna. Stopy ˝elaza i metali nie˝elaznych.

3. Metody badania materia∏ów

Badania mechaniczne. Badania fizykochemiczne. Badania cieplne. Badania struktury.

4. Technika cieplna

Podstawy transportu masy, ciep∏a i p´du. Termodynamika techniczna. Spalanie paliw i energetyka hutnicza. Podstawy bilansowania materia∏ów i energetyka procesów.

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

VII. ZALECENIA

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. W grupie przedmiotów B i C zaj´cia praktyczne

(çwiczenia, laboratoria, projekty) powinny stanowiç nie mniej ni˝ 40% zaj´ç.

1. Matematyka

Algebra (w tym teoria macierzy), podstawy matematyki dyskretnej, analiza matematyczna,

równania ró˝niczkowe, podstawy rachunku

prawdopodobieƒstwa, metody numeryczne

(w tym rozwiàzywanie uk∏adów równaƒ liniowych i nieliniowych).

2. Przy ustalaniu szczegó∏owego planu i programu

studiów nale˝y mieç na uwadze kryteria akredytacji kierunku w FEANI [przedmioty nietechniczne

(kszta∏cenia ogólnego) ok. 10%, przedmioty podstawowe ok. 35%, przedmioty techniczne (kierunkowe) ok. 55%].

Za∏àcznik nr 38

Standardy nauczania dla kierunku studiów

muzykologia

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku muzykologia trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi 2800, w tym 1650 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

2. Przedmioty do wyboru, np. historia sztuki,

historia teatru, przedmiot przyrodniczy,

podstawy ochrony w∏asnoÊci intelektualnej

60

3. J´zyki obce (co najmniej dwa)

240

4. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

885

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Muzykologia, czyli historia i teoria muzyki, zajmuje

si´ badaniem dzie∏ muzycznych i s∏owno-muzycznych,

badaniem myÊli ludzi tworzàcych muzyk´ i wypowiadajàcych si´ o niej, a tak˝e wzajemnego oddzia∏ywania

na siebie muzyki i spo∏eczeƒstwa; wszystko to w kontekÊcie ogólnokulturowym i w odniesieniu do ró˝nych

epok i kr´gów kulturowych.

Absolwent studiów muzykologicznych powinien

przede wszystkim znaç histori´ muzyki na tle ogólniejszych koncepcji sztuki oraz posiadaç umiej´tnoÊç analizy i teoretycznej interpretacji dzie∏a muzycznego.

W zale˝noÊci od specjalizacji absolwent powinien byç

przygotowany do pracy mi´dzy innymi jako

— naukowiec prowadzàcy badania muzykologiczne,

— krytyk muzyczny,

— kustosz w muzeach instrumentów muzycznych,

— ekspert w dziedzinie budowy instrumentów muzycznych,

— bibliotekarz muzyczny,

— edytor muzyczny,

— organizator ˝ycia muzycznego,

— specjalista w przemyÊle fonograficznym.

1. Muzykologia systematyczna

— Propedeutyka i systematyka muzykologii 30

— Harmonia (aspekty historyczne

i teoretyczne)

60

— Kontrapunkt (aspekty historyczne

i teoretyczne)

60

— Podstawy analizy muzycznej

120

— Metodologia badaƒ muzykologicznych

60

2. Muzykologia historyczna

— Powszechna historia muzyki

Antyk i Âredniowiecze

45

Renesans

45

Barok

45

Klasycyzm

45

Romantyzm i Neoromantyzm

45

Wiek XX

45

— Historia muzyki polskiej

120

— Dzieje myÊli o muzyce

60

— Historia notacji muzycznych

30

3. Etnomuzykologia

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

— Wprowadzenie do etnomuzykologii

15

— Kultury muzyczne Êwiata

30

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

420

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

885

— Muzyka ludowa, ze szczególnym

uwzgl´dnieniem tradycji polskiej

30

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

345

Razem

1650

IV. PRAKTYKI

Dla tego kierunku nie ustala si´ obligatoryjnej formy praktyki.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. Historia filozofii

420

60

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

345

Wybrane dzia∏y muzykologii, w tym 240 godzin

seminariów uczàcych na danym materiale pisania prac naukowych, dyskusji i krytycznego odbioru literatury muzykologicznej.

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. Historia filozofii

Po ukoƒczeniu kursu wymagana znajomoÊç

podstawowych nurtów filozoficznych, od antyku

do wspó∏czesnoÊci.

2. Przedmioty do wyboru

TreÊci ustalane w ramach wybranego przez studenta przedmiotu.

3. J´zyki obce (co najmniej dwa)

Po ukoƒczeniu kursów wymagana co najmniej

bierna znajomoÊç jednego j´zyka obcego w zakresie swobodnego pos∏ugiwania si´ literaturà

fachowà oraz umiej´tnoÊç zrozumienia (za pomocà s∏ownika) tekstu w utworze s∏owno-muzycznym co najmniej w jednym j´zyku obcym.

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Muzykologia systematyczna

— Propedeutyka i systematyka muzykologii

Przedstawienie

— zakresu przedmiotowego muzykologii, jej historii i zasadniczych kierunków badaƒ oraz

— podstawowego warsztatu muzykologa (najwa˝niejsze Êwiatowe nutowe serie wydawnicze, ró˝noj´zyczne encyklopedie muzyczne,

ró˝noj´zyczne serie ksià˝kowe i czasopisma

dot. muzyki, bibliografie dot. muzyki i piÊmiennictwa muzykologicznego).

— Harmonia (aspekty historyczne i teoretyczne)

Historyczny zakres obejmuje muzyk´ od baroku do XX w. Zakres teoretyczny wyznaczajà

normy nauki harmonii dur-moll. Zaj´cia powinny si´ koncentrowaç na dwóch uzupe∏niajàcych si´, odr´bnych aspektach: konstrukcyjnym (zakres teoretycznomuzyczny) — tworzenie przyk∏adów muzycznych w wielog∏osie

w oparciu o normy nauki harmonii oraz analitycznym (zakres historycznomuzyczny) — opisowa analiza przyk∏adów muzyki XVII—XX w.

w Êwietle nauki harmonii.

— Kontrapunkt (aspekty historyczne i teoretyczne)

Celem i treÊcià jest poznanie zasad ars componendi w odniesieniu do muzyki dawnej,

przede wszystkim norm regulujàcych konstrukcje polifonicznà w okresie renesansu

(tzw. kontrapunkt palestrinowski, zwany te˝

staroklasycznym) i baroku (polifonia J.S. Bacha).

Praktyczna znajomoÊç zasad kontrapunktu

ró˝nych epok ma u∏atwiç stylokrytycznà analiz´ dzie∏. W procesie dydaktycznym dopuszcza si´ tak˝e propedeutyk´ komponowania

w okreÊlonym stylu.

— Podstawy analizy muzycznej

Celem jest zapoznanie z metodami analitycznymi muzyki ró˝nych epok. Zaj´cia powinny

dostarczyç wiedzy teoretycznej, systematycznie sprawdzanej w praktycznych analizach

utworów.

— Metodyka badaƒ muzykologicznych

TreÊcià zaj´ç jest analiza piÊmiennictwa muzykologicznego, prezentujàca wa˝kie dla wspó∏-

Poz. 1004

czesnej muzykologii metody badaƒ historycznych i analitycznych. Kurs obejmuje wybrane

problemy wspó∏czesnej historiografii muzycznej (np. heurystyka i krytyka êróde∏, spo∏eczna historia muzyki, hermeneutyka) oraz

rozwija i pog∏´bia problemy metodologii analizy dzie∏a muzycznego.

2. Muzykologia historyczna

— Powszechna historia muzyki

Po ukoƒczeniu kursów wymagana znajomoÊç

podstawowych nurtów w historii muzyki profesjonalnej krajów europejskich w powiàzaniu ze zjawiskami ogólnokulturowymi: znajomoÊç i umiej´tnoÊç analitycznego scharakteryzowania najwybitniejszych dzie∏, a tak˝e historii gatunków muzycznych i znajomoÊç sylwetek najwa˝niejszych twórców muzyki.

W odniesieniu do ostatniego z okresów zakres geograficzny obejmuje tak˝e kraje pozaeuropejskie (g∏ównie Ameryki P∏n.).

— Historia muzyki polskiej

Przedmiot obejmuje „polskà tradycj´ muzycznà” w aspektach genezy i nacechowania we

wszystkich mo˝liwych kontekstach kultury

polskiej i w odniesieniu do historii muzyki europejskiej; od poczàtku dost´pnych w poznaniu po czasy wspó∏czesne.

— Dzieje myÊli o muzyce

TreÊcià przedmiotu powinny byç najwa˝niejsze problemy rozpatrywane w traktatach muzycznych od Êredniowiecza do XVII w., omawiane na konkretnych przyk∏adach dzie∏ najwybitniejszych teoretyków, oraz (zw∏aszcza

od XVIII w.) rozwa˝ania myÊlicieli z dziedziny

estetyki muzycznej.

— Historia notacji muzycznych

Przedmiotem zaj´ç powinien byç ciàg systemów zapisu muzyki stosowanych w Europie

od antycznej Grecji do XVII w. Po ukoƒczeniu

kursu wymagana znajomoÊç zasad najwa˝niejszych systemów (greckich, neumatycznych, dasia, modalnego) oraz — oprócz znajomoÊci zasad — umiej´tnoÊç dokonania

transkrypcji prostego przyk∏adu zapisanego

w notacji menzuralnej i w tabulaturach klawiszowych i lutniowych. Zalecane jest omówienie problemów zapisu muzyki wspó∏czesnej.

3. Etnomuzykologia

— Wprowadzenie do etnomuzykologii

TreÊcià zaj´ç jest omówienie przedmiotu badaƒ, jego zakresu, koncepcji i celu. Ponadto

przeglàd g∏ównych metod, tak˝e relacji etnomuzykologii do innych kierunków. Po ukoƒczeniu kursu wymagana jest m.in. umiej´tnoÊç stosowania zasad poprawnej dokumentacji muzycznej (transkrypcja) jak i opisu etnograficznego.

— Kultury muzyczne Êwiata

Przeglàd fenomenów muzycznych kultur Azji,

Afryki, Ameryk, Australii i Oceanii w ich zró˝-

nicowaniu regionalnym i spo∏ecznym oraz rola muzyki i jej transmisja w uwarunkowaniu

instytucjonalnym przez funkcje tradycyjne

(dworu, Êwiàtyni, organizacji plemiennych

i kultywowanych przez nie rytmów i cykli, np.

kalendarza, rodziny).

— Muzyka ludowa, ze szczególnym uwzgl´dnieniem tradycji polskiej

Omówienie g∏ównych funkcji, instytucji i form

transmisji muzycznej oraz przemian zachodzàcych dziÊ w wyniku procesów integracyjnych. Prezentacja charakterystycznych cech

muzyki ludowej ró˝nych regionów Polski.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

Wybrane dzia∏y muzykologii

Blok zaj´ç obejmujàcy wyk∏ady, konwersatoria,

çwiczenia i seminaria, których celem jest (w zale˝noÊci od specyfiki oÊrodka) pog∏´bianie wiedzy w zakresie wymienionym w punkcie B i/lub

rozszerzenie wiedzy o zakresy, takie jak np. historia i budowa instrumentów muzycznych, akustyka zwiàzana z nagraniami muzycznymi, krytyka muzyczna, edytorstwo muzyczne.

Poz. 1004

TreÊci przedmiotów kierunkowych i specjalizacyjnych ustalajà instytuty lub wydzia∏y prowadzàce ten kierunek studiów.

VII. ZALECENIA

1. Zaleca si´ po∏o˝enie nacisku na samodzielnà prac´

studenta, w tym na szczególnie czasoch∏onny ods∏uch nagraƒ muzyki wszystkich epok; z tego

wzgl´du przewidziano mniejszà ni˝ na wielu kierunkach ∏àcznà liczb´ godzin zaj´ç zbiorowych.

2. Ze wzgl´du na specyfik´ wielu zaj´ç zaleca si´ ograniczenie liczebnoÊci grup çwiczeniowych i seminaryjnych do 10 — 12 osób, a w niektórych wypadkach do grup jeszcze mniejszych, np. kontrapunkt

praktyczny: 6 — 8 osób, a czytanie partytur: 4 — 6

osób.

3. Bardziej rozbudowany — w porównaniu z innymi

kierunkami — program nauki j´zyków obcych powinien umo˝liwiç oprócz Êledzenia fachowej literatury obcoj´zycznej, rozumienie tekstu analizowanego dzie∏a s∏owno-muzycznego.

4. Kandydat na studia muzykologiczne powinien mieç

przygotowanie muzyczne, którego zakres okreÊla

uczelnia.

STUDIA ZAWODOWE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia zawodowe na kierunku muzykologia trwajà

3 lata (6 semestrów). ¸àczna liczba godzin dydaktycznych w programie studiów powinna wynosiç oko∏o

2200, w tym 1220 godzin okreÊlonych w standardach

nauczania.

Absolwenci mogà byç zatrudnieni np. na stanowisku organizatora ˝ycia muzycznego lub kierownika

programowego niektórych instytucji muzycznych.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

390

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

585

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

125

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwent zawodowych studiów muzykologicznych (uzyskuje tytu∏ licencjata) powinien przede

wszystkim znaç podstawy wiedzy o historii i teorii muzyki w kontekÊcie nauk humanistycznych oraz posiadaç

umiej´tnoÊç analizy dzie∏a muzycznego. Muzykologia,

czyli historia i teoria muzyki, zajmuje si´ badaniem

dzie∏ muzycznych i s∏owno-muzycznych, badaniem

myÊli filozoficznej, estetycznej i teoretycznej ludzi tworzàcych muzyk´ i wypowiadajàcych si´ o niej, a tak˝e

wzajemnym oddzia∏ywaniem na siebie muzyki i spo∏eczeƒstwa: wszystko to w kontekÊcie ogólnokulturowym i w odniesieniu do ró˝nych epok i kr´gów kulturowych. Studia zawodowe przeznaczone sà dla osób,

które

1) stykaç si´ b´dà z ró˝nymi aspektami zagadnieƒ muzycznych,

2) pragnà kontynuowaç nauk´ w innych szko∏ach wy˝szych,

3) chcà poszerzyç swojà wiedz´ humanistycznà w zakresie muzykologii.

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOÂCIOWE

120

Razem

1220

IV. PRAKTYKI

Letnia praktyka etnomuzykologiczna lub archiwalna — dwa razy po 2 tygodnie.

Praktyka odbywana w szko∏ach muzycznych I lub II

stopnia, towarzyszàca kursowi uprawniajàcemu do nauczania historii i form muzycznych.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. Historia filozofii

A. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

2. Przedmioty do wyboru, np. historia sztuki,

historia teatru, przedmiot przyrodniczy,

informatyka, podstawy ochrony w∏asnoÊci intelektualnej

60

3. J´zyki obce (co najmniej dwa)

240

4. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

585

1. Muzykologia systematyczna

1. Muzykologia systematyczna

— Propedeutyka i systematyka muzykologii 15

— Harmonia (aspekty historyczne i teoretyczne)

30

— Kontrapunkt (aspekty historyczne i teoretyczne)

30

— Podstawy analizy muzycznej

60

2. Muzykologia historyczna

— Powszechna historia muzyki

270

— Historia muzyki polskiej

120

— Estetyka muzyczna

30

3. Etnomuzykologia

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

Poz. 1004

30

120

Wybrane dzia∏y muzykologii (w tym 60 godzin seminariów przygotowujàcych do pisania pracy licencjackiej, dyskusji i krytycznego odbioru literatury muzykologicznej).

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOÂCIOWE

120

(zale˝nie od specjalizacji i specjalnoÊci)

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. Historia filozofii

Po ukoƒczeniu kursu wymagana jest znajomoÊç

podstawowych nurtów filozoficznych od antyku

do wspó∏czesnoÊci.

2. Przedmioty do wyboru

TreÊci ustalone w ramach przedmiotu wybranego przez studenta.

3. J´zyki obce (co najmniej dwa)

Po ukoƒczeniu kursów wymagana jest co najmniej bierna znajomoÊç jednego j´zyka obcego

w zakresie swobodnego pos∏ugiwania si´ literaturà fachowà oraz umiej´tnoÊç zrozumienia za

pomocà s∏ownika tekstu w utworze s∏owno-muzycznym co najmniej w jednym j´zyku obcym.

4. Wychowanie fizyczne

Uczestnictwo w zaj´ciach ruchowych: ogólnorozwojowych, korekcyjnych, rehabilitacyjnych,

sportowych (do wyboru lub zgodnie ze wskazaniami lekarskimi).

— Propedeutyka i systematyka muzykologii

Przedstawienie

— zakresu przedmiotowego muzykologii, jej historii i zasadniczych kierunków badaƒ oraz —

podstawowego warsztatu muzykologii (najwa˝niejsze Êwiatowe nutowe serie wydawnicze, ró˝noj´zyczne serie ksià˝kowe i czasopisma dotyczàce muzyki, bibliografie dotyczàce muzyki i piÊmiennictwa muzykologicznego).

— Harmonia (aspekty historyczne i teoretyczne)

Przedmiot obejmuje nauk´ harmonii dur-moll

w zakresie podstawowym z uwzgl´dnieniem

tworzenia przyk∏adów muzycznych i analizy

utworów z VIII—XIX wieku.

— Kontrapunkt (aspekty historyczne i teoretyczne)

Przedmiot obejmuje praktycznà znajomoÊç

zasad kontrapunktu XVI-wiecznego z elementami analizy kompozycji.

— Podstawy analizy muzycznej

Wprowadzenie w metody analityczne muzyki

wybranych epok. Zaj´cia powinny dostarczyç

wiedzy teoretycznej, systematycznie sprawdzanej w praktycznych analizach utworów.

2. Muzykologia historyczna

— Powszechna historia muzyki

Po ukoƒczeniu kursów wymagana jest znajomoÊç podstawowych nurtów w historii muzyki profesjonalnej krajów europejskich w powiàzaniu ze zjawiskami ogólnokulturowymi

znajomoÊç i umiej´tnoÊç analitycznego scharakteryzowania najwybitniejszych dzie∏, a tak˝e historii gatunków muzycznych i znajomoÊç

sylwetek najwa˝niejszych twórców muzyki.

— Historia muzyki polskiej

Historia polskiej kultury muzycznej na tle europejskiej kultury muzycznej.

— Estetyka muzyczna

Podstawy wiedzy o myÊli estetycznej w muzyce.

3. Etnomuzykologia

Podstawy etnomuzykologii polskiej lub ogólnej,

poprzedzone omówieniem przedmiotu badania,

jego zakresu, koncepcji celu badania i przeglàdu

g∏ównych metod.

B. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

Wybrane dzia∏y muzykologii

Blok zaj´ç obejmujàcy wyk∏ady, konwersatoria,

çwiczenia i seminaria, których celem jest (w zale˝noÊci

od specyfiki oÊrodka) pog∏´bienie wiedzy w zakresie

wymienionym w punkcie B i/lub rozszerzenie wiedzy

o zakresy, takie jak historia i budowa instrumentów

muzycznych, akustyka zwiàzana z nagraniami muzycznymi, krytyka muzyczna, edytorstwo muzyczne. TreÊci

przedmiotów kierunkowych ustalajà instytuty lub wydzia∏y prowadzàce ten kierunek studiów.

C. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOÂCIOWE

List´ przedmiotów specjalizacyjnych i specjalnoÊciowych oraz ich treÊci programowe ustalajà uczelnie,

uwzgl´dniajàc okreÊlone dla danej specjalizacji wymagania.

VII. ZALECENIA

1. Przez przedmioty specjalizacyjne nale˝y rozumieç przedmioty przygotowujàce do wykonywania zawodu, w szczególnoÊci do uzyskania

uprawnieƒ zawodowych, przez przedmioty specjalnoÊciowe — przedmioty pog∏´biajàce kszta∏-

Poz. 1004

cenie kierunkowe w okreÊlonych zakresach wiedzy.

2. Zaleca si´ po∏o˝enie nacisku na samodzielnà

prac´ studenta, w tym na szczególnie czasoch∏onny ods∏uch nagraƒ muzyki wszystkich

epok: z tego wzgl´du przewidziano mniejszà ni˝

na wielu kierunkach ∏àcznà liczb´ godzin zaj´ç

zbiorowych.

3. Ze wzgl´du na specyfik´ wielu zaj´ç zaleca si´

ograniczenie liczebnoÊci grup çwiczeniowych

i seminaryjnych do 10—12 osób, w niektórych

wypadkach do grup jeszcze mniejszych, np. kontrapunkt praktyczny: 6—8 osób, czytanie partytur: 4—6 osób.

4. Bardziej rozbudowany — w porównaniu z innymi kierunkami — program nauki j´zyków obcych

powinien umo˝liwiç, oprócz Êledzenia fachowej

literatury obcoj´zycznej, rozumienie tekstu analizowanego dzie∏a s∏owno-muzycznego.

5. Kandydat na studia muzykologiczne powinien

mieç przygotowanie muzyczne, którego zakres

okreÊla uczelnia.

Za∏àcznik nr 39

Standardy nauczania dla kierunku studiów

nawigacja

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1196

Studia magisterskie na kierunku nawigacja trwajà

5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3600, w tym 2232 godziny okreÊlone w standardach nauczania, spe∏niajàcych wymagania mi´dzynarodowej konwencji STCW 78/95 w zakresie zapewnienia wiedzy teoretycznej do pe∏nienia na statku funkcji zarówno na poziomie operacyjnym, jak i zarzàdzania.

Razem

2232

IV. PRAKTYKI

Program studiów powinien przewidywaç wymagane praktyki morskie i làdowe, w tym praktyk´ kierunkowà minimum 3 miesiàce.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Studia magisterskie na kierunku nawigacja powinny zapewniç wykszta∏cenie specjalistów przygotowanych teoretycznie i praktycznie do twórczej pracy naukowej w uczelniach morskich, pe∏nienia wszystkich

pok∏adowych funkcji oficerskich na statkach morskich

(floty transportowej lub rybackiej), pracy w wydzia∏ach

bezpieczeƒstwa ˝eglugi urz´dów morskich, w s∏u˝bach

kontroli ruchu (VTS) i w odpowiednich komórkach organizacyjnych przedsi´biorstw ˝eglugowych.

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

540

1. J´zyk polski

300

2. Przedmioty humanistyczne (w tym nauki

spo∏eczne i ekonomia)

120

3. Wychowanie fizyczne

120

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

496

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

1. Matematyka

240

2. Fizyka

64

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

540

3. Informatyka

96

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

4. Automatyka i elektronika

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1196

1. Nawigacja

350

2. Meteorologia i oceanografia

64

3. Urzàdzenia nawigacyjne

250

4. Manewrowanie statkiem

64

5. Ratownictwo morskie

32

6. ¸àcznoÊç morska

64

7. Budowa i statecznoÊç statku

180

8. Przewozy morskie

96

9. Bezpieczeƒstwo nawigacji (MPDM)

48

10. Prawo morskie

48

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Matematyka

Podstawy trygonometrii sferycznej: definicje

i twierdzenia dotyczàce zbioru liczb zespolonych, macierzy, wyznaczników i uk∏adów równaƒ liniowych, rachunek wektorowy, równania

p∏aszczyzny i prostej w przestrzeni R3, definicje

i twierdzenia dotyczàce wszechstronnego badania przebiegu zmiennoÊci funkcji jednej zmiennej rzeczywistej, podstawowe zagadnienia dotyczàce rachunku ró˝niczkowego i ca∏kowego

funkcji wielu zmiennych, podstawy rachunku

ca∏kowego (ca∏ka nieoznaczona, ca∏ki wielokrotne i ca∏ki krzywoliniowe), kryteria zbie˝noÊci szeregów liczbowych i funkcyjnych, elementy rachunku prawdopodobieƒstwa, podstawy teorii

estymacji statystycznej i weryfikacji hipotez statystycznych.

2. Fizyka

Kinematyka punktu materialnego, dynamika,

ruch drgajàcy, ruch falowy, dynamika bry∏y

sztywnej, energia kinetyczna ruchu obrotowego,

teoria ˝yroskopu, hydrostatyka, hydrodynamika, zasady termodynamiki, elementy fizyki statystycznej, elektrostatyka, magnetostatyka, materia w polu elektrycznym, promieniowanie termiczne, elementy fizyki kwantowej, wybrane zagadnienia z fizyki jàdrowej, podstawy szczególnej teorii wzgl´dnoÊci.

3. Informatyka

Podstawowe poj´cia, przedmiot i metody informatyki, budowa sprz´tu mikrokomputerowego,

sieci komputerowe, us∏ugi sieciowe, podzia∏

oprogramowania, oprogramowanie systemowe

i u˝ytkowe, podstawy programowania komputerów, metody algorytmizacji, podstawowe poj´cia z zakresu sztucznej inteligencji, systemy ekspertowe, sieci neuronowe, zasady tworzenia

systemu informatycznego, zastosowania informatyki w gospodarce morskiej, tendencje rozwojowe w informatyce, podstawowe zagadnie-

Poz. 1004

nia prawne, prawa morskie, problemy zwiàzane

z bezpieczeƒstwem danych.

4. Automatyka i elektronika

Podstawowe poj´cia z zakresu automatyki i elektroniki, struktura sygna∏ów elektrycznych, przetwarzanie sygna∏ów, zasady rozdzia∏u i wyboru

cz´stotliwoÊci, zasady modulacji, detekcji i przemiany cz´stotliwoÊci, blokowa budowa zasilaczy, wzmacniaczy i generatorów, zasady tworzenia obrazów na ekranie lampy oscyloskopowej

i radaroskopowej, podstawowe poj´cia techniki

cyfrowej, charakterystyki i w∏asnoÊci podstawowych elementów liniowych automatyki, struktury i zasady pracy uk∏adów regulacji automatycznej, struktury i zasady pracy komputerowych

okr´towych uk∏adów i systemów automatyki.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Nawigacja

Teoria i praktyka nawigacji morskiej poszerzona

o niezb´dnà wiedz´ z dziedzin pokrewnych, takich jak: kartografia, geodezja, astronomia, dewiacja, teoria p∏ywów, linii pozycyjnych i b∏´dów pomiarów nawigacyjnych; metody planowania ˝eglugi w rejonach przybrze˝nych, w bezpoÊrednim sàsiedztwie niebezpieczeƒstw nawigacyjnych, metody planowania i optymalizacji

podró˝y oceanicznych, metody bezpiecznego

prowadzenia nawigacji w strefie przybrze˝nej

i na akwenach ograniczonych, sposoby efetywnego prowadzenia statków na trasach oceanicznych, z uwzgl´dnieniem czynników hydrometeorologicznych i eksploatacyjnych, wydawnictwa nautyczne.

2. Meteorologia i oceanografia

Zarys procesów i elementów determinujàcych

pogod´, systemy pogodowe, meteorologiczne

instrumenty i ich zastosowanie, podstawy teoretyczne z zakresu oceanografii, organizacja s∏u˝b

meteorologicznych i systemy nadawania przepowiedni pogodowych, informacje hydrometeorologiczne w wydawnictwach nautycznych.

3. Urzàdzenia nawigacyjne

Elektronawigacja, ˝yrokompasy i receptory ˝yro,

budowa i zasada dzia∏ania autopilotów, pomiar

pr´dkoÊci, logi, pomiar g∏´bokoÊci, echosondy.

Radionawigacja, fale radiowe, dzia∏anie i dok∏adnoÊci okreÊlania pozycji przy u˝yciu radionamierników, radionawigacyjych systemów naziemnych i satelitarnych, metody zapisu i wyÊwietlania informacji.

Radiolokacja, parametry techniczno-eksploatacyjne i cykl pracy radaru, rodzaje zobrazowaƒ

i zorientowaƒ wyst´pujàce w radarach nawigacyjnych, zasady dokonywania pomiarów radarowych, rodzaje zak∏óceƒ i zniekszta∏ceƒ obrazu

radarowego.

4. Manewrowanie statkiem

Manewrowanie statkiem, próby morskie, dokumentacja, sposoby wykorzystania nap´dów

i sterów w procesie manewrowania, podstawowy uk∏ad si∏ i momentów dzia∏ajàcych na statek

w ruchu, procedury manewrowe w czasie alarmu i w sytuacjach spotkaniowych, zasady manewrowania podczas cumowania, kotwiczenia,

hamowania i awaryjnego zatrzymywania statku

w akwenie ograniczonym, zasady obliczeƒ oporów kad∏uba, parametrów cyrkulacji i hamowania, osiadania, obliczeƒ kotwicznych, holowniczych i cumowniczych, zasady ˝eglugi w sztormie i w lodach.

5. Ratownictwo morskie

Poz. 1004

kontroli statecznoÊci oraz wytrzyma∏oÊci lokalnej i ogólnej kad∏uba.

8. Przewozy morskie

Klasyfikacja ∏adunków i szkód ∏adunkowych, kodeksy dotyczàce przewozu towarów niebezpiecznych, problemy zwiàzane z przewozem wybranych ∏adunków, takich jak: zbo˝e, drewno,

w´giel, koncentraty rud, ci´˝kie sztuki nietypowe, terminologia zwiàzana z kontenerowym systemem transportowym, problematyka poziomego systemu za∏adunku Ro-Ro, zagadnienia dotyczàce przewozu ∏adunków p∏ynnych.

9. Bezpieczeƒstwo nawigacji

Zadania, zasady prawne i organizacyjne ratownictwa ˝ycia i mienia na morzu, zasady pracy

globalnych systemów i polskiego systemu poszukiwania i ratownictwa morskiego (AMVER,

COSPAS SARSAT i MARCK), podstawowe charakterystyki techniczne Êrodków SAR: zasady

umów ratowniczych i wspó∏dzia∏ania z ratownikami, organizacja statkowej s∏u˝by ratowniczej

w sytuacji bezpoÊredniego zagro˝enia statku

i za∏ogi (mielizna, przeciek, po˝ar, zderzenie, poszukiwanie i ratownictwo ludzi).

Obowiàzki oficera wachtowego, zakres stosowania przepisów prawa drogi — MPDM, charakterystyka Êwiate∏ i znaków, zasady prowadzenia

obserwacji, rola i znaczenie przepisów miejscowych, zdolnoÊci manewrowe statku, zastosowanie i ograniczenia urzàdzeƒ technicznych.

10. Prawo morskie

Elementarny zarys wiedzy z zakresu prawa morskiego potrzebny do swobodnego poruszania

si´ we wszystkich formach eksploatacyjnych

statku, mi´dzynarodowe konwencje, regulacje

i zalecenia dotyczàce bezpoÊrednio wykonywanych przez statek i jego za∏og´ obowiàzków i ich

zakres odpowiedzialnoÊci, przepisy prawne

zwiàzane z bezpieczeƒstwem statku, za∏ogi, pasa˝erów i ∏adunku, ochrona zdrowia za∏ogi, wymogi dotyczàce dzia∏aƒ prewencyjnych w zakresie ochrony Êrodowiska, podstawowe poj´cia

dotyczàce ubezpieczeƒ morskich.

6. ¸àcznoÊç morska

Zasady organizacji ∏àcznoÊci morskiej, propagacja fal radiowych; systemy antenowe, stosowane emisje, oznaczenia, wymagana szerokoÊç

pasma, obowiàzki radiooperatorów, dokumenty radiostacji okr´towych, wydawnictwa i publikacje niezb´dne do prowadzenia ∏àcznoÊci,

systemy i podsystemy sk∏adowe systemu

GMDSS.

VII. ZALECENIA

7. Budowa i statecznoÊç statku

Zasady dzia∏alnoÊci instytucji klasyfikacyjnych,

charakterystyki eksploatacyjne podstawowych

typów statków, podstawowe materia∏y u˝ywane

do budowy kad∏ubów, nazewnictwo i typowe

rozwiàzania w´z∏ów konstrukcyjnych kad∏uba,

urzàdzenia pok∏adowe — zasady budowy i obs∏ugi, podstawy teoretyczne w zakresie statecznoÊci statków, elementy dokumentacji w zakresie budowy i statecznoÊci statków, procedury

1. W grupie przedmiotów B i C zaj´cia indywidualne (projekty, laboratoria, çwiczenia itp.) powinny stanowiç ∏àcznie nie mniej ni˝ 50% ogólnej

liczby godzin studiów.

2. Przy ustalaniu szczegó∏owego planu i programu

studiów nale˝y mieç na uwadze kryteria akredytacji kierunku w FEANI (15% — przedmioty

kszta∏cenia ogólnego, 35% — przedmioty podstawowe, 50% — przedmioty kierunkowe).

Za∏àcznik nr 40

Standardy nauczania dla kierunku studiów

oceanografia

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Studia magisterskie na kierunku oceanografia

trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç

wynosi oko∏o 3700, w tym 1560 godzin okreÊlonych

w standardach nauczania.

Celem kszta∏cenia na kierunku oceanografia jest

przygotowanie kadr na potrzeby nauki, gospodarki

morskiej i ochrony Êrodowiska. Absolwent powinien

posiadaç znajomoÊç dyscyplin oceanograficznych

opartà na szerokiej podstawie nauk Êcis∏ych. Absolwent powinien posiadaç bieg∏à znajomoÊç j´zyka zachodniego.

Budowa i w∏aÊciwoÊci materii ˝ywej. Sk∏adniki

chemiczne ˝ywych uk∏adów (w´glowodory, cukrowce, lipidy, bia∏ka, kwasy nukleinowe).

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

Procesy chemiczne zwiàzane z ˝yciem (oddychanie: fotosynteza, przemiany kwasów nukleinowych, synteza bia∏ek). Komórka jako jednostka

˝ycia — sk∏adniki i struktura komórki. W∏aÊciwoÊci komórek roÊlinnych i zwierz´cych. Typy komórek i tkanek.

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

375

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

465

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

720

Razem

1560

IV. PRAKTYKI

Program studiów powinien zawieraç odpowiednie

dla danej specjalnoÊci praktyki laboratoryjne i terenowe.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

375

1. J´zyk obcy

120

2. Przedmioty humanistyczne (etyka, filozofia, ekonomia, prawo — do wyboru)

120

3. Zastosowanie komputerów

75

4. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

465

1. Biologia ogólna

60

2. Chemia ogólna

120

3. Geologia ogólna

75

4. Podstawy matematyki

60

5. Wst´p do fizyki

90

6. Metody statystyczne w oceanografii

60

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

720

1. Geologia morza

45

2. Hydrobiologia

90

3. Hydrochemia

75

4. Podstawy fizyki morza

90

5. Oceanografia biologiczna

90

6. Oceanografia fizyczna

120

7. Oceanografia chemiczna

120

8. Ekologia ogólna

90

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Biologia ogólna

Biologia jako nauka. Poziomy organizacji ˝ycia.

Rozmna˝anie si´ komórek — cykl komórkowy.

Podstawowe mechanizmy dziedzicznoÊci. Podstawy systematyki oraz przeglàd podstawowych

grup taksonomicznych roÊlin i zwierzàt. Populacja i interakcje mi´dzypopulacyjne. Ekologia

Êrodowiska — zale˝noÊci biocenotyczne, zarys

biogeografii. Podstawowe prawa i teorie ewolucji.

2. Chemia ogólna

Podstawowe prawa i poj´cia chemiczne, obliczenia stechiometryczne. Struktura elektronowa

i uk∏ad okresowy pierwiastków, wiàzania chemiczne. Prawo równowagi chemicznej. Równowagi w roztworach elektrolitów. Teoria dysocjacji. Równowagi kwasowo-zasadowe. Iloczyn jonowy wody, skala pH. Prawo iloczynu rozpuszczalnoÊci. Roztwory buforowe. Reakcje utleniania i redukcji. Elektrochemia. Przewodnictwo

elektrolitów. Elektroliza. Potencja∏y elektrodowe, ogniwa. Zwiàzki kompleksowe.

3. Geologia ogólna

Budowa Ziemi — jej w∏aÊciwoÊci fizyczne i chemiczne. Geneza i budowa litosfery. Procesy endogeniczne (plutonizm, wulkanizm, sejsmicznoÊç). Procesy egzogeniczne (wietrzenie, erozja,

denudacja, akumulacja). Struktura dna oceanu

Êwiatowego w Êwietle teorii tektoniki globalnej.

Cykle sedymentacyjno-orogeniczne w dziejach

Ziemi. Geochronologia na tle rozwoju Êwiata organicznego.

4. Podstawy matematyki

Poj´cie funkcji, funkcji ró˝nowartoÊciowej, wzajemnie jednoznacznej, odwrotnej. Poj´cie grupy,

cia∏a. Ró˝ne uk∏ady wspó∏rz´dnych w R2. Równania prostej. Cia∏o liczb zespolonych. Postaç

trygonometryczna. Rozwiàzywanie równaƒ

z jednà niewiadomà. Równanie prostej i p∏aszczyzny. Poj´cie przestrzeni liniowej, liniowej niezale˝noÊci, bazy, wymiaru. Macierze, dzia∏ania

na macierzach, wyznacznik, rzàd macierzy, macierz odwrotna, równania macierzowe. Przekszta∏cenia liniowe. Obraz i jàdro. Rzàd przekszta∏cenia liniowego, zwiàzek z wymiarem jàdra. Postaç macierzowa przekszta∏ceƒ liniowych. Uk∏ady równaƒ liniowych. Twierdzenie

Cramera. Twierdzenie Kroneckera — Capelliego.

Metoda Gaussa. Wektory i wartoÊci w∏asne. Formy dwuliniowe, kwadratowe, ich okreÊlonoÊç,

kryterium Sylwestra. Iloczyn skalarny, iloczyn

wektorowy, iloczyn mieszany, w∏asnoÊci.

5. Wst´p do fizyki

Kinetyczna teoria gazów. Podstawowe poj´cia

i definicje termodynamiczne. Pierwsza zasada

termodynamiki (przemiany gazowe, praca i ciep∏o, pojemnoÊç cieplna). Druga zasada termodynamiki (procesy odwracalne i nieodwracalne;

procesy cykliczne, entropia). Elektrostatyka.

Elektromagnetyzm. Ruch falowy — zasada superpozycji drgaƒ. Optyka — polaryzacja, dyfrakcja, interferencja. Promieniowanie cia∏a doskonale czarnego. Podstawy mechaniki kwantowej.

Elementy fizyki jàdrowej — cyklotron, synchrotron.

6. Metody statystyczne w oceanografii

Podstawy statystyki, rachunek prawdopodobieƒstwa, parametry i statystyki rozk∏adów, korelacje, testowanie rozk∏adu normalnego. Test t,

Test F, analiza wariancji ANOVA, Test C2, metody nieparametryczne i regresja.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Geologia morza

Geneza i ewolucja wód oceanu. Procesy geologiczne w Oceanie Âwiatowym: endogeniczne

i egzogeniczne. Elementy strukturalne dna oceanicznego: szelf, sk∏on kontynentalny, strefy

przejÊciowe, grzbiety Êródoceaniczne, platformy

oceaniczne. Charakterystyka osadów morskich

i ich geneza. Tempo sedymentacji, mià˝szoÊç

warstwy osadowej i prawid∏owoÊci w przestrzennym rozmieszczeniu osadów morskich.

2. Hydrobiologia

Specyfika warunków ˝ycia w wodzie. Wp∏yw

czynników fizycznych (ruch wody, temperatura,

Êwiat∏o), chemicznych (gazy i elektrolity) i edaficznych na zjawiska biotyczne. Biologia organizmów wodnych: p∏ywalnoÊç, ruch, op∏ywowy

kszta∏t cia∏a, osmoregulacja i jonoregulacja,

przystosowanie anatomiczne do oddychania

w wodzie, od˝ywianie si´ organizmów wodnych, rozmna˝anie i rozwój. Formacje ekologiczne: przeglàd i charakterystyka. Charakterystyka

biologiczna Êrodowiska wodnego: ekosystem

morski, jeziora (ogólna charakterystyka jezior —

pochodzenie, opis biologiczny poszczególnych

dziedzin jezior, typologia jezior), zbiorniki zaporowe, stawy, rzeki, êród∏a i estuaria. ProduktywnoÊç ekosystemów wodnych — zró˝nicowanie

siedliskowe. Sk∏ad gatunkowy wybranych ekosystemów wodnych. Problemy hydrobiologii

stosowanej: eutrofizjacja, saprolizacja (system

saprobowy), acydifikacja.

3. Hydrochemia

Charakterystyka fizykochemicznych w∏aÊciwoÊci wody. Struktura molekularna lodu i wody ciek∏ej. Jonizacja wody, jon hydronowy, dualistyczna rola wody w uk∏adach kwas — zasada. RozpuszczalnoÊç i iloczyn rozpuszczalnoÊci. Uk∏ad

w´glanowy. TwardoÊç i agresywnoÊç wody.

Poz. 1004

Sposoby przedstawiania sk∏adu chemicznego

wody.

Substancje nieorganiczne w wodzie i ich przemiany. Substancje organiczne w wodzie i ich

przemiany. Klasyfikacja wód gruntowych i powierzchniowych. Migracje zanieczyszczeƒ w Êrodowisku wodnym: biochemiczne procesy zu˝ywajàce tlen, samooczyszczanie, eutrofizacja.

4. Podstawy fizyki morza

Ziemia jako uk∏ad termodynamiczny. Si∏y dzia∏ajàce na masy wodne i ich ruch. Woda jako oÊrodek fizyczny. Struktura molekularna wody morskiej. Elementy termodynamiki wody morskiej.

Poch∏anianie i rozpraszanie Êwiat∏a w wodzie.

Molekularna wymiana masy, ciep∏a i p´du. Bilans cieplny kolumny wodnej. Fale dêwi´kowe

w morzu i os∏abianie nat´˝enia dêwi´ku w morzu. Akustyczna detekcja obiektów biologicznych w morzu.

5. Oceanografia biologiczna

Znaczenie i rola oceanografii biologicznej jako

nauki o ˝yciu we wszechoceanie. Ogólna charakterystyka oceanu jako Êrodowiska ˝ycia — rola

i znaczenie wybranych czynników fizycznych,

chemicznych i dynamicznych. Biologiczne strefy

w morzu: pelagial (rejon nerytyczny i wód

otwartych), bental (strefa litoralu i g∏´bokiego

dna). Charakterystyka biocenotyczna formacji

ekologicznych w morzu (plankton, bentos, nekton). RoÊlinnoÊç morska. Zwierz´ta w morzu.

Biogeografia: charakterystyka biocenotyczna

wód polarnych, umiarkowanych, subtropikalnych i tropikalnych. ProduktywnoÊç metody pomiaru produkcji biologicznej, produkcja poszczególnych poziomów troficznych, regionalizacja produktywnoÊci. Biologiczne wykorzystanie mórz: rybo∏ówstwo i pozyskiwanie innych

zasobów ˝ywych oraz marikultura.

6. Oceanografia fizyczna

Historia odkryç i badaƒ oceanograficznych. Ziemia jako planeta wód. Zasoby wodne i krà˝enie

wody na Ziemi. Si∏y motoryczne ruchu wody

w przyrodzie. Pola wymiany masy i energii

w systemie ocean — atmosfera — làd. Pola temperatury, zasolenia i g´stoÊci. Okresowe termo-,

halo- i piknokliny. Lody na morzach. Falowanie

i wahania okresowe wód. Pràdy — typy pràdów.

Ogólny system krà˝enia wód oceanu. Procesy

mieszania wód morskich i wywo∏ane nimi zjawiska. Bilans energii i substancji w oceanie (bilanse: cieplny, mechaniczny, wodny, soli). Charakterystyki oceanograficzne oceanów i wybranych

mórz.

7. Oceanografia chemiczna

Migracja zwiàzków chemicznych z pod∏o˝a zlewni. Po∏àczenia chemiczne w wodzie morskiej.

Sta∏oÊç sk∏adu chemicznego wód morskich. Klasyfikacja pierwiastków w wodzie morskiej. Procesy chemiczne w strefie kontaktowej: atmosfe-

ra — woda morska. RozpuszczalnoÊç gazów

w wodzie morskiej. Organiczne kompleksy

w wodzie morskiej. Cykle biogeochemiczne

w morzu: w´gla, azotu, fosforu, ˝elaza, manganu, krzemu, siarki i pierwiastków Êladowych.

Pierwiastki promieniotwórcze w wodzie morskiej. Zawiesiny organiczne i nieorganiczne

w morzu. Zjawiska sorpcyjne w warstwie kontaktowej woda — osad denny. Sk∏ad chemiczny

wód interstycjalnych. Powstawanie konkrecji

manganowych i innych. Chemizm wód ró˝nych

Poz. 1004

regionów – oceanów i mórz, w tym Ba∏tyku i estuariów.

8. Ekologia ogólna

Ekologia — cel i przedmiot badaƒ, podstawowe

poj´cia: siedlisko, nisze ekologiczne, Êrodowisko, poj´cie czynnika ograniczajàcego w odniesieniu do prawa minimum i tolerancji ekologicznej. Formy ˝yciowe, spektra ekologiczne. Struktura i dynamika populacji, biocenoz i ekosystemów. Sukcesja ekologiczna.

Za∏àcznik nr 41

Standardy nauczania dla kierunku studiów

oceanotechnika

STUDIA MAGISTERSKIE

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku oceanotechnika

trwajà pi´ç lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3800, w tym 1965 godzin okreÊlonych

w standardach nauczania.

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

315

1. J´zyk obcy

150

2. Przedmioty humanistyczne i spo∏eczne

30

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

3. Ochrona Êrodowiska

15

Studenci kierunku oceanotechnika nabywajà umiej´tnoÊci stosowania nauk podstawowych, ogólnotechnicznych i zawodowych do formu∏owania i rozwiàzywania wspó∏czesnych i przysz∏oÊciowych problemów

projektowania, konstrukcji i technologii budowy statków i obiektów oceanotechnicznych, z uwzgl´dnieniem czynników ryzyka i poziomu bezpieczeƒstwa wyst´pujàcych w produkcji i eksploatacji, technik zabezpieczeƒ przeciwpo˝arowych i ochrony Êrodowiska oraz

warunków ekonomicznych. Naczelnà ideà kszta∏cenia

jest wyrobienie w absolwentach postawy twórczej

i otwartej oraz ÊwiadomoÊci potrzeby ustawicznego

uzupe∏niania wiedzy. Absolwenci kierunku oceanotechnika przygotowani sà teoretycznie i praktycznie do

twórczej pracy w uczelniach, oÊrodkach naukowo-badawczych, w biurach projektowych i w stoczniach,

w zak∏adach przemys∏owych kooperujàcych ze stoczniami, w przedsi´biorstwach armatorskich, w instytucjach i oÊrodkach zwiàzanych z technikà morskà oraz

w innych ga∏´ziach przemys∏u, które sà pokrewne z kierunkami mechanika i transport.

4. Ekonomia i zarzàdzanie

60

5. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1020

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

315

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1020

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

630

Razem

1965

1. Matematyka

225

2. Fizyka

60

3. Informatyka

90

4. Materia∏oznawstwo

75

5. Mechanika

270

6. Grafika in˝ynierska

90

7. Metrologia

45

8. Podstawy elektrotechniki i elektroniki

30

9. Podstawy automatyki

30

10. Podstawy termodynamiki

30

11. Podstawy konstrukcji maszyn

45

12. In˝ynieria jakoÊci

30

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

630

1. Podstawy oceanotechniki

90

2. Podstawy hydromechaniki okr´towej

60

3. Podstawy projektowania statków

30

IV. PRAKTYKI

4. Podstawy konstrukcji okr´tów

45

Program studiów powinien przewidywaç od 8 do

12 tygodni praktyki, w tym kierunkowà i dyplomowà.

5. Si∏ownie okr´tów i obiektów oceanotechnicznych

6. Urzàdzenia pok∏adowe

60

7. Technologia budowy okr´tów i obiektów

oceanotechnicznych

105

8. Instalacje i techniki zabezpieczeƒ

105

9. Okr´towe systemy automatyki

30

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. J´zyk obcy

Czynne opanowanie jednego j´zyka obcego

w mowie i piÊmie.

2. Przedmioty humanistyczne i spo∏eczne

W zale˝noÊci od zainteresowaƒ studenta stwarza si´ mo˝liwoÊci uzyskania szerszego zakresu

wiedzy z historii, filozofii, socjologii, psychologii, etyki, kultury j´zyka polskiego, nauki o kulturze itp.

3. Ochrona Êrodowiska

Podstawy ekologii (funkcjonowanie populacji),

podstawy biocenoz i ekosystemów, êród∏a

i szkodliwoÊç zanieczyszczeƒ Êrodowiska, Êrodki

prawne i ekonomiczne.

4. Ekonomia i zarzàdzanie

Podstawowe kategorie i prawa ekonomiczne.

Ogólne uwarunkowania wzrostu produkcji i rozwoju ekonomicznego. Przedsi´biorstwo i rynek

w gospodarce. Istota i rozwój nauk o organizacji

i zarzàdzaniu w przemyÊle. Problemy organizacyjno-prawne w przedsi´biorstwach budowy

i remontów statków. Cele ekonomiczne przedsi´biorstwa. Kooperacja w przemyÊle okr´towym. Problemy planowania. Podstawy elastycznoÊci przemys∏owej. System rezerw przedsi´biorczoÊci. Czynnik ludzki we wspó∏czesnej gospodarce. Wybrane problemy mi´dzynarodowych stosunków ekonomicznych.

5. Wychowanie fizyczne

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Matematyka

Algebra. Ciàgi liczbowe. Funkcje. Rachunek ró˝niczkowy i ca∏kowy. Geometria ró˝niczkowa. Rachunek wektorowy, macierzowy i operatorowy.

Rachunek prawdopodobieƒstwa. Statystyka.

Elementy rachunku wariacyjnego i tensorowego. Elementy programowania matematycznego. Matematyka stosowana.

2. Fizyka

Granice stosowalnoÊci mechaniki klasycznej.

Drgania i fale. Podstawy szczególnej teorii

wzgl´dnoÊci. Elektrodynamika i optyka. Fotometria. Budowa materii. Podstawy fizyki cia∏a sta∏ego. Podstawy fizyki jàdrowej. Fizyka morza.

Ogólna teoria pomiarów.

Poz. 1004

3. Informatyka

Sprz´t komputerowy. Standardowa konfiguracja komputera. Systemy operacyjne. Przetwarzanie numeryczne i systemowe. Programy

u˝ytkowe: edytory tekstów, arkusze kalkulacyjne, bazy danych i grafika komputerowa. Sieci

komputerowe.

4. Materia∏oznawstwo

Podstawowa wiedza metaloznawcza. Struktura

stopów metali. ˚elazo i jego stopy. Stopy metali nie˝elaznych w okr´townictwie. Materia∏y niemetalowe. Zastosowanie materia∏ów naturalnych i tworzyw sztucznych w oceanotechnice.

Pow∏oki i ochrona antykorozyjna.

5. Mechanika

Mechanika ogólna. Statyka: uk∏ady ci´gnowe,

warunki równowagi, wyznaczanie si∏ w uk∏adach p∏askich i przestrzennych. Kinematyka

równania ruchu punktu, ruch p∏aski, ruch

wzgl´dny, ruch kulisty. Dynamika: twierdzenia

o ruchu uk∏adów materialnych, równania ruchu,

dynamika cia∏a sztywnego, dynamika uk∏adów

dyskretnych. Podstawy mechaniki analitycznej

zasada prac przygotowanych, równania Lagrange’a II rodzaju.

Wytrzyma∏oÊç materia∏ów. W∏asnoÊci mechaniczne materia∏ów. Prawo Hooke’a. Rozciàganie i Êciskanie. Âcinanie technologiczne. Momenty bezw∏adnoÊci figur p∏askich. Skr´canie. Zginanie. Elementy analizy stanów napr´˝enia i odkszta∏cenia.

Zbiorniki cienkoÊcienne osiowo-symetryczne. Wytrzyma∏oÊç z∏o˝ona. Wyboczenie spr´˝yste i spr´˝ysto-plastyczne pr´ta. Metody energetyczne.

Mechanika konstrukcji. Metoda elementów

skoƒczonych. Macierz sztywnoÊci elementów

i konstrukcji, transformacja, warunki brzegowe,

wektor obcià˝eƒ, rozwiàzanie uk∏adów równaƒ,

wyznaczanie napr´˝eƒ. Zasada stacjonarnoÊci

potencja∏u. Funkcje kszta∏tu. Elementy skoƒczone pr´towe, belkowe, elementy dla p∏askiego

stanu napr´˝enia, elementy klasy C0 i C1. Ekwiwalentne obcià˝enia w´z∏owe. Teoria p∏yt cienkich Kirchoffa — Love’a. P∏yty usztywnione, ortotropia konstrukcyjna, pas wspó∏pracujàcy poszycia. Teoria skr´cania pr´tów cienkoÊciennych

— przekroje otwarte i zamkni´te. Wytrzyma∏oÊç

strefowa i lokalna. StatecznoÊç p∏yt i usztywnieƒ. Modelowanie elementów konstrukcyjnych

kad∏uba w MES.

Teoria drgaƒ. Drgania swobodne i wymuszone

uk∏adów mechanicznych o jednym stopniu swobody i o skoƒczonej liczbie stopni swobody.

Drgania na statkach, êród∏a wymuszeƒ i stosowane metody obliczeƒ.

Mechanika p∏ynów. Ogólne równania ruchu p∏ynu. W∏asnoÊci wektora napr´˝eƒ w p∏ynie. Tensor napr´˝enia dla p∏ynu newtonowskiego.

Równania ruchu Naviera — Stokesa. Elementy

dynamiki cieczy idealnej. Opór op∏ywanych cia∏.

Obliczanie reakcji hydrostatycznych.

6. Grafika in˝ynierska

Zasady odwzorowaƒ. Obrazy punktów, prostych

i p∏aszczyzn. Elementy wspólne. Elementy równoleg∏e i prostopad∏e. Obroty i k∏ady. Transformacje. Rzuty i przekroje. Przenikanie. Normy.

Wymiarowanie. Oznaczanie chropowatoÊci, falistoÊci itp. Po∏àczenia. Rysunki cz´Êci maszyn

i mechanizmów. Rysunki wykonawcze i z∏o˝eniowe. Schematy. Zmiany na rysunkach.

7. Metrologia

Pomiary wielkoÊci mechanicznych metodami

elektrycznymi. Technika planowania eksperymentów. Metrologia warsztatowa. Metrologia okr´towa. Zintegrowane systemy kontrolno-pomiarowe.

8. Podstawy elektrotechniki i elektronika

Podstawy elektrotechniki i elektroniki. Warunki

pracy elektrycznych urzàdzeƒ okr´towych. Elektrownia okr´towa. Okr´towe sieci elektryczne.

Systemy rozdzia∏u energii elektrycznej. Silniki

i pràdnice. Zasilanie i sterowanie. Urzàdzenia

pomiarowe, sygnalizacyjne i alarmowe. Urzàdzenia nawigacyjne.

9. Podstawy automatyki

Sygna∏. Informacja. Sterowanie. Schemat blokowy. Przep∏yw sygna∏ów. Uk∏ad i klasyfikacja

uk∏adów automatyki. Opisy matematyczne uk∏adów. Podstawowe Êrodki techniczne automatyzacji. Czujniki i przetworniki pomiarowe. Regulatory. Elementy nastawcze i wykonawcze.

10. Podstawy termodynamiki

Poj´cia podstawowe. Pierwsza zasada termodynamiki. W∏aÊciwoÊci i prawa gazów. Mieszaniny

gazów. Przemiany gazów doskona∏ych. Druga

zasada termodynamiki. Obiegi termodynamiczne. Para wodna i gazy wilgotne. Podstawy teoretyczne spalania. Podstawowe prawa przenoszenia ciep∏a. Wymienniki ciep∏a.

11. Podstawy konstrukcji maszyn

Zasady konstruowania. Tolerancje, pasowania

i b∏´dy wykonania. Budowa i dzia∏anie podstawowych elementów maszyn. Osie i wa∏y. Sprz´g∏a i hamulce. ¸o˝yska. Przek∏adnie mechaniczne. Po∏àczenia. Podstawowe obliczenia i dobór

elementów maszyn. Elementy trybologii.

12. In˝ynieria jakoÊci

Filozoficzne podejÊcie do jakoÊci. JakoÊç

w przedsi´biorstwach przemys∏owych. Projektowanie i analiza jakoÊci: techniki mened˝erskie,

metody matematyczne. Systemy doskonalenia

jakoÊci: zarzàdzanie projakoÊciowe, certyfikaty

jakoÊci.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Podstawy oceanotechniki

Ârodowisko morskie. Eksploracja i eksploatacja

zasobów morskich. Systemy ˝eglugowe (floty

Poz. 1004

statków) i ich otoczenie: fizyczne (naturalne),

geograficzne, techniczne, prawne, ekonomiczne, organizacyjne, spo∏eczne.

Klasyfikacja funkcjonalna i konstrukcyjna obiektów oceanotechnicznych (w tym badawczych,

poszukiwawczych, wydobywczych itp.), podstawowe w∏aÊciwoÊci. Klasyfikacja ogólna i funkcjonalna statków. Charakterystyka techniczna

statków, parametry g∏ówne, rozplanowanie

przestrzenne. Przeglàd g∏ównych podsystemów

funkcjonalnych statku: kad∏ub (geometria, p∏ywalnoÊç, statecznoÊç, konstrukcja), uk∏ad nap´dowy (opory, p´dniki, si∏ownia), wyposa˝enie

ogólne, zespó∏ hotelowy. Proces powstawania

statku: za∏o˝enia i projektowanie, dokumentacja, klasyfikacja, technologia i organizacja produkcji.

Instytucje morskie — krajowe i mi´dzynarodowe, konwencje dotyczàce bezpieczeƒstwa ludzi,

statków i obiektów oceanotechnicznych oraz

ochrony mórz. Instytucje klasyfikacyjne i ich

przepisy.

2. Podstawy hydromechaniki okr´towej

Charakterystyki geometryczne i hydrostatyczne

kad∏uba okr´towego, p∏ywalnoÊç statków

i obiektów oceanotechnicznych. StatecznoÊç poprzeczna okr´tu nieuszkodzonego — statyczna

i dynamiczna, statecznoÊç wzd∏u˝na. NiezatapialnoÊç i statecznoÊç awaryjna. W∏aÊciwoÊci

oporowo-nap´dowe: op∏yw i opór kad∏uba; p´dniki okr´towe; kinematyka i dynamika Êruby

okr´towej, projektowanie Êrub.

W∏aÊciwoÊci manewrowe — statecznoÊç kursowa i zwrotnoÊç okr´tu, si∏y i momenty na sterze,

próby zwrotnoÊci.

W∏aÊciwoÊci morskie – rodzaje ko∏ysaƒ i zjawiska towarzyszàce ko∏ysaniom; ogólny schemat

obliczania amplitud ko∏ysaƒ na fali nieregularnej.

Hydrostatyka. P∏ywalnoÊç, statecznoÊç, niezatapialnoÊç, sterownoÊç. Hydrodynamika nap´du

opór i p´dniki okr´towe. Dynamika morza i w∏aÊciwoÊci morskie okr´tu.

3. Podstawy projektowania statków

Podstawy teorii projektowania. Metody projektowania i kryteria projektowe. Etapy i fazy powstawania projektu. G∏ówne parametry projektowe. Koncepcja statku optymalnego.

4. Podstawy konstrukcji okr´tów

Parametry projektowe statku. Analiza funkcjonalna statków. Iteracyjny proces projektowania

statku, dokumentacja projektowa. Konwencjonalne metody wst´pnego projektowania statków — wyznaczanie wymiarów g∏ównych i wypornoÊci oraz mocy nap´du, projektowanie

kszta∏tu kad∏uba; obliczanie masy statku, sprawdzanie wolnej burty i pojemnoÊci ∏adunkowej

oraz GT i NT. Podzia∏ przestrzenny statku, zespo∏y funkcjonalne.

Automatyzacja projektowania i optymalizacja

g∏ównych parametrów statku. Model matematyczny statku, modele optymalizacyjne.

pomieszczeƒ, metrologia wibroakustyczna, prognozowanie i normalizacja drgaƒ i ha∏asów,

technologia wibroakustyczna.

5. Si∏ownie okr´tów i obiektów oceanotechnicznych

Zagro˝enie po˝arem i wybuchem. Zasady biernej i czynnej ochrony przeciwpo˝arowej i przeciwwybuchowej obiektów morskich. Konstrukcje przeciwpo˝arowe — dobór i projektowanie.

Cechy po˝arowe materia∏ów. Systemy wykrywcze po˝aru. Instalacje gaÊnicze, konstrukcja

i projektowanie. Systemy ewakuacji. Zabezpieczenie przeciwpo˝arowe i przeciwwybuchowe

procesów wytwarzania i remontów statków.

Maszyny cieplne okr´towe: t∏okowy silnik spalinowy, turbina, spr´˝arka. Wspó∏praca uk∏adu

silnik — p´dnik — kad∏ub. Okr´towe si∏ownie

motorowe i turbinowe. Urzàdzenia pomocnicze

si∏owni. Elementy przestrzennego rozplanowania si∏owni. NoÊniki i êród∏a energii dla obiektów

oceanotechnicznych.

Instalacje ogólnookr´towe. In˝ynieria ochrony

Êrodowiska morskiego.

6. Urzàdzenia pok∏adowe

Okr´towe urzàdzenia prze∏adunkowe i transportowe. Zamkni´cia luków ∏adunkowych. Urzàdzenia sterowe, kotwiczne, cumownicze i holownicze. Ârodki i urzàdzenia ratunkowe.

7. Technologia budowy okr´tów i obiektów oceanotechnicznych

Techniki wytwarzania: odlewnictwo, obróbka

mechaniczna, cieplna i cieplno-chemiczna materia∏ów metalowych i niemetalowych. Techniki

∏àczenia konstrukcji. W∏asnoÊci technologiczne

materia∏ów. Procesy budowy statku: obróbka,

prefabrykacja, monta˝, wyposa˝enie, wodowanie, próby zdawczo-odbiorcze. Integracja procesów technologicznych budowy i wyposa˝ania.

Oprzyrzàdowanie produkcji.

8. Instalacje i techniki zabezpieczeƒ

Procesy wymiany ciep∏a i masy w wentylacji, klimatyzacji i ch∏odnictwie. Zagro˝enia dla osób,

∏adunku i Êrodowiska. Systemy wentylacji. Systemy kontrolowanej atmosfery w ∏adowniach

i kontenerach. Obieg ch∏odniczy i pompy ciep∏a.

Instalacja ch∏odnicza magazynów prowiantu

i ∏adowni ch∏odzonych. Ekologiczne rozwiàzania

w ch∏odnictwie.

èród∏a drgaƒ i ha∏asów okr´towych, parametry

akustyczne wn´trz, ochrona wibroakustyczna

9. Okr´towe systemy automatyki

Statek jako obiekt automatycznej regulacji. Modelowanie obiektów. Zakres automatyzacji. Typy

uk∏adów automatycznej regulacji ekstremalnej,

adaptacyjnej i nadà˝nej. G∏ówne zak∏ócenia

w uk∏adzie regulacji. Sterowanie uk∏adem nap´dowym. Automatyzacja urzàdzeƒ si∏owni okr´towych.

VII. ZALECENIA

1. W ca∏ym okresie studiów — liczba godzin przedmiotów grupy B i C (projekty, çwiczenia, laboratoria itp.) powinna stanowiç ∏àcznie nie mniej ni˝

40% ogólnej liczby godzin studiów.

2. Przy ustalaniu szczegó∏owego planu i programu

studiów nale˝y mieç na uwadze kryteria akredytacji kierunku w FEANI (przedmioty kszta∏cenia

ogólnego oko∏o 10%, przedmioty podstawowe

oko∏o 35% i przedmioty kierunkowe oko∏o 55%).

3. W ∏àcznej liczbie godzin zaj´ç przewiduje si´

400 godzin na wykonanie pracy magisterskiej.

4. W standardach nauczania nie okreÊla si´ formy

zaj´ç ani ich sekwencji, które sà ustalane przez

uczelnie (wydzia∏y) realizujàce kierunek studiów

oceanotechnika.

Za∏àcznik nr 42

Standardy nauczania dla kierunku studiów

ochrona dóbr kultury

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Studia magisterskie na kierunku ochrona dóbr kultury trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin

zaj´ç wynosi oko∏o 3200, w tym 2010 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

Absolwent przyswajajàc w trakcie studiów wiadomoÊci z zakresu historii sztuki, historii kultury, zabytkoznawstwa oraz konserwatorstwa i muzealnictwa, zdobywa wszechstronnà wiedz´ o zabytkach sztuki i kultu-

ry, ze szczególnym uwzgl´dnieniem ich substancji,

struktury technicznej i artystycznego ukszta∏towania,

a tak˝e póêniejszych transformacji.

Poz. 1004

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

570

1. Wst´p do historii sztuki

60

2. Historia sztuki powszechnej

120

3. Historia sztuki polskiej

90

4. Nauki pomocnicze historii

30

5. Proseminarium z historii sztuki

60

— historii sztuki — przygotowanie do w∏asnej pracy

badawczej w zakresie historii architektury i sztuk

plastycznych przy pog∏´bionej znajomoÊci procesu

powstawania dzie∏a sztuki i zagro˝eƒ dla jego substancji materialnej,

6. Metodologia historii sztuki

30

7. Historia doktryn artystycznych

30

9. Fotografia dokumentalna

60

— konserwatorstwa — przyswajajàc szereg umiej´tnoÊci technicznych (m.in. rysunek, fotografia, techniki komputerowe) oraz poszerzajàc zakres wiedzy

o takie specjalistyczne obszary, jak: historia kultury

materialnej, historia organizacji i techniki budownictwa, historia i teoria ochrony i konserwacji zabytków, absolwent uzyskuje przygotowanie do

prowadzenia wszechstronnych badaƒ dotyczàcych

zabytków na potrzeby konserwatorskie, dokumentacji uzyskiwanych wyników oraz programowania

i nadzorowania ró˝nych typów przedsi´wzi´ç konserwatorskich,

10. Wst´p do konserwatorstwa i muzealnictwa

30

11. Historia i teoria ochrony i konserwacji zabytków

30

Dodatkowo w ramach zaj´ç odbywanych w obr´bie poszczególnych specjalnoÊci absolwenci zdobywajà wiedz´ szczegó∏owà w zakresie wybranych dziedzin,

np.

— muzealnictwa — znawstwo dotyczàce sztuk plastycznych, a przede wszystkim wielu dziedzin rzemios∏a artystycznego, wiedz´ w zakresie znaczenia

i funkcji muzeów oraz przygotowanie do pracy

w instytucjach muzealnych i antykwarycznych.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

390

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

750

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

870

Razem

2010

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

870

Zestaw przedmiotów kierunkowych ustala wydzia∏

prowadzàcy kierunek.

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. Historia filozofii ze szczególnym uwzgl´dnieniem estetyki

Zaj´cia majà na celu zapoznanie z dziejami myÊli filozoficznej stanowiàcej podstaw´ zjawisk

i pràdów kulturowych wraz z g∏ównymi doktrynami i kategoriami estetycznymi.

2. Lektorat z j´zyka zachodniego

Celem jest opanowanie jednego z j´zyków zachodnich w stopniu umo˝liwiajàcym swobodne

porozumiewanie si´ i korzystanie z literatury fachowej.

3. Lektorat z j´zyka ∏aciƒskiego

Poznanie podstawowych regu∏ gramatycznych

i zasobu s∏ownictwa niezb´dnych w samodzielnej pracy badawczej.

4. Wychowanie fizyczne

IV. PRAKTYKI

Dla tego kierunku nie ustala si´ obligatoryjnej formy praktyki.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

8. Zarys technologii i technik sztuk plastycznych 30

390

åwiczenia ogólnorozwojowe, p∏ywanie, gry zespo∏owe, rekreacja.

5. Podstawy informatyki

Zapoznanie si´ ze standardowymi programami

komputerowymi oraz ich zastosowaniem do potrzeb pracy naukowej.

6. Przedmiot do wyboru

1. Historia filozofii ze szczególnym uwzgl´dnieniem estetyki

60

2. Lektorat z j´zyka zachodniego

120

3. Lektorat z j´zyka ∏aciƒskiego

60

4. Wychowanie fizyczne

60

5. Podstawy informatyki

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

6. Przedmiot do wyboru

30

1. Wst´p do historii sztuki

W zale˝noÊci od zainteresowaƒ studenta mo˝liwoÊç uzyskania dodatkowej wiedzy z zakresu

ekonomii, podstaw ochrony w∏asnoÊci intelektualnej, przedmiotu przyrodniczego lub innego

przedmiotu niezwiàzanego bezpoÊrednio z kierunkiem studiów.

Zaj´cia typu propedeutycznego zaznajamiajàce

z przedmiotem badaƒ, charakterystykà i dziejami dyscypliny, podstawowymi poj´ciami historii sztuki, klasyfikacjà i typologià sztuk plastycznych, terminologià i podstawowymi czynnoÊciami badawczymi.

2. Historia sztuki powszechnej

Prezentacja dziejów sztuki od pradziejów do czasów wspó∏czesnych.

3. Historia sztuki polskiej

Dzieje sztuki polskiej od koƒca X w. poprzez

wszystkie epoki do czasów wspó∏czesnych.

4. Nauki pomocnicze historii

Przedstawienie dziejów nauk pomocniczych historii, niezb´dnych historykowi sztuki, takich jak

paleografia, neografia gotycka, epigrafika, sfragistyka, atrybuty i symbole w∏adzy i urz´du.

5. Proseminarium z historii sztuki

Wprowadzenie w warsztat naukowy historyka

sztuki i przygotowanie do samodzielnej pracy

badawczej.

6. Metodologia historii sztuki

Ukazanie w zwi´z∏ym zarysie g∏ównych etapów

rozwoju metod badawczych historii sztuki ze

specjalnym ukierunkowaniem na metody

wspó∏czesnej nauki o sztuce.

7. Historia doktryn artystycznych

Prezentacja poglàdów pisarzy o sztuce lub twórców formujàcych normy artystyczne dzie∏a lub

opisujàcych proces twórczy (w wybranych tekstach). Dzieje krytyki artystycznej i zwiàzanych

z nià teorii wartoÊci dzie∏a sztuki.

8. Zarys technologii i technik sztuk plastycznych

Zapoznanie z historià najwa˝niejszych technik

sztuk plastycznych i ze stosowanymi materia∏a-

Poz. 1004

mi od wczesnego Êredniowiecza do czasów najnowszych oraz z podstawami analizy materialnej dzie∏a sztuki.

9. Fotografia dokumentalna

WiadomoÊci ogólne i praktyczna nauka fotografii dokumentalnej wraz z obróbkà materia∏ów

Êwiat∏oczu∏ych.

10. Wst´p do konserwatorstwa i muzealnictwa

Wst´pne zapoznanie studentów ze wspó∏czesnymi metodami konserwacji oraz z muzeum jako instytucjà naukowo-kulturalnà, a tak˝e wprowadzenie w problematyk´ i charakter ich przysz∏ej pracy zawodowej przy jednoczesnym przyswojeniu sobie podstawowych poj´ç i terminów

w tym zakresie.

11. Historia i teoria ochrony i konserwacji zabytków

Kszta∏towanie si´ myÊli konserwatorskiej i jej

wspó∏czesny stan, ze szczególnym uwypukleniem problematyki analizy wartoÊciujàcej zabytki.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

Blok przedmiotów dajàcych przygotowanie do prowadzenia pracy badawczej i konserwatorskiej w zakresie ochrony wybranego rodzaju zabytków kultury, np.

architektury i sztuk plastycznych, rzemios∏a artystycznego lub ró˝norodnych obiektów muzealnych.

Nazwy przedmiotów kierunkowych i ich treÊci programowe ustala wydzia∏ prowadzàcy ten kierunek studiów. W grupie przedmiotów kierunkowych powinno

znaleêç si´ przynajmniej 60 godzin wyk∏adów monograficznych i 120 godzin seminariów.

VII. ZALECENIA

Program studiów powinien zawieraç odpowiednie

dla danej specjalnoÊci praktyki i zaj´cia warsztatowe.

Za∏àcznik nr 43

Standardy nauczania dla kierunku studiów

ochrona Êrodowiska

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Studia magisterskie na kierunku ochrona Êrodowiska trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin

zaj´ç wynosi oko∏o 3600, w tym 1485 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

Studia na kierunku ochrona Êrodowiska majà przygotowaç specjalistów do programowania, organizowania oraz prowadzenia kontroli dzia∏alnoÊci w zakresie ochrony i kszta∏towania Êrodowiska — w uj´ciu lo-

kalnym, regionalnym i krajowym oraz do prowadzenia

zwiàzanych z tà problematykà badaƒ naukowych. Absolwent kierunku ochrona Êrodowiska powinien posiadaç podstawowà wiedz´ z zakresu biologii, chemii,

ekologii, fizyki, informatyki i matematyki, ogólnà wiedz´ przyrodniczà z obszaru biochemii, geologii i gleboznawstwa, hydrologii, meteorologii i klimatologii, mikrobiologii oraz toksykologii, a tak˝e wiedz´ specjalistycznà z zakresu oddzia∏ywania cz∏owieka na Êrodowisko, zagro˝eƒ dla atmosfery, hydrosfery i pedosfery,

ochrony przyrody, kontroli i kszta∏towania Êrodowiska,

gospodarowania wodà, a tak˝e odpadami komunalnymi i pochodzàcymi z dzia∏alnoÊci przemys∏owej oraz

rolniczej, wreszcie problematyki prawnej i ekonomicznej ochrony Êrodowiska. Umo˝liwi to osobom, które

ukoƒczà studia, podj´cie pracy w administracji, przemyÊle, rolnictwie, jednostkach badawczych, uczelniach, instytucjach zajmujàcych si´ zintegrowanym zarzàdzaniem Êrodowiskowym, a tak˝e szkolnictwie —

po spe∏nieniu dodatkowych wymagaƒ okreÊlonych odr´bnymi przepisami.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

240

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

495

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

750

Razem

1485

IV. PRAKTYKI

Program studiów powinien obejmowaç — dostosowane do specjalnoÊci i specyfiki uczelni — praktyki

zawodowe i dyplomowe.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. J´zyk obcy

240

120

2. Przedmioty humanistyczne (etyka, socjologia, psychologia, filozofia (przyrody),

ochrona w∏asnoÊci intelektualnej lub inne

do wyboru)

60

3. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

495

1. Matematyka i statystyka

60

2. Fizyka

75

3. Informatyka

75

4. Biologia

120

5. Chemia

120

6. Biochemia

45

Poz. 1004

2. Mikrobiologia

30

3. Geologia, geomorfologia i gleboznawstwo

75

4. Hydrologia i gospodarowanie wodà

75

5. Meteorologia i klimatologia

45

6. Toksykologia

60

7. Ochrona przyrody

45

8. Problematyka prawna i ekonomiczna ochrony Êrodowiska

75

9. Technologie stosowane w ochronie Êrodowiska

90

10. Monitoring Êrodowiska

45

11. Zagro˝enia cywilizacyjne dla Êrodowiska

i zrównowa˝ony rozwój

60

12. Ocena oddzia∏ywania na Êrodowisko

45

13. Planowanie przestrzenne

45

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Matematyka i statystyka

Poj´cie funkcji. Podstawowe w∏asnoÊci funkcji.

Funkcje elementarne. Przyk∏ady zale˝noÊci funkcyjnych w przyrodzie. Ciàgi i szeregi liczbowe,

szeregi pot´gowe. Rachunek ró˝niczkowy i ca∏kowy funkcji jednej zmiennej: podstawowe metody obliczania pochodnych i ca∏ek, ciàg∏oÊç,

granica i ekstrema funkcji. Równania ró˝niczkowe i metody ich rozwiàzywania. Uk∏ady równaƒ

liniowych. Geometria analityczna w przestrzeniach kartezjaƒskich. Podstawowe poj´cia rachunku

prawdopodobieƒstwa

zdarzenie,

zmienna losowa, rozk∏ady. Podstawy statystyki.

Metody opracowywania danych empirycznych.

Znaczenie i zastosowanie metod statystycznych

w badaniach Êrodowiskowych. Modele deterministyczne i probabilistyczne wybranych procesów zachodzàcych w przyrodzie. Modelowanie

zjawisk w przyrodzie.

2. Fizyka

Jednostki miar. Pomiar wielkoÊci fizycznych.

Podstawy mechaniki klasycznej i termodynamiki fenomenologicznej. Elementy hydromechaniki. Elektryczne i magnetyczne w∏aÊciwoÊci materii. Fale elektromagnetyczne. Podstawowe procesy zachodzàce w atmosferze, hydrosferze i litosferze. Elementy akustyki, ha∏as. Elementy

optyki falowej i geometrycznej. Podstawy mechaniki kwantowej. Spektroskopia elektronowa,

molekularna i jàdrowa. Promieniowanie jonizujàce: êród∏a i oddzia∏ywanie z materià nieo˝ywionà i o˝ywionà. Wp∏yw promieniowania s∏onecznego na Ziemi´ — rola energii s∏onecznej.

Promieniowanie kosmiczne.

3. Informatyka

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Ekologia

750

Budowa komputera i urzàdzeƒ peryferyjnych.

Obs∏uga komputerów osobistych. Systemy jed-

nego i wielu u˝ytkowników. Systemy operacyjne: DOS, Windows. Programy u˝ytkowe: edytory tekstów, programy do przygotowania prezentacji, arkusze kalkulacyjne, pakiety statystyczne,

bazy danych. Lokalne sieci komputerowe. Poczta elektroniczna. Internet. GIS — geograficzny

system informacyjny. Modelowanie komputerowe w ochronie Êrodowiska.

4. Biologia

Poziomy organizacji ˝ycia — formy bezkomórkowe, komórki, tkanki, narzàdy. Organizmy jednoi wielokomórkowe. Biologiczne poj´cie gatunku.

Ewolucyjne procesy powstawania i wymierania

gatunków. Budowa i fizjologia organizmów prokariotycznych i eukariotycznych. Zasady nomenklatury biologicznej. Przeglàd systematyczny

i charakterystyka biologiczna wa˝niejszych grup

taksonomicznych roÊlin i zwierzàt ze szczególnym uwzgl´dnieniem gatunków wymierajàcych, zagro˝onych, obj´tych ochronà oraz pe∏niàcych funkcje bioindykacyjne. Miejsce i rola

zwierzàt w ∏aƒcuchu pokarmowym. Geografia

roÊlin i zwierzàt ze szczególnym uwzgl´dnieniem flory i fauny krajowej. Podstawy genetyki

klasycznej, populacyjnej i molekularnej. Techniki in˝ynierii genetycznej, organizmy transgeniczne.

5. Chemia

Chemia nieorganiczna i analityczna. Budowa

atomu i czàsteczki. W∏aÊciwoÊci pierwiastków.

Powstawanie, charakterystyka, w∏aÊciwoÊci

i zastosowanie po∏àczeƒ nieorganicznych pierwiastków grup g∏ównych i przejÊciowych.

Zwiàzki koordynacyjne i metaloorganiczne.

Charakterystyka i w∏aÊciwoÊci faz. Roztwory.

Oznaczanie i wykrywalnoÊç substancji. Metody

rozdzia∏u: ekstrakcja, wymiana jonowa, chromatografia, stràcanie. Metody analityczne: alkacymetria, nadmanganometria, kompleksometria, analiza stràceniowa i wagowa. Metody

instrumentalne: elektrochemiczne, termiczne,

chromatograficzne, spektroskopowe (absorpcyjne i emisyjne) oraz oparte na detekcji promieniowania jonizujàcego. Spektrometria

mas.

Chemia organiczna. Przeglàd, charakterystyka

i w∏aÊciwoÊci wybranych grup po∏àczeƒ organicznych: w´glowodorów, zwiàzków fluorowcoorganicznych, zwiàzków tlenoorganicznych (alkoholi, aldehydów, ketonów, eterów, kwasów

organicznych), zwiàzków siarko-, azoto- i fosforoorganicznych, zwiàzków heterocyklicznych,

a tak˝e zwiàzków naturalnych: t∏uszczów, cukrów, sterydów, witamin, barwników. Podstawowe reakcje zwiàzków organicznych: substytucja, addycja, eliminacja. Relacje: struktura —

w∏aÊciwoÊci i struktura — aktywnoÊç biologiczna.

Chemia fizyczna. Elementy mechaniki kwantowej: wiàzania chemiczne, oddzia∏ywania mi´-

Poz. 1004

dzyczàsteczkowe. Elementy termodynamiki statystycznej. Termodynamika chemiczna. Elementy termodynamiki procesów nieodwracalnych.

Kinetyka chemiczna. Kataliza. Równowagi fazowe. Procesy sorpcji. Przewodnictwo roztworów

elektrolitów. Elektroliza. Ogniwa. Korozja. Uk∏ady koloidalne. Podstawy spektroskopii elektronowej, oscylacyjnej, magnetycznego rezonansu

jàdrowego i fotochemii.

6. Biochemia

Molekularne pod∏o˝e ˝ycia i procesów ewolucyjnych. Wspó∏czesne teorie powstania ˝ycia na

Ziemi. Struktura i funkcje bia∏ek, kwasów nukleinowych, lipidów i w´glowodanów. Zale˝noÊci

mi´dzy budowà a funkcjà biologicznà zwiàzków. Budowa i funkcje b∏on biologicznych. Metabolizm energetyczny. Enzymy i koenzymy. Regulacja podstawowych szlaków metabolicznych. Fotosynteza i inne procesy anaboliczne.

Hormony. Elementy immunologii. Wykorzystanie metod biotechnologicznych w ochronie Êrodowiska.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Ekologia

Organizacja systemów ekologicznych. Ârodowisko, siedlisko, biotop, nisza ekologiczna. Relacja

organizm — Êrodowisko, czynniki ograniczajàce,

adaptacja do Êrodowiska, skale ekologiczne organizmów. Populacja: liczebnoÊç, struktura demograficzna, struktura przestrzenna, dynamika,

rozprzestrzenianie si´ populacji. Strategie ˝yciowe. Ekosystem: sk∏adniki, produkcja pierwotna

i wtórna, ∏aƒcuchy i sieci troficzne, obieg materii. Przep∏yw energii, bud˝et energetyczny. Dynamika ekosystemów. Ró˝norodnoÊç i typologia

ekosystemów. Fitocenoza w ekosystemie, klasyfikacja fitosocjologiczna. Cykle biogeochemiczne. Uk∏ady ponadekosystemowe. G∏ówne biomy Êwiata. Ekofizjologia.

2. Mikrobiologia

Miejsce drobnoustrojów w Êwiecie organizmów

˝ywych. Charakterystyka wybranych grup drobnoustrojów, kryteria podzia∏u. Budowa i funkcjonowanie komórki bakteryjnej. Wzrost i rozwój

bakterii. Procesy metaboliczne bakterii i mechanizmy ich regulacji. Wirusy bakteryjne, zwierz´ce i roÊlinne. Rola bakterii w obiegu pierwiastków w przyrodzie. Heterotrofia i autotrofia

w Êwiecie drobnoustrojów. Diagnostyka drobnoustrojów. Udzia∏ bakterii w metabolizmie

zwiàzków siarki, azotu i w´gla. Mikroorganizmy

patogenne dla roÊlin, zwierzàt i ludzi. Metody

ochrony przed patogenami. Udzia∏ drobnoustrojów w oczyszczaniu Êrodowiska.

3. Geologia, geomorfologia i gleboznawstwo

WiadomoÊci o Ziemi: pozycja w Uk∏adzie S∏onecznym, w∏aÊciwoÊci geofizyczne, budowa,

sk∏ad chemiczny — minera∏y i ska∏y, kontynenty

i oceany. Czas geologiczny. Procesy geologiczne

i ich rola w powstawaniu ska∏: zasada aktualizmu geologicznego, wulkanizm, plutonizm, metamorfizm. Procesy egzogeniczne: eoliczne, fluwialne i zachodzàce w Êrodowisku morskim, zlodowacenia, wietrzenie, kras. Geomorfologiczna

charakterystyka ró˝nych obszarów Polski: typowe formy morfologiczne i ich geneza, rola ewolucji stoku w kszta∏towaniu rzeêby. Antropogeniczne przekszta∏cenia litosfery. Czynniki glebotwórcze i ich wp∏yw na powstawanie gleb. Przemiany materii organicznej w glebach, próchnica, substancje humusowe. Woda w glebie i jej

dost´pnoÊç dla organizmów. W∏aÊciwoÊci fizyczne gleb i ich znaczenie w kszta∏towaniu siedliska roÊlin oraz edafonu. Sorpcja glebowa

i transport substancji (zanieczyszczeƒ) w glebach. Procesy glebotwórcze, naturalne i antropogeniczne ciàgi ewolucyjne gleb. Systematyka

gleb Polski i Êwiata. Waloryzacja u˝ytkowa, ˝yznoÊç i urodzajnoÊç gleb. Wp∏yw dzia∏alnoÊci

cz∏owieka na gleby, formy przekszta∏ceƒ, degradacja. Rekultywacja gleb.

4. Hydrologia i gospodarowanie wodà

Wyst´powanie i obieg wody w przyrodzie. Geneza, typologia i uwarunkowania Êrodowiskowe

kszta∏towania si´ zasobów wód podziemnych.

Wyst´powanie, zasilanie, re˝im hydrologiczny

i klasyfikacja êróde∏. Systemy rzeczne: zró˝nicowanie sieci wód p∏ynàcych, stany wody, miary

odp∏ywu, ustroje rzeczne, ni˝ówki, wezbrania

i powodzie. Geneza, typy zasilania, termika i wahania stanów jezior naturalnych i sztucznych.

Mokrad∏a. Morza i oceany: pochodzenie, chemizm i dynamika wód, antropogeniczne zmiany

w Êrodowisku morskim. Bilans wodny Ziemi,

szczegó∏owy

bilans

wodno-gospodarczy

w zlewni. Formy i zakres ingerencji cz∏owieka

w obieg wody. Dyspozycyjne i odnawialne zasoby wodne. Retencja wody w zlewni, metody

wzbogacania zasobów i ograniczania niedoborów wody. Zagro˝enia powodziowe i metody

przeciwdzia∏ania. Potrzeby wodne gospodarki

komunalnej i rolnictwa. Wykorzystanie wód

w ˝egludze i energetyce. Degradacja wód powierzchniowych i podziemnych — metody przeciwdzia∏ania, samooczyszczanie, rekultywacja.

PrzydatnoÊç wód na potrzeby komunalne i w gospodarce — normy, klasyfikacje u˝ytkowe.

Ochrona zasobów wodnych.

5. Meteorologia i klimatologia

Podstawowe poj´cia meteorologii i klimatologii.

Atmosfera ziemska: budowa, w∏aÊciwoÊci, dynamika i zachowanie. Ewolucja atmosfery. Bilans energetyczny uk∏adu Ziemia — atmosfera.

Obieg ciep∏a i wody w atmosferze. Cyrkulacja atmosferyczna. Rozprzestrzenianie zanieczyszczeƒ drogà atmosferycznà. Zanieczyszczenia gazowe i py∏owe. Zanieczyszczenia przestrzeni kosmicznej. Antropogeniczne zmiany atmosfery

Poz. 1004

efekt cieplarniany, zanik warstwy ozonowej,

kwaÊne deszcze. Samooczyszczanie atmosfery.

Czynniki i procesy klimatotwórcze. Klimat ró˝nych stref Ziemi. Zmiany klimatu Ziemi. Elementy pogody. Podstawowe urzàdzenia i sprz´t meteorologiczny. Meteorologia synoptyczna. Wykorzystanie wiedzy o klimacie w dzia∏alnoÊci

ludzkiej: rolnictwie, urbanistyce, turystyce.

6. Toksykologia

Poj´cie trucizny i klasyfikacja trucizn. Czynniki

warunkujàce toksycznoÊç substancji. Dawki.

Przyczyny i rodzaje zatruç. Wch∏anianie, transport, dystrybucja, nagromadzanie, biotransformacja i wydalanie trucizn. Ocena oddzia∏ywania

trucizn na organizmy: toksycznoÊç, toksykokinetyka i toksykodynamika. Odleg∏e efekty oddzia∏ywania trucizn: mutagennoÊç, rakotwórczoÊç

i teratogennoÊç. Egzoestrogeny i egzoandrogeny. Substancje toksyczne ska˝ajàce Êrodowisko

przyrodnicze i migrujàce do roÊlin, zwierzàt

i ˝ywnoÊci, pochodzàce z: leków, pestycydów,

metali, zwiàzków nieorganicznych i organicznych, mas plastycznych. Biokumulacja i biomagnifikacja trucizn w ∏aƒcuchu troficznym. Substancje zanieczyszczajàce ˝ywnoÊç podczas jej

produkcji, przetwarzania i przechowywania.

Ocena ryzyka zatrucia. Metody zapobiegania zatruciom.

7. Ochrona przyrody

Przyroda jako zbiór ró˝norodnych wartoÊci: ekonomicznych, poznawczych (naukowych), edukacyjnych, estetycznych. Ró˝norodnoÊç biologiczna i krajobrazowa jako g∏ówny cel ochrony. Metody ochrony przyrody w toku u˝ytkowania zasobów. Ochrona przyrody w Polsce — zagro˝enia dla fauny i flory. Kategorie zagro˝enia gatunków wed∏ug klasyfikacji Mi´dzynarodowej Unii

Zachowania Przyrody (IUCN). Mi´dzynarodowa

klasyfikacja i funkcje obszarów chronionych

(wed∏ug IUCN). Ochrona obszarowa: park narodowy, rezerwat przyrody, park krajobrazowy, obszar chronionego krajobrazu. Metody ochrony

biernej (Êcis∏ej), czynnej (cz´Êciowej) i krajobrazowej. Ochrona gatunkowa: Êcis∏a i cz´Êciowa.

Ochrona indywidualna: pomnik przyrody, u˝ytek

ekologiczny, stanowisko dokumentacyjne, zespó∏ przyrodniczo-krajobrazowy. Czynna ochrona przyrody. Zasady sporzàdzania planów

ochrony. Strategia ochrony przyrody Unii Europejskiej. Sieç ECONET i CORINE.

8. Problematyka prawna i ekonomiczna ochrony

Êrodowiska

Mi´dzynarodowe standardy ochrony Êrodowiska. Podstawowe akty prawne dotyczàce Êrodowiska obowiàzujàce w Polsce, Unii Europejskiej

i na Êwiecie. Mi´dzynarodowe, narodowe, regionalne i lokalne instytucje odpowiedzialne za

ochron´ Êrodowiska. OdpowiedzialnoÊç karna,

cywilna, administracyjna i karno-administracyj-

na za naruszanie stanu Êrodowiska. Zasady post´powania sàdowego w przypadkach naruszania regulacji prawnych dotyczàcych Êrodowiska.

Ârodowiskowe koszty zewn´trzne. BezpoÊrednie (administracyjno-prawne), ekonomiczne, organizacyjne oraz planistyczno-informacyjne metody i instrumenty ochrony Êrodowiska i zarzàdzania Êrodowiskowego. Podstawowe instrumenty ekonomiczne ochrony Êrodowiska w Polsce i innych krajach, ze szczególnym uwzgl´dnieniem Unii Europejskiej. Zanieczyszczenie

i ochrona Êrodowiska a wzrost gospodarczy.

Aspekty ekologiczne, ekonomiczne i spo∏eczne

zrównowa˝onego rozwoju. Instrumenty prawno-administracyjne i ekonomiczne gospodarowania zasobami naturalnymi. Polityka ekologiczna w gospodarce rynkowej. Finansowanie

przedsi´wzi´ç w zakresie ochrony Êrodowiska.

9. Technologie stosowane w ochronie Êrodowiska

èród∏a zanieczyszczeƒ powietrza atmosferycznego (energetyka, przemys∏, motoryzacja). Pierwotne i wtórne metody zapobiegania zanieczyszczaniu atmosfery. Ograniczanie emisji zanieczyszczeƒ. Alternatywne êród∏a energii. Pobór oraz sposoby oczyszczania wód powierzchniowych i podziemnych. Uzdatnianie wody do

celów komunalnych oraz przemys∏owych. Charakterystyka, klasyfikacja, sk∏ad i w∏aÊciwoÊci

Êcieków. Mechaniczne, biologiczne i chemiczne

oczyszczanie Êcieków. Technologie oczyszczania

Êcieków komunalnych i przemys∏owych. èród∏a,

charakterystyka i klasyfikacja odpadów. Oddzia∏ywanie odpadów na Êrodowisko. Zasady post´powania z odpadami: gromadzenie (selektywna

zbiórka, segregacja), wykorzystanie do celów

przemys∏owych (ponowne u˝ycie, recykling,

utylizacja energetyczna, materia∏owa i surowcowa) i rolniczych (rekultywacja i nawo˝enie gruntów, kompostowanie), unieszkodliwianie, deponowanie. Post´powanie z odpadami niebezpiecznymi (systemy zintegrowane). Zapobieganie powstawaniu odpadów — technologie niskoodpadowe i bezodpadowe.

10. Monitoring Êrodowiska

Cele i zasady monitoringu, monitorowanie kompleksowe. Systemy i techniki pomiarowe w monitoringu Êrodowiska. Podstawowe wskaêniki

i dopuszczalne normy stanu Êrodowiska — powietrza, wody i gleby. ReprezentatywnoÊç laboratoriów, kalibracja i interkalibracja metodyk,

certyfikacja materia∏ów odniesienia, archiwizacja prób, banki gatunków i materia∏ów Êrodowiskowych. Monitoring powietrza, wód podziemnych i powierzchniowych oraz osadów, gleby

i gruntów. Monitoring ska˝eƒ promieniotwórczych. Ocena stanu Êrodowiska na podstawie

wyst´powania specyficznych gatunków oraz

zmian iloÊciowych sk∏adników biocenozy. Gromadzenie i opracowywanie danych z monitoringu. Sieç monitoringu polskiego — powiàzania

z monitoringiem europejskim i Êwiatowym.

Poz. 1004

11. Zagro˝enia cywilizacyjne dla Êrodowiska i zrównowa˝ony rozwój

Zasoby przyrody, twory przyrody, Êrodowisko

przyrodnicze. Skala problemów Êrodowiskowych: lokalne, regionalne, globalne. Globalne

przyczyny zmian i zagro˝enia dla Êrodowiska

przyrost demograficzny, wzrost konsumpcji,

powszechna urbanizacja, systemy ekonomiczne i modele ˝ycia, zbrojenia, wojny. Model spo∏eczeƒstwa konserwacyjnego i konsumpcyjnego. Globalne problemy Êrodowiskowe: zmiany

klimatu, ubytek lasów tropikalnych, zanik ró˝norodnoÊci biologicznej, pustynnienie, zanieczyszczenie pedosfery, wód i atmosfery. Ogólne zasady gospodarowania zasobami odnawialnymi i nieodnawialnymi. Idea zrównowa˝onego rozwoju — ekologiczne warunki korzystania z zasobów Ziemi. Polityka ekologiczna

paƒstwa.

12. Ocena oddzia∏ywania na Êrodowisko

Zasady i przepisy polskie i mi´dzynarodowe dotyczàce ocen oddzia∏ywania na Êrodowisko

(OOÂ). Kategorie ucià˝liwoÊci inwestycji i obiektów istniejàcych. Rola inwestora i s∏u˝b ochrony

Êrodowiska w procedurze OOÂ. Zasady negocjacji sozotechnicznych. WartoÊciowoÊç lokalizacyjna i technologiczna. Procedury kwalifikacyjne

i obliczeniowe. Systemy oceny oddzia∏ywaƒ

maksymalnych. Operaty OOÂ dla wybranych

ga∏´zi przemys∏u, przedsi´wzi´ç komunikacyjnych, budowlanych i innych. Zasady opracowywania operatów OOÂ. Zasady wydawania decyzji zobowiàzujàcych do przestrzegania OOÂ.

Wspomaganie decyzji polityczno-gospodarczych procedurà OOÂ.

13. Planowanie przestrzenne

Zasady gospodarowania przestrzenià i jej zasobami. Realizacja idei zrównowa˝onego rozwoju

w gospodarce przestrzennej. Planowanie przestrzenne jako narz´dzie gospodarki przestrzennej. Prawne, przyrodnicze, kulturowe, spo∏eczne

i gospodarcze uwarunkowania planowania przestrzennego. G∏ówne dokumenty planistyczne

sporzàdzane na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym — ich treÊç i forma oraz znaczenie dla gospodarki przestrzennej. Procedury

tworzenia dokumentów planistycznych — zasady ich opiniowania, uzgadniania i zatwierdzania.

Rola partycypacji spo∏ecznej w procedurze planowania przestrzennego. Zasady opracowywania planów — dokumentów planistycznych. Zadania i metodyka studiów przyrodniczych i opracowaƒ fizjograficznych sporzàdzanych na potrzeby planowania przestrzennego. Skutki prawne ustanowienia planu zagospodarowania przestrzennego.

VII. ZALECENIA

Przynajmniej 60% zaj´ç powinno byç realizowanych w formie çwiczeƒ audytoryjnych, laboratoryjnych

bàdê terenowych.

STUDIA ZAWODOWE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

1. Matematyka i statystyka

45

Studia zawodowe na kierunku ochrona Êrodowiska

trwajà 3 lata (6 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç

wynosi oko∏o 2200, w tym 1395 godzin okreÊlonych

w standardach nauczania.

2. Fizyka

45

3. Informatyka

45

4. Chemia i biochemia

105

5. Biologia i mikrobiologia

105

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

510

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwenci (otrzymujà tytu∏ licencjata) powinni

posiadaç podstawowà wiedz´ i umiej´tnoÊç z zakresu

nauk matematyczno-przyrodniczych i nauk o ziemi, oddzia∏ywania cz∏owieka na Êrodowisko, toksykologii,

kontroli i kszta∏towania Êrodowiska, pog∏´bione w wybranej specjalnoÊci: analitycznej, biologiczno-ekologicznej, chemiczno-technologicznej, rolniczej, prawno-ekonomicznej itp. Nabyte umiej´tnoÊci powinny

umo˝liwiç absolwentom podj´cie pracy w przemyÊle,

rolnictwie, laboratoriach badawczych i kontrolnych,

administracji, placówkach s∏u˝by zdrowia oraz instytucjach zajmujàcych si´ szeroko rozumianà ochronà Êrodowiska, w tym: zintegrowanym zarzàdzaniem Êrodowiskowym. Mogà te˝ oni podejmowaç prac´ w szkolnictwie po spe∏nieniu okreÊlonych odr´bnymi przepisami wymagaƒ.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

1. Ekologia

45

2. Geologia, geomorfologia i gleboznawstwo

60

3. Hydrologia i gospodarowanie wodà

60

4. Meteorologia i klimatologia

60

5. Toksykologia

45

6. Prawodawstwo i ekonomia ochrony Êrodowiska

60

7. Technologie stosowane w ochronie Êrodowiska

75

8. Monitoring Êrodowiska

30

9. Ochrona przyrody, zagro˝enia cywilizacyjne i zrównowa˝ony rozwój

75

10. Ocena oddzia∏ywania na Êrodowisko

30

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

210

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

345

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

510

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE

I SPECJALNOÂCIOWE

330

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

Razem

1395

1. Matematyka i statystyka

IV. PRAKTYKI

Form´, zakres i czas trwania praktyki okreÊla uczelnia, uwzgl´dniajàc wymagania w tym zakresie organu

przyznajàcego uprawnienia zawodowe zwiàzane

z ukoƒczeniem okreÊlonej specjalizacji.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. J´zyk obcy

210

120

2. Przedmiot humanistyczny (etyka, filozofia przyrody, socjologia, psychologia,

kultura j´zyka, historia i kultura regionu,

wiedza o sztuce, ochrona w∏asnoÊci intelektualnej, zasady bezpieczeƒstwa, edukacja ekologiczna i zdrowotna lub inny

do wyboru)

30

3. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

345

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE

I SPECJALNOÂCIOWE

330

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

Definicja i podstawowe w∏asnoÊci funkcji (ciàg∏oÊç, granica i ekstrema funkcji). Przyk∏ady zale˝noÊci funkcyjnych w przyrodzie. Równania

i uk∏ady równaƒ. Ciàgi i szeregi liczbowe. Rachunek ró˝niczkowy i ca∏kowy funkcji jednej

zmiennej. Elementy geometrii analitycznej, elementy rachunku prawdopodobieƒstwa. Podstawy statystyki. Zasady opracowania danych

empirycznych. Znaczenie i zastosowanie metod statystycznych w badaniach Êrodowiskowych.

2. Fizyka

Podstawowe zjawiska i procesy fizyczne wyst´pujàce w przyrodzie. Podstawy mechaniki klasycznej. Elementy termodynamiki fenomenologicznej. Elementy hydromechaniki. Grawitacja.

Fizyka atmosfery. Elementy akustyki, ha∏as.

Elektryczne i magnetyczne w∏aÊciwoÊci materii.

Fale elektromagnetyczne. Elementy optyki falowej i geometrycznej. Podstawy mechaniki kwantowej. Spektroskopia atomowa i molekularna.

Elementy fizyki jàdrowej. PromieniotwórczoÊç

naturalna i sztuczna. Promieniowanie s∏onecz-

ne. Promieniowanie kosmiczne. Ochrona przed

promieniowaniem.

3. Informatyka

Funkcjonowanie komputera i urzàdzeƒ peryferyjnych. Obs∏uga komputerów osobistych. Systemy jednego i wielu u˝ytkowników. Systemy

operacyjne. Lokalne sieci komputerowe. Poczta

elektroniczna. Internet. Programy u˝ytkowe

edytory tekstów, programy do przygotowywania prezentacji, pakiety obliczeniowe i statystyczne, arkusze kalkulacyjne, bazy danych. GIS

— geograficzny system informacyjny.

4. Chemia i biochemia

Budowa materii i podstawowe poj´cia chemii.

Systematyka i w∏aÊciwoÊci pierwiastków. Powstawanie, w∏aÊciwoÊci i zastosowanie po∏àczeƒ nieorganicznych, koordynacyjnych i metaloorganicznych. Oznaczanie i wykrywalnoÊç

substancji. Metody rozdzia∏u substancji. Klasyczne i instrumentalne metody analizy chemicznej. Zastosowanie mechaniki kwantowej

i termodynamiki statystycznej w chemii. Termodynamika chemiczna procesów odwracalnych

i nieodwracalnych. Charakterystyka i w∏aÊciwoÊci faz. Równowagi fazowe. Roztwory. Procesy

sorpcji. Uk∏ady koloidalne. Kinetyka chemiczna.

Kataliza. Przewodnictwo roztworów. Elektroliza.

Ogniwa. Korozja. Zastosowania spektroskopii

elektronowej, oscylacyjnej i magnetycznego rezonansu jàdrowego w chemii. Przeglàd, charakterystyka i w∏aÊciwoÊci wybranych po∏àczeƒ organicznych. ReaktywnoÊç zwiàzków organicznych. Po∏àczenia chemiczne wyst´pujàce

w przyrodzie (t∏uszcze, cukry, sterydy, witaminy,

barwniki). Relacje pomi´dzy strukturà a w∏aÊciwoÊciami i aktywnoÊcià biologicznà po∏àczeƒ.

Molekularne aspekty powstania ˝ycia, procesów

ewolucyjnych i funkcjonowania organizmów.

Struktura i funkcje w´glowodanów, lipidów, bia∏ek i kwasów nukleinowych. Budowa i funkcje

b∏on biologicznych. Enzymy i koenzymy. Hormony. Regulacja podstawowych szlaków metabolicznych. Metabolizm energetyczny. Fotosynteza i inne procesy anaboliczne.

5. Biochemia i mikrobiologia

Poziomy organizacji ˝ycia. Biologiczne poj´cie

gatunku. Procesy ewolucyjne. Podstawy genetyki. Przeglàd systematyczny i charakterystyka

biologiczna wa˝niejszych grup taksonomicznych roÊlin i zwierzàt ze szczególnym uwzgl´dnieniem gatunków wymierajàcych, zagro˝onych, obj´tych ochronà oraz pe∏niàcych funkcje

bioindykacyjne. Miejsce i rola zwierzàt w ∏aƒcuchu pokarmowym. Geografia roÊlin i zwierzàt.

Charakterystyka wybranych grup drobnoustrojów (wirusów, bakterii, grzybów, glonów oraz

pierwotniaków). Procesy metaboliczne mikroorganizmów oraz mechanizmy ich regulacji. Rola

drobnoustrojów w cyklach biogeochemicznych.

Mikroorganizmy patogenne dla roÊlin, zwierzàt

i ludzi. Znaczenie drobnoustrojów w oczyszczaniu Êrodowiska. Elementy biotechnologii.

Poz. 1004

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Ekologia

Organizacja, ró˝norodnoÊç i typologia ekosystemów. Ârodowisko, siedlisko, biotop, nisza ekologiczna. Relacje organizm — Êrodowisko, adaptacja do Êrodowiska, skale ekologiczne organizmów. LiczebnoÊç, struktura demograficzna,

struktura przestrzenna oraz dynamika rozprzestrzeniania si´ populacji. Sk∏adniki, produkcja

pierwotna i wtórna, ∏aƒcuchy i sieci troficzne

oraz obieg materii i przep∏yw energii w ekosystemach. Dynamika ekosystemów. Fitocenoza

w ekosystemie. Cykle biogeochemiczne. Uk∏ady

ponadekosystemowe. G∏ówne biomy Êwiata.

Ekofizjologia.

2. Geologia, geomorfologia i gleboznawstwo

Pozycja Ziemi w Uk∏adzie S∏onecznym, jej budowa, w∏aÊciwoÊci geofizyczne i sk∏ad chemiczny (mineralogiczny). Kontynenty i oceany. Czas

geologiczny. Procesy geologiczne i ich rola

w powstawaniu ska∏. Procesy egzogeniczne.

Geomorfologiczna charakterystyka ró˝nych obszarów Polski. Antropogeniczne przekszta∏cenia litosfery. Procesy glebotwórcze i powstawanie gleb. Przemiany materii organicznej w glebach. Woda w glebie — jej dost´pnoÊç dla organizmów. Znaczenie gleb w kszta∏towaniu siedliska roÊlin oraz edafonu. Sorpcja i transport

substancji (zanieczyszczeƒ) w glebach. Systematyka gleb Polski i Êwiata. Waloryzacja u˝ytkowa, ˝yznoÊç i urodzajnoÊç gleb. Oddzia∏ywanie cz∏owieka na gleby. Degradacja i rekultywacja gleb.

3. Hydrologia i gospodarowanie wodà

Wyst´powanie i obieg wody w przyrodzie. Geneza, typologia i uwarunkowania Êrodowiskowe

kszta∏towania si´ zasobów wód podziemnych.

Systemy rzeczne — sieci wód p∏ynàcych, stany

wód, miary odp∏ywu, ni˝ówki, wezbrania i powodzie. Jeziora naturalne i sztuczne — geneza,

typy, zasilania, termika i wahania stanów. Mokrad∏a. Morza i oceany — pochodzenie, chemizm i dynamika wód. Bilans wodny Ziemi. Dyspozycyjne i odnawialne zasoby wodne. Integracja cz∏owieka w obieg wody — wzbogacanie zasobów, ograniczanie niedoborów, zapobieganie

powodziom. Potrzeby gospodarki komunalnej,

przemys∏u i rolnictwa. Klasyfikacja (normy)

i przydatnoÊç wód u˝ytkowych. Wykorzystanie

wód w ˝egludze. Ochrona zasobów wodnych.

Degradacja wód — przeciwdzia∏anie, samooczyszczanie, rekultywacja.

4. Meteorologia i klimatologia

Atmosfera ziemska — ewolucja, budowa, w∏aÊciwoÊci, dynamika i zachowanie. Bilans energetyczny uk∏adu Ziemia — atmosfera. Obieg ciep∏a i wody w atmosferze. Zanieczyszczenia i samooczyszczanie atmosfery. Rozprzestrzenianie

zanieczyszczeƒ drogà atmosferycznà. Antropogeniczne zmiany atmosfery — efekt cieplarnia-

ny, zanik warstwy ozonowej, kwaÊne deszcze.

Czynniki i procesy klimatotwórcze. Klimat ró˝nych stref Ziemi. Zmiany klimatu. Elementy opisu pogody. Meteorologia synoptyczna. Wykorzystanie wiedzy o klimacie w rolnictwie, urbanistyce, turystyce.

5. Toksykologia

Definicja i klasyfikacja trucizn. Dawki. Przyczyny

i rodzaje zatruç. Wch∏anianie, transport, dystrybucja, nagromadzanie, biotransformacja i wydalanie trucizn. Ocena oddzia∏ywania trucizn na organizmy. Odleg∏e efekty oddzia∏ywania trucizn

— mutagennoÊç, rakotwórczoÊç i teratogennoÊç. Substancje toksyczne ska˝ajàce Êrodowisko przyrodnicze i migrujàce do roÊlin, zwierzàt

i ˝ywnoÊci. Biokumulacja i biomagnifikacja trucizn w ∏aƒcuchu troficznym. Substancje mogàce

zanieczyszczaç ˝ywnoÊç. Ocena ryzyka zatrucia.

Zapobieganie zatruciom.

6. Prawodawstwo i ekonomia ochrony Êrodowiska

Podstawowe akty prawne dotyczàce Êrodowiska obowiàzujàce w Polsce, Unii Europejskiej

i na Êwiecie. Mi´dzynarodowe, narodowe, regionalne i lokalne instytucje odpowiedzialne za

ochron´ Êrodowiska. OdpowiedzialnoÊç karna,

cywilna, administracyjna i karno-administracyjna za naruszanie stanu Êrodowiska. Ârodowiskowe koszty zewn´trzne. BezpoÊrednie (administracyjno-prawne), ekonomiczne, organizacyjne oraz planistyczno-informacyjne metody

i instrumenty ochrony Êrodowiska i zarzàdzania

Êrodowiskowego w Polsce, Unii Europejskiej

i na Êwiecie. Ochrona Êrodowiska a wzrost gospodarczy. Aspekty ekologiczne, ekonomiczne

i spo∏eczne zrównowa˝onego rozwoju. Polityka

ekologiczna w gospodarce rynkowej. Finansowanie przedsi´wzi´ç w zakresie ochrony Êrodowiska.

7. Technologie stosowane w ochronie Êrodowiska

èród∏a zanieczyszczeƒ powietrza atmosferycznego. Sposoby ograniczania emisji zanieczyszczeƒ. Metody pobierania oraz oczyszczania

i uzdrawiania wód powierzchniowych i podziemnych do celów komunalnych oraz przemys∏owych. Charakterystyka, klasyfikacja, sk∏ad

i w∏aÊciwoÊci Êcieków. Mechaniczne, biologiczne i chemiczne oczyszczanie Êcieków komunalnych oraz przemys∏owych. èród∏a, charakterystyka i klasyfikacja odpadów. Oddzia∏ywanie odpadów na Êrodowisko. Zasady post´powania

z odpadami — gromadzenie, wykorzystanie do

celów przemys∏owych i rolniczych, unieszkodliwianie, deponowanie. Post´powanie z odpadami niebezpiecznymi. Technologie niskoodpadowe i bezodpadowe.

8. Monitoring Êrodowiska

Cele i zasady monitoringu Êrodowiska. Podstawowe wskaêniki zanieczyszczenia oraz normy

okreÊlajàce stan powietrza, wody i gleby. ReprezentatywnoÊç laboratoriów, kalibracja i interkali-

Poz. 1004

bracja metodyk, certyfikacja materia∏ów odniesienia, archiwizacja prób, banki gatunków i materia∏ów Êrodowiskowych. Monitoring chemiczny i biologiczny powietrza, wód podziemnych

i powierzchniowych oraz osadów, gleby i gruntów. Polska sieç monitoringu w powiàzaniu

z monitoringiem europejskim i Êwiatowym.

9. Ochrona przyrody, zagro˝enia cywilizacyjne

i zrównowa˝ony rozwój

Przyroda jako zbiór wartoÊci poznawczych, edukacyjnych, estetycznych i ekonomicznych. Cele

ochrony przyrody. Kategorie zagro˝enia gatunków. Mi´dzynarodowa klasyfikacja i funkcje obszarów chronionych. Ochrona obszarowa, gatunkowa i indywidualna. Bierne i czynne metody ochrony przyrody. Strategia i ochrona przyrody w Polsce, Unii Europejskiej i na Êwiecie. Zasoby przyrody. Lokalne, regionalne i globalne

zagro˝enia dla Êrodowiska. Model spo∏eczeƒstwa konserwacyjnego i konsumpcyjnego. Globalne problemy Êrodowiskowe — zmiany klimatu, ubytek lasów, zanik ró˝norodnoÊci biologicznej, pustynnienie, zanieczyszczenie pedosfery,

wód i atmosfery. Ogólne zasady gospodarowania zasobami odnawialnymi i nieodnawialnymi.

Idea zrównowa˝onego rozwoju — ekologiczne

warunki korzystania z zasobów Ziemi. Polityka

ekologiczna paƒstwa.

10. Ocena oddzia∏ywania na Êrodowisko

Zasady oraz przepisy polskie i mi´dzynarodowe

dotyczàce ocen oddzia∏ywania na Êrodowisko

(OOÂ). Kategorie ucià˝liwoÊci inwestycji i obiektów istniejàcych. Rola inwestora i s∏u˝b ochrony

Êrodowiska w procedurze OOÂ. Zasady negocjacji sozotechnicznych. WartoÊciowoÊç lokalizacyjna i technologiczna. Procedury kwalifikacyjne

i obliczeniowe. Systemy oceny oddzia∏ywaƒ

maksymalnych. Operaty OOÂ dla wybranych

ga∏´zi przemys∏u, przedsi´wzi´ç komunikacyjnych, budowlanych oraz zasady ich wykorzystania.

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOÂCIOWE

Wykaz przedmiotów specjalizacyjnych i specjalnoÊciowych oraz ich treÊci programowe ustalajà uczelnie,

uwzgl´dniajàc okreÊlone dla danej specjalizacji wymagania.

VII. ZALECENIA

1. Przynajmniej 60% zaj´ç wyszczególnionych

w grupach przedmiotów B, C i D powinno byç realizowanych w formie çwiczeƒ audytoryjnych,

laboratoryjnych bàdê terenowych.

2. Pod nazwà przedmioty specjalizacyjne rozumie

si´ te, które przygotowujà do wykonywania zawodu (w szczególnoÊci do uzyskania uprawnieƒ

zawodowych), natomiast przedmioty specjalnoÊciowe to te, które pog∏´biajà wykszta∏cenie kierunkowe.

Za∏àcznik nr 44

Standardy nauczania dla kierunku studiów

ogrodnictwo

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

1. Chemia

90

Studia magisterskie na kierunku ogrodnictwo trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3400, w tym 1910 godzin okreÊlonych w

standardach nauczania.

2. Botanika

90

3. Agrometeorologia

30

4. Fizjologia roÊlin

90

5. Genetyka i hodowla

75

6. Mikrobiologia

30

7. Gleboznawstwo

60

8. Ochrona Êrodowiska i ekologia

30

9. Biochemia

60

10. Uzupe∏niajàce podstawowe

90

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwent kierunku ogrodnictwo powinien dysponowaç poszerzonà wiedzà z zakresu nauk biologicznych i chemicznych, znajomoÊcià metod analizy ekonomicznej oraz organizacji i zarzàdzania. Ponadto powinien dysponowaç wiedzà technologicznà i technicznà z zakresu produkcji ogrodniczej: warzywnictwa, sadownictwa i roÊlin ozdobnych.

Powinien mieç umiej´tnoÊç przetwarzania danych

przy wykorzystaniu techniki komputerowej i znaç j´zyk

obcy w stopniu umo˝liwiajàcym korzystanie z literatury w zakresie ogrodnictwa.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

885

1. Uprawa roli i nawo˝enie roÊlin

75

2. Warzywnictwo

90

3. Sadownictwo

90

4. RoÊliny ozdobne

90

5. Mechanizacja i in˝ynieria ogrodnictwa

60

6. Ekonomika i organizacja

90

7. Entomologia

60

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

8. Fitopatologia

60

9. Uzupe∏niajàce zawodowe

90

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

380

10. Przedmioty specjalizacyjne

90

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

645

11. Seminaria

90

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

885

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

Razem

1910

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

Absolwenci powinni opanowaç metody prowadzenia doÊwiadczeƒ oraz niezb´dnych analiz chemicznych, jak równie˝ byç zdolni do przygotowania publikacji z zakresu prowadzonych badaƒ. Powinni równie˝

mieç pog∏´bionà wiedz´ z wybranych dyscyplin humanistycznych.

1. J´zyk obcy

IV. PRAKTYKI

Przewiduje si´ minimalnie 6 miesi´cy praktyk.

Czynne opanowanie jednego j´zyka obcego

w mowie i piÊmie.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

2. Przedmioty humanistyczne, w tym nauki spo∏eczne i ekonomia

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

380

1. J´zyk obcy

120

2. Przedmioty humanistyczne, w tym nauki

spo∏eczne i ekonomia

120

3. Informatyka

80

4. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

W zale˝noÊci od zainteresowania studenta mo˝liwoÊç uzyskania szerszego zakresu wiedzy z historii, w tym historii powszechnej, filozofii, kultury j´zyka polskiego, antropologii, wiedzy o polityce, socjologii, psychologii, etyki, nauki o kulturze itp.

W zakresie ekonomii: prawo ekonomiczne, podstawy makroekonomii i mikroekonomii, podstawy nauki o rynku, zasady prowadzenia dzia∏alnoÊci gospodarczej.

3. Informatyka

Podstawowe poj´cia informatyki. Systemy operacyjne. Operacje na zbiorach. Edytory tekstów.

Tworzenie i obs∏uga baz danych.

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Chemia

Pozajàdrowa budowa atomu, teorie wiàzaƒ chemicznych, elementy kinetyki i termodynamiki

chemicznej, reakcje i nazewnictwo zwiàzków

chemicznych. Analiza jakoÊciowa i iloÊciowa.

Przeglàd podstawowych grup zwiàzków organicznych. Analiza jakoÊciowa oraz podstawy

spektrometrycznej identyfikacji zwiàzków organicznych.

2. Botanika

Anatomia roÊlin: struktura i funkcje komórki roÊlinnej; funkcjonalne uk∏ady tkankowe; budowa

i funkcje korzenia i p´du; anatomia rozwojowa

kwiatu, owoców i nasion. Elementy ekologii, fitosocjologii i ochrony przyrody.

3. Agrometeorologia

Ocena wp∏ywu pogody na plonowanie roÊlin

w ogrodnictwie i rolnictwie. Metodyka oceny klimatu i mikroklimatu z punktu widzenia potrzeb

ogrodnictwa i rolnictwa, charakterystyka klimatu i agroklimatu Polski. Zjawiska meteorologiczne szkodliwe w ogrodnictwie i rolnictwie. Pomiary meteorologiczne i metodyka opracowaƒ

danych meteorologicznych.

4. Fizjologia roÊlin

Istota i mechanizmy regulacji podstawowych

procesów ˝yciowych roÊlin uprawnych. Wp∏yw

czynników zewn´trznych na nat´˝enie i przebieg

procesów fizjologicznych (adaptacja, aklimatyzacja), decydujàcych o wielkoÊci i jakoÊci plonu.

Skutki chemizacji ogrodnictwa oraz wp∏yw zanieczyszczeƒ miejskich i przemys∏owych na procesy ˝yciowe roÊlin.

5. Genetyka i hodowla

Procesy genetyczne zachodzàce w komórce, organizmie i populacji. Cele i zasady hodowli. Podstawy hodowli roÊlin. Zasady oceny zmiennoÊci

fenotypowej. Zjawiska genetyczne. Techniki stosowane w genetyce i hodowli roÊlin.

6. Mikrobiologia

Podstawowe wiadomoÊci z zakresu mikrobiologii. Wp∏yw czynników fizycznych i chemicznych

na drobnoustroje. Morfologia drobnoustrojów.

Mikroflora Êrodowisk naturalnych. Drobnoustroje a pestycydy. Udzia∏ drobnoustrojów

w krà˝eniu pierwiastków w przyrodzie.

7. Gleboznawstwo

Powstawanie oraz w∏aÊciwoÊci fizyczne i chemiczne minera∏ów. Podzia∏ fazy sta∏ej gleby na

Poz. 1004

frakcje i grupy granulometryczne. Charakterystyka i rozpoznawanie g∏ównych typów gleb.

8. Ochrona Êrodowiska i ekologia

Podstawowe wiadomoÊci o strukturze i funkcji

uk∏adów ekologicznych. Zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego, wody i gleby oraz ich

wp∏yw na roÊliny ogrodnicze. Metody stosowane w ochronie Êrodowiska przyrodniczego.

Prawne i spo∏eczne aspekty ochrony Êrodowiska

w Polsce.

9. Biochemia

Molekularna organizacja ˝ycia na poziomie komórki. Budowa enzymów, mechanizmy dzia∏ania i regulacji. Zasady przenoszenia energii

w komórkach (utlenianie biologiczne) oraz pobieranie i przekszta∏canie energii z otaczajàcego

Êrodowiska i wykorzystania jej do budowy w∏asnych skomplikowanych struktur (fotosynteza).

Funkcje kwasów nukleinowych.

10. Uzupe∏niajàce podstawowe (do wyboru), np.

chemia fizyczna, analiza instrumentalna, biofizyka, biotechnologia, genetyka molekularna, fizjologiczne podstawy ˝ywienia, prawo rolne.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Uprawa roli i nawo˝enie roÊlin

Wp∏yw czynników przyrodniczych na w∏aÊciwoÊci gleby. Technologia uprawy roli. Nawozy organiczne i mineralne. Nawo˝enie roÊlin ogrodniczych. Uprawa roÊlin rolniczych.

2. Warzywnictwo

Charakterystyka produkcji warzyw. Wp∏yw czynników Êrodowiska na wzrost i rozwój roÊlin warzywnych. Zasady uprawy, nawo˝enia i piel´gnacji warzyw. Siew, produkcja rozsad, zbiór

i przechowywanie warzyw. Pomieszczenia do

uprawy. Nowoczesne metody uprawy warzyw

w polu i pod os∏onami.

3. Sadownictwo

Stan i perspektywy sadownictwa. Rozmna˝anie

roÊlin sadowniczych, technologie szkó∏karskie.

Zak∏adanie sadu. Piel´gnacja gleby i od˝ywianie

mineralne. Ci´cie i formowanie. Procesy fizjologiczne w owocach. Technika i organizacja zbioru. Zasady przechowywania owoców. Uprawa

owoców jagodowych. Sady intensywne.

4. RoÊliny ozdobne

Szczegó∏owa uprawa pod os∏onami i w gruncie

roÊlin jednorocznych, dwuletnich, bylin, doniczkowych oraz roÊlin uprawianych na kwiat ci´ty.

Sposoby rozmna˝ania, zasady nawo˝enia i sterowanie procesem kwitnienia.

5. Mechanizacja i in˝ynieria ogrodnictwa

Budowa i eksploatacja in˝ynierskich obiektów

w gospodarstwach ogrodniczych. Konstrukcje,

ogrzewanie i wentylacja ró˝nych typów szklarni

i cieplarni foliowych, ch∏odni, przechowalni

i pieczarkarni.

6. Ekonomika i organizacja

Zarzàdzanie jednostkami gospodarczymi; formy

organizacyjno-prawne (rodzaje spó∏ek), podstawowe zasady dzia∏ania, organizacja wewn´trzna

jednostek. Majàtek trwa∏y. Poj´cie kosztów w∏asnych i ich struktura. Ocena ekonomiczna wyników dzia∏alnoÊci, podatek dochodowy. Zarzàdzanie finansami firmy.

7. Entomologia

Ekologia populacji. Ekonomika ochrony roÊlin.

Metody zwalczania szkodników. Przeglàd szkodliwych gatunków nicieni, roztoczy, Êlimaków,

owadów, ptaków i ssaków. Morfologia, bionomia, szkodliwoÊç i zwalczanie.

Poz. 1004

8. Fitopatologia

Znaczenie chorób roÊlin w ˝yciu i gospodarce

cz∏owieka. Przebieg, mechanizmy i objawy chorób roÊlin. Warunki powstawania epidemii. Metody ochrony roÊlin przed chorobami.

9. Uzupe∏niajàce podstawowe (do wyboru)

Zgodnie ze specjalnoÊcià, np. herbologia, dendrologia, wirusologia, hodowla odpornoÊciowa.

10. Przedmioty specjalizacyjne — zwiàzane z pracà

dyplomowà

VII. ZALECENIA

Uwaga; Pozosta∏a liczba godzin musi stanowiç uzupe∏nienie jednej, kilku lub wszystkich grup przedmiotów A, B, C, D — stosownie do decyzji wydzia∏ów prowadzàcych studia na kierunku ogrodnictwo.

STUDIA ZAWODOWE

2. Zaj´cia terenowe — minimum 75 godzin

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia zawodowe na kierunku ogrodnictwo trwajà

4 lata (8 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 2800, w tym 1815 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwent kierunku ogrodnictwo (otrzymuje tytu∏

in˝yniera) powinien dysponowaç poszerzonà wiedzà

z zakresu nauk biologicznych i chemicznych. Powinien

dysponowaç wiedzà technologicznà i technicznà z zakresu produkcji ogrodniczej: warzywnictwa, sadownictwa i roÊlin ozdobnych. Powinien posiàÊç znajomoÊç

metod analizy ekonomicznej, organizacji i zarzàdzania,

zasad funkcjonowania rynku rolnego oraz umiej´tnoÊç

przetwarzania danych przy wykorzystaniu techniki

komputerowej i znaç j´zyk obcy w stopniu umo˝liwiajàcym porozumiewanie si´ i korzystanie z literatury

z zakresu ogrodnictwa. Wa˝nym elementem kszta∏cenia b´dzie rozszerzenie posiadanej wiedzy z wybranych dyscyplin humanistycznych.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

270

1. J´zyk obcy

60

2. Przedmioty humanistyczne i ekonomiczne

90

3. Informatyka

60

4. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

480

1. Chemia

60

2. Botanika

75

3. Gleboznawstwo

45

4. Mikrobiologia rolnicza

30

5. Agrometeorologia

30

6. Fizjologia roÊlin ogrodniczych

60

7. Genetyka i hodowla roÊlin ogrodniczych

45

8. Biochemia

30

9. Ekologia i ochrona Êrodowiska

30

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

270

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

480

10. Prawo rolne

30

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1065

11. Biotechnologia w ogrodnictwie

30

Razem

1815

12. Zaj´cia praktyczne z przedmiotów

IV. PRAKTYKI

1. Produkcyjno-orgnizacyjne — minimum 5 miesi´cy

botanika, gleboznawstwo, ekologia

i ochrona Êrodowiska

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Sadownictwo

120

2. Warzywnictwo

120

3. RoÊliny ozdobne

120

4. Uprawa roli i nawo˝enie roÊlin ogrodniczych

90

5. Szkó∏karstwo ogrodnicze

45

6. Nasiennictwo ogrodnicze

45

7. RoÊliny przyprawowe i lecznicze

30

8. Dendrologia

45

9. Przechowalnictwo p∏odów ogrodniczych

45

10. Przetwórstwo owoców i warzyw

45

11. Fitopatologia ogrodnicza

60

12. Entomologia ogrodnicza

60

13. Mechanizacja i in˝ynieria ogrodnicza

60

14. Ekonomika ogrodnictwa

75

15. Rynek ogrodniczy

45

16. Zaj´cia praktyczne z przedmiotów

sadownictwo, warzywnictwo, roÊliny

ozdobne

60

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. J´zyk obcy

Czynne opanowanie jednego j´zyka obcego

w mowie i piÊmie.

2. Przedmioty humanistyczne, w tym nauki spo∏eczne i ekonomia

W zale˝noÊci od zainteresowaƒ studenta mo˝liwoÊç uzyskania szerszego zakresu wiedzy z historii, filozofii, kultury j´zyka polskiego, wiedzy

o polityce, socjologii, psychologii, etyki, nauki

o kulturze, podstaw ochrony w∏asnoÊci intelektualnej i przemys∏owej itp.

W zakresie ekonomii: podstawowe prawa ekonomiczne, podstawy makroekonomii i mikroekonomii, funkcjonowanie rynku, zasady prowadzenia dzia∏alnoÊci gospodarczej.

3. Informatyka

Podstawowe poj´cia informatyki. Systemy operacyjne. Operacje na zbiorach. Edytory tekstów.

Tworzenie i obs∏uga baz danych.

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Chemia

Budowa atomu, teorie wiàzaƒ chemicznych, elementy termodynamiki i kinetyki chemicznej, reakcje i nazewnictwo zwiàzków chemicznych.

Analiza jakoÊciowa i iloÊciowa. Przeglàd podstawowych grup zwiàzków organicznych. Podsta-

Poz. 1004

wowe metody identyfikacji zwiàzków organicznych.

2. Botanika

Anatomia roÊlin: struktura i funkcje komórek roÊlinnych, tkanek. Budowa i funkcje korzeni, p´dów, kwiatów, owoców i nasion. Elementy ekologii, fitosocjologii i ochrony przyrody.

3. Gleboznawstwo

Powstawanie oraz w∏aÊciwoÊci fizyczne i chemiczne minera∏ów. Podzia∏ fazy sta∏ej gleby na

frakcje i grupy granulometryczne. Charakterystyka i rozpoznawanie g∏ównych typów gleb.

4. Mikrobiologia rolnicza

Podstawowe wiadomoÊci z zakresu mikrobiologii. Wp∏yw czynników fizycznych i chemicznych

na drobnoustroje. Morfologia drobnoustrojów.

Drobnoustroje Êrodowisk naturalnych. Udzia∏

drobnoustrojów w krà˝eniu pierwiastków

w przyrodzie. Wykorzystanie drobnoustrojów

w produkcji ˝ywnoÊci i przetwórstwie.

5. Agrometeorologia

Ocena zasobów energetycznych, cieplnych i wilgotnoÊciowych kraju oraz wp∏ywu pogody na

plonowanie roÊlin w ogrodnictwie i rolnictwie.

Metodyka oceny klimatu i mikroklimatu, charakterystyka klimatu i agroklimatu Polski. Pomiary

meteorologiczne i metodyka danych meteorologicznych.

6. Fizjologia roÊlin ogrodniczych

Istota i mechanizmy regulacji podstawowych

procesów ˝yciowych roÊlin uprawnych. Wp∏yw

czynników zewn´trznych na nat´˝enie i przebieg

procesów fizjologicznych (adaptacja, aklimatyzacja), decydujàcych o wielkoÊci i jakoÊci plonu.

Skutki chemizacji ogrodnictwa oraz wp∏yw zanieczyszczeƒ miejskich i przemys∏owych na procesy ˝yciowe roÊlin.

7. Genetyka i hodowla roÊlin ogrodniczych

Procesy genetyczne zachodzàce w komórce, organizmie i populacji. Podstawy in˝ynierii genetycznej. Cele i zasady hodowli. Podstawy hodowli roÊlin. Zasady oceny zmiennoÊci fenotypowej. Techniki stosowane w genetyce i hodowli roÊlin.

8. Biochemia

Molekularna organizacja ˝ycia na poziomie komórki. Budowa enzymów, mechanizmy dzia∏ania i regulacji. Zasady przenoszenia energii

w komórkach (utlenianie biologiczne) oraz pobieranie i przekszta∏canie energii z otaczajàcego

Êrodowiska i wykorzystanie jej do budowy w∏asnych skomplikowanych struktur (fotosynteza).

Funkcje kwasów nukleinowych.

9. Ekologia i ochrona Êrodowiska

Podstawowe wiadomoÊci o strukturze i funkcji

uk∏adów ekologicznych. Zanieczyszczenia po-

wietrza, wody i gleby oraz ich wp∏yw na roÊliny

ogrodnicze. Metody stosowane w ochronie Êrodowiska przyrodniczego. Prawne i spo∏eczne

aspekty ochrony Êrodowiska w Polsce.

10. Prawo rolne

Podstawowe wiadomoÊci z zakresu prawa. Prawo w∏asnoÊci, wspó∏w∏asnoÊci, u˝ytkowanie

wieczyste. Hipoteka, ksi´gi wieczyste. Gospodarka gruntami, wyw∏aszczanie, scalanie gruntów.

11. Biotechnologia w ogrodnictwie

Definicja, historia biotechnologii. Metody biotechnologii stosowane w rolnictwie, ogrodnictwie i leÊnictwie. Hodowla komórek i tkanek roÊlinnych, restytucja roÊlin z protoplastów i komórek roÊlinnych. Biotechnologiczne doskonalenie roÊlin.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Sadownictwo

Stan produkcji sadowniczej i kierunki jej rozwoju. Wymagania glebowe i klimatyczne poszczególnych gatunków sadowniczych, rejonizacja

upraw, modele sadów, wielkoÊç, kierunki intensyfikacji produkcji sadowniczej. Zak∏adanie sadów. Zabiegi agrotechniczne w sadach i jagodnikach. Najnowsze technologie w uprawie roÊlin sadowniczych. Odmianozawstwo sadownicze.

Pochodzenie i rozmieszczenie gatunków uprawnych i dziko rosnàcych roÊlin jagodowych. Znaczenie roÊlin jagodowych. Rozmna˝anie roÊlin

jagodowych. Biologia kwitnienia i owocowania.

Agrotechnika i ochrona roÊlin jagodowych. Odmiany uprawne i nowoÊci odmianowe. Uszkodzenia mrozowe roÊlin jagodowych.

2. Warzywnictwo

Charakterystyka upraw warzyw w polu i pod

os∏onami. Wp∏yw czynników Êrodowiska na

wzrost, rozwój i plonowanie warzyw. Zasady

uprawy warzyw (przygotowanie gleby, nawo˝enie, siew, produkcja rozsady, piel´gnowanie,

zbiór). Pomieszczenie do uprawy. Nowoczesne

metody uprawy warzyw w polu i pod os∏onami.

Odmianoznawstwo.

3. RoÊliny ozdobne

RoÊlinoznawstwo i odmianoznawstwo roÊlin

ozdobnych. Szczegó∏owa uprawa pod os∏onami

i w gruncie roÊlin jednorocznych, dwuletnich,

bylin, doniczkowych oraz roÊlin uprawianych na

kwiat ci´ty. Sposoby rozmna˝ania, zasady nawo˝enia i sterowanie procesem kwitnienia.

4. Uprawa roli i nawo˝enie roÊlin ogrodniczych

Czynniki siedliska warunkujàce plonowanie roÊlin, zasady uprawy roli, zmianowanie roÊlin,

metody walki z chwastami. Stosowanie nawozów organicznych i mineralnych w uprawie ro-

Poz. 1004

Êlin sadowniczych oraz warzyw i roÊlin ozdobnych uprawianych w polu oraz pod os∏onami.

Wp∏yw nawozów na jakoÊç plonów. Ekologiczne

skutki stosowania nawozów.

5. Szkó∏karstwo ogrodnicze

Znaczenie i specyfika szkó∏karstwa. Metody rozmna˝ania drzew i krzewów. Produkcja podk∏adek wegetatywnych i generatywnych. Technologie otrzymywania drzew w szkó∏ce.

6. Nasiennictwo ogrodnicze

Rozmna˝anie roÊlin ogrodniczych. Morfologia

i anatomia nasion, ocena ich wartoÊci siewnej

(kwalifikacja polowa i laboratoryjna). Poznanie

podstawowych elementów produkcji nasion

wybranych gatunków roÊlin ogrodniczych oraz

sposobów ich uszlachetniania.

7. RoÊliny przyprawowe i lecznicze

WiadomoÊci ogólne, rys historyczny zio∏olecznictwa, podzia∏ surowców, formy leku roÊlinnego, wp∏yw czynników endo- i egzogennych na

roÊliny i surowce zielarskie. Biologia i znaczenie

w lecznictwie wa˝niejszych gatunków roÊlin zielarskich pochodzàcych z upraw i stanowisk naturalnych.

8. Dendrologia

Ogólna charakterystyka i podzia∏ roÊlin drzewiastych. Przeglàd systematyczny wa˝niejszych gatunków i odmian drzew ozdobnych uprawianych w Polsce (morfologia, wyst´powanie i wymagania siedliskowe, odpornoÊç na mróz i warunki miejskie, zastosowanie w terenach zieleni,

sposoby rozmna˝ania).

9. Przechowalnictwo p∏odów ogrodniczych

Zmiany fizyczne zachodzàce podczas wzrostu

i dojrzewania warzyw i owoców. Czynniki wp∏ywajàce na intensywnoÊç oddychania i transpiracji. Ocena jakoÊci i zdolnoÊci przechowalniczej

owoców i warzyw. Wyznaczanie terminu zbiorów. Choroby grzybowe, bakteryjne i fizjologiczne. Czynniki warunkujàce dobre przechowywanie owoców i warzyw (technika i organizacja

zbioru, temperatura, wilgotnoÊç i sk∏ad gazowy

powietrza, rola etylenu). Charakterystyka obiektów przechowalniczych oraz materia∏y i sposoby

budowy. Tradycyjne i nowoczesne technologie

przechowywania warzyw i owoców z uwzgl´dnieniem wymagaƒ gatunkowych i specyfiki budownictwa przechowalniczego.

10. Przetwórstwo owoców i warzyw

PrzydatnoÊç owoców i warzyw do przetwórstwa. Elementy procesu przetwarzania. Normy

technologiczne. JakoÊç surowca. Technologia

wyrobów gotowych. Technologia zamra˝ania,

suszenia oraz przecierów i soków. Technologia

wyrobów w postaci proszku i granulatu. Kwaszarnictwo. Wykorzystanie odpadów po produkcji.

11. Fitopatologia ogrodnicza

Znaczenie chorób roÊlin w ˝yciu i gospodarce

cz∏owieka. Rozwój chorób zakaênych, mechanizmy infekcji, symptomatologia. Przeglàd chorób

roÊlin powodowanych przez wirusy, wiroidy, mikoplazmy, bakterie i grzyby. Mo˝liwoÊci zapobiegania chorobom roÊlin i ich zwalczanie.

12. Entomologia ogrodnicza

Przeglàd szkodników roÊlin i organizmów po˝ytecznych (owady, roztocza, nicienie, Êlimaki, ssaki, ptaki) z uwzgl´dnieniem morfologii, biologii

i znaczenia gospodarczego. Podstawy ekologii

i metod ochrony roÊlin.

13. Mechanizacja i in˝ynieria ogrodnicza

Budowa i eksploatacja maszyn i obiektów w gospodarstwach ogrodniczych. Konstrukcje, ogrzewanie, wentylacja ró˝nych typów szklarni i cieplarni foliowych, ch∏odni, przechowalni i pieczarkarni.

14. Ekonomika ogrodnictwa

Poz. 1004

Produkcja ogrodnicza na Êwiecie i w Polsce.

Op∏acalnoÊç produkcji owoców, warzyw, roÊlin

ozdobnych i sadowniczego materia∏u szkó∏karskiego.

Organizacja gospodarstwa ogrodniczego. Problemy nowoczesnego ogrodnictwa w Polsce.

15. Rynek ogrodniczy

Zasady funkcjonowania gospodarki rynkowej.

Cechy rynku owoców i warzyw w Polsce. Rynek

hurtowy pierwotny i wtórny. Analiza odbiorcy

oraz analiza silnych i s∏abych stron przedsi´wzi´cia. Marketing strategiczny i marketing operacyjny. Planowanie marketingowe w przedsi´biorstwie.

VII. ZALECENIA

Pozosta∏a liczba godzin powinna stanowiç uzupe∏nienie jednej lub wszystkich grup — stosownie do

decyzji wydzia∏ów, z tym ˝e przedmioty grupy C muszà stanowiç co najmniej 60% ogólnego wymiaru godzin.

Za∏àcznik nr 45

Standardy nauczania dla kierunku studiów

papiernictwo i poligrafia

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

IV. PRAKTYKI

Studia magisterskie na kierunku papiernictwo i poligrafia trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3700, w tym 1815 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

Dla tego kierunku nie ustala si´ obligatoryjnej formy praktyki.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

Studia magisterskie na kierunku papiernictwo i poligrafia majà zapewniç przygotowanie absolwenta do

prowadzenia badaƒ, projektowania, prowadzenia i rozwijania procesów stosowanych w przemyÊle papierniczym, poligraficznym i przemys∏ach pokrewnych. Absolwenci powinni byç przygotowani do realizacji i modernizacji procesów produkcyjnych, wdra˝ania nowych technologii przy wspó∏pracy ze specjalistami z innych dyscyplin oraz prawid∏owego kierowania zespo∏ami ludzkimi.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

360

1. J´zyki obce

180

2. Wychowanie fizyczne

90

3. Przedmioty humanistyczne i ekonomiczne

90

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

795

1. Matematyka

270

2. Fizyka

180

3. Informatyka

120

4. Geometria wykreÊlna i rysunek techniczny

45

5. Chemia

60

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

360

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

795

6. Elektrotechnika i elektronika

30

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

660

7. Podstawy budowy maszyn

90

Razem

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Podstawowe procesy w papiernictwie

i poligrafii

60

2. Technologia papiernictwa i poligrafii

240

3. Maszyny papiernicze i poligraficzne

270

4. Automatyzacja i komputeryzacja procesów papierniczych i poligraficznych

60

5. Podstawy metrologii papierniczej i poligraficznej

30

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. J´zyki obce

Czynne opanowanie jednego j´zyka obcego w piÊmie i mowie, ze szczególnym uwzgl´dnieniem

s∏ownictwa papierniczego i poligraficznego.

2. Wychowanie fizyczne

Uczestnictwo w zaj´ciach ruchowych, ogólnorozwojowych, korekcyjnych, rehabilitacyjnych, turystycznych, sportowych (do wyboru przez studenta lub zgodnie ze wskazaniami lekarskimi).

3. Przedmioty humanistyczne i ekonomiczne

W zale˝noÊci od zainteresowania studenta mo˝liwoÊç uzyskania szerszego zakresu wiedzy w zakresie socjologii, etyki oraz intelektualnych, spo∏ecznych i moralnych nurtów wspó∏czesnoÊci.

Podstawowe problemy ekonomii oraz organizacji i zarzàdzania.

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Matematyka

Algebra, rachunek ró˝niczkowy i ca∏kowy. Geometria analityczna, rachunek prawdopodobieƒstwa. Statystyka matematyczna. Badania operacyjne (metody optymalizacji), opracowanie

i analiza wyników pomiarów.

2. Fizyka

Zasady mechaniki. Hydrodynamika. Fizyka czàsteczkowa. Podstawy akustyki. Pole elektromagnetyczne. Promieniowanie. Lasery. Holografia.

Podstawy fizyki atomowej.

Mikroskopia elektronowa.

3. Informatyka

Metody informatyki. Procesy gromadzenia, przesy∏ania i przetwarzania informacji. Model obliczeƒ, algorytm. Techniki programowania, oprogramowanie u˝ytkowe. Sieci komputerowe.

4. Geometria wykreÊlna i rysunek techniczny

Rzuty bry∏. Przekroje i k∏ady. Szkice i rysunki

z modeli cz´Êci maszyn i urzàdzeƒ. Rysunek z∏o˝eniowy i roz∏o˝eniowy. Techniki komputerowe

w grafice in˝ynierskiej.

5. Chemia

Budowa materii. Uk∏ad okresowy pierwiastków.

Wiàzania chemiczne. Charakterystyka wybra-

Poz. 1004

nych pierwiastków i ich zwiàzków. Charakterystyka zwiàzków organicznych. W´glowodory nasycone, alkohole, aldehydy, kwasy karboksylowe, ketony. Roztwory. Elektrolity. Procesy utleniania i redukcji. Termodynamika i kinetyka chemiczna. Zjawiska powierzchniowe. Fotosynteza.

W´glowodany, t∏uszcze, woski. Zwiàzki aromatyczne. Zwiàzki chromoforowe i chinonowe.

6. Elektrotechnika i elektronika

Obwody pràdu sta∏ego i przemiennego, uk∏ady

trójfazowe. Transformatory, maszyny pràdu

zmiennego i sta∏ego. Pomiary elektryczne. Elektronika: z∏àcza, uk∏ady prostownicze, uk∏ady

prze∏àczajàce. Systemy mikroprocesorowe: w∏asnoÊci, mo˝liwoÊci zastosowania.

7. Podstawy budowy maszyn

Statyka: si∏y, wi´zy, tarcie, momenty bezw∏adnoÊci figur p∏askich. Kinematyka: równania ruchu,

pr´dkoÊci i przyspieszeƒ. Dynamika: zasady dynamiki, równania ró˝niczkowe ruchu punktu materialnego, praca i moc. Wytrzyma∏oÊç materia∏ów: rozciàganie, Êciskanie, zadania statystycznie

niewyznaczalne, trójkierunkowy stan napr´˝eƒ,

skr´canie, zginanie, wytrzyma∏oÊç z∏o˝ona.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Podstawowe procesy w papiernictwie i poligrafii

Przygotowanie drewna i wytwarzanie zr´bków

technologicznych. Wytwarzanie mas w∏óknistych. Podstawowe procesy technologiczne

w przygotowaniu mas w∏óknistych. Procesy wytwarzania papieru i p∏yt drewnopochodnych.

Uszlachetnianie powierzchni papieru i p∏yt

drewnopochodnych. Ciàgi technologiczne do

wytwarzania i zadrukowywania opakowaƒ z tektury falistej i litej. Klasyfikacje wydawnicze i poligraficzne produktów poligraficznych, procesy

sk∏adania tekstów i reprodukcji, ogólne podstawy procesów materia∏ów Êwiat∏oczu∏ych, podstawy procesów przygotowawczych do wykonywania form drukowych, charakterystyki i w∏asnoÊci materia∏ów pod∏o˝owych, ogólne podstawy procesów zadrukowywania pod∏o˝y oraz

przenoszenia farby w zespo∏ach farbowych,

ogólne podstawy procesów introligatorskich.

2. Technologia papiernictwa i poligrafii

Istota wytwarzania i podstawy klasyfikacji mas

w∏óknistych. Bielenie mas celulozowych. Produkcja mas pó∏chemicznych. Produkcja mas mechanicznych. Chemiczne metody uzdatniania

makulatury. Wytwory papiernicze: klasyfikacja

i w∏aÊciwoÊci. Mielenie mas w∏óknistych. Dodatki masowe i pomocnicze Êrodki chemiczne. Przygotowanie masy papierniczej. Formowanie, prasowanie i suszenie wst´gi papierniczej. Wykoƒczanie papieru. Gospodarka wodna maszyny papierniczej. Uszlachetnianie powierzchniowe papieru i tektury. Rodzaje, w∏aÊciwoÊci oraz rola

sk∏adników pow∏ok funkcyjnych. Metody powle-

nych — czujniki, przetworniki wielkoÊci fizycznych i rodzaju sygna∏u, wzmacniacze (wst´pne,

mocy), regulatory (P, PI, PID), si∏owniki i ustawniki pozycyjne, zawory. Charakterystyki dynamiczne typowych obiektów i elementów automatyki. Kryteria jakoÊci regulacji. Metody doboru nastaw regulatorów. Uk∏ady sterowania

otwarte, sygnalizacji i blokad. Uk∏ady automatyczne regulacji: jednoobwodowe, wieloobwodowe (kaskadowe), stosunku, sta∏owartoÊciowe, programowe i nadà˝ne; analogowe i cyfrowe. Przyk∏ady realizacji w przemyÊle (schematy

ideowe i monta˝owe). Komputerowe systemy

sterowania procesami technologicznymi. Sterowanie nadrz´dne i DDC. Sposoby w∏àczenia

komputera do sterowania procesem technologicznym: OFF-LINE, IN-LINE, ON-LINE (schematy graficzne algorytmów programów). Komputerowy wielopoziomowy (hierarchiczny) system

sterowania maszynà papierniczà (np. Accu Ray).

kania. Surowce i metody wytwarzania tektury falistej. Podzia∏ i charakterystyka technik drukowania. Procesy sk∏adania tekstu z zastosowaniem

techniki komputerowej. Reprodukcja orygina∏ów ilustracyjnych — podstawy reprodukcji rastrowej. Reprodukcja orygina∏ów wielobarwnych. Zasady wytwarzania form drukowych.

Farby drukowe — klasyfikacja i sk∏ad surowcowy. Charakterystyka papierów przeznaczonych

do drukowania w zale˝noÊci od techniki drukowania.

3. Maszyny papiernicze i poligraficzne

Reologia zawiesin w∏óknistych. Rozczyniacze wirowe i wtórne. Wirowe urzàdzenia oczyszczajàce.

Sortowniki ciÊnieniowe. Urzàdzenia mielàce i ich

systemy. Systemy przerobu makulatury. Maszyny i systemy do produkcji Êcieru drzewnego.

Urzàdzenia wylewowe. Maszyny do formowania

wst´g w∏óknistych jedno- i wielowarstwowych.

Prasy wa∏owe i z wyd∏u˝onà strefà docisku. Urzàdzenia do kondycjonowania filców i sit. Suszarnie

wielocylindrowe i konwekcyjne. G∏adziki maszynowe. Nawijaki. Tekturnice do wyrobu tektury falistej. Maszyny do wytwarzania pude∏. Powlekarki. Torebkarki i koperciarki. Laminarki i impregniarki. Maszyny do wytwarzania opakowaƒ spilÊnianych. Podzia∏ maszyn do wykonywania form

drukowych, ogólna budowa urzàdzeƒ do przygotowania form, podzia∏ maszyn drukujàcych. Budowa systemów podawania papieru, kartonu i innych materia∏ów — i ich transportu w maszynach

arkuszowych i zwojowych, konstrukcja i budowa

zespo∏ów drukujàcych, konstrukcje i dzia∏anie zespo∏ów farbowych, urzàdzenia zapewniajàce pasowanie kolorów, napinanie, prowadzenie zwojów, przyk∏ady konstrukcji i budowy maszyn drukujàcych dla ró˝nych technik druku do zadrukowywania ró˝nych pod∏o˝y.

4. Automatyzacja i komputeryzacja procesów papierniczych i poligraficznych

Budowa typowych Êrodków technicznych automatyzacji procesów papierniczych i poligraficz-

Poz. 1004

5. Podstawy metrologii papierniczej i poligraficznej

Przedmiot i zakres metrologii papierniczej i poligraficznej. Zagadnienia normalizacji w papiernictwie i poligrafii. Kontrola w∏aÊciwoÊci pó∏produktów w∏óknistych i dodatków masowych. Klasyfikacja i podstawowe w∏aÊciwoÊci wytworów

papierniczych.

VII. ZALECENIA

1. W grupie przedmiotów B i C zaj´cia indywidualne (projekty, laboratoria, çwiczenia itp.) powinny stanowiç ∏àcznie oko∏o 40% zaj´ç.

2. Program studiów powinien przewidywaç od 8 do

12 tygodni praktyki, w tym praktyk´ kierunkowà

i dyplomowà.

3. Przy ustalaniu szczegó∏owego planu i programu

studiów nale˝y mieç na uwadze kryteria akredytacji kierunku w FEANI (przedmioty nietechniczne ok. 10%, przedmioty podstawowe ok. 35%

i przedmioty techniczne ok. 55%).

Za∏àcznik nr 46

Standardy nauczania dla kierunku studiów

pedagogika

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Studia magisterskie na kierunku pedagogika trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3200, w tym 1425 godzin okreÊlonych

w standardach nauczania.

Absolwent kierunku studiów pedagogika powinien

dysponowaç rzetelnym przygotowaniem teoretycznym

o charakterze interdycyplinarnym zorientowanym na

konkretnà specjalnoÊç pedagogicznà (np. przedszkol-

nà, wczesnoszkolnà, spo∏eczno-opiekuƒczà, rewalidacyjnà), posiadaç umiej´tnoÊci prowadzenia badaƒ naukowych, dostrzegania oraz samodzielnego rozwiàzywania problemów teoretycznych i praktycznych z zakresu swojej specjalnoÊci oraz powinien byç nastawiony

na dzia∏alnoÊç prospo∏ecznà i samodoskonalenie.

Absolwent kierunku pedagogika powinien byç

przygotowany do pracy w ró˝nych szko∏ach i placówkach, poradniach specjalistycznych, zak∏adach pracy,

s∏u˝bie zdrowia, a tak˝e sàdownictwie, w charakterze

wychowawcy, doradcy, kuratora sàdowego lub nauczyciela (po spe∏nieniu dodatkowych wymogów okreÊlonych odr´bnymi przepisami).

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

405

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

765

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

255

Razem

1425

Ciàg∏e praktyki zawodowe w minimalnym wymiarze 150 godzin.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

405

1. Filozofia

30

2. Antropologia kulturowa

45

3. Socjologia

30

4. Etyka

15

5. Logika

15

6. Metodologia badaƒ

30

7. Informatyka

30

8. J´zyk obcy

120

9. Wychowanie fizyczne

60

10. Przedmiot do wyboru (humanistyczny,

przyrodniczy lub Êcis∏y, w zale˝noÊci od

zainteresowaƒ studenta)

30

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

8. Wspó∏czesne kierunki pedagogiczne

60

9. Pedagogika porównawcza

45

10. Pedagogika spo∏eczna

60

11. Teoria wychowania

60

12. Dydaktyka ogólna

60

13. Pedagogika specjalna

45

14. Pedagogika resocjalizacyjna

45

15. Andragogika

45

16. Pedagogika pracy

30

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

765

1. Biomedyczne podstawy rozwoju i wychowania

30

2. Psychologia ogólna

30

3. Psychologia rozwoju cz∏owieka

60

4. Psychologia spo∏eczna

30

5. Socjologia edukacji

45

6. Historia wychowania

60

7. Pedagogika ogólna

60

255

1. Pedeutologia

30

2. Podstawy prawne i organizacyjne oÊwiaty

30

3. Media w edukacji

45

4. Edukacja zdrowotna

30

5. Edukacja ekologiczna

30

6. Metodyka pracy wychowawczo-opiekuƒczej 45

7. Diagnostyka pedagogiczna

IV. PRAKTYKI

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

Poz. 1004

45

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Biomedyczne podstawy rozwoju i wychowania

Rozwój ontogenetyczny cz∏owieka. Wady wrodzone, zespo∏y genetyczne i chromosomalne.

Okresy rozwoju cz∏owieka, uwarunkowania i cechy, czynniki genetyczne, paragenetyczne matki

oraz czynniki Êrodowiskowe wp∏ywajàce na rozwój cz∏owieka. Poj´cie normy w ocenie rozwoju.

Metody oceny rozwoju biologicznego. Deficyty

Êrodowiskowe jako czynniki upoÊledzajàce rozwój i zdolnoÊç uczenia si´. Najcz´stsze choroby

w wieku przedszkolnym i szkolnym. Profilaktyka

zaburzeƒ rozwoju.

Istota zdrowia i choroby. Wspó∏czesne filozofie

zdrowia. Uwarunkowania zdrowia. Zdrowotne

przyczyny niepowodzeƒ szkolnych. Zdrowie

psychiczne. Cywilizacyjne i spo∏eczne zagro˝enia zdrowia. Ochrona zdrowia dziecka.

2. Psychologia ogólna

G∏ówne kierunki psychologii. Psychologia jako

nauka o cz∏owieku i jego funkcjonowaniu. Biologiczne podstawy zachowania cz∏owieka. Procesy poznawcze (procesy odbioru i przetwarzania

informacji). Procesy emocjonalno-motywacyjne. Uczenie si´ i pami´ç. OsobowoÊç. Ró˝nice

indywidualne, ich wykrywanie i pomiar. Metody

badawcze psychologii. Badania podstawowe,

stosowane i diagnostyczne. Miejsce psychologii

wÊród innych nauk o cz∏owieku.

3. Psychologia rozwoju cz∏owieka

Poj´cie rozwoju. Rodzaje zmian rozwojowych.

Charakterystyka czynników oraz mechanizmów

warunkujàcych rozwój. Metody psychologii rozwojowej. Charakterystyka rozwoju fizycznego

i psychicznego cz∏owieka. Rozwój emocji

i uczuç. Rozwój poznawczy jednostki. Rozwój

moralno-spo∏eczny. Rozwój osobowoÊci. Dzieciƒstwo, adolescencja, dojrza∏oÊç, staroÊç —

rozwój i przystosowanie.

4. Psychologia spo∏eczna

Psychologia spo∏eczna w systemie nauk psychologicznych. Cz∏owiek w sytuacji spo∏ecznej. Postawy spo∏eczne i wartoÊci. Kszta∏towanie postaw. Grupy spo∏eczne, struktury i procesy grupowe. Zachowanie si´ cz∏owieka w interakcjach

spo∏ecznych. AtrakcyjnoÊç interpersonalna.

Werbalna i niewerbalna komunikacja interpersonalna. Agresja. Uprzedzenia i stereotypy.

5. Socjologia edukacji

Teorie i nurty w zakresie socjologii edukacji. Ideologie edukacyjne, zagadnienia selekcyjne i socjalizacyjnej funkcji edukacji. Socjologiczne

aspekty funkcjonowania wspó∏czesnych systemów edukacji. Pedagogiczne konteksty wspó∏czesnej kultury popularnej (muzyka, moda, reklama itp.).

6. Historia wychowania

Idea∏y wychowawcze oraz rola, miejsce i mo˝liwoÊci instytucji oÊwiatowych, Êrodowisk wychowawczych, w tym rodziny w poszczególnych

epokach (od staro˝ytnoÊci po wiek XX). Dzieje

instytucji edukacyjnych, myÊli pedagogicznej

(teorie, systemy i zapatrywania o ró˝nym stopniu ogólnoÊci) oraz wzorce wychowawczo-obyczajowe poszczególnych grup spo∏ecznych.

Wiedza o poziomie wykszta∏cenia oraz cechach

kultury europejskiej w poszczególnych epokach.

7. Pedagogika ogólna

Historyczny proces kszta∏towania si´ ró˝nych typów wiedzy o edukacji oraz ich wspó∏czesny status i przydatnoÊç. Stereotypy w myÊleniu o edukacji i pedagogice. Powstanie pedagogiki, ewolucja to˝samoÊci pedagogiki w szerokim kontekÊcie cywilizacyjnym, w tym tak˝e w kontekÊcie

humanistycznego myÊlenia o cz∏owieku i Êwiecie oraz meandrów rozwoju nauk humanistycznych. Pedagogika — pedagogia. Ró˝norodne

trendy w badaniach naukowych. Metodologiczne problemy w pedagogice humanistycznie zorientowanej (naturalizm — antynaturalizm; badania iloÊciowe — badania jakoÊciowe). Kategorialny system poj´ciowy polskiej pedagogiki humanistycznie zorientowanej (edukacja — wychowanie — kszta∏cenie — nauczanie — uczenie

si´) oraz jego filozoficzne i teoretyczne zaplecze.

8. Wspó∏czesne kierunki pedagogiczne

Orientacja we wspó∏czesnym stanie teorii i koncepcji pedagogicznych, w szczególnoÊci w zakresie g∏ównych nurtów teoretycznych w naukach o wychowaniu w XX w. i najnowszych

trendów. Ukazanie genealogii wspó∏czesnych

Poz. 1004

teorii i koncepcji edukacyjnych. Prognozowanie

kierunków dalszego rozwoju teorii i praktyki wychowawczej. Orientacje metodologiczne w pedagogice. Podstawowe antynomie w pedagogice XX w. Wybrane ideologie wychowawcze

XX w. Pedagogika emancypacyjna. Wspó∏czesne nurty krytyki szko∏y. Idea deskolaryzacji spo∏eczeƒstwa. Wspó∏czesne nurty przemian oÊwiatowych.

9. Pedagogika porównawcza

Pedagogika porównawcza jako subdyscyplina

pedagogiczna: geneza, koncepcje, g∏ówni przedstawiciele. Globalizacja Êwiata wspó∏czesnego.

Megatrendy rozwoju. Pedagogika w Êwiecie

wspó∏czesnym — g∏ówne kierunki, orientacje.

Orientacje ideowe teorii i praktyki wychowania.

Systemy wychowawczo-oÊwiatowe w poszczególnych paƒstwach — analiza porównawcza.

Polityka edukacyjna paƒstwa (na wybranych

przyk∏adach).

10. Pedagogika spo∏eczna

Problematyka Êrodowiskowych uwarunkowaƒ

procesów wychowawczych oraz analiza warunków umo˝liwiajàcych zaspokojenie potrzeb rozwojowych cz∏owieka (jednostek i grup ludzkich)

w ró˝nych fazach jego ˝ycia i w ró˝norodnych

sytuacjach ˝yciowych (w pracy, w nauce, czasie

wolnym, w miejscu zamieszkania, w rodzinie,

grupie rówieÊniczej i towarzyskiej oraz dzia∏alnoÊci kulturalnej). Geneza, ewolucja, stan i prognozy pedagogiki spo∏ecznej. Pedagogiczna aktywnoÊç wychowawców nieprofesjonalnych

w Êrodowisku lokalnym. Typowe Êrodowiska

wychowawcze w Êrodowiskach lokalnych (struktura, funkcje, przemiany). Szko∏a Êrodowiska,

uspo∏eczniona, samorzàdowa. Metody i problemy pracy spo∏eczno-wychowawczej w Êrodowisku. Edukacja ustawiczna. Pedagogika czasu

wolnego.

11. Teoria wychowania

Kontrowersje wokó∏ istoty i w∏aÊciwoÊci wychowania. Antropologiczne podstawy wychowania.

Teleologia wychowania — spory wokó∏ istoty

celów wychowania oraz êróde∏ ich stanowienia.

PodmiotowoÊç w wychowaniu. Wychowanie na

tle ró˝nych koncepcji rzeczywistoÊci spo∏ecznej.

Wychowanie jako byt spo∏eczny. Ontologiczne,

epistemologiczne i metodologiczne aspekty

konstruowania szczegó∏owych teorii wychowania. Proces wychowania moralnego i jego struktura. Teoretyczne podstawy metod oraz technik

wychowania. Samowychowanie czy samokszta∏towanie cz∏owieka. Wychowanie a przemiany wspó∏czesnego Êwiata. ˚ycie bez wychowania — podstawowe tezy antypedagogiki.

12. Dydaktyka ogólna

Istota dydaktyki, zagadnienia i funkcje oraz jej

miejsce wÊród nauk pedagogicznych. Istota

i podstawy kszta∏cenia instrumentalnego

i kszta∏cenia kierunkowego (przedmiotowego);

Cele kszta∏cenia i ich kategoryzacja — kategorie

wyników nauczania — uczenia si´, kryteria post´pu i rozwoju, ewaluacja procesu kszta∏cenia.

Dobór treÊci nauczania, kreowanie programów

kszta∏cenia. Z∏o˝ony charakter kszta∏towania poj´ç i regu∏. Podstawowe prawid∏owoÊci procesu

uczenia si´. Wielostronne uwarunkowania procesu uczenia si´. Uczenie si´ przez rozwiàzywanie zadaƒ. Psychodydaktyczne zasady kszta∏cenia. Rola aktywnoÊci emocjonalnej w procesie

kszta∏cenia. Kszta∏towanie postaw twórczych

w procesie nauczania — uczenia si´. Kompetencje dydaktyczne. Znaczenie dialogu, wp∏yw relacji uczeƒ — nauczyciel na jakoÊç procesu kszta∏cenia. G∏ówne problemy modernizacji systemu

dydaktycznego w Polsce. Nauczanie strukturalne jako warunek unowoczeÊniania procesu

kszta∏cenia. Innowacje dydaktyczne a unowoczeÊnianie procesu kszta∏cenia. Dydaktyczne

uwarunkowania wspó∏czesnego modelu kszta∏cenia. Wychowanie a nauczanie.

13. Pedagogika specjalna

Przedmiot i zakres pedagogiki specjalnej. Relacje pedagogiki specjalnej z innymi dyscyplinami

naukowymi. Rozmiary niepe∏nosprawnoÊci

w populacji generalnej i m∏odzie˝owej. Zasady

i metody pracy pedagogicznej z osobami niepe∏nosprawnymi. System kszta∏cenia specjalnego

w Polsce na tle systemów w innych paƒstwach.

Subdyscypliny pedagogiki specjalnej. Postawy

spo∏eczne wobec niepe∏nosprawnych (deontologia w praktyce), idea integracji osób niepe∏nosprawnych ze spo∏eczeƒstwem. Problemy osób

niepe∏nosprawnych doros∏ych funkcjonujàcych

samodzielnie, w rodzinach i wspólnotach.

14. Pedagogika resocjalizacyjna

Typologia zaburzeƒ przystosowania spo∏ecznego. Poj´cie niedostosowania spo∏ecznego i zagro˝enia nim. OdpowiedzialnoÊç prawna nieletnich. Systemy oraz instytucje prewencyjne

i kontroli spo∏ecznej. Resocjalizacja w Êrodowisku otwartym i instytucjach resocjalizacyjnych.

Strategia post´powania resocjalizacyjnego. Metody i techniki wychowania resocjalizujàcego

(psychoterapeutyczne, socjoterapeutyczne, kulturotechniczne). Profilaktyka uzale˝nieƒ i przemocy w szkole.

15. Andragogika

Geneza i ewolucja andragogiki jako nauki o cz∏owieku doros∏ym. Psychologiczne aspekty funkcjonowania ludzi doros∏ych i starszych. Przedmiot i zadania andragogiki (pedagogiki doros∏ych) i gerontologii. Wspó∏czesne teorie kszta∏cenia doros∏ych. Problem edukacji ustawicznej

doros∏ych. Potrzeby kulturalno-oÊwiatowe ludzi

doros∏ych i starszych oraz ich urzeczywistnianie.

16. Pedagogika pracy

Poj´cie, przedmiot i zadania pedagogiki pracy.

Cz∏owiek — wychowanie — praca jako podstawowe uk∏ady odniesienia w pedagogice pracy;

Poz. 1004

obszary problemowe pedagogiki pracy — kszta∏cenie przedzawodowe, prozawodowe, zawodowe i edukacja ustawiczna doros∏ych. Teoretyczne i metodologiczne podstawy pedagogiki pracy. Pedagogika pracy wÊród nauk pedagogicznych i nauk o pracy.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Pedeutologia

Geneza, istota i przedmioty pedeutologii. Rys historyczny instytucji nauczyciela i zawodu nauczycielskiego. OsobowoÊç nauczyciela. Dobór

kandydatów do zawodu nauczycielskiego.

Kszta∏cenie kandydatów na nauczycieli. Start

i adaptacja w zawodzie nauczycielskim. Funkcjonowanie nauczyciela w zawodzie. Rozwój zawodowy nauczyciela. Dokszta∏canie, doskonalenie

i samokszta∏cenie nauczyciela.

Transformacje w strukturze, pozycji i funkcji spo∏ecznej nauczyciela i zawodu nauczycielskiego.

Warunki pracy i ˝ycia nauczycieli. Pomiar i ocena efektów pracy nauczyciela.

2. Podstawy prawne i organizacyjne oÊwiaty

Uwarunkowania wspó∏czesnej edukacji jako

przes∏anki wyjÊciowe dla reform oÊwiatowych.

Stan i prognozy rozwoju polskiego systemu

oÊwiatowego w Êwietle aktów normatywnych

ustawy systemowe i oko∏osystemowe (Konstytucja RP, ustawa o systemie oÊwiaty, ustawa

o samorzàdzie powiatowym, ustawa o samorzàdzie gminnym, ustawa o samorzàdzie województwa, Karta Nauczyciela, Konwencja o prawach dziecka). Struktura i stan systemu edukacji

publicznej oraz niepublicznej w Polsce. Geneza,

ewolucja i istota reformy polskiej oÊwiaty w zakresie jej demokratyzacji i uspo∏ecznienia. Reforma systemu edukacji w 1998 r.

3. Media w edukacji

Teoretyczna wiedza o wspó∏czesnych Êrodkach

komunikowania. Media wizualne, audialne i audiowizualne oraz ich wykorzystanie w edukacji

— metodyka mediów. Umiej´tnoÊci przygotowania i przetwarzania komunikatów medialnych.

4. Edukacja zdrowotna

Zdrowie — aspekty, mierniki; zachowania zdrowotne, style ˝ycia. Edukacja zdrowotna. Metody

w edukacji zdrowotnej. Wybrane obszary edukacji zdrowotnej, np. edukacja ˝ywieniowa, w zakresie bezpieczeƒstwa, zdrowia psychicznego,

seksualnego (zapobieganie HIV/AIDS), w profilaktyce uzale˝nieƒ, w zale˝noÊci od potrzeb

i specjalizacji studentów.

5. Edukacja ekologiczna

Elementy sk∏adowe Êrodowiska ˝ycia cz∏owieka, jego struktura i wzajemne powiàzania. Kierunki aktualnych i przysz∏ych zmian w Êrodowisku przyrodniczym i spo∏eczno-kulturowym.

Ârodowiskowe uwarunkowania i mo˝liwoÊci zaspokojenia podstawowych potrzeb cz∏owieka.

Zasady zró˝nicowanego rozwoju i proÊrodowiskowego stylu ˝ycia. Cele i znaczenie ruchów

ekologicznych oraz indywidualnych dzia∏aƒ na

rzecz ochrony i poprawy stanu Êrodowiska. Rola i zadania nauczyciela — wychowawcy w upowszechnianiu wiedzy ekologiczno-Êrodowiskowej, zapobieganiu jej deformacji i kreowaniu

pozytywnych postaw wobec Êrodowiska ˝ycia

cz∏owieka.

6. Metodyka pracy opiekuƒczo-wychowawczej

Formy i metody pracy opiekuƒczo-wychowawczej w placówkach opieki cz´Êciowej i ca∏kowitej

dla dzieci, m∏odzie˝y i osób w wieku poprodukcyjnym. Planowanie i organizacja pracy opiekuƒczo-wychowawczej w Êrodowisku lokalnym

— m.in. w domach dziecka, w Êwietlicy szkolnej,

internatach. Zaj´cia praktyczne w placówkach

opiekuƒczych ró˝nego typu, pog∏´bianie rozumienia specyfiki zmian zachodzàcych wraz

z wiekiem w psychofizycznej i spo∏ecznej kondy-

Poz. 1004

cji cz∏owieka, nabywanie umiej´tnoÊci Êwiadczenia us∏ug ludziom starym.

7. Diagnostyka pedagogiczna

Diagnoza pedagogiczna — podstawy teoretyczne i praktyczne. Etyczne aspekty diagnozy. Pomiar warunków ˝ycia dzieci i m∏odzie˝y w rodzinie i w instytucjach wspomagajàcych oraz kompensujàcych zaburzenia rozwoju — w ˝∏obku,

przedszkolu, szkole, domu dziecka, rodzinie zast´pczej, rodzinie opiekuƒczej lub rodzinnym

domu dziecka. Podstawowe elementy diagnozy

— opis warunków rozwoju, poziom zaspokajania podstawowych potrzeb dziecka, programy

wspomagania rozwoju.

VII. ZALECENIA

Pozosta∏à liczb´ godzin, uwzgl´dniajàcych tak˝e

przedmioty kszta∏cenia umiej´tnoÊci zawodowych, rady wydzia∏ów wype∏nià zgodnie z w∏asnymi preferencjami lub w∏asnymi oryginalnymi programami kszta∏cenia specjalistycznego.

Za∏àcznik nr 47

Standardy nauczania dla kierunku studiów

pedagogika specjalna

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku pedagogika specjalna trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin

zaj´ç wynosi oko∏o 3400, w tym 2040 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwent powinien dysponowaç wiedzà dotyczàcà prawid∏owoÊci rozwojowych cz∏owieka, dewiacji organicznych i spo∏ecznych oraz mo˝liwoÊci edukacyjnych, rehabilitacyjnych, resocjalizacyjnych i terapeutycznych osób niepe∏nosprawnych i niedostosowanych spo∏ecznie. Powinien posiadaç umiej´tnoÊci

w zakresie wybranej specjalnoÊci odpowiadajàcej typowi placówki specjalnej bàdê rodzajowi niepe∏nosprawnoÊci lub niedostosowania. Ponadto powinien

opanowaç metody stymulacji, usprawniania, terapii

i kszta∏cenia adekwatnego do mo˝liwoÊci psychofizycznych tych osób. Absolwent powinien znaç j´zyk

obcy umo˝liwiajàcy korzystanie z literatury w zakresie

pedagogiki specjalnej oraz mieç zdolnoÊç dostrzegania

i samodzielnego rozwiàzywania problemów naukowych, edukacyjnych i rehabilitacyjnych, a tak˝e umiej´tnoÊç przygotowania publikacji z zakresu swojej dzia∏alnoÊci.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

300

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

390

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE, ZAWODOWE

I SPECJALIZACYJNE

1350

Razem

2040

IV. PRAKTYKI

Minimalny okres praktyk wynosi 3 miesiàce.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. Filozofia

300

60

2. Informatyka i techniczne Êrodki dydaktyczne 30

3. J´zyk obcy

120

4. Socjologia

5. Wychowanie fizyczne

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

390

1. Anatomia i fizjologia uk∏adu nerwowego

cz∏owieka

45

2. Auksologia

30

3. Dydaktyka ogólna

45

4. Genetyka

30

5. Historia wychowania

60

6. Pedagogika ogólna

60

7. Psychologia ogólna

60

8. Psychologia rozwojowa

60

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1350

1. Biblioterapia

30

2. Dydaktyka specjalna

45

3. Ergoterapia

30

4. Historia kszta∏cenia specjalnego

30

5. Kinezyterapia

30

6. Logopedia

30

7. Metodologia badaƒ w pedagogice specjalnej 30

8. Muzykoterapia

30

9. Patologia ogólna cz∏owieka

30

10. Patologia spo∏eczna

30

11. Pedeutologia

30

12. Pedagogika specjalna

90

13. Psychiatria i psychopatologia dzieci i m∏odzie˝y

30

14. Psychologia kliniczna

45

15. Psychoterapia

30

16. Rehabilitacja przez twórczoÊç

30

17. Ustawodawstwo spo∏eczne

30

18. Przedmioty specjalnoÊciowe ustalane

przez rad´ wydzia∏u

750

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. Filozofia

Platon, Arystoteles, Êw. Augustyn, Êw. Tomasz

z Akwinu, Kartezjusz, Hume, Kant, Hegel, Marks,

Nietzsche, Husserl, Heidegger. Antropologia filozoficzna, filozofia krytyczna, filozofia postheideggerowska.

2. Informatyka i techniczne Êrodki dydaktyczne

Nabycie umiej´tnoÊci na poziomie elementarnym do korzystania ze wspó∏czesnych narz´dzi

informatycznych oraz wspó∏czesnych urzàdzeƒ

audytywnych i wizualnych wykorzystywanych

w procesie nauczania.

Poz. 1004

3. J´zyk obcy

Czynne opanowanie jednego j´zyka obcego

w mowie i piÊmie.

4. Socjologia

Podstawowe poj´cie i teorie wspó∏czesnej socjologii (funkcjonalizm i teoria ról spo∏ecznych),

interakcjonizm symboliczny, etnometodologia,

socjologia fenomenologiczna. Poj´cia filozofii

spo∏ecznej: liberalizm, etatyzm, spo∏eczeƒstwo

obywatelskie.

5. Wychowanie fizyczne

Uczestnictwo w zaj´ciach ruchowych: ogólnorozwojowych, korekcyjnych, rehabilitacyjnych, turystycznych, sportowych (do wyboru przez studenta lub wed∏ug wskazaƒ lekarskich).

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Anatomia i fizjologia uk∏adu nerwowego cz∏owieka

Budowa i czynnoÊci neuronu. Rdzeƒ kr´gowy.

Ga∏´zie i sploty nerwowe rdzenia kr´gowego.

Uk∏ad nerwowy autonomiczny. Mózgowie (budowa i czynnoÊci poszczególnych cz´Êci mózgu). Rola i znaczenie zmys∏ów. Mo˝liwoÊci

kompensacyjne tkwiàce w uk∏adzie nerwowym.

2. Auksologia

Prokreacja, rozwój zarodkowy cz∏owieka, fazy

rozwoju somatycznego i motorycznego cz∏owieka, ze szczególnym uwzgl´dnieniem dojrzewania p∏ciowego. Ruch jako czynnik rozwoju cz∏owieka, poj´cie i zasady zdrowego trybu ˝ycia,

ochrona zdrowia i zapobieganie chorobom cywilizacyjnym.

3. Dydaktyka ogólna

Programy nauczania: typy, struktura, zasady

konstruowania i ewaluacji; organizacja procesu

nauczania i uczenia si´, metody i Êrodki nauczania, style pracy nauczycieli i uczniów, pomiar

i ocena osiàgni´ç szkolnych.

4. Genetyka

Rozwój genetyki. Udzia∏ czynników genetycznych w patogenezie chorób. Rodzaje dziedziczenia: autosomalne dominujàce, autosomalne recesywne, sprz´˝one z p∏cià, poligenowe. Kliniczne zespo∏y aberracji chromosomowych. Organizacja poradnictwa genetycznego w Polsce.

5. Historia wychowania

Koncepcja wychowania w czasach antycznych,

Komeƒski, Rousseau, Pestalozzi, Herbart, Dewey, Nowe Wychowanie. Instytucjonalizacja

opieki nad dzieckiem, przemiany instytucji edukacyjnych (przedszkole, szko∏a, uniwersytet).

6. Pedagogika ogólna

Naturalizm, socjologizm, pedagogika chrzeÊcijaƒska, pedagogika krytyczna, postmodernizm

w pedagogice. Ideologie wychowawcze, teorie

oddzia∏ywaƒ wychowawczych. Wspó∏czesne instytucje wychowawcze.

7. Psychologia ogólna

Procesy poznawcze (mechanizmy przetwarzania

informacji i uczenia si´, struktura inteligencji,

zdolnoÊci umys∏owe, mowa i porozumiewanie

si´), procesy emocjonalno-motywacyjne, psychologia ró˝nic indywidualnych.

8. Psychologia rozwojowa

G∏ówne teorie rozwoju cz∏owieka (Freud, Piaget,

Wygotski), czynniki sprzyjajàce i hamujàce rozwój, stadia rozwojowe a mo˝liwoÊci i zadania

wychowania.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Biblioterapia

Terapeutyczny wp∏yw ksià˝ki w procesie leczenia, rekonwalescencji i rehabilitacji. Biblioterapia kliniczna i wychowawczo-humanistyczna.

Proces biblioterapii: identyfikacja, projekcja, katharsis.

2. Dydaktyka specjalna

Dydaktyka ogólna a dydaktyka specjalna. Podzia∏

dydaktyki specjalnej (dydaktyka, korekcja, dydaktyka resocjalizacyjna, dydaktyka terapeutyczna, oligofrenodydaktyka, surdodydaktyka, tyflodydaktyka). Miejsce i rola dydaktyki specjalnej

w szkolnictwie ogólnodost´pnym (w tzw. kszta∏ceniu integracyjnym). Specyfika procesu nauczania i uczenia si´ osób niepe∏nosprawnych (w nauczaniu specjalnym). Metody i Êrodki nauczania

preferowane w kszta∏ceniu tych osób. Zagadnienie efektywnoÊci w nauczaniu specjalnym.

3. Ergoterapia

Podstawowe wiadomoÊci z fizjologii i organizacji pracy. Kompensacyjny i terapeutyczny charakter pracy u osób niepe∏nosprawnych spo∏ecznie. Preferowane techniki w ergoterapii osób

niepe∏nosprawnych i niedostosowanych spo∏ecznie. Ekonomiczne aspekty ergoterapii.

4. Historia kszta∏cenia specjalnego

Stosunek osób u∏omnych (niepe∏nosprawnych)

i „trudnych” od staro˝ytnoÊci do XVIII wieku.

Poglàdy wybitnych osób na temat ˝ycia osób

niepe∏nosprawnych. Rola i znaczenie hase∏

Wielkiej Rewolucji Francuskiej w kszta∏towaniu

si´ poglàdów na ˝ycie osób niepe∏nosprawnych.

Rozwój instytucjonalnego kszta∏cenia i sprawowania opieki nad osobami niepe∏nosprawnymi

i wykolejonymi spo∏ecznie w XIX i XX w. w Europie, ze szczególnym uwzgl´dnieniem Polski.

Kszta∏cenie pedagogów specjalnych w Polsce

od 1922 r. Czo∏owi pedagodzy specjalni w Polsce.

5. Kinezyterapia

Odchylenia od normy w budowie cia∏a i postawie cia∏a. Systematyka i metodyka çwiczeƒ kory-

Poz. 1004

gujàcych poszczególne partie mi´Êniowe i funkcje organizmu. Próby wydolnoÊciowe organizmu oraz sprawnoÊci fizycznej.

6. Logopedia

Budowa i czynnoÊci aparatu mowy. Kszta∏towanie si´ mowy dziecka w zale˝noÊci od przebiegu

rozwoju psychofizycznego dziecka. Etiologia

i klasyfikacja zaburzeƒ mowy. Diagnostyka i terapia logopedyczna.

7. Metodologia badaƒ w pedagogice specjalnej

Swoiste cechy osób niepe∏nosprawnych (sytuacja, diagnoza, terapia, populacja) jako przedmiot badaƒ naukowych. Elementy warsztatu

empirycznego: typy badaƒ empirycznych, rodzaje i techniki obserwacji, narz´dzia pomiaru

(ankieta, kwestionariusz, test), zasady iloÊciowej

i jakoÊciowej interpretacji wyników, podstawowe poj´cia statystyki opisowej i indukcyjnej.

Studium indywidualnych przypadków jako êród∏o poznania, rozwoju, rehabilitacji i karier osób

niepe∏nosprawnych.

8. Muzykoterapia

Rola terapeutyczna muzyki. Programy muzyczne

o charakterze pobudzajàcym, tonizujàcym i relaksacyjnym. Konstrukcja i przebieg seansów

muzykoterapeutycznych, w zale˝noÊci od rodzaju choroby bàdê niepe∏nosprawnoÊci.

9. Patologia ogólna cz∏owieka

Zdrowie a choroba, konsekwencje choroby dla

cz∏owieka, wyzdrowienie. Âmierç jako naturalna

konsekwencja ˝ycia, prawo do godnego umierania. Patologia poszczególnych uk∏adów (organów). Zaburzenia przemiany w´glowodanowej,

t∏uszczowej, bia∏kowej, wodnej i mineralnej.

Zmiany post´powe, zapalenia i nowotwory.

10. Patologia spo∏eczna

Rozwój cywilizacji a dewiacje spo∏eczne. Bezrobocie jako problem spo∏eczny. Determinanty

oraz rozwój alkoholizmu i narkomanii w Polsce;

prostytucja homoseksualna. Rozwody w Polsce

i ich skutki spo∏eczne. Cz∏owiek w sytuacji trudnej; rozmiary samobójstw w Polsce.

11. Pedeutologia

Nauczyciel jako zawód (kszta∏cenie, status prawny). OsobowoÊç nauczyciela (struktura, potrzeby i poczucie kontroli). Pedagog specjalny (zadania, predyspozycje, kszta∏cenie, osobowoÊç).

Problemy deontologiczne zawodu pedagoga

specjalnego. Badania nad zawodem pedagoga

specjalnego.

12. Pedagogika specjalna

Przedmiot i zakres pedagogiki specjalnej. Relacje pedagogiki specjalnej z innymi dyscyplinami

naukowymi. Rozmiary niepe∏nosprawnoÊci

w populacji generalnej i m∏odzie˝owej. Zasady

i metody pracy pedagogicznej. System kszta∏ce-

nia specjalnego w Polsce na tle systemów w innych paƒstwach. Subdyscypliny pedagogiki

specjalnej. Postawy spo∏eczne wobec niepe∏nosprawnych (deontologia w praktyce), idea integracji osób niepe∏nosprawnych ze spo∏eczeƒstwem. Problemy osób niepe∏nosprawnych doros∏ych funkcjonujàcych samodzielnie, w rodzinach i wspólnotach.

15. Psychoterapia

Zadania psychoterapii w zale˝noÊci od stanu

psychicznego, emocjonalnego i osobowoÊci

jednostki. Psychoterapia indywidualna i grupowa, dyrektywna i niedyrektywna, bezpoÊrednia

i poÊrednia, powierzchowna i g∏´boka.

16. Rehabilitacja przez twórczoÊç

Wykorzystanie mo˝liwoÊci rehabilitacyjnych

tkwiàcych w procesie tworzenia dzie∏a oraz kontaktów ze sztukà. Doskonalenie w∏asnych sprawnoÊci jako technik kompensacyjno-terapeutycznych osób niepe∏nosprawnych i niedostosowanych spo∏ecznie.

13. Psychiatria i psychopatologia dzieci i m∏odzie˝y

Podstawowe dynamizmy ˝ycia psychicznego.

Zaburzenia podstawowych procesów psychicznych. Etiologia i patogeneza chorób: nerwice,

psychopatie, charakteropatie, psychozy, zespó∏

wodog∏owia, mózgowe pora˝enie dzieci´ce, padaczka, zespo∏y depresyjne, schizofrenia dzieci´ca. Zaburzenia zachowania dzieci szkolnych.

Nerwice, psychozy i agresja w okresie dojrzewania.

17. Ustawodawstwo spo∏eczne

Ustawodawstwo spo∏eczne wÊród innych norm

prawnych. Deklaracja praw dziecka. Rodzice

a dzieci oraz dzieci a rodzice w Êwietle kodeksu

rodzinnego i opiekuƒczego. Nieletni w Êwietle

kodeksu post´powania karnego. Regulacje

prawne: o post´powaniu w sprawach nieletnich,

o wychowaniu w trzeêwoÊci i o zapobieganiu

narkomanii.

14. Psychologia kliniczna

Koncepcje zwiàzku mi´dzy funkcjami ustrojowymi i psychicznymi. Koncepcje potrzeb, uczenia

si´, wymiany systemowe. Ego i warunki patologii jego rozwoju. Patologia osobowoÊci w uj´ciu

humanistycznym. Zaburzenia funkcji percepcyjnych, emocjonalne, w kszta∏towaniu si´ funkcji

„ja”, w zachowaniu spo∏ecznym. Problemy

w rozwoju seksualnym. Funkcje symptomów

przystosowawcza, komunikacyjna, katarktyczna,

dekompensacyjna.

Poz. 1004

VII. ZALECENIA

Pozosta∏a liczba godzin musi stanowiç uzupe∏nienie jednej, kilku lub wszystkich grup przedmiotów A, B,

C — stosownie do decyzji wydzia∏ów prowadzàcych

studia na kierunku pedagogika specjalna.

Za∏àcznik nr 48

Standardy nauczania dla kierunku studiów

piel´gniarstwo

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku piel´gniarstwo

trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç

wynosi oko∏o 3500, w tym 2430 godzin okreÊlonych

w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwent studiów magisterskich kierunku piel´gniarstwo uzyskuje tytu∏ magistra piel´gniarstwa.

Absolwent powinien posiadaç

— wiedz´ w zakresie nauk medycznych, piel´gniarskich i spo∏ecznych,

— wiedz´ w zakresie filozofii i teorii piel´gniarstwa

znajdujàcà zastosowanie w profesjonalnej dzia∏alnoÊci,

— umiej´tnoÊci pomagania jednostce, rodzinie i grupie spo∏ecznej w osiàganiu i utrzymaniu pe∏ni mo˝-

liwoÊci fizycznych, psychicznych, spo∏ecznych

w Êrodowisku zamieszkania, pracy i nauczania,

— umiej´tnoÊç sprawowania profesjonalnej opieki

piel´gniarskiej nad osobà, rodzinà, grupà spo∏ecznà opartà na zasadach etyki i holistycznego postrzegania cz∏owieka,

— umiej´tnoÊç inicjowania i wspierania dzia∏aƒ spo∏ecznoÊci lokalnych na rzecz zdrowia,

— umiej´tnoÊç prowadzenia badaƒ naukowych w zakresie swojej specjalnoÊci oraz upowszechniania

ich wyników,

— umiej´tnoÊç nauczania i zarzàdzania w piel´gniarstwie.

Absolwent po uzyskaniu prawa wykonywania zawodu piel´gniarki mo˝e byç zatrudniony w publicznych i niepublicznych zak∏adach opieki zdrowotnej,

w tym w szpitalach, zak∏adach podstawowej opieki

zdrowotnej, w szko∏ach i placówkach, oÊrodkach s∏u˝by medycyny, zak∏adach piel´gnacyjno-opiekuƒczych

i opiekuƒczo-leczniczych, oÊrodkach opieki paliatywno-hospicyjnej, jednostkach systemu ratownictwa medycznego, sanatoriach. Ponadto mo˝e byç zatrudniony

w zak∏adach nauczania i wychowania, w szko∏ach wy˝szych i oÊrodkach naukowo-badawczych.

Poz. 1004

1. Podstawy piel´gniarstwa

210

2. Filozofia i teoria piel´gniarstwa

45

3. Piel´gniarstwo europejskie i ustawodawstwo zawodowe

60

4. Promocja zdrowia

30

5. Piel´gniarstwo w zdrowiu i w chorobie

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

— podstawowa opieka zdrowotna; piel´gniarstwo Êrodowiskowo-rodzinne

120

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

420

— po∏o˝nictwo, ginekologia i piel´gniarstwo po∏o˝niczo-ginekologiczne

75

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

510

— pediatria i piel´gniarstwo pediatryczne

105

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1500

— interna i piel´gniarstwo internistyczne

105

Razem

2430

— geriatria i piel´gniarstwo geriatryczne

75

— chirurgia i piel´gniarstwo chirurgiczne

75

IV. PRAKTYKI

Czas trwania: 28 tygodni x 40 godzin =1120 godzin

— intensywna opieka medyczna i piel´gniarstwo w stanach zagro˝enia ˝ycia

75

— psychiatria, piel´gniarstwo psychiatryczne

75

— neurologia, piel´gniarstwo neurologiczne

75

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

6. Rehabilitacja i piel´gnowanie osób niepe∏nosprawnych

45

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

420

7. Zarzàdzanie w piel´gniarstwie

120

1. Filozofia i podstawy etyki

30

8. Dydaktyka

120

2. Wychowanie fizyczne

90

9. Metodologia badaƒ naukowych i seminarium magisterskie

90

3. J´zyk obcy

180

4. Systemy informacyjne

30

5. Logika

30

6. Przedmiot do wyboru

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

510

Praktyki odbywajà si´ w zak∏adach opieki zdrowotnej i obejmujà praktyczne doskonalenie umiej´tnoÊci

zawodowych, uzyskanych w toku realizacji przedmiotów kierunkowych.

1. Anatomia

30

2. Fizjologia

45

3. Biochemia

15

4. Genetyka

15

5. Patomorfologia i patofizjologia

30

6. Mikrobiologia z podstawami parazytologii

15

7. Zdrowie publiczne

75

8. Farmakologia

45

9. Psychologia

90

10. Socjologia

60

11. Pedagogika

45

12. Andragogika

45

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1500

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. Filozofia i podstawy etyki

G∏ówne kierunki filozoficzne i ich charakterystyka. Podstawowe za∏o˝enia epistemologii. Ewolucja podstawowych zagadnieƒ filozoficznych.

Antropologia filozoficzna jako êród∏o refleksji

nad cz∏owiekiem. Przedmiot i podmiot etyki.

WartoÊci, normy i oceny moralne.

2. Wychowanie fizyczne

åwiczenia ogólnorozwojowe, çwiczenia sprawnoÊci specjalnej oraz z zakresu gier zespo∏owych. åwiczenia przy muzyce. Próby sprawnoÊci i wydolnoÊci fizycznej. Przepisy prawa dotyczàce sportu i zasad organizacji imprez sportowych.

3. J´zyk obcy

Czynne opanowanie j´zyka obcego w mowie

i piÊmie na poziomie umo˝liwiajàcym swobodne korzystanie z literatury fachowej, wymian´

studentów oraz uczestnictwo w konferencjach

naukowych. Opanowanie terminologii medycznej.

4. Systemy informacyjne

Systemy informacyjne — rodzaje i zastosowanie

w ochronie zdrowia. Tworzenie systemów informacyjnych. Poszukiwanie, przetwarzanie i przechowywanie informacji. Ograniczenia systemów

informacyjnych. Informacja w ochronie zdrowia

i piel´gniarstwie. Dokumentacja medyczna.

Ochrona danych osobowych. Post´py w zarzàdzaniu informacjami w ochronie zdrowia.

5. Logika

Charakterystyka zdaƒ prostych i z∏o˝onych w logice. Rodzaje zdaƒ z∏o˝onych: negacja, alternatywa, dysjunkcja, implikacja, ekwiwalencja, komunikacja. TreÊç konstruktywna i konstytutywna nazwy. Nazwy o nieostrym zakresie, wieloznacznoÊç nazwy. Wyra˝enia okazjonalne. Rodzaje b∏´dów typu semantycznego. Warunki poprawnoÊci definicji. Warunki poprawnoÊci podzia∏u logicznego. Podstawowe kategorie semantyczne. Prawo w logice. Dzia∏anie skuteczne.

6. Przedmiot do wyboru

W zale˝noÊci od zainteresowaƒ studenta mo˝liwoÊç rozszerzenia wiedzy z zakresu przedmiotów niezwiàzanych bezpoÊrednio z kierunkiem

studiów.

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Anatomia

Podstawowe wiadomoÊci w zakresie anatomii

cz∏owieka. Zap∏odnienie i rozwój zarodka ludzkiego. Budowa cia∏a ludzkiego. Szkielet cz∏owieka. Rodzaje koÊci i ich po∏àczenia. Uk∏ad mi´Êniowy. Okolice cia∏a, Êciany tu∏owia i jamy cia∏a. Anatomia uk∏adu nerwowego: oÊrodkowego,

obwodowego i autonomicznego. Drogi nerwowe. Âródpiersie. Uk∏ad krà˝enia. Serce. Krà˝enie

du˝e i ma∏e. Drogi oddechowe. P∏uca, op∏ucna.

Uk∏ad pokarmowy. Wielkie gruczo∏y jamy

brzusznej. Krà˝enie wrotne. Otrzewna. Przestrzeƒ zaotrzewnowa. Nadnercza. Uk∏ad moczowy: nerki, moczowody, p´cherz moczowy. Narzàdy p∏ciowe m´skie i ˝eƒskie. Narzàdy zmys∏ów. Uk∏ad ch∏onny.

Poz. 1004

równowagi wodno-elektrolitowej i kwasowo-zasadowej. Uk∏ad trawienny; czynnoÊci motoryczne i wydzielnicze. Hormony jelitowe. Trawienie

i wch∏anianie substancji pokarmowych.

Fizjologia uk∏adu krwiotwórczego. Przemiana

materii. Fizjologia wra˝eƒ zmys∏owych.

3. Biochemia

Biologiczne podstawy integralnoÊci organizmu

ludzkiego. Budowa i funkcja wa˝niejszych zwiàzków chemicznych wyst´pujàcych w organizmie

ludzkim.

4. Genetyka

Podstawowe wiadomoÊci z genetyki, embriologii, cytofizjologii, immunologii. Podstawy genetyki klasycznej (prawa Mendla). Kariotyp cz∏owieka. Dziedziczenie cech sprz´˝onych z p∏cià.

Ârodowisko a zmiennoÊç organizmu. Mutacje

genowe, chromosomowe. Czynniki mutagenne.

Podstawowe techniki stosowane w badaniach

genetycznych i immunologicznych. Zagadnienia

transplantologii.

5. Patomorfologia z patofizjologià

Podstawowe poj´cia z zakresu patologii. Procesy patologiczne: zaburzenia krà˝enia krwi, zmiany wsteczne, post´powe, zapalne i nowotworowe. Zagadnienia dynamiki procesu chorobowego oraz prawid∏owej interpretacji zwiàzków

przyczynowych zmienionej chorobowo struktury i funkcji organizmu. Patomorfologia szczegó∏owa chorób wybranych uk∏adów i narzàdów.

Starzenie si´ organizmu, Êmierç.

6. Mikrobiologia z podstawami parazytologii

Podstawy mikrobiologii, wirusologii, bakteriologii i parazytologii. Systematyka drobnoustrojów

chorobotwórczych. Morfologia i fizjologia komórki bakteryjnej. Mikroflora otoczenia i cia∏a

ludzkiego. ChorobotwórczoÊç, drogi szerzenia

si´ zarazków. Grzyby chorobotwórcze. Charakterystyka paso˝ytów wywo∏ujàcych choroby

u cz∏owieka.

7. Zdrowie publiczne

Podstawowe wiadomoÊci w zakresie funkcji ˝yciowych cz∏owieka. Neurohormonalna regulacja

procesów fizjologicznych. Charakterystyka mi´Êni szkieletowych, g∏adkich, mi´Ênia sercowego.

Czucie, ruch, percepcja. Aktywacja mózgu, sen,

czuwanie. Wy˝sze czynnoÊci oÊrodkowego uk∏adu nerwowego. Fizjologia uk∏adu dokrewnego.

Fizjologia serca. Uk∏ad naczyniowy; hemodynamika i autoregulacja tkankowego przep∏ywu

krwi. Fizjologia uk∏adu oddechowego; mechanika i regulacja oddychania. Krà˝enie p∏ucne i wymiana gazowa.

Higiena Êrodowiska. Higiena cz∏owieka. Higiena

˝ywnoÊci i ˝ywienia. Higiena nauki i pracy. Kulturowe, spo∏eczne i ekonomiczne uwarunkowania zdrowia publicznego. Podstawowe poj´cia

dotyczàce zdrowia i choroby. Podstawowe poj´cia epidemiologiczne. Zagro˝enia ekologiczne.

Zagro˝enia zdrowotne wyst´pujàce w Êrodowisku zamieszkania, nauki i pracy. Problemy zdrowotne mieszkaƒców poszczególnych regionów

Polski oraz w wybranych krajach na Êwiecie.

Grupy ludnoÊci wysokiego ryzyka. Choroby spo∏eczne. Analiza wyst´powania wybranych chorób. Choroby zakaêne. Profilaktyka, prewencja

chorób — cele, zadania, formy.

Fizjologia nerek; filtracja nerkowa. Uk∏ad renina

—- angiotensyna. Produkcja moczu. Regulacja

Wybrane zagadnienia z immunologii. Podstawowe elementy statystyki.

2. Fizjologia

Polityka spo∏eczno-zdrowotna paƒstwa. Organizacja systemu ochrony zdrowia. Programowe

dzia∏ania na rzecz zdrowia w wymiarze regionalnym, ponadregionalnym i mi´dzynarodowym.

Struktura i zasoby piel´gniarstwa. Organizacja

pracy piel´gniarskiej.

8. Farmakologia

Mechanizmy dzia∏ania leków. Leki w organizmie

i ich biotransformacja. Farmakologia oÊrodkowego i obwodowego uk∏adu nerwowego, uk∏adu krà˝enia, oddechowego, moczowego, przewodu pokarmowego, gruczo∏ów wydzielania

wewn´trznego. Krew i Êrodki krwiozast´pcze.

Podstawy chemioterapii. Ârodki dezynfekcyjne.

9. Psychologia

Psychologiczne koncepcje cz∏owieka. OsobowoÊç — struktura, mechanizmy i rozwój. Zachowanie cz∏owieka w sytuacjach spo∏ecznych.

Choroba jako sytuacja trudna. Pomoc psychologiczna w chorobie. Stres a zdrowie. Zale˝noÊci

psychosomatyczne.

Teorie, modele i koncepcje komunikacji mi´dzyludzkiej. Akty komunikatów — schemat procesu.

Style komunikowania. Bariery komunikowania.

Przekazywanie i przyjmowanie informacji. Wp∏yw

sytuacji jatrogennych na relacj´ piel´gniarka —

pacjent. Sposób wymiany informacji jako komunikat przywracajàcy i umacniajàcy zdrowie.

Orientacja salutogenna w podejÊciu do zdrowia

i choroby — model Antonowsky’ego. Psychologiczne czynniki i mechanizmy sprzyjajàce utrzymaniu zdrowia: zasoby osobiste, wsparcie spo∏eczne, style ˝ycia. Psychologiczne mechanizmy

kszta∏towania zachowaƒ zdrowotnych. Psychologiczne problemy zwiàzane z rodzajem choroby

lub niepe∏nosprawnoÊci. Psychologiczne problemy personelu medycznego.

10. Socjologia

Kultura — wartoÊci i normy spo∏eczne. Procesy

i przemiany ˝ycia spo∏ecznego. Rodzina w wybranych teoriach socjologicznych. Struktura

i dynamika rodziny. Modele rodziny. Socjometryczne aspekty funkcjonowania rodziny. Zachowania w zdrowiu i w chorobie. Spo∏eczne konsekwencje choroby. Naznaczenie spo∏eczne choroby i zjawiska spo∏ecznie pi´tnowane. Niepe∏nosprawnoÊç jako problem spo∏eczny. Socjologiczne aspekty staroÊci i umierania. Spo∏eczne

i kulturowe uwarunkowania pracy piel´gniarki.

Dewiacje spo∏eczne. Techniki socjometryczne.

11. Pedagogika

Wychowanie jako zjawisko spo∏eczne. Ârodowisko wychowawcze. Filozoficzne podstawy dzia∏alnoÊci wychowawczej. Cele wychowania jako

realizacja wartoÊci osobowych i spo∏ecznych.

Strategie wychowawcze. Kszta∏towanie Êrodowiska wychowawczego. Wychowanie w Êwietle

zagro˝eƒ ludzkiej egzystencji. TrudnoÊci wychowawcze.

Poz. 1004

12. Andragogika

Pedagogika doros∏ych. Doros∏oÊç i dojrza∏oÊç

w kontekÊcie zdrowia i dba∏oÊci o zdrowie. Cz∏owiek doros∏y jako podmiot kszta∏cenia i wychowania. Cele, zadania i mo˝liwoÊci wychowania

i kszta∏cenia ludzi doros∏ych. Wychowawcze

i edukacyjne funkcje zak∏adów ochrony zdrowia.

Poradnictwo. Samokszta∏cenie. Samowychowanie.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

W wyniku realizacji treÊci programowych student

uzyskuje umiej´tnoÊci teoretyczne i praktyczne niezb´dne do wykonywania zawodu piel´gniarki, takie

jak: nawiàzywanie i podtrzymywanie kontaktu z cz∏owiekiem zdrowym i chorym, rozpoznawanie problemów zdrowotnych podopiecznego, planowanie, realizacja i dokumentacja opieki piel´gniarskiej, wspó∏praca z zespo∏em interdyscyplinarnym.

1. Podstawy piel´gniarstwa

Poj´cia podstawowe i definicje. Uwarunkowania historyczne, kierunki rozwoju zawodu, organizacje zawodowe. Rola spo∏eczno-zawodowa

piel´gniarki. Modele organizowania opieki.

Czynniki wp∏ywajàce na rozwój praktyki piel´gniarskiej. Metody gromadzenia informacji: wywiad, obserwacja, pomiar, analiza dokumentacji. Podstawy badania fizykalnego. Udzia∏ piel´gniarki w procesie diagnozowania, leczenia i rehabilitacji. Zasady i techniki post´powania przy

wykonywaniu czynnoÊci piel´gniarskich. JakoÊç

opieki piel´gniarskiej: standardy i procedury post´powania. Rola piel´gniarki w zespole interdyscyplinarnym. Etyka w praktyce piel´gniarskiej.

Ustawodawstwo zawodowe. Prawa pacjenta.

2. Filozofia i teoria piel´gniarstwa

Filozofia poznania i nauki. Podstawy i rodzaje argumentacji filozoficznej. Nauka a teoria. Piel´gniarstwo jako nauka i sztuka. Istota i znaczenie

teorii piel´gniarstwa. Struktury poj´ciowe i modele teoretyczne w piel´gniarstwie. Charakterystyka podstawowych teorii piel´gnowania

(F. Nightingale, V. Henderson, D. Orem, C. Roy).

Wspó∏czesne koncepcje piel´gniarstwa, ich zastosowanie w praktyce i dla rozwoju zawodu

(koncepcja B. Neuman, H. Peplau, M. Levine,

M. Rogers, J. Watson).

3. Piel´gniarstwo europejskie i ustawodawstwo zawodowe

Piel´gniarstwo w Êwiecie. Rozwój piel´gniarstwa europejskiego. System opieki piel´gniarskiej w wybranych krajach Europy Zachodniej.

Mi´dzynarodowe standardy kszta∏cenia piel´gniarek. Stan badaƒ w piel´gniarstwie w Stanach Zjednoczonych i w krajach europejskich.

Rola i zadania mi´dzynarodowych organizacji

i stowarzyszeƒ piel´gniarskich. Ustawodawstwo zawodowe w krajach Wspólnoty Europejskiej.

4. Promocja zdrowia

Paradygmaty zdrowia. Zachowania zdrowotne

i czynniki kszta∏tujàce stan zdrowia. Style ˝ycia.

Promocja zdrowia i edukacja zdrowotna w systemie opieki zdrowotnej. Ocena stanu zdrowia.

Metody kszta∏towania zachowaƒ zdrowotnych.

5. Piel´gniarstwo w zdrowiu i w chorobie

— Podstawowa opieka zdrowotna i piel´gniarstwo Êrodowiskowo-rodzinne.

Struktura i zakres Êwiadczeƒ zdrowotnych

w podstawowej opiece zdrowotnej. Zadania

zespo∏u podstawowej opieki zdrowotnej.

Rozpoznanie problemów zdrowotnych i spo∏ecznych jednostki, rodziny i spo∏ecznoÊci lokalnej. Planowanie i realizacja opieki piel´gniarskiej w Êrodowisku zamieszkania, nauki

i pracy. Udzia∏ piel´gniarki w realizacji zadaƒ

wynikajàcych z programów polityki zdrowotnej.

— Po∏o˝nictwo, ginekologia i piel´gniarstwo po∏o˝niczo-ginekologiczne.

Planowanie rodziny, metody regulacji pocz´ç,

przygotowanie do rodzicielstwa. Metody diagnostyczne w cià˝y fizjologicznej i cià˝y wysokiego ryzyka. Przygotowanie kobiety ci´˝arnej

i rodziny do porodu. Opieka oko∏oporodowa: post´powanie po∏o˝niczo-piel´gnacyjne

w porodzie przedwczesnym, fizjologicznym,

powik∏anym; obserwacja i piel´gnacja noworodka po porodzie; opieka nad po∏o˝nicà

w po∏ogu fizjologicznym i powik∏anym.

Patologia narzàdu rodnego, w tym stany zapalne, zaka˝enia. Niep∏odnoÊç. Schorzenia

nowotworowe narzàdu rodnego. Problemy

zdrowotne kobiet w wieku przekwitania.

— Pediatria i piel´gniarstwo pediatryczne.

Stan zdrowia dzieci i m∏odzie˝y w Polsce.

Udzia∏ piel´gniarki w umacnianiu zdrowia

dzieci i m∏odzie˝y, zapobieganiu chorobom,

urazom i wypadkom. Piel´gnowanie noworodka i wczeÊniaka. Rozwój psychomotoryczny dziecka. Choroby i stany zagra˝ajàce ˝yciu

i zdrowiu noworodka i wczeÊniaka. Wady

wrodzone. Etiologia, patogeneza i obraz kliniczny wybranych chorób wieku rozwojowego: uk∏adu oddechowego, krà˝enia, dróg moczowych, uk∏adu pokarmowego, uk∏adu nerwowego, chorób krwi, narzàdu ruchu. Choroby alergiczne u dzieci. Metody diagnostyki

i terapii. Przygotowanie dziecka do badaƒ diagnostycznych. Piel´gnowanie dziecka chorego. Hospitalizacja jako sytuacja trudna dla

dziecka i jego rodziny. Piel´gnowanie dziecka

z chorobà nowotworowà i niepomyÊlnym rokowaniem. Rodzaje i formy wsparcia.

— Interna i piel´gniarstwo internistyczne.

Etiologia, patogeneza i obraz kliniczny wybranych chorób uk∏adu krà˝enia, serca i naczyƒ,

Poz. 1004

uk∏adu oddechowego, uk∏adu pokarmowego

— ˝o∏àdka, jelit, wielkich gruczo∏ów wydzielania wàtroby i trzustki, uk∏adu moczowego —

nerek i p´cherza moczowego, uk∏adu ruchu

— kr´gos∏upa, stawów, mi´Êni, uk∏adu dokrewnego, chorób krwi. Metody diagnostyki

i terapii. Piel´gnowanie chorych w schorzeniach wybranych uk∏adów i narzàdów. Piel´gnowanie chorych o niepomyÊlnym rokowaniu i w stanie terminalnym.

— Geriatria i piel´gniarstwo geriatryczne.

Proces starzenia si´ w aspekcie biologicznym, psychologicznym i socjoekonomicznym. Odr´bnoÊci fizjologiczne organizmu

cz∏owieka starszego. Problemy zdrowotne

i psychospo∏eczne osób w starszym wieku.

Etiopatogeneza, przebieg, leczenie i profilaktyka niektórych chorób wieku starczego (cukrzyca, nadciÊnienie t´tnicze, mia˝d˝yca, zespo∏y ot´pienne, zespó∏ Parkinsona, depresja).

— Chirurgia i piel´gniarstwo chirurgiczne.

Urazy narzàdu ruchu: rany, st∏uczenia, z∏amania, skr´cenia, amputacje — przyczyny, metody post´powania diagnostyczno-terapeutycznego. Piel´gnowanie chorego po przebytym urazie. Przygotowanie chorego do badaƒ

diagnostycznych w ró˝nych schorzeniach chirurgicznych. Przygotowanie chorego do zabiegu operacyjnego w trybie nag∏ym i planowym oraz w chirurgii ambulatoryjnej.

Piel´gnowanie chorego po zabiegu operacyjnym w obr´bie przewodu pokarmowego

prze∏yku, ˝o∏àdka, jelit, wàtroby, trzustki. Piel´gnowanie chorego po zabiegu operacyjnym w obr´bie gruczo∏ów wydzielania wewn´trznego, w obr´bie Êródpiersia. Zapobieganie powik∏aniom pooperacyjnym. Zapobieganie zaka˝eniom w chirurgii.

Intensywna opieka medyczna i piel´gniarstwo w stanach zagro˝enia ˝ycia.

Podstawowe poj´cia. Pomoc doraêna. Intensywny nadzór bezprzyrzàdowy i przyrzàdowy. Piel´gnowanie chorych w stanach

ostrych i po urazach wielonarzàdowych. Rola

i zadania piel´gniarki w zespole terapeutycznym oddzia∏u intensywnej opieki medycznej.

Zadania piel´gniarki w opiece nad chorym

nieprzytomnym. Podstawowe zagadnienia

z medycyny ratunkowej i katastrof.

— Psychiatria i piel´gniarstwo psychiatryczne.

Rodzaje, etiologia i patogeneza zaburzeƒ psychicznych. Obraz kliniczny zaburzeƒ psychicznych. Metody diagnostyki i terapii w psychiatrii. Specyfika opieki nad chorym psychicznie.

Komunikowanie z chorym z zaburzeniami

psychicznymi. Piel´gnowanie chorych z zaburzeniami psychosomatycznymi, afektywnymi, psychozami i uzale˝nieniami. Rehabili-

tacja chorych z zaburzeniami psychicznymi.

Udzia∏ piel´gniarki w diagnozowaniu i kompleksowej terapii chorób psychicznych,

z uwzgl´dnieniem farmakologii, psychoterapii, terapii zaj´ciowej. Organizacja opieki psychiatrycznej w Êwietle obowiàzujàcych regulacji prawnych.

— Neurologia i piel´gniarstwo neurologiczne.

Etiopatogeneza zaburzeƒ neurologicznych.

Metody diagnostyczne stosowane w neurologii. Zaburzenia podstawowych funkcji ˝yciowych — krà˝enia, oddychania, zaburzenia

ÊwiadomoÊci i ich wp∏ywu na funkcje uk∏adu

nerwowego. Zaburzenia czucia, ruchu i napi´cia mi´Êniowego. Wady wrodzone i nabyte uk∏adu nerwowego. Choroby zapalne i infekcyjne uk∏adu nerwowego. Choroby naczyniowe mózgu. Urazy mózgu i uszkodzenia rdzenia kr´gowego. Choroby demielinizacyjne. Guzy mózgu. Choroby mi´Êni i nerwów obwodowych. Piel´gnowanie chorych

w wybranych schorzeniach uk∏adu nerwowego.

6. Rehabilitacja i piel´gnowanie osób niepe∏nosprawnych

Rehabilitacja kompleksowa. Rodzaje niepe∏nosprawnoÊci, problemy osoby niepe∏nosprawnej

i rodziny. Wspó∏praca z cz∏owiekiem niepe∏nosprawnym, jego Êrodowiskiem oraz instytucjami wspierajàcymi warunki skutecznoÊci procesu

rehabilitacji. Udzia∏ piel´gniarki w procesie rehabilitacji na przyk∏adzie wybranych chorób.

Podstawowe metody i techniki usprawniania

chorych. Integracja osoby niepe∏nosprawnej

w Êrodowisku zamieszkania, pracy, nauczania

i wychowania.

7. Zarzàdzanie w piel´gniarstwie

Zarzàdzanie— nauka i praktyka. Szko∏a prakseologiczna, systemowa, sytuacyjna. Funkcje kierownicze. Proces decyzyjny. Style zarzàdzania.

Podsystem piel´gniarstwa. Doskonalenie organizacji: zarzàdzanie strategiczne, zarzàdzanie

zmianà, zarzàdzanie jakoÊcià.

Znaczenie zasobów ludzkich w organizacji. Szacowanie zapotrzebowania na opiek´ piel´gniarskà i kadry piel´gniarskie w ró˝nych obszarach

Êwiadczeƒ. Dobór i rozwój pracowników. Ergonomiczna analiza pracy. Zapobieganie przecià˝eniom, chorobom zawodowym i wypadkom

w pracy. Usprawnianie pracy.

Poz. 1004

Finansowanie opieki zdrowotnej. Planowanie

bud˝etu i monitoring us∏ug zdrowotnych. Wybrane analizy finansowe i ekonomiczne. Marketing us∏ug zdrowotnych. Ustawodawstwo w systemie ochrony zdrowia. Kodeks pracy. Wybrane

zagadnienia prawa cywilnego i post´powania

administracyjnego.

8. Dydaktyka

Projektowanie dydaktyczne. Strategia nauczania

— uczenia si´. Konstruowanie strategii kszta∏cenia i edukacji zdrowotnej. Cele nauczania. TreÊci

nauczania. Metody i Êrodki dydaktyczne. Przeglàd metod i technik edukacji zdrowotnej. Szko∏y promujàce zdrowie. Ewaluacja i pomiar

w edukacji zdrowotnej. Dzia∏alnoÊç innowacyjna.

9. Metodologia badaƒ naukowych i seminarium

magisterskie

Cele poznania naukowego. Funkcje nauki. Podzia∏ nauki. Kryteria wyodr´bnienia dyscyplin

i dziedzin naukowych. Przedmiot i cel badaƒ.

Etapy post´powania badawczego. Problem badawczy. Hipotezy robocze w pracy naukowej.

Metody i techniki badaƒ. Zasady interpretacji

danych empirycznych. Konstrukcja opracowaƒ

i projektów. Prawa autorskie. Piel´gniarstwo jako dyscyplina naukowa. Przedmiot, zakres, wiedza naukowa w piel´gniarstwie. Swoiste metody i techniki badaƒ piel´gniarskich. Badania iloÊciowe i jakoÊciowe. Analiza danych i wnioskowanie. J´zyk naukowy. Upowszechnianie badaƒ

naukowych.

VII. ZALECENIA

1. Przynajmniej 50% godzin zaj´ç w grupie przedmiotów kierunkowych powinno odbywaç si´

w formie çwiczeƒ praktycznej nauki zawodu.

2. W trakcie studiów uczelnia powinna zapewniç

studentom mo˝liwoÊç uzyskania przygotowania

pedagogicznego i/lub przygotowania w zakresie

zarzàdzania w piel´gniarstwie.

3. 20% ∏àcznej liczby godzin przeznaczonych jest na

przedmioty specjalizacyjne i specjalnoÊciowe

ustalane przez uczelni´.

Przez przedmioty specjalizacyjne nale˝y rozumieç dodatkowe przedmioty przygotowujàce

do wykonywania zawodu piel´gniarki; przez

przedmioty specjalnoÊciowe — przedmioty pog∏´biajàce wykszta∏cenie kierunkowe w zakresie

wiedzy piel´gniarskiej.

STUDIA ZAWODOWE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Studia zawodowe na kierunku piel´gniarstwo trwajà 3 lata (6 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 2600, w tym 2280 godzin okreÊlonych

w standardach nauczania.

Absolwent studiów zawodowych na kierunku piel´gniarstwo uzyskuje tytu∏ licencjata w zakresie piel´gniarstwa.

3. Biochemia

15

— wiedz´ w zakresie nauk medycznych, piel´gniarskich i spo∏ecznych,

4. Genetyka

15

5. Patomorfologia i patofizjologia

30

— umiej´tnoÊci pomagania jednostce, rodzinie i grupie spo∏ecznej w osiàganiu i utrzymaniu pe∏ni mo˝liwoÊci fizycznych, psychicznych, spo∏ecznych

w Êrodowisku zamieszkania, pracy i nauczania,

6. Mikrobiologia z podstawami parazytologii

15

7. Zdrowie publiczne

75

8. Farmakologia

45

9. Psychologia

60

10. Socjologia

30

11. Pedagogika

45

Absolwent powinien posiadaç

— umiej´tnoÊç sprawowania profesjonalnej opieki

piel´gniarskiej nad osobà, rodzinà, grupà spo∏ecznà, opartà na zasadach etyki i holistycznego postrzegania cz∏owieka,

— umiej´tnoÊç inicjowania i wspierania dzia∏aƒ spo∏ecznoÊci lokalnych na rzecz zdrowia.

Absolwent po uzyskaniu prawa wykonywania zawodu piel´gniarki mo˝e byç zatrudniony w publicznych i niepublicznych zak∏adach opieki zdrowotnej,

w tym: w szpitalach, zak∏adach podstawowej opieki

zdrowotnej, w placówkach nauczania i wychowania,

oÊrodkach s∏u˝by medycyny, zak∏adach piel´gnacyjno-opiekuƒczych i opiekuƒczo-leczniczych, oÊrodkach

opieki paliatywno-hospicyjnej, jednostkach systemu

ratownictwa medycznego, sanatoriach.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

240

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

405

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1115

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE

I SPECJALNOÂCIOWE

520

Razem

2280

IV. PRAKTYKI

Czas trwania

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1115

1. Podstawy piel´gniarstwa

200

2. Promocja zdrowia

30

3. Piel´gniarstwo w zdrowiu i w chorobie

— podstawowa opieka zdrowotna; piel´gniarstwo Êrodowiskowo-rodzinne

120

— po∏o˝nictwo, ginekologia i piel´gniarstwo po∏o˝niczo-ginekologiczne

75

— pediatria i piel´gniarstwo pediatryczne

105

— interna i piel´gniarstwo internistyczne

105

— geriatria i piel´gniarstwo geriatryczne

75

— chirurgia i piel´gniarstwo chirurgiczne

75

— intensywna opieka medyczna i piel´gniarstwo w stanach zagro˝enia ˝ycia

75

— psychiatria, piel´gniarstwo psychiatryczne

75

— neurologia, piel´gniarstwo neurologiczne

75

4. Rehabilitacja i piel´gnowanie osób niepe∏nosprawnych

45

5. Metodologia badaƒ naukowych i seminarium

licencjackie

60

20 tygodni x 40 godzin = 800 godzin.

Praktyki odbywajà si´ w zak∏adach opieki zdrowotnej i obejmujà praktyczne doskonalenie umiej´tnoÊci

zawodowych, uzyskanych w toku realizacji przedmiotów kierunkowych.

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE

I SPECJALNOÂCIOWE

520

(odpowiednie dla danej specjalizacji i specjalnoÊci)

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

240

1. Filozofia i podstawy etyki

30

2. Wychowanie fizyczne

60

3. J´zyk obcy

120

4. Przedmiot do wyboru

30

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

405

1. Anatomia

30

2. Fizjologia

45

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. Filozofia i podstawy etyki

G∏ówne kierunki filozoficzne i ich charakterystyka. Podstawowe za∏o˝enia epistemologii. Ewolucja podstawowych zagadnieƒ filozoficznych.

Antropologia filozoficzna jako êród∏o refleksji

nad cz∏owiekiem. Przedmiot i podmiot etyki.

WartoÊci, normy i oceny moralne.

2. Wychowanie fizyczne

åwiczenia ogólnorozwojowe, çwiczenia sprawnoÊci specjalnej oraz z zakresu gier zespo∏owych. åwiczenia przy muzyce. Próby sprawno-

Êci i wydolnoÊci fizycznej. Przepisy dotyczàce

sportu i zasad organizacji imprez sportowych.

3. J´zyk obcy

Czynne opanowanie j´zyka obcego w mowie

i piÊmie. Opanowanie terminologii medycznej.

4. Przedmiot do wyboru

W zale˝noÊci od zainteresowaƒ studenta mo˝liwoÊç rozszerzenia wiedzy z zakresu przedmiotów niezwiàzanych bezpoÊrednio z kierunkiem

studiów.

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Anatomia

Podstawowe wiadomoÊci w zakresie anatomii

cz∏owieka. Zap∏odnienie i rozwój zarodka ludzkiego. Budowa cia∏a ludzkiego. Szkielet cz∏owieka. Rodzaje koÊci i ich po∏àczenia. Uk∏ad mi´Êniowy. Okolice cia∏a, Êciany tu∏owia i jamy cia∏a. Anatomia uk∏adu nerwowego: oÊrodkowego,

obwodowego i autonomicznego. Drogi nerwowe. Âródpiersie. Uk∏ad krà˝enia. Serce. Krà˝enie

du˝e i ma∏e. Drogi oddechowe. P∏uca, op∏ucna.

Uk∏ad pokarmowy. Wielkie gruczo∏y jamy

brzusznej. Krà˝enie wrotne. Otrzewna. Przestrzeƒ zaotrzewnowa. Nadnercza. Uk∏ad moczowy: nerki, moczowody, p´cherz moczowy. Narzàdy p∏ciowe m´skie i ˝eƒskie. Narzàdy zmys∏ów. Uk∏ad ch∏onny.

2. Fizjologia

Podstawowe wiadomoÊci z zakresu funkcji ˝yciowych cz∏owieka. Neurohormonalna regulacja

procesów fizjologicznych. Charakterystyka mi´Êni szkieletowych, g∏adkich, mi´Ênia sercowego.

Czucie, ruch, percepcja. Aktywacja mózgu, sen,

czuwanie. Wy˝sze czynnoÊci oÊrodkowego uk∏adu nerwowego. Fizjologia uk∏adu dokrewnego.

Fizjologia serca. Uk∏ad naczyniowy; hemodynamika i autoregulacja tkankowego przep∏ywu krwi.

Fizjologia uk∏adu oddechowego; mechanika i regulacja oddychania. Krà˝enie p∏ucne i wymiana

gazowa. Fizjologia nerek; filtracja nerkowa. Uk∏ad

renina — angiotensyna. Produkcja moczu. Regulacja równowagi wodno-elektrolitowej i kwasowo-zasadowej. Uk∏ad trawienny; czynnoÊci motoryczne i wydzielnicze. Hormony jelitowe. Trawienie i wch∏anianie substancji pokarmowych.

Fizjologia uk∏adu krwiotwórczego. Przemiana

materii. Fizjologia wra˝eƒ zmys∏owych.

3. Biochemia

Biologiczne podstawy integralnoÊci organizmu

ludzkiego. Budowa i funkcja wa˝niejszych zwiàzków chemicznych wyst´pujàcych w organizmie

ludzkim.

4. Genetyka

Podstawowe wiadomoÊci z genetyki, embriologii, cytofizjologii, immunologii. Podstawy genetyki klasycznej (prawa Mendla). Kariotyp cz∏o-

Poz. 1004

wieka. Dziedziczenie cech sprz´˝onych z p∏cià.

Ârodowisko a zmiennoÊç organizmu. Mutacje

genowe, chromosomowe. Czynniki mutagenne.

Podstawowe techniki stosowane w badaniach

genetycznych i immunologicznych. Zagadnienia

transplantologii.

5. Patomorfologia i patofizjologia

Podstawowe poj´cia z zakresu patologii. Procesy patologiczne: zaburzenia krà˝enia krwi, zmiany wsteczne, post´powe, zapalne i nowotworowe. Zagadnienia dynamiki procesu chorobowego oraz prawid∏owej interpretacji zwiàzków

przyczynowych zmienionej chorobowo struktury i funkcji organizmu. Patomorfologia szczegó∏owa chorób wybranych uk∏adów i narzàdów.

Starzenie si´ organizmu, Êmierç.

6. Mikrobiologia z podstawami parazytologii

Podstawy mikrobiologii, wirusologii, bakteriologii i parazytologii. Systematyka drobnoustrojów

chorobotwórczych. Morfologia i fizjologia komórki bakteryjnej.

Mikroflora otoczenia i cia∏a ludzkiego. ChorobotwórczoÊç, drogi szerzenia si´ zarazków. Grzyby

chorobotwórcze. Charakterystyka paso˝ytów

wywo∏ujàcych choroby u cz∏owieka.

7. Zdrowie publiczne

Higiena Êrodowiska. Higiena cz∏owieka. Higiena

˝ywnoÊci i ˝ywienia. Higiena nauki i pracy. Kulturowe, spo∏eczne i ekonomiczne uwarunkowania zdrowia publicznego. Podstawowe poj´cia

dotyczàce zdrowia i choroby. Podstawowe poj´cia epidemiologiczne. Zagro˝enia ekologiczne.

Zagro˝enia zdrowotne wyst´pujàce w Êrodowisku zamieszkania, nauki i pracy. Problemy zdrowotne mieszkaƒców poszczególnych regionów

Polski oraz w wybranych krajach na Êwiecie.

Grupy ludnoÊci wysokiego ryzyka. Choroby spo∏eczne. Analiza wyst´powania wybranych chorób. Choroby zakaêne. Profilaktyka, prewencja

chorób — cele, zadania, formy.

Wybrane zagadnienia z immunologii. Podstawowe elementy statystyki.

Polityka spo∏eczno-zdrowotna paƒstwa. Organizacja systemu ochrony zdrowia. Programowe

dzia∏ania na rzecz zdrowia w wymiarze regionalnym, ponadregionalnym i mi´dzynarodowym.

Struktura i zasoby piel´gniarstwa. Organizacja

pracy piel´gniarskiej.

8. Farmakologia

Mechanizmy dzia∏ania leków. Leki w organizmie

i ich biotransformacja. Farmakologia oÊrodkowego i obwodowego uk∏adu nerwowego, uk∏adu krà˝enia, oddechowego, moczowego, przewodu pokarmowego, gruczo∏ów wydzielania

wewn´trznego. Krew i Êrodki krwiozast´pcze.

Podstawy chemioterapii i radioterapii. Ârodki

dezynfekcyjne.

9. Psychologia

Psychologiczne koncepcje cz∏owieka. OsobowoÊç — struktura, mechanizmy i rozwój. Zachowanie cz∏owieka w sytuacjach spo∏ecznych.

Choroba jako sytuacja trudna. Pomoc psychologiczna w chorobie. Stres a zdrowie. Zale˝noÊci

psychosomatyczne.

Teorie, modele i koncepcje komunikacji mi´dzyludzkiej. Akty komunikatów — schemat procesu.

Style komunikowania. Bariery komunikowania.

Przekazywanie i przyjmowanie informacji.

Wp∏yw sytuacji jatrogennych na relacj´ piel´gniarka — pacjent. Sposób wymiany informacji

jako komunikat przywracajàcy i umacniajàcy

zdrowie.

10. Socjologia

Struktura i dynamika rodziny. Modele rodziny.

Socjometryczne aspekty funkcjonowania rodziny. Spo∏eczne konsekwencje choroby. Niepe∏nosprawnoÊç jako problem spo∏eczny. Socjologiczne aspekty staroÊci i umierania. Spo∏eczne

i kulturowe uwarunkowania pracy piel´gniarki.

11. Pedagogika

Wychowanie jako zjawisko spo∏eczne. Ârodowisko wychowawcze. Filozoficzne podstawy dzia∏alnoÊci wychowawczej. Cele wychowania jako

realizacja wartoÊci osobowych i spo∏ecznych.

Strategie wychowawcze. Teorie, formy i metody

wychowania. TrudnoÊci wychowawcze. Kszta∏towanie Êrodowiska wychowawczego.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

W wyniku realizacji treÊci programowych student

uzyskuje umiej´tnoÊci teoretyczne i praktyczne niezb´dne do wykonywania zawodu piel´gniarki, takie

jak: nawiàzywanie i podtrzymywanie kontaktu z cz∏owiekiem zdrowym i chorym, rozpoznawanie problemów zdrowotnych podopiecznego, planowanie, realizacja i dokumentacja opieki piel´gniarskiej, wspó∏praca z zespo∏em interdyscyplinarnym.

1. Podstawy piel´gniarstwa

Poj´cia podstawowe i definicje. Uwarunkowania historyczne, kierunki rozwoju zawodu, organizacje zawodowe. Teorie i modele piel´gnowania. Charakterystyka podstawowych teorii piel´gnowania (F. Nightingale, V. Henderson,

D. Orem, C. Roy). Rola spo∏eczno-zawodowa

piel´gniarki. Modele organizowania opieki.

Czynniki wp∏ywajàce na rozwój praktyki piel´gniarskiej. Metody gromadzenia informacji: wywiad, obserwacja, pomiar, analiza dokumentacji. Podstawy badania fizykalnego. Udzia∏ piel´gniarki w procesie diagnozowania, leczenia i rehabilitacji. Zasady i techniki post´powania przy

wykonywaniu czynnoÊci piel´gniarskich. JakoÊç

opieki piel´gniarskiej: standardy i procedury post´powania. Rola piel´gniarki w zespole interdyscyplinarnym. Etyka w praktyce piel´gniarskiej.

Ustawodawstwo zawodowe. Prawa pacjenta.

Poz. 1004

2. Promocja zdrowia

Paradygmaty zdrowia. Zachowania zdrowotne

i czynniki kszta∏tujàce stan zdrowia. Style ˝ycia.

Promocja zdrowia i edukacja zdrowotna w systemie opieki zdrowotnej. Ocena stanu zdrowia.

Metody kszta∏towania zachowaƒ zdrowotnych.

3. Piel´gniarstwo w zdrowiu i w chorobie

— Podstawowa opieka zdrowotna i piel´gniarstwo Êrodowiskowo-rodzinne.

Struktura i zakres Êwiadczeƒ zdrowotnych

w podstawowej opiece zdrowotnej. Zadania

zespo∏u podstawowej opieki zdrowotnej.

Rozpoznanie problemów zdrowotnych i spo∏ecznych jednostki, rodziny i spo∏ecznoÊci lokalnej. Planowanie i realizacja opieki piel´gniarskiej w Êrodowisku zamieszkania, nauki

i pracy. Udzia∏ piel´gniarki w realizacji zadaƒ

wynikajàcych z programów polityki zdrowotnej.

— Po∏o˝nictwo, ginekologia i piel´gniarstwo po∏o˝niczo-ginekologiczne.

Planowanie rodziny, metody regulacji pocz´ç,

przygotowanie do rodzicielstwa. Metody diagnostyczne w cià˝y fizjologicznej i cià˝y wysokiego ryzyka. Przygotowanie kobiety ci´˝arnej

i rodziny do porodu. Opieka oko∏oporodowa: post´powanie po∏o˝niczo-piel´gnacyjne

w porodzie przedwczesnym, fizjologicznym,

powik∏anym; obserwacja i piel´gnacja noworodka po porodzie; opieka nad po∏o˝nicà

w po∏ogu fizjologicznym i powik∏anym.

Patologia narzàdu rodnego, w tym stany zapalne, zaka˝enia. Niep∏odnoÊç. Schorzenia

nowotworowe narzàdu rodnego. Problemy

zdrowotne kobiet w wieku przekwitania.

— Pediatria i piel´gniarstwo pediatryczne.

Stan zdrowia dzieci i m∏odzie˝y w Polsce.

Udzia∏ piel´gniarki w umacnianiu zdrowia

dzieci i m∏odzie˝y, zapobieganiu chorobom,

urazom i wypadkom. Piel´gnowanie noworodka i wczeÊniaka. Rozwój psychomotoryczny dziecka. Choroby i stany zagra˝ajàce ˝yciu

i zdrowiu noworodka i wczeÊniaka. Wady

wrodzone. Etiologia, patogeneza i obraz kliniczny wybranych chorób wieku rozwojowego: uk∏adu oddechowego, krà˝enia, dróg moczowych, uk∏adu pokarmowego, uk∏adu nerwowego, chorób krwi, narzàdu ruchu. Choroby alergiczne u dzieci. Metody diagnostyki

i terapii. Przygotowanie dziecka do badaƒ diagnostycznych. Piel´gnowanie dziecka chorego. Hospitalizacja jako sytuacja trudna dla

dziecka i jego rodziny. Piel´gnowanie dziecka

z chorobà nowotworowà i niepomyÊlnym rokowaniem. Rodzaje i formy wsparcia.

— Interna i piel´gniarstwo internistyczne.

Etiologia, patogeneza i obraz kliniczny wybranych chorób uk∏adu krà˝enia, serca i naczyƒ,

uk∏adu oddechowego, uk∏adu pokarmowego

— ˝o∏àdka, jelit, wielkich gruczo∏ów wydzielania wàtroby i trzustki, uk∏adu moczowego —

nerek i p´cherza moczowego, uk∏adu ruchu

— kr´gos∏upa, stawów, mi´Êni, uk∏adu dokrewnego, chorób krwi. Metody diagnostyki

i terapii. Piel´gnowanie chorych w schorzeniach wybranych uk∏adów i narzàdów. Piel´gnowanie chorych o niepomyÊlnym rokowaniu i w stanie terminalnym.

— Geriatria i piel´gniarstwo geriatryczne.

Proces starzenia si´ w aspekcie biologicznym, psychologicznym i socjoekonomicznym. Odr´bnoÊci fizjologiczne organizmu

cz∏owieka starszego. Problemy zdrowotne

i psychospo∏eczne osób w starszym wieku.

Etiopatogeneza, przebieg, leczenie i profilaktyka niektórych chorób wieku starczego (cukrzyca, nadciÊnienie t´tnicze, mia˝d˝yca, zespo∏y ot´pienne, zespó∏ Parkinsona, depresja).

— Chirurgia i piel´gniarstwo chirurgiczne.

Urazy narzàdu ruchu: rany, st∏uczenia, z∏amania, skr´cenia, amputacje — przyczyny, metody post´powania diagnostyczno-terapeutycznego. Piel´gnowanie chorego po przebytym urazie. Przygotowanie chorego do badaƒ

diagnostycznych w ró˝nych schorzeniach chirurgicznych. Przygotowanie chorego do zabiegu operacyjnego w trybie nag∏ym i planowym oraz w chirurgii ambulatoryjnej.

Piel´gnowanie chorego po zabiegu operacyjnym w obr´bie przewodu pokarmowego

prze∏yku, ˝o∏àdka, jelit, wàtroby, trzustki. Piel´gnowanie chorego po zabiegu operacyjnym w obr´bie gruczo∏ów wydzielania wewn´trznego, w obr´bie Êródpiersia. Zapobieganie powik∏aniom pooperacyjnym. Zapobieganie zaka˝eniom w chirurgii.

— Intensywna opieka medyczna i piel´gniarstwo w stanach zagro˝enia ˝ycia.

Podstawowe poj´cia. Pomoc doraêna. Intensywny nadzór bezprzyrzàdowy i przyrzàdowy. Piel´gnowanie chorych w stanach

ostrych i po urazach wielonarzàdowych. Rola

i zadania piel´gniarki w zespole terapeutycznym oddzia∏u intensywnej opieki medycznej.

Zadania piel´gniarki w opiece nad chorym

nieprzytomnym. Podstawowe zagadnienia

z medycyny ratunkowej i katastrof.

— Psychiatria i piel´gniarstwo psychiatryczne.

Rodzaje, etiologia i patogeneza zaburzeƒ psychicznych. Obraz kliniczny zaburzeƒ psychicznych. Metody diagnostyki i terapii w psychiatrii. Specyfika opieki nad chorym psychicznie.

Komunikowanie z chorym z zaburzeniami

psychicznymi. Piel´gnowanie chorych z zaburzeniami psychicznymi. Udzia∏ piel´gniarki

Poz. 1004

w diagnozowaniu i kompleksowej terapii chorób psychicznych z uwzgl´dnieniem farmakologii, psychoterapii, terapii zaj´ciowej. Organizacja opieki psychiatrycznej w Êwietle obowiàzujàcych regulacji prawnych.

— Neurologia i piel´gniarstwo neurologiczne.

Etiopatogeneza zaburzeƒ neurologicznych.

Metody diagnostyczne stosowane w neurologii. Zaburzenia podstawowych funkcji ˝yciowych — krà˝enia, oddychania, zaburzenia

ÊwiadomoÊci i ich wp∏yw na funkcje uk∏adu

nerwowego.

Zaburzenia czucia, ruchu i napi´cia mi´Êniowego. Wady wrodzone i nabyte uk∏adu nerwowego. Choroby zapalne i infekcyjne uk∏adu nerwowego. Choroby naczyniowe mózgu.

Urazy mózgu i uszkodzenia rdzenia kr´gowego. Choroby demielinizacyjne. Guzy mózgu.

Choroby mi´Êni i nerwów obwodowych. Piel´gnowanie chorych w wybranych schorzeniach uk∏adu nerwowego.

4. Rehabilitacja i piel´gnowanie osób niepe∏nosprawnych

Rehabilitacja kompleksowa. Rodzaje niepe∏nosprawnoÊci. Problemy osoby niepe∏nosprawnej

i rodziny. Wspó∏praca z cz∏owiekiem niepe∏nosprawnym, jego Êrodowiskiem oraz instytucjami wspierajàcymi warunki skutecznoÊci procesu

rehabilitacji. Udzia∏ piel´gniarki w procesie rehabilitacji na przyk∏adzie wybranych chorób.

Podstawowe metody i techniki usprawniania

chorych. Integracja osoby niepe∏nosprawnej

w Êrodowisku zamieszkania, pracy, nauczania

i wychowania.

5. Metodologia badaƒ naukowych i seminarium licencjackie

Przedmiot i cel badaƒ. Etapy post´powania badawczego. Metody i techniki badaƒ. Zasady interpretacji danych empirycznych. Konstrukcja

opracowaƒ i projektów. Prawa autorskie.

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOÂCIOWE

List´ przedmiotów specjalizacyjnych i specjalnoÊciowych oraz treÊci programowe tych przedmiotów

okreÊlajà rady wydzia∏ów, uwzgl´dniajàc wymagania

dla danej specjalizacji.

VII. ZALECENIA

1. Przynajmniej 50% godzin zaj´ç w grupie przedmiotów kierunkowych powinno odbywaç si´

w formie çwiczeƒ praktycznej nauki zawodu.

2. Przez przedmioty specjalizacyjne nale˝y rozumieç dodatkowe przedmioty przygotowujàce do

wykonywania zawodu piel´gniarki; przez przedmioty specjalnoÊciowe — przedmioty pog∏´biajàce wykszta∏cenie kierunkowe w zakresie wiedzy piel´gniarskiej.

Za∏àcznik nr 49

Standardy nauczania dla kierunku studiów

politologia

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku politologia trwajà

5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3000, w tym 1530 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Program nauczania na kierunku studiów politologia powinien byç skonstruowany w taki sposób, aby

zapewniç absolwentowi ogólne, humanistyczne wykszta∏cenie uniwersyteckie, usystematyzowanà wiedz´

z zakresu klasycznych przedmiotów politologicznych

oraz wiedz´ teoretycznà i praktycznà w obszarze wybranej specjalnoÊci. Absolwent politologii powinien

posiadaç umiej´tnoÊci analizowania i podejmowania

decyzji politycznych, zbierania i hierarchizowania informacji, dokonywania samodzielnej, pog∏´bionej i naukowo uargumentowanej analizy zjawisk oraz procesów zachodzàcych w ˝yciu publicznym, dajàcej tak˝e

mo˝liwoÊç prowadzenia pracy naukowej. Powinien

równie˝ posiadaç umiej´tnoÊci praktyczne zwiàzane

z przysz∏à pracà zawodowà w administracji paƒstwowej, organach samorzàdowych, partiach politycznych,

organizacjach gospodarczych i spo∏ecznych, szkolnictwie oraz w instytucjach i organizacjach mi´dzynarodowych.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

240

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

390

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

900

Razem

1530

4. Przedmiot do wyboru (np. logika, antropologia, historia sztuki, przedmiot przyrodniczy lub inny zgodny z zainteresowaniem studenta)

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

30

390

1. Filozofia

60

2. Ekonomia

60

3. Socjologia ogólna

60

4. Psychologia spo∏eczna

60

5. Historia powszechna XX w.

60

6. Historia Polski XX w.

60

7. Geografia polityczna

30

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

900

1. MyÊl polityczna

120

2. Wst´p do nauki o paƒstwie, prawie i polityce 60

3. Teoria polityki

60

4. Zarzàdzanie i komunikowanie spo∏eczne

30

5. Wspó∏czesne systemy polityczne

120

6. Partie i systemy partyjne

60

7. System polityczny RP

120

8. Samorzàd i wspólnoty lokalne

60

9. Polityka gospodarcza i spo∏eczna

60

10. Stosunki mi´dzynarodowe

120

11. Prawo wspólnotowe i integracja europejska 60

12. Metodologia badaƒ politologicznych

30

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

IV. PRAKTYKI

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

W programie studiów powinny znaleêç si´ praktyki

i çwiczenia zawodowe dajàce mo˝liwoÊç wykszta∏cenia

umiej´tnoÊci profesjonalnego uczestnictwa w ˝yciu

spo∏ecznym i politycznym.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

240

1. J´zyk obcy

120

2. Wychowanie fizyczne

60

3. Informatyka

30

Program ni˝ej wymienionych przedmiotów powinien obejmowaç problematyk´ przewidzianà dla studentów kierunków spo∏ecznych i humanistycznych.

Przedmioty te powinny byç wyk∏adane z wyraênym

uwzgl´dnieniem politologicznego kierunku studiów.

1. Filozofia

W wyk∏adzie z filozofii nale˝y uwzgl´dniç filozoficzne podstawy ró˝nych nurtów myÊli politycznej czy ruchów spo∏ecznych.

2. Ekonomia

Na zaj´ciach z ekonomii nale˝y po∏o˝yç nacisk

na zwiàzki mi´dzy gospodarkà i politykà.

3. Socjologia ogólna

Na zaj´ciach z socjologii ogólnej, oprócz wiedzy

dotyczàcej podstawowych poj´ç i za∏o˝eƒ metodologicznych, nale˝y zaakcentowaç problemy

socjologii stosunków politycznych, antropologii

kulturowej oraz dokonaç charakterystyki wspó∏czesnego spo∏eczeƒstwa polskiego.

4. Psychologia spo∏eczna

Przedmiotem wyk∏adów z psychologii spo∏ecznej powinny byç przede wszystkim psychologiczne mechanizmy zmian makrospo∏ecznych

oraz psychologiczne aspekty zachowaƒ politycznych.

5. Historia powszechna XX wieku

W procesie dydaktycznym historii powszechnej

XX w. nale˝y umieÊciç g∏ówne etapy politycznego rozwoju dziejowego Êwiata od schy∏ku

XIX w.

6. Historia Polski XX wieku

Celem wyk∏adów z historii Polski XX w. powinno byç przedstawienie g∏ównych etapów politycznego rozwoju Polski.

7. Geografia polityczna

Problematyka wyk∏adów z geografii politycznej

powinna si´ koncentrowaç wokó∏ przestrzennego wymiaru wewn´trznych i mi´dzynarodowych procesów politycznych.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. MyÊl polityczna

MyÊl polityczna od antyku do czasów nowo˝ytnych. Wspó∏czesna myÊl polityczna. Historia

doktryn i ruchów politycznych. Wspó∏czesne

doktryny polityczne. Instytucje polityczne w myÊli spo∏ecznej XX w. (np. faszyzm, konserwatyzm, liberalizm, system realnego socjalizmu).

Historia polskiej myÊli politycznej oraz polskich

ruchów politycznych.

2. Wst´p do nauki o paƒstwie, prawie i polityce

Relacje mi´dzy wspólnotà ludzkà a wspólnotà

paƒstwowà. Cechy wspólnoty paƒstwowej. Powstanie paƒstwa. Legitymizacja w∏adzy paƒstwowej. Typy, formy i struktury terytorialne

paƒstwa. Demokratyczne paƒstwo prawne oraz

mechanizmy w∏adzy wspó∏czesnego paƒstwa.

Norma prawna i stosunek prawny. Poj´cie, istota, êród∏a i wyk∏adnia prawna. Podstawowe kategorie nauki o polityce. Poj´cie i typy kultury

politycznej spo∏eczeƒstw.

3. Teoria polityki

Stan politologii w Polsce i na Êwiecie. Wizje Êwiata spo∏ecznego i koncepcje cz∏owieka w teoriach

polityki. Spory o metodologiczny model politologii. Filozofia polityki. Teoria polityki sensu largo

a teoria decydowania politycznego. Systemowa

teoria decydowania politycznego. Racjonalizm

Poz. 1004

i irracjonalizm w decydowaniu politycznym. Podejmowanie decyzji przez wyborców.

4. Zarzàdzanie i komunikowanie spo∏eczne

Teoria oraz praktyka organizacji i zarzàdzania.

Funkcjonowanie opinii politycznej. Ârodki masowego przekazu a polityka. Kszta∏towanie opinii publicznej i jej oddzia∏ywanie na procesy decyzyjne. Podstawy marketingu politycznego. Organizacja kampanii wyborczych.

5. Wspó∏czesne systemy polityczne

Historia instytucji politycznych. Politologiczna,

prawnokonstytucyjna i socjologiczna analiza zagadnieƒ wspó∏czesnych ustrojów politycznych.

Zasady i idee, instytucje oraz mechanizmy

kszta∏tujàce wspó∏czesne systemy polityczne.

Zasady ustrojowe. Konstytucja i kontrola

konstytucyjnoÊci. Systemy wyborcze. W∏adza

ustawodawcza, wykonawcza, administracyjna

i sàdownicza. Typy re˝imów politycznych.

Wspó∏czesne organizacje i ruchy spo∏eczne oraz

polityczne.

6. Partie i systemy partyjne

Politologiczna, prawnokonstytucyjna i socjologiczna analiza funkcjonowania wspó∏czesnych

partii i systemów partyjnych. Definicja poj´ç

„partia” i „system partyjny”. Ewolucja partii politycznych i systemów partyjnych. Typy partii

i systemów partyjnych. Baza spo∏eczna (cz∏onkowie i wyborcy) wspó∏czesnych partii politycznych. Instytucjonalizacja prawna partii i systemów partyjnych. Struktury wewn´trzne partii

politycznych i wewnàtrzpartyjne procesy decyzyjne.

7. System polityczny Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucyjno-polityczny mechanizm w∏adzy.

Ewolucja systemu politycznego Polski od 1918 r.

Struktura instytucji politycznych wspó∏czesnej

Polski. Dynamika systemu instytucji politycznych, funkcjonowanie w∏adzy paƒstwowej

w Polsce. Funkcjonowanie administracji publicznej w Polsce. Transformacja polskiego systemu

politycznego i kszta∏towanie si´ demokratyczno-liberalnych zasad ustrojowych. Poj´cie systemu prawa RP. Podstawowe prawa i wolnoÊci

cz∏owieka. Zasady demokratycznego paƒstwa

prawnego. Charakterystyka poszczególnych ga∏´zi prawa RP. Podstawowe zagadnienia polityki

gospodarczej i spo∏ecznej RP.

8. Samorzàd i wspólnoty lokalne

Historia samorzàdu lokalnego w Polsce i w Europie. Specyfika procesów politycznych i decyzyjnych na poziomie lokalnym. Poj´cie „samorzàd”. Modele samorzàdu lokalnego (brytyjski,

amerykaƒski, pó∏nocnoeuropejski i po∏udniowoeuropejski). Samorzàd terytorialny w Polsce

— zasady podzia∏u terytorialnego kraju, prawne

podstawy funkcjonowania, finanse i gospodarka

lokalna. Lokalna polityka spo∏eczna. Samorzàdy

zawodowe, gospodarcze i spó∏dzielcze.

9. Polityka gospodarcza i spo∏eczna

Poj´cie „polityka spo∏eczna”. Doktrynalne, historyczne i modelowe aspekty polityki spo∏ecznej i gospodarczej. Ekonomiczne, systemowe,

demograficzne, polityczne, mi´dzynarodowe

i standardowe uwarunkowania polityki spo∏ecznej i gospodarczej w Polsce. Wybrane dziedziny

szczegó∏owe polityki spo∏ecznej (rodzinna,

mieszkaniowa, zatrudnienia, oÊwiatowa, ochrony zdrowia, zabezpieczenia spo∏ecznego). Poj´cie „polityka gospodarcza”, uwarunkowania, cele, dzia∏y, klasyfikacja instrumentów. Ewolucja

polskiej polityki gospodarczej po 1989 r. Zasady

spójnego i zrównowa˝onego rozwoju, ochrona

Êrodowiska naturalnego.

10. Stosunki mi´dzynarodowe

Historia i teoria stosunków mi´dzynarodowych

(aspekt metodologiczny, ontologiczny, aksjologiczny i prognostyczny). Mi´dzynarodowe stosunki polityczne na poziomie globalnym, regionalnym i narodowym. Polska polityka zagraniczna. Mi´dzynarodowe stosunki gospodarcze: gospodarka Êwiatowa i mi´dzynarodowy podzia∏

pracy, przedsi´biorstwo mi´dzynarodowe, mechanizm pieni´˝no-cenowy w mi´dzynarodowej

wymianie gospodarczej. Mi´dzynarodowe stosunki militarne. Mi´dzynarodowe stosunki kulturalne i mi´dzycywilizacyjne. Prawo mi´dzynarodowe publiczne. Organizacje mi´dzynarodowe. Mi´dzynarodowe bezpieczeƒstwo ekologiczne. Stosunki wyznaniowe i etniczne w Polsce oraz w Êwiecie wspó∏czesnym.

11. Prawo wspólnotowe i integracja europejska

Poz. 1004

Wspó∏czesna Europa — bariery i stymulatory

rozwoju. Kulturowe êród∏a to˝samoÊci europejskiej. Teorie integracji: np. federalizm, funkcjonalizm i neofunkcjonalizm. Ewolucja integracji

europejskiej. Definicja, istota i êród∏a prawa

Wspólnot Europejskich. Prawo pierwotne, prawo pochodne, ogólne zasady prawa. Prawo

Wspólnot Europejskich a prawo krajowe: zasady

supremacji i bezpoÊredniej skutecznoÊci. Polityczne instytucje europejskie w uj´ciu strukturalnym i funkcjonalnym. Charakterystyka procesu podejmowania decyzji. Europejskie instytucje sàdowe. Funkcjonowanie pierwszego filaru

Unii Europejskiej (pi´ç wolnoÊci i unia walutowa). Wspólne polityki (rolna, przemys∏owa,

transportowa itp.). Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeƒstwa. Wspó∏praca w dziedzinie

wymiaru sprawiedliwoÊci i spraw wewn´trznych. Polska a Unia Europejska.

12. Metodologia badaƒ politologicznych

G∏ówne typy analizy politologicznej (historyczna, modelowa, systemowa, behawioralna itp.).

G∏ówne metody badaƒ spo∏ecznych (kwestionariuszowa, biograficzna, monograficzna, socjometryczna, eksperymentalna, studium przypadku itp.). Zasady programowania, organizowania

i realizowania badaƒ empirycznych.

VII. ZALECENIA

1. Wydzia∏y powinny umo˝liwiç studentom wybór

przedmiotów fakultatywnych.

2. Ka˝dy z przedmiotów kierunkowych mo˝e byç

realizowany w formie kilku ró˝nych przedmiotów.

Za∏àcznik nr 50

Standardy nauczania dla kierunku studiów

prawo kanoniczne

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku prawo kanoniczne

trwajà 5 lat (10 semestrów) i opierajà si´ na Konstytucji Apostolskiej „Sapientia christiana”, wydanej przez

papie˝a Jana Paw∏a II z dnia 15 kwietnia 1979 r. oraz Zarzàdzeniach Kongregacji Wychowania Katolickiego

wprowadzajàcych w ˝ycie t´ Konstytucj´, z dnia

29 kwietnia 1979 r. ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi

oko∏o 3200, w tym 2130 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

nokanonicznà wymaganà do podj´cia samodzielnych

zawodów, do których wykonania prawo koÊcielne wymaga ukoƒczonych studiów kanonistycznych: pracownik administracji koÊcielnej, sàdownictwa koÊcielnego

(s´dzia, notariusz, adwokat i inne). Powinny tak˝e wyposa˝yç w umiej´tnoÊç podejmowania naukowych

prac badawczych.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

585

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

465

Studia magisterskie na kierunku prawo kanoniczne

powinny zapewniç absolwentom ogólnà wiedz´ praw-

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

Razem

1. Wst´p do nauki o paƒstwie i prawie

IV. PRAKTYKI

Dla tego kierunku nie ustala si´ obligatoryjnej formy praktyk.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

585

1. Podstawy Êwiatopoglàdu katolickiego

30

2. Elementy logiki i metodologii dla prawników

45

3. Etyka

60

4. Historia filozofii

60

5. J´zyk obcy nowo˝ytny

150

6. J´zyk ∏aciƒski

150

7. Wychowanie fizyczne

60

8. Przedmiot do wyboru (przedmiot humanistyczny lub inny niezwiàzany bezpoÊrednio z kierunkiem studiów)

30

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

465

1. Wst´p do nauki o paƒstwie i prawie

45

2. Prawo rzymskie

90

3. Historia powszechnego prawa kanonicznego 45

4. Historia koÊcielnego prawa polskiego

90

5. Teologia prawa kanonicznego

45

6. Normy generalne

90

7. Normy o chrzeÊcijanach

30

8. Zadanie nauczania KoÊcio∏a

30

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1080

1. Ustrój hierarchiczny KoÊcio∏a

90

2. Prawo zakonne

120

3. Prawo o sakramentach Êwi´tych

120

4. Prawo ma∏˝eƒskie

120

5. Pozosta∏e akty kultu Bo˝ego oraz miejsca

i czasy Êwi´te

45

6. KoÊcielne prawo majàtkowe

30

7. KoÊcielne prawo karne materialne

60

8. Proces zwyczajny

90

9. Proces administracyjny

30

10. Procesy ma∏˝eƒskie

120

11. Proces karny

30

12. Post´powania w sprawie sakramentu Êwi´ceƒ

15

13. Prawo kanonizacyjne

60

14. KoÊcielne prawo publiczne

90

15. Prawo katolickich KoÊcio∏ów wschodnich

60

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

Poz. 1004

Poj´cie i rodzaje paƒstw. Systemy polityczne.

KoÊció∏ a paƒstwo. Koncepcje prawa. Budowa

normy prawnej. Stosunki prawne. èród∏a prawa.

Wyk∏adnia i stosowanie prawa. Koncepcje praworzàdnoÊci.

2. Prawo rzymskie

èród∏a prawa rzymskiego. Rzymskie post´powanie sàdowe w sprawach cywilnych. Prawo

osobowe. Rzymskie prawo rodzinne. Prawo

spadkowe. Rzymskie prawo rzeczowe. Zobowiàzania wed∏ug prawa rzymskiego.

3. Historia powszechnego prawa kanonicznego

èród∏a prawa kanonicznego. Zbiory prawa kanonicznego przed dekretem Gracjana. Corpus Iuris

Civilis. Kodeksy Prawa Kanonicznego z 1917 r.

i z 1983 r. Kodeks Kanonów KoÊcio∏ów Wschodnich z 1990 r.

4. Historia koÊcielnego prawa polskiego

Geneza i poczàtki synodów w Polsce. Charakterystyka synodów legackich. Charakterystyka synodów prowincjalnych. Znaczenie Soboru Trydenckiego dla rozwoju ustawodawstwa prowincjalnego. Kodyfikacja ustawodawstwa prowincjalnego. Synod prowincjalny w KPK 1983. Synod plenarny w KPK 1983. Synod diecezjalny —

historia. Synod diecezjalny w KPK 1983.

5. Teologia prawa kanonicznego

Metodologia w wyk∏adzie prawa. Analiza zjawiska prawnego w KoÊciele. Próby definicji normy

koÊcielnej. Obowiàzywanie normy kanonicznej.

Relacja do prawa natury i prawa Bo˝ego. Stosowanie prawa w KoÊciele. Oryginalne instytucje

prawne w systemie prawa kanonicznego.

6. Normy generalne

Ustawy koÊcielne. Zwyczaj. Dekrety ogólne. Instrukcje. Poszczególne akty administracyjne.

Statuty i przepisy porzàdkowe. Osoby fizyczne

i prawne. Akty prawne. W∏adza rzàdzenia. Urz´dy koÊcielne. Przedawnienie. Obliczanie czasu.

7. Normy o chrzeÊcijanach

Obowiàzki i prawa wszystkich wiernych. Obowiàzki i prawa wiernych Êwieckich. Duchowni.

Pra∏atury personalne. Stowarzyszenia wiernych.

8. Zadanie nauczania KoÊcio∏a

Pos∏uga S∏owa Bo˝ego. Misyjna dzia∏alnoÊç KoÊcio∏a. Wychowanie katolickie. Ârodki spo∏ecznego przekazu. Wyznanie wiary.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Ustrój hierarchiczny KoÊcio∏a

Najwy˝sza w∏adza koÊcielna. Biskup Rzymski

i Kolegium Biskupów. Synod Biskupów. Kuria

Rzymska. KoÊcio∏y partykularne. Biskupi. Synody partykularne. Konferencja Episkopatu. Organizacja KoÊcio∏ów partykularnych.

Rekurs przeciwko dekretom administracyjnym.

Pozahierarchiczne Êrodki odwo∏awcze. Rekurs

hierarchiczny.

2. Prawo Instytutów ˚ycia Konsekrowanego i Stowarzyszeƒ ˚ycia Apostolskiego

Normy wspólne wszystkim instytutom ˝ycia

konsekrowanego. Instytuty zakonne. Instytuty

Êwieckie. Stowarzyszenia ˝ycia apostolskiego.

10. Procesy ma∏˝eƒskie

Sprawy o orzeczenie niewa˝noÊci ma∏˝eƒstwa.

Sprawy o separacj´ ma∏˝onków. Proces do dyspensy od ma∏˝eƒstwa zawartego i niedope∏nionego. Proces dotyczàcy domniemanej Êmierci

wspó∏ma∏˝onka.

3. Prawo o sakramentach Êwi´tych

Zagadnienia wst´pne. Chrzest. Bierzmowanie.

Eucharystia. Pokuta. Namaszczenie chorych.

Âwi´cenia.

4. Prawo ma∏˝eƒskie

CzynnoÊci poprzedzajàce zawarcie ma∏˝eƒstwa.

Przeszkody ma∏˝eƒskie. Zgoda ma∏˝eƒska. Forma zawarcia. Ma∏˝eƒstwa mieszane. Skutki ma∏˝eƒstwa. Roz∏àczenie ma∏˝onków. Uniewa˝nienie ma∏˝eƒstwa.

11. Proces karny

Denuncjacja. Post´powanie wyjaÊniajàce wobec rzecznika sprawiedliwoÊci. Zaskar˝enie formalne. Post´powanie karne. Dekret. Wyrok.

12. Post´powania w sprawie sakramentu Êwi´ceƒ

Proces o niewa˝noÊç Êwi´ceƒ. Post´powanie

w sprawie udzielenia dyspensy od obowiàzków

wynikajàcych z przyj´tych Êwi´ceƒ.

5. Pozosta∏e akty kultu Bo˝ego oraz miejsca i czasy

Êwi´te

Sakramentalia. Liturgia Godzin. Pogrzeb koÊcielny. Kult Êwi´tych obrazów i relikwii. Âlub i przysi´ga. Miejsca Êwi´te. Czasy Êwi´te.

13. Prawo kanonizacyjne

Instytucje kanonizacyjnego prawa materialnego. Historia procedury kanonizacyjnej. Prawo

obowiàzujàce — dochodzenie diecezjalne; post´powanie w Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych.

6. KoÊcielne prawo majàtkowe

Nabywanie dóbr. Zarzàd dóbr. Umowy, zw∏aszcza alienacja. Pobo˝ne zapisy. Pobo˝ne fundacje.

14. KoÊcielne prawo publiczne

7. KoÊcielne prawo karne materialne

Systemy relacji mi´dzy paƒstwem a KoÊcio∏em.

Ochrona wolnoÊci religijnej w umowach mi´dzynarodowych. Stolica Apostolska w stosunkach mi´dzynarodowych. Stosunki dyplomatyczne Stolicy Apostolskiej. Konwencje mi´dzy

Stolicà Apostolskà i paƒstwami.

Karanie przest´pstw w ogólnoÊci. Ustawa karna

i nakaz karny. Podmiot sankcji karnych. Kary

oraz inne Êrodki karne. Wymierzanie kar. Ustanie

kar. Kary za poszczególne przest´pstwa.

8. Proces zwyczajny

W∏aÊciwoÊci sàdu. Stopnie trybuna∏ów. Zasady

dzia∏ania. Strony w sprawie. Skargi i zarzuty.

Wprowadzenie sprawy. Zawiàzanie sporu. Instancja sporu. Dowody. Sprawy wypadkowe.

Og∏oszenie akt, zamkni´cie post´powania dowodowego, dyskusja sprawy. Orzeczenie s´dziego.

Zaskar˝enie wyroku. Stan rzeczy osàdzonej

i przywrócenie do stanu poprzedniego. Koszty

sàdowe i bezp∏atna pomoc. Wykonanie wyroku.

9. Proces administracyjny

Poz. 1004

15. Prawo katolickich KoÊcio∏ów wschodnich

Obrzàdek i KoÊció∏ sui iuris. Ustrój hierarchiczny

KoÊcio∏ów wschodnich. Patriarchat. Sakramenty Êwi´te w prawie KoÊcio∏ów wschodnich.

Wschodnie prawo ma∏˝eƒskie. Elementy

wschodniego prawa karnego.

VII. ZALECENIA

Z ∏àcznej liczby godzin 240 godzin przeznacza si´ na

przygotowanie rozprawy magisterskiej.

Za∏àcznik nr 51

Standardy nauczania dla kierunku studiów

psychologia

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Studia magisterskie na kierunku psychologia trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 2600, w tym 1185 godzin okreÊlonych

w standardach nauczania.

Absolwent kierunku psychologia powinien posiadaç podstawowà wiedz´ teoretycznà i empirycznà z zakresu psychologii ogólnej; zdobyç przygotowanie metodologiczne; opanowaç podstawy logiki, socjologii,

wiedzy o biologicznych wyznacznikach zachowania,

psychopatologii itp.; posiadaç podstawowe umiej´tnoÊci praktyczne w zakresie doradztwa i realizacji samodzielnych dzia∏aƒ.

Dobre przygotowanie merytoryczne i metodologiczne powinno byç podstawà umiej´tnoÊci planowania i realizacji w∏asnych projektów poznawczych oraz

planowania i realizacji interwencji psychologicznych

dotyczàcych ró˝nych dziedzin ˝ycia spo∏ecznego.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

405

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

330

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

450

Razem

1185

Dla tego kierunku nie ustala si´ obligatoryjnej formy praktyki.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

405

1. Filozofia z elementami logiki

45

2. Biologiczne podstawy zachowania

90

3. J´zyki nowo˝ytne (w tym obowiàzkowo

angielski)

180

4. Wychowanie fizyczne

60

5. Przedmiot do wyboru (np. informatyka,

historia sztuki, przedmiot przyrodniczy

lub inny niezwiàzany bezpoÊrednio z kierunkiem studiów)

30

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

330

1. Wprowadzenie do psychologii

60

2. Historia myÊli psychologicznej

30

3. Metodologia ze statystykà

120

4. Psychometria i diagnoza psychologiczna

120

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

Przechowywanie doÊwiadczenia. Przetwarzanie

doÊwiadczenia (myÊlenie, strukturalizacja itp.).

Procesy dynamizujàce zachowanie (emocje

i motywacje). Cz∏owiek jako osobowoÊç. Cz∏owiek jako istota spo∏eczna. Rozwój w ciàgu ˝ycia. Zastosowania psychologii. Etyczne problemy psychologii.

2. Historia myÊli psychologicznej

Filozoficzny rodowód psychologii. Tradycja helleƒska w psychologii. Metafora maszyny w psychologii. Racjonalizm kartezjaƒski. Wk∏ad nauk

przyrodniczych w psychologi´. Dwudzielna psychologia Wundta (indywidualna psychologia

eksperymentalna i psychologia historyczno-kulturowa). Szko∏a würzburska i psychologia postaci. Narodziny i rozwój behawioryzmu. Psychoanaliza i jej odmiany. Psychologia humanistyczna. Polska myÊl psychologiczna.

3. Metodologia ze statystykà

IV. PRAKTYKI

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

Poz. 1004

450

1. Psychologia ogólna: procesy poznawcze

90

2. Psychologia ogólna: emocje, motywacja

60

3. Psychologia ogólna: osobowoÊç

60

4. Psychologia ogólna: ró˝nice indywidualne

60

5. Psychologia spo∏eczna

120

6. Psychologia rozwoju cz∏owieka w cyklu ˝ycia 60

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Wprowadzenie do psychologii

Specyfika psychologii. Koncepcje psychologiczne i koncepcje cz∏owieka w psychologii. Gromadzenie doÊwiadczenia (percepcja i uczenie si´).

Metodologia: cele nauczania metodologii; psychologia jako nauka empiryczna: etapy badania naukowego (psychologicznego); zmienne; operacjonalizacja zmiennych; problemy i hipotezy badawcze; model eksperymentalny; model ex post facto;

model wielokrotnej regresji; interakcja: „psycholog-osoba badana” jako êród∏o artefaktów; etyczne problemy badaƒ naukowych; ÊwiadomoÊç metodologiczna, praktyka spo∏eczna a psychologia.

Statystyka: pomiar w psychologii; grupowanie

danych, sposoby graficznego przedstawiania

danych; opis statystyczny jednej zmiennej; rozk∏ady zmiennych losowych; korelacja i regresja;

korelacja zmiennych porzàdkowych i nominalnych; próba jako reprezentacja populacji; etapy

wnioskowania statystycznego; za∏o˝enia niektórych testów statystycznych; testy dla danych interwa∏owych i ilorazowych; testy dla danych porzàdkowych i nominalnych; podstawy analizy

wariancji; podstawy obs∏ugi pakietów statystycznych (na przyk∏adzie Statistica 5.1 lub SPSS

8.1 — wersja polska).

4. Psychometria i diagnoza psychologiczna

Diagnoza: poj´cie diagnozy (definicje: cecha —

objaw — symptom; wartoÊç diagnostyczna

cech); diagnoza jako proces pobierania, agregacji i modelowania informacji o zachowaniu; typy

diagnoz: diagnoza procesu i diagnoza interakcji;

spo∏eczny kontekst diagnozy; diagnoza i paradygmat teoretyczny (semantyka cech i regu∏y

wnioskowania: model psychoanalityczny, behawioralny, poznawczy, humanistyczny); diagnoza

jako integracja danych (interpretacja — diagnoza — orzeczenie, strategie empiryczne i teoretyczne), diagnoza jakoÊciowa a diagnoza iloÊciowa, zastosowanie diagnozy jakoÊciowej w opisie, klasyfikacji (typologii), wyjaÊnianiu i interwencji psychologicznej.

Psychometria: test psychologiczny jako narz´dzie pozyskiwania danych iloÊciowych b´dàcych

podstawà diagnozy psychologicznej (problem

obiektywnoÊci testu, standaryzacji, trafnoÊci,

rzetelnoÊci i normalizacji); planowanie procesu

diagnostycznego i formu∏owanie wniosków dia-

Wybitne zdolnoÊci, talent i twórczoÊç. Funkcjonalne znaczenie inteligencji, temperamentu

i zdolnoÊci, talent i twórczoÊç. Funkcjonalne znaczenie inteligencji, temperamentu i stylów poznawczych. Rola cech indywidualnych jako

wspó∏wyznaczników odpornoÊci na stres. Ró˝nice indywidualne mi´dzy ludêmi a zasada spo∏ecznej równoÊci.

gnostycznych; podstawowe umiej´tnoÊci diagnozowania (obserwacja i rozmowa; techniki

eksperymentalne; techniki kwestionariuszowe —

na przyk∏adzie MMPI; diagnozowanie poziomu

funkcjonowania intelektualnego — na przyk∏adzie WAIS-R(PL); techniki projekcyjne — na przyk∏adzie testu Rorschacha i TAT; diagnoza grupy).

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

5. Psychologia spo∏eczna

1. Psychologia ogólna: procesy poznawcze

Specyfika psychologii spo∏ecznej. Ma∏e grupy.

Minimalny wp∏yw spo∏eczny. Konformizm. Kary

i nagrody. Dysonans poznawczy. Postawy i ich

modyfikacja. AtrakcyjnoÊç interpersonalna.

Schematowy charakter wiedzy spo∏ecznej. Percepcja spo∏eczna. Oceny dotyczàce ludzi. Procesy atrybucji. WartoÊci spo∏eczne. To˝samoÊç

spo∏eczna. Stereotypy i uprzedzenia. Agresja.

Zachowania prospo∏eczne. Konflikt spo∏eczny.

Psychologia poznawcza — badania nad zachowaniem. Procesy spostrzegania. Rozpoznawanie struktur i kategoryzacja percepcyjna. Uwaga

i mechanizmy selekcji informacji. Kontrola poznawcza i ÊwiadomoÊç. Uczenie si´. Pami´ç —

struktura i funkcje. Wyobra˝eniowa i poj´ciowa

reprezentacja rzeczywistoÊci. MyÊlenie i rozumowanie. J´zyk i komunikacja. Procesy decyzyjne. Poznawcza psychologia stosowana.

6. Psychologia rozwoju cz∏owieka w cyklu ˝ycia

2. Psychologia ogólna: emocje i motywacja

Przedmiot psychologii rozwoju cz∏owieka i jego

ewolucja: od psychologii dzieci i m∏odzie˝y do

psychologii rozwoju cz∏owieka w pe∏nym cyklu

˝ycia. Poj´cie rozwoju, kryteria zmiany rozwojowej. Modele ujmowania rozwoju. Czynniki rozwoju — interakcja natury i kultury. Analiza porównawcza teorii rozwoju (ich rodowód, stawiane pytania, poj´cie rozwoju i determinujàcych go czynników, mechanizm zmiany rozwojowej). Strategie badaƒ nad rozwojem. Czynniki uszkadzajàce

trafnoÊç badaƒ nad rozwojem. Podstawowe narz´dzia badawcze. Problemy etyczne w badaniach nad rozwojem. Periodyzacja ˝ycia cz∏owieka. Charakterystyka zjawisk kluczowych dla rozwoju w kolejnych fazach ˝ycia cz∏owieka (od okresu prenatalnego po póênà doros∏oÊç) — dominujàcy typ aktywnoÊci, struktury umys∏owe, organizacja osobowoÊci, relacje osoby z otoczeniem.

Mechanizmy wzbudzania emocji. Teorie emocji.

Pop´dy i afekty pierwotne. Pop´dy i afekty wtórne. Stany emocjonalne. Ekspresja emocjonalna.

Poznanie i emocja. Regulacja i samokontrola

emocji. Podstawowe podejÊcia do motywacji

(etologiczne, socjobiologiczne, psychodynamiczne, behawiorystyczne, poznawcze, humanistyczne). Afektywne i poznawcze mechanizmy

motywacyjne. Motywacje specyficznie ludzkie.

3. Psychologia ogólna: osobowoÊç

Podstawowe orientacje w psychologii osobowoÊci. Teoria cech. Teoria uczenia si´. Teorie

psychodynamiczne. Poznawcze uj´cia osobowoÊci. Psychologia JA. JA jako reprezentacja

poznawcza. JA jako êród∏o motywacji. JA spo∏eczne. Kontrola, samokontrola i samoregulacja.

Regulacyjny potencja∏ osobowoÊci.

4. Psychologia ogólna: ró˝nice indywidualne

VII. ZALECENIA

Czynniki warunkujàce powstawanie ró˝nic indywidualnych. Podstawowe metody genetyki zachowania s∏u˝àce do oceny wk∏adu genetycznego i Êrodowiskowego w wariancj´ zachowania.

Podstawowe teorie temperamentu, inteligencji

i stylów poznawczych. Metody pomiaru cech

temperamentu i inteligencji ze szczególnym

uwzgl´dnieniem technik psychometrycznych.

Przedstawione standardy powinny stanowiç punkt

wyjÊcia i warunek konieczny dalszego kszta∏cenia specjalistycznego. Ponadto realizacja zarówno programu standardów, jak i programu specjalistycznego zak∏ada koniecznoÊç stosowania aktywizujàcych metod kszta∏cenia

(warsztaty, sta˝e, praktyki indywidualne itp.) specyficznie

dopasowanych do ca∏ej struktury w danym oÊrodku.

Za∏àcznik nr 52

Standardy nauczania dla kierunku studiów

rolnictwo

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Studia magisterskie na kierunku rolnictwo trwajà

5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi 3400, w tym 1805 godzin okreÊlonych w standardach

nauczania.

Studia na kierunku rolnictwo majà za zadanie

kszta∏ciç specjalistów rolników dysponujàcych poszerzonà wiedzà biologiczno-chemicznà, znajomoÊcià metod analizy ekonomicznej oraz organizacji i zarzàdza-

nia, a tak˝e nowoczesnà wiedzà technologicznà i technicznà z zakresu produkcji rolniczej, w tym szczególnie

produkcji roÊlinnej, a tak˝e znajomoÊcià problemów

ekologicznych zwiàzanych z funkcjonowaniem infrastruktury rolniczej.

2. Fizjologia zwierzàt

45

3. Fizjologia roÊlin

60

4. Genetyka

30

5. Mikrobiologia

45

Absolwenci kierunku rolnictwo uzyskujà pog∏´bionà wiedz´ z wybranych dyscyplin zawodowych i humanistycznych. Powinni opanowaç czynnie w mowie

i piÊmie jeden j´zyk obcy. Ponadto powinni opanowaç

metody prowadzenia badaƒ, umiej´tnoÊç przetwarzania danych przy wykorzystaniu technik komputerowych.

6. Gleboznawstwo

60

7. Ekologia

30

8. Ochrona Êrodowiska

30

9. Biochemia

60

105

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

380

10. Uzupe∏niajàce (do wyboru) zwiàzane

ze specjalnoÊcià, np. genetyka odpornoÊciowa, genetyka molekularna, fizjologiczne podstawy ˝ywienia, geografia gospodarcza, prawo rolnicze

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

375

11. Hodowla roÊlin i nasiennictwo

30

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1050

12. Chemia rolna

60

Razem

1805

13. Ogólna uprawa

60

14. Szczegó∏owa uprawa

60

15. ¸àkarstwo

30

16. ˚ywienie zwierzàt

30

17. Chów zwierzàt

60

18. Technika rolna

60

19. Ekonomika i organizacja

60

20. Marketing i obrót

45

21. Ochrona roÊlin

60

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

IV. PRAKTYKI

1. Mechanizacyjna, minimum 2 tygodnie (10 dni roboczych).

2. Produkcyjna zawodowa (zgodnie ze specjalnoÊcià), od 4 do 6 miesi´cy, w tym minimum 3 miesiàce w gospodarstwach rolnych w zakresie produkcji roÊlinnej i zwierz´cej.

3. Dyplomowa (specjalizacyjna), minimum 4 tygodnie (20 dni roboczych).

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

380

1. J´zyk obcy

120

2. Przedmioty humanistyczne, w tym nauki

spo∏eczne i ekonomia

120

3. Podstawy informatyki

80

4. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

375

1. Chemia

90

2. Fizyka

45

3. Botanika

90

4. Statystyka matematyczna

30

5. Ekonomia

45

6. Uzupe∏niajàce podstawowe (do wyboru),

np. chemia fizyczna, analiza instrumentalna, biofizyka, agrofizyka, embriologia

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Agrometeorologia

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. J´zyk obcy

Czynne opanowanie jednego j´zyka obcego

w mowie i piÊmie.

2. Przedmioty humanistyczne, w tym nauki spo∏eczne i ekonomia

W zale˝noÊci od zainteresowania studenta mo˝liwoÊç uzyskania szerszego zakresu wiedzy z historii, w tym historii powszechnej, filozofii, kultury j´zyka polskiego, antropologii, wiedzy o polityce, socjologii, psychologii, etyki, nauki o kulturze itp.

W zakresie ekonomii: prawo, podstawy makroekonomii i mikroekonomii, podstawy nauki

o rynku, zasady prowadzenia dzia∏alnoÊci gospodarczej.

3. Podstawy informatyki

75

1050

30

Podstawowe poj´cia informatyki. Systemy operacyjne. Operacje na zbiorach. Edytory tekstów.

Tworzenie i obs∏uga baz danych.

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Chemia

Teoria czàsteczkowo-atomowej budowy materii.

Budowa atomu. Elektronowa struktura atomów

a uk∏ad okresowy pierwiastków. Reakcje chemiczne. Prawo dzia∏ania mas. W∏asnoÊci poszczególnych grup i podgrup uk∏adu okresowego pierwiastków. Analiza wagowa i obj´toÊciowa. Alkalimetria i acidimetria. Metody miareczkowania kompleksometrycznego. Fotometria.

Mineralizacja próbek organicznych.

2. Fizyka

Pomiar wielkoÊci fizycznych. Jednostki miar.

Elementy rachunku b∏´du. Rola fizyki w naukach

rolniczych. Podstawy mechaniki i nauki o cieple.

Osiàganie i wykorzystanie niskich temperatur.

Elementy elektrycznoÊci i magnetyzmu. Elementy optyki. Mikroskopia. Wp∏yw fal akustycznych

i elektromagnetycznych na organizmy ˝ywe.

Wp∏yw promieniowania jonizujàcego na uk∏ady

o˝ywione i nieo˝ywione.

3. Botanika

Specyfika budowy komórki roÊlinnej. Ró˝nicowanie komórek i klasyfikacja tkanek. Ontogeneza okrytonasiennych: rozwój, budowa oraz funkcja ∏odygi, liÊcia i korzenia. Modyfikacje i przystosowania organów. Rozmna˝anie roÊlin: rozmna˝anie wegetatywne, rozmna˝anie generatywne i jego biologiczne znaczenie. Zarys ewolucji Êwiata roÊlinnego.

4. Statystyka matematyczna

Elementy analizy matematycznej. Przeglàd rozk∏adów prawdopodobieƒstwa. Wykorzystanie

metod statystyki matematycznej w doÊwiadczalnictwie rolniczym. Metody opracowywania danych empirycznych. Wnioskowanie statystyczne.

5. Ekonomia

Podstawowe prawa ekonomiczne. Stosunki powstajàce mi´dzy ludêmi w procesie gospodarowania. Historyczne uwarunkowania w∏asnoÊci

Êrodków produkcji. Prawa rzàdzàce produkcjà,

podzia∏em, wymianà i konsumpcjà na ró˝nych

szczeblach rozwoju spo∏eczeƒstwa. Ekonomia

skali produkcji.

6. Uzupe∏niajàce podstawowe (do wyboru), np.

chemia fizyczna, analiza instrumentalna, biofizyka, agrofizyka, embriologia.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Agrometeorologia

Podstawowe wiadomoÊci z meteorologii i klimatologii. Warunki mikroklimatyczne siedliska rolniczego. Zasady wykorzystywania danych meteorologicznych i klimatycznych do rejonizacji

w obr´bie regionu i obiektu rolniczego. Podstawowe wiadomoÊci z dziedziny wskaêników

agroklimatycznych. Atmosfera ziemska. Promie-

Poz. 1004

niowanie w atmosferze. Ruch atmosfery. Klimatologia: ogólne poj´cia o klimacie, typy klimatu,

klimat Polski.

2. Fizjologia zwierzàt

Podstawowe zasady procesów fizjologicznych

i ich regulacji. PobudliwoÊç i przekazywanie pobudzenia. Fizjologia zmys∏ów (receptory).

OÊrodkowy uk∏ad nerwowy. Fizjologia ruchu.

Wegetatywny uk∏ad nerwowy. Regulacja hormonalna. Od˝ywianie i metabolizm. Krà˝enie,

krew i limfa. Oddychanie. Gospodarka wodno-elektrolitowa. Termoregulacja. Rytmy i cykle

biologiczne.

3. Fizjologia roÊlin

Zadania fizjologii roÊlin i podstawowe metody

badaƒ. Zwiàzki z innymi dyscyplinami i z praktykà gospodarczà. Gospodarka wodna i mineralna

komórki roÊlinnej oraz organizmu. Fotosynteza

i aktywnoÊç fotosyntetyczna organizmu. LiÊç jako podstawowy organ fotosyntezy. Chemosynteza: rodzaje, chemizm, znaczenie. AktywnoÊç

oddechowa organizmu i jego organów. Wymiana produktów aktywnoÊci metabolicznej pomi´dzy komórkami, tkankami i organami roÊliny.

Rozwój. Cykl rozwojowy.

4. Genetyka

Historyczny przeglàd teorii genetyki, znaczenie

genetyki w hodowli roÊlin i zwierzàt. Dziedziczenie proste (monogamiczne). Materialne podstawy dziedzicznoÊci. ZmiennoÊç struktury i liczby

chromosomów. Dziedziczenie pozajàdrowe.

Struktura i funkcja genów. ZmiennoÊç mutacyjna. Dziedziczenie iloÊciowe, odziedziczalnoÊç,

selekcja, post´p genetyczny. Genetyka populacji. Genetyka odpornoÊciowa. Genetyka molekularna i in˝ynieria genetyczna.

5. Mikrobiologia

Zakres mikrobiologii rolniczej i jej znaczenie

w powi´kszeniu zasobów ˝ywnoÊci i pasz. Morfologia mikroorganizmów (Virales, Procaryota

i Eukaryota). Biochemia i fizjologia mikroorganizmów (wirusy, bakterie i promieniowce, grzyby),

ze szczególnym uwzgl´dnieniem grzybów. Chorobotwórcze w∏aÊciwoÊci mikroorganizmów.

Podstawy klasyfikacji i systematyka drobnoustrojów. Wykorzystanie i zastosowanie drobnoustrojów w przetwórstwie i przemyÊle rolno-spo˝ywczym. In˝ynieria genetyczna i biotechnologia mikroorganizmów.

6. Gleboznawstwo

Powstanie gleb ze ska∏ macierzystych, budowa

profilu glebowego, poziomy, struktura i uk∏ad

gleb. Sk∏ad mechaniczny gleb, utwory glebowe,

uk∏ady koloidalne, stosunki wodne, powietrzne

i cieplne w glebach. Minera∏y ilaste, próchnica

glebowa, w∏aÊciwoÊci sorbcyjne, odczyn i kwasowoÊç gleb. Drobnoustroje glebowe i ich

wp∏yw na przemiany zwiàzków organicznych

i mineralnych w glebach oraz na ˝yznoÊç gleb.

Podstawy systematyki gleb i bonitacji. Kompleksy glebowo-rolnicze. Mapy glebowo-rolnicze.

7. Ekologia

Podstawowe poj´cia ekologiczne. Czynniki abiotyczne Êrodowiska. Czynniki biotyczne. Ekologia

populacji. Uk∏ady ekologiczne. Biocenoza i ekosystem. Wp∏yw cz∏owieka na zmiany w obr´bie

ekosystemu, ekologiczne podstawy optymalizacji produkcji, racjonalna gospodarka zasobami

Êrodowiska, bioindykacja stanu Êrodowiska,

ekologiczne podstawy rekultywacji zniszczonych terenów. Agroekologiczne metody oceny

gleb i czynników klimatycznych.

8. Ochrona Êrodowiska

Definicja Êrodowiska i jego podstawowe elementy. Zwiàzki organizmów i populacji ze Êrodowiskiem. Zasady kompleksowej ochrony Êrodowiska. Ochrona podstawowych elementów Êrodowiska: powietrza atmosferycznego (rodzaje,

êród∏a, skala i skutki zanieczyszczeƒ, zapobieganie zanieczyszczeniom, wskaêniki biologiczne

stopnia zanieczyszczenia powietrza), zasobów

wodnych, Êrodowiska glebowego. Ochrona

i kszta∏towanie krajobrazu. Karnoprawna problematyka ochrony Êrodowiska.

9. Biochemia

Powiàzanie biochemii z chemià i fizykà oraz dyscyplinami biologicznymi. Praktyczne zastosowanie biochemii. Definicje poj´ç metabolizmu i dynamicznego stanu równowagi. Sk∏ad i budowa

komórek. Aminokwasy i peptydy. Budowa i w∏aÊciwoÊci bia∏ek. Enzymy i biokataliza. Porfiryny

i heminy komórkowe. Utlenianie biologiczne.

Cykl kwasów trójkarboksylowych. Kwasy nukleinowe i biosynteza bia∏ka. Przemiana bia∏ek

i aminokwasów. Cukrowce. Fotosynteza i chemosynteza. T∏uszczowce. Sterydy i karotenoidy.

Biosynteza uk∏adów aromatycznych. Wspó∏zale˝noÊç procesów przemiany materii. Pule metaboliczne. Regulacja i koordynacja procesów metabolicznych.

10. Uzupe∏niajàce podstawowe kierunki (do wyboru

zgodnie ze specjalnoÊcià)

Genetyka odpornoÊciowa, genetyka molekularna, fizjologiczne podstawy ˝ywienia, geografia

gospodarcza, prawo rolne itp.

11. Hodowla roÊlin i nasiennictwo

Teoretyczne podstawy hodowli roÊlin. Historia

udomowienia i hodowli roÊlin. Sposoby rozmna˝ania roÊlin. ZmiennoÊç materia∏u roÊlinnego — odmiany botaniczne, rolnicze, oryginalne

miejscowe, selekcyjne. Gromadzenie, wytwarzanie, analiza i wykorzystywanie zmiennoÊci

materia∏u hodowlanego, krzy˝owanie, hodowla

mutacyjna i inne, wspó∏zale˝noÊç cech. Genetyczne podstawy hodowli roÊlin samo- i obcopylnych. Metody hodowli roÊlin. Nasiennictwo

jako nauka i dzia∏ gospodarki. Organizacja na-

Poz. 1004

siennictwa w Polsce i na Êwiecie. Organizacja

i kontrola produkcji nasiennej.

12. Chemia rolna

Sk∏ad chemiczny roÊlin, pobieranie sk∏adników

przez roÊliny, podstawowe prawa ˝ywienia roÊlin. Ogólna charakterystyka makro- i mikroelementów, wyst´powanie i przemiany tych sk∏adników w glebach, ich funkcje w roÊlinach oraz

wp∏yw tych sk∏adników na wysokoÊç i jakoÊç

plonów. Charakterystyka nawozów mineralnych

oraz zasady ich przechowywania i sk∏adowania.

Nawozy organiczne, wp∏yw tych nawozów na

w∏aÊciwoÊci gleb oraz roÊliny uprawne. Terminy

i sposób stosowania nawozów. Metody badaƒ

potrzeb nawozowych gleb. Mapy odczynu i zasobnoÊci gleb oraz ich wykorzystanie.

13. Ogólna uprawa

Teoretyczne podstawy uprawy roli — elementy

sk∏adowe roli, jej w∏aÊciwoÊci fizyczne, biologiczno-chemiczne oraz agrotechniczne. Zadania

uprawy roli. Specyficzne cechy polowej produkcji roÊlinnej. Technika uprawy roli: uprawki, zespo∏y uprawek, ca∏okszta∏ty uprawy pod ró˝ne

grupy roÊlin w zmianowaniu. Specyfika uprawy

ró˝nych gleb w ró˝nych warunkach fizjograficznych. Wspó∏czesne problemy i nowe kierunki

w uprawie roli. Piel´gnowanie roÊlin uprawnych

(zadania, Êrodki i sposoby piel´gnowania). Zbiór

roÊlin uprawnych. SzkodliwoÊç gospodarcza

i zwalczanie chwastów. Zmianowanie roÊlin. Typy i rodzaje p∏odozmianów. Wspó∏czesne problemy i kierunki w zmianowaniu roÊlin. Systemy

rolnictwa.

14. Szczegó∏owa uprawa

Zadania produkcji roÊlinnej na tle iloÊciowych

i jakoÊciowych potrzeb gospodarki ˝ywnoÊciowej w Polsce i na Êwiecie. Pochodzenie i znaczenie gospodarcze roÊlin.

Charakterystyka botaniczno-biologiczna roÊlin

uprawnych oraz ich wzrost i rozwój na tle ró˝nych czynników siedliska. Rejonizacja i technologia uprawy poszczególnych gatunków. Wymagania glebowe i klimatyczne. Zrejonizowane odmiany i ich charakterystyka. Uprawa, nawo˝enie, siew i piel´gnowanie. Znaczenie gospodarcze uprawianych roÊlin, kierunki u˝ytkowania

i jakoÊç uzyskiwanego plonu.

15. ¸àkarstwo

Wyst´powanie i znaczenie u˝ytków zielonych.

Czynniki ekologiczne i ich wp∏yw na roÊlinnoÊç

u˝ytków zielonych. RoÊlinnoÊç ∏àk i pastwisk

morfologia, biologia, wymagania siedliskowe

i wartoÊç u˝ytkowa najpospolitszych traw, roÊlin

motylkowych oraz zió∏ i chwastów. Metody badania runi u˝ytków zielonych. Klasyfikacja ∏àk

i pastwisk. Zagospodarowanie zdegradowanych

u˝ytków zielonych. Zwalczanie chwastów, chorób i szkodników oraz piel´gnacja ∏àk i pastwisk,

u˝ytkowanie ∏àk i pastwisk.

16. ˚ywienie zwierzàt

Wykorzystanie energii zawartej w paszach oraz

sk∏adników pokarmowych przez organizm zwierz´cy. Czynniki wp∏ywajàce na wartoÊç pokarmowà pasz. Charakterystyka pasz pochodzenia

roÊlinnego i zwierz´cego oraz ich konserwacja

i zasady stosowania. Pasze przemys∏owe. Zabiegi zwi´kszajàce wartoÊç pokarmowà pasz. Podstawy ˝ywienia normowanego. Zasady gospodarki paszowej.

17. Chów zwierzàt

Znaczenie gospodarcze poszczególnych gatunków zwierzàt domowych. Kierunki i systemy

u˝ytkowania podstawowych gatunków zwierzàt

gospodarskich. Rasy zwierzàt. Reprodukcja stada. Wychów i piel´gnacja m∏odzie˝y. Organizacja stada u˝ytkowego i zarodowego. Ocena produkcyjnoÊci zwierzàt. Systemy ˝ywienia gatunków i grup zwierzàt. Wp∏yw Êrodowiska na

ustrój zwierz´cy. Zapobieganie chorobom zwierzàt.

18. Technika rolna

Maszynoznawstwo ogólne. Budowa silników

i ciàgników rolniczych. Budowa maszyn i narz´dzi do uprawy roli, doprawiania, nawo˝enia, siewu i sadzenia, ochrony roÊlin, zbioru siana, zielonek, zbó˝ i okopowych. Urzàdzenia i maszyny

do konserwacji, czyszczenia, suszenia i przechowywania p∏odów rolnych. Maszyny i urzàdzenia

w produkcji zwierz´cej, do przygotowania i zadawania pasz, usuwania obornika, doju i wst´pnej obróbki mleka. Automatyzacja procesów

produkcyjnych.

19. Ekonomika i organizacja

Poz. 1004

cji i ich rola w organizacji gospodarstwa rolniczego. Zasady organizacji terytorium gospodarstwa. Organizacja g∏ównych ga∏´zi produkcji roÊlinnej i zwierz´cej. Nastawienie, kierunek i intensywnoÊç gospodarowania. Racjonalizacja organizacji produkcji i gospodarstw. Planowanie

produkcji. Rachunek ekonomiczny w rolnictwie.

Zasady sporzàdzania analizy gospodarczej.

20. Marketing i obrót

Informacja w marketingu i jej znaczenie. Charakterystyka podstawowych êróde∏ informacji. Konkurencja w gospodarce wolnorynkowej: istota,

typy i rodzaje. Segmentacja rynku jako proces

wyodr´bniania homogenicznych grup potencjalnych nabywców. Zasady kszta∏towania strategii marketingowej firmy. Podstawy promocji

towarów i us∏ug. Rolniczy obrót towarowy, formy organizacyjne. Procesy dostosowawcze

g∏ównych podmiotów rynku.

21. Ochrona roÊlin

Rozwój i objawy chorób infekcyjnych roÊlin

uprawnych. Czynniki sprzyjajàce infekcji roÊlin.

Wp∏yw czynników chorobotwórczych na plonowanie roÊlin i jakoÊç produktów roÊlinnych. Budowa, rozwój i szkodliwoÊç agrofagów. Wp∏yw

agrotechniki i Êrodowiska na gradacje szkodników. Znaczenie gospodarcze chorób i szkodników roÊlin uprawnych. Metody oraz sposoby

walki z chorobami i szkodnikami roÊlin uprawnych. OdpornoÊç roÊlin na choroby i szkodniki.

Wp∏yw pestycydów stosowanych w rolnictwie

na jakoÊç p∏odów rolniczych i Êrodowisko rolne.

Obliczanie efektywnoÊci ekonomicznej zabiegów ochrony roÊlin.

VII. ZALECENIA

Zakres i funkcje gospodarki rolnej. Przyrodnicze

i ekonomiczne uwarunkowania produkcji. Czynniki produkcji rolniczej. Kompleks gospodarki

˝ywnoÊciowej. Racjonalizacja produkcji rolniczej, ekonomika dzia∏ów i ga∏´zi produkcji rolniczej. Dochody ludnoÊci rolniczej. Ârodki produk-

Programy studiów zatwierdzone przez rady wydzia∏ów, oprócz wyk∏adów, çwiczeƒ i seminariów zgodnych ze standardami nauczania, powinny uwzgl´dniaç

zaj´cia praktyczne, realizowane w czasie wolnym od

zaj´ç kameralnych.

STUDIA ZAWODOWE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia zawodowe na kierunku rolnictwo trwajà

4 lata (8 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi 2800, w tym 1410 godzin okreÊlonych w standardach

nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Studia na kierunku rolnictwo kszta∏cà specjalistów

(otrzymujà tytu∏ in˝yniera) w zakresie technologii produkcji rolniczej, a zw∏aszcza roÊlinnej, posiadajàcych

podstawowà wiedz´ przyrodniczà i ekologicznà, znajomoÊç ekonomiki, organizacji i zarzàdzania produkcjà

oraz obrotem p∏odów rolnych. Absolwenci powinni

opanowaç równie˝ podstawowe wiadomoÊci dotyczàce produkcji zwierz´cej i ogrodnictwa, w zakresie pozwalajàcym prowadziç wielokierunkowe gospodarstwo rolnicze i planowaç dzia∏alnoÊç gospodarczà

zgodnie z zasadami zrównowa˝onego rozwoju, umiej´tnoÊci wykorzystania metod technik komputerowych, a tak˝e biegle pos∏ugiwaç si´ j´zykiem obcym.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

810

Razem

1410

IV. PRAKTYKI

1. Mechanizacyjna — minimum 2 tygodnie.

2. Produkcyjna zawodowa w wymiarze minimum

4 miesiàce, w tym co najmniej po 4 tygodnie

w produkcji zwierz´cej i roÊlinnej.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

270

1. J´zyk obcy

60

2. Przedmioty humanistyczne i ekonomia

90

3. Informatyka

60

4. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

330

1. Chemia

90

2. Agrofizyka

30

3. Botanika

90

4. Statystyka matematyczna

30

5. Przedmioty uzupe∏niajàce zwiàzane ze

specjalizacjà zawodowà

90

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

810

1. Agrometeorologia

30

2. Fizjologia roÊlin z elementami biochemii

60

3. Genetyka

30

4. Mikrobiologia

30

5. Gleboznawstwo

45

6. Ekologia z ochronà Êrodowiska

45

7. Hodowla roÊlin i nasiennictwo

45

8. Chemia rolna

45

9. Ogólna uprawa roÊlin

45

10. Szczegó∏owa uprawa roÊlin

45

11. ¸àkarstwo

30

12. Fizjologia i ˝ywienie zwierzàt

45

13. Chów zwierzàt

45

14. Technika rolnicza

45

15. Ekonomika i organizacja rolnictwa

60

16. Marketing i zarzàdzanie w rolnictwie

45

17. Ochrona roÊlin

45

18. Przedmioty uzupe∏niajàce zwiàzane ze

specjalizacjà zawodowà

75

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. J´zyk obcy

Czynne opanowanie j´zyka obcego w mowie

i piÊmie.

Poz. 1004

2. Przedmioty humanistyczne i ekonomiczne

W zale˝noÊci od zainteresowaƒ studenta mo˝liwoÊç uzyskania szerszego zakresu wiedzy z historii, filozofii, kultury j´zyka polskiego, wiedzy

o polityce, socjologii, psychologii, etyki, nauki

o kulturze, podstaw ochrony w∏asnoÊci intelektualnej i przemys∏owej itp.

3. Informatyka

Podstawowe poj´cia informatyki, systemy operacyjne. Operacje na zbiorach. Edytory tekstów.

Tworzenie i obs∏uga baz danych.

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Chemia

Elektronowa struktura atomów i czàsteczek.

Wiàzania chemiczne. Zwiàzki kompleksowe.

Procesy utleniania i redukcji. SamorzutnoÊç reakcji. Statystyka i kinetyka reakcji. Teorie kwasów i zasad. Termodynamika i termochemia. Koloidy. Wspó∏czesne metody analityczne. Badania struktury zwiàzków. Zasady nazewnictwa

zwiàzków organicznych. Efekty elektronowe,

mezomeryczne, rezonans w zwiàzkach organicznych. Charakterystyka w∏aÊciwoÊci podstawowych grup funkcyjnych. Systematyka lipidów,

sacharydów i bia∏ek. W∏aÊciwoÊci biologiczne

zwiàzków organicznych.

2. Agrofizyka

Pomiar wielkoÊci fizycznych. Jednostki miar. Rola fizyki w naukach rolniczych. Podstawy mechaniki i nauki o cieple. Elementy elektrycznoÊci

i magnetyzmu. Elementy optyki. Termodynamiczne aspekty wzajemnych oddzia∏ywaƒ pomi´dzy Êrodowiskiem a roÊlinà. Fizyczne czynniki Êrodowiska oraz ich wp∏yw na wzrost i rozwój

roÊlin.

3. Botanika

Budowa komórki roÊlinnej. Ró˝nicowanie komórek i klasyfikacja tkanek. Ontogeneza okrytonasiennych. Modyfikacje i przystosowania organów. Sposób rozmna˝ania roÊlin i jego znaczenie. Zarys Êwiata roÊlinnego.

4. Statystyka matematyczna

Podstawowe poj´cia rachunku prawdopodobieƒstwa. Zmienne losowe i ich rozk∏ad. Metody

statystyki opisowej. Zagadnienia estymacji

punktowej i przedzia∏owej. Zasady weryfikacji

hipotez. Analiza wariancji. Korelacja i regresja.

5. Przedmioty uzupe∏niajàce zwiàzane ze specjalizacjà zawodowà, np. prawo rolne, genetyka molekularna, embriologia, biotechnologia.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Agrometeorologia

Warunki mikroklimatyczne siedliska rolniczego.

Zasady wykorzystywania danych meteorologicznych i klimatycznych. Wskaêniki agroklima-

tyczne. Klimatologia, typy klimatu, klimat Polski.

2. Fizjologia roÊlin z elementami biochemii

Lokalizacja i pod∏o˝e biochemiczne podstawowych procesów fizjologicznych. Gospodarka

wodna i mineralna. Od˝ywianie. Utlenianie biologiczne. Dystrybucja zwiàzków organicznych.

Procesy wzrostu i rozwoju oraz ich regulacja. Regulator wzrostu. Wp∏yw czynników ekologicznych i stresów na fizjologi´ plonowania roÊlin.

Biosynteza i funkcje kwasów nukleinowych, bia∏ek, enzymów, regulatorów wzrostu, witamin

i zwiàzków zapasowych. Regulacja i koordynacja procesów metabolicznych.

3. Genetyka

Budowa materia∏u genetycznego u pro- i eukariotów. W∏aÊciwoÊci kodu genetycznego, regulacja transkrypcji, translacji, replikacja. Dziedziczenie. ZmiennoÊç rekombinacyjna i mutacyjna.

Podstawy i osiàgni´cia in˝ynierii genetycznej.

Dziedziczenie genów i genotypów w populacjach.

4. Mikrobiologia

Wyst´powanie i rola drobnoustrojów. Znaczenie

i wykorzystywanie drobnoustrojów. Morfologia

i fizjologia mikroorganizmów: wirusy, bakterie,

promieniowce i grzyby. Chorobotwórcze w∏aÊciwoÊci mikroorganizmów. Praktyczne osiàgni´cia wspó∏czesnej mikrobiologii.

5. Gleboznawstwo

Geneza gleb. Morfologia, w∏aÊciwoÊci fizyczne

i chemiczne. Systematyka genetyczna gleb Polski. Charakterystyka podstawowych typów gleb.

Klasy bonitacyjne. Kompleksy przydatnoÊci rolniczej gleb.

6. Ekologia z ochronà Êrodowiska

Podstawowe poj´cia ekologiczne. Czynniki abiotyczne i biotyczne Êrodowiska. Biocenoza i ekosystem. Zasady kompleksowej ochrony Êrodowiska. Ochrona powietrza atmosferycznego, zasobów glebowych i wodnych. Ochrona i kszta∏towanie krajobrazu.

7. Hodowla roÊlin i nasiennictwo

Poj´cie i rola odmiany rolniczej. ZmiennoÊç materia∏u roÊlinnego. Genetyczne podstawy hodowli roÊlin samo- i obcopylnych. Kszta∏towanie

cech i w∏aÊciwoÊci roÊlin. Hodowla rekombinacyjna, heterozyjna, mutacyjna. Selekcja. Organizacja hodowli roÊlin. Rola i zadania nasiennictwa. Ocena i rejestracja odmian. Materia∏ siewny.

8. Chemia rolna

˚yznoÊç gleb. Podstawy ˝ywienia roÊlin. Makroelementy i mikroelementy w glebie i w roÊlinach. Nawozy mineralne, organiczne, wielosk∏adnikowe. Oznaczanie i obliczanie potrzeb

Poz. 1004

pokarmowych i nawozowych roÊlin uprawnych.

9. Ogólna uprawa roÊlin

Teoretyczne podstawy i zadania uprawy roli. Polowa produkcja roÊlinna. Technika uprawy roli.

Nowe kierunki w uprawie roli. Piel´gnowanie

i zbiór roÊlin uprawnych. Chwasty i ich zwalczanie. Systemy rolnictwa.

10. Szczegó∏owa uprawa roÊlin

Rola produkcji roÊlinnej w gospodarce ˝ywnoÊciowej. Charakterystyka botaniczno-biologiczna roÊlin uprawnych. Rejonizacja i technologia

uprawy poszczególnych gatunków. Znaczenie

gospodarcze, kierunki u˝ytkowania i jakoÊç plonu roÊlin rolniczych.

11. ¸àkarstwo

Gospodarcze znaczenie u˝ytków zielonych. RoÊlinnoÊç ∏àk i pastwisk — morfologia, biologia,

wymagania siedliskowe i wartoÊç u˝ytkowa.

Klasyfikacja ∏àk i pastwisk. Zagospodarowanie

zdegradowanych u˝ytków zielonych. Piel´gnacja ∏àk i pastwisk oraz ich u˝ytkowanie.

12. Fizjologia i ˝ywienie zwierzàt

Rola poszczególnych sk∏adników w ˝ywieniu

zwierzàt. Trawienie i wykorzystanie sk∏adników

pokarmowych u ró˝nych gatunków zwierzàt.

Ocena wartoÊci pokarmowej pasz. Charakterystyka ˝ywieniowa podstawowych grup pasz. Zasady normowania i uk∏adania dawek pokarmowych dla podstawowych gatunków zwierzàt gospodarskich.

13. Chów zwierzàt

Znaczenie gospodarcze poszczególnych gatunków zwierzàt gospodarskich. Kierunki i systemy

ich u˝ytkowania. Typy u˝ytkowe i rasy. Reprodukcja stada. Wychów m∏odych zwierzàt. Planowanie produkcji w stadzie. Ocena produkcyjnoÊci zwierzàt i jej wp∏yw na ekonomicznà efektywnoÊç produkcji. Zapobieganie chorobom zwierzàt.

14. Technika rolnicza

Podstawy maszynoznawstwa. Budowa i u˝ytkowanie ciàgników rolniczych. Budowa i u˝ytkowanie maszyn do uprawy roli, nawo˝enia, siewu

i sadzenia, ochrony roÊlin, zbioru p∏odów rolnych. Maszyny i urzàdzenia do przygotowania

i zadawania pasz, usuwania obornika i gnojowicy, udoju i wst´pnej obróbki mleka.

15. Ekonomika i organizacja rolnictwa

Zakres i funkcje gospodarki rolniczej w kompleksie gospodarki ˝ywnoÊciowej. Czynniki przyrodnicze i ekonomiczne produkcji rolniczej. Racjonalizacja produkcji rolniczej. Ekonomika dzia∏ów

i ga∏´zi produkcji rolniczej. Dochody ludnoÊci

rolniczej. Zasady organizacji gospodarstwa rolniczego. Planowanie pracy. Rachunek ekono-

przez choroby i szkodniki. Metody i sposoby

walki ze szkodnikami i chorobami roÊlin uprawnych. OdpornoÊç roÊliny na choroby i szkodniki.

miczny. Zasady sporzàdzania analizy gospodarstwa. Planowanie organizacji gospodarstwa rolniczego.

16. Marketing i zarzàdzanie w rolnictwie

Definicja i klasyfikacja rynków. Funkcje poda˝y

i popytu. Teoria cen. Równowaga rynkowa. Rynek produktów rolnych, rynki bran˝owe. Zasady

analizy marketingowej produktów. Identyfikacja

konkurencji. Zarzàdzanie marketingowe i strategia marketingowa. Planowanie i organizacja

marketingu.

17. Ochrona roÊlin

Rozwój i objawy chorób roÊlin uprawnych.

Czynniki sprzyjajàce infekcji. Budowa, rozwój

i szkodliwoÊç agrofagów. Straty powodowane

Poz. 1004

18. Przedmioty uzupe∏niajàce zwiàzane ze specjalizacjà zawodowà

Dobór przedmiotów obejmuje specjalistyczne

problemy z zakresu szeroko rozumianego post´pu biologicznego, systemów rolnictwa i nowych

trendów w technologii produkcji rolniczej.

VII. ZALECENIA

Pozosta∏a liczba godzin powinna stanowiç uzupe∏nienie jednej lub wszystkich grup stosownie do decyzji

rad wydzia∏ów, z tym ˝e przedmioty grupy C muszà stanowiç przynajmniej 60% ogólnego wymiaru godzin.

Za∏àcznik nr 53

Standardy nauczania dla kierunku studiów

rybactwo

STUDIA MAGISTERSKIE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku rybactwo obejmujà dwie specjalnoÊci: rybactwo morskie oraz rybactwo

Êródlàdowe i trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi 3400, w tym 1760 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwenci, z uwzgl´dnieniem specjalnoÊci, powinni uzyskaç przygotowanie z zakresu znajomoÊci

Êrodowiska wodnego jako bazy produkcyjnej, ichtiofauny, warunków i sposobów eksploatacji ryb w wodach morskich i Êródlàdowych, chowu i hodowli ryb

oraz ochrony Êrodowiska wodnego.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

380

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

330

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1050

Razem

1760

IV. PRAKTYKI

1 semestr

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

380

1. J´zyk obcy

120

2. Przedmioty humanistyczne, w tym nauki

spo∏eczne i ekonomia

120

3. Podstawy informatyki

80

4. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

330

1. Chemia

90

2. Statystyka matematyczna

30

3. Biochemia

75

4. Fizyka

60

5. Przedmioty zwiàzane ze specjalnoÊcià

75

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1050

1. Hydrobotanika

60

2. Hydrozoologia

60

3. Systematyka ryb

90

4. Maszynoznawstwo z rysunkiem technicznym 75

5. Toksykologia wodna

60

6. Hydrochemia

60

7. Ochrona wód

8. Ekologia

9. Genetyka

60

10. Mikrobiologia

60

11. Przedmioty zwiàzane ze specjalnoÊcià

120

12. Anatomia i embriologia

75

13. Fizjologia ryb

75

14. Biologia ryb

75

15. Rybactwo

60

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. J´zyk obcy

Czynne opanowanie jednego j´zyka obcego

w mowie i piÊmie.

2. Przedmioty humanistyczne, w tym nauki spo∏eczne i ekonomia

W zale˝noÊci od zainteresowania studenta mo˝liwoÊç uzyskania szerszego zakresu wiedzy z historii, w tym historii powszechnej, filozofii, kultury j´zyka polskiego, antropologii, wiedzy o polityce, socjologii, psychologii, etyki, nauki o kulturze itp.

W zakresie ekonomii: prawo, podstawy makroekonomii i mikroekonomii, podstawy nauki

o rynku, zasady prowadzenia dzia∏alnoÊci gospodarczej.

3. Podstawy informatyki

Podstawowe poj´cia informatyki. Systemy operacyjne. Operacje na zbiorach. Edytory tekstów.

Tworzenie i obs∏uga baz danych.

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Chemia

Chemia nieorganiczna: budowa atomu, budowa

czàsteczek, wiàzania chemiczne, reakcje chemiczne, reakcje utleniania i redukcji, roztwory

cia∏ sta∏ych w cieczach, ciÊnienie osmotyczne.

Chemia organiczna: wiadomoÊci wst´pne, w´glowodory, alkohole, aminy, aldehydy, ketony,

estry, t∏uszcze, aminokwasy i inne zwiàzki wa˝ne

dla rybactwa, zwiàzki heterocykliczne, kwasy nukleinowe, alkaloidy.

2. Statystyka matematyczna

Populacja i próba, statystyczna próba losowa.

Niektóre rozk∏ady prawdopodobieƒstwa, teoria

estymacji i estymatorów, weryfikacja hipotez

statystycznych, testy zgodnoÊci. Populacje dwuwymiarowe, regresja wielokrotna liniowa, zarys

analizy wariancji.

3. Biochemia

Poj´cie ˝ywej materii, metabolizm, bilans energetyczny przemian. Metabolizm organizmów

w powiàzaniu z warunkami Êrodowiska.

Poz. 1004

4. Fizyka

Ruch krzywoliniowy. Zasady zachowania energii, ruch cieczy rzeczywistej, prawo Newtona.

Napi´cie powierzchniowe, w∏oskowatoÊç, dyfuzja i osmoza. Zasady termodynamiki. Indukcja

elektromagnetyczna, pole magnetyczne. Hydroakustyka, interferencja i polaryzacja fal. Model

atomu, liczby kwantowe. Luminescencja.

5. Przedmioty zwiàzane ze specjalnoÊcià

Dotyczyç b´dà g∏ównie zagadnieƒ o wi´kszej

specjalizacji zwiàzanej z danà specjalnoÊcià —

dla rybactwa morskiego np. ekonomika eksploatacji mórz i oceanów, dla rybactwa Êródlàdowego zaÊ np. ekonomika chowu ryb w stawach.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Hydrobotanika

TreÊç nauczania obejmuje grupy organizmów

roÊlinnych o szczególnie du˝ym znaczeniu w Êrodowisku wodnym, jak równie˝ dla cz∏owieka.

2. Hydrozoologia

TreÊç nauczania obejmuje grupy organizmów

zwierz´cych o szczególnie du˝ym znaczeniu w Êrodowisku wodnym, jak równie˝ dla cz∏owieka.

3. Systematyka ryb

Teoretyczne i praktyczne zaznajomienie studentów z wa˝niejszymi gatunkami ryb w oparciu

o naturalny system zoologiczny (przedmiot wyjaÊnia zasady procesu ewolucyjnego oraz omawia wp∏yw rozwoju ryb w ubieg∏ych epokach

geologicznych na obecny obraz ichtiofauny,

a tak˝e stwarza podstawy do dalszych studiów,

szczególnie ichtiologii).

TreÊci programowe obejmujà: podstawy taksonomii ryb, zasady systematyki ryb, morfometryczne i biologiczne metody wyró˝niania gatunków, bezszcz´kowce i ich rozwój, filogenez´ ryb,

charakterystyk´ wa˝niejszych grup.

4. Maszynoznawstwo z rysunkiem technicznym

Wprowadzenie do rysunku technicznego. Normalizacja. Wymiarowanie. Rysunek z∏o˝ony. Elementy teorii wytrzyma∏oÊci materia∏ów. Teoria, budowa i zasady dzia∏ania maszyn oraz ich cz´Êci.

5. Toksykologia wodna

Ogólne problemy zanieczyszczenia hydrosfery. Klasyfikacja i charakterystyka substancji

toksycznych. Reakcje ryb na trucizny. Mechanizm dzia∏ania trucizn. Bioakumulacja. Ska˝enia radioaktywne. Pestycydy i ich znaczenie

toksykologiczne. Detergenty. ToksycznoÊç ropy naftowej i produktów ropopochodnych. Zatrucie ryb jako poÊrednie zagro˝enie zdrowia

ludzkiego.

6. Hydrochemia

Chemizm wód i jego zmiany w czasie w zale˝noÊci od uwarunkowaƒ zewn´trznych (zlewnia,

temperatura, procesy przemian).

7. Ochrona wód

Poz. 1004

12. Anatomia i embriologia

Charakterystyka stanu czystoÊci wód. Wp∏yw zanieczyszczeƒ na stan czystoÊci. Metody oczyszczania Êcieków. Normy prawne.

8. Ekologia

Podstawowe prawa autoekologii i synekologii.

Zasady funkcjonowania systemów ekologicznych w przyrodzie. Problemy sozologiczne. Zagro˝enia egzystencji ekosfery i metody zapobiegania degradacji Êrodowiska.

9. Genetyka

Podstawy dziedziczenia u ryb. Genetyka biochemiczna. Metody selekcji. Linie czyste, krzy˝owanie i system hodowli. Podstawowe zagadnienia

z zakresu genetyki populacji.

10. Mikrobiologia

Rola mikroorganizmów w Êrodowisku naturalnym. Przeglàd systematyczny mikroorganizmów. Dezynfekcja i wyja∏awianie. Bakterie

wskaênikowe i chorobotwórcze. Analiza mikrobiologiczna.

11. Przedmioty zwiàzane ze specjalnoÊcià

Dotyczyç b´dà g∏ównie zagadnieƒ o wi´kszej

specjalizacji zwiàzanej z danà specjalnoÊcià.

Anatomia ryb — opisowa i porównawcza pod

kàtem wykorzystania wiedzy o strukturach cia∏a

ryb przez inne dzia∏y wiedzy ichtiologicznej (systematyka, biologia, fizjologia), a tak˝e pod kàtem

zainteresowaƒ przedmiotów zawodowych (rybactwo, technika po∏owów, technika wst´pnej

obróbki surowca na statkach).

13. Fizjologia ryb

Dotyczyç b´dzie g∏ównie procesów warunkujàcych rozwój organizmu w powiàzaniu z otaczajàcym ryby Êrodowiskiem.

14. Biologia ryb

Przekazywanie wiedzy o bytowaniu populacji

w ich naturalnym Êrodowisku. TreÊci programowe obejmujà przede wszystkim przebieg procesów ˝yciowych: od˝ywiania si´, wzrostu, rozrodu, w´drówek w powiàzaniu ze Êrodowiskiem,

od którego zale˝y liczebnoÊç populacji.

15. Rybactwo

Poj´cia ogólne dotyczàce ca∏oÊci zagadnieƒ,

a w szczególnoÊci rybackiego zagospodarowania wód, produkcji materia∏u zarybieniowego

cennych gatunków ryb, chowu ryb w ró˝nych

urzàdzeniach technicznych, eksploatacja ryb

w wodach Êródlàdowych i morskich.

STUDIA ZAWODOWE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

855

Studia zawodowe na kierunku rybactwo trwajà 4 lata (8 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi

2800, w tym 1485 godzin okreÊlonych w standardach

nauczania.

Razem

1485

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwent studiów na kierunku rybactwo (otrzymuje tytu∏ in˝yniera) powinien posiadaç poszerzonà

wiedz´ o Êrodowisku wodnym, o zamieszkujàcych go

organizmach roÊlinnych i zwierz´cych. Powinien znaç

zasady chowu i hodowli ryb, technik´ i technologi´ ich

po∏owów oraz podstawy ochrony Êrodowiska i ichtiofauny, a dodatkowo zasady zabezpieczenia surowca

i technologie przetwórstwa ryb oraz podstawy ekonomii i organizacji gospodarowania. Powinien znaç j´zyk

obcy w stopniu umo˝liwiajàcym porozumiewanie si´

i korzystanie z literatury zawodowej oraz umiej´tnoÊç

korzystania z techniki komputerowej.

IV. PRAKTYKI

Produkcyjno-organizacyjna

— 4 tygodnie po I roku,

— 6 tygodni na VI semestrze.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH

OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

I

MINIMALNE

A. PRZEDMIOT KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

315

1. J´zyk obcy

120

2. Przedmioty humanistyczne i ekonomiczne

90

3. Informatyka

45

4. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

315

1. Chemia

90

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

2. Statystyka matematyczna

30

3. Biochemia

75

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

315

4. Biofizyka

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

5. Genetyka

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

855

1. Hydrobotanika

60

2. Hydrozoologia

60

3. Systematyka ryb

90

4. Maszynoznawstwo z rysunkiem technicznym 75

5. Hydrochemia

60

6. Ochrona wód — ekologia

60

7. Ekonomika rybactwa

60

8. Mikrobiologia

60

9. Anatomia i embriologia ryb

75

10. Fizjologia ryb

75

11. Biologia ryb

90

12. Gospodarka rybacka

90

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. J´zyk obcy

Czynne opanowanie jednego j´zyka obcego

w mowie i piÊmie.

2. Przedmioty humanistyczne i ekonomiczne

W zale˝noÊci od zainteresowaƒ studenta mo˝liwoÊç uzyskania szerszego zakresu wiedzy z historii, kultury j´zyka polskiego, wiedzy o polityce, socjologii, psychologii, etyki, nauki o kulturze, podstaw ochrony w∏asnoÊci intelektualnej

i przemys∏owej itp.

W zakresie ekonomii: podstawowe prawa ekonomiczne, podstawy makroekonomii, funkcjonowanie rynku, zasady prowadzenia dzia∏alnoÊci gospodarczej.

3. Informatyka

Podstawowe poj´cia. Systemy operacyjne. Operacja na zbiorach. Edytory tekstów. Tworzenie

i obs∏uga baz danych.

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Chemia

Chemia nieorganiczna: budowa atomu, budowa

czàsteczek, wiàzania chemiczne, reakcje chemiczne, reakcje utleniania i redukcji, roztwory

cia∏ sta∏ych w cieczach, ciÊnienie osmotyczne.

Chemia organiczna: wiadomoÊci wst´pne, w´glowodory, alkohole, aminy, aldehydy, ketony,

estry, t∏uszcze, aminokwasy i inne zwiàzki wa˝ne

dla rybactwa, zwiàzki heterocykliczne, kwasy nukleinowe, alkaloidy.

2. Statystyka matematyczna

Populacja i próba, statystyczna próba losowa.

Niektóre rozk∏ady prawdopodobieƒstwa, teoria

estymacji i estymatorów, weryfikacja hipotez

Poz. 1004

statystycznych, testy zgodnoÊci. Populacje dwuwymiarowe, regresja wielokrotna, liniowa, zarys

analizy wariancji.

3. Biochemia

Molekularne podstawy biosyntezy bia∏ek. Bioenergetyka organizmu zwierz´cego. G∏ówne

szlaki metaboliczne i ich wzajemne powiàzania,

regulacja procesów komórkowych. Wybrane zagadnienia metabolizmu ryb.

4. Biofizyka

Ruch krzywoliniowy, zasada zachowania energii, ruch cieczy rzeczywistej, prawo Newtona.

Napi´cie powierzchniowe, w∏oskowatoÊç, dyfuzja i osmoza. Zasady termodynamiki. Indukcja

elektromagnetyczna, pole magnetyczne. Hydroakustyka, interferencja i polaryzacja fal. Model

atomu, liczby kwantowe. Luminescencja.

5. Genetyka

Podstawy dziedziczenia u ryb. Genetyka biochemiczna. Metody selekcji. Linie czyste, krzy˝owanie i system hodowli. Podstawowe zagadnienia

z zakresu genetyki populacji.

C. PRZEDMIOTY ZAWODOWE

1. Hydrobotanika

Grupy organizmów roÊlinnych o szczególnie du˝ym znaczeniu w Êrodowisku wodnym, jak równie˝ dla cz∏owieka.

2. Hydrozoologia

Grupy organizmów zwierz´cych o szczególnie

du˝ym znaczeniu w Êrodowisku wodnym, jak

równie˝ dla cz∏owieka.

3. Systematyka ryb

Teoretyczne i praktyczne zaznajomienie z wa˝niejszymi gatunkami ryb w oparciu o naturalny

system zoologiczny. Podstawy taksonomii ryb,

zasady systematyki ryb, morfometryczne i biologiczne metody wyró˝niania gatunków. Bezszcz´kowce i ich rozwój. Filogeneza ryb, charakterystyka wa˝niejszych grup.

4. Maszynoznawstwo z rysunkiem technicznym

Wprowadzenie do rysunku technicznego. Normalizacja. Wymiarowanie. Rysunek z∏o˝ony. Elementy teorii wytrzyma∏oÊci materia∏ów. Teoria,

budowa i zasady dzia∏ania maszyn oraz ich cz´Êci.

5. Hydrochemia i ochrona wód

Chemizm wód i jego zmiany w czasie w zale˝noÊci od uwarunkowaƒ zewn´trznych (zlewnia,

temperatura, procesy przemian). Charakterystyka stanu czystoÊci wód. Wp∏yw rodzaju zanieczyszczeƒ na stan czystoÊci wód. Metody oczyszczania Êcieków. Normy prawne.

6. Ochrona wód — ekologia

Podstawowe prawa autoekologii i synekologii.

Zasady funkcjonowania systemów ekologicz-

nych w przyrodzie. Problemy sozologiczne. Zagro˝enia egzystencji ekosfery i metody zapobiegania degradacji Êrodowiska.

7. Ekonomika rybactwa

Poz. 1004

10. Fizjologia ryb

Procesy warunkujàce rozwój organizmu w powiàzaniu z otaczajàcym ryby Êrodowiskiem.

11. Biologia ryb

Typy przedsi´biorstw rybackich, zasady finansowego funkcjonowania.

Przekazywanie wiedzy o bytowaniu populacji

w ich naturalnym Êrodowisku. TreÊci programowe obejmujà przede wszystkim przebieg procesów ˝yciowych: od˝ywiania si´, wzrostu, rozrodu, w´drówek w powiàzaniu ze Êrodowiskiem,

od którego zale˝y liczebnoÊç populacji.

Przedsi´biorstwa przetwórcze i przechowalnicze. Organizacja pracy, finanse, op∏acalnoÊç,

kredyty.

8. Mikrobiologia

Rola mikroorganizmów w Êrodowisku naturalnym. Przeglàd systematyczny mikroorganizmów. Dezynfekcja i wyja∏awianie. Bakterie

wskaênikowe i chorobotwórcze. Analiza mikrobiologiczna.

12. Gospodarka rybacka

Poj´cia ogólne dotyczàce rybackiego zagospodarowania wód, produkcji materia∏u zarybieniowego cennych gatunków ryb, chowu ryb w ró˝nych urzàdzeniach technicznych, eksploatacja

ryb w wodach Êródlàdowych i morskich.

9. Anatomia i embriologia

Anatomia ryb — opisowa i porównawcza pod

kàtem wykorzystania wiedzy o strukturach cia∏a

ryby przez inne dzia∏y wiedzy ichtiologicznej

(systematyka, biologia, fizjologia), a tak˝e pod

kàtem zainteresowaƒ przedmiotów zawodowych (rybactwo, technika po∏owów, technika

wst´pnej obróbki surowca na statkach).

VII. ZALECENIA

Pozosta∏a liczba godzin powinna stanowiç uzupe∏nienie jednej lub wszystkich grup, stosownie do

decyzji rad wydzia∏ów, z tym ˝e przedmioty grupy C muszà stanowiç co najmniej 60% ogólnego wymiaru godzin.

Za∏àcznik nr 54

Standardy nauczania dla kierunku studiów

socjologia

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku socjologia trwajà

5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç w czasie studiów wynosi oko∏o 3200, w tym 1350 godzin

okreÊlonych w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Studia magisterskie na kierunku socjologia powinny dostarczyç absolwentom ogólnà wiedz´ socjologicznà dostatecznie pog∏´bionà i wszechstronnà, aby

mogli samodzielnie wykorzystaç zawód socjologa na

wielu stanowiskach pracy, podejmowaç prace badawcze i analityczne o charakterze naukowym oraz na potrzeby instytucji zwiàzanych z funkcjonowaniem spo∏eczeƒstwa, jak np.: przedsi´biorstwa, samorzàdy, administracja rzàdowa. Powinny tak˝e wyposa˝yç w umiej´tnoÊç nauczania w szko∏ach obj´tych systemem

oÊwiaty (po odbyciu odpowiedniego kszta∏cenia nauczycielskiego okreÊlonego odr´bnymi przepisami)

w zakresie wiedzy o spo∏eczeƒstwie oraz przygotowania do ˝ycia w rodzinie, a ponadto w ró˝nego rodzaju

s∏u˝bach spo∏ecznych.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

450

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE I KIERUNKOWE 900

Razem

1350

IV. PRAKTYKI

Praktyka w minimalnym wymiarze 120 godzin (4 tygodnie). Dopuszcza si´ znacznà ró˝norodnoÊç. Mogà

to byç indywidualne praktyki w odpowiednich instytucjach administracyjnych, spo∏ecznych, kulturalnych,

oÊwiatowych, gospodarczych, a tak˝e obozy naukowe,

udzia∏ w badaniach terenowych. Dopuszcza si´ równie˝ formy mieszane zaliczenia praktyk.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. Elementy filozofii

2. Elementy ekonomii

60

3. Logika i ogólna metodologia nauk

60

4. Warsztaty komputerowe

60

5. J´zyk obcy

120

6. Wychowanie fizyczne

60

7. Przedmiot do wyboru, np. z zakresu

wiedzy przyrodniczej, literatury, podstaw ochrony w∏asnoÊci intelektualnej lub innego przedmiotu niezwiàzanego bezpoÊrednio z kierunkiem

studiów

Poz. 1004

oraz ich teoretyczne i spo∏eczne korzenie. Koncepcje utopijne. A. Comte i orientacja pozytywistyczna. Ewolucjonizm. Darwinizm w socjologii.

Psychologizm i socjologizm. Spór o neopozytywistyczny charakter socjologii (fizykalizm, mechanicyzm, socjologia formalna). Historyzm. Socjologia humanistyczna i jej odmiany (Dilthey,

M. Weber, F. Znaniecki, P. Sorokin). Pragmatyzm

spo∏eczny. Chicagowska szko∏a ekologiczna.

4. Wspó∏czesne teorie socjologiczne

30

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE I KIERUNKOWE 900

1. Filozofia spo∏eczna

30

2. Wst´p do socjologii

60

3. Historia myÊli socjologicznej

60

4. Wspó∏czesne teorie socjologiczne

30

5. Metodologia nauk spo∏ecznych

60

6. Metody badaƒ socjologicznych

120

7. Metody statystyczne w socjologii

60

8. Socjologia — mikrostruktury spo∏eczne

120

9. Socjologia — makrostruktury spo∏eczne

120

10. Psychologia spo∏eczna

60

11. Etyka spo∏eczna

60

12. Antropologia kulturowa (mo˝e byç ∏àczona ze wst´pem do socjologii)

60

13. Demografia spo∏eczna

30

14. Wspó∏czesne spo∏eczeƒstwo polskie

30

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

1. Filozofia spo∏eczna

G∏ówne teorie ˝ycia spo∏ecznego. Jednostka

a spo∏eczeƒstwo. Sposoby pojmowania wolnoÊci a uczestnictwo w ˝yciu spo∏ecznym. Spo∏eczeƒstwo pluralistyczne a tolerancja. Naród

a paƒstwo. Wspólnoty polityczne a wspólnoty

religijne. Ontologiczno-antropologiczny wymiar

kultury.

2. Wst´p do socjologii

èród∏a wiedzy spo∏ecznej i socjologicznej. Sposoby pojmowania socjologii. Socjologia a inne

nauki spo∏eczne. Funkcje socjologii. Przyrodnicze, demograficzne i ekonomiczne podstawy ˝ycia spo∏ecznego. Âwiat przyrodniczy a Êwiat humanistyczny (wytworów kultury). Wybrane zagadnienia rozwoju spo∏ecznego. Elementy konstytutywne wi´zi spo∏ecznej.

3. Historia myÊli socjologicznej

Przedpozytywistyczna myÊl spo∏eczna (Renesans i OÊwiecenie). Konserwatyzm, liberalizm

Teoria strukturalno-funkcjonalna i jej odmiany.

Teoria konfliktu. Teoria wymiany spo∏ecznej. Interakcjonizm. Socjologia fenomenologiczna. Etnometodologia. Teorie krytyczne. Socjologia historyczna. Postmodernizm.

5. Metodologia nauk spo∏ecznych

Formu∏owanie hipotez i teorii. WyjaÊnienie

i przewidywanie. Uzasadnienie twierdzeƒ. Paradygmaty badaƒ spo∏ecznych. Dobór wskaêników. Typy generalizacji.

6. Metody badaƒ socjologicznych

Metody doboru próby. Zasady kwestionariusza.

Wywiad kwestionariuszowy. Eksperyment. Socjometria. Badania panelowe. Analiza treÊci. Obserwacja. Metoda biograficzna. Metody analizy

danych.

7. Metody statystyczne w socjologii

Statystyka opisowa. Wnioskowanie statystyczne. Testy statystyczne. Przedzia∏y ufnoÊci. Analiza dynamiki zjawisk masowych.

8. Socjologia — mikrostruktury spo∏eczne

OsobowoÊç spo∏eczna, socjalizacja, postawy.

Teorie grupy spo∏ecznej. Struktura grupy i jej rodzaje. Teorie Êrodowiska spo∏ecznego. Teoria

grup odniesienia. Teoria integracji i dezintegracji spo∏ecznej.

9. Socjologia — makrostruktury spo∏eczne

Spo∏eczeƒstwo globalne i jego struktura. Teorie

rozwoju spo∏ecznego i ruchy spo∏eczne. Procesy

spo∏eczne (industrializacja i urbanizacja). Kultura i sposoby jej oddzia∏ywania na ˝ycie spo∏eczne. Paƒstwo, partie polityczne, systemy sprawowania w∏adzy. Socjologiczne koncepcje narodu.

Klasy i warstwy spo∏eczne: koncepcje teoretyczne oraz przemiany. Przemiany struktury zawodowej.

10. Psychologia spo∏eczna

Cz∏owiek jako podmiot i jako przedmiot w relacjach spo∏ecznych. Stadia rozwoju spo∏ecznego

jednostki: zachowania konformistyczne i nonkonformistyczne. Teoria spostrzegania spo∏ecznego. Potrzeby indywidualne a potrzeby spo∏eczne — problem wartoÊci i ukierunkowania aktywnoÊci ludzkiej. Teoria przywództwa. Formy niedostosowania spo∏ecznego; normy indywidualne i grupowe. Kryteria dojrza∏ej osobowoÊci.

11. Etyka spo∏eczna

Aksjologiczne podstawy ˝ycia spo∏ecznego. Kategoria etosu. GodnoÊç i prawa cz∏owieka. WolnoÊç i odpowiedzialnoÊç. RównoÊç a sprawiedliwoÊç. Zagadnienia moralne wspó∏czesnoÊci

wojny, n´dza, eutanazja, aborcja, uzale˝nienia,

media itp.

12. Antropologia kulturowa

Przedmiot i podstawowe orientacje teoretyczne.

Cz∏owiek jako twórca i konsument kultury. Sposoby oddzia∏ywania kultury na ˝ycie spo∏eczne.

Kultura jako czynnik integracji spo∏ecznej. Wzory kultury. Kultury pierwotne. Rola mitu, magii,

religii. Kultura lokalna, regionalna, narodowa,

masowa. Dynamika przemian kulturowych.

13. Demografia spo∏eczna

Przedmiot i metoda demografii. Narz´dzia analizy stanu ludnoÊci (wspó∏czynniki, siatka demograficzna). Reprodukcja ludnoÊci: miary, mode-

Poz. 1004

le, szacunki, prognozy. Migracje i jej rodzaje. RuchliwoÊç spo∏eczna. Procesy demograficzne, ich

spo∏eczne uwarunkowanie i skutki. Polityka ludnoÊciowa.

14. Wspó∏czesne spo∏eczeƒstwo polskie

Problemy socjologiczne wspó∏czesnego spo∏eczeƒstwa polskiego. Przewiduje si´ wiele mo˝liwoÊci realizacyjnych. Obok tradycyjnego wyk∏adu akademickiego konwersatoria z wybitnymi

twórcami kultury, nauki, sztuki, dziennikarstwa,

gospodarki, polityki.

VII. ZALECENIA

Niezale˝nie od przedstawionych standardów nauczania, poszczególne oÊrodki — stosownie do potrzeb

i swoich mo˝liwoÊci kadrowych — powinny realizowaç

okreÊlone bloki specjalistyczne (np. praca socjalna, administracja publiczna i samorzàdowa, animacja kulturowa, rozwój regionalny).

Za∏àcznik nr 55

Standardy nauczania dla kierunku studiów

stosunki mi´dzynarodowe

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

Studia magisterskie na kierunku stosunki mi´dzynarodowe trwajà co najmniej 4,5 roku (9 semestrów).

¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3000, w tym

1110 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

300

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

300

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

510

Razem

1110

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Celem kszta∏cenia na kierunku stosunki mi´dzynarodowe jest przekazanie wiedzy i umiej´tnoÊci potrzebnych absolwentom do pe∏nienia ró˝nych ról w ˝yciu spo∏eczno-politycznym i kulturalnym w sytuacji post´pujàcej integracji w skali globalnej i regionalnej,

szczególnie w Europie, a tak˝e przygotowanie do pracy naukowej. Absolwenci, w zale˝noÊci od obranej

specjalnoÊci (np. mi´dzynarodowe stosunki polityczne, mi´dzynarodowe stosunki gospodarcze, europeistyka, amerykanistyka), b´dà mogli podejmowaç prac´ zarówno w organach administracji paƒstwowej

kszta∏tujàcych polityk´ zagranicznà i gospodarczà, organizacjach i instytucjach mi´dzynarodowych,

w przedsi´biorstwach rozwijajàcych wspó∏prac´ mi´dzynarodowà, jak i w placówkach naukowo-badawczych, kulturalnych, wydawnictwach i Êrodkach masowego przekazu zajmujàcych si´ zagadnieniami mi´dzynarodowymi.

IV. PRAKTYKI

Dla tego kierunku nie ustala si´ obligatoryjnej formy praktyki.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. Filozofia

300

60

2. Informatyka

30

3. J´zyk obcy

120

4. Wychowanie fizyczne

60

5. Przedmiot do wyboru (antropologia

kulturowa, logika, historia sztuki,

przedmiot przyrodniczy lub inny

zgodny z zainteresowaniami studenta)

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

300

1. Ekonomia

90

2. Prawo mi´dzynarodowe

60

3. Historia stosunków mi´dzynarodowych

60

4. Geografia polityczna i gospodarcza

30

5. Elementy matematyki

30

6. Elementy statystyki

30

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

510

1. Teoria stosunków mi´dzynarodowych

60

2. Wspó∏czesne systemy polityczne

60

3. Mi´dzynarodowe stosunki polityczne

120

4. Mi´dzynarodowe stosunki gospodarcze

120

5. Organizacje mi´dzynarodowe

60

6. Prawo wspólnotowe i integracja europejska 60

7. Prognozowanie i symulacje mi´dzynarodowe

30

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Ekonomia

Gospodarka narodowa. Równowaga makroekonomiczna. Produkt spo∏eczny, dochód narodowy. Bud˝et paƒstwa, deficyt i d∏ug publiczny.

Pieniàdz i system bankowy. Rynek pieniàdza.

Makroekonomika keynesowska a makroekonomika klasyczna. Cykl koniunkturalny. Inflacja,

bezrobocie. Gospodarka otwarta. Równowaga

zewn´trzna. Polityka bud˝etowa, monetarna,

kursu walutowego, stabilizacja. Wzrost gospodarczy. Mikroekonomia: rynek, gospodarstwo

domowe, teoria zachowania si´ konsumenta,

teoria produkcji, konkurencja doskona∏a i monopol, równowaga przedsi´biorstwa.

2. Prawo mi´dzynarodowe

èród∏a i podmioty prawa mi´dzynarodowego.

SuwerennoÊç paƒstwowa. Zewn´trzne i wewn´trzne organy paƒstwa do spraw stosunków

mi´dzynarodowych. Prawo dyplomatyczne

i konsularne. Prawo traktatów. Mi´dzynarodowa

odpowiedzialnoÊç paƒstwa. Terytorium i ludnoÊç w prawie mi´dzynarodowym. Pokojowe

za∏atwienie sporów mi´dzynarodowych i sàdownictwo mi´dzynarodowe. Prawo konfliktów

zbrojnych i problemy rozbrojenia. Podstawowe

instytucje mi´dzynarodowego prawa prywatnego. Podmioty mi´dzynarodowych stosunków

gospodarczych. Umowy cywilnoprawne w obrocie mi´dzynarodowym. Przedstawicielstwa

i rejestry handlowe. Mi´dzynarodowy arbitra˝

gospodarczy.

Poz. 1004

3. Historia stosunków mi´dzynarodowych

G∏ówne tendencje ewolucji mi´dzynarodowych

stosunków politycznych i gospodarczych do

koƒca I wojny Êwiatowej. Sytuacja mi´dzynarodowa w okresie mi´dzywojennym. Dyplomacja

w okresie II wojny Êwiatowej. Geneza zimnej

wojny, ukszta∏towanie si´ systemu dwubiegunowego i jego ewolucja. Dekolonizacja oraz globalne i regionalne zmiany uk∏adu si∏ politycznych i gospodarczych.

4. Geografia polityczna i gospodarcza

Zakres przedmiotowy, za∏o˝enia, g∏ówne kierunki geografii politycznej i gospodarczej. Metody

analizy przestrzennego wymiaru wewn´trznych

i mi´dzynarodowych procesów politycznych

i gospodarczych. Geopolityczny oraz geoekonomiczny determinizm, indeterminizm, posybilizm

i probabilizm. Znaczenie obszaru, zasobów i granic paƒstwowych. Problemy cywilizacyjne (paradygmat Huntingtona), demograficzne, etniczne, narodowe i rasowe. Migracje mi´dzynarodowe. Dynamika zmian i wspó∏zale˝noÊci na polityczno-ekonomicznej mapie wspó∏czesnego

Êwiata.

5. Elementy matematyki

Funkcje jednej, dwóch oraz wielu zmiennych

i ich zastosowania w nauce o stosunkach mi´dzynarodowych (rachunek marginalny, ekstrema). Elementy rachunku ca∏kowego. Wprowadzenie do równaƒ ró˝niczkowych i ró˝nicowych.

Rachunek wektorów i macierzy. Uk∏ady równaƒ

i nierównoÊci liniowych — przyk∏ady z dziedziny

stosunków mi´dzynarodowych.

6. Elementy statystyki

Dane statystyczne. Podstawowe miary statystyczne (Êrednia, dominanta, mediana, wariancja). Zmienna losowa i podstawowe rozk∏ady

zmiennych losowych. Analiza wspó∏liniowoÊci,

metody badania korelacji i regresji, analiza dynamiki zjawisk. Podstawy rachunku prawdopodobieƒstwa. Wnioskowanie statystyczne, estymacja parametrów, weryfikacja hipotez.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Teoria stosunków mi´dzynarodowych

Powstanie i ewolucja nauki o stosunkach mi´dzynarodowych. Poj´cie „stosunki mi´dzynarodowe” i ich specyfika. Epistemologiczny aspekt

nauki o stosunkach mi´dzynarodowych: charakterystyka g∏ównych kierunków, nurtów i szkó∏

wyjaÊniania stosunków mi´dzynarodowych.

Ontologiczny aspekt nauki o stosunkach mi´dzynarodowych: uczestnicy, dzia∏ania mi´dzynarodowe (pozycja, rola, polityka zagraniczna

paƒstw oraz procesy decyzyjne), oddzia∏ywania

mi´dzynarodowe (systemy i podsystemy mi´dzynarodowe oraz ich ewolucja), formy stosun-

ków mi´dzynarodowych. Aksjologiczny aspekt

nauki o stosunkach mi´dzynarodowych: interesy, racja stanu, wartoÊci, ÊwiadomoÊç mi´dzynarodowa, normatywizacja wartoÊci mi´dzynarodowych, klasyfikacja norm oraz komunikowanie mi´dzynarodowe i mi´dzynarodowy transfer wartoÊci. Bezpieczeƒstwo narodowe i mi´dzynarodowe. ¸ad mi´dzynarodowy, ekonomiczne i polityczne cykle rozwojowe.

2. Wspó∏czesne systemy polityczne

Historia instytucji politycznych. Politologiczna,

prawnokonstytucyjna i socjologiczna analiza zagadnieƒ wspó∏czesnych ustrojów politycznych.

Zasady i idee, instytucje oraz mechanizmy

kszta∏tujàce wspó∏czesne systemy polityczne.

Zasady ustrojowe. Konstytucja i kontrola konstytucyjnoÊci. Systemy wyborcze. Parlamenty,

rzàdy, administracja publiczna i sàdownictwo.

Partie i systemy partyjne. Typy re˝imów politycznych. Wspó∏czesne ruchy spo∏eczne i polityczne.

3. Mi´dzynarodowe stosunki polityczne

Przedmiot i zakres mi´dzynarodowych stosunków politycznych. Podstawowe poj´cia i kategorie. Czynniki kszta∏tujàce mi´dzynarodowe stosunki polityczne. Paƒstwo w mi´dzynarodowych stosunkach politycznych, polityka zagraniczna wybranych paƒstw. Bezpieczeƒstwo militarne, ekonomiczne i ekologiczne. Ewolucja mi´dzynarodowych stosunków politycznych od poczàtku lat siedemdziesiàtych. Globalizm i regionalizm. Turbulencje mi´dzynarodowe, szanse

i zagro˝enia po rozpadzie systemu dwubiegunowego. Powstawanie nowego ∏adu mi´dzynarodowego. Nowe role mi´dzynarodowe USA, Rosji, Chin i jednoczàcej si´ Europy. Miejsce i rola

Polski w mi´dzynarodowych stosunkach politycznych.

4. Mi´dzynarodowe stosunki gospodarcze

Poj´cia: mi´dzynarodowe stosunki gospodarcze

i gospodarka Êwiatowa. Struktura gospodarki

Êwiatowej i regionalne problemy mi´dzynarodowych stosunków gospodarczych. Mi´dzynarodowy podzia∏ pracy, mi´dzynarodowe przep∏ywy towarów i czynników wytwórczych.

Przedsi´biorstwa wielonarodowe. Ârodki zagranicznej polityki ekonomicznej paƒstw. Bilans

p∏atniczy, polityka handlowa i mechanizm pieni´˝no-cenowy oraz inne czynniki mi´dzynarodowej wymiany towarowej. Mi´dzynarodowy

system walutowy: powstanie, ewolucja i rola

mi´dzynarodowych instytucji finansowych.

Mi´dzynarodowe organizacje kredytowe i walutowe. Polska w mi´dzynarodowych stosunkach

gospodarczych.

5. Organizacje mi´dzynarodowe

Poj´cie, geneza, ewolucja i klasyfikacja organizacji mi´dzynarodowych. Organizacje mi´dzy-

Poz. 1004

rzàdowe i pozarzàdowe jako podmioty stosunków mi´dzynarodowych. Struktura i funkcjonowanie organizacji mi´dzynarodowych: cele,

status prawny, organy, procesy decyzyjne

i funkcjonariusze mi´dzynarodowi. Stosunki

pomi´dzy organizacjami mi´dzyrzàdowymi

i paƒstwami: motywy przynale˝noÊci paƒstw,

cz∏onkostwo, czynne i bierne prawo legacji.

Funkcjonowanie uniwersalnych i regionalnych

organizacji mi´dzynarodowych. Organizacje

pozarzàdowe, specyfika ich funkcjonowania,

wspó∏czesne znaczenie oraz stosunki z paƒstwami.

6. Prawo wspólnotowe i integracja europejska

Wspó∏czesna Europa — bariery i stymulatory

rozwoju. Kulturowe êród∏a to˝samoÊci europejskiej. Teorie integracji: federalizm, funkcjonalizm i neofunkcjonalizm. Ewolucja integracji europejskiej. Definicja, istota i êród∏a prawa

Wspólnot Europejskich. Prawo pierwotne, prawo pochodne, zasady supremacji i bezpoÊredniej skutecznoÊci. Polityczne instytucje europejskie w uj´ciu strukturalnym i funkcjonalnym.

Charakterystyka procesu podejmowania decyzji. Europejskie instytucje sàdowe. Funkcjonowanie pierwszego filaru Unii Europejskiej (podstawowe wolnoÊci i unia walutowa). Wspólne

polityki (rolna, przemys∏owa, transportowa itp.).

Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeƒstwa.

Wspó∏praca w dziedzinie wymiaru sprawiedliwoÊci i spraw wewn´trznych. Polska a Unia Europejska.

7. Prognozowanie i symulacje mi´dzynarodowe

Prognostyka mi´dzynarodowa: poj´cie, klasyfikacja, metody i techniki. Prognozowanie a planowanie polityki zagranicznej paƒstwa i mi´dzynarodowych stosunków politycznych oraz gospodarczych. Metody intuicyjne, ekstrapolacyjne i symulacyjne. Komputerowe symulacje rozwoju stosunków mi´dzynarodowych. Symulacyjne zastosowania modelowania heurystycznego.

VII. ZALECENIA

1. Standardy nauczania dotyczà trzech bloków

przedmiotów: kszta∏cenia ogólnego, przedmiotów podstawowych oraz kierunkowych. Pozosta∏à liczb´ godzin wydzia∏y powinny przeznaczyç na realizacj´ w∏asnych programów w ramach prowadzonych specjalnoÊci. Nie okreÊla

si´ formy zaj´ç ani ich sekwencji.

2. W programie studiów powinny znaleêç si´

praktyki i çwiczenia zawodowe, dajàce mo˝liwoÊç wykszta∏cenia umiej´tnoÊci profesjonalnego uczestnictwa w ˝yciu mi´dzynarodowym.

3. Wydzia∏y powinny umo˝liwiç studentom wybór

przedmiotów fakultatywnych.

Za∏àcznik nr 56

Standardy nauczania dla kierunku studiów

technika rolnicza i leÊna

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku technika rolnicza

i leÊna trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi 3400, w tym 1550 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwenci kierunku technika rolnicza i leÊna majà

posiadaç umiej´tnoÊç wykorzystywania nauk podstawowych, ogólnotechnicznych i zawodowych do formu∏owania i rozwiàzywania wspó∏czesnych i przysz∏oÊciowych problemów techniki s∏u˝àcej do produkcji

p∏odów rolnych, zabezpieczenia ich jakoÊci podczas

przechowywania oraz przetwarzania ich przez producentów lub w zak∏adach przemys∏u rolnego, a tak˝e

mechanizowania produkcji zwierz´cej i leÊnej.

G∏ównymi rodzajami dzia∏alnoÊci absolwentów sà

organizowanie i prowadzenie na terenach wiejskich

ró˝norodnych przedsi´biorstw us∏ugowych dla rolnictwa, w tym dla zak∏adów przemys∏u rolnego i dla ludnoÊci zamieszka∏ej na wsi, doradztwo w zakresie techniki rolniczej i leÊnej, ponadto organizowanie i prowadzenie zak∏adów przemys∏u rolnego oraz wspó∏dzia∏anie w rozwoju takich pracoch∏onnych dzia∏ów, jak leÊnictwo, warzywnictwo, sadownictwo, i niektórych rodzajów produkcji zwierz´cej.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

380

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

330

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

840

Razem

1550

IV. PRAKTYKI

Wszystkich studentów obowiàzuje praktyka dyplomowa po IV roku studiów w wymiarze 4 tygodni. Praktyki zawodowe b´dà ró˝ne na poszczególnych specjalnoÊciach. Ich okres b´dzie ustalony przez rady wydzia∏ów. Przy ustalaniu praktyk mo˝e byç brany pod uwag´

kierunek wykszta∏cenia w szkole Êredniej i odbyte wczeÊniej praktyki lub sta˝e zawodowe studentów. åwiczenia terenowe zostanà zatwierdzone przez rad´ wydzia∏u

w limicie godzin b´dàcych do dyspozycji rady wydzia∏u.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

380

1. J´zyk obcy

120

2. Przedmioty humanistyczne, w tym nauki

spo∏eczne i ekonomia

120

3. Informatyka

80

4. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

330

1. Matematyka ze statystykà

150

2. Fizyka

60

3. Chemia

4. Rysunek techniczny

5. Ochrona Êrodowiska

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Technologia materia∏ów konstrukcyjnych

2. Technika cieplna

3. Mechanika

4. Wytrzyma∏oÊç materia∏ów

5. Teoria maszyn i mechanizmów

6. Cz´Êci maszyn

7. Elektrotechnika i elektronika

8. Automatyka

9. Ergonomia

10. Podstawy produkcji rolniczej, leÊnej

i spo˝ywczej

11. Maszyny rolnicze, leÊne i spo˝ywcze

12. Eksploatacja maszyn

13. Utrzymywanie maszyn

14. Podstawy agrobiznesu

30

45

45

840

75

60

60

60

45

60

90

45

30

60

60

60

90

45

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. J´zyk obcy

Czynne opanowanie jednego j´zyka obcego

w mowie i piÊmie.

2. Przedmioty humanistyczne, w tym nauki spo∏eczne i ekonomia

W zale˝noÊci od zainteresowaƒ studenta mo˝liwoÊç uzyskania szerszego zakresu wiedzy z historii, filozofii, kultury j´zyka polskiego, antropologii, wiedzy o polityce, socjologii,

psychologii, etyki, nauki o kulturze itp. W zakresie ekonomii: prawo, podstawy makroekonomii, podstawy nauki o rynku, zasady prowadzenia dzia∏alnoÊci gospodarczej.

3. Informatyka

Podstawy obs∏ugi komputera oraz znajomoÊç

systemu operacyjnego, w szczególnoÊci umiej´tnoÊç korzystania z edytorów tekstu, baz danych, arkuszy kalkulacyjnych, elementów programowania oraz korzystania z sieci komputerowej Internet.

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Matematyka ze statystykà

Rachunek macierzowy. Liczby zespolone. Rachunek wektorowy. Krzywe stopnia drugiego.

P∏aszczyzna i prosta w przestrzeni. Przekszta∏cenia geometryczne. Powierzchnie stopnia drugiego. Rachunek ró˝niczkowy i ca∏kowity jednej

i wielu zmiennych. Szeregi liczbowe i funkcyjne.

Równania ró˝niczkowe. Transformacja Laplace’a. Rachunek prawdopodobieƒstwa i statystyka matematyczna.

2. Fizyka

Mechanika punktu materialnego bry∏y sztywnej

i granice stosowalnoÊci mechaniki klasycznej.

Drgania i fale mechaniczne. Akustyka. Hydrodynamika. Fizyka czàsteczkowa. Podstawy termodynamiki. Fotometria. Optyka fizyczna. Podstawy fizyki atomowej. Kwantowe w∏asnoÊci promieniowania. Podstawy fizyki jàdrowej i fizyki cia∏a sta∏ego.

3. Chemia

Budowa materii: budowa atomu, czàstki elementarne. Uk∏ad okresowy pierwiastków chemicznych. Elektronowa teoria wiàzania chemicznego. Chemia wody. Koloidy. Elektrochemia. Kinetyka chemiczna. Stany skupienia materii. Elementy chemii organicznej: w´glowodory, polimery, alkohole, aldehydy, kwasy, cukry. Cz∏owiek i jego chemiczne Êrodowisko: zanieczyszczenia atmosfery i wody.

4. Rysunek techniczny

Zagadnienia dotyczàce: rzutowania prostokàtnego, metodyki wykonywania i rodzajów przekrojów, wymiarowania i oznaczania chropowatoÊci powierzchni. Uproszczenia rysunkowe stosowane do po∏àczeƒ roz∏àcznych i nieroz∏àcznych oraz zasady obowiàzujàce przy wykonywaniu rysunków z∏o˝eniowych.

5. Ochrona Êrodowiska

Zaj´cia poÊwi´cone sà podstawom ekologii

funkcjonowaniu populacji, biocenoz i ekosystemów. W oparciu o te wiadomoÊci realizowane

sà tematy omawiajàce êród∏a i szkodliwoÊci zanieczyszczeƒ oraz sposoby zapobiegania

i zmniejszenia ucià˝liwoÊci zanieczyszczeƒ w atmosferze, ekosystemach wodnych i làdowych,

z uwypukleniem problemów degradacji Êrodowiska przez rolnictwo. Zaj´cia uwzgl´dniajà tak˝e zagadnienia ochrony przyrody oraz zarys stanu prawnego ochrony Êrodowiska.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Technologia materia∏ów konstrukcyjnych

Zagadnienia dotyczàce struktury i w∏asnoÊci

metali, stopów metalicznych i tworzyw sztucznych, procesów technologicznych przekszta∏cajàcych te materia∏y od stanu surowego do koƒcowego elementu konstrukcyjnego o okreÊlonym kszta∏cie, wymiarach i w∏aÊciwoÊciach

technologiczno-u˝ytkowych, a tak˝e korozji metali i stopów oraz ochrony antykorozyjnej.

2. Technika cieplna

Stanowi podstaw´ do przedmiotów: silniki, in˝ynieria procesowa, gospodarka energetyczna,

ch∏odnictwo i suszarnictwo, w których w szerszym stopniu uj´ta zostaje strona techniczna.

Obejmuje: równania i przemiany gazów, czynników rzeczywistych oraz powietrza, obiegi termiczne ch∏odziarek, pomp grzejnych i silników

cieplnych, zasady przep∏ywu ciep∏a, spalanie

i wymienniki. Daje podstawy teoretyczne oraz

umiej´tnoÊci obliczeƒ i pomiarów energetycznych.

3. Mechanika

Równowaga uk∏adów si∏, tarcie. Momenty bezw∏adnoÊci powierzchni p∏askich. Ruch punktu

na p∏aszczyênie, ruch obrotowy i p∏aski bry∏y,

ruch z∏o˝ony punktu.

Poz. 1004

4. Wytrzyma∏oÊç materia∏ów

Analiza jednoosiowego i p∏askiego stanu napr´˝enia, rozciàganie, Êciskanie, zbiorniki cienkoÊcienne, skr´canie, zginanie, energia odkszta∏cenia spr´˝ystego, wytrzyma∏oÊç z∏o˝ona, wyboczenie, zm´czenie materia∏ów, doÊwiadczalna

analiza napr´˝eƒ. Podstawy dynamiki.

5. Teoria maszyn i mechanizmów

Obejmuje zagadnienia: struktury mechanizmów, kinematyki, kinetostatyki, dynamiki

w uj´ciu klasycznym oraz zagadnienia komputerowej symulacji ruchu zamkni´tych i otwartych

∏aƒcuchów kinematycznych z zastosowaniem

metody macierzowej kinematyki i równaƒ ruchu

Lagrange’a II rodzaju.

6. Cz´Êci maszyn

Obejmuje zagadnienia zwiàzane z projektowaniem elementów i podzespo∏ów maszyn

z uwzgl´dnieniem specyfiki maszyn rolniczych.

Poruszane zagadnienia: materia∏y konstrukcyjne

i wytrzyma∏oÊç, po∏àczenia gwintowe, nitowane, spawane, tolerancje i pasowania, po∏àczenia

cierne i kszta∏towe, elementy spr´˝yste, osie

i wa∏y, sprz´g∏a, ∏o˝yskowanie, przek∏adnie z´bate, ciàgnowe, obiegowe, falowe.

7. Elektrotechnika i elektronika

Obejmuje zagadnienia: podstawy teoretyczne

elektrotechniki, zasady ochrony i pora˝eƒ elektrycznych i bezpieczeƒstwa pracy z urzàdzeniami elektrycznymi, nap´d elektryczny, urzàdzenia rozdzielcze i sterujàce, podstawy dzia∏ania

urzàdzeƒ pó∏przewodnikowych, zastosowania

elektroniki do pomiarów wielkoÊci nieelektrycznych, wykorzystanie komputerów do pomiarów i obliczeƒ symulacyjnych, podstawy

energoelektroniki, urzàdzenia oÊwietleniowe.

Urzàdzenia elektrotechniczne i elektroniczne

w technice rolniczej.

8. Automatyka

Realizowane sà nast´pujàce treÊci programowe

analiza i synteza liniowych uk∏adów automatycznej regulacji, wybrane zagadnienia analizy uk∏adów nieliniowych, synteza kombinacyjnych

uk∏adów prze∏àczajàcych, wybrane zagadnienia

syntezy prze∏àczajàcych uk∏adów sekwencyjnych. W ramach zaj´ç analizuje si´ praktyczne

przyk∏ady uk∏adów regulacji i sterowania w maszynach i urzàdzeniach rolniczych.

9. Ergonomia

Obejmuje tematy dotyczàce oceny obcià˝enia

cz∏owieka pracà, oceny materialnego Êrodowiska pracy, ergonomicznego projektowania stanowisk roboczych oraz podstawy prawa pracy

ze szczególnym uwzgl´dnieniem warunków pracy w rolnictwie i leÊnictwie.

10. Podstawy produkcji rolniczej, leÊnej i spo˝ywczej

W zale˝noÊci od specjalnoÊci nacisk b´dzie po∏o˝ony na odpowiednià ga∏àê produkcji. Wybrane zagadnienia agrotechniczne, charakterystyka

poszczególnych grup produktów. W∏aÊciwoÊci

fizyczne i technologiczne surowców i produktów.

11. Maszyny rolnicze, leÊne i spo˝ywcze

W zale˝noÊci od specjalnoÊci omawiane szczegó∏owo b´dà odpowiednie maszyny. Zagadnie-

nia zwiàzane z budowà, dzia∏anie poszczególnych maszyn i urzàdzeƒ stosowanych w rolnictwie, leÊnictwie i przemyÊle spo˝ywczym.

12. Eksploatacja maszyn

Zasady organizacyjne, techniczne i ekonomiczne u˝ytkowania maszyn i urzàdzeƒ w rolnictwie,

leÊnictwie i przemyÊle spo˝ywczym.

13. Utrzymywanie maszyn

Zasady zabezpieczenia gotowoÊci technicznej

parku maszynowego w rolnictwie, leÊnictwie

Poz. 1004

i przetwórstwie rolno-spo˝ywczym.

14. Podstawy agrobiznesu

Organizacja produkcji, dystrybucja, marketing,

zasady kszta∏towania strategii w produkcji rolniczej.

VII. ZALECENIA

Wymienione w standardach nauczania przedmioty

mogà byç ∏àczone lub rozdzielane w zale˝noÊci od

ustaleƒ rad wydzia∏ów.

STUDIA ZAWODOWE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

2. Fizyka

60

Studia zawodowe na kierunku technika rolnicza

i leÊna trwajà 4 lata (8 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi 2800, w tym 1385 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

3. Chemia

60

4. Rysunek techniczny

60

5. Ochrona Êrodowiska

50

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

735

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwent kierunku technika rolnicza i leÊna (otrzymuje tytu∏ in˝yniera) powinien posiadaç umiej´tnoÊci

wykorzystania nauk podstawowych, ogólnotechnicznych i zawodowych do rozwiàzywania wspó∏czesnych

i przysz∏oÊciowych problemów in˝ynierii rolniczej. Absolwent powinien mieç wiedz´ z dziedziny organizowania, prowadzenia i zarzàdzania dzia∏alnoÊcià szeroko poj´tej infrastruktury rolniczej. Poj´cie to obejmuje

eksploatacj´ maszyn i urzàdzeƒ oraz organizacj´ i zarzàdzanie firmami zwiàzanymi z produkcjà rolniczà od

produkcji surowców do ich przetwarzania.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

270

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

380

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

735

Razem

1385

1. Technologia materia∏ów konstrukcyjnych

75

2. Technika cieplna

60

3. Mechanika i wytrzyma∏oÊç materia∏ów

90

4. Teoria maszyn i cz´Êci maszyn

90

5. Elektrotechnika i elektronika

60

6. Automatyka

45

7. Ergonomia i bhp

45

8. Podstawy produkcji rolniczej, leÊnej

i spo˝ywczej

45

9. Maszyny rolnicze, leÊne i spo˝ywcze

60

10. Eksploatacja maszyn

60

11. Technologia napraw

60

12. Podstawy agrobiznesu

45

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

IV. PRAKTYKI

1. J´zyk obcy

1. Warsztatowa — minimum 4 tygodnie.

Czynne opanowanie jednego j´zyka obcego

w mowie i piÊmie.

2. Eksploatacyjna — minimum 6 tygodni.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

270

1. J´zyk obcy

60

2. Przedmioty humanistyczne i ekonomiczne

90

3. Informatyka

60

4. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

380

1. Matematyka ze statystykà

150

2. Przedmioty humanistyczne i ekonomiczne

W zale˝noÊci od zainteresowaƒ studenta mo˝liwoÊç uzyskania szerszego zakresu wiedzy z historii, filozofii, kultury j´zyka polskiego, wiedzy

o polityce, socjologii, psychologii, etyki, nauki

o kulturze, podstaw ochrony w∏asnoÊci intelektualnej i przemys∏owej itp.

W zakresie ekonomii: podstawowe prawa ekonomiczne, podstawy makroekonomii, funkcjonowania rynku, zasady prowadzenia dzia∏alnoÊci gospodarczej.

3. Informatyka

Podstawowe poj´cia informatyki. Systemy operacyjne. Operacje na zbiorach. Edytory tekstów.

Tworzenie i obs∏uga baz danych.

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Matematyka ze statystykà

Rachunek macierzowy. Liczby zespolone. Rachunek wektorowy. Krzywe stopnia drugiego.

P∏aszczyzna i prosta w przestrzeni. Przekszta∏cenia geometryczne. Powierzchnie stopnia drugiego. Rachunek ró˝niczkowy i ca∏kowy jednej

i wielu zmiennych. Szeregi liczbowe i funkcyjne.

Równania ró˝niczkowe. Transformacja Laplace’a. Elementy rachunku prawdopodobieƒstwa

i statystyki matematycznej.

2. Fizyka

Mechanika punktu materialnego i bry∏y sztywnej. Granice stosowalnoÊci mechaniki klasycznej. Drgania i fale mechaniczne. Akustyka. Hydrodynamika. Fizyka czàsteczkowa. Podstawy

termodynamiki. Fotometria. Optyka fizyczna.

Podstawy fizyki atomowej. Kwantowe w∏asnoÊci promieniowania. Podstawy fizyki jàdrowej

i fizyki cia∏a sta∏ego.

3. Chemia

Budowa materii, uk∏ad okresowy pierwiastków

chemicznych. Teorie wiàzania chemicznego. Elementy chemii organicznej: w´glowodory, alkohole, aldehydy, kwasy, cukry, polimery. Termodynamika i kinetyka chemiczna. Elektrochemia.

Stany skupienia materii. Koloidy. Chemia wody.

Cz∏owiek a Êrodowisko: zanieczyszczenia atmosfery i wody.

4. Rysunek techniczny

Zagadnienia dotyczàce: rzutowania prostokàtnego, metodyki wykonywania i rodzajów przekrojów, wymiarowania i oznaczania chropowatoÊci powierzchni. Uproszczenia rysunkowe stosowane do po∏àczeƒ roz∏àcznych i nieroz∏àcznych oraz zasady obowiàzujàce przy wykonywaniu rysunków z∏o˝eniowych.

5. Ochrona Êrodowiska

Zaj´cia poÊwi´cone sà podstawom ekologii –

funkcjonowaniu populacji, biocenoz i ekosystemów. W oparciu o te wiadomoÊci realizowane

sà tematy omawiajàce êród∏a i szkodliwoÊç zanieczyszczeƒ oraz sposoby zapobiegania

i zmniejszania ucià˝liwoÊci zanieczyszczeƒ w atmosferze, ekosystemach wodnych i làdowych,

z uwypukleniem problemów degradacji Êrodowiska przez rolnictwo. Zaj´cia uwzgl´dniajà tak˝e zagadnienia ochrony przyrody oraz zarys stanu prawnego ochrony Êrodowiska.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Technologia materia∏ów konstrukcyjnych

Zagadnienia dotyczàce struktury i w∏asnoÊci

metali, stopów metalicznych i tworzyw sztucz-

Poz. 1004

nych, procesów technologicznych przekszta∏cajàcych te materia∏y od stanu surowego do koƒcowego elementu konstrukcyjnego o okreÊlonym kszta∏cie, wymiarach i w∏aÊciwoÊciach

technologiczno-u˝ytkowych, a tak˝e korozji metali i stopów oraz ochrony antykorozyjnej.

2. Technika cieplna

Stanowi podstaw´ do przedmiotów: silniki, in˝ynieria procesowa, gospodarka energetyczna,

ch∏odnictwo i suszarnictwo, w których w szczególnym stopniu zosta∏a uj´ta strona techniczna.

Przedmiot obejmuje: równania i przemiany gazów czynników rzeczywistych oraz powietrza,

obiegi termiczne ch∏odziarek, pomp grzejnych

i silników cieplnych, zasady przep∏ywu ciep∏a,

spalanie i wymienniki. Celem przedmiotu jest

danie podstaw teoretycznych i umiej´tnoÊci obliczeƒ i pomiarów energetycznych.

3. Mechanika i wytrzyma∏oÊç materia∏ów

Równowaga uk∏adu si∏, tarcie. Momenty bezw∏adnoÊci powierzchni p∏askich. Ruch punktu

na p∏aszczyênie, ruch obrotowy i p∏aski, bry∏y,

ruch z∏o˝ony punktu. Analiza jednoosiowego

i p∏askiego stanu napr´˝enia, rozciàganie, Êciskanie, zbiorniki cienkoÊcienne, skr´canie, zginanie, energia odkszta∏cania spr´˝ystego, wytrzyma∏oÊç z∏o˝ona, wyboczenie, zm´czenie materia∏u, doÊwiadczalna analiza napr´˝eƒ. Podstawy dynamiki.

4. Teoria maszyn i cz´Êci maszyn

Obejmuje zagadnienia: struktura mechanizmów, kinematyka, kinetostatyka, dynamika

w uj´ciu klasycznym oraz zagadnienia komputerowej symulacji ruchu zamkni´tych i otwartych

∏aƒcuchów kinematycznych z zastosowaniem

metody macierzowej kinematyki i równaƒ ruchu

Lagrange’a II rodzaju. Cz´Êci maszyn obejmujà

zagadnienia zwiàzane z projektowaniem elementów i podzespo∏ów maszyn z uwzgl´dnieniem specyfiki maszyn rolniczych. Poruszane zagadnienia: materia∏y konstrukcyjne i wytrzyma∏oÊç, po∏àczenia gwintowe, nitowane, spawane,

tolerancje i pasowania, po∏àczenia cierne

i kszta∏towe, elementy spr´˝yste, osie i wa∏y,

sprz´g∏a, ∏o˝yskowanie, przek∏adnie z´bate, ciàgowe, obiegowe, falowe.

5. Elektrotechnika i elektronika

Obejmuje zagadnienia: podstawy teoretyczne

elektrotechniki, zasady ochrony i pora˝eƒ elektrycznych, bezpieczeƒstwa pracy z urzàdzeniami

elektrycznymi, nap´d elektryczny, urzàdzenia

rozdzielcze i sterujàce, podstawy dzia∏ania urzàdzeƒ pó∏przewodnikowych, zastosowanie elektroniki do pomiarów wielkoÊci nieelektrycznych,

wykorzystanie komputerów do pomiarów i obliczeƒ symulacyjnych, podstawy energoelektroniki, urzàdzenia oÊwietleniowe. Urzàdzenia elektrotechniczne i elektroniczne w technice rolniczej.

9. Maszyny rolnicze, leÊne i spo˝ywcze

6. Automatyka

Realizowane sà nast´pujàce treÊci programowe

analiza i synteza liniowych uk∏adów automatycznej regulacji, wybrane zagadnienia analizy uk∏adów nieliniowych, synteza kombinacyjnych

uk∏adów prze∏àczajàcych, wybrane zagadnienia

syntezy prze∏àczajàcych uk∏adów sekwencyjnych. Analiza praktycznych przyk∏adów regulacji

i sterowania w maszynach i urzàdzeniach rolniczych.

7. Ergonomia

Obejmuje tematy dotyczàce oceny obcià˝enia

cz∏owieka pracà, oceny materialnego Êrodowiska pracy, ergonomicznego projektowania stanowisk roboczych oraz podstawy prawa pracy,

ze szczególnym uwzgl´dnieniem warunków pracy w rolnictwie i leÊnictwie.

8. Podstawy produkcji rolniczej, leÊnej i spo˝ywczej

W zale˝noÊci od specjalnoÊci nacisk b´dzie po∏o˝ony na odpowiednià ga∏àê produkcji. Wybrane zagadnienia agrotechniczne, charakterystyka

poszczególnych grup produktów. W∏aÊciwoÊci

fizyczne i technologiczne surowców i produktów.

Budowa i dzia∏anie poszczególnych maszyn

i urzàdzeƒ stosowanych w rolnictwie, leÊnictwie

i przemyÊle spo˝ywczym.

10. Eksploatacja maszyn

Zasady organizacyjne, techniczne i ekonomiczne u˝ywania maszyn i urzàdzeƒ w rolnictwie, leÊnictwie i przemyÊle spo˝ywczym.

11. Technologia napraw

Zasady zabezpieczenia gotowoÊci technicznej

parku maszynowego w rolnictwie, leÊnictwie

i przetwórstwie rolno-spo˝ywczym.

12. Podstawy agrobiznesu

Organizacja produkcji, dystrybucja, marketing,

zasady kszta∏towania strategii w produkcji rolniczej.

VII. ZALECENIA

Pozosta∏a liczba godzin powinna stanowiç uzupe∏nienie jednej lub wszystkich grup — stosownie do decyzji wydzia∏ów, z tym ˝e przedmioty grupy C muszà

stanowiç co najmniej 60% ogólnego wymiaru godzin.

Za∏àcznik nr 57

Standardy nauczania na kierunku studiów

technologia chemiczna

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

nizacji i ekonomiki produkcji, zarzàdzania, marketingu,

przepisów prawnych.

Studia magisterskie na kierunku technologia chemiczna trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3400, w tym 1575 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

360

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

555

Absolwent tego kierunku powinien byç przygotowany do prowadzenia badaƒ, projektowania, prowadzenia i rozwijania chemicznych procesów technologicznych w przemyÊle oraz do wykonywania w praktyce zawodowej podstawowych zadaƒ obejmujàcych

przede wszystkim: badania technologiczne, tworzenie

koncepcji chemicznej procesu, tworzenie koncepcji

technologicznej procesu, realizacj´ procesu, modernizacj´ procesów technologicznych, rozwijanie technologii przy wspó∏pracy ze specjalistami innych dyscyplin, wdra˝anie procesów i produktów do praktyki, bezpieczeƒstwo i ochron´ Êrodowiska, edukacj´.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

660

Razem

1575

Absolwent kierunku technologia chemiczna powinien mieç podstawowà wiedz´ równie˝ z zakresu orga-

IV. PRAKTYKI

Dla tego kierunku nie ustala si´ obligatoryjnej formy praktyk.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. Ekologiczne i etyczne problemy w produkcji chemicznej

2. Angielska terminologia techniczna

30

3. Zarzàdzanie i ekonomika w przedsi´biorstwie 30

4. J´zyki obce

180

5. Wychowanie fizyczne

90

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

555

1. Matematyka

105

2. Podstawy informatyki

60

3. Fizyka

75

4. Chemia ogólna i nieorganiczna

75

5. Chemia fizyczna

75

6. Chemia analityczna i analiza instrumentalna 60

7. Chemia organiczna

75

8. Elementy elektrotechniki i elektroniki

30

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

660

Poz. 1004

mika gazów czystych i ich mieszanin. Termodynamika roztworów ciek∏ych. Obliczenia termochemiczne. Zagadnienia obliczania równowagi

chemicznej i fazowej.

3. Reaktory chemiczne

Podstawowe zale˝noÊci in˝ynierii reaktorowej,

klasyfikacja reaktorów, modele matematyczne

reaktorów i analiza pracy.

Dobór reaktorów. StabilnoÊç i autotermia reaktorów. Eksploatacja reaktorów.

4. Zjawiska powierzchniowe i kataliza przemys∏owa

Procesy sorpcyjne na granicach faz gazów, cieczy i cia∏ sta∏ych. Kinetyka reakcji chemicznych.

Makrokinetyka. Kataliza i katalizatory w uk∏adach homogenicznych i heterogenicznych. Przyk∏ady katalizy organicznej i nieorganicznej. Biokataliza.

5. Modelowanie procesów technologicznych

1. Podstawy technologii chemicznej

60

2. Termodynamika techniczna i chemiczna

30

3. Reaktory chemiczne

30

4. Zjawiska powierzchniowe i kataliza

przemys∏owa

15

5. Modelowanie procesów technologicznych

30

Modelowanie empiryczne, analogowe, fizyczne.

Modelowanie matematyczne. Konstrukcja modelu, typy modelu. Zagadnienia symulacji, optymalizacji i powi´kszania skali. Zastosowanie

flowsheetingu do modelowania procesu chemicznego.

6. Maszynoznawstwo i aparatura przemys∏u chemicznego

30

6. Maszynoznawstwo i aparatura przemys∏u chemicznego

7. Materia∏oznawstwo chemiczne i korozja

30

8. In˝ynieria chemiczna

75

9. Operacje rozdzielania mieszanin

30

10. Technologia chemiczna — surowce

przemys∏owej syntezy chemicznej

75

11. Technologia chemiczna — procesy przemys∏owej syntezy chemicznej

90

12. Elementy biotechnologii

30

13. Materia∏y wysokiej czystoÊci i specjalnego przeznaczenia

30

14. Elementy automatyki i pomiary w technologii chemicznej

30

15. Zagro˝enia ekologiczne i bezpieczeƒstwo pracy

30

16. Projekt technologiczny

45

PrzenoÊniki. Aparatura do przesy∏ania p∏ynów.

Zbiorniki. Aparatura do rozdrabniania i przesiewania. Mieszalniki. Aparatura do rozdzielania

zawiesin. Wymienniki ciep∏a. Wyparki. Absorbery. Ekstraktory. Suszarki. Aparatura do procesów

membranowych.

7. Materia∏oznawstwo chemiczne i korozja

Roztwory sta∏e metali, fazy metaliczne. Odkszta∏cenia materia∏ów. Stopy. Obróbka cieplna.

Materia∏y ceramiczne. Spieki. Korozja i erozja

metali. Tworzywa sztuczne — organiczne i ich

odpornoÊç. Pokrycia i zabezpieczenia antykorozyjne.

8. In˝ynieria chemiczna

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Podstawy technologii chemicznej

Zasady technologiczne. Koncepcja procesu —

tworzenie i analiza alternatyw. Analiza termodynamiczna procesu. Technologiczna koncepcja

procesu. Taktyka i strategia syntezy procesu.

Studium wybranych procesów.

2. Termodynamika techniczna i chemiczna

Podstawowe zale˝noÊci, równania i funkcje termodynamiczne, maszyny cieplne. Termodyna-

Przenoszenie p´du. Transport gazów, cieczy

i cia∏ sta∏ych. Przenoszenie ciep∏a. Wymienniki

ciep∏a. Przenoszenie masy, wymienniki masy.

Destylacja i rektyfikacja. Suszenie. Mieszanie.

Równania bilansu p´du ciep∏a i masy. Operacje

mechaniczne, dyfuzyjne i dyfuzyjno-cieplne.

9. Operacje rozdzielania mieszanin

Destylacja. Absorpcja. Adsorpcja. Krystalizacja.

Filtracja. Ekstrakcja. Procesy membranowe. Flotacja.

10. Technologia chemiczna — surowce przemys∏owej syntezy chemicznej

Surowce i noÊniki energii. Surowce pierwotne

(kopaliny — w´gle, ropa naftowa). Surowce mi-

neralne, roÊlinne i zwierz´ce, produkty uboczne.

Procesy oczyszczania, rozdzielania, p∏ytkiego

uszlachetniania. Procesy przetwarzania surowców pierwotnych we wtórne. Skojarzona gospodarka surowcami.

11. Technologia chemiczna — procesy przemys∏owej syntezy chemicznej

Procesy przetwarzania surowców wtórnych

w pó∏produkty i produkty chemiczne (bezkatalityczne i katalityczne, wysokotemperaturowe,

wysokociÊnieniowe, periodyczne, ciàg∏e itp.).

Procesy jednostkowe (uwodornienia, odwodornienia, utleniania); redukcja, alkilacja, polimeryzacja, elektroliza. Kinetyczna i termodynamiczna

analiza procesów. Trendy Êwiatowe w technologii chemicznej.

12. Elementy biotechnologii

Poz. 1004

Sprz´˝enie zwrotne, uk∏ady regulacji i sterowania. Schematy blokowe. Podstawowe cz∏ony dynamiczne. Czujniki pomiarowe. Przetworniki pomiarowe i karty normalizujàce. Regulatory. Regulacja. Elementy wykonawcze. StabilnoÊç i jakoÊç sterowania. Dobór regulatorów. Przyk∏ady

mikrokomputerowych uk∏adów regulacji.

15. Zagro˝enia ekologiczne i bezpieczeƒstwo pracy

Zasoby wody i ich ochrona przed zanieczyszczeniem. Ochrona powietrza atmosferycznego

przed zanieczyszczeniem. Zanieczyszczenia gleby. Substancje niebezpieczne. Zagro˝enia bezpieczeƒstwa technicznego. Zagro˝enia bezpieczeƒstwa osobistego pracowników. Normy

techniczne i przepisy prawne w zakresie ochrony Êrodowiska oraz bezpieczeƒstwa technicznego i osobistego. Ratownictwo chemiczne.

16. Projekt technologiczny

Elementy biochemii. Rodzaje biokatalizatorów,

enzymy, mikroorganizmy, komórki roÊlinne

i zwierz´ce. Zastosowanie biotechnologii

w przemyÊle farmaceutycznym, spo˝ywczym,

chemicznym, rolnictwie, obróbce surowców mineralnych i ochronie Êrodowiska. Dobór reaktorów biotechnologicznych. Analiza uk∏adów reakcyjnych.

13. Materia∏y wysokiej czystoÊci i specjalnego przeznaczenia

Chemikalia dla elektroniki, przemys∏u lotniczego

i kosmicznego (kosmonautyki), produkty farmaceutyczne, agrochemikalia, polimery specjalnego przeznaczenia, odczynniki dla fotografii.

14. Elementy automatyki i pomiary oraz technologii

chemicznej

Opis procesu, surowce, g∏ówne procesy, operacje jednostkowe. Schemat technologiczny. CAD.

Bilanse. Ekonomika procesu.

VII. ZALECENIA

1. W grupie przedmiotów B i C zaj´cia indywidualne (projekty, laboratoria, çwiczenia itp.) powinny stanowiç ∏àcznie ok. 50% zaj´ç.

2. Program studiów powinien przewidywaç od 8

do 12 tygodni praktyki, w tym praktyk´ kierunkowà i dyplomowà.

3. Przy ustalaniu szczegó∏owego planu i programu

studiów nale˝y mieç na uwadze kryteria akredytacji kierunku w FEANI (przedmioty nietechniczne oko∏o 10%, przedmioty podstawowe oko∏o

35% i przedmioty techniczne 55%).

Za∏àcznik nr 58

Standardy nauczania dla kierunku studiów

technologia drewna

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku technologia drewna obejmujà dwie specjalnoÊci: mechaniczna technologia drewna oraz chemiczna technologia drewna

i trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3400, w tym 1940 godzin okreÊlonych

w standardach nauczania.

ru parametrów procesów technologicznych, prawid∏owej eksploatacji Êrodków produkcji, projektowania

procesów produkcyjnych, twórczego i aktywnego nimi

kierowania, racjonalnego zarzàdzania jednostkami organizacyjnymi zak∏adów przemys∏u drzewnego, projektowania i konstruowania wyrobów z drewna litego

i tworzyw drzewnych, jak równie˝ prefabrykowanych

konstrukcji drewnianych oraz chemicznego i fizykochemicznego przerobu i uszlachetniania drewna.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwenci kierunku technologia drewna powinni

posiadaç umiej´tnoÊç wykorzystywania nauk podstawowych, ogólnotechnicznych i specjalistycznych do

formu∏owania i rozwiàzywania, w warunkach gospodarki rynkowej, wspó∏czesnych i przysz∏oÊciowych

problemów w zakresie opracowywania za∏o˝eƒ i dobo-

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

380

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

570

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

Razem

IV. PRAKTYKI

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

Dla tego kierunku nie ustala si´ obligatoryjnej formy praktyki.

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

380

1. J´zyk obcy

120

2. Przedmioty humanistyczne, w tym nauki

spo∏eczne i ekonomia

120

3. Informatyka

80

4. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

570

1. Matematyka ze statystykà

90

2. Fizyka

90

3. Chemia stosowana

120

4. Rysunek techniczny

75

5. Elektrotechnika

45

6. Automatyka

60

7. Uzupe∏niajàce podstawowe, np. metrologia techniczna, metale i tworzywa

konstrukcyjne, chemia organiczna,

chemia fizyczna

90

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

990

1. Nauka o drewnie

120

2. Ochrona i konserwacja drewna

75

3. Klejenie i uszlachetnianie drewna i tworzyw drzewnych

90

4. Tworzywa drzewne

90

5. Konstrukcje i technologia wyrobów finalnych

75

6. Chemiczny przerób drewna

30

7. Podstawy procesów technicznych

60

8. Maszynoznawstwo

60

9. Maszyny i urzàdzenia produkcyjne

90

10. Tartacznictwo

30

11. Projektowanie zak∏adów przemys∏owych

60

12. Ekonomika drzewnictwa

60

13. Ergonomia

30

14. Ochrona Êrodowiska

30

15. Uzupe∏niajàce kierunkowe, np. mechanika

techniczna i technika cieplna, in˝ynieria

chemiczna, hydrotermiczna i plastyczna

obróbka drewna, technologia celulozy

i papieru

90

1. J´zyk obcy

Czynne opanowanie jednego j´zyka obcego

w mowie i piÊmie.

2. Przedmioty humanistyczne, w tym nauki spo∏eczne i ekonomia

W zale˝noÊci od zainteresowania studenta mo˝liwoÊç uzyskania szerszego zakresu wiedzy z zakresu historii i filozofii, kultury j´zyka polskiego,

antropologii, wiedzy o polityce, socjologii, psychologii, etyki i nauki o kulturze.

W zakresie ekonomii: prawo, podstawy makroekonomii i mikroekonomii, podstawy nauki

o rynku, zasady prowadzenia dzia∏alnoÊci gospodarczej.

3. Podstawy informatyki

Podstawowe poj´cia informatyki. Systemy operacyjne. Operacje na zbiorach. Edytory tekstów.

Tworzenie i obs∏uga baz danych.

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Matematyka ze statystykà

Podstawowe poj´cia analizy. Funkcje elementarne, szeregi liczbowe. Rachunek ró˝niczkowy

funkcji jednej i wielu zmiennych. Rachunek ca∏kowy: ca∏ka nieoznaczona i oznaczona. Równania ró˝niczkowe zwyczajne. Algebra liniowa.

Zmienna losowa. Estymacja parametrów i testowanie hipotez. Analiza wariancji. Regresja liniowa.

2. Fizyka

Elementy rachunku wektorowego. Mechanika

ruchu post´powego i obrotowego cia∏. Mechanika p∏ynów. Fizyczne i matematyczne podstawy

teorii spr´˝ystoÊci i reologii materia∏ów. Drgania

mechaniczne i podstawy akustyki. Fizyka czàsteczkowa: trzech stanów skupienia. Termodynamika. Elementy fizyki uk∏adów dyspersyjnych. Elektrostatyka, elektrodynamika i elektromagnetyzm. Elementy optyki kwantowej i fizyki

jàdrowej.

3. Chemia stosowana

Elementy energetyki, kinetyki i statyki chemicznej. W∏aÊciwoÊci fizyczne i chemiczne roztworów. Wybrane elementy chemii organicznej. Budowa czàsteczek zwiàzków organicznych i jej

wp∏yw na ich w∏aÊciwoÊci. Wybrane zwiàzki aromatyczne, heterocykliczne. Zwiàzki wielkoczàsteczkowe i ich degradacja. Sk∏ad chemiczny

drewna i kory. Dzia∏anie wody, kwasów i zasad

na drewno. RozpuszczalnoÊç celulozy oraz jej reakcje chemiczne. Hemicelulozy. Lignina. Sk∏adniki niestrukturalne: olejki eteryczne, ˝ywice naturalne, garbniki, barwniki, flawonoidy, woski

i t∏uszcze. Piroliza i hydroliza drewna. Zastosowanie chemii w budownictwie, meblarstwie

i w stolarce budowlanej.

4. Rysunek techniczny

Kszta∏towanie wyobraêni przestrzennej, opanowanie sztuki czytania rysunku technicznego. Przekroje wieloÊcianów i bry∏ obrotowych p∏aszczyznami rzutujàcymi. Przenikanie bry∏. Zasady aksonometrii prostokàtnej (izometria, dimetria).

Widoki, przekroje, wymiarowanie. Po∏àczenia

Êrubowe, spawane. Nap´dy z´bate i ∏aƒcuchowe.

5. Elektrotechnika

Uk∏ady pomiarowe. Sieci elektryczne niskiego

i wysokiego napi´cia. Transformatory, przetwornice, prostowniki, falowniki. Silniki pràdu sta∏ego oraz pràdu przemiennego jednofazowe, silniki trójfazowe, silniki z komutacjà elektronicznà.

Zabezpieczenie przecià˝eniowe oraz przeciw pora˝eniu pràdem elektrycznym obs∏ugi.

6. Automatyka

Podstawowe wiadomoÊci o automatyce stosowanej na potrzeby technologii drewna. Uk∏ady

pomiaru i przetwarzania podstawowych wielkoÊci na sygna∏y analogowe i cyfrowe. Cz∏ony regulacji nieciàg∏ej oraz ciàg∏ej typu proporcjonalnego i ró˝niczkujàco-ca∏kujàcego. Uk∏ady regulacji programowej i Êledzàcej. Si∏owniki i nastawniki podstawowych wielkoÊci. Automatyczna sygnalizacja i rejestracja, wybrane przyk∏ady

sterowania i regulacji. Technika mikroprocesorowego i komputerowego sterowania ca∏ymi

systemami zautomatyzowanych linii produkcyjnych.

Podstawowe wiadomoÊci dotyczàce robót i manipulatorów podajàco-odbierajàcych.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Nauka o drewnie

Podstawy wiedzy biologicznej i technicznej

o drewnie, jego w∏aÊciwoÊciach i zachowaniu si´

w ró˝nych warunkach. U˝ytecznoÊç drewna jako

odnawialnego surowca i materia∏u. Pochodzenie

i tworzenie si´ drewna i jego budowa na poziomie

molekularnym, ultramikroskopowym, mikroskopowym i makroskopowym. Identyfikacja gatunków. Naturalne wady, uszkodzenia i rozk∏ad drewna. Fizyczne i mechaniczne w∏aÊciwoÊci drewna

wp∏yw ró˝nych czynników, zastosowanie.

2. Ochrona i konserwacja drewna

Procesy biotyczne i czynniki abiotyczne degradacji drewna. Naturalna trwa∏oÊç drewna. Metody impregnacji. Mechaniczne metody konserwacji drewna. Konserwacja w ró˝nych warunkach stosowania. Degradacja i konserwacja materia∏ów pomocniczych stosowanych w przemyÊle drzewnym. Konserwacja drewna a ochrona

Êrodowiska. Ârodki ochrony drewna.

3. Klejenie i uszlachetnienie drewna i tworzyw

drzewnych

Podzia∏ i ogólna charakterystyka klejów. Metody

otrzymywania ˝ywic i klejów. Kleje naturalne.

Spoiwa mineralne. W∏aÊciwoÊci fizykochemiczne ˝ywic, klejów i mas klejowych. Procesy kleje-

Poz. 1004

nia. Teoretyczne podstawy uszlachetniania powierzchni drewna. Budowa i w∏aÊciwoÊci materia∏ów u˝ywanych do uszlachetniania powierzchni. Nanoszenie pow∏ok lakierniczych.

Suszenie i utwardzanie pow∏ok malarskich i lakierniczych.

4. Tworzywa drzewne

Materia∏y drewnopodobne, tworzywa drzewne.

Systematyka tworzyw drzewnych. Charakterystyka surowców i materia∏ów stosowanych przy wytwarzaniu tworzyw drzewnych i procesy technologiczne ich wytwarzania. Nowe tworzywa drzewne

(scimber, kompozyty). Uszlachetnianie tworzyw

drzewnych — zwi´kszanie bio- i ognioodpornoÊci,

okleinowanie okleinà naturalnà i sztucznà, laminowanie, postforming i softforming.

5. Konstrukcje i technologia wyrobów finalnych

Wybrane zagadnienia z dziedziny projektowania

mebli i innych wyrobów finalnych obejmujàce

podzia∏ wyrobów finalnych, zespo∏y cech i ich

charakterystyk´. Elementy stolarki budowlanej

podzia∏ wyrobów i ich charakterystyka, rodzaj

konstrukcji i dobór materia∏ów. Optymalizacja

konstrukcji. Badania konstrukcji meblowych

i mierniki oceny ich jakoÊci. Procesy produkcyjne i linie technologiczne wytwarzania typowych

elementów i podzespo∏ów.

6. Chemiczny przerób drewna

Drewno jako surowiec chemiczny. Rozw∏óknianie drewna i wytwarzanie mas celulozowych.

Uboczne produkty przemys∏u celulozowego.

Rozk∏adowa destylacja drewna. Metody hydrolitycznego rozk∏adu holocelulozy na cukry proste.

Przerób hydrolizatów na bia∏ko paszowe i inne

produkty. Wykorzystanie ligniny pohydrolitycznej. Procesy destylacji i ekstrakcji. Metody pozyskiwania oraz uszlachetniania kalafonii, terpentyny, garbników i innych leÊnych produktów

ubocznych. Utylizacja trocin, kory i igliwia. Ekonomiczne i ekologiczne aspekty chemicznego

przerobu drewna.

7. Podstawy procesów technicznych

Redukacja p∏askich i przestrzennych uk∏adów si∏.

Równowaga uk∏adów si∏. Ârodek uk∏adu si∏ równoleg∏ych. Obliczanie napr´˝eƒ i odkszta∏ceƒ

przy obcià˝eniach pr´ta prostego. Zagadnienia

statycznie niewyznaczalne. Wyboczenie pr´tów

prostych. Energia spr´˝ystego odkszta∏cenia.

Jednostki miar w technice cieplnej. Pierwsza

i druga zasada termodynamiki. Prawa gazów doskona∏ych. W∏asnoÊci i przemiany pary wodnej.

Teoretyczne podstawy spalania. Przep∏yw p∏ynów. Podstawy wymiany ciep∏a. Operacje jednostkowe zwiàzane z transportem cia∏, zmianà

temperatury i stanu skupienia, zmiana kszta∏tu

cia∏ sta∏ych, rozdzielanie mieszanin i roztworów.

Procesy i operacje jednostkowe zachodzàce

równoczeÊnie z reakcjà chemicznà.

8. Maszynoznawstwo

Normalizacja cz´Êci maszyn — wymiennoÊç cz´Êci, tolerancje i pasowania. TechnologicznoÊç

konstrukcji. Po∏àczenia nieroz∏àczne i roz∏àczne.

Spr´˝yny i elementy do t∏umienia drgaƒ. Urzàdzenia do przesy∏ania p∏ynów i gazów. Osie i wa∏y, ∏o˝yska. Sprz´g∏a i hamulce. Nap´dy — liniowe i pasowe — nap´dy cierne, ∏aƒcuchowe, z´bate. Mechanizmy do zmiany ruchów. Pompy

wyporowe, wirowe. Spr´˝arki i wentylatory.

9. Maszyny i urzàdzenia produkcyjne

Przeglàd narz´dzi, obrabiarek i urzàdzeƒ do dzielenia oraz rozdrabniania drewna. Analiza konstrukcyjna i technologiczna wybranych typowych obrabiarek w fabrykach p∏yt. Maszyny

i urzàdzenia do ∏àczenia, impregnacji i wykaƒczania powierzchni. Linie obróbkowe i technologiczne do dzielenia i rozdrabniania drewna.

Urzàdzenia do ∏àczenia: podzia∏ i zastosowanie.

Urzàdzenia do nak∏adania materia∏ów malarsko-lakierniczych. Prasy hydrauliczne. Instalacje

pneumatycznego odwiórowywania maszyn. Zasady eksploatacji obrabiarek i urzàdzeƒ.

10. Tartacznictwo

Zapoznanie z procesami technologicznymi mechanicznego przerobu drewna wielko- i Êredniowymiarowego z drzew iglastych i liÊciastych.

WiadomoÊci z pierwiastkowego przerobu drewna na tarcic´ oraz pó∏fabrykaty meblowe i stolarskie, procesy technologiczne produkcji materia∏ów pod∏ogowych i boazeryjnych, oklein i ob∏ogów. Klasyfikacja surowca drzewnego i produkowanych wyrobów. Technologie mechanicznego przerobu drewna, obróbka drewna

ci´ciem, budowa i dzia∏anie podstawowych obrabiarek.

11. Projektowanie zak∏adów przemys∏owych

Charakterystyka procesu inwestycyjnego z wyeksponowaniem fazy opracowaƒ projektowych,

projektowanie procesu produkcyjnego i technologicznego, projektowanie transportu i materialnego zaplecza gospodarki magazynowej, projektowanie oddzia∏ów pomocniczych oraz zaplecza. Ochrona przeciwpo˝arowa. Zagospodarowanie terenu.

Poz. 1004

12. Ekonomika drzewnictwa

Istota, przedmioty i systemy gospodarowania.

Charakterystyka i kategoria rynku. Geneza, istota i funkcje pieniàdza. Dzia∏alnoÊç gospodarcza

i podmioty gospodarcze, system produkcyjny

przedsi´biorstwa, system dystrybucji, system

bankowy, system podatkowy, system ekonomiczny przedsi´biorstwa i rachunek ekonomiczny, system diagnozowania przedsi´biorstwa, rachunek optymalizacyjny, kalkulacja kosztów,

handel zagraniczny.

13. Ergonomia

Rola ergonomii w kszta∏towaniu miejsca pracy.

Ergonomiczna ocena pracy umys∏owej. Optymalizacja procesów informacyjno-decyzyjnych.

SprawnoÊç dzia∏ania. Elementy fizjologii pracy.

Zasady pracy racjonalnej. Materialne Êrodowisko pracy. Ha∏as i drgania. Mikroklimat. Promieniowanie. OÊwietlenie. Zanieczyszczenia powietrza, elementy toksykologii. Zagro˝enia z zakresu bhp wyst´pujàce w przemyÊle drzewnym.

14. Ochrona Êrodowiska

Zjawiska i procesy ekologiczne. Zale˝noÊci mi´dzy elementami uk∏adów ekologicznych. Przyczyny i skutki zmian zachodzàcych w przyrodzie

na ró˝nych poziomach jej organizacji, ze szczególnym uwzgl´dnieniem roli cz∏owieka w tych

procesach. Udzia∏ przemys∏u drzewnego w degradacji Êrodowiska. Zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego i ich badania. Metody redukcji zanieczyszczeƒ py∏owych i gazowych.

Ochrona wód powierzchniowych i gruntowych

oraz gleby przed zanieczyszczeniami. Oczyszczanie Êcieków. Wp∏yw zanieczyszczenia atmosfery

i innych zagro˝eƒ Êrodowiska na stan lasów. Zanieczyszczenia atmosfery zwiàzkami lotnymi.

Miejsca powstawania substancji toksycznych

w poszczególnych procesach produkcyjnych.

Rodzaje i iloÊci substancji szkodliwych i ich

wp∏yw na organizm ludzki. Metody badaƒ substancji szkodliwych. Sposoby ograniczajàce wydzielanie si´ zwiàzków lotnych. Gospodarka odpadami drzewnymi.

STUDIA ZAWODOWE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia zawodowe na kierunku technologia drewna

trwajà 4 lata (8 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç

wynosi 2800, w tym 1440 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwent kierunku technologia drewna (otrzymuje tytu∏ in˝yniera) powinien charakteryzowaç si´ umiej´tnoÊcià i sprawnoÊcià dzia∏ania w zakresie organizowania i kierowania procesami produkcyjnymi w drzewnictwie poprzez opracowanie za∏o˝eƒ i dobór parame-

trów procesów technologicznych, stosowanie post´pu

naukowo-technicznego i organizacyjnego; posiadaç

przygotowanie do bezpoÊredniego sterowania produkcjà i analizami ekonomicznymi oraz zarzàdzaniem

w zak∏adach przemys∏u drzewnego.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

240

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

420

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

Razem

IV. PRAKTYKI

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

Produkcyjna, organizacyjna i dyplomowa po II, IV

i VI semestrze — minimum 6 tygodni.

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

Czynne opanowanie jednego j´zyka obcego

w mowie i piÊmie.

Zaj´cia terenowe — minimum 10 dni.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

240

1. J´zyk obcy

60

2. Przedmioty humanistyczne i ekonomia

60

3. Informatyka

60

4. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

420

1. Chemia stosowana

75

2. Elektrotechnika

30

3. Energotechnika

30

4. Fizyka

60

2. Przedmioty humanistyczne i ekonomiczne

W zale˝noÊci od zainteresowaƒ studenta mo˝liwoÊç uzyskania szerszego zakresu wiedzy z historii, filozofii, kultury j´zyka polskiego, wiedzy

o polityce, socjologii, psychologii, etyki, nauki

o kulturze, podstaw ochrony w∏asnoÊci intelektualnej i przemys∏owej itp.

W zakresie ekonomii: podstawowe prawa ekonomiczne, podstawy makroekonomii, funkcjonowanie rynku, zasady prowadzenia dzia∏alnoÊci gospodarczej.

3. Informatyka

Podstawowe poj´cia informatyki. Systemy operacyjne. Operacje na zbiorach. Edytory tekstów.

Tworzenie i obs∏uga baz danych.

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

5. Maszynoznawstwo z elementami rysunku technicznego

60

6. Materia∏oznawstwo

30

7. Matematyka z elementami statystyki

45

8. Mechanika z wytrzyma∏oÊcià materia∏ów

60

9. Ochrona Êrodowiska

30

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

780

1. Nauka o drewnie

1. J´zyk obcy

60

2. Suszenie i hydrotermiczna obróbka drewna 30

3. Ochrona i konserwacja drewna

60

4. Obrabiarki i urzàdzenia produkcyjne

75

5. Obróbka skrawaniem i narz´dzia

60

6. Konstrukcje i wyroby z drewna

45

7. Klejenie i uszlachetnianie drewna i tworzyw drzewnych

60

8. Meblarstwo

75

9. Tartacznictwo

30

10. Technologia tworzyw drzewnych

75

11. Techniki pomiarowe i automatyka

75

12. Chemiczny przerób drewna

30

13. Ekonomika i rachunkowoÊç w przedsi´biorstwie

45

14. Podstawy organizacji pracy z elementami ergonomii

30

15. Podstawy normalizacji i kontrola jakoÊci

30

1. Chemia stosowana

Klasyfikacja reakcji chemicznych oraz ich kinetyka. Roztwory, w∏aÊciwoÊci, st´˝enia. Budowa

zwiàzków organicznych. Wybrane zwiàzki aromatyczne, heterocykliczne. Zwiàzki wielkoczàsteczkowe i ich degradacja. Sk∏ad chemiczny

drewna i kory. Budowa celulozy, ligniny i hemiceluloz. Sk∏adniki niestrukturalne. Zastosowanie

chemii i produktów chemicznych w budownictwie, meblarstwie.

2. Elektrotechnika

Uk∏ady pomiarowe. Sieci elektryczne niskiego

i wysokiego napi´cia. Transformatory, przetwornice, prostowniki, falowniki. Silniki pràdu sta∏ego oraz przemiennego. Zabezpieczenie przecià˝eniowe oraz w obs∏udze urzàdzeƒ.

3. Energotechnika

Prawa termodynamiki, przemiany i obiegi termodynamiczne. Para wodna, typowe przemiany, inne noÊniki energii cieplnej. Wymiana ciep∏a, bilanse energetyczne, statyka suszenia. Paliwa,

spalanie, kot∏y wodne i parowe, energetyczna

utylizacja odpadów. Gospodarka energià elektrycznà, êród∏a energii, odbiorniki kompensacji

mocy biernej, wspó∏czynnik mocy, jakoÊç energii.

4. Fizyka

Podstawowe wielkoÊci uk∏adu jednostek SI. Mechanika ruchu post´powego i obrotowego, podstawy teorii spr´˝ystoÊci i reologii materia∏ów.

Drgania mechaniczne i podstawy akustyki. Stany skupienia materii. Termodynamika. Uk∏ady

dyspensyjne. Elektrostatyka. Podstawy mikroskopii.

5. Maszynoznawstwo z elementami rysunku technicznego

Przybory i materia∏y rysunkowe, rola normalizacji w rysunku technicznym maszynowym. Podstawowe konstrukcje geometryczne i przyk∏ady

ich zastosowania w technice. Zasady wymiarowania. Podstawowe zagadnienia tolerancji i pasowaƒ, elementy struktury geometrycznej powierzchni. Podstawowe cz´Êci maszyn. Tarcie

i smarowanie. Uszczelnienia. Sposoby uproszczonego przedstawiania cz´Êci maszyn. Schematy mechaniczne.

6. Materia∏oznawstwo

Krystaliczna budowa metali. Zarys teorii stopów. Stopy ˝elaza z w´glem. Wp∏yw obróbki

cieplnej oraz pierwiastków stopowych na w∏asnoÊci stali. Naw´glanie. Klasyfikacja stali konstrukcyjnej. Typowe materia∏y narz´dziowe. Korozja i ochrona przed jej dzia∏aniem. Stale nierdzewne i kwasoodporne. Metale nie˝elazne

i ich stopy. Podstawowe procesy obróbki metali. Podstawowe wiadomoÊci o innych materia∏ach konstrukcyjnych.

7. Matematyka i elementy statystyki

Podstawowe poj´cia. Szeregi, ciàgi, rachunek

ró˝niczkowy i ca∏kowy. Wykorzystanie matematyki w pracach in˝ynierskich. Podstawy statystyki elementarnej, praktyczne wykorzystanie jej

w badaniach i produkcji.

8. Mechanika z wytrzyma∏oÊcià materia∏ów

Statyka: poj´cia podstawowe. Aksjomaty statyki. Redukcja i równowaga uk∏adów si∏. Si∏y wewn´trzne w prostych uk∏adach kratowych, belkowych, wykresy momentów gnàcych i si∏ tnàcych. Charakterystyki geometryczne figur p∏askich.

Wytrzyma∏oÊç materia∏ów. Stan napr´˝eƒ i odkszta∏ceƒ, fizyczne cechy materia∏ów konstrukcyjnych. Modu∏ odkszta∏cenia postaciowego.

Wytrzyma∏oÊç z∏o˝ona.

9. Ochrona Êrodowiska

Przyczyny i skutki zmian zachodzàcych w przyrodzie na ró˝nych poziomach jej organizacji, ze

szczególnym uwzgl´dnieniem roli cz∏owieka.

Udzia∏ przemys∏u w degradacji Êrodowiska, ze

szczególnym

uwzgl´dnieniem

przemys∏u

drzewnego. Gleba, woda, powietrze — rodzaj zanieczyszczeƒ, metody ochrony przed zanieczyszczeniami, ich wp∏yw na organizm ludzki. Gospodarka odpadami przemys∏u drzewnego.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Nauka o drewnie

Podstawy wiedzy biologicznej i technicznej

o drewnie, jego w∏aÊciwoÊciach i zachowaniu

si´ w ró˝nych warunkach. U˝ytecznoÊç drewna

jako odnawialnego surowca i materia∏u. Makro-

Poz. 1004

skopowa, mikroskopowa i submikroskopowa

budowa drewna. Identyfikacja gatunków. Naturalne wady. Uszkodzenia i rozk∏ad drewna. Fizyczne i mechaniczne w∏aÊciwoÊci drewna,

wp∏yw ró˝nych czynników na w∏aÊciwoÊci drewna i jego zastosowanie.

2. Suszenie i hydrotermiczna obróbka drewna

Czynniki wp∏ywajàce na proces suszenia drewna. System drewno — woda — ciep∏o. Metody

suszenia drewna. Wady drewna powstajàce

w procesie suszenia. Klasyfikacja suszarek.

Urzàdzenia pomiarowe, kontrolne, sterownicze.

Warzenie i parzenie.

3. Ochrona i konserwacja drewna

Procesy biotyczne i czynniki abiotyczne degradacji drewna. Naturalna trwa∏oÊç drewna. Metody impregnacji. Mechaniczne metody konserwacji drewna. Konserwacja w ró˝nych warunkach stosowania. Degradacja i konserwacja materia∏ów pomocniczych stosowanych w przemyÊle drzewnym. Konserwacja drewna a ochrona

Êrodowiska. Ârodki ochrony drewna.

4. Obrabiarki i urzàdzenia produkcyjne

Klasyfikacja obrabiarek do drewna. Podstawowe zespo∏y z grupy obrabiarek.

Frezarki specjalistyczne. Zasadnicze urzàdzenia

przemys∏u drzewnego. Zasady bezpieczeƒstwa

pracy, dopuszczanie obrabiarek i urzàdzeƒ produkcyjnych do ruchu oraz aktualne tendencje

rozwojowe.

5. Obróbka skrawaniem i narz´dzia

Podzia∏ obróbki ci´ciem. Elementy budowy

i geometria ostrza, ruch w procesie skrawania.

Opór skrawania. Czynniki wp∏ywajàce na dok∏adnoÊç obróbki. Ogólna budowa narz´dzi, materia∏y narz´dziowe. Przeglàd grup, typów, rodzajów i odmian narz´dzi. Zasady przygotowania poszczególnych grup narz´dzi do pracy. Aktualne tendencje w dziedzinie konstrukcji narz´dzi.

6. Konstrukcje i wyroby z drewna

Materia∏y stosowane w konstrukcjach drewnianych. Podstawy obliczeƒ i wymiarowania konstrukcji drewnianych. Stosowane z∏àcza, rozwiàzania Êcian, stropów, wi´êb dachowych, drewniane konstrukcje klejone. Stolarka budowlana

— rodzaje i stosowane materia∏y. Podstawy projektowania, dokumentacja rysunkowa. Programy komputerowe w przemyÊle stolarki budowlanej.

7. Klejenie i uszlachetnianie drewna i tworzyw

drzewnych

Fizykochemiczne podstawy procesów klejenia

i uszlachetniania. Charakterystyka klejów naturalnych i syntetycznych. Technologie klejenia.

Ocena jakoÊci spoin klejowych. Charakterystyka

wyrobów lakierowanych. Przygotowanie pod∏o-

˝a do wykaƒczania. Aplikacja wyrobów lakierowanych. Obróbka uszlachetniajàca. Utylizacja

odpadów ciek∏ych i zestalonych.

8. Meblarstwo

Kryteria podzia∏u mebli. Podstawy projektowania mebli. Wymagania projektowo-konstrukcyjne. Statyka konstrukcji i obliczanie wytrzyma∏oÊci mebli. Po∏àczenia, elementy i podzespo∏y

konstrukcyjne mebli. Dokumentacja projektowo-konstrukcyjna. Normowanie i normalizacja.

9. Tartacznictwo

Obróbka wst´pna surowca drzewnego i pozyskiwanie przeznaczeniowych materia∏ów tartych.

Obróbka zasadnicza drewna tartacznego. Teoria

sprz´gów maksymalnych i sprz´gi optymalne.

Przerób drewna Êredniowymiarowego. Produkcja pó∏fabrykatów przeznaczeniowych tartych,

szorstkich i struganych, ich sortowanie, suszenie i konserwacja.

10. Technologia tworzyw drzewnych

Budowa, w∏aÊciwoÊci i zastosowanie tworzyw

drzewnych, drewnopochodnych, w tym tworzyw z lepiszczami mineralnymi i termoplastycznymi. P∏yty kompozytowe. Kleje i inne Êrodki

wià˝àce. Uszlachetnianie tworzyw drzewnych.

Zastosowanie do wytwarzania tworzyw drzewnych materia∏ów z recyklingu.

11. Techniki pomiarowe, automatyka

Poz. 1004

celulozowego. Metody hydrolizy drewna. Przerób hydrolizatów. Wykorzystanie ligniny pohydrolitycznej. Termiczny rozk∏ad drewna. Metody

pozyskiwania oraz modyfikacje kalafonii, terpentyny, garbników i innych produktów leÊnych. Utylizacja kory i igliwia.

13. Ekonomika i rachunkowoÊç w przedsi´biorstwie

Dzia∏alnoÊç gospodarcza i podmioty gospodarcze. Podstawowe elementy przedsi´biorstwa.

Planowanie. Majàtek przedsi´biorstwa i êród∏a

jego finansowania. Motywowanie, wartoÊciowanie pracy, wynagrodzenia za prac´. Przychody, koszty i wyniki dzia∏alnoÊci podmiotów gospodarczych. Analiza finansowa przedsi´biorstw. System dystrybucji. Rynek i mechanizm

rynkowy. Zasady sporzàdzania bilansu. Analiza

wskaênikowa. Restrukturyzacja przedsi´biorstwa i przekszta∏cenia w∏asnoÊciowe.

14. Podstawy organizacji pracy z elementami ergonomii

Przedmioty i funkcja spo∏eczna organizacji pracy, ogólne zasady organizacji pracy; regulacje

prawne z zakresu ochrony pracy; czynniki szkodliwe, ucià˝liwe i niebezpieczne. Ekonomiczne

aspekty ochrony pracy; ergonomia i zakres jej

dzia∏ania. Analiza i ocena ucià˝liwoÊci pracy. Ergonomiczne systemy „cz∏owiek — praca —

obiekt techniczny — Êrodowisko”.

15. Podstawy normalizacji i kontrola jakoÊci

Metody i sposoby pomiarów, sygna∏y pomiarowe. B∏´dy pomiarowe. Uk∏ady pomiaru i przetwarzania wielkoÊci fizycznych. Metody pomiaru

podstawowych wielkoÊci przemys∏owych. Automatyka stosowana w drzewnictwie. Uk∏ady regulacji programowej i Êledzàcej. Si∏owniki i nastawniki. Automatyczna sygnalizacja i rejestracja. Sterowanie urzàdzeniami i liniami produkcyjnymi.

Roboty i manipulatory podajàco-odbierajàce.

12. Chemiczny przerób drewna

Drewno jako surowiec chemiczny. Wytwarzanie

mas w∏óknistych. Produkty uboczne przemys∏u

Rola i zadania normalizacji. Oddzia∏ywanie normalizacji na technologi´. Rodzaje norm i zasi´g

ich dzia∏ania. Podstawy normalizacji i konstruowania norm. Kontrola jakoÊci. Badanie gotowych wyrobów. Atestacja. Arbitra˝ w sprawach

jakoÊci wyrobów.

VII. ZALECENIA

Pozosta∏a liczba godzin powinna stanowiç uzupe∏nienie do maksymalnego wymiaru zaj´ç, z tym ˝e

przedmioty grupy C muszà stanowiç co najmniej 60%

ogólnego wymiaru godzin.

Za∏àcznik nr 59

Standardy nauczania dla kierunku studiów

technologia ˝ywnoÊci i ˝ywienie cz∏owieka

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Studia magisterskie na kierunku technologia ˝ywnoÊci i ˝ywienie cz∏owieka trwajà 5 lat (10 semestrów).

¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi 3400, w tym 1610

godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

Absolwenci kierunku technologia ˝ywnoÊci i ˝ywienie cz∏owieka, na podstawach teoretycznych z chemii,

matematyki, fizyki, biochemii i mikrobiologii, uzyskujà

wiedz´ z zakresu nauk technicznych, technologicznych,

ekonomicznych i ˝ywienia cz∏owieka.

Absolwenci kierunku sà specjalistami w zakresie

przetwarzania, utrwalania, przechowywania ˝ywnoÊci

i kontroli jej jakoÊci. Sà przygotowani do pracy na stanowiskach in˝ynierskich i mened˝erskich w przedsi´biorstwach przetwórstwa spo˝ywczego, w zak∏adach

zajmujàcych si´ pozyskiwaniem, przechowywaniem i

dystrybucjà ˝ywnoÊci oraz ˝ywieniem cz∏owieka. Potrafià zorganizowaç produkcj´ w∏àcznie z doborem maszyn i urzàdzeƒ oraz przeprowadziç jej ekonomicznà

kalkulacj´. Posiadajà znajomoÊç zasad marketingu,

prawa ˝ywnoÊciowego oraz prawid∏owego ˝ywienia

cz∏owieka. Umiejà pos∏ugiwaç si´ technologià komputerowà w sterowaniu procesami technologicznymi

oraz zarzàdzaniu przedsi´biorstwem.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

380

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

450

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

780

Razem

1610

Poz. 1004

7. Ogólna technologia ˝ywnoÊci

75

8. Podstawy ˝ywienia cz∏owieka

60

9. Ekonomika i zarzàdzanie

60

10. Technologie przetwarzania ˝ywnoÊci

120

11. Technologiczne projektowanie zak∏adów spo˝ywczych

45

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. J´zyk obcy

Czynne opanowanie jednego j´zyka w mowie

i w piÊmie.

2. Przedmioty humanistyczne i ekonomiczne

W zale˝noÊci od zainteresowania studenta mo˝liwoÊç uzyskania szerszego zakresu wiedzy w zakresie historii, w tym historii powszechnej, filozofii, kultury j´zyka polskiego, antropologii, wiedzy o polityce, socjologii, psychologii, etyki, nauki o kulturze itp.

W zakresie ekonomii: prawo, podstawy makroekonomii i mikroekonomii, podstawy nauki

o rynku, zasady prowadzenia dzia∏alnoÊci gospodarczej.

IV. PRAKTYKI

Praktyka produkcyjna, minimum 8 tygodni.

Zaj´cia terenowe, minimum 5 dni.

3. Informatyka

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

380

1. J´zyk obcy

120

2. Przedmioty humanistyczne i ekonomiczne

120

3. Informatyka

80

4. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

450

1. Matematyka

75

2. Statystyka

45

3. Fizyka

75

4. Chemia

165

5. Biochemia

60

6. Ekologia i ochrona Êrodowiska

30

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

Podstawowe poj´cia informatyki. Systemy operacyjne. Edytory tekstów. Tworzenie i obs∏uga

baz danych. Organizacja pracy w sieciach.

780

1. Higiena i toksykologia ˝ywnoÊci

60

2. Mikrobiologia ˝ywnoÊci

90

3. Chemia ˝ywnoÊci

45

4. Analiza i ocena jakoÊci ˝ywnoÊci

90

5. Maszynoznawstwo

60

6. In˝ynieria procesowa

75

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Matematyka

Elementy algebry wy˝szej oraz geometrii analitycznej: macierze, wyznaczniki, uk∏ady, równania. Rachunek ró˝niczkowy. Pochodne i ró˝niczki funkcji jednej, dwóch i wielu zmiennych. Rachunek ca∏kowy.

2. Statystyka

Elementy rachunku prawdopodobieƒstwa —

zmienne losowe, ich parametry i podstawowe

rozk∏ady. Metody losowania prób oraz metody

ich prezentacji. Estymacja punktowa i przedzia∏owa. Weryfikacja hipotez statystycznych. Analiza korelacji i regresji.

3. Fizyka

Podstawy reologii, pola i si∏y, przep∏yw p∏ynów

lepkich, cia∏a lepkospr´˝yste, fizyczne modele

reologiczne. Zjawiska na granicy faz, napi´cie

powierzchniowe. Zjawiska przenoszenia, równania transportu. Podstawy elektrodynamiki.

W∏aÊciwoÊci elektryczne, równanie ró˝niczkowe

drgaƒ, równanie fali. Optymalne metody badania substancji, podstawy mikroskopii, refraktometrii i polarymetrii, zasady pomiarów nefelometrycznych i turbimetrycznych. Absorpcyjna

i emisyjna analiza spektralna, fluorescencja.

4. Chemia

Budowa materii. Stan skupienia materii. Uk∏ady

jedno- i wielosk∏adnikowe. Roztwory elektrolitów. Typy reakcji chemicznych, kataliza, katalizatory. Metody elektrochemiczne. Elektrochemia.

Analiza miareczkowa. Obliczanie stechiometryczne, st´˝enie roztworów, równowagi jonowe, utlenianie i redukcja. Kinetyka reakcji chemicznych. Struktura, stereochemia i izometria

czàsteczek i zwiàzków organicznych. Poj´cia

podstawowe ogólnej chemii organicznej.

5. Biochemia

Molekularne podstawy procesów ˝yciowych.

Aminokwasy, peptydy, bia∏ka — struktura

a funkcja biologiczna i w∏aÊciwoÊci funkcjonalne. Enzymy molekularne, formy dzia∏ania enzymów, kinetyka, mechanizm dzia∏ania. Koenzymy

i witaminy. Wp∏yw procesów biochemicznych

na jakoÊç ˝ywnoÊci.

Przemiany sk∏adników po˝ywienia w organizmie cz∏owieka. Metabolizm bia∏ek, w´glowodanów i lipidów. Kwasy nukleinowe i biosynteza

bia∏ek. Regulacja przemian metabolicznych. Integracja przemian w komórce.

6. Ekologia i ochrona Êrodowiska

Ekologiczne i etyczne problemy ochrony Êrodowiska, elementy sozologii, ekologiczne podstawy ochrony zdrowia z uwzgl´dnieniem relacji

Êrodowisko — producent — konsument ˝ywnoÊci.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Higiena i toksykologia ˝ywnoÊci

Higiena ˝ywnoÊci — post´powanie prowadzàce

do produkcji ˝ywnoÊci sprzyjajàcej zdrowiu.

Sk∏adniki ˝ywnoÊci zagra˝ajàce zdrowiu. Toksykologia substancji wyst´pujàcych w ˝ywnoÊci.

Trucizny i zatrucia. Przemiany trucizn w organizmie. Zanieczyszczenia chemiczne ˝ywnoÊci.

ToksycznoÊç metali, pestycydów, radionuklidów, mykotoksyn. Nadzór nad ˝ywnoÊcià w Polsce i na Êwiecie.

2. Mikrobiologia ˝ywnoÊci

Mikroorganizmy aktywne w ˝ywnoÊci. Stan higieniczno-sanitarny produktów ˝ywnoÊciowych.

Mikroorganizmy chorobotwórcze w ˝ywnoÊci.

Wykorzystanie drobnoustrojów i przemian mikrobiologicznych w produkcji ˝ywnoÊci. Problemy mikrobiologiczne w ˝ywieniu cz∏owieka. Procesy technologiczne a stan mikrobiologiczny

˝ywnoÊci. Systemy zapewnienia bezpieczeƒstwa zdrowotnego ˝ywnoÊci. Kontrola mikrobiologiczna procesów produkcyjnych i gotowej

˝ywnoÊci.

3. Chemia ˝ywnoÊci

Woda i zwiàzki mineralne w ˝ywnoÊci. Sacharydy — podzia∏, wyst´powanie i przemiany w pro-

Poz. 1004

cesach wytwarzania i przechowywania ˝ywnoÊci. Substancje azotowe surowców i ˝ywnoÊci.

Bia∏ka, wyst´powanie, modyfikacje podczas

podstawowych procesów przetwórczych i przechowywania. Enzymy w ˝ywnoÊci. T∏uszczowce

i ich przemiany w surowcach i ˝ywnoÊci podczas

przetwarzania i przechowywania oraz modyfikacji. Witaminy, barwniki i zwiàzki smakowo-zapachowe.

4. Analiza i ocena jakoÊci ˝ywnoÊci

Pobieranie i przygotowywanie próbek do analizy. Oznaczenie g´stoÊci i kwasowoÊci produktów ˝ywnoÊciowych. Oznaczanie zawartoÊci wody, suchej substancji, cukrowców i zwiàzków

azotowych. Oznaczanie zawartoÊci oraz badanie

jakoÊci t∏uszczu. Oznaczanie zawartoÊci popio∏u,

sk∏adników mineralnych oraz witamin.

5. Maszynoznawstwo

Technika. Maszyna. Rola maszyn w technologii.

Tworzywa: sposoby obróbki, wytrzyma∏oÊç.

Podstawy elektroniki i miernictwa elektrycznego. Zabezpieczenie sieci i maszyn. Metrologia

techniczna. Badanie urzàdzeƒ ch∏odniczych,

wentylacyjnych, pomp, spr´˝arek, hydroforów.

Budowa urzàdzenia kot∏owego. Maszyny pomocnicze, transportowe, myjàce, magazynowe.

Podstawy eksploatacji maszyn.

6. In˝ynieria procesowa

Podstawowe zasady in˝ynierii procesowej. Przep∏yw p∏ynów rzeczywistych, opory przep∏ywu.

Mieszanie mechaniczne. Fluidyzacja. Zasady

przenoszenia ciep∏a i masy — przewodzenie, dyfuzja, wnikanie, przenikanie. Zag´szczanie roztworów. Termodynamika powietrza, podstawy

suszarnictwa. Rozdzia∏ uk∏adów jednorodnych

i mieszanin — opadanie grawitacyjne, wirowanie, filtracja, procesy membranowe. Ekstrakcja,

∏ugowanie, destylacja, rektyfikacja.

7. Ogólna technologia ˝ywnoÊci

Technologiczne, ekonomiczne, ekologiczne,

energetyczne aspekty produkcji surowców przemys∏u spo˝ywczego. Metody ich przetwarzania,

utrwalania i przechowywania. Operacje i procesy jednostkowe oraz ich wp∏yw na wartoÊç biologicznà, w∏aÊciwoÊci funkcjonalne i organoleptyczne ˝ywnoÊci. Technologie bezodpadowe,

produkty uboczne, metody ich utylizacji.

8. Podstawy ˝ywienia cz∏owieka

Cz∏owiek i jego po˝ywienie. Normy ˝ywienia

i wy˝ywienia. Zapotrzebowanie a zalecane spo˝ycie. Bilans energetyczny. Bia∏ko, t∏uszczowce,

cukrowce, witaminy i sk∏adniki mineralne w ˝ywieniu cz∏owieka. Równowaga wodno-elektrolitowa. Sposoby ˝ywienia i stan od˝ywiania. WartoÊç od˝ywcza ˝ywnoÊci. Struktura spo˝ycia. Zasady racjonalnego od˝ywiania. Uk∏adanie jad∏ospisów. Profilaktyka ˝ywieniowa. Etykietowanie

˝ywnoÊci.

9. Ekonomika i zarzàdzanie

Poz. 1004

10. Technologie przetwarzania ˝ywnoÊci

Przedsi´biorstwo i jego organizacja oraz otoczenie. Majàtek trwa∏y i obrotowy. Zatrudnienie, wydajnoÊç pracy i p∏aca. Poj´cie, klasyfikacja a rozliczenie oraz kalkulacja kosztów. PrzydatnoÊç

kosztów i ich analizy w kierowaniu przedsi´biorstwem. Zastosowanie metod optymalizacyjnych. Metoda badania ekonomicznej op∏acalnoÊci przedsi´wzi´ç rozwojowych. Rachunek efektywnoÊci inwestowania. Gospodarka finansowa

oraz kryteria oceny stanu i mo˝liwoÊci rozwojowych przedsi´biorstwa. Analiza otoczenia rynkowego — podstawy marketingu. Sporzàdzanie

biznesplanu. Podstawy nauki organizacji i zarzàdzania. Budowa struktury organizacyjnej. Modele zarzàdzania. Techniki wdra˝ania innowacji.

Technologie produktów pochodzenia zwierz´cego. Technologie produktów pochodzenia roÊlinnego. Technologia produktów fermentowanych.

Technologie gastronomiczne.

11. Technologiczne projektowanie zak∏adów spo˝ywczych

Proces inwestycyjny, jego etapy i fazy. Etap projektowania. Za∏o˝enia techniczno-ekonomiczne.

Projekt techniczny. Projekty jednostadialne.

Projektowanie procesu technologicznego. Projektowanie modu∏owe. Wytyczne dla bran˝.

Opracowanie cz´Êci technologicznej zak∏adów.

STUDIA ZAWODOWE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

1) minimalnie 2 tygodnie po II lub IV semestrze,

Studia zawodowe na kierunku technologia ˝ywnoÊci i ˝ywienie cz∏owieka trwajà 4 lata (8 semestrów).

¸àczna liczba godzin zaj´ç dydaktycznych wynosi 2800,

w tym 1425 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

2) minimalnie 6 tygodni po VI semestrze.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

270

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

1. J´zyk obcy

60

Absolwent kierunku technologia ˝ywnoÊci i ˝ywienie cz∏owieka (otrzymuje tytu∏ in˝yniera) powinien posiadaç wiedz´ z zakresu nauk technicznych, technologicznych, ˝ywieniowych i ekonomicznych. Byç specjalistà w zakresie przetwarzania, utrwalania, przechowywania i kontroli jakoÊci ˝ywnoÊci, przygotowanym do

pracy na stanowiskach in˝ynierskich w przedsi´biorstwach, zak∏adach, instytucjach zajmujàcych si´ przetwórstwem, przechowywaniem, kontrolà i obrotem

˝ywnoÊci oraz ˝ywieniem cz∏owieka. Powinien umieç

zorganizowaç produkcj´ w∏àcznie z doborem maszyn

i urzàdzeƒ oraz przeprowadziç kalkulacj´ ekonomicznà.

Znaç zasady funkcjonowania rynku i rozumieç zasady

marketingu produktów i us∏ug zwiàzanych z ˝ywnoÊcià

i ˝ywieniem cz∏owieka. Czynnie pos∏ugiwaç si´ technikà komputerowà.

2. Przedmioty humanistyczne i ekonomia

90

3. Informatyka

60

4. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

435

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

1. Matematyka

75

2. Statystyka

30

3. Fizyka

75

4. Chemia

165

5. Biochemia

60

6. Ekologia i ochrona Êrodowiska

30

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

720

1. Higiena i toksykologia ˝ywnoÊci

45

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

270

2. Mikrobiologia ˝ywnoÊci

45

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

435

3. Chemia ˝ywnoÊci

30

C. PRZEDMIOTY ZAWODOWE

720

4. Analiza i ocena ˝ywnoÊci

60

Razem

1425

5. Maszynoznawstwo

60

6. In˝ynieria procesowa

60

7. Ogólna technologia ˝ywnoÊci

60

8. Podstawy ˝ywienia cz∏owieka

IV. PRAKTYKI

Produkcyjno-organizacyjna

9. Ekonomika i zarzàdzanie

30

10. Kierunkowe technologie przetwarzania

˝ywnoÊci

120

11. Technologie specjalizacyjne

120

12. Technologiczne projektowanie zak∏adów

przemys∏u spo˝ywczego

45

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. J´zyk obcy

Czynne opanowanie jednego j´zyka obcego

w mowie i piÊmie.

2. Przedmioty humanistyczne i ekonomiczne

W zale˝noÊci od zainteresowaƒ studenta mo˝liwoÊç uzyskania szerszego zakresu wiedzy z historii, filozofii, kultury j´zyka polskiego, wiedzy

o polityce, socjologii, psychologii, etyki, nauki

o kulturze, podstaw ochrony w∏asnoÊci intelektualnej i przemys∏owej itp. W zakresie ekonomii

podstawowe prawa ekonomiczne, podstawy

makroekonomii, funkcjonowanie rynku, zasady

prowadzenia dzia∏alnoÊci gospodarczej.

3. Informatyka

Podstawowe poj´cia informatyki, systemy operacyjne. Operacja na zbiorach. Edytory tekstów.

Tworzenie i obs∏uga baz danych.

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Matematyka

Podstawowe poj´cia analizy (oÊ liczbowa, kres

zbioru, granica ciàgu). Ciàg∏oÊç i granica funkcji.

Obliczanie pochodnych, wzór Taylora, zastosowanie do badania przebiegu funkcji. Szeregi liczbowe i funkcyjne, w∏asnoÊci szeregów pot´gowych. Ca∏ka nieoznaczona i ca∏ka oznaczona

z funkcji ciàg∏ej, jej interpretacja. Najprostsze

równania ró˝niczkowe. Uk∏ady algebraicznych

równaƒ liniowych, wyznaczniki, rzàd macierzy.

Przestrzenie liniowe z iloczynem skalarnym, iloczyn wektorowy w R3. Elementy analizy funkcji

wielu zmiennych.

2. Statystyka

Podstawy probabilistyczne statystyki matematycznej: zmienna losowa skokowa i ciàg∏a. Rozk∏ad normalny. Szacowanie punktowe i przedzia∏owe Êredniej, wariancji oraz odchylenia

standardowego jednej zmiennej w populacji.

Weryfikacja hipotez statystycznych. Hipoteza

o równoÊci Êrednich i wariancji w dwóch populacjach. Elementy doÊwiadczalnictwa. Planowanie doÊwiadczeƒ technologicznych. Opracowanie statystyczne wyników za pomocà metody

analizy i testów porównaƒ wielokrotnych. Badanie zwiàzków mi´dzy dwiema zmiennymi. Analiza korelacji i regresji.

Poz. 1004

3. Fizyka

Podstawy reologii, pola, si∏y. Przep∏yw p∏ynów

lepkich, cia∏a lepkospr´˝yste, fizyczne modele

reologiczne. Zjawiska przenoszenia. Podstawy

elektrodynamiki. Elektromagnetyzm. Optyczne

metody badania substancji. Podstawy mikroskopii, reflektometrii i polarymetrii, zasady pomiarów nefelometrycznych i turbimetrycznych.

Absorpcyjna i emisyjna analiza spektralna. Fluorescencja.

4. Chemia

Podstawowe poj´cia i prawa chemiczne. St´˝enia roztworów. Budowa atomu, uk∏ad okresowy

pierwiastków. Procesy utleniania i redukcji. Rodzaje wiàzaƒ chemicznych. Klasyfikacja zwiàzków nieorganicznych. Elementy elektrochemii.

Metody instrumentalne w analizie chemicznej.

Ogólna charakterystyka metali i niemetali i ich

zwiàzków. Analiza iloÊciowa, obliczenia stechiometryczne. Budowa, nazewnictwo, w∏aÊciwoÊci

fizyczne i chemiczne podstawowych klas zwiàzków organicznych z jednà grupà funkcyjnà oraz

wybranych bioczàsteczek.

Otrzymywanie, wyodr´bnianie, oczyszczanie

i analiza jakoÊciowa zwiàzków organicznych.

Termodynamika. Termochemia. W∏aÊciwoÊci

gazów i cieczy. Uk∏ady jedno- i wielosk∏adnikowe wielofazowe.

5. Biochemia

Mechanizmy przemian w organizmach drobnoustrojów, roÊlin i zwierzàt. Lokalizacja w komórce procesów syntezy i rozk∏adu metabolitów

i funkcje organelli. Natura, mechanizm i regulacja dzia∏ania enzymów. Fotosynteza i oddychanie oraz metabolizm sacharydów, sk∏adników

azotowych i lipidów, a tak˝e przemiany i funkcje

kwasów nukleinowych. Powiàzanie ww. zagadnieƒ z aspektami biologii molekularnej, in˝ynierii genetycznej, rekombinacji i klonowania.

6. Ekologia i ochrona Êrodowiska

Ekologiczne, etyczne i ekonomiczne problemy

Êrodowiska. Jednostki emisji substancji szkodliwych. Mechanizm powstawania tlenków siarki,

dwutlenku w´gla i tlenku w´gla, tlenków azotu

i ich oddzia∏ywanie na Êrodowisko. Metody

ograniczania emisji substancji szkodliwych.

Ochrona wód, gleb i powietrza przed zanieczyszczeniem. èród∏a zanieczyszczenia wód i gleby.

Klasy czystoÊci wód. Metody oczyszczania Êcieków. Polityka ochrony Êrodowiska w Polsce.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Higiena i toksykologia ˝ywnoÊci

Ogólne wiadomoÊci o truciznach i zatruciach.

Kryteria oceny toksykologicznej substancji szkodliwych. Substancje antyod˝ywcze i naturalne

substancje toksyczne w produktach. Cele, zasady i zagro˝enia zwiàzane z zastosowaniem sub-

stancji dodatkowych. Zanieczyszczenia biologiczne i chemiczne ˝ywnoÊci. Ska˝enia radiologiczne ˝ywnoÊci. Wp∏yw procesów technologicznych na rodzaj i stopieƒ zanieczyszczeƒ wyst´pujàcych w ˝ywnoÊci. Nadzór nad jakoÊcià

zdrowotnà ˝ywnoÊci w Polsce.

2. Mikrobiologia ˝ywnoÊci

Drobnoustroje w technologii ˝ywnoÊci i ˝ywienia cz∏owieka. Wp∏yw czynników fizycznych na

drobnoustroje. Mikrobiologia wskaênikowa stanu sanitarnego ˝ywnoÊci. Mikroflora przewodu

pokarmowego, powietrza i wody. Mikroflora surowców pochodzenia roÊlinnego i zwierz´cego

oraz gotowych wyrobów. Zatrucia pokarmowe.

Procesy technologiczne a stan mikrobiologiczny

˝ywnoÊci. Wykorzystywanie drobnoustrojów

w produkcji ˝ywnoÊci. System zapewnienia bezpieczeƒstwa zdrowotnego ˝ywnoÊci. Ocena mikrobiologiczna procesów produkcyjnych i gotowej ˝ywnoÊci.

3. Chemia ˝ywnoÊci

Formy wyst´powania pierwiastków chemicznych w ˝ywnoÊci. Sposoby iloÊciowego opisu

wody w ˝ywnoÊci. Woda zwiàzana. Sacharydy

i polisacharydy i ich reakcje. Chemia smaku.

Przemiany mono- i disacharydów. Reakcja Maillarda. Polisacharydy jako biopolimery, kleikowanie skrobi. Lipidy — definicje i klasyfikacje. Kwasy t∏uszczowe nasycone i nienasycone. Nomenklatura i stereochemia, triacyloglicerole, numeracja „sn”. Reakcje grupy estrowej i ∏aƒcucha

w´glowodorowego triacylogliceroli. Witaminy

rozpuszczalne w t∏uszczach. Bia∏ka ˝ywnoÊci

i ich rola w kszta∏towaniu tekstury i w∏aÊciwoÊci

funkcjonalnych produktów. Chromoproteidy,

chemia peklowania.

4. Analiza i ocena jakoÊci ˝ywnoÊci

Podstawy technik analizy chemicznej, instrumentalnej, sensorycznej, stosowanych do kontroli oceny jakoÊci ˝ywnoÊci. Metody oznaczeƒ

podstawowych sk∏adników ˝ywnoÊci: bia∏ek, sacharydów, t∏uszczów, witamin, zwiàzków mineralnych, wody.

5. Maszynoznawstwo

Podstawy metrologii przemys∏owej, zadania,

g∏ówne elementy. Pomiar strumienia obj´toÊci

i masy, g´stoÊci i poziomu cieczy, ciÊnienia

i temperatury. Termodynamika pary wodnej, powietrza wilgotnego i obiegów ch∏odniczych. Rodzaje, budowa maszyn stosowanych w przetwarzaniu ˝ywnoÊci. Transport wewnàtrzzak∏adowy.

Maszyny i urzàdzenia do nape∏niania i zamykania. Podstawy eksploatacji maszyn.

6. In˝ynieria materia∏owa

Podobieƒstwo procesów technologicznych

przemys∏u spo˝ywczego. Stosowanie równaƒ

kryterialnych. W∏aÊciwoÊci fizyczne surowców

i produktów. Teorie i sposoby rozdrabniajàce.

Elementy dynamiki p∏ynów. Opory przep∏ywu.

Poz. 1004

Przep∏yw cieczy nienewtonowskich. Teoria filtracji. Warstwy filtrujàce i pomoce filtracyjne. Fluidyzacja i transport pneumatyczny. Mieszanie.

Ruch ciep∏a. Promieniowanie. Z∏o˝ona wymiana ciep∏a. NoÊniki ciep∏a. Obliczenia cieplne. Zamra˝anie. Urzàdzenia zamra˝alnicze. Molekularne i konwekcyjne przenoszenie masy. Nieustalone przenoszenie masy. Suszenie. Destylacja

i rektyfikacja. Procesy rozdzia∏u sk∏adników.

7. Ogólna technologia ˝ywnoÊci

Sytuacja ˝ywnoÊciowa Êwiata. Bilans ˝ywnoÊci.

Przemys∏ spo˝ywczy — jego organizacja i struktura. Gospodarka ˝ywnoÊciowa. Surowce. Produkty spo˝ywcze. Operacje i procesy zwiàzane

z przetwarzaniem ˝ywnoÊci. Metody utrwalania

˝ywnoÊci. Procesy jednostkowe oraz ich wp∏yw

na wartoÊç biologicznà, w∏aÊciwoÊci funkcjonalne i organoleptyczne ˝ywnoÊci. Materia∏y i techniki pomocnicze w technologii ˝ywnoÊci. Technologie bezodpadowe, produkty uboczne, metody ich utylizacji.

8. Podstawy ˝ywienia cz∏owieka

Podstawowe poj´cia i definicje. Sk∏ad chemiczny po˝ywienia i organizmu cz∏owieka. Przemiana materii i energii, metody pomiaru, czynniki

okreÊlajàce jej wysokoÊç. WartoÊç energetyczna

po˝ywienia. Rola i znaczenie w organizmie bia∏ek, t∏uszczów i w´glowodanów. Witaminy t∏uszczo- i wodorozpuszczalne. Podstawowe poj´cia

i definicje ˝ywieniowe. Sk∏adniki mineralne.

Równowaga kwasowo-zasadowa. Gospodarka

wodna organizmu. Normy ˝ywienia, podzia∏

i definicje.

9. Ekonomika i zarzàdzanie

Przedsi´biorstwo, jego organizacja i otoczenie.

Majàtek trwa∏y i obrotowy. Zatrudnienie. WydajnoÊç pracy i wynagrodzenie. Kalkulacja kosztów.

Zastosowanie metod optymalizacyjnych. Rachunek efektywnoÊci inwestowania. Gospodarka finansowa przedsi´biorstwa. RentownoÊç.

Modele zarzàdzania.

Przygotowanie do podejmowania dzia∏alnoÊci

gospodarczej. Prowadzenie ksi´gi przychodów

i rozchodów. Podstawy marketingu.

10. Kierunkowe technologie przetwarzania ˝ywnoÊci.

Technologia produktów pochodzenia zwierz´cego. Technologia produktów pochodzenia roÊlinnego. Technologia produktów spo˝ywczych

fermentowanych. Technologia gastronomiczna.

11. Technologie specjalizacyjne

Do wyboru: technologie przerobu mleka, mi´sa,

drobiarstwa i jajczarstwa, zbó˝ i nasion oleistych, owoców i warzyw, w´glowodanów

i przemys∏owej produkcji potraw, biotechnologia ˝ywnoÊci itp.

12. Technologiczne projektowanie zak∏adów przemys∏u spo˝ywczego.

Projektowanie lub modernizacja zak∏adów przemys∏u spo˝ywczego. Zasady lokalizacji ogólnej

i szczegó∏owej. Projektowanie procesu produkcyjnego i technologicznego. Organizacja systemu kontroli jakoÊci. Magazynowanie i transport

surowców i wyrobów gotowych. Zaopatrzenie

i dystrybucja czynników energetycznych. Zago-

Poz. 1004

spodarowanie terenu zak∏adu oraz wymagania

techniczno-technologiczne dla budynków i budowli. Ochrona Êrodowiska i bhp.

VII. ZALECENIA

Pozosta∏a liczba godzin powinna stanowiç uzupe∏nienie jednej lub wszystkich grup przedmiotów, z tym

˝e przedmioty grupy C muszà stanowiç co najmniej

60% ogólnej liczby godzin.

Za∏àcznik nr 60

Standardy nauczania dla kierunku studiów

teologia

STUDIA MAGISTERSKIE

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku teologia trwajà

5 lat (10 semestrów). Program studiów studentów

alumnów Wy˝szego Seminarium Duchownego obejmuje 6 lat (12 semestrów) stosownie do wymagaƒ Ratio Studiorum. ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi dla

studentów teologii katolickiej 3 200, dla studentów innych wyznaƒ chrzeÊcijaƒskich 2 400. Standardy nauczania stanowià cz´Êç wspólnà kszta∏cenia teologicznego dla wszystkich chrzeÊcijaƒskich studiów teologicznych i obejmujà dla studentów teologii katolickiej

1635 godzin, a dla studentów innych wyznaƒ chrzeÊcijaƒskich 1545 godzin.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Studia magisterskie na kierunku teologia powinny

dostarczyç absolwentom ogólnej wiedzy teologicznej,

jednak˝e tak pog∏´bionej, by mogli samodzielnie wykonywaç zawód teologa w przysz∏ych miejscach pracy

oraz podejmowaç naukowe prace badawcze. Po dodatkowym kszta∏ceniu nauczycielskim okreÊlonym odr´bnymi przepisami powinny wyposa˝yç w umiej´tnoÊç

nauczania religii w szko∏ach obj´tych systemem

oÊwiaty, a tak˝e w ró˝nego rodzaju s∏u˝bach spo∏ecznych i instytucjach koÊcielnych.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

630

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

645

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

360/270

Razem

1635/1545

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. Historia filozofii

60

2. Wst´p do Pisma Êwi´tego i elementy

wiedzy o Êrodowisku biblijnym

45

3. Historia KoÊcio∏a powszechnego

120

4. Psychologia ogólna

30

5. Logika i teoria poznania

45

6. J´zyk ∏aciƒski

120

7. J´zyk nowo˝ytny

120

8. Wychowanie fizyczne

60

9. Przedmioty do wyboru, np. z zakresu

wiedzy przyrodniczej, literatury, podstaw

ochrony w∏asnoÊci intelektualnej lub

innego przedmiotu niezwiàzanego

bezpoÊrednio z kierunkiem studiów

30

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

645

1. Etyka

30

2. Stary Testament

120

3. Nowy Testament

120

4. Teologia fundamentalna

45

5. Dogmatyka

180

6. Teologia moralna ogólna/Etyka teologiczna ogólna*

30

7. Teologia moralna szczegó∏owa/Etyka

teologiczna szczegó∏owa*

120

IV. PRAKTYKI

Dla tego kierunku nie ustala si´ obligatoryjnej formy praktyki.

______________

* W zale˝noÊci od wyznania.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

360/270

1. Religiologia

30

2. Historia KoÊcio∏a w Polsce

30

3. Patrologia

301

4. Teologia duchowoÊci

602

5. Teologia pastoralna

45

6. Katechetyka fundamentalna

30

7. Liturgika

60

8. Teologia biblijna

15

9. Ekumenizm

30

10. Prawo kanoniczne/Prawo wyznaniowe*

30

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Etyka

Wprowadzenie metodologiczne. Etyka a etologia. Norma moralnoÊci (eudajmonizm, deontonomizm, personalizm). Osoba ludzka. Prawo

moralne. Sumienie. SprawnoÊci moralne. Wybrane zagadnienia szczegó∏owe.

2. Stary Testament

Prezentacja autorów ksiàg, kontekstu historyczno-kulturowego, pochodzenie ksiàg i strona literacka. Ukazanie aktualnoÊci problematyki zawartej w poszczególnych grupach ksiàg (ksi´gi

historyczne, màdroÊciowe, prorockie), koncentrujàcej si´ na historii Bo˝ej ingerencji w dzieje

ludzkoÊci, a zw∏aszcza narodu wybranego. Analiza teologiczna wybranych tekstów.

3. Nowy Testament

Ewangelie synoptyczne. Tradycja Janowa. Pisma apostolskie. Zagadnienia wprowadzajàce

(autorzy, Êrodowisko powstania, zagadnienia literackie i kompozycyjne, kwestie historyczne).

„Problem synoptyczny”. Dzia∏alnoÊç misyjna

uczniów Jezusa. SpuÊcizna Êw. Paw∏a. Zasadnicze tematy teologiczne poszczególnych pism

nowotestamentowych. Egzegeza wybranych

fragmentów.

4. Teologia fundamentalna

Objawienie i znaki jego wiarygodnoÊci. Cud i jego funkcje. Historyczne istnienie Jezusa. Prawda

historyczna w ewangeliach — Jezus historii

a Chrystus wiary. Transcendentna ÊwiadomoÊç

Jezusa. Zmartwychwstanie Jezusa. Istota chrzeÊcijaƒstwa i jego znaczenie dla cz∏owieka i Êwiata.

5. Dogmatyka

Traktaty: Protologia. O Bogu jedynym. Trynitologia. Chrystologia i soteriologia. Pneumatologia.

______________

1 Nie dotyczy teologii protestanckiej.

2 Dotyczy tylko teologii katolickiej.

* W zale˝noÊci od wyznania.

Poz. 1004

Eklezjologia. Sakramentologia. Charytologia.

Mariologia. Eschatologia.

6. Teologia moralna ogólna/etyka teologiczna ogólna

Wprowadzenie metodologiczne. Pismo Êwi´te

w teologii moralnej. Zarys rozwoju historycznego teologii moralnej. Antropologia teologiczno-moralna. Prawo moralne. Sumienie. Czyn ludzki. Aretologia. Grzech i nawrócenie.

7. Teologia moralna szczegó∏owa/etyka teologiczna szczegó∏owa

Wspó∏czesny kontekst nauczania moralnoÊci.

Ewangelizacja i dialog. Wiara. Nadzieja. Mi∏oÊç.

Kultyczny wymiar ˝ycia moralnego. Drogi powo∏ania w KoÊciele. MoralnoÊç ˝ycia ma∏˝eƒskiego i rodzinnego. ChrzeÊcijaƒska wizja Êwiata

i postawa chrzeÊcijan. Wizja ˝ycia we wspólnocie. Etyka ˝ycia gospodarczego. Teologia pracy

i zawodu. Etyka ekologiczna. Wspólnota narodowa i paƒstwowa. Etyka polityczna. Etyka ˝ycia

mi´dzynarodowego.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Religiologia

Za∏o˝enia badaƒ religioznawczych. Nauki religioznawcze. Typologia religii. Geneza religii

(ewolucjonizm, szko∏a kulturowohistoryczna).

Istota Najwy˝sza i jej kult u ludów pierwotnych.

Filozoficzne interpretacje religii, jej istoty i funkcji. Teologiczna interpretacja genezy religii. Problem zbawienia w religiach. ChrzeÊcijaƒstwo

a g∏ówne religie Êwiatowe.

2. Historia KoÊcio∏a w Polsce

Zarys historii plemion s∏owiaƒskich, ich wierzenia i proces paƒstwowotwórczy. Misja Cyryla

i Metodego. Chrzest Polski. Zjazd gnieênieƒski.

Rola KoÊcio∏a w dziejach narodu i paƒstwa.

Kszta∏towanie si´ polskiej tolerancji po 1340 r.

Reformacja, kontrreformacja i reforma katolicka.

Problem unii brzeskiej. Szkolnictwo koÊcielne.

KoÊció∏ w okresie niewoli narodowej. Rola KoÊcio∏a w odrodzeniu i stabilizacji niepodleg∏ej

paƒstwowoÊci. Martyrologia narodu i KoÊcio∏a

w latach 1939—1945. KoÊció∏ w okresie totalitaryzmu komunistycznego. KoÊció∏ unicki, KoÊció∏

prawos∏awny, KoÊcio∏y starokatolickie. KoÊcio∏y

i wspólnoty protestanckie.

3. Patrologia

Przedmiot, metoda i zadania patrologii. Podstawowe opracowania patrystyczne. Zapoznanie

z ˝yciem i dzia∏alnoÊcià Ojców KoÊcio∏a oraz pisarzy wczesnochrzeÊcijaƒskich.

4. Teologia duchowoÊci

Wa˝niejsze kwestie metodologiczne. Wybrane

zagadnienia z historii. Antropologiczno-teologiczne podstawy ˝ycia duchowego. Rozwój ˝ycia duchowego. Ârodki i sposoby ˝ycia ducho-

wego. DuchowoÊç stanów ˝ycia w KoÊciele.

Wspó∏czesne zagro˝enia chrzeÊcijaƒskiego ˝ycia

duchowego.

5. Teologia pastoralna

Duszpasterstwo i jego teologiczne podstawy

chrystologiczne, pneumatologiczne i eklezjologiczne. Znaki czasu i ich teologiczna interpretacja. Urzeczywistnianie si´ KoÊcio∏a dzisiaj w diecezji i parafii. „KoÊció∏ domowy” i ma∏e grupy.

Posoborowe kierunki i uj´cia teologii pastoralnej. Duszpasterstwo jako dzia∏alnoÊç zorganizowana. Duszpasterstwo zwyczajne, nadzwyczajne, specjalne i specjalistyczne.

6. Katechetyka fundamentalna

Fundamentalne poj´cia katechetyczne. Ewolucja praktyki i teorii katechetycznej. Struktura katechezy posoborowej. Cel katechezy. Podmiot

katechezy. Istota katechezy. TreÊç katechezy. Zarys metodyki katechezy.

7. Liturgika

Poj´cie liturgii w rozwoju historycznym. Liturgia

w Katechizmie KoÊcio∏a Katolickiego i w nauczaniu innych koÊcio∏ów chrzeÊcijaƒskich. Teologia

roku liturgicznego. Teologia i liturgia inicjacji

chrzeÊcijaƒskiej. Teologia liturgii Mszy Âw. (nabo˝eƒstw religijnych). Liturgia w ˝yciu chrzeÊcijanina.

8. Teologia biblijna

Historia i teologia Przymierza. Dekalog podstawowym prawem Przymierza. Obraz Mesjasza

i czasów mesjaƒskich w ksi´gach Starego Testamentu. Miejsce kultu w Izraelu, Êwiàtynia, ofiary, Êwi´ta. Chrystus w ewangeliach synoptycznych, w tradycji Janowej, w pismach Êw. Paw∏a.

Chrystus jako kap∏an nowego Przymierza we-

Poz. 1004

d∏ug „Listu do Hebrajczyków”. Rola Ducha Bo˝ego w ˝yciu Jezusa i obecnoÊç w ˝yciu KoÊcio∏a. Zmartwychwstanie Jezusa: Êwiadectwa,

obecnoÊç w ˝yciu KoÊcio∏a. Teologia charyzmatów w Nowym Testamencie. Geneza ruchu charyzmatycznego, analiza tekstów o charyzmatach, kryteria autentycznoÊci.

9. Ekumenizm

Poj´cie i zasady ekumenizmu. Poczàtki ruchu

ekumenicznego i jego rozwój: prekursorzy, s∏owiaƒskie inicjatywy ekumeniczne, inicjatywy katolickie. Âwiatowa Rada KoÊcio∏ów. Sobór Watykaƒski II a ekumenizm. Ekumenizm duchowy,

doktrynalny i praktyczny. Przysz∏oÊç ekumenizmu.

10. Prawo kanoniczne/prawo wyznaniowe

èród∏a istnienia i poznania prawa kanonicznego.

Nowy Kodeks Prawa Kanonicznego. Normy

ogólne (poj´cie prawa koÊcielnego, ustawy koÊcielne, zwyczaj koÊcielny, reskrypty, przywileje,

dyspensy, osoby fizyczne i prawne). Najwy˝sza

w∏adza w KoÊciele. Kuria Rzymska. Poj´cie

i struktura KoÊcio∏a partykularnego. Przepowiadanie s∏owa Bo˝ego, nauczanie katechetyczne,

wychowanie katolickie.

Poj´cie prawa wyznaniowego i jego rozwój. Relacje paƒstwo — zwiàzki wyznaniowe w Konstytucji. OsobowoÊç prawna zwiàzków wyznaniowych i ich jednostek organizacyjnych. Regulacja

spraw majàtkowych i podatkowych. Ochrona

prawna ma∏˝eƒstwa i rodziny. Dzia∏alnoÊç

oÊwiatowo-wychowawcza i charytatywna instytucji wyznaniowych. Stowarzyszenia wiernych.

Dost´p do mediów. Ochrona prawna uczuç religijnych. Zwiàzki wyznaniowe jako podmiot

umów mi´dzynarodowych.

Za∏àcznik nr 61

Standardy nauczania dla kierunku studiów

towaroznawstwo

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Studia magisterskie na kierunku towaroznawstwo

trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç

wynosi 3200, w tym 1380 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

Absolwenci tego kierunku posiadajà kwalifikacje

do prowadzenia w∏asnych przedsi´biorstw, pe∏nienia

funkcji kierowniczych i kontrolnych w organizacjach

gospodarczych, pracy nad projektowaniem, ochronà

i kontrolà jakoÊci, opracowaniem standardów i atestacjà wyrobów, a tak˝e sà przygotowani do pracy w ró˝nych segmentach gospodarki narodowej, zw∏aszcza

w rolnictwie, przemyÊle, handlu, transporcie, gospodarce magazynowej, oddzia∏ach kontroli towarowo-celnej, sanitarnej itp.

1. Mikroekonomia

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

2. Makroekonomia

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

270

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

510

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

600

Razem

1380

IV. PRAKTYKI

Dla tego kierunku nie ustala si´ obligatoryjnej formy praktyki.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

270

1. J´zyki obce

120

2. Przedmioty humanistyczne i ogólnokszta∏càce

60

3. Wychowanie fizyczne

90

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

510

1. Mikroekonomia

60

2. Makroekonomia

60

3. Matematyka

90

4. Statystyka

60

5. Informatyka

60

6. RachunkowoÊç

30

7. Finanse przedsi´biorstw

30

8. Podstawy marketingu

30

9. Podstawy organizacji i zarzàdzania

60

10. Encyklopedia prawa

30

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

600

1. Chemia z fizykà

180

2. Towaroznawstwo

210

3. Biochemia i mikrobiologia

60

4. Opakowalnictwo i przechowalnictwo

60

5. Sterowanie jakoÊcià

60

6. Statystyczna kontrola jakoÊci

30

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

Rynek — jego elementy i mechanizm. Podstawy

decyzji ekonomicznych: konsumenta, producenta. Konkurencja doskona∏a. Monopol. Konkurencja monopolistyczna. Oligopol. Rynek czynników produkcji.

Paƒstwo. Rachunek dochodu narodowego. Bud˝et. Podatki. System pieni´˝no-kredytowy. Rynek towarowy. Rynek pieni´˝ny. Popyt globalny.

Inflacja i bezrobocie. Wzrost gospodarczy i wahania koniunkturalne.

3. Matematyka

Podstawy teorii mnogoÊci i teorii grafów. Elementy geometrii analitycznej. Rachunek macierzowy. Ciàgi liczbowe. Rachunek ró˝niczkowy

funkcji jednej zmiennej. Rachunek ca∏kowy. Analiza funkcji wielu zmiennych.

4. Statystyka

Elementy rachunku prawdopodobieƒstwa. Teoria i praktyka badaƒ statystycznych. Metody statystyczne analizy struktury zjawisk. Metody statystyczne analizy wspó∏zale˝noÊci zjawisk. Metody statystyczne analizy dynamiki zjawisk.

5. Informatyka

Sprz´t komputerowy. Budowa i dzia∏anie komputera. J´zyki programowania. Przetwarzanie

numeryczne i systemowe. Projektowanie systemów informatycznych. Budowa sieci lokalnych

i zdalnych. Komputeryzacja przedsi´biorstwa.

6. RachunkowoÊç

Regulacje prawne i standardy mi´dzynarodowe

rachunkowoÊci. Operacje gospodarcze i ich

wp∏yw na bilans. Bilansowanie majàtku, zobowiàzaƒ i kapita∏u w∏asnego. Wycena sk∏adników

majàtkowych. Rachunek wyników. Rachunek

przep∏ywów kapita∏u. Analiza efektywnoÊci ekonomicznej i sytuacji finansowej przedsi´biorstwa.

7. Finanse przedsi´biorstw

Finansowa charakterystyka i otoczenie finansowe przedsi´biorstw. Polityka finansowa paƒstwa wobec przedsi´biorstwa. Majàtek. Pochodzenie kapita∏u przedsi´biorstwa. Zysk. Inwestycje i rozwój przedsi´biorstwa. Inwestowanie na

rynku kapita∏owym. Kres istnienia przedsi´biorstwa.

8. Podstawy marketingu

Geneza marketingu. Rynek i jego elementy. System informacji marketingowej. Segmentacja

rynku. Polityka produktu. Polityka cen. Dystrybucja produktów. Promocja.

9. Podstawy organizacji i zarzàdzania

Rozwój nauki organizacji i zarzàdzania. Etapy zarzàdzania. Rodzaje problemów i decyzji kierow-

niczych. Organizacja jako system techniczno-spo∏eczny. Kadry i gospodarka zasobami ludzkimi. Poj´cie i rodzaje kontroli dzia∏alnoÊci organizacji. Instrumentalizacja zarzàdzania.

10. Encyklopedia prawa

Podstawowe poj´cia prawne. Wymiar sprawiedliwoÊci. Wybrane zagadnienia prawa karnego.

Elementy prawa cywilnego. Prawo w∏asnoÊci.

Zarzàdzanie. Umowa sprzeda˝y i odpowiedzialnoÊç z tytu∏u r´kojmi. Post´powanie cywilne.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Chemia z fizykà

Budowa atomu, jàdra, pow∏ok elektronowych.

Wiàzania chemiczne. Budowa czàsteczek zwiàzków nieorganicznych i organicznych. ReaktywnoÊç chemiczna zwiàzków a ich budowa. G∏ówne typy oraz metody przemys∏owe otrzymywania wa˝niejszych zwiàzków organicznych. Zasoby naturalne pierwiastków chemicznych, ich

zwiàzków i zwiàzków organicznych. Roztwory.

Analiza instrumentalna: podstawowa aparatura

analityczna, jej budowa i zastosowanie. Termodynamika. Fizyka: dynamika i w∏asnoÊci spr´˝yste materia∏ów, mechanika p∏ynów, elektrycznoÊç i magnetyzm, drgania i fale, falowe w∏asnoÊci materii.

2. Towaroznawstwo

Poz. 1004

∏y budowlane konstrukcyjne oraz ich spoiwa.

Ceramika i szk∏o. Materia∏y opa∏owe, p´dne

i smary. Drewno, materia∏y drewnopodobne

oraz wyroby papiernicze. W∏ókna i skóry. Tworzywa sztuczne, gumy, farby, emalie i lakiery. Artyku∏y chemii gospodarczej.

3. Biochemia i mikrobiologia

Komórkowa struktura organizmów. Cukrowce.

Lipidy. Aminokwasy i bia∏ka. Witaminy. Enzymy.

Procesy metaboliczne. Drobnoustroje bytujàce

na ˝ywnoÊci. Bakterie. Grzyby. Drobnoustroje

po˝yteczne i szkodliwe w przetwórstwie i produktach spo˝ywczych. Drobnoustroje bytujàce

na produktach przemys∏owych pochodzenia organicznego. Ochrona produktów przed mikrobiologicznymi procesami psucia.

4. Opakowalnictwo i przechowalnictwo

Materia∏y opakowaniowe i ich w∏aÊciwoÊci. Rodzaj opakowaƒ. Znakowanie i kodowanie. Normalizacja i koordynacja wymiarowa. Technika

opakowania, paletyzowania i pakietyzowania.

Ekologiczne problemy produkcji i stosowania

opakowaƒ. Gospodarka magazynowa. Budowle

magazynowe. Warunki klimatyczne w magazynach. Sk∏adowanie towarów. Przechowywanie

wybranych produktów rolno-spo˝ywczych oraz

przemys∏owych.

5. Sterowanie jakoÊcià

Towaroznawstwo artyku∏ów spo˝ywczych. Podstawowe sk∏adniki chemiczne produktów spo˝ywczych. Surowce i produkty pochodzenia roÊlinnego. Cukier, miód, wyroby cukiernicze i wyroby przemys∏u fermentacyjnego. Surowce i produkty pochodzenia zwierz´cego. Ryby. Mleko.

Towaroznawstwo artyku∏ów przemys∏owych.

Metale ˝elazne. Metale nie˝elazne. Stopy. Nawozy sztuczne oraz Êrodki ochrony roÊlin. Materia-

Poj´cie jakoÊci, jej charakterystyka. Ekonomiczne aspekty jakoÊci. Koszty jakoÊci. Motywacja jakoÊci. Analiza norm ISO serii 9000. Podstawowe

techniki sterowania jakoÊcià.

6. Statystyczna kontrola jakoÊci

Zastosowanie metod statystyki matematycznej

w odbiorze towarów oraz kontroli jakoÊci produkcji.

STUDIA ZAWODOWE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia zawodowe na kierunku towaroznawstwo

trwajà 6 lub 7 semestrów. ¸àczna liczba godzin zaj´ç

wynosi 2200, w tym 1845 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Studia zawodowe na kierunku towaroznawstwo

majà charakter przyrodniczo-techniczno-ekonomiczny.

Przygotowujà one specjalistów w zakresie kszta∏towania i ochrony jakoÊci produktów i us∏ug. Absolwenci tego kierunku wyposa˝eni sà w wiedz´ z zakresu nauk

przyrodniczych, technologii, opakowalnictwa, przechowalnictwa, metod oceny jakoÊci i ochrony Êrodkowiska. Absolwenci mogà podejmowaç prac´ jako towaroznawcy lub mened˝erowie szczebla operacyjnego

w przedsi´biorstwach produkcyjnych, handlowych,

urz´dach celnych i ró˝nych jednostkach kontrolnych.

Sà przygotowani do prac zwiàzanych ze standaryzacjà

i atestacjà wyrobów oraz wprowadzaniem systemów

zapewnienia jakoÊci.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

210

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

360

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

615

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE

I SPECJALNOÂCIOWE

Razem

IV. PRAKTYKI

Praktyka zawodowa w minimalnym wymiarze 6 tygodni.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

210

1. J´zyki obce

90

2. Przedmioty humanistyczne (np. socjologia, filozofia, historia gospodarcza,

geografia, demografia, nauka o paƒstwie)

60

3. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

360

1. Mikroekonomia

45

2. Makroekonomia

45

3. Matematyka

60

4. Statystyka

45

5. Informatyka

45

6. RachunkowoÊç

30

7. Finanse

30

8. Elementy prawa

30

9. Marketing

30

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

615

1. Chemia

90

2. Fizyka

60

3. Analiza instrumentalna

60

4. Biochemia i mikrobiologia

60

5. Ekotechnologie

30

6. Towaroznawstwo

210

7. Opakowalnictwo i przechowalnictwo

45

8. Zarzàdzanie jakoÊcià (Zarzàdzanie przez

jakoÊç)

30

9. Statystyczna kontrola procesów

30

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOÂCIOWE (odpowiednie dla danej specjalizacji i specjalnoÊci)

330

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Mikroekonomia

Ekonomia — nauka o gospodarowaniu. Potrzeby cz∏owieka. Podmioty i systemy gospodarcze.

Rynek — elementy, mechanizm, analiza. Popyt

i czynniki wp∏ywajàce na popyt. Poda˝ i czynniki

wp∏ywajàce na poda˝. Mechanizm kszta∏towa-

Poz. 1004

nia si´ ceny równowagi rynkowej. ElastycznoÊç

popytu i poda˝y. Proces podejmowania decyzji

przez konsumenta i producenta. U˝ytecznoÊç —

miara zadowolenia z konsumpcji. Istota i cele

produkcji. Funkcja produkcji jedno- i wieloczynnikowa. Izokwanta produkcji i linia jednakowego

kosztu. Optimum produkcji i Êcie˝ka ekspansji.

Koszty produkcji. Równowaga przedsi´biorstwa. Konkurencja doskona∏a — za∏o˝enia i konsekwencje. Krzywa poda˝y przedsi´biorstwa

i ga∏´zi w konkurencji doskona∏ej. Monopol —

popyt i koszty w warunkach monopolu. Konkurencja monopolistyczna i oligopolistyczna — za∏o˝enia i konsekwencje. Model P. Sweezego.

2. Makroekonomia

Makroekonomia — podstawowe kategorie. Systemy szacunku kategorii makroekonomicznych.

Warunek

równowagi

makroekonomicznej.

Wzrost gospodarczy — poj´cie i mierniki. Cykl koniunkturalny jako konserwacja braku równowagi

makroekonomicznej. Nierównowaga na rynku si∏y roboczej. Rodzaje i formy bezrobocia. Pieniàdz

w gospodarce rynkowej. Instytucje rynku pieni´˝no-kredytowego. Bank komercyjny i jego funkcje.

Bank centralny. Rynek papierów wartoÊciowych.

Inflacja — poj´cie i wskaêniki. Interwencjonizm

paƒstwowy. Mechanizm dzia∏ania Êrodków pieni´˝no-kredytowych i ogólny warunek równowagi. Bud˝et paƒstwa. Równowaga bud˝etowa i finansowanie deficytu bud˝etowego. Polityka stabilizacji. D∏ugookresowa regulacja gospodarki.

Mi´dzynarodowe stosunki gospodarcze. Handel

zagraniczny — teoria kosztów komparatywnych.

Wymiana kapita∏owa — przyczyny i formy wywozu kapita∏u. Kursy walutowe i ich zmiany. Procesy integracji gospodarczej.

3. Matematyka

Elementy teorii zbiorów. Elementy geometrii

analitycznej. Rachunek macierzowy. Rozwiàzywanie uk∏adów równaƒ liniowych metodà operacji elementarnych. Zadania programowania liniowego w zastosowaniu do optymalizacji. Ciàgi liczbowe. Rachunek ró˝niczkowy jednej

zmiennej. Zastosowania ekonomiczne rachunku

marginalnego. Funkcje dwu i wielu zmiennych

i ich zastosowania. ElastycznoÊç funkcji. Ca∏ki

nieoznaczone. Ca∏ki oznaczone. Zastosowanie

rachunku ca∏kowego. Zmienne losowe. Zastosowanie rachunku prawdopodobieƒstwa.

4. Statystyka

Metody zbierania danych statystycznych. Etapy

badania statystycznego. Podstawy stosowania

metody reprezentacyjnej. Charakterystyki liczbowe rozk∏adu jednej cechy. Analiza struktury

szeregów statystycznych. Metody graficznej interpretacji. Analiza wspó∏zale˝noÊci zjawisk. Metody badania korelacji i regresji. Analiza szeregów dynamicznych (momentów i okresów). Badanie tendencji rozwojowej. Wskaêniki sezonowoÊci. Wskaêniki agregatowe. Wybrane rozk∏ady zmiennej losowej jednowymiarowej. Rozk∏a-

dy statystyk z próby. Wnioskowanie statystyczne. Weryfikacja hipotez statystycznych. Statystyczne testy istotnoÊci. Analiza szeregów przestrzennych. Normy statystycznej kontroli jakoÊci.

5. Informatyka

Sprz´t komputerowy. Budowa i dzia∏anie mikrokomputerów. Praca w systemie DOS na plikach

z danymi. Wykorzystanie nak∏adki Norton Commander. Ró˝norodnoÊç noÊników informacji.

Mo˝liwoÊci ró˝nych pakietów oprogramowania.

Praca w systemie WINDOWS. Praca z pakietem

MS WORKS. — Wykorzystanie edytora tekstów.

Zastosowanie arkusza kalkulacyjnego. Wspó∏praca pakietu WORKS z bazà danych. Systemy

mikrokomputerowe i ich ró˝norodnoÊç. Praca

w sieciach lokalnych i sieciach rozleg∏ych. Bazy

danych. Wykorzystanie grafiki komputerowej.

Wybrane zastosowania mikrokomputerów w zarzàdzaniu przedsi´biorstwem.

6. RachunkowoÊç

Podstawowe informacje o rachunkowoÊci i zasadach rachunkowoÊci. Ârodki gospodarcze

i êród∏a finansowania w bilansie. Operacje gospodarcze i ich wp∏yw na bilans, istota konta i zasady funkcjonowania kont bilansowych. Operacje wynikowe — poj´cie i podstawowe klasyfikacje kosztów i przychodów. RachunkowoÊç memoria∏owa a rachunkowoÊç kasowa. Rachunek

wyników jako metoda pomiaru zysku, problemowe rachunki wyników z wykorzystaniem podzia∏u kosztów na sta∏e i zmienne. Bilans i rachunek wyników jako podstawa oceny sytuacji finansowej i efektów dzia∏alnoÊci.

7. Finanse

Formy organizacyjno-prawne jednostek gospodarczych a zasady budowy systemu finansowego, pozyskiwanie kapita∏u — zarzàdzanie pasywami. Kontrola struktury majàtkowej — zarzàdzanie aktywami. Bilans a stan równowagi finansowej przedsi´biorstwa. Wynik finansowy

— kryteria oceny i zasady podzia∏u. Problem horyzontu czasowego i ryzyka w strategii finansowej. Powiàzanie finansów przedsi´biorstwa

z bud˝etem paƒstwa. Redystrybucyjny i sterujàcy charakter systemu fiskalnego. Rynek finansów i jego charakterystyka.

8. Elementy prawa

System prawa w RP. Metody normowania stosunków prawnych, normy nakazujàce, normy

zakazujàce, normy zezwalajàce. Prawo o znaczeniu przedmiotowym, system êróde∏ prawa, system aktów normatywnych. Przepis prawny i norma prawna. Rodzaje sankcji prawnych. Prawo,

moralnoÊç, zasady wspó∏˝ycia spo∏ecznego.

Stosunek prawny, elementy stosunku prawnego, podmioty stosunku prawnego, obowiàzek,

uprawnienie, roszczenie, kompetencja. Prawo

w znaczeniu podmiotowym. Stosowanie prawa,

sàdowy proces stosowania prawa. Wyk∏adnia

Poz. 1004

prawa, poj´cie, rodzaje wyk∏adni. WiadomoÊç

prawna. PraworzàdnoÊç. Podstawowe ga∏´zie

prawa. Prawo paƒstwowe. Konstytucja jako

ustawa zasadnicza. Podstawowe zasady ustroju.

Prawa i wolnoÊci obywatelskie. Organy w∏adzy

ustawodawczej i w∏adzy wykonawczej. Sàdy

i prokuratura. Trybuna∏ Stanu, Trybuna∏ Konstytucyjny. Prawo administracyjne. Poj´cie i charakter. Organy administracji rzàdowej i samorzàdowej. Post´powanie administracyjne ogólne.

Sàdowa kontrola decyzji administracyjnych.

Prawo karne. Poj´cie i funkcja prawa karnego.

èród∏a prawa karnego. Przest´pstwo i wina

w prawie karnym. Poj´cie i cele kary. Przedawnienia i zatarcie skazania. Prawo pracy, êród∏a,

zakres. Stosunek pracy i jego rodzaje. Podmioty

stosunku pracy. OdpowiedzialnoÊç materialna

pracowników. Czas pracy, urlopy pracownicze.

Bezpieczeƒstwo i higiena pracy. Rozpatrywanie

sporów ze stosunku pracy. Ochrona w∏asnoÊci

przemys∏owej. Wynalazek, wzór u˝ytkowy i projekt racjonalizatorski. Licencje. Wzory zdobnicze

i znaki u˝ytkowe. Prawo cywilne — odes∏anie do

odr´bnego wyk∏adu.

9. Marketing

Istota koncepcji marketingowej. Segmentacja

i typologia strony popytowej rynku. Marketing

mix i jego elementy. Zewn´trzne i wewn´trzne

uwarunkowania dzia∏aƒ marketingowych. Marketing dóbr konsumpcyjnych i marketing dóbr

przemys∏owych. Modele zachowaƒ nabywców.

JakoÊç produktów w uj´ciu marketingowym.

Rynkowy cykl ˝ycia produktu. Asortyment produktów i analiza „portfolio”. Przes∏anki rozwoju

nowych produktów. Dzia∏ania marketingowe

w dystrybucji towarów: funkcje dystrybucji towarów, kana∏y dystrybucji i ich wybór; dystrybucja intensywna, selektywna i wy∏àczna; logistyka marketingowa. Dzia∏ania marketingowe

w polityce cenowej. Dzia∏ania promocyjne: istota promocji, Êrodki przekazów promocyjnych,

promotion — mix. Strategie marketingowe.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Chemia

Budowa atomu, jàdra i pow∏ok elektronowych.

Wiàzania chemiczne i budowa zwiàzków nieorganicznych i organicznych. Podstawowe prawa chemiczne. W∏asnoÊci roztworów, procesy

równowagowe i kinetyka chemiczna. W∏asnoÊci

fizyczne i chemiczne pierwiastków chemicznych.

Nieorganiczna analiza jakoÊciowa i iloÊciowa.

Analiza jakoÊciowa zwiàzków organicznych.

Chemia organiczna. G∏ówne klasy zwiàzków organicznych, nomenklatura, ich otrzymywanie

i w∏asnoÊci. Wyst´powanie w przyrodzie i w∏asnoÊci biologiczne pierwiastków, zwiàzków nieorganicznych i organicznych.

2. Fizyka

Wybrane dzia∏y fizyki, przygotowanie do zaj´ç

z analizy instrumentalnej, towaroznawstwa spo-

˝ywczego i przemys∏owego. Mechanika cieczy.

G´stoÊç cieczy i ci´˝ar w∏aÊciwy cieczy. CiÊnienie hydrostatyczne. Przep∏yw cieczy doskona∏ej.

Prawo Bernoulliego. Pomiary ciÊnienia i pr´dkoÊci p∏ynàcych cieczy. Ciecze rzeczywiste. LepkoÊç cieczy. Przep∏yw cieczy rzeczywistej. Przep∏yw burzliwy. Napi´cie powierzchniowe, metody wyznaczania, wp∏yw detergenów. Ciep∏o.

Pierwsza i druga zasada termodynamiki. Ciep∏o

spalania i wartoÊç opa∏owa paliw. Bilans cieplny. Kalorymetr Junkersa. Optyka. Elementy

optyki geometrycznej. Prawa odbicia i za∏amania Êwiat∏a. Refraktometr Abbego. Oddzia∏ywanie Êwiat∏a z materià. Absorpcja Êwiat∏a. Elementy optyki falowej. Polaryzacja Êwiat∏a. Substancje czynne. Polarymetry.

3. Analiza instrumentalna

Podzia∏ metod instrumentalnych. Metody

optyczne, elementy aparatury optycznej. Mikroskopia. Budowa mikroskopu. Metody badaƒ mikroskopowych. Refraktometria. Zjawisko za∏amania i odbicia Êwiat∏a, kàt graniczny. Metody

pomiarów refraktometrycznych. Badanie dyspersji. Polarymetria. Âwiat∏o spolaryzowane,

anizotropia materii, skr´canie Êwiat∏a spolaryzowanego. Absorpcjometria. Prawo absorpcji. Budowa absorpcjometrów. Metody pomiarów iloÊciowych. Spektrofotometria UV-VIS. Wzbudzenie elektronowe. Widma UV-VIS, ich struktura

i interpretacja. Spektrofotometria IR. Rotacje

i oscylacje, rodzaje drgaƒ oscylacyjnych, interpretacja widm w podczerwieni. Pomiary w Nujolu, w pastylkach KBR i technikà ATR. Fluorymetria. Zjawisko fluorescencji, specyficznoÊç fluorymetrii w porównaniu z absorpcjometrià.

Widma emisyjne i wzbudzeniowe, pomiary synchroniczne. Nefelometria i turbidymetria. Rozpraszanie Êwiat∏a na czàsteczkach du˝ych i ma∏ych. Fotometria p∏omieniowa i absorpcja atomowa. Wzbudzanie atomów i ich emisje. Metody badania obecnoÊci i st´˝enia pierwiastków

w produktach. Fotometria cia∏a sta∏ego i kolorymetria. Teoria barwy i metody jej pomiaru. Kolorymetria trójchromatyczna i obiektywny pomiar barwy w systemie XYZ i Lab.

Metody elektrochemiczne: Potencjometria. Pehametria i jonometria. Konduktometria. Teoria

i metody badaƒ. Metody chromatograficzne. Rodzaje chromatografii i techniki chromatograficzne. Zastosowania metod instrumentalnych.

4. Biochemia i mikrobiologia

Komórkowa struktura organizmów. Cukrowce,

t∏uszczowce, aminokwasy i bia∏ka, witaminy, enzymy, struktura, w∏asnoÊci, metody badaƒ. Procesy metaboliczne — glikoza, cykl kwasów trójkarboksylowych oraz utlenianie biologiczne. Reakcje enzymatyczne, aktywnoÊç enzymów. Enzymatyczne procesy rozk∏adu cukrów, t∏uszczów

i bia∏ek. Znaczenie enzymów w technologii rolno-spo˝ywczej. Stosowanie preparatów enzymatycznych w technologii i analityce. Drobnoustroje bytujàce w ˝ywnoÊci. Bakterie: morfolo-

Poz. 1004

gia, budowa, funkcje, procesy metaboliczne.

Charakterystyka wybranych rodzajów bakterii.

Bakteryjne zatrucia pokarmowe. Grzyby i pleÊnie. Drobnoustroje po˝yteczne i szkodliwe

w przetwórstwie i produktach spo˝ywczych.

Ochrona ˝ywnoÊci i produktów przemys∏owych

(g∏ównie pochodzenia organicznego) przed mikrobiologicznymi procesami psucia.

5. Ekotechnologie

Poj´cie czystej produkcji i technologie ekologicznie czyste. Bezpieczeƒstwo ekologiczne procesów technologicznych. Modelowanie aparatów i procesów technologicznych. Problemy powi´kszania skali procesu technologicznego. Bilanse materia∏owe i energetyczne procesów

technologicznych. Konwencjonalne i niekonwencjonalne metody pozyskiwania energii.

Sk∏adowanie odpadów produkcyjnych, gospodarczych i paleniskowych. Zagadnienia powtórnego wykorzystania surowców.

Ochrona powietrza atmosferycznego, wód

i gleb. Ochrona Êrodowiska przed ha∏asem, wibracjami, dzia∏aniem pola elektrycznego i magnetycznego. Op∏acalnoÊç technologii ekologicznych. Regulacje prawne dotyczàce ekoprodukcji.

6. Towaroznawstwo

Towaroznawstwo artyku∏ów spo˝ywczych.

Podstawowe sk∏adniki chemiczne produktów

spo˝ywczych: budowa, w∏aÊciwoÊci, przemiany.

Surowce, technologie, produkty przetwórstwa

p∏odów pochodzenia roÊlinnego. Zbo˝a i przetwory zbo˝owe: odmiany, budowa i sk∏ad chemiczny ziarna, w∏aÊciwoÊci masy zbo˝owej,

technologia przetwórstwa, przechowalnictwo,

transport zbó˝ i przetworów. Owoce i warzywa

odmiany, budowa i sk∏ad chemiczny, wartoÊç

od˝ywcza, technologia przetwórstwa i utrwalania, przemiany biochemiczne i dojrzewanie. Cukier, miód i wyroby cukiernicze, surowce, technologie i wyroby przemys∏u fermentacyjnego.

T∏uszcze roÊlinne, budowa chemiczna, w∏asnoÊci i technologie produkcji.

Rasy i odmiany zwierzàt rzeênych i drobiu, technologia uboju i przetwórstwa mi´sa i przetworów mi´snych. Budowa, sk∏ad chemiczny i procesy biochemiczne dojrzewania i psucia si´ mi´sa. Metody utrwalania mi´sa i przetworów. Ryby morskie i s∏odkowodne, sk∏ad chemiczny,

przetwórstwo i utrwalanie przetworów.

Mleko i przetwory, sk∏ad chemiczny i wartoÊç

od˝ywcza, technologia przetwarzania i utrwalania produktów mleczarskich.

Towaroznawstwo artyku∏ów przemys∏owych.

Metale ˝elazne, podstawowe surowce. Metody

produkcji i obróbki cieplnej stali. Korozja. Charakterystyka pó∏fabrykatów i wyrobów gotowych. Metale nie˝elazne i ich stopy, w∏aÊciwoÊci. Klasyfikacja wyrobów metalowych.

Nieorganiczne i organiczne nawozy sztuczne

oraz Êrodki ochrony roÊlin i ich stosowanie. Materia∏y budowlane konstrukcyjne i spoiwa, materia∏y ceramiczne i szklane. Trendy rozwojowe,

klasyfikacja. èród∏a energii, materia∏y opa∏owe,

p´dne i smary.

Drewno, materia∏y drewnopodobne oraz wyroby celulozowo-papiernicze. Charakterystyka

wa˝niejszych wyrobów i klasyfikacja. Materia∏y

w∏ókiennicze i skórzane. Klasyfikacja surowców,

pó∏wyrobów oraz wyrobów gotowych.

Poz. 1004

9. Statystyczna kontrola procesów

Poj´cie procesu i jego sk∏adowych. Przebieg

procesu metody rejestracji i zbierania danych.

Kontrola — prewencja. Zmienne ciàg∏e i atrybuty, rozk∏ady prawdopodobieƒstwa. Histogramy,

miary dok∏adnoÊci i precyzji. Karty kontrolne.

Karty pomiarów indywidualnych i karty kroczàce. Karty Kusum. Analiza Pareto, metoda Ishikawy, metoda FMEA. ZdatnoÊç procesów i maszyn. Normy statystyczne. Planowanie i analiza

wyników eksperymentów metodami komputerowymi.

Tworzywa sztuczne, guma, farby, lakiery i emalie. Klasyfikacja. Charakterystyka wa˝niejszych

wyrobów. Artyku∏y chemii gospodarczej. Charakterystyka Êrodków pioràcych i czyszczàcych.

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOÂCIOWE

Kszta∏towanie i zasady oceny jakoÊci. Aspekty

ochrony Êrodowiska. Ekologiczne problemy

zwiàzane z recyklingiem, zw∏aszcza tworzyw

sztucznych.

List´ przedmiotów specjalizacyjnych i specjalnoÊciowych oraz treÊci programowe tych przedmiotów okreÊlajà rady wydzia∏ów, uwzgl´dniajàc wymagania dla danej specjalizacji.

7. Opakowalnictwo i przechowalnictwo

VII. ZALECENIA

Znaczenie gospodarcze opakowaƒ i ich funkcje.

Podstawowe rodzaje opakowaƒ.

Normalizacja i systemy wymiarowe opakowaƒ.

Gospodarka opakowaniami, tendencje rozwojowe produkcji opakowaƒ. Automatyczna identyfikacja wyrobów za pomocà kodów kreskowych,

znakowanie opakowaƒ.

Rodzaje magazynów — ich funkcje i wyposa˝enie. Technika i technologia przechowywania wyrobów. Urzàdzenia do pomiaru i regulacji warunków klimatycznych w magazynach. Czynniki

wp∏ywajàce na jakoÊç przechowywanych produktów. Przyk∏ady przechowywania wybranych

grup towarowych.

8. Zarzàdzanie jakoÊcià (zarzàdzanie przez jakoÊç)

Rynek a jakoÊç. Zarzàdzanie jakoÊcià (system

wewn´trzny) i zapewnienie jakoÊci (system zewn´trzny). Guru jakoÊci: Deming, Crosby, Juran,

Feingeubaum. Normy serii ISO-PN 9000 i ISO

14000. System jakoÊci, struktura, dokumentacja.

Wdra˝anie systemu audytu. Ksi´ga jakoÊci, procedury i instrukcje. Certyfikacja wyrobów. Prawodawstwo polskie i Unii Europejskiej. Znak CE

i klucza europejskiego. Nagrody jakoÊci. TQM

(Total Quality Management). Zintegrowane Systemy Zarzàdzania JakoÊcià.

Zawodowy charakter studiów powinien znaleêç

swoje odzwierciedlenie mi´dzy innymi

1) w praktyce zawodowej,

2) w grupie przedmiotów specjalizacyjnych i specjalnoÊciowych ustalanych przez uczelnie.

Przez przedmioty specjalizacyjne nale˝y rozumieç

przedmioty przygotowujàce do wykonywania zawodu

(w szczególnoÊci do uzyskania uprawnieƒ zawodowych), przez przedmioty specjalnoÊciowe — przedmioty pog∏´biajàce wykszta∏cenie kierunkowe w okreÊlonych zakresach wiedzy.

Przebieg praktyki oraz sposób uj´cia przedmiotów

specjalizacyjnych i specjalnoÊciowych powinien byç

uzale˝niony do specyfiki uczelni i okreÊlonego przez

nià profilu absolwenta. Zaleca si´ zachowanie nast´pujàcych proporcji wyk∏adów do çwiczeƒ

— chemia — 1:3

— analiza instrumentalna — 2:3

— towaroznawstwo — 2:3

— zarzàdzanie jakoÊcià — 2:1

— statystyczna kontrola procesów — 1:1.

Za∏àcznik nr 62

Standardy nauczania dla kierunku studiów

turystyka i rekreacja

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Studia magisterskie na kierunku turystyka i rekreacja trwajà co najmniej 4 lata (8 semestrów). ¸àczna

liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3400, w tym 1365 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

Absolwent kierunku turystyka i rekreacja powinien

posiadaç wiedz´ humanistycznà — pozwalajàcà poznaç potrzeby ludzkie oraz zrozumieç zwiàzki i procesy

spo∏eczne odzwierciedlajàce si´ w turystyce i rekreacji,

przyrodniczà — dajàcà podstawy zrozumienia systemu

cz∏owiek — Êrodowisko; aktywnoÊç ruchowà oraz ekonomicznà, organizacyjnà i prawnà — umo˝liwiajàcà

ocen´ i Êwiadome wykorzystywanie mechanizmów typowych dla gospodarki rynkowej. Absolwent powinien posiadaç umiej´tnoÊci: kierowania oraz samodzielnego planowania i realizacji z∏o˝onych przedsi´wzi´ç organizacyjnych w zakresie turystyki i rekreacji,

samodzielnego opracowywania i realizacji imprez turystycznych, zaj´ç i imprez rekreacyjnych, swobodnego nawiàzywania kontaktów z ludêmi oraz pos∏ugiwania si´ j´zykami obcymi.

Poz. 1004

9. Wychowanie zdrowotne i promocja zdrowia 30

10. Ekologia

30

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

750

1. Geografia turystyczna

60

2. Krajoznawstwo

30

3. Zagospodarowanie turystyczne i rekreacyjne 45

4. Podstawy turystyki

30

5. Teoria i metodyka rekreacji

45

Absolwent powinien byç przygotowany do zajmowania stanowisk w jednostkach obs∏ugi ruchu turystycznego i rekreacji, do pracy w hotelach, domach wypoczynkowych, oÊrodkach rekreacyjnych oraz do pracy w administracji samorzàdowej i rzàdowej na stanowiskach odpowiedzialnych za rozwój turystyki i rekreacji oraz w organizacjach spo∏ecznych.

6. Ekonomika turystyki i rekreacji

45

7. Marketing us∏ug turystycznych

i rekreacyjnych

30

8. Informatyka w turystyce i rekreacji

30

9. Prawo w turystyce i rekreacji

45

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

10. Metody i techniki obs∏ugi ruchu

turystycznego

60

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

255

11. Zaj´cia praktyczne (çwiczenia terenowe

i praktyki zawodowe)

120

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

360

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

750

12. Obozy, rekreacja ruchowa, turystyka

kwalifikowana

120

Razem

1365

13. Usprawnienie ruchowe

90

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

IV. PRAKTYKI

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

Program studiów przewiduje praktyki zawodowe

∏àcznie z zaj´ciami praktycznymi i terenowymi w liczbie 120 godzin w ramach przedmiotów kierunkowych.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

255

1. Filozofia

30

2. Pychologia

30

3. Socjologia

30

4. Historia kultury i sztuki

45

5. J´zyki obce

120

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

360

1. Ekonomia

60

2. Organizacja i zarzàdzanie

30

3. Podstawy marketingu

30

4. Finanse przedsi´biorstw i podstawy

rachunkowoÊci

30

5. Podstawy informatyki

45

6. Podstawy statystyki

30

7. Fizjologia pracy i wypoczynku

45

8. Pedagogika czasu wolnego

30

1. Filozofia

Filozofia jako nauka. Dzieje filozofii. G∏ówne kierunki filozoficzne i ich znaczenie dla rozwoju cywilizacji. Turystyka i rekreacja jako formy poznania i prze˝ywania Êwiata oraz jako przyczyna

i podstawa refleksji filozoficznej. Turystyka i rekreacja wobec przyrody. Antropomorfizacja

przyrody. Poznanie jednoÊci organicznej z przyrodà a kategorie mistycyzmu, panteizmu, deizmu i ateizmu.

2. Psychologia

Cele i zadania psychologii. Procesy poznawcze.

Zachowanie si´ cz∏owieka i jego determinanty.

Charakterystyka potrzeb ludzkich. Motywacja

w turystyce i rekreacji. Emocje i ich êród∏a. Postawy i ich komponenty. Wspó∏czesne koncepcje osobowoÊci. Zainteresowania. Cz∏owiek

w sytuacji trudnej. L´ki i stresy. Poznawanie

i ocenianie ludzi. Komunikowanie si´ ludzi. Negocjacje. Psychoprofilaktyczne wartoÊci turystyki i rekreacji.

3. Socjologia

Poj´cie socjologii i jej znaczenie w turystyce i rekreacji. Podstawy i formy organizacji ˝ycia spo∏ecznego, wielkie i ma∏e struktury spo∏eczne. Rodzina jako grupa i instytucja spo∏eczna. Terytorialne postaci ˝ycia zbiorowego. Ró˝nicowanie

si´ stylów ˝ycia i potrzeb w sferze czasu wolnego i wypoczynku. Kultura i jej wp∏yw na ˝ycie

spo∏eczne. Kultura masowa a czas wolny. OsobowoÊç spo∏eczna, rola spo∏eczna, uwarunkowania roli turysty i rekreanta.

4. Historia kultury i sztuki

Wp∏yw kultury staro˝ytnej na kultur´ i sztuk´

wieków póêniejszych (religia i mitologia, porzàdki architektoniczne, cz∏owiek w plastyce, teatr, sport). Cechy charakterystyczne dla europejskich stylów architektonicznych poszczególnych

epok. Analiza najwybitniejszych dzie∏ sztuki z zakresu architektury, malarstwa i rzeêby — typ,

styl, kierunek, kompozycja, analiza treÊci i formy.

Miejsce i rola dzie∏ sztuki i kultury w turystyce.

5. J´zyki obce

Czynne opanowanie j´zyka, ze szczególnym

uwzgl´dnieniem nast´pujàcych tematów

Terminologia geograficzna i geografia Polski.

Cechy charakterystyczne stylów architektonicznych oraz elementy historii Polski. Zagadnienia

spo∏eczno-polityczne. Baza noclegowo-hotelowa oraz ˝ywieniowa. Formy sp´dzania czasu

wolnego: kino, teatr, muzea, galerie, sport, formy rekreacji. J´zyk biznesu i reklama, korespondencja handlowa, prowadzenie rozmów i negocjacji.

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Ekonomia

Podstawowe problemy ekonomii. Potrzeby

a dzia∏alnoÊç gospodarcza. RacjonalnoÊç gospodarowania. Teoria rynku. Gospodarka rynkowa

i mechanizm rynkowy. Elementy rynku: popyt,

poda˝, cena. WartoÊç i cena. Istota, funkcja, rodzaje pieniàdza. Przedsi´biorstwo (firma) na

rynku. Konkurencja. Produkt narodowy, dochód

narodowy. Handel mi´dzynarodowy. Bilans

p∏atniczy i handlowy. Kurs walut. C∏a. Kontyngenty. Procesy integracyjne w gospodarce Êwiatowej.

2. Organizacja i zarzàdzanie

Przedmiot i kierunki rozwoju organizacji i zarzàdzania. Cele, rodzaje i funkcje struktur systemowo-organizacyjnych. Formalne i nieformalne

struktury organizacyjne.

Zarzàdzanie i jego funkcje. Techniki zarzàdzania.

Podejmowanie decyzji kierowniczych. Zarzàdzanie personelem. Wspó∏czesny mened˝er i warunki jego sukcesu. Organizacja pracy w∏asnej

mened˝era. Organizacja i zarzàdzanie w turystyce i rekreacji.

3. Podstawy marketingu

Poj´cie i elementy marketingu. Marketing tradycyjny i wspó∏czesny. Funkcje marketingu. Badania marketingowe — poj´cie, przedmiot, etapy

badaƒ, klasyfikacja, sposób wykorzystania wyników badaƒ. Segmentacja i typologia rynku. Marketing-mix, cechy charakterystyczne, elementy.

Produkt: klasyfikacja, fazy „cyklu ˝ycia” produk-

Poz. 1004

tu. Strategia dystrybucji. Strategia cen jako przyk∏ad strategii marketingowej. Strategia promocji

— reklama, public relations, znak firmowy. Kadry jako element strategii marketingowej.

4. Finanse przedsi´biorstw i podstawy rachunkowoÊci

Rola i funkcja finansów i rachunkowoÊci w firmie (koszty, przychody, rozchody, ceny us∏ug

i ich kalkulacja, Êrodki gospodarcze, kapita∏y,

wyniki finansowe, cash flow, wartoÊç rynkowa,

dywidendy, inwestycje). Planowanie finansów

i kontrola w firmie. Syntetyczna analiza wskaênikowa sytuacji finansowej firmy. Biznesplan.

SprawozdawczoÊç finansowa w firmie (bilans,

rachunek wyników). Zasady prowadzenia rachunkowoÊci w firmie. System podatkowy i kredytowy.

5. Podstawy informatyki

System operacyjny. Zarzàdzanie danymi dyskowymi. Edytor tekstu (pisanie i edycja dokumentu, drukowanie dokumentu, formatowanie tekstu, style, uk∏ad strony, praca z tabelami i ramkami). Arkusz kalkulacyjny (wprowadzenie, edycja

i formatowanie danych, tworzenie formu∏ i stosowanie w∏asnych funkcji, sporzàdzanie wykresów, drukowanie dokumentów, zarzàdzanie bazami danych). Sieci komputerowe (organizacja,

zasady korzystania z Internetu).

6. Podstawy statystyki

Charakterystyka prawid∏owoÊci statystycznych

— podstawowe poj´cia. Skale pomiaru i klasyfikacja cech. Podstawowe charakterystyki liczbowe rozk∏adu jednej zmiennej. Metody badania

wspó∏zale˝noÊci liniowej dwóch cech (korelacja

— regresja). Rozk∏ad i dystrybuanta zmiennej losowej — rozk∏ad normalny. Weryfikacja hipotez

statystycznych — podstawowe testy istotnoÊci.

Analiza szeregów czasowych (wyodr´bnianie

trendu i wahaƒ sezonowych). Zasady prognozowania.

7. Fizjologia pracy i wypoczynku

SprawnoÊç do pracy i sprawnoÊç ruchowa. Klasyfikacja wysi∏ków fizycznych. Praca dynamiczna i statyczna. Procesy energetyczne i zmiany fizjologiczne podczas wysi∏ku fizycznego. Zm´czenie, jego istota, postacie. Wypoczynek. Odnowa biologiczna. Elementy ergonomii. Praca

i wypoczynek a problem starzenia si´. Przystosowanie ustroju do zmieniajàcych si´ warunków

Êrodowiska. Znaczenie turystyki i rekreacji w zapobieganiu chorobom cywilizacyjnym.

8. Pedagogika czasu wolnego

Poj´cie czasu wolnego oraz jego znaczenie wychowawcze, zdrowotne i kulturotwórcze. Historia problematyki czasu wolnego. Rola intencjonalnych i naturalnych Êrodowisk wychowawczych w procesie wychowania i socjalizacji

w czasie wolnym. Edukacja ustawiczna w kulturze fizycznej. Elementy andragogiki. Przemiany

spo∏eczne a zmiany w sferze rekreacji.

9. Wychowanie zdrowotne i promocja zdrowia

Zdrowie i czynniki warunkujàce: definicje,

aspekty zdrowia, kryteria i ocena zdrowia. Edukacja zdrowotna: historia, definicje, koncepcje.

Cele, podejÊcia, etapy: edukacja zdrowotna

w ró˝nych okresach ˝ycia. Realizacja celów

w edukacji zdrowotnej — higiena osobista i otoczenia: bezpieczeƒstwo i pierwsza pomoc. ˚ywnoÊç i ˝ywienie.

Psychospo∏eczne aspekty zdrowia, seksualnoÊç

cz∏owieka, ˝ycie bez na∏ogów. Promocja zdrowia: koncepcja, definicje, podejÊcia w promocji

zdrowia, strategia dokonywania zmian. Projekty

w promocji zdrowia — struktura, organizacja,

diagnoza, planowanie, ewolucja procesu wyników, podejÊcie siedliskowe: zdrowe miasto

(gmina), szko∏a, zak∏ad pracy promujàcy zdrowie.

10. Ekologia

Elementy Êrodowiska i czynniki ekologiczne.

Prawa i zasady ekologiczne dotyczàce organizacji ˝ycia. Struktura ekosystemów i wspó∏zale˝noÊci wyst´pujàce w ich obr´bie. Biosfera jako

Êrodowisko ˝ycia, zasoby biotyczne Ziemi. Cz∏owiek — przyroda, sprz´˝enia zwrotne. Ekorozwój — nowy trend XXI wieku.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Geografia turystyczna

Terminologia geografii turystycznej. Elementy

kartografii turystycznej. Podstawowe metody

oceny atrakcyjnoÊci Êrodowiska przyrodniczego

dla turystyki. AtrakcyjnoÊç turystyczna krajobrazu naturalnego i kulturowego Polski. Regiony turystyczne Polski. Szlaki turystyczne Polski. Geograficzne uwarunkowania rozwoju turystyki

Êwiatowej. Regiony turystyczne Europy. Szlaki

turystyki mi´dzynarodowej w Europie. AtrakcyjnoÊç turystyczna krajów pozaeuropejskich (wybrane przyk∏ady).

2. Krajoznawstwo

Krajoznawstwo — jego ewolucja, zakres i funkcje we wspó∏czesnym spo∏eczeƒstwie. Historia

krajoznawstwa w Polsce od OÊwiecenia do czasów wspó∏czesnych. G∏ówne kierunki i formy

pracy krajoznawczej w Polsce. Organizacja krajoznawstwa w Polsce. Rola kadry turystycznej

w realizacji celów krajoznawstwa. Zastosowanie

metod krajoznawczych. Atrakcje i walory krajoznawcze jako podstawa tworzenia produktu turystycznego. Inwentaryzacja krajoznawcza. TreÊci krajoznawcze w programowaniu imprez turystycznych. Trasy i szlaki turystyki krajoznawczej

w Polsce.

3. Zagospodarowanie turystyczne i rekreacyjne

Przyrodnicze i przestrzenne czynniki warunkujàce rozwój turystyki i rekreacji. Planowanie przestrzenne zagospodarowania turystycznego i rekreacyjnego. Elementy zagospodarowania tury-

Poz. 1004

stycznego i rekreacyjnego. Geograficzne strefy

kraju i ich zagospodarowanie. Zagospodarowanie turystyczne i rekreacyjne form obszarów

chronionych. Zagospodarowanie turystyczne

terenów miejskich i wiejskich. Urzàdzenia turystyczne i rekreacyjne.

4. Podstawy turystyki

Podstawowe poj´cia i definicje. Kryteria klasyfikacji zjawisk turystycznych. Zarys dziejów turystyki. Potrzeby i motywy uprawiania turystyki.

Uwarunkowania rozwoju turystyki. Charakterystyka podstawowych form ruchu turystycznego.

Krajowy i zagraniczny ruch turystyczny. Struktura aktywnoÊci turystycznej ludnoÊci. Wp∏yw turystyki na cz∏owieka, Êrodowisko naturalne, spo∏eczno-kulturowe i gospodarcze. Organizacja turystyki w Polsce i na Êwiecie.

5. Teoria i metodyka rekreacji

Podstawowe poj´cia. Funkcje spo∏eczno-wychowawcze rekreacji: „Sport dla wszystkich” w cyklu

˝ycia cz∏owieka. Klasyfikacja form rekreacji. Paradygmat zdrowia we wspó∏czesnej rekreacji fizycznej. Minimum aktywnoÊci ruchowej. Ârodowiska i grupy rekreacyjne. Bariery rekreacji. Planowanie i programowanie. MotorycznoÊç cz∏owieka w ontogenezie. Rekreacja osób niepe∏nosprawnych. Rekreacja a praca zawodowa. Metodyka çwiczeƒ rekreacyjnych dla osób w ró˝nym

wieku. Trening zdrowotny. Fitness: programy,

placówki. Imprezy sportowo-rekreacyjne. Organizacja rekreacji w Polsce i na Êwiecie.

6. Ekonomika turystyki i rekreacji

Turystyka i rekreacja w gospodarce narodowej

i regionalnej. Turystyka i rekreacja a sfera konsumpcji. Rynek turystyczny i jego elementy. Polityka turystyczna. Efekt mno˝nikowy w turystyce i rekreacji. Mi´dzynarodowa wymiana w turystyce. Przedsi´biorstwo turystyczne i rekreacyjne jako kategoria rynkowa.

7. Marketing us∏ug turystycznych i rekreacyjnych

Produkt na rynku us∏ug turystycznych i rekreacyjnych — klasyfikacja, fazy ˝ycia produktu.

Marketingowa strategia sprzeda˝y us∏ug turystycznych i rekreacyjnych. Strategia dystrybucji

na rynku us∏ug turystycznych i rekreacyjnych.

Ró˝nicowanie cen us∏ug turystycznych i rekreacyjnych jako przyk∏ad strategii marketingowej.

Strategia promocji na rynku us∏ug turystycznych

i rekreacyjnych — reklama, public relations, znak

firmowy.

8. Informatyka w turystyce i rekreacji

Âwiatowe systemy rezerwacyjne, ich zasi´g i zasady dzia∏ania. Nowe technologie wprowadzane

do usprawnienia obs∏ugi ruchu turystycznego.

Programy komputerowe przeznaczone do obs∏ugi bazy noclegowej, biur podró˝y i dla tour-operatorów. Programy informacyjne i systemy

rezerwacji o zasi´gu ogólnopolskim i regionalnym.

9. Prawo w turystyce i rekreacji

Podstawy i zasady stosowania prawa. Obowiàzki administracyjne zwiàzane z podró˝owaniem,

z podejmowaniem dzia∏alnoÊci gospodarczej

w turystyce i rekreacji oraz z zapewnieniem bezpieczeƒstwa uczestników turystyki i rekreacji.

Podstawy prawa cywilnego i post´powania cywilnego. Umowy o Êwiadczenie us∏ug turystycznych i rekreacyjnych. OdpowiedzialnoÊç kontraktowa i deliktowa organizatorów turystyki

i rekreacji. Karna ochrona bezpieczeƒstwa w turystyce i rekreacji. Ustawa o kulturze fizycznej.

Ustawa o us∏ugach turystycznych.

przedmiotów. Wynikiem zaj´ç jest opracowanie

projektu przedstawiajàcego rozwiàzanie poznanych w praktyce problemów. Praktyka zawodowa obejmuje praktyk´ asystenckà dajàcà mo˝liwoÊç empirycznej weryfikacji wiedzy poznanej

w czasie studiów oraz rozwijania pewnoÊci

w dzia∏aniu.

12. Obozy, rekreacja ruchowa, turystyka kwalifikowana

Celem tych zaj´ç praktycznych jest nabycie przez

studentów kwalifikacji specjalistycznych w wybranych formach rekreacji lub turystyki, tak˝e

b´dàcych alternatywà dla rekreacji i turystyki

masowej.

10. Metodyka i techniki obs∏ugi ruchu turystycznego

Formy obs∏ugi ruchu turystycznego. Poj´cie imprezy turystycznej i podstawowe zasady organizacji, aktywizacji i obs∏ugi imprez. Prowadzenie

pertraktacji handlowych. Us∏ugi ubezpieczeniowe w turystyce — podstawowe dokumenty. Dokumenty podró˝y zagranicznych (paszporty, wizy, czeki podró˝nicze itd.). Techniki programowania, kalkulacji i organizowania imprez turystycznych. Realizacja imprezy i kontrola jej przebiegu.

11. Zaj´cia praktyczne (çwiczenia terenowe i praktyki zawodowe)

åwiczenia terenowe obejmujà zagadnienia poznawcze przewidziane w programach ró˝nych

Poz. 1004

13. Usprawnianie ruchowe

Podstawowym celem przedmiotu jest podniesienie poziomu sprawnoÊci i wydolnoÊci fizycznej studentów oraz wykszta∏cenie nawyków ruchowych przydatnych na ca∏e ˝ycie i w przysz∏ej

pracy zawodowej. Udzia∏ w zaj´ciach z zakresu

najpopularniejszych dyscyplin sportowych

gimnastyki, zespo∏owych gier sportowych, atletyki terenowej, p∏ywania itp.

VII. ZALECENIA

Przedmioty obj´te standardami nauczania mogà

byç realizowane oddzielnie lub ∏àczone w szersze bloki tematyczne.

Za∏àcznik nr 63

Standardy nauczania dla kierunku studiów

weterynaria

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku weterynaria trwajà 5,5 roku (11 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç

w programie (ze sta˝ami klinicznymi) wynosi 4500,

w tym 3275 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwenci kierunku weterynaryjnego powinni

dysponowaç poszerzonà wiedzà z zakresu nauk biologicznych i chemicznych. Wiedza ta jest niezb´dna do

poznania procesów biochemicznych zachodzàcych

w organizmie gwarantujàcych dobre zdrowie i wysokà

produkcyjnoÊç zwierzàt.

Przygotowanie w zakresie nauk podstawowych stanowi podstaw´ dobrego przygotowania zawodowego,

które powinno obejmowaç w szczególnoÊci znajomoÊç

praktycznego wykonywania zawodu. W jednakowym

stopniu dotyczyç to musi profilaktyki weterynaryjnej,

diagnostyki i terapii, jak te˝ nadzoru sanitarnego nad

procesami produkcyjnymi ˝ywnoÊci zwierz´cego pochodzenia.

Wa˝ne jest tak˝e, aby przygotowanie zawodowe

absolwenta uwzgl´dnia∏o wymagania wynikajàce

z dà˝noÊci do ujednolicenia ustawodawstwa weterynaryjnego, b´dàcego nast´pstwem systematycznie

post´pujàcej intensyfikacji wymiany gospodarczej

w Êwiecie.

Przygotowanie zawodowe uwzgl´dniaç powinno

tak˝e wymogi stawiane przez wzrastajàcà mobilnoÊç

lekarzy weterynarii w ramach wspólnot mi´dzynarodowych.

Absolwenci wydzia∏ów weterynaryjnych powinni

ponadto posiadaç odpowiedni zakres wiedzy ogólnohumanistycznej, dobrà znajomoÊç j´zyka obcego pozwalajàcego na samodzielne wykorzystywanie zagranicznej literatury fachowej oraz nawiàzywanie bezpoÊrednich kontaktów zawodowych.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

4. Diagnostyka kliniczna

90

5. Radiologia

45

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

380

6. Analityka kliniczna

(*)

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

990

7. Farmakologia

105

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1905

8. Toksykologia

45

Razem

3275

9. Choroby wewn´trzne

150

10. Dietetyka

30

11. Chirurgia i anestezjologia

150

12. Ortopedia

30

13. Po∏o˝nictwo

150

14. Andrologia i unasiennianie

30

IV. PRAKTYKI

1. Po IV roku studiów

1) w lecznicy weterynaryjnej — 4 tygodnie,

2) w placówce W.I.S. — 2 tygodnie.

2. Po V roku studiów

15. Prewencja weterynaryjna

75

1) w lecznicy weterynaryjnej — 4 tygodnie,

16. Parazytologia

90

2) w placówce W.I.S. — 2 tygodnie.

17. Epizootiologia

150

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

18. Choroby ptaków

90

19. Choroby owadów u˝ytkowych

30

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

380

20. Choroby zwierzàt futerkowych

30

1. J´zyk obcy (nowo˝ytny)

120

21. Biologia i choroby ryb

30

2. J´zyk ∏aciƒski

45

22. Choroby zwierzàt ∏ownych

(*)

3. Przedmioty humanistyczne, w tym nauki

spo∏eczne i ekonomia

23. Choroby zwierzàt laboratoryjnych

(*)

95

24. Higiena zwierzàt rzeênych i mi´sa

90

4. Podstawy informatyki

60

25. Higiena mleka

30

5. Wychowanie fizyczne

60

26. Higiena ˝ywnoÊci

90

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

990

27. Weterynaria sàdowa

15

1. Biologia

60

28. Administracja weterynaryjna

30

2. Biofizyka

45

3. Chemia

30

(*) — przedmioty fakultatywne do decyzji rady wydzia∏u (∏àcznie 60 godzin).

4. Biochemia

120

Sta˝e kliniczne z przedmiotów

285

5. Anatomia zwierzàt

180

1) choroby wewn´trzne

60

6. Anatomia topograficzna

45

2) chirurgia i radiologia

60

7. Histologia i embriologia

90

3) po∏o˝nictwo

60

8. Fizjologia

120

4) parazytologia

15

9. Mikrobiologia

120

5) epizootiologia

60

10. Genetyka i hodowla zwierzàt

90

6) choroby ptaków

30

11. ˚ywienie

45

12. Historia weterynarii i deontologia

15

13. Ochrona Êrodowiska

30

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1905

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. J´zyk obcy

1. Fizjopatologia

90

2. Anatomia patologiczna

150

3. Immunologia kliniczna

30

Czynne opanowanie jednego j´zyka obcego

w mowie i piÊmie.

2. J´zyk ∏aciƒski

Podstawowe informacje o j´zyku ∏aciƒskim.

3. Przedmioty humanistyczne, w tym nauki spo∏eczne i ekonomia

W zale˝noÊci od zainteresowania studenta mo˝liwoÊç uzyskania szerszego zakresu wiedzy z historii, w tym historii powszechnej, filozofii, kultury j´zyka polskiego, antropologii, wiedzy o polityce, socjologii, psychologii, etyki, nauki o kulturze itp. W zakresie ekonomii: prawo, podstawy

makroekonomii, podstawy nauki o rynku, zasady prowadzenia dzia∏alnoÊci gospodarczej.

4. Podstawy informatyki

Podstawowe poj´cia informatyki. Systemy operacyjne. Operacje na zbiorach. Edytory tekstów.

Tworzenie i obs∏uga baz danych.

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Biologia, biofizyka, chemia, biochemia, anatomia zwierzàt, anatomia topograficzna, histologia i embriologia, fizjologia, mikrobiologia

Klasyfikacja reakcji chemicznych oraz ich kinetyka. Mieszaniny buforowe oraz w∏aÊciwoÊci hydrofilo-hydrofobowe. Biologiczne uk∏ady koloidalne, elementy termodynamiki uk∏adów biologicznych. Biofizyka komórek i organizmów oraz

wp∏yw czynników fizycznych na ustrój ˝ywy.

Wybrane fizyczne metody pomiarowe stosowane w biologii. Molekularne podstawy biosyntezy

bia∏ek. Bioenergetyka organizmu zwierz´cego.

G∏ówne szlaki metaboliczne i ich wzajemne powiàzania, regulacja procesów komórkowych,

biochemia produkcyjnoÊci zwierzàt.

Cytologia, embriologia i histologia. Uk∏ady anatomiczne podstawowych gatunków zwierzàt gospodarskich. Anatomia topograficzna, zewn´trzna i wewn´trzna podstawowych gatunków zwierzàt gospodarskich. Fizjologia poszczególnych

uk∏adów. Fizjologia rozrodu i laktacja. Regulacja

wodno-mineralna. Endokrynologia i metabolizm. Termoregulacja.

Znaczenie i rola drobnoustrojów w produkcji

zwierz´cej. Systematyka z elementami morfologii i fizjologii drobnoustrojów. Mikrobiologia surowców pochodzenia zwierz´cego. In˝ynieria

genetyczna w weterynarii.

2. Genetyka i hodowla zwierzàt oraz ˝ywienie

Podstawy genetyki ogólnej i molekularnej. Immunogenetyka w praktycznej hodowli. Genetyka populacji, genetyka cech u˝ytkowych.

Rola i znaczenie podstawowych sk∏adników pokarmowych. Energia paszy, przemiana energii,

bilans. WartoÊciowanie energii w paszach. Przemiana zwiàzków azotowych w organizmach.

Substancje biologicznie czynne i dodatki paszowe. Fizjologiczne i gospodarcze potrzeby ˝ywieniowe ró˝nych gatunków zwierzàt i ró˝nych kierunków u˝ytkowania.

3. Historia weterynarii i deontologia oraz ochrona

Êrodowiska

Podstawowe informacje z zakresu historii, zasad

etyki zawodowej, a tak˝e racjonalnego post´po-

Poz. 1004

wania lekarza weterynarii w sferze ochrony Êrodowiska.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1—3. Fizjopatologia, anatomia patologiczna, immunologia kliniczna

Teoretyczne i praktyczne informacje dotyczàce

zaburzeƒ czynnoÊciowych organizmu, zaburzeƒ

na etapie tkanki oraz na poziomie komórki.

Wp∏yw tych zaburzeƒ na zdrowie oraz produkcyjnoÊç zwierzàt. Diagnostyka sekcyjna chorób

zwierzàt oraz ocena testów diagnostycznych.

4—6. Diagnostyka kliniczna, radiologia, analityka

kliniczna

Podstawowe informacje o wspó∏czesnych metodach

diagnostycznych

wykorzystywanych

w praktyce weterynaryjnej, a tak˝e zasady przetwarzania i wykorzystywania danych. Praktyczne opracowanie technik diagnostycznych.

7—8. Farmakologia, toksykologia

Podstawowe informacje o lekach, mechanizmach ich dzia∏ania, szkodliwym wp∏ywie na organizm z uwzgl´dnieniem zaburzeƒ przemiany

materii na etapie komórkowym. Podstawowe informacje o zatruciach, najcz´Êciej spotykanych

Êrodkach toksycznych, b´dàcych nast´pstwem

ochrony zdrowia zwierzàt lub wykorzystywanych w ochronie roÊlin. Profilaktyka i terapia zatruç.

9—10. Choroby wewn´trzne i dietetyka

Ârodowiskowe i genetyczne uwarunkowania

chorób ze szczególnym uwzgl´dnieniem chorób

niedoborowych i przemiany materii. Profilaktyka i post´powanie lecznicze, okresy karencji.

11—12. Chirurgia i anestezjologia, ortopedia

Podstawy post´powania leczniczego w chorobach chirurgicznych. Metody szybkiej diagnostyki i post´powania w stanach zagro˝enia ˝ycia

zwierzàt. Opanowanie podstawowych technik

chirurgicznych i anestezjologicznych.

13—14. Po∏o˝nictwo, andrologia i unasiennianie

Post´powanie ze zwierz´tami w okresie cià˝y,

w czasie porodów prawid∏owych i nieprawid∏owych oraz post´powanie lecznicze w okresie

oko∏oporodowym. Ocena zdolnoÊci reprodukcyjnej zwierzàt i leczenie patologii rozrodu. Opanowanie podstawowych technik inseminacyjnych, transferu zarodków oraz prewencja i terapia zaburzeƒ p∏odnoÊci.

15—17. Prewencja weterynaryjna, parazytologia,

epizootiologia

Wp∏yw Êrodowiska na zdrowie i produkcyjnoÊç

zwierzàt. Epizootyczne, inwazjologiczne i immunologiczne uwarunkowania chorób zakaênych

i inwazyjnych. Prewencja i profilaktyka chorób

zakaênych i inwazyjnych zwierzàt. Higiena po-

mieszczeƒ, wybiegów, pastwisk oraz procesów

produkcyjnych.

24—26. Higiena zwierzàt rzeênych i mi´sa, higiena

mleka, higiena ˝ywnoÊci

18—23. Choroby ptaków, choroby owadów u˝ytkowych, choroby zwierzàt futerkowych, biologia

i choroby ryb, choroby zwierzàt ∏ownych oraz

choroby zwierzàt laboratoryjnych

Opanowanie podstaw oceny sanitarno-weterynaryjnej mi´sa i produktów spo˝ywczych zwierz´cego pochodzenia, technologia mi´sa, produktów mi´snych z weterynaryjnego punktu widzenia. Ocena jakoÊci higieny surowców rzeênych, pó∏produktów, wyrobów mi´snych, pó∏produktów mleka i jego przetworów. Opanowanie metod diagnostycznych celem eliminowania

zaka˝eƒ i zatruç pokarmowych.

Opanowanie metod prewencji, diagnostyki

i zwalczania chorób zakaênych, inwazyjnych,

metabolicznych oraz niedoborowych. Profilaktyka chorób odzwierz´cych.

Za∏àcznik nr 64

Standardy nauczania dla kierunku studiów

w∏ókiennictwo

STUDIA MAGISTERSKIE

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku w∏ókiennictwo

trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç

wynosi oko∏o 3400, w tym 2040 godzin okreÊlonych

w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Na kierunku w∏ókiennictwo kszta∏ci si´ specjalistów na potrzeby przemys∏u w∏ókienniczego, zaplecza

naukowo-badawczego, biur projektowych, zak∏adów

wdra˝ania nowych technologii, instytucji zajmujàcych

si´ ocenà i wymianà handlowà tekstyliów i surowców

w∏ókienniczych, a tak˝e na potrzeby szkolnictwa zawodowego na ró˝nych poziomach nauczania. Absolwent

studiów magisterskich powinien byç przygotowany do

rozwiàzania z∏o˝onych problemów w dziedzinie technologii w∏ókienniczych — prz´dzalniczych, tkackich,

dziewiarskich, eksploatacji maszyn w∏ókienniczych,

projektowania procesów produkcyjnych we w∏ókiennictwie, in˝ynierii maszyn w∏ókienniczych oraz w dziedzinie fizyki i chemii w∏ókna, wykaƒczalnictwa i konserwacji wyrobów w∏ókienniczych.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

390

1. Przedmioty rozszerzajàce horyzonty

intelektualne (obieralne)

45

2. J´zyki obce

150

3. Ekonomia, zarzàdzanie, marketing

105

4. Wychowanie fizyczne

90

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

705

1. Matematyka

240

2. Fizyka

105

3. Chemia

75

4. Podstawy informatyki

75

5. Mechanika techniczna

90

6. Podstawy elektrotechniki i elektroniki

60

7. Podstawy automatyki

60

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

945

1. Nauka o w∏óknie, fizyka w∏ókna

120

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

390

2. Metrologia w∏ókiennicza

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

705

3. Budowa i technika wytwarzania tekstyliów 225

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

945

4. Konfekcjonowanie tekstyliów

60

Razem

2040

5. Chemiczna obróbka w∏ókiennicza

90

6. Technologia w∏ókien chemicznych

45

7. Mechanika maszyn w∏ókienniczych

60

8. Chemia organiczna, fizyczna, analityczna

225

9. Projektowanie tekstyliów

60

IV. PRAKTYKI

Program studiów powinien przewidywaç minimum 12 tygodni praktyki, w tym praktyk´ kierunkowà

i dyplomowà.

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. Przedmioty humanistyczne do wyboru, np. historia tekstyliów, podstawy kszta∏cenia plastycznego, psychologia, retoryka, informacja naukowo–techniczna

2. J´zyki obce

3. Ekonomia, zarzàdzanie, marketing

Finanse i bankowoÊç, marketing, do wyboru

projektowanie i badanie metod pracy lub organizacja i zarzàdzanie, prawo wynalazcze

4. Wychowanie fizyczne

Uczestnictwo w zaj´ciach ruchowych: ogólnorozwojowych, korekcyjnych, rehabilitacyjnych,

turystycznych, sportowych (do wyboru studenta lub wskazaƒ lekarskich).

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Matematyka

Algebra, rachunek ró˝niczkowy i ca∏kowy. Geometria analityczna, rachunek prawdopodobieƒstwa. Statystyka matematyczna. Badania operacyjne (metody optymalizacji), opracowanie

i analiza wyników pomiarów.

2. Fizyka

Dynamika p∏ynów, fizyka czàsteczek i statyczna,

podstawy akustyki. Pola: elektryczne, magnetyczne, elektromagnetyczne. Elementy fizyki

atomowej i jàdrowej.

3. Chemia

Atomowa i czàsteczkowa budowa materii, wiàzania chemiczne. Elementy energetyki, kinetyki

i statyki chemicznej. Roztwory, elektrolity, procesy utleniania i redukcji, zjawiska powierzchniowe, zwiàzki kompleksowe. Charakterystyka wybranych pierwiastków i ich podstawowych

zwiàzków, zwiàzki organiczne, Êrodki pomocnicze we w∏ókiennictwie.

4. Podstawy informatyki

Procesy gromadzenia, przesy∏ania i przetwarzania informacji, sieci dzia∏aƒ, techniki programowania, oprogramowania u˝ytkowe, sieci komputerowe i przetwarzanie rozproszone.

5. Mechanika techniczna

Statyka. Kinetyka, dynamika, reologia i wytrzyma∏oÊç materia∏ów.

6. Podstawy elektrotechniki i elektroniki

Elektromagnetyzm, obwody pràdu sta∏ego i sinusoidalnie przemiennego, uk∏ady trójfazowe,

transformatory, maszyny pràdu zmiennego

i sta∏ego, pomiary elektroniczne. Elektronika;

z∏àcza, uk∏ady prostownicze, zasilacze stabilizowane, uk∏ady prze∏àczajàce. Systemy mikroprocesorowe: architektura, podstawowe w∏asnoÊci

Poz. 1004

i mo˝liwoÊci, problemy programowania, zastosowania.

7. Podstawy automatyki

Sygna∏y, cz∏ony sterowania. Obiekty i elementy

sterowania; identyfikacja, metody obliczeniowe

i doÊwiadczalne, elementy uk∏adów sterowania

ciàg∏ego, czujniki pomiarowe, dok∏adnoÊç statyczna, stabilnoÊç, wskaêniki jakoÊci, regulacja

nieciàg∏a. Wprowadzenie do teorii uk∏adów cyfrowych, uk∏ady mikroprocesorowe w sterowaniu, komputerowe uk∏ady kontroli, automatyzacja we w∏ókiennictwie.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Nauka o w∏óknie, fizyka w∏ókna

Systematyka w∏ókien, budowa czàsteczkowa i fizyczna mikrostruktura w∏ókien, w∏asnoÊci fizyczne, chemiczne i u˝ytkowe w∏ókien, metody oceny budowy i w∏asnoÊci w∏ókien.

2. Metrologia w∏ókiennicza

Podstawowe materia∏y i wyroby w∏ókiennicze

oraz ich w∏aÊciwoÊci u˝ytkowe. Wzorce i narz´dzia miernicze. Metody miernicze bezpoÊrednie

i poÊrednie. Opracowanie wyników pomiarów.

Kontrola jakoÊci surowców i produktów, warunki ogólne prowadzenia pomiarów.

3. Budowa i technika wytwarzania tekstyliów

Budowa oraz w∏asnoÊci liniowych i p∏askich wyrobów w∏ókienniczych. Techniki wytwarzania

prz´dz, tkanin, dzianin, w∏óknin, kompozytów

w∏ókienniczych oraz urzàdzenia do stosowania

tych technik.

4. Konfekcjonowanie tekstyliów

Konstruowanie wyrobów w∏ókienniczych. Techniki przygotowania i ∏àczenia elementów wyrobów w∏ókienniczych oraz urzàdzenia do ich stosowania. Organizacja procesów konfekcjonowania.

5. Chemiczna obróbka w∏ókiennicza

Zadania chemicznej obróbki wykaƒczalniczej.

Operacje wst´pne przygotowania w∏ókien i wyrobów w∏ókienniczych do w∏aÊciwych procesów

wykaƒczalniczych. Procesy bielenia, barwienia,

drukowania i apreturowania wyrobów w∏ókienniczych. Stosowane rozwiàzania technologiczne

i ocena uzyskanych efektów. Konserwacja wyrobów w∏ókienniczych.

6. Technologia w∏ókien chemicznych

Technologie formowania w∏ókien, urzàdzenia

do formowania, systemy formowania, mechanizm kszta∏towania struktury i w∏asnoÊci w∏ókien chemicznych.

7. Mechanika maszyn w∏ókienniczych

Materia∏y konstrukcyjne i kryteria ich oceny.

Cz´Êci i urzàdzenia maszyn w∏ókienniczych.

Podstawy termodynamiczne urzàdzeƒ cieplnych. Wybrane zagadnienia przep∏ywowe. Statyka i dynamika ∏aƒcuchów kinematycznych.

Analiza wytrzyma∏oÊciowa mechanizmów maszyn.

8. Chemia organiczna, fizyczna, analityczna

Poz. 1004

9. Projektowanie tekstyliów

Kryteria doboru w∏asnoÊci strukturalnych i u˝ytkowych tekstyliów. Metody projektowania

i optymalizacji struktury tekstyliów.

VII. ZALECENIA

Klasyfikacja zwiàzków organicznych. Budowa,

metody otrzymywania i w∏asnoÊci, rodzaje reakcji, analiza jakoÊciowa i iloÊciowa zwiàzków organicznych. Metody analityczne w chemii, zasady rozdzielania substancji, prawa wykorzystane

w chemii analitycznej. Metody interpretacji zjawisk fizykochemicznych. Efekty cieplne reakcji

chemicznych, procesy odwracalne i nieodwracalne.

1. W grupie przedmiotów B i C zaj´cia indywidualne

(projekty, laboratoria, çwiczenia itp.) powinny stanowiç ∏àcznie oko∏o 40% zaj´ç.

2. Przy ustalaniu szczegó∏owego planu i programu

studiów nale˝y mieç na uwadze kryteria akredytacji kierunku w FEANI (przedmioty nietechniczne

oko∏o 10%, przedmioty podstawowe oko∏o 35%

i przedmioty techniczne oko∏o 55%).

STUDIA ZAWODOWE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

IV. PRAKTYKI

Studia zawodowe na kierunku w∏ókiennictwo trwajà 3,5 roku (7 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç

wynosi oko∏o 2600, w tym 1440 godzin okreÊlonych

w standardach nauczania.

W okresie studiów odbywane sà praktyki o ∏àcznej

d∏ugoÊci 12 tygodni.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸ENIA OGÓLNEGO

Absolwent studiów na kierunku w∏ókiennictwo

(otrzymuje tytu∏ in˝yniera) jest przygotowany do pracy

zawodowej w Êrednich i ma∏ych zak∏adach zajmujàcych si´

— przetwarzaniem surowców w∏ókienniczych pochodzenia naturalnego i chemicznego na wyroby liniowe (prz´dze), wyroby p∏askie (tkaniny, dzianiny,

w∏ókniny) i uk∏ady kompozytowe, w których elementami przenoszàcymi si∏y zewn´trzne sà ww.

w∏ókna,

V. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA

GODZINOWE

285

1. Przedmiot humanistyczny (do wyboru)

30

2. Ekonomia, marketing, zarzàdzanie, prawo,

finanse

60

3. J´zyk obcy

135

4. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

600

1. Matematyka

165

2. Fizyka

90

— uszlachetnieniem, wykoƒczeniem i konserwacjà

wyrobów p∏askich,

3. Informatyka

75

4. Chemia ogólna

90

— przetwarzaniem wyrobów p∏askich, konfekcjonowaniem na uk∏ady z∏o˝one — odzie˝, bielizn´ itp.

5. Rysunek techniczny i grafika komputerowa

45

6. Mechanika i wytrzyma∏oÊç materia∏ów

90

7. Podstawy elektrotechniki i elektroniki

45

Absolwent posiada umiej´tnoÊç stosowania technik komputerowych w zakresie projektowania wyrobów w∏ókienniczych, posiada umiej´tnoÊç, przewidywania i reagowania na potrzeby rynku i dba, aby produkt w trakcie jego tworzenia i póêniejszej utylizacji by∏

nieszkodliwy dla Êrodowiska.

Przygotowanie absolwenta poza przedmiotami

podstawowymi i kierunkowymi powinno uwzgl´dniaç

podstawowe wykszta∏cenie z marketingu, finansowania, zarzàdzania zasobami ludzkimi i firmà.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

285

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

600

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

555

Razem

1440

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

555

1. Nauka o w∏óknie

90

2. Metrologia w∏ókiennicza

105

3. Wytwarzanie i budowa tekstyliów

210

4. Podstawy odzie˝ownictwa

30

5. Wybrane zagadnienia z chemicznej obróbki

w∏ókien i wyrobów w∏ókienniczych

120

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Matematyka

Liczby zespolone. Zasadnicze twierdzenie algebry. Macierz uk∏adu równaƒ liniowych. W∏asno-

Êci wyznaczników. Ciàgi liczbowe i ich granice.

Granica i ciàg∏oÊç funkcji jednej zmiennej. Pochodna. Podstawowe twierdzenia rachunku ró˝niczkowego. Zastosowanie rachunku ró˝niczkowego. Ca∏ki nieoznaczona i oznaczona i ich w∏asnoÊci. Ca∏ki niew∏aÊciwe. Szeregi. Granica i ciàg∏oÊç funkcji dwóch i trzech zmiennych. Rachunek ró˝niczkowy funkcji dwóch i trzech zmiennych. Równanie ró˝niczkowe zwyczajne rz´du

pierwszego i drugiego. Uk∏ady równaƒ ró˝niczkowych liniowych. Przekszta∏cenie Laplace’a i jego zastosowanie. Statystyczna próba losowa.

Modele probabilistyczne a dane obserwowane

estymacja parametrów modelu, analiza korelacji

i regresji, modele wielowymiarowe. Podstawy

weryfikacji hipotez statystycznych: testy istotnoÊci i zgodnoÊci.

2. Fizyka

Energia w fizyce klasycznej i relatywistycznej. Si∏y zachowawcze. Ruch w polu si∏ centralnych. Fizyka czàsteczkowa w opisie statystycznym. Zasady termodynamiki, entropia. Optyka. Pole

elektromagnetyczne — równanie Maxwella.

Równanie fali elektromagnetycznej — energia

fali, widmo fal. Drgania, interferencja, dyfrakcja

i polaryzacja fal. Granica stosowalnoÊci fizyki

klasycznej. Zasada nieoznaczonoÊci Heisenberga. Równanie Schrodingera. Stany stacjonarne.

3. Informatyka

Elementy teorii przetwarzania danych. Budowa

komputera. Podstawy obs∏ugi komputera. Podstawowe rodzaje oprogramowania. Sieci komputerowe. Podstawowe komendy systemów

operacyjnych. Pos∏ugiwanie si´ wybranym edytorem tekstu. Wst´p do programowania — podstawowe poj´cia: algorytm, program, kompilator. Podstawy programowania strukturalnego

i obiektowego. Podstawy projektowania aplikacji przy u˝yciu oprogramowania narz´dziowego.

Oprogramowanie in˝ynierskie. Nieklasyczne

metody przetwarzania danych. Elementy grafiki

komputerowej.

4. Chemia ogólna

Podstawowe poj´cia chemii. Masa atomowa

i czàsteczkowa. Jàdro atomowe. Elektronowa

struktura atomu. Budowa czàsteczki. Gazy doskona∏e i rzeczywiste. Cia∏o sta∏e. Równowagi

chemiczne i fazowe. Równowagi w roztworach

elektrolitów. Utlenianie i redukcja. Zwiàzki kompleksowe. Zjawiska powierzchniowe i uk∏ady

dyspersyjne. Kinetyka chemiczna. Uk∏ad okresowy.

5. Rysunek techniczny i grafika komputerowa

Poj´cie rzutu. Rzuty na p∏aszczyênie wzajemnie

prostopad∏e, odwzorowanie elementów przynale˝nych, wspólnych, równoleg∏ych i prostopad∏ych. Obrót dooko∏a prostej. K∏ad na p∏aszczyzn´ rzutów. Transformacja. WieloÊciany i powierzchnie: przeci´cie p∏aszczyznà, przebicie

prostà, przenikania, rozwini´cie. Ogólne zasady

Poz. 1004

zapisu konstrukcji. Zapis typowych po∏àczeƒ

oraz elementów przek∏adni, u∏o˝yskowaƒ

i uszczelnieƒ. Wprowadzenie do konstruowania

— proste zadania konstrukcyjne. Zapis z∏o˝onych uk∏adów i zapis schematyczny. Grafika

wektorowa i rastrowa. Podstawowe obiekty graficzne i poj´cia stosowane w grafice komputerowej.

6. Mechanika i wytrzyma∏oÊç materia∏ów

Algebra wektorów swobodnych. Zasady statyki,

si∏a, moment, wi´zy. Dowolny uk∏ad si∏. Si∏y zewn´trzne i wewn´trzne. Szczególne uk∏ady si∏.

Wykresy si∏ wewn´trznych. Tarcie. Momenty

statyczne, Êrodek mas, momenty bezw∏adnoÊci.

Kinematyka punktu. Kinematyka cia∏a sztywnego. Ruch wzgl´dny. Praca i energia. Dynamika

punktu materialnego. Dynamika uk∏adu punktów materialnych. Dynamika cia∏a sztywnego.

Masy statyczne i dynamiczne. Model cia∏a. DoÊwiadczalne podstawy okreÊlenia w∏aÊciwoÊci

mechanicznych materia∏ów. Obliczenia wytrzyma∏oÊciowe pr´tów prostych rozciàganych

i pr´tów prostych Êciskanych. Âcinanie techniczne. Podstawy teorii stanów napr´˝enia i odkszta∏cenia. Uogólnione prawo Hooke’a. Energia spr´˝ysta. Skr´canie pr´tów prostych.

7. Podstawy elektrotechniki i elektroniki

Pràd sta∏y i przemienny. Maszyny elektryczne

pràdu sta∏ego i przemiennego. Nap´dy elektryczne. Podstawy elektroniki. Tranzystory

i uk∏ady scalone. Uk∏ady elektroniczne pomiarowe i nap´dowe. Wprowadzenie do techniki mikroprocesorowej.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Nauka o w∏óknie

Budowa molekularna tworzywa w∏ókna. Budowa nadmolekularna w∏ókna. Budowa i w∏aÊciwoÊci powierzchniowe w∏ókna. W∏aÊciwoÊci

w∏ókna: higroskopijne, termiczne, elektrostatyczne i mechaniczne. W∏ókna naturalne: celulozowe i bia∏kowe. W∏ókna chemiczne — wiadomoÊci ogólne. W∏ókna sztuczne na bazie celulozy i jej pochodnych. W∏ókna syntetyczne: poliamidowe, poliestrowe, poliakrylonitrylowe, polipropylenowe i poliuretanowe. W∏ókna specjalne.

2. Metrologia w∏ókiennicza

Typowanie wskaêników oceny obiektów metrologii w∏ókienniczej. Wybór metody pomiarowej

ze wzgl´du na cel i z punktu widzenia zasady pomiaru. Dobór narz´dzi mierniczych. Ustalenie

warunków przeprowadzania pomiarów. Opracowanie wyników pomiarów — analiza, wnioskowanie. JakoÊç wyrobów w∏ókienniczych a wymogi mi´dzynarodowych standardów.

3. Wytwarzanie i budowa tekstyliów

Analiza budowy, ocena w∏aÊciwoÊci surowców

i wyrobów w∏ókienniczych oraz ich identyfika-

cja. Technologie w∏ókiennicze. Identyfikacja

technologiczna w∏ókienniczych procesów produkcyjnych. Projektowanie wyrobów oraz procesów produkcji tekstyliów. Monitorowanie, organizowanie i zarzàdzanie produkcjà. Ocena ergonomii i Êrodowiska pracy. Klasyfikacja wyrobów liniowych. Systemy prz´dzenia — technologia wyrobów liniowych i operacje towarzyszàce. Parametry budowy i podstawy geometrii tkanin. Sploty tkackie i asortyment wyrobów tkanych. W∏aÊciwoÊci u˝ytkowe tkanin. Systematyka wyrobów tkanych w aspekcie towaroznawczym.

Analiza procesów przygotowania nitek do tkania

i tworzenia nawojów przewijarkowych. Analiza

procesu tkania uwzgl´dniajàca ró˝ne techniki

tkackie. Ekologiczne aspekty procesów tkackich.

Klasyfikacja dzianin i wyrobów dziewiarskich.

Podzia∏ i budowa splotów dziewiarskich. Klasyfikacja i charakterystyka maszyn dziewiarskich.

Wytwarzanie dzianin i wyrobów technikà szyde∏kowania rzàdkowego, falowania prz´dzy i szyde∏kowania kolumienkowego. Wp∏yw parametrów technologicznych na struktur´ dzianin rzàdkowych i kolumienkowych. Procesy rozluêniania

w∏ókien. Linie mieszalnicze. Systemy formowania runa. Wytwarzanie w∏óknin o strukturze b∏onkowej. Technika w∏óknin termoplastycznych p∏askich i puszystych. W∏ókniny ig∏owane. Technika

wytwarzania w∏ókien przeszywanych. System

produkcji spu-bonded. W∏ókniny wytwarzane

technikà rozdmuchiwania stopionego polimeru.

Technologia hydrodynamiczna produkcji w∏óknin. Formowanie w∏óknin metodà zawirowania

z u˝yciem strumieni powietrza lub wody.

4. Podstawy odzie˝ownictwa

Ogólna charakterystyka procesu konfekcjonowania. Odzie˝: klasyfikacja, asortyment i cechy

u˝ytkowe. Projektowanie wyrobów odzie˝y metodami konstrukcyjnymi. Modelowanie wykrojów odzie˝owych. Projektowanie wykrojów

odzie˝y metodami stopniowania. Projektowanie

Poz. 1004

uk∏adów szablonów. Warstwowanie materia∏ów

odzie˝owych. Cechowanie nak∏adów odzie˝owych. Produkcja wykrojów. Charakterystyka

procesów podklejania wykrojów. Âcieg i szew

maszynowy. Nici szwalnicze. Ogólna charakterystyka maszyn szwalniczych. Analiza pracy maszyn uniwersalnych, specjalnych i pó∏automatów. Formowanie wyrobów odzie˝owych. Maszyny i urzàdzenia do obróbki cieplnej wyrobów

odzie˝owych. Zasady oceny jakoÊci wyrobu

odzie˝owego. Organizacja produkcji w zak∏adach przemys∏u odzie˝owego. Podstawowe

przepisy i wskaêniki obowiàzujàce w zak∏adach

przemys∏u odzie˝owego.

5. Wybrane zagadnienia z chemicznej obróbki

w∏ókna

Fizykomechaniczne procesy obróbki wyrobów

w∏ókienniczych. Opalanie, pranie, odwadnianie,

suszenie, relaksacja i dekatyzacja wyrobów w∏ókienniczych. SpilÊnianie we∏ny. Modyfikacja

w∏ókien i wyrobów w∏ókienniczych, ogólne

przedstawienie ró˝nych mo˝liwoÊci modyfikacji

w∏ókien i uzyskiwanych efektów. Metody aktywacji fizycznej. Biotechnologie. NierównomiernoÊç wybarwieƒ i sposoby jej zapobiegania.

Chemiczna obróbka wyrobów w∏ókienniczych.

Mikrow∏ókna — ich barwienie i wykaƒczanie.

Nanoszenie pow∏ok polimerowych na wyroby

w∏ókiennicze. Obróbki w Êrodowisku niewodnym. Optymalizacja przebiegu procesów chemicznej obróbki w∏ókna.

VII. ZALECENIA

1. W grupie przedmiotów B i C zaj´cia indywidualne

(projekty, laboratoria, çwiczenia itp.) powinny stanowiç ∏àcznie oko∏o 40% zaj´ç.

2. Przy ustalaniu szczegó∏owego planu i programu

studiów nale˝y mieç na uwadze kryteria akredytacji kierunku w FEANI (przedmioty nietechniczne

oko∏o 10%, przedmioty podstawowe oko∏o 35%

i przedmioty techniczne oko∏o 55%).

Za∏àcznik nr 65

Standardy nauczania dla kierunku studiów

wychowanie fizyczne

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku wychowanie fizyczne trwajà co najmniej 4 lata (8 semestrów). ¸àczna

liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3300, w tym 1110 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Dzi´ki uzyskanemu na studiach wykszta∏ceniu z zakresu nauk przyrodniczych i spo∏ecznych oraz opano-

waniu umiej´tnoÊci nauczania ruchu i usprawniania

cia∏a absolwent powinien posiadaç kwalifikacje umo˝liwiajàce kompetentne oddzia∏ywanie Êrodkami fizycznymi na organizm i Êrodkami spo∏ecznymi na osobowoÊç w celu zaspokojenia doraênych potrzeb wychowanków w zakresie somatyczno-motorycznego rozwoju oraz przygotowania ich do dba∏oÊci o zdrowie,

sprawnoÊç i budow´ w∏asnego cia∏a po zakoƒczeniu

edukacji. Wymaga to, poza gruntownà znajomoÊcià

metod diagnozy i prognozy rozwoju fizycznego i psychicznego, umiej´tnoÊci programowania Êrodków

kszta∏cenia i wychowania fizycznego oraz kultury

i wra˝liwoÊci pedagogicznej, gwarantujàcych efektywnà realizacj´ zaj´ç lekcyjnych i pozaszkolnych w zakresie wychowania fizycznego, sportu, rekreacji i turystyki m∏odzie˝y szkolnej.

Miejscem zatrudnienia absolwentów mogà byç

szko∏y podstawowe, gimnazja i szko∏y ponadgimnazjalne lub ponadpodstawowe, szko∏y wy˝sze, placówki

oÊwiatowo-wychowawcze, kluby sportowe oraz organizacje spo∏eczne kultury fizycznej i turystyki.

Poz. 1004

5. Medycyna sportowa

20

6. Metodyka wychowania fizycznego

60

7. Teoria i metodyka sportów indywidualnych 160

8. Teoria i metodyka sportów zespo∏owych

110

9. Muzyka, rytm, taniec

20

10. Zabawy i gry ruchowe

20

11. åwiczenia korekcyjne z elementami

rehabilitacji

20

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

190

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

360

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

560

Razem

1110

IV. PRAKTYKI

Praktyka pedagogiczna minimum 150 godzin. Dwa

obozy (letni i zimowy) trwajàce ∏àcznie nie mniej ni˝ 20

dni.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

190

1. Filozofia

30

2. J´zyk obcy

120

3. Metodologia badaƒ naukowych

20

4. Informatyka

20

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

360

1. Anatomia

45

2. Biologia

20

3. Fizjologia

40

4. Biochemia

20

5. Antropologia

20

6. Antropomotoryka

30

7. Biomechanika

25

8. Pedagogika

60

9. Psychologia

50

10. Socjologia

30

11. Historia kultury fizycznej

20

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

560

1. Teoria wychowania fizycznego

45

2. Teoria sportu

45

3. Teoria rekreacji i turystyki

30

4. Wychowanie zdrowotne i ochrona

Êrodowiska

30

1. Filozofia

Filozofia w europejskim kr´gu kulturowym —

powstanie i rozwój. Sokratyczna i Platoƒska wizja cz∏owieka. Arystoteles — cz∏owiek jako substancja. Hedonizm Arystypa z Cyreny i epikureizm. Augustyn Aureliusz i Tomasz z Akwinu wobec cz∏owieka i jego cia∏a. Kartezjusz — dualizm

duszy i cia∏a. OÊwieceniowe teorie cz∏owieka

Hume, Holbach, Rousseau, Kant. Heglizm: miejsce cz∏owieka w historii i Êwiecie. Marks — cz∏owiek jako istota spo∏eczna. Bergson o zwiàzkach

duszy i cia∏a. Heidegger — cz∏owiek jako pasterz

chroniàcy prawd´ bycia. Sartre — jednostka

ludzka twórcà wartoÊci i sensu istnienia.

2. J´zyk obcy

Czynne opanowanie jednego j´zyka w mowie

i w piÊmie.

3. Metodologia badaƒ naukowych

Metodologia nauki. Poj´cie nauki. Aparatura poj´ciowa badaƒ naukowych. Metody badaƒ pedagogicznych stosowane w naukach o kulturze fizycznej. Techniki badaƒ pedagogicznych w naukach o kulturze fizycznej. Pomiar w naukach

o kulturze fizycznej. Narz´dzia badawcze. Etapy

badaƒ naukowych. Warunki poprawnoÊci badaƒ

naukowych.

4. Informatyka

Wprowadzenie do informatyki, budowa komputera, system operacyjny. Opanowanie podstawowych umiej´tnoÊci korzystania z wybranego

edytora tekstów oraz jednego z aktualnie stosowanych programów statystycznych (tworzenie

plików z danymi, wykonywanie obliczeƒ statystycznych).

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Anatomia

Tematyka obejmuje wiadomoÊci z prawid∏owej

budowy cz∏owieka, w której wydzielono 4 uk∏ady: uk∏ad kostny (wymagana jest znajomoÊç budowy poszczególnych koÊci, po∏àczeƒ sta∏ych

wyst´pujàcych mi´dzy nimi oraz znajomoÊç budowy i ruchomoÊci stawów); uk∏ad mi´Êniowy

(obejmuje wiedz´ o po∏o˝eniu mi´Êni w grupach

topograficznych i czynnoÊciowych, znajomoÊç

przyczepów i rodzajów wykonywanych przy ich

udziale ruchów); uk∏ady trzewne (wiadomoÊci

dotyczà budowy i podstawowych funkcji poszczególnych narzàdów wchodzàcych w sk∏ad

systemów: pokarmowego, oddechowego, naczyniowego, dokrewnego i moczowo-p∏ciowego

oraz ich wspó∏dzia∏ania); uk∏ad nerwowy (wymagana jest znajomoÊç ogólnej budowy centralnego uk∏adu nerwowego, oÊrodków i dróg

nerwowych w nim wyst´pujàcych, zakres unerwienia cia∏a przez nerwy uk∏adu obwodowego

i autonomicznego, a tak˝e budowa i funkcje narzàdów zmys∏ów).

2. Biologia

WiadomoÊci z cytologii powinny zawieraç informacje dotyczàce budowy poszczególnych komponentów komórki zwierz´cej (cytoplazmy, b∏ony komórkowej, jàdra komórkowego, siateczki

Êródplazmowej, rybosomów, lizosomów, mitochondrium, Aparatu Golgiego, GERL, centrum

komórkowego cytoszkieletu), ze szczególnym

uwzgl´dnieniem ich funkcji w procesach zachodzàcych w komórce (transport przez b∏ony, transkrypcja, translacja, ekspresja informacji genetycznej, biosynteza bia∏ek, oddychanie komórkowe, mejoza, mitoza, cykl komórkowy. Materia∏

z zakresu histologii powinien zawieraç wiadomoÊci o rodzajach i budowie poszczególnych tkanek

(nab∏onkowej, ∏àcznej, w∏aÊciwej, oporowej,

krwi, mi´Êniowej, nerwowej), jak równie˝ informacje o ich wyst´powaniu i funkcjach.

3. Fizjologia cz∏owieka

Rola oÊrodkowego uk∏adu nerwowego w regulacji czynnoÊci poszczególnych narzàdów organizmu. Budowa i funkcja mi´Êni. Rola krwi, jej

sk∏ad oraz w∏aÊciwoÊci fizyczne i chemiczne.

CzynnoÊç uk∏adu krà˝enia krwi. Budowa i czynnoÊç uk∏adu oddechowego. Przemiana materii.

Kalorymetria. Hormony. Termoregulacja i jej

mechanizmy. Fizjologiczna klasyfikacja wysi∏ków fizycznych. Poj´cie wydolnoÊci fizycznej

oraz czynniki jà warunkujàce (testy wysi∏kowe).

Reakcje fizjologiczne na wysi∏ek fizyczny u dzieci i m∏odzie˝y.

4. Biochemia

Podstawowe zagadnienia z chemii ogólnej i chemii organicznej. Równowaga kwasowo-zasadowa. Aminokwasy i bia∏ka. Enzymy. Glikoliza, cykl

Krebsa, ∏aƒcuch oddechowy. Cykl pentozowy.

Glukoneogeneza, β-oksydacja kwasów t∏uszczowych. Biosynteza bia∏ka. Budowa hemoglobiny

i mioglobiny. Krzywa dysocjacji oksyhemoglobiny i oksymioglobiny.

5. Antropologia

Biospo∏eczne skutki ewolucyjnych przemian

i stan wspó∏czesnej ludzkiej populacji, wynikajàce z nich zagro˝enia, ich ocena i rola Êrodków

kultury fizycznej w ich eliminowaniu. Biologiczny rozwój osobnika i populacji (czynniki kszta∏tujàce i sposoby oceny) jako przes∏anka progra-

Poz. 1004

mowania edukacji. Biospo∏eczne uwarunkowania i skutki aktywnoÊci ruchowej, ich ocena oraz

wykorzystanie w przeciwdzia∏aniu ujemnym

skutkom stylu i trybu ˝ycia cz∏owieka. Chronobiologiczne podstawy pracy nauczyciela, ich wykorzystanie w kszta∏towaniu aktywnoÊci ruchowej.

6. Antropomotoryka

Uwarunkowania i przejawy motorycznoÊci cz∏owieka — podstawowe poj´cia, struktura, systematyka: strona potencjalna i efektywna, predyspozycje, zdolnoÊci, umiej´tnoÊci, sprawnoÊç

motoryczna i sprawnoÊç fizyczna. Rozwój motorycznoÊci cz∏owieka w ontogenezie: aspekty jakoÊciowe i iloÊciowe. Genetyczne i Êrodowiskowe uwarunkowania predyspozycji motorycznych — odziedziczalnoÊç a wytrenowalnoÊç. Somatyczne i rozwojowe uwarunkowania sprawnoÊci motorycznej — aspekty teoretyczne i implikacje praktyczne. Testowanie sprawnoÊci motorycznej.

7. Biomechanika

Parametry biochemiczne mi´Êni, stawów i ∏aƒcuchów ruchowych. Sk∏adowe obcià˝eƒ treningu: praca, moc i czasy przerw odpoczynkowych

a metody treningu. Statyczne i dynamiczne formy ruchu, ich kryteria. Ârodki ci´˝koÊci i ich

przemieszczenia na làdzie, w wodzie i na Êniegu.

Pomiary si∏ reakcji oraz pracy i mocy podczas ruchu. Topografia momentów si∏ mi´Êniowych

oraz proces ich treningu. Zasady i specyfika pomiarów parametrów biochemicznych cz∏owieka.

8. Pedagogika

Podstawy pedagogiki (poj´cie, rozwój, przedmiot i metody badaƒ, dziedziny i dyscypliny

szczegó∏owe) z elementami historii myÊli pedagogicznej. Nowe koncepcje edukacyjne. Teoria

i organizacja kszta∏cenia (cele i proces, treÊci, zasady, metody, Êrodki i formy kszta∏cenia, kontrola i ocena). Edukacja alternatywna a kultura fizyczna. Teoria i organizacja wychowania (zmiennoÊç celów; spo∏eczno-pedagogiczne uwarunkowania rozwoju wychowanka; interakcje wychowawcze; dziedziny wychowania a cele g∏ówne; zasady i metody wychowania; Êrodowiska

wychowawcze, edukacja zdrowotna i prorodzinna, êród∏a trudnoÊci wychowawczych). Wychowanie równoleg∏e i wspó∏czesne jego funkcje.

Nauczyciel wychowania fizycznego i trener. Pedagogika kultury fizycznej.

9. Psychologia

Psychologia jako nauka. Psychologia sportu.

Procesy sensoryczne i percepcyjne. Wyobraênia. Rodzaje i struktura myÊlenia. Percepcja

i myÊlenie w sporcie. Strategia i przeszkody

w rozwiàzywaniu problemów i podejmowaniu

decyzji. Struktura i metody badania zdolnoÊci

i inteligencji. Istota, teorie i rodzaje pami´ci oraz

uczenia si´. Determinanty uczenia si´ motorycznego. Wymiary i metody badania temperamentu. Style dzia∏ania w wychowaniu fizycznym

i sporcie. Teorie i metody badania procesów

emocjonalnych. Regulacja emocji w sporcie.

Teoria i pomiar procesów motywacyjnych. Motywacja osiàgni´ç w wychowaniu fizycznym

i sporcie. Teoria, struktura i pomiar osobowoÊci.

OsobowoÊç sportowców.

10. Socjologia

Socjologia jako dyscyplina naukowa. Powstanie

i rozwój socjologii kultury fizycznej. Spo∏eczeƒstwo, kultura, kultura fizyczna. Socjologiczna

koncepcja osobowoÊci — cia∏o jako fakt spo∏eczny. Uczestnictwo w kulturze i kulturze fizycznej.

MoralnoÊç jako zjawisko spo∏eczne. Zasady fair

play. Socjologia zawodu. Procesy profesjonalizacji w kulturze fizycznej. Kultura masowa a kultura fizyczna. Narodowe i etniczne uwarunkowania kultury fizycznej. Paƒstwo, polityka i kultura

fizyczna. Symboliczne, spo∏eczne i cywilizacyjne

funkcje sportu. Dewiacje w sporcie wychowawczym.

11. Historia kultury fizycznej

Kultura fizyczna w epoce antycznej, w Âredniowieczu, w dobie Odrodzenia i OÊwiecenia. Kierunki i czynniki rozwoju kultury fizycznej w Europie w XIX i XX w. Systemy wychowania fizycznego: szwedzki, niemiecki, angielski. Rola TG

„Sokó∏”. Wychowanie fizyczne w szkole polskiej

w XIX i XX w. Park H. Jordana i pozaszkolne

oÊrodki wychowania fizycznego. Rozwój sportu

w Europie i w Polsce w XIX i XX w. Nowo˝ytne

igrzyska olimpijskie.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Teoria wychowania fizycznego

Ontologiczne i aksjologiczne podstawy wychowania fizycznego. Kultura fizyczna jako ogó∏

uznawanych wartoÊci i utrwalonych zachowaƒ

dotyczàcych cia∏a. Wychowanie fizyczne jako

mi´dzypokoleniowy przekaz wzorów wartoÊci

i zachowaƒ wobec cia∏a. Orientacja biotechniczna, kulturowa i humanistyczna w polskiej teorii

wychowania fizycznego. Teleologiczne podstawy wychowania fizycznego. Usprawnianie organizmu, nauczanie ruchu i kszta∏towanie postaw

wobec cia∏a w aspekcie zadaƒ aktualistycznych

i prospektywnych wychowania fizycznego. Prakseologiczne podstawy wychowania fizycznego.

2. Teoria sportu

Sport we wspó∏czesnym Êwiecie; teoria sportu

jako nauka i przedmiot nauczania (z uwzgl´dnieniem wiedzy o treningu); systemowy opis procesu treningu z charakterystykà struktury ramowej

i czasowej, a tak˝e rozpatrzeniem rodzajów treningu i rodzajów przygotowania; opis i analiza

efektów adaptacyjnych z uwzgl´dnieniem charakterystyki obcià˝eƒ oraz rodzajów i kryteriów

kontroli; sport i trening w kolejnych fazach ontogenezy, dobór i kwalifikacja do wyczynu; etapizacja treningu; wspó∏zawodnictwo sportowe,

prognoza rozwoju sportu. To˝samoÊç i tendencje integracyjne ró˝nych form sportu.

Poz. 1004

3. Teoria rekreacji i turystyki

Podstawowe poj´cia z zakresu rekreacji. Istota

rekreacji fizycznej, jej funkcje i znaczenie w ˝yciu

cz∏owieka. Rola rekreacji fizycznej w promocji

zdrowia. Ogniwa procesu rekreacji. Metody, formy i Êrodki stosowane w rekreacji. Obcià˝enia

wysi∏kowe w treningu sportowo-rekreacyjnym.

Wychowanie do rekreacji. Historia turystyki. Turystyka jako zjawisko spo∏eczne. System organizacji turystyki. Krajoznawstwo. Ca∏oroczne zaj´cia krajoznawczo-turystyczne w szkole. Wycieczka — biwaki — obozy w´drowne — turystyka

kwalifikowana. Terenoznawstwo turystyczne.

Bezpieczeƒstwo i higiena w turystyce. Ochrona

przyrody.

4. Wychowanie zdrowotne i ochrona Êrodowiska

Poj´cie zdrowia — implikacje filozoficzne, religijne, kulturowe, spo∏eczne i naukowe. Biomedyczny model zdrowia i choroby, jego ograniczenia.

Holistyczno-systemowa koncepcja zdrowia. Promocja zdrowia, geneza, za∏o˝enia. Narodowy

Program Zdrowia. Wychowanie zdrowotne jako

proces edukacyjny i spo∏eczny (potencja∏ zdrowia, siedlisko prozdrowotne, szko∏a promujàca

zdrowie). Zasadnicze elementy zdrowego trybu

˝ycia (˝ywienie, stres, u˝ywki, aktywnoÊç fizyczna). Stan zdrowia ludnoÊci w Polsce. Czynniki ryzyka w chorobach cywilizacyjnych. Ârodowisko

bytowania cz∏owieka a zdrowie (ekologizm). Higiena Êrodowiska (mikroklimat, klimat akustyczny i Êwietlny). Ergonomiczne aspekty siedzàcej

pracy ucznia. Higiena ubioru i hartowanie. Higiena organizacyjna procesu nauczania.

5. Medycyna sportowa

Organizacja opieki medycznej w sporcie. Wspó∏czesne metody badania narzàdu ruchu. Podstawowe wiadomoÊci z fizjologii narzàdu ruchu

i traumatologii sportu. Post´powanie w nag∏ych

wypadkach zagro˝enia ˝ycia. Pierwsza pomoc

w urazach sportowych. Profilaktyka stanów

przecià˝eniowych. Przeciwwskazania zdrowotne

do uprawiania çwiczeƒ fizycznych. Doping

w sporcie, odnowa biologiczna.

6. Metodyka wychowania fizycznego

Proces oraz warunki wst´pne kszta∏cenia i wychowania fizycznego. Ârodowiskowe i spo∏eczne

aspekty tego procesu. Podstawowe Êrodki komunikacji nauczyciela z uczniem. Za∏o˝enia szkolnej

kultury fizycznej. Diagnoza i prognoza pedagogiczna w procesie wychowania fizycznego. Morfofunkcjonalne, programowe i metodyczne uwarunkowania procesu wychowania fizycznego.

Planowanie, metody i formy, kontrola i ocena

w wychowaniu fizycznym; bezpieczeƒstwo i higiena zaj´ç wychowania fizycznego, z uwzgl´dnieniem warunków trudnych. Hospitacja lekcji

wychowania fizycznego. Pozalekcyjne i pozaszkolne formy wychowania fizycznego i sportu.

7. Teoria i metodyka sportów indywidualnych

Lekka atletyka. Charakterystyka i systematyka

lekkiej atletyki. Organizacja i s´dziowanie zawo-

dów. Lekka atletyka w szkole. Technika i metodyka nauczania — start niski, biegi krótkie, sztafety, skoki i rzuty. Lekcje lekkiej atletyki w szkole.

Ocena techniki nauczanych konkurencji, trójbój

— 100 m, pchni´cie kulà, bieg 800/1500 m.

Gimnastyka. Wyposa˝enie studentów w umiej´tnoÊci stosowania ruchu jako Êrodka kszta∏tujàcego fizycznà i psychicznà osobowoÊç cz∏owieka. Studenci powinni nabyç umiej´tnoÊci

stosowania çwiczeƒ gimnastycznych w celu

wszechstronnego przygotowania organizmu do

wysi∏ku fizycznego oraz zapobiegania i kompensowania skutków wp∏ywów Êrodowiska i wspó∏czesnej cywilizacji, a tak˝e umiej´tnoÊç poprawnego wykonania, asekuracji oraz metodyki nauczania elementów çwiczeƒ z zakresu programów wychowania fizycznego w szko∏ach.

P∏ywanie. Podstawowe cechy Êrodowiska wodnego, znajomoÊç si∏ dzia∏ajàcych na cz∏owieka.

Gry i zabawy w wodzie w poczàtkowym nauczaniu p∏ywania. Rola çwiczeƒ oswajajàcych w wodzie. Umiej´tnoÊç zachowania si´ w wodzie çwiczàcych, zasady organizacji lekcji. P∏ywanie podstawowe na piersiach i na grzbiecie. Charakterystyka p∏ywania sportowego. Systematyka çwiczeƒ p∏ywania sportowego. Podstawowe zasady

p∏ywania synchronicznego (kobiety), gry w pi∏k´

wodnà (m´˝czyêni) i skoków do wody.

8. Teoria i metodyka sportów zespo∏owych

Cele i zadania nauczania gier sportowych

w przygotowaniu zawodowym nauczycieli wychowania fizycznego. Zespo∏owe gry sportowe

(koszykówka, pi∏ka r´czna, pi∏ka siatkowa, pi∏ka

no˝na i inne) jako Êrodki wychowania fizycznego. Znaczenie gier sportowych w doraênej stymulacji psychofizycznego rozwoju oraz przygotowaniu do uczestnictwa w kulturze fizycznej.

Metodyka nauczania zespo∏owych gier sportowych. Elementy taktyki w poszczególnych grach

zespo∏owych. Gry i zabawy ruchowe w lekcyjnych i pozalekcyjnych zaj´ciach z wychowania

fizycznego. Przepisy i organizacja zawodów

w sportach zespo∏owych.

Poz. 1004

9. Muzyka, rytm, taniec

Przekazanie studentom wiadomoÊci z zakresu

çwiczeƒ muzyczno-ruchowych, a tak˝e kszta∏cenie umiej´tnoÊci ∏àczenia ruchu z muzykà, poznanie polskiego dorobku kulturalnego oraz uwra˝liwienie na estetyk´ ruchu. Program przedmiotu

obejmuje: çwiczenia rytmiczne, pi´ç polskich

taƒców narodowych, wybrane taƒce regionalne

oraz wybrane taƒce towarzyskie (z grupy taƒców

standardowych i latynoamerykaƒskich). NowoÊci taneczno-gimnastyczne, które pojawiajà si´

w zale˝noÊci od panujàcych trendów.

10. Zabawy i gry ruchowe

Zapoznanie z szerokim repertuarem zabaw i gier

ruchowych. Przygotowanie konspektu i przeprowadzenie zabawy lub gry (z poszczególnych rodzajów). Opracowanie konspektu lekcji opartego na zabawach i grach ruchowych do realizacji

w ró˝nych warunkach. Opanowanie podstawowych wiadomoÊci z zakresu teorii i metodyki

przedmiotu.

11. åwiczenia korekcyjne z elementami rehabilitacji

Celem przedmiotu jest przygotowanie studenta

do prowadzenia zaj´ç z gimnastyki korekcyjnej

w szko∏ach, przedszkolach i placówkach oÊwiatowo-wychowawczych, a tak˝e przygotowanie

do celowego stosowania çwiczeƒ korekcyjnych

i wyrównawczych w lekcjach wychowania fizycznego

oraz

indywidualnych

çwiczeƒ,

z uwzgl´dnieniem stanu zdrowia, jego zagro˝eƒ

i rozwoju dziecka. Zapoznanie studenta z najcz´Êciej spotykanymi odchyleniami w stanie zdrowia i rozwoju dziecka, ze szczególnym uwzgl´dnieniem wad postawy, sposobami diagnozowania, Êrodkami i metodami szeroko poj´tego post´powania korekcyjnego, z uwzgl´dnieniem

potrzeb indywidualizacji.

VII. ZALECENIA

Cz´Êç ogólnego wymiaru godzin powinna byç

w znacznym stopniu przeznaczona na rozszerzenie godzinowe i tematyczne przedmiotów wchodzàcych

w sk∏ad standardów nauczania, a tak˝e na realizacj´ innych przedmiotów, wa˝nych dla wykszta∏cenia ogólnego i zawodowego absolwenta.

Za∏àcznik nr 66

Standardy nauczania dla kierunku studiów

wychowanie techniczne

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku wychowanie techniczne trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3500, w tym 1995 godzin okreÊlonych w standardach nauczania

towanie ogólnotechniczne i pedagogiczne do pracy

w szko∏ach obj´tych systemem oÊwiaty. Absolwenci

znajdujà zatrudnienie

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

— w szko∏ach funkcjonujàcych w systemie oÊwiaty

i majà kwalifikacje do nauczania przedmiotów

ogólnotechnicznych oraz

Na kierunku wychowanie techniczne kszta∏ci si´ nauczycieli wychowania technicznego majàcych przygo-

— w bran˝ach gospodarki wymagajàcych kwalifikacji

ogólnotechnicznych.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

270

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

810

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

915

Razem

1995

IV. PRAKTYKI

Program studiów powinien przewidywaç 150 godzin praktyki pedagogicznej przedmiotowej poza standardami kszta∏cenia.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

270

1. J´zyk obcy

120

2. Przedmioty humanistyczne

60

3. Wychowanie fizyczne

90

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

810

1. Matematyka

150

2. Fizyka

120

3. Chemia

45

4. Informatyka

90

5. Ekologia

45

6. Problemy wspó∏czesnej techniki

30

7. Organizacja pracy i zarzàdzanie

60

8. Psychologia

60

9. Pedagogika z technicznymi Êrodkami

nauczania

105

10. Dydaktyka techniki

105

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

915

1. Nauka o materia∏ach

90

2. Technika wytwarzania

90

3. Mechanika techniczna

60

4. Maszynoznawstwo

90

5. Podstawy budownictwa

60

6. Elektrotechnika

75

7. Elektronika

75

8. Automatyka i robotyka

60

9. Rysunek techniczny

45

10. Pracownia technologiczna

60

11. Pracownia konstruktorska

90

12. Zastosowanie komputerów w technice

90

13. Ergonomia i ochrona pracy

30

Poz. 1004

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Matematyka

Elementy logiki i teorii zbiorów. Liczby zespolone. Podstawy geometrii analitycznej. Algebra

macierzy. Rozwiàzywanie uk∏adów algebraicznych równaƒ liniowych. Rachunek ró˝niczkowy

i ca∏kowy funkcji jednej zmiennej. Szeregi liczbowe. Ró˝niczkowanie i ca∏kowanie funkcji wielu

zmiennych. Równania ró˝niczkowe zwyczajne.

Elementy statystyki matematycznej.

2. Fizyka

Mechanika punktu materialnego. Szczególna

teoria wzgl´dnoÊci. Ruch drgajàcy i falowy. Podstawy termodynamiki. Podstawy elektromagnetyzmu. Budowa atomu. Elementy teorii cia∏ sta∏ych. Elementy fizyki jàdrowej, czàstki elementarne. Wybrane zagadnienia z optyki.

3. Chemia

Atomowa i czàsteczkowa budowa materii, wiàzania chemiczne. Klasyfikacja zwiàzków organicznych. Budowa, metody otrzymywania i w∏asnoÊci, rodzaje reakcji, analiza jakoÊciowa i iloÊciowa zwiàzków organicznych. Metody analityczne w chemii, zasady rozdzielenia substancji,

prawa wykorzystywane w chemii analitycznej.

Metody interpretacji zjawisk fizykochemicznych.

Efekty cieplne reakcji chemicznych, procesy odwracalne i nieodwracalne.

4. Informatyka

Podstawowe poj´cia informatyki. Sprz´t informatyczny i jego oprogramowanie. Budowa

i dzia∏anie komputera. Arytmetyka binarna. J´zyki programowania. Systemy operacyjne, sieci

komputerowe. Obs∏uga mikrokomputera. Algorytm, schemat blokowy, program. Podstawy

programowania w wybranych j´zykach. Edytory

tekstów i inne programy u˝ytkowe. Zastosowanie komputerów w dydaktyce.

5. Ekologia

Struktura i funkcjonowanie geosystemów i ekosystemów. Ochrona powietrza, wody, gleby

i biosfery. Prawne i ekonomiczne problemy

ochrony Êrodowiska. Wybrane zagadnienia in˝ynierii ekologicznej. Sposoby oszcz´dzania

energii.

6. Problemy wspó∏czesnej techniki

Miejsce techniki w systemie nauk przyrodniczych i Êcis∏ych. Struktura nauk technicznych.

Historia rozwoju techniki. Humanizacja techniki.

Technika a rozwój cywilizacyjny.

7. Organizacja pracy i zarzàdzanie

Podstawy naukowej organizacji pracy. Post´p

techniczno-organizacyjny. Zasady organizacji

pracy i produkcji. Cykl organizacyjny. Organiza-

cja stanowiska pracy. Kryteria jakoÊci pracy. Zarzàdzanie i procesy decyzyjne. Techniki zarzàdzania. Podstawowe dzia∏ania i instrumenty

marketingu. Elementy mikro- i makroekonomii.

8. Dydaktyka techniki

Historia wychowania technicznego i wspó∏czesne tendencje rozwoju edukacji ogólnotechnicznej. TreÊç kszta∏cenia ogólnotechnicznego i sposoby realizacji, z uwzgl´dnieniem zagadnieƒ

orientacji i poradnictwa zawodowego w szkole

ogólnokszta∏càcej i zawodowej. Planowanie pracy dydaktycznej. Funkcjonalne organizowanie

i wykorzystanie pracowni technicznej.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Nauka o materia∏ach

Struktura metali. Budowa kryszta∏ów. Uk∏ady

równowagi fazowej. Stopy i ich w∏aÊciwoÊci.

Materia∏y spiekane, ceramiczne i kompozyty.

Stopy metali nie˝elaznych. Obróbka cieplna materia∏ów. Budowa tworzyw sztucznych, stosowane dodatki, klasyfikacja. Zastosowanie metod

badawczych w rozwoju in˝ynierii materia∏owej.

Budowa drewna i materia∏ów drewnopodobnych. W∏aÊciwoÊci materia∏ów.

2. Techniki wytwarzania

Procesy wytwarzania. Maszyny, narz´dzia i urzàdzenia do wytwarzania. Obróbka r´czna, warstwa wierzchnia materia∏ów. Obróbka materia∏ów. Obróbka plastyczna. technologia obróbki

cieplnej. Odlewnictwo i spawactwo. Ulepszanie

materia∏ów. Wytwarzanie materia∏ów spiekanych ceramicznych i kompozytowych. Przetwórstwo i recyrkulacja tworzyw. Obróbka drewna

i materia∏ów drewnopodobnych. Projektowanie

procesów technologicznych.

3. Mechanika techniczna

Statyka: redukcja, warunki równowagi p∏askich

i przestrzennych uk∏adów si∏, tarcie, Êrodki ci´˝koÊci. Wytrzyma∏oÊç materia∏ów: rozciàganie,

Êciskanie osiowe, Êcinanie, skr´canie, zginanie,

wyboczenie, wytrzyma∏oÊç z∏o˝ona i zm´czeniowa. Kinematyka cia∏a sztywnego, wybrane zagadnienia dynamiki punktu i cia∏a sztywnego.

4. Maszynoznawstwo

Podstawy konstrukcji maszyn. Przeznaczenie,

zasady obliczania i cechy geometryczne po∏àczeƒ roz∏àcznych i nieroz∏àcznych, elementów

spr´˝ystych, osi i wa∏ów, ∏o˝ysk, sprz´gie∏, hamulców, kó∏ i przek∏adni z´batych.

Elementy termodynamiki technicznej umo˝liwiajàce zrozumienie procesów zachodzàcych

w silnikach cieplnych i urzàdzeniach ch∏odniczych.

Motoryzacja: budowa, zasady dzia∏ania silników

spalinowych, budowa i przeznaczenie poszczególnych zespo∏ów podwozia i nadwozia.

Poz. 1004

Maszynoznawstwo ogólne: elementy hydrauliki,

maszyny przep∏ywowe i wyporowe, transport.

Diagnostyka i eksploatacja maszyn.

5. Podstawy budownictwa

Systematyka obiektów budowlanych. Warunki

techniczne, jakie powinny spe∏niaç budowle.

Najwi´ksze osiàgni´cia in˝ynierii budowlanej na

przestrzeni wieków, wp∏yw rozwoju stosowanych technologii i materia∏ów na rozwiàzania

konstrukcyjne i architektoniczne.

6. Elektrotechnika

Podstawy elektrotechniki: najwa˝niejsze zagadnienia z zakresu pràdu sta∏ego, pràdu jednofazowego i trójfazowego.

Pomiary elektryczne: mierniki elektryczne, metody pomiarowe.

Maszyny elektryczne: transformatory, silniki

bezkomutatorowe pràdu przemiennego, maszyny komutatorowe, elementy nap´du.

Urzàdzenia i aparaty elektryczne: przesy∏ i rozdzia∏ energii elektrycznej, instalacje elektryczne.

Zasady bezpiecznej obs∏ugi urzàdzeƒ elektrycznych.

7. Elektronika

Elementy elektroniczne (diody, tranzystor bipolarny i unipolarny, termistor, tyrystor, przyrzàdy

fotoelektroniczne). Podstawy techniki analogowej. Podstawy teorii sprz´˝enia zwrotnego.

Wzmacniacze. Warunki generacji i generatory.

Urzàdzenia zasilajàce. Formowanie impulsów

w obwodach liniowych. Podstawy techniki cyfrowej. Cyfrowe uk∏ady scalone ma∏ej, Êredniej

i du˝ej skali integracji. Podstawowe elementy

i uk∏ady energoelektroniczne i ich zastosowanie.

8. Automatyka i robotyka

Sygna∏y, schematy blokowe. Obiekty regulacji,

elementy uk∏adów regulacji, opis matematyczny

uk∏adów fizycznych, uchyb regulacji, stabilnoÊç

uk∏adu, regulacja nieciàg∏a. Uk∏ady cyfrowe

w sterowaniu automatycznym, pomiar cyfrowy,

wspó∏praca uk∏adów analogowych z cyfrowymi

i odwrotnie, mikroprocesor w uk∏adzie sterowania, automatyzacja i robotyzacja w przemyÊle.

Sterowniki programowe.

9. Rysunek techniczny

Odwzorowanie uk∏adów geometrycznych w aksonometrii i rzutach prostokàtnych. Systemy

grafiki komputerowej i modelowanie. Zapis konstrukcji uk∏adów: maszynowych, budowlanych,

stolarskich, elektrycznych i innych w twórczych

dzia∏aniach technicznych.

10. Pracownia technologiczna

Klasyfikacja i charakterystyka wybranych materia∏ów konstrukcyjnych. Metody obróbki i zastosowanie tych materia∏ów.

11. Pracownia konstruktorska

Projektowanie, konstruowanie i wytwarzanie

struktur technicznych o charakterze mechanicznym i elektromechanicznym. Optymalizacja

struktur technicznych. Wykorzystywanie technik

komputerowych w projektowaniu.

12. Zastosowanie komputerów w technice

Projektowanie wspomagane komputerem (Auto

CAD, CAM). Symulacje komputerowe. Grafika

komputerowa.

13. Ergonomia i ochrona pracy

Ergonomia korekcyjna i koncepcyjna. Materialne i spo∏eczne parametry Êrodowiska pracy.

Poz. 1004

Kszta∏towanie warunków pracy, elementy fizjologii i higieny pracy, prawne aspekty ochrony

pracy. System ochrony pracy.

VII. ZALECENIA

1. Program przedmiotu fizyka w grupie B nale˝y u∏o˝yç w taki sposób, aby omawiane zagadnienia nie

powtarza∏y si´ w ramach innych przedmiotów (np.

w mechanice, elektrotechnice, elektronice).

2. W grupie przedmiotów C kierunek studiów powinien byç dope∏niony specjalnoÊciami, które okreÊlajà rady wydzia∏ów. Przedmioty specjalnoÊciowe

powinny zawieraç przedmioty obligatoryjne i fakultatywne.

Za∏àcznik nr 67

Standardy nauczania dla kierunku studiów

zarzàdzanie i in˝ynieria produkcji

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku zarzàdzanie i in˝ynieria produkcji trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna

liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3500, w tym 1695 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Studia magisterskie na kierunku zarzàdzanie i in˝ynieria produkcji majà charakter interdyscyplinarny i ∏àczà przygotowanie in˝ynierskie z okreÊlonej dziedziny

budowy maszyn, budownictwa, in˝ynierii chemicznej,

elektrotechniki i elektroniki, rolnictwa, transportu, towaroznawstwa, ochrony Êrodowiska i innych z przygotowaniem w zakresie organizacji i zarzàdzania, prawa

i finansów.

Kwalifikacje absolwenta studiów in˝ynierskich kierunku zarzàdzanie i in˝ynieria produkcji obejmujà

1) wiedz´ merytorycznà z zakresu

a) odpowiedniej dziedziny in˝ynierskiej,

b) podstaw wiedzy ekonomicznej i mened˝erskiej,

2) umiej´tnoÊci

a) z danej dziedziny in˝ynierskiej,

b) z zakresu zarzàdzania — zarzàdzanie funkcjami

technicznymi, takimi jak: projektowanie nowych

systemów produkcyjnych, eksploatacyjnych,

obiektów, systemów zarzàdzania, dobór i szkolenie personelu, ocena osiàganych wyników wraz

z controlingiem technicznym i zarzàdzaniem

kosztami, projektami (consulting przemys∏owy

i doradztwo), marketing, logistyka, dystrybucja,

zarzàdzanie kapita∏em i inwestycjami rzeczowymi,

3) organizowania i prowadzenia prac badawczych

i rozwojowych, w szczególnoÊci projektowania

i wdra˝ania innowacji technologicznych i organizacyjnych.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

330

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

690

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

675

Razem

1695

IV. PRAKTYKI

Dla tego kierunku nie ustala si´ obligatoryjnej formy praktyki.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

330

1. J´zyki obce

120

2. Zaj´cia sportowe

90

3. Przedmioty humanistyczne — (do wyboru

filozofia, komunikacja spo∏eczna, socjologia,

psychologia, etyka itp.)

120

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

690

1. Matematyka ze statystykà

180

2. Fizyka lub/i chemia lub/i biologia

120

3. Informatyka

4. Grafika in˝ynierska (komputerowa)

5. Podstawy metrologii

60

6. Mikro- i makroekonomia

105

7. Prawo

45

8. Podstawy zarzàdzania

45

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

675

1. Finanse i rachunkowoÊç

75

2. Rachunek kosztów dla in˝ynierów

45

3. Badania operacyjne

30

4. Zarzàdzanie produkcjà i us∏ugami

60

5. Zarzàdzanie personelem

30

6. Zarzàdzanie strategiczne

45

7. Zarzàdzanie jakoÊcià (TQM)

30

8. Marketing

45

9. Wprowadzenie do techniki

30

10. Ekologia zasobów naturalnych i ochrona

Êrodowiska

30

11. Materia∏oznawstwo

60

12. Podstawy projektowania in˝ynierskiego

60

13. Podstawy automatyzacji

45

14. Procesy i techniki produkcyjne

90

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Matematyka ze statystykà

Liczby zespolone. Rachunek macierzowy i wektorowy. Funkcje — liniowe, ciàg∏e, jednej i wielu

zmiennych. Rachunek ró˝niczkowy i ca∏kowy

jednej i wielu zmiennych. Szeregi liczbowe.

Równania ró˝niczkowe zwyczajne. Analiza dynamiki zjawisk. Metody opisu statystycznego. Elementy rachunku prawdopodobieƒstwa. Dane

i podstawowe normy statystyczne. Zmienna losowa, podstawowe rozk∏ady zmiennych losowych. Rozk∏ady z prób. Przedzia∏y ufnoÊci. Testowanie hipotez statystycznych. Statystyczna miara wspó∏zale˝noÊci zjawisk. Techniki losowania

prób. Projektowanie eksperymentów statystycznych.

2. Fizyka lub/i chemia lub/i biologia

Fizyka

Kinematyka, dynamika punktu materialnego.

Mechanika cia∏a sztywnego, ruch drgajàcy, mechanika relatywistyczna, powszechna grawitacja, kinetyczna teoria gazów, termodynamika,

równowaga faz, przejÊcie fazowe, kinetyka fizyczna. ElektrycznoÊç i magnetyzm. Optyka liniowa i falowa. Elementy fizyki wspó∏czesnej

oddzia∏ywania fundamentalne, elementarne

sk∏adniki materii, budowa atomu, budowa jàdra,

kwanty. Przedstawienie rozwoju poj´ç makro- i

Poz. 1004

mikroÊwiata. Opis klasyczny i opis kwantowo-mechaniczny. Równanie Schrödingera.

Chemia

Budowa materii i klasyfikacja pierwiastków.

Podstawowe poj´cia i prawa chemii. Rodzaje

wiàzaƒ; mechanizmy powstawania zwiàzków

chemicznych. Podstawy chemii nieorganicznej,

organicznej i fizycznej. Podstawy technologii

chemicznej.

Biologia

JednoÊç Êwiata organizmów ˝ywych. Molekularne podstawy ˝ycia. Komórkowa budowa organizmów. Metabolizm. Przekazywanie informacji genetycznej. ZmiennoÊç. Ró˝nicowanie

komórek i powstawanie tkanek. Hierarchia budowy organizmów tkankowych.

3. Informatyka

Podstawowe poj´cia informatyki. Sprz´t komputerowy. Standardowa konfiguracja komputera. Oprogramowanie. Systemy operacyjne

(obiektowe, ponadobiektowe). Edytory tekstów.

Arkusze kalkulacyjne. Bazy danych i ich wykorzystanie. Z∏o˝one systemy informatyczne (lokalne i rozleg∏e sieci komputerowe): UNIX,

NOVELL, e-mail, INTERNET.

4. Grafika in˝ynierska (komputerowa)

Umiej´tnoÊci przedstawienia przestrzennych

utworów geometrycznych na p∏aszczyênie z wykorzystaniem tradycyjnej techniki rysunkowej

i w technice komputerowej. Odwzorowanie elementów przestrzeni w rzutach prostokàtnych,

równoleg∏ych na dwie i trzy prostopad∏e rzutnie

oraz rzuty aksonometryczne. Podstawy wymiarowania i tolerowania wymiarów i kszta∏tu. Zasady schematyzacji z∏o˝onych uk∏adów technicznych w ró˝nych obszarach techniki: budowy

maszyn, budownictwa, instalacji hydraulicznych, elektrycznych i elektronicznych. Praktyczne czytanie rysunków i schematów i tworzenie

w oparciu o nie opisów urzàdzeƒ. Wykorzystanie

systemu AUTO CAD.

5. Podstawy metrologii

Teoria b∏´du w uj´ciu granicznym. èród∏a i typy

b∏´dów. Zapis rezultatu pomiaru. Narz´dzia pomiarowe: analogowe, cyfrowe. Przetworniki,

komparatory, wzorce. Przetworniki A/C, C/A.

Wspomaganie mikrokomputerowe. Oddzia∏ywania: obiekt pomiaru—przyrzàd—obserwator.

Model, wzór definicyjny, sumowanie b∏´dów.

Statystyczna teoria b∏´dów. Metody i techniki

pomiaru ró˝nych wielkoÊci fizycznych, obiektów

i procesów, np.: elektrycznych: pràdu, napi´cia,

rezystancji, pojemnoÊci, indukcyjnoÊci; geometrycznych: d∏ugoÊci, kàta, odchy∏ki kszta∏tu i po∏o˝enia oraz chropowatoÊci; mechanicznych

pr´dkoÊci liniowej i kàtowej, przyspieszenia, si∏y, momentu; hydraulicznych: ciÊnienia, pr´dkoÊci, przep∏ywu; st´˝enia roztworów i mieszanin,

pomiar pH itd.

6. Mikro- i makroekonomia

Rynek i gospodarka rynkowa (popyt i poda˝).

Teoria zachowania si´ konsumenta. Teoria produkcji. Modele konkurencji rynkowej: doskona∏a, monopol, oligopol. Równowaga mikroekonomiczna. Alternatywna teoria przedsi´biorstwa. Rynki czynników produkcji. Równowaga

konkurencyjna i elementy teorii dobrobytu. Gospodarka narodowa. Globalne: popyt i poda˝.

Równowaga makroekonomiczna. Produkt spo∏eczny, dochód narodowy. Bud˝et paƒstwa, deficyt i d∏ug publiczny. Pieniàdz i system bankowy.

Rynek pieniàdza. Makroekonomia keynesowska

a makroekonomia klasyczna. Cykl koniunkturalny. Inflacja, bezrobocie. Gospodarka otwarta.

Równowaga zewn´trzna. Polityka bud˝etowa,

monetarna, kursu walutowego. Polityka stabilizacyjna i model IS-LM. Wzrost gospodarczy.

7. Prawo

Podstawowe wiadomoÊci o prawie. Elementy

prawa paƒstwowego, prawa administracyjnego, prawa cywilnego i prawa karnego. Prawo

gospodarcze — poj´cie i zakres, podmioty gospodarcze i ich mienie, obrót gospodarczy. Administracyjno-prawne warunki wykonywania

dzia∏alnoÊci

gospodarczej.

Zobowiàzania.

Ochrona w∏asnoÊci przemys∏owej i intelektualnej.

8. Podstawy zarzàdzania

Synergia i efekt organizacyjny. Sterowanie, kierowanie a zarzàdzanie. Proces zarzàdzania: planowanie, organizowanie, zatrudnianie, kierowanie, motywowanie i kontrolowanie. Cechy i cele

organizacji oraz jej cz´Êci sk∏adowe. Struktury

organizacyjne — typy struktur i ich projektowanie ze szczególnym uwzgl´dnieniem warunków

techniczno-technologicznych.

Reorganizacja.

Procesy informacyjno-decyzyjne. Istota, metody, techniki i style zarzàdzania.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Finanse i rachunkowoÊç

System finansowy paƒstwa. Zasady gospodarki

finansowej podmiotów gospodarczych. Powiàzanie systemu finansowego podmiotów gospodarczych z systemem finansowym paƒstwa. RachunkowoÊç w systemie informacyjnym podmiotu gospodarczego. Bilansowe uj´cie majàtku i kapita∏ów. Operacje gospodarcze i ich

wp∏yw na bilans. System kont ksi´gowych. Ewidencja stanu i zmian sk∏adników bilansowych

oraz procesów gospodarczych (w tym pozyskania i zu˝ycia czynników dzia∏alnoÊci). Procedury

ustalania wyniku finansowego.

2. Rachunek kosztów dla in˝ynierów

Strukturalizacja kosztów. Zró˝nicowanie modelowe rachunku kosztów. Procedury ewidencyjno-rozliczeniowe w ró˝nych modelach rachunku

kosztów. Standardy kosztowe. Kontrola bud˝e-

Poz. 1004

towa kosztów. Monitoring kosztowy. Koszty

w problemowych rachunkach decyzyjno-kontrolnych. Metoda ABC i wykresy Ishikawy.

3. Badania operacyjne

Zakres badaƒ operacyjnych. Programowanie liniowe. Zagadnienia transportowe. Programowanie dyskretne i sieciowe. Optymalizacja. Problemy przydzia∏u. Elementy teorii gier. Programowanie wielokryterialne. Teoria kolejek i system obs∏ugi masowej. Modele symulacyjne

i heurystyczne.

4. Zarzàdzanie produkcjà i us∏ugami

Cel i przedmiot zarzàdzania produkcjà i us∏ugami. Logistyczne parametry przebiegu procesu

produkcji i us∏ug. Organizacja przestrzeni produkcyjnej i us∏ugowej. Zasady, sposoby i metody prowadzenia dzia∏alnoÊci produkcyjnej

i us∏ugowej. Podstawy planowania i sterowania

produkcjà oraz realizacjà us∏ug. Poj´cie i klasyfikacja systemów zlecania produkcji i us∏ug.

Wspó∏czesne metody zarzàdzania produkcjà

i us∏ugami.

5. Zarzàdzanie personelem

Proces zarzàdzania personelem — jego elementy i uwarunkowania przebiegu. ProduktywnoÊç

pracy a produktywnoÊç przedsi´biorstwa. Polityka i strategia personalna przedsi´biorstwa.

Procedury, metody i instrumenty zarzàdzania

personelem. Innowacje, zmiany i konflikt w organizacji. Komunikacja spo∏eczna w organizacji.

Kultura organizacyjna jako narz´dzie aktywizowania personelu. Podmioty zarzàdzania personelem. Organizacja s∏u˝by personalnej.

6. Zarzàdzanie strategiczne

Istota i typologia strategii oraz zarzàdzania strategicznego. Logika zarzàdzania strategicznego.

Otoczenie w zarzàdzaniu strategicznym. Strategie konkurencji. Alianse strategiczne. Zarzàdzanie strategiczne w ró˝nych sektorach przemys∏u.

7. Zarzàdzanie jakoÊcià

Ewolucja systemów zarzàdzania jakoÊcià w Europie zachodniej, USA i Japonii.

System zapewnienia jakoÊci w firmie. Certyfikacja zapewnienia jakoÊci. Dokumentowanie systemu zapewnienia jakoÊci w przedsi´biorstwie.

Narz´dzia TQM — metody i techniki. Kroki w poprawie jakoÊci TQM. Certyfikaty i akredytacje.

8. Marketing

Podstawowe elementy wiedzy na temat zachowaƒ klientów indywidualnych i instytucjonalnych na rynku dóbr i us∏ug konsumpcyjnych

i produkcyjnych. Poj´cie i kryteria segmentacji

rynku dóbr konsumenckich i rynku przemys∏owego. Charakterystyczne podobieƒstwa i ró˝nice tych rynków. Otoczenie marketingowe przedsi´biorstwa i badania marketingowe. Analiza

SWOT. Marketing mix: produkt, cena, dystrybu-

cja i promocja jako narz´dzie strategii marketingowych. Podstawowe strategie marketingowe

penetracja — jako narz´dzie strategii marketingowych. Podstawowe strategie marketingowe

penetracji i rozwoju rynku, rozwoju produktu

i dywersyfikacji. Metoda analizy portfelowej

BCG. Plan marketingowy — cel, struktura i znaczenie dla przedsi´biorstwa.

9. Wprowadzenie do techniki

Poj´cie techniki i systemów technicznych. Technika a cywilizacja. Cechy dobrego in˝yniera. Rola matematyki, fizyki, chemii — jako podstawy

nauk technicznych. Proces projektowo-konstrukcyjny i jego struktura. CAD. Technologie

wytwarzania w ró˝nych dziedzinach techniki

budownictwo, budowa maszyn, elektrotechnika

i elektronika, in˝ynieria chemiczna i spo˝ywcza.

Automatyzacja i robotyzacja maszyn, procesów

i systemów maszynowych. CAM i CIM. Eksploatacja i u˝ytkowanie, diagnostyka, niezawodnoÊç i monitoring. Rola Êrodków informatyki we

wspó∏czesnej technice. Technika a Êrodowisko

naturalne mikro- i makro-. Recykling. Postindustrializm.

10. Ekologia zasobów naturalnych i ochrony Êrodowiska

Podstawy ekologii zasobów naturalnych i ekologii cz∏owieka. Procesy zachodzàce w biosferze.

Ochrona litosfery, hydrosfery i atmosfery.

Ochrona przyrody i krajobrazu. Charakterystyka

zanieczyszczeƒ naturalnych i antropogennych

oraz ich oddzia∏ywanie na Êrodowisko. Problematyka ochrony atmosfery, rozprzestrzenianie

si´ zanieczyszczeƒ gazowych i py∏ów, redukcja

zanieczyszczeƒ, skutki szkodliwej emisji. Gospodarka wodna i ochrona wód podziemnych i powierzchniowych. Degradacja powierzchni Ziemi

i rekultywacja terenów zdegradowanych. Gospodarka odpadami. Ochrona przed ha∏asem

i wibracjami. Ekologicznie czyste technologie

i procesy produkcyjne. Instrumenty prawne

i ekonomiczne oraz polityka ochrony Êrodowiska.

11. Materia∏oznawstwo

Podstawowe w∏asnoÊci materia∏ów: wytrzyma∏oÊciowe — rozciàganie, zginanie, Êciskanie,

skr´canie, wytrzyma∏oÊç zm´czeniowa; trybologiczne — cierne i Êlizgowe; cieplne — przewodnictwo i izolacyjnoÊç, ˝aroodpornoÊç i termowytrzyma∏oÊç; elektryczne — przewodnictwo, izolatory; opornoÊç na dzia∏anie otoczenia — atmosferycznego, chemicznego, biologicznego;

technologiczne — obrabialnoÊç, lejnoÊç, termoplastycznoÊç, utwardzalnoÊç. Podstawowe elementy struktury i technologii otrzymywania

i modyfikacji wybranych grup materia∏ów. Stopy ˝elaza i w´gla: stale, ˝eliwa, materia∏y szkliste. Stale stopowe. Stopy metali kolorowych

bràz, mosiàdz; stopy aluminium, materia∏y do

pracy o obni˝onych i podwy˝szonych temperaturach. Polimery i tworzywa sztuczne. Materia∏y

Poz. 1004

ceramiczne. Kompozyty w∏ókniste o osnowie ceramicznej i metalicznej.

12. Podstawy projektowania in˝ynierskiego

Projektowanie obiektów i procesów jako podstawowy element dzia∏alnoÊci in˝ynierskiej. Holistyczne uj´cie procesu projektowania. Obiekty

techniczne (maszyny, urzàdzenia i procesy)

w uj´ciu systemowym. Klasyfikacja cech. Etapy

istnienia wytworu technicznego. Projektowanie

techniczne i jego struktura: formu∏owanie i analiza problemu, poszukiwanie koncepcji, wymagania i ograniczenia, kryteria wartoÊciowania,

ocena i wybór rozwiàzaƒ. Zasady wymiarowania (obliczania) i kszta∏towania wybranych

obiektów technicznych. Modelowanie i optymalizacja w projektowaniu. Metody i techniki wspomagania ró˝nych faz i etapów procesu projektowania. Bazy wiedzy i CAD.

13. Podstawy automatyzacji

Poj´cia: mechanizacja, automatyzacja, robotyzacja. Struktura funkcjonalna uk∏adów sterowania numerycznego i automatycznej regulacji

(SAR). Wybrane cz∏ony dynamiczne uk∏adów

SAR. Prawa regulacji i kryteria stabilnoÊci uk∏adów SAR. Rodzaje sygna∏ów w uk∏adach SAR

ciàg∏e i dyskretne. Techniczne Êrodki realizacji

uk∏adów SAR: uk∏ady mechaniczne, hydrauliczne, pneumatyczne, elektryczne i mieszane. Analiza przyk∏adów uk∏adów SAR o dzia∏aniu ciàg∏ym. Przyk∏ady dyskretnych uk∏adów sterowania. Programowalne sterowniki logiczne PLC.

Uk∏ady sterowania numerycznego NC, CNC i RC.

Budowa i rodzaje robotów przemys∏owych. Sterowanie ruchem i programowanie robotów.

Przyk∏ady zastosowania robotów przemys∏owych. Elementy sztucznej inteligencji.

14. Procesy i techniki produkcyjne

System wytwórczy i jego organizacja. Wyrób

i jego cechy: funkcjonalne, u˝ytkowe, handlowe.

JakoÊç wyrobu. Proces wytwarzania i cechy go

charakteryzujàce. Ogólna charakterystyka techniki wytwarzania z uwagi na uzyskiwane cechy

wyrobu i wymagania stawiane przez proces wytwórczy. Cele realizowane w procesie wytwórczym: nadawanie kszta∏tu, uzyskiwanie po˝àdanej struktury materia∏u, uzyskiwanie w∏asnoÊci

warstwy wierzchniej, uzyskiwanie efektów estetycznych, uzyskiwanie okreÊlonych w∏aÊciwoÊci

fizycznych lub chemicznych, ∏àczenie elementów w funkcjonalnà ca∏oÊç (monta˝). Przyk∏ady

wybranych procesów produkcyjnych w ró˝nych

dziedzinach techniki. Podstawowe procesy

i technologie przetwarzania ró˝nych postaci

energii. Struktura funkcjonalna procesu wytwórczego — przyk∏ady. Logistyka w wytwarzaniu.

Planowanie procesu wytwórczego z uwzgl´dnieniem: rozmiarów produkcji, wydajnoÊci procesu, ró˝norodnoÊci produkowanych wyrobów.

Symulacyjne metody optymalizacji procesu wytwórczego.

VII. ZALECENIA

Poz. 1004

1. W grupach przedmiotów B i C laboratoria, çwiczenia i zaj´cia projektowe powinny stanowiç ∏àcznie

40% zaj´ç.

3. Zaleca si´, aby przedmioty specjalnoÊciowe (przynajmniej dwa z nich) by∏y prowadzone przez wyk∏adowców aktualnie pracujàcych w przemyÊle i gospodarce.

2. Program studiów powinien przewidywaç minimum

8 tygodni praktyki zawodowej, przy czym zale˝nie

od zakresu studiów nale˝y dà˝yç do wymiaru 16 tygodni.

4. Zaleca si´, aby prace magisterskie powstawa∏y przy

wspó∏pracy z ró˝nymi podmiotami gospodarczymi.

Za∏àcznik nr 68

Standardy nauczania dla kierunku studiów

zarzàdzanie i marketing

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

3. Matematyka

90

Studia magisterskie na kierunku zarzàdzanie i marketing trwajà co najmniej 4,5 roku (9 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3000, w tym 1425

godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

4. Statystyka

75

5. Ekonometria

60

6. Informatyka

60

7. Podstawy zarzàdzania

60

8. Prawo

90

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwenci znajdujà zatrudnienie w handlu, przemyÊle, us∏ugach, w ró˝nego rodzaju agencjach konsultingowych, w organizacjach gospodarczych, organizacjach pracodawców.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

300

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

615

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

510

Razem

1425

IV. PRAKTYKI

Dla tego kierunku nie przewiduje si´ obligatoryjnej

formy praktyki.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

510

1. Podstawy marketingu

60

2. Analiza rynku

60

3. RachunkowoÊç (finansowa i zarzàdcza)

75

4. Finanse

60

5. Metody organizacji i zarzàdzania

45

6. Zarzàdzanie strategiczne

60

7. Zarzàdzanie produkcjà

45

8. Zarzàdzanie kadrami

30

9. Prognozowanie i symulacje

45

10. Badania operacyjne

30

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

300

1. J´zyki obce

120

2. Przedmioty ogólnospo∏eczne (2—3) do wyboru spoÊród nast´pujàcych: filozofia,

socjologia, logika, historia gospodarcza,

psychologia

90

3. Wychowanie fizyczne

90

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

615

1. Mikroekonomia

90

2. Makroekonomia

90

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Mikroekonomia

Rynek. Gospodarstwo domowe. Teoria zachowania si´ konsumenta. Teoria produkcji. Konkurencja doskona∏a i monopol. Równowaga przedsi´biorstwa. Oligopol. Alternatywne teorie

przedsi´biorstwa. Rynki czynników produkcji.

Równowaga konkurencyjna i elementy teorii dobrobytu.

2. Makroekonomia

Gospodarka narodowa. Globalne: popyt i poda˝.

Równowaga makroekonomiczna. Produkt spo∏eczny, dochód narodowy. Bud˝et paƒstwa, deficyt i d∏ug publiczny. Pieniàdz i system bankowy.

Rynek pieniàdza. Makroekonomia keynesowska

a makroekonomia klasyczna. Cykl koniunkturalny. Inflacja, bezrobocie. Gospodarka otwarta.

Równowaga zewn´trzna. Polityka bud˝etowa,

monetarna, kursu walutowego. Polityka stabilizacyjna i model IS-IM. Wzrost gospodarczy.

3. Matematyka

Funkcje jednej, dwóch oraz wielu zmiennych

i ich zastosowania ekonomiczne (rachunek marginalny, ekstrema). Elementy rachunku ca∏kowego. Wprowadzenie do równaƒ ró˝niczkowych

i ró˝nicowych — z zastosowaniami w ekonomii.

Rachunek wektorów i macierzy. Uk∏ad równaƒ

i nierównoÊci liniowych — przyk∏ady ekonomiczne.

4. Statystyka

Dane i podstawowe normy statystyczne. Zmienna losowa, podstawowe rozk∏ady zmiennych losowych. Rozk∏ady z prób. Przedzia∏y ufnoÊci. Testowanie hipotez statystycznych. Statystyczna

miara wspó∏zale˝noÊci zjawisk. Analiza dynamiki zjawisk. Techniki losowania prób. Projektowanie eksperymentów statystycznych.

5. Ekonometria

Opisowe modele ekonometryczne. Estymatory,

estymacja punktowa i przedzia∏owa. Klasyczny

model regresji liniowej. Prognozowanie na podstawie modeli jedno- i wielorównaniowych.

Ekonometryczna analiza popytu, produkcji

i kosztów. Prognozowanie na podstawie szeregów czasowych.

6. Informatyka

Sprz´t komputerowy. Standardowa konfiguracja komputerowa. Oprogramowanie. Systemy

operacyjne. Pakiety oprogramowania firmowego. Programy u˝ytkowe. Edytory tekstu. Arkusze

kalkulacyjne. Bazy danych i ich wykorzystanie.

Komputerowe wspomaganie zarzàdzania przedsi´biorstwem.

7. Podstawy zarzàdzania

Typologia, cele i efektywnoÊç organizacji. Synergia i efekt organizacyjny. Sterowanie, kierowanie, zarzàdzanie. Proces zarzàdzania. Rozwój

zarzàdzania naukowego. Struktury organizacyjne. Procesy informacyjno-decyzyjne. Problematyka reorganizacji.

8. Prawo

Ogólne wiadomoÊci o prawie. Elementy prawa

paƒstwowego. Elementy prawa administracyjnego. Elementy prawa karnego. Wprowadzenie

do prawa cywilnego. Podmioty stosunków cywilnoprawnych. Mienie i prawa rzeczowe. Zobowiàzania. Ochrona w∏asnoÊci przemys∏owej.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Podstawy marketingu

Otoczenie rynkowe przedsi´biorstwa. Marketingowe systemy informacyjne i podstawy ich bu-

Poz. 1004

dowy. Polityka produktu. Polityka cen. Dystrybucja produktu. Polityka promocji.

2. Analiza rynku

Równowaga rynkowa. ElastycznoÊç popytu i poda˝y. Analiza pojemnoÊci i ch∏onnoÊci rynku.

Analiza dynamiki zjawisk rynkowych. Modelowanie i prognozowanie zjawisk rynkowych.

3. RachunkowoÊç

RachunkowoÊç jako system informacyjny przedsi´biorstwa. RachunkowoÊç finansowa i zarzàdcza.

RachunkowoÊç finansowa. Zasady i podstawy

prawne rachunkowoÊci. Majàtek i kapita∏y

przedsi´biorstwa. Bilans. Przychody. Koszty.

Wynik finansowy. Rachunek zysków i strat. Operacje gospodarcze bilansowe i wynikowe. Zasady funkcjonowania kont ksi´gowych. Plan kont.

Ewidencja kapita∏ów, Êrodków pieni´˝nych, papierów wartoÊciowych, rozrachunków, majàtku

trwa∏ego, zapasów. Wycena sk∏adników majàtkowych. Metody ustalania wyniku finansowego.

SprawozdawczoÊç finansowa.

RachunkowoÊç zarzàdcza. Klasyfikacja kosztów.

Rachunek kosztów pe∏nych. Rachunek kosztów

zmiennych. Analiza progu rentownoÊci. Kalkulacja cen. Rachunek kosztów standardowych. Bud˝etowanie i planowanie kosztów. Systemy

sprawozdawczoÊci wewn´trznej.

4. Finanse

System finansowy w gospodarce rynkowej.

Strumienie i zasoby finansowe w gospodarce.

Struktura systemu bankowego. Bank centralny

i banki komercyjne. Rynki finansowe. Funkcjonowanie gie∏dy. Zarzàdzanie finansami przedsi´biorstwa w zarzàdzaniu sektorem publicznym.

5. Metody organizacji i zarzàdzania

Ewolucja i dyfuzja metod organizacji i zarzàdzania. Metody organizatorskie. Metody zarzàdzania usprawniajàce prac´ kierowniczà. Metody

ukierunkowane na motywacj´. Style kierowania.

Metody twórczego rozwiàzywania problemów

w zarzàdzaniu.

6. Zarzàdzanie strategiczne

Koncepcje i cechy zarzàdzania strategicznego.

Typologia strategii. Uwarunkowania zewn´trzne

i wewn´trzne. Modele zarzàdzania strategicznego. Sfery procesu zarzàdzania strategicznego.

Strategie konkurencji.

7. Zarzàdzanie produkcjà

Systemy produkcyjne. Techniczne przygotowanie produkcji. Proces produkcji w przedsi´biorstwie. Sterowanie przebiegiem produkcji. Nowoczesne metody zarzàdzania produkcjà. Metody humanizacji organizacji produkcji.

8. Zarzàdzanie kadrami

Zarzàdzanie kadrami w systemie zarzàdzania

przedsi´biorstwem. Podmioty zarzàdzania ka-

drami. Procedury i techniki zarzàdzania kadrami.

Organizacje s∏u˝b pracowniczych.

9. Prognozowanie i symulacje

Narz´dzia, metody i techniki komputerowego

opracowywania prognoz prostych, wariantowych, opartych na modelach tendencji rozwojowej, przyczynowo-skutkowych, wielorównaniowych ekonometrycznych i nieekonometrycznych. W trakcie zaj´ç s∏uchacze zostajà zaznajomieni co najmniej z jednym pakietem programów komputerowych, za pomocà którego b´dà

Poz. 1004

mogli przeprowadziç analiz´ iloÊciowà wybranych przez siebie zjawisk gospodarczych oraz

dokonaç prognoz.

10. Badania operacyjne

Zakres badaƒ operacyjnych. Programowanie liniowe. Zagadnienie transportowe. Programowanie ca∏kowitoliczbowe (dyskretne) i sieciowe. Nieliniowe zadania optymalizacyjne. Problemy przydzia∏u. Elementy teorii gier. Programowanie wielokryterialne. Teoria kolejek i systemy obs∏ugi

masowej. Modele symulacyjne i heurystyczne.

STUDIA ZAWODOWE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia zawodowe na kierunku zarzàdzanie i marketing trwajà co najmniej 3 lata (6 semestrów). ¸àczna

liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 2200, w tym 1815 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwenci kierunku zarzàdzanie i marketing

(otrzymujà tytu∏ licencjata) przyswajajà sobie niezb´dne podstawy teoretyczne z zakresu nauk ekonomicznych, i zarzàdzania, a tak˝e z dyscyplin komplementarnych, oraz uzyskujà umiej´tnoÊci analizy otoczenia

przedsi´biorstwa, w szczególnoÊci Êrodowiska rynkowego i konkurencyjnego firmy, analizy zasobów wewn´trznych przedsi´biorstwa oraz planowania strategii rozwoju i dzia∏ania przedsi´biorstwa, w tym jego

podstawowych strategii marketingowych, zarzàdzania

produkcjà, personelem i finansami firmy. Kluczowà

umiej´tnoÊcià absolwentów kierunku jest przygotowanie do opracowania, wdra˝ania i kontroli programów

operacyjnych strategii przedsi´biorstwa. Absolwenci

kierunku znajdujà zatrudnienie na stanowiskach operacyjnych, analitycznych i mened˝erów Êredniego szczebla zarzàdzania w przedsi´biorstwach, agencjach konsultingowych i instytucjach non-profit.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

2. Przedmioty ogólnospo∏eczne (2—3)

do wyboru spoÊród nast´pujàcych: filozofia, socjologia, logika, historia gospodarcza, geografia ekonomiczna, psychologia

60

3. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

555

1. Mikroekonomia

60

2. Makroekonomia

60

3. Matematyka

90

4. Statystyka (opisowa)

60

5. Podstawy ekonometrii

15

6. Informatyka

60

7. Podstawy zarzàdzania

45

8. Podstawy marketingu

30

9. Finanse

45

10. Prawo

90

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

390

1. Zachowania organizacyjne

30

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

210

2. Zarzàdzanie strategiczne

45

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

555

3. Badania rynkowe i marketingowe

45

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

390

4. Zarzàdzanie i planowanie marketingowe

45

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE

I SPECJALNOÂCIOWE

660

5. RachunkowoÊç

75

Razem

1815

6. Zarzàdzanie produkcjà

30

7. Zarzàdzanie kadrami

30

8. Zarzàdzanie logistykà

30

9. Zarzàdzanie finansami przedsi´biorstw

30

10. Marketing w handlu i us∏ugach

30

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE

I SPECJALNOÂCIOWE (odpowiednie

dla danej specjalizacji i specjalnoÊci)

330

IV. PRAKTYKA

Praktyka zawodowa w minimalnym wymiarze 6 tygodni.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. J´zyki obce

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Mikroekonomia

Rynek. Gospodarstwo domowe. Teoria zachowania si´ konsumenta. Teoria produkcji. Konkurencja doskona∏a i monopol. Równowaga przedsi´biorstwa. Oligopol. Alternatywne teorie

przedsi´biorstwa. Rynki czynników produkcji.

Równowaga konkurencyjna i elementy teorii dobrobytu.

2. Makroekonomia

Gospodarka narodowa: popyt i poda˝. Równowaga makroekonomiczna. Produkt spo∏eczny,

dochód narodowy. Bud˝et paƒstwa, deficyt

i d∏ug publiczny. Pieniàdz i system bankowy. Rynek pieniàdza. Makroekonomia keynesowska

a makroekonomia klasyczna. Cykl koniunkturalny. Inflacja, bezrobocie. Gospodarka otwarta.

Równowaga zewn´trzna. Polityka bud˝etowa,

monetarna, kursu walutowego. Polityka stabilizacyjna i model IS-IM. Wzrost gospodarczy.

3. Matematyka

Funkcje jednej, dwóch oraz wielu zmiennych

i ich zastosowania ekonomiczne (rachunek marginalny, ekstrema). Elementy rachunku ca∏kowego. Wprowadzenie do równaƒ ró˝niczkowych

i ró˝nicowych — z zastosowaniami w ekonomii.

Rachunek wektorów i macierzy. Uk∏ad równaƒ

i nierównoÊci — przyk∏ady ekonomiczne.

4. Statystyka opisowa

Statystyka jako nauka. Podstawowe poj´cia.

Etapy badaƒ statystycznych. Prezentacja tabelaryczna i graficzna danych statystycznych. Podstawowe parametry opisu statystycznego dla

danej cechy. Budowa tablicy korelacyjnej. Podstawowe parametry opisu statystycznego dla

dwóch cech. Badanie wspó∏zale˝noÊci dwóch

cech. Wskaêniki korelacji. Indeksy statystyczne

tendencji rozwojowej.

5. Podstawy ekonometrii

Opisowy model ekonometryczny, konstrukcja,

za∏o˝enia o sk∏adniku losowym. Estymacja parametrów modelu ekonometrycznego. HeteroskedastycznoÊç i autokorelacja w modelu ekonometrycznym. Prognozowanie na podstawie modelu ekonometrycznego. Analiza szeregów czasowych i prognozowanie. Modele wielorównaniowe — podstawowe zagadnienia.

6. Informatyka

Sprz´t komputerowy. Standardowa konfiguracja komputerowa. Oprogramowanie. Systemy

operacyjne. Pakiety oprogramowania firmowego. Programy u˝ytkowe. Edytory tekstu. Arkusze

kalkulacyjne. Bazy danych i ich wykorzystanie.

Komputerowe wspomaganie zarzàdzania przedsi´biorstwem.

Poz. 1004

7. Podstawy zarzàdzania

Proces, funkcje i umiej´tnoÊci zarzàdzania.

Przedsi´biorstwo i jego otoczenie jako obiekt zarzàdzania. Status w∏asnoÊciowy i formy organizacyjno-prawne przedsi´biorstwa. Misja i cele

przedsi´biorstwa. Planowanie strategiczne

i operacyjne. Organizowanie i motywowanie

w przedsi´biorstwie. Funkcja kontrolna zarzàdzania. Podstawowe zasady przedsi´biorstwa.

Zarzàdzanie sferami dzia∏alnoÊci przedsi´biorstwa: marketingiem, logistykà, produkcjà, personelem, kapita∏em, technologià i informacjà.

Zarzàdzanie rozwojem przedsi´biorstwa.

8. Podstawy marketingu

Otoczenie rynkowe przedsi´biorstwa. Istota,

funkcje i elementy marketingu. Marketingowe

systemy informacyjne. Dziedziny i podstawowe

metody badaƒ marketingowych. Polityka produktu i ceny. Polityka promocji. Dystrybucja

i formy sprzeda˝y produktów. Strategia marketingowa przedsi´biorstwa.

9. Finanse

System finansowy w gospodarce rynkowej.

Strumienie i zasoby finansowe w gospodarce.

Bud˝et paƒstwa — dochody, wydatki, polityka

podatkowa. Bud˝ety samorzàdów terytorialnych. Struktura systemu bankowego. Bank centralny i banki komercyjne. Rynki finansowe.

Funkcjonowanie rynku (gie∏dy) papierów wartoÊciowych.

10. Prawo

System prawa i jego kategorie. Elementy prawa

paƒstwowego. Elementy prawa administracyjnego. Elementy prawa karnego. Podstawy i elementy prawa cywilnego. Podmioty stosunków

cywilnoprawnych. Mienie i prawa rzeczowe.

Zobowiàzania. Ochrona w∏asnoÊci przemys∏owej.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Zachowania organizacyjne

Istota zachowaƒ organizacyjnych. Zachowania

jednostkowe i grupowe w organizacji. Zachowania mi´dzyorganizacyjne — podstawowe relacje

z otoczeniem: konkurencja, integracja. Reakcje

strategiczne organizacji na otoczenie. Przywództwo, style kierowania i profil kompetencji wspó∏czesnego mened˝era. Procesy komunikowania

i negocjacji w organizacjach. Kultura organizacyjna i etyka zachowaƒ organizacyjnych.

2. Zarzàdzanie strategiczne

Istota, kategorie i zasady zarzàdzania strategicznego. Istota, cechy i poziomy strategii w przedsi´biorstwie. Procedura zarzàdzania strategicznego. Misja, wizja i cele strategiczne firmy. Analiza strategiczna makro- i mikrootoczenia przedsi´biorstwa. Badania otoczenia sektorowego

przedsi´biorstwa. Analiza i planowanie portfela

produkcji. Metody zintegrowanej analizy przedsi´biorstwa i jego otoczenia (SWOT). Strategie

produktywno-rynkowe. Strategia dywersyfikacji. Strategie konkurencji. Pozycja strategiczna

przedsi´biorstw a strategia technologiczna.

Wdra˝anie strategii a kontrola strategiczna.

3. Badania rynkowe i marketingowe

Analiza rynku.

Równowaga rynku i jej mechanizm. ElastycznoÊç popytu i poda˝y. Analiza pojemnoÊci i jej

mechanizm. ElastycznoÊç popytu i poda˝y. Analiza pojemnoÊci i ch∏onnoÊci rynku. Analiza dynamiki zjawisk rynkowych.

Badania marketingowe

Projektowanie i organizacja badaƒ marketingowych. Techniki badaƒ marketingowych. Pomiar

i analiza danych.

Metody badania post´powania konsumentów.

Metody segmentacji rynku. Metody badania

kszta∏towania produktu i cen. Metody analizy

systemów dystrybucji. Badania skutecznoÊci komunikacji marketingowej, w tym efektywnoÊci

reklamy.

4. Zarzàdzanie i planowanie marketingowe

Istota, proces i funkcje zarzàdzania marketingowego. Organizacja marketingu w przedsi´biorstwie.

Misja rynkowa i rynek przedsi´biorstwa. Aktywne rynkowe przedsi´biorstwa. Cele marketingowe a strategiczny profil marketingowy przedsi´biorstwa. Planowanie strategii marketingowej

przedsi´biorstwa. Strategiczny i taktyczno-operacyjny plan marketingowy firmy. Strategiczna

i operacyjna kontrola marketingu.

5. RachunkowoÊç

RachunkowoÊç finansowa. Zasady i podstawy

prawne rachunkowoÊci. Majàtek i kapita∏y

przedsi´biorstwa. Bilans. Przychody. Wynik finansowy. Rachunek zysków i strat. Operacje gospodarcze, bilansowe i wynikowe. Zasady funkcjonowania kont ksi´gowych. Plan kont. Ewidencja kapita∏ów, Êrodków pieni´˝nych, papierów wartoÊciowych, rozrachunków, majàtku

trwa∏ego, zapasów. Wycena sk∏adników majàtkowych. Metody ustalania wyniku finansowego.

SprawozdawczoÊç finansowa.

RachunkowoÊç zarzàdcza. Klasyfikacja kosztów.

Rachunek kosztów pe∏nych. Rachunek kosztów

zmiennych. Analiza progu rentownoÊci. Kalkulacja cen. Rachunek kosztów standardowych. Bud˝etowanie i planowanie kosztów. Systemy

sprawozdawczoÊci wewn´trznej.

6. Zarzàdzanie produkcjà

Systemy produkcyjne. Techniczne przygotowanie produkcji. Proces produkcji w przedsi´biorstwie. Sterowanie przebiegiem produkcji. No-

Poz. 1004

woczesne metody zarzàdzania produkcjà. Metody humanizacji organizacji produkcji.

7. Zarzàdzanie kadrami

Zarzàdzanie kadrami w systemie zarzàdzania

przedsi´biorstwem. Podmioty zarzàdzania kadrami. Procedury i techniki zarzàdzania kadrami.

Organizacja s∏u˝b pracowniczych. Zarzàdzanie

personelem a marketing wewn´trzny.

8. Zarzàdzanie logistykà

Marketing zakupów a logistyka. Metody badania

i segmentacja rynku zaopatrzenia. Planowanie

zakupów. Proces zakupów a kana∏y zasileƒ. Sk∏adowanie i magazynowanie. Logistyka dystrybucji i sprzeda˝y produktów przedsi´biorstwa. Organizacja i zarzàdzanie procesami logistycznymi

w przedsi´biorstwie.

9. Zarzàdzanie finansami przedsi´biorstwa

Istota zarzàdzania finansami firmy. Zasady finansowania i inwestowania — kapita∏ obcy i jego pozyskiwanie, sposoby sp∏at i rozliczeƒ kredytów. Pozyskiwanie kapita∏u poprzez emisj´ akcji i obligacji. Koszty kapita∏ów — d∏ugów i kapita∏u w∏asnego. Inwestowanie kapita∏u — inwestycje rzeczowe i pieni´˝ne. Metody oceny projektów inwestycyjnych. Zarzàdzanie krótkoterminowe finansami firmy — zarzàdzanie majàtkiem obrotowym i zobowiàzaniami bie˝àcymi.

Analiza fundamentalna dzia∏alnoÊci firmy (sektorowa i wskaênikowa). Strategie podatkowe

przedsi´biorstw.

10. Marketing w handlu i us∏ugach

Przedsi´biorstwa handlowe i us∏ugowe jako

podmioty rynku. Us∏uga i jej w∏asnoÊci. Handel

i inne sfery us∏ug. Merchandising (marketing

handlowy) jako nowoczesna koncepcja zarzàdzania firmà handlowà. Strategie i instrumenty

merchandisingu. Technologia i technika handlu

hurtowego i detalicznego. Badania marketingowe i segmentacja rynku us∏ug. Strategie marketingowe us∏ugi, cen us∏ug, dystrybucji i promocji us∏ug. Personel us∏ugowy a marketing wewn´trzny i interakcyjny firmy. Marketing w dzia∏alnoÊci us∏ugowej organizacji non-profit.

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE

I SPECJALNOÂCIOWE

List´ przedmiotów specjalizacyjnych i specjalnoÊciowych oraz treÊci programowe tych przedmiotów okreÊlajà rady wydzia∏ów, uwzgl´dniajàc wymagania dla danej specjalizacji.

VII. ZALECENIA

Przez przedmioty specjalizacyjne nale˝y rozumieç

przedmioty przygotowujàce do wykonywania zawodu

(w szczególnoÊci do uzyskania uprawnieƒ zawodowych), przez przedmioty specjalnoÊciowe — przedmioty

pog∏´biajàce wykszta∏cenie kierunkowe w okreÊlonych

zakresach wiedzy. Zawodowy charakter studiów powinien znaleêç swoje odzwierciedlenie mi´dzy innymi

1) w praktyce zawodowej

2) w grupie przedmiotów specjalizacyjnych i specjalnoÊciowych ustalanych przez uczelnie.

Poz. 1004

Przebieg praktyki oraz sposób uj´cia przedmiotów

specjalizacyjnych i specjalnoÊciowych powinien byç

uzale˝niony od specyfiki uczelni i okreÊlonego przez

nià profilu absolwenta.

Za∏àcznik nr 69

Standardy nauczania dla kierunku studiów

zootechnika

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku zootechnika trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi 3400, w tym 2020 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

380

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

500

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1140

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Razem

2020

Absolwenci kierunku zootechnicznego na podstawie zdobytej wiedzy teoretycznej, praktyk i çwiczeƒ

terenowych powinni byç przygotowani do organizowania procesów produkcyjnych w produkcji zwierz´cej, wyboru optymalnych ga∏´zi tej produkcji i kierowania zespo∏ami ludzkimi, jak równie˝ powinni posiadaç

IV. PRAKTYKI

— gruntownà wiedz´ z zakresu nauk podstawowych,

która pozwoli zrozumieç procesy zachodzàce

w Êrodowisku przyrodniczym;

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

— wiedz´ z podstaw hodowli i chowu zwierzàt,

a zw∏aszcza genetyki, selekcji i doboru hodowlanego, ˝ywienia zwierzàt oraz wiedzy z zakresu nauk

agrotechnicznych s∏u˝àcych zw∏aszcza produkcji

pasz;

— znajomoÊç technologii produkcji i ciàgów produkcyjnych w wybranej ga∏´zi z uwzgl´dnieniem ró˝nych form organizacji gospodarstw;

— umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´ rachunkiem ekonomicznym, znajomoÊç praw rynku i nowoczesnego

marketingu rolniczego;

— umiej´tnoÊç bieg∏ego pos∏ugiwania si´ Êrodkami

informatycznymi, zw∏aszcza w odniesieniu do kontroli i sterowania efektami technologii produkcji

zwierz´cej;

— odpowiedni zakres wiedzy ogólnohumanistycznej,

dobrà znajomoÊç j´zyka obcego pozwalajàcà na

samodzielne wykorzystywanie zagranicznej literatury fachowej oraz na nawiàzywanie bezpoÊrednich kontaktów zawodowych i handlowych z firmami zagranicznymi.

Dla tego kierunku nie ustala si´ obligatoryjnej formy praktyki.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

380

1. J´zyk obcy

120

2. Przedmioty humanistyczne, w tym

nauki spo∏eczne i ekonomia

120

3. Podstawy informatyki

80

4. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

500

1. Zoologia z ekologià

80

2. Chemia, biofizyka, biochemia zwierzàt,

mikrobiologia zootechniczna

240

3. Anatomia i fizjologia zwierzàt

180

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1140

1. Blok przedmiotów agrotechnicznych

190

2. ˚ywienie zwierzàt i paszoznawstwo

150

3. Ogólna hodowla i metody hodowlane

150

4. Higiena zwierzàt i profilaktyka

zootechniczna

90

5. Szczegó∏owa hodowla, u˝ytkowanie

i rozród zwierzàt

6. Towaroznawstwo produktów zwierz´cych

60

7. Podstawy ekonomii i marketingu

100

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. J´zyk obcy

Czynne opanowanie jednego j´zyka obcego

w mowie i piÊmie.

2. Przedmioty humanistyczne, w tym nauki spo∏eczne i ekonomia

W zale˝noÊci od zainteresowania studenta mo˝liwoÊç uzyskania szerszego zakresu wiedzy z historii, w tym historii powszechnej, filozofii, kultury j´zyka polskiego, antropologii, wiedzy o polityce, socjologii, psychologii, etyki, nauki o kulturze itp.

W zakresie ekonomii: prawo, podstawy makroekonomii i mikroekonomii, podstawy nauki

o rynku, zasady prowadzenia dzia∏alnoÊci gospodarczej.

3. Podstawy informatyki

Podstawowe poj´cia informatyki. Systemy operacyjne. Operacje na zbiorach. Edytory tekstów.

Tworzenie i obs∏uga baz danych.

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Zoologia z ekologià

Zwierz´ta w ekosystemach rolniczych. Systematyka bezkr´gowców w aspekcie paso˝ytów zwierz´cych i chorobotwórczych. Systematyka kr´gowców z rozpoznawaniem charakterystycznych gatunków oraz ich biologia. Systemy prawne ochrony przyrody i Êrodowiska.

2. Chemia, biofizyka, biochemia zwierzàt, mikrobiologia zootechniczna

Klasyfikacja reakcji chemicznych oraz ich kinetyka. Dysocjacja elektrolityczna oraz hydroliza.

Mieszaniny buforowe oraz w∏aÊciwoÊci hydrofilo-hydrofobowe. Biologiczne uk∏ady koloidalne,

elementy termodynamiki uk∏adów biologicznych. Biofizyka komórek i organizmów oraz

wp∏yw czynników fizycznych na ustrój ˝ywy.

Wybrane fizyczne metody pomiarowe stosowane w biologii. Molekularne podstawy biosyntezy

bia∏ek. Bioenergetyka organizmu zwierz´cego.

G∏ówne szlaki metaboliczne, ich wzajemne powiàzania, regulacja procesów komórkowych,

biochemia produkcyjnoÊci zwierzàt. Znaczenie

i rola drobnoustrojów w produkcji zwierz´cej.

Systematyka z elementami morfologii i fizjologii

drobnoustrojów. Mikrobiologia surowców pochodzenia zwierz´cego.

3. Anatomia i fizjologia zwierzàt

Cytologia, embriologia i histologia. Uk∏ady anatomiczne podstawowych gatunków zwierzàt go-

Poz. 1004

spodarskich. Anatomia topograficzna, zewn´trzna i wewn´trzna podstawowych gatunków zwierzàt gospodarskich. Fizjologia poszczególnych

uk∏adów.

Fizjologia rozrodu i laktacji. Regulacja wodno-mineralna. Endokrynologia i metabolizm. Termoregulacja.

4. Przedmioty agrotechniczne

Budowa komórek i tkanek roÊlinnych. Morfologia i anatomia poszczególnych cz´Êci roÊlin. Elementy fizjologii roÊlin. Rodzaje i w∏aÊciwoÊci

gleb. Bonitacja gleb w Polsce. Nawozy mineralne i organiczne oraz nawo˝enie. Charakterystyka polowej produkcji roÊlinnej i jej powiàzania

z produkcjà zwierz´cà. Siedlisko a roÊlina; przyrodnicze podstawy rejonizacji. Uprawa roli pod

ró˝ne grupy roÊlin. Zmianowanie; zielona taÊma. U˝ytki zielone w produkcji pasz i ich znaczenie w ochronie Êrodowiska. Wp∏yw czynników ekologicznych i zabiegów agrotechnicznych.

5. ˚ywienie zwierzàt i paszoznawstwo

Rola i znaczenie podstawowych sk∏adników pokarmowych. Energia paszy, przemiana energii,

bilans. WartoÊciowanie energii w paszach. Przemiana zwiàzków azotowych w organizmach.

Substancje biologicznie czynne i dodatki paszowe. Fizjologiczne i gospodarcze potrzeby ˝ywieniowe ró˝nych gatunków zwierzàt i ró˝nych kierunków u˝ytkowania. Sk∏ad chemiczny pasz

i ocena wartoÊci pokarmowej pasz. Metody konserwacji i przechowywania pasz oraz ich uszlachetniania. Obliczanie zasobów pasz. Komponenty mieszanek treÊciwych i podstawy opracowania receptur mieszanek przemys∏owych.

Technika ˝ywienia.

6. Ogólna hodowla i metody hodowlane

Podstawy genetyki ogólnej i molekularnej. Immunogenetyka w praktycznej hodowli. Genetyka populacji, genetyka cech iloÊciowych. Metody oceny wartoÊci hodowlanej zwierzàt. Teoria

indeksu selekcyjnego; metoda BLUP. Metody selekcji. Metody kojarzenia, krzy˝owania i bastardyzacji. Trendy genetyczne i fenotyczne. BujnoÊç mieszaƒców i efekt heterozji.

7. Higiena zwierzàt i profilaktyka zootechniczna

Wp∏yw Êrodowiska na produkcj´ i zachowanie

si´ zwierzàt. Epidemiologiczne i immunologiczne uwarunkowania chorób zakaênych. Higiena

pastwisk, wybiegów, pasz, doju, metody projektowania i optymalizacji pomieszczeƒ inwentarskich.

8. Szczegó∏owa hodowla, u˝ytkowanie i rozród

zwierzàt

Podstawowe rasy zwierzàt gospodarskich. Metody chowu. Technologia odchowu i u˝ytkowania zwierzàt. Mechanizacja produkcji zwierz´cej.

Dokumentacja hodowlana, znakowanie i identyfikacja zwierzàt. Ocena jakoÊci podstawowych

surowców zwierz´cych. Biologiczne podstawy

regulacji funkcji rozrodczych samic i samców.

Synchronizacja i stymulacja funkcji rozrodczych

samic, przenoszenie zarodków. Czynniki ograniczajàce funkcje rozrodcze samic i samców.

9. Towaroznawstwo produktów zwierz´cych

Poz. 1004

10. Podstawy ekonomii i marketingu

Podstawy rachunku ekonomicznego w przedsi´biorstwie. Ekonomika i organizacja czynników

produkcyjnych. Zarys rozwoju i istota marketingu. Planowanie i strategia marketingu. Ustalanie cen, dystrybucja i promocja marketingu towarów.

VII. ZALECENIA

Metody oceny surowców pochodzenia zwierz´cego. Zasady skupu i klasyfikacji zwierzàt rzeênych i mleka. Zasady przetwórstwa mleka. Zasady przetwórstwa mi´sa.

Pozosta∏a liczba godzin powinna stanowiç uzupe∏nienie jednej lub wszystkich grup przedmiotów — stosownie do decyzji rady wydzia∏u.

STUDIA ZAWODOWE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

3. Informatyka

60

Studia zawodowe na kierunku zootechnika trwajà 4

lata (8 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi

2800, w tym 1565 godzin okreÊlonych w standardach

nauczania.

4. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

390

1. Zoologia z ekologià

60

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

2. Chemia, biofizyka, biochemia zwierzàt,

mikrobiologia zootechniczna

210

Absolwenta studiów kierunku zootechnika (otrzymuje tytu∏ in˝yniera) charakteryzuje umiej´tnoÊç

i sprawnoÊç dzia∏ania w zakresie hodowli i chowu, ˝ywienia, u˝ytkowania zwierzàt i oceny surowców pochodzenia zwierz´cego, prowadzenia prac hodowlanych, organizowania procesów produkcyjnych w produkcji zwierz´cej, stosowania post´pu naukowo-technicznego i technologicznego, organizacji i restrukturyzacji gospodarstw rolnych, dokonywania przy zastosowaniu Êrodków informatycznych analizy ekonomicznej

op∏acalnoÊci produkcji zwierz´cej i roÊlinnej oraz wyboru najw∏aÊciwszego wariantu jej doskonalenia, oddzia∏ywania i doradztwa terenowego zwiàzanego z rozwojem reprezentowanej przez siebie dyscypliny zawodowej.

3. Anatomia i fizjologia zwierzàt

120

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

270

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

390

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

905

Razem

1565

905

1. Podstawy produkcji roÊlinnej

45

2. ˚ywienie zwierzàt i paszoznawstwo

60

3. Genetyka i metody hodowlane

60

4. Higiena zwierzàt i profilaktyka zootechniczna

45

5. Szczegó∏owa hodowla, u˝ytkowanie

i rozród zwierzàt

100

6. Towaroznawstwo produktów zwierz´cych

35

7. Podstawy ekonomii i marketingu

90

8. Przedmioty opcji specjalizacji zawodowej

470

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. J´zyk obcy

Czynne opanowanie jednego j´zyka obcego

w mowie i piÊmie.

2. Przedmioty humanistyczne, w tym nauki spo∏eczne i ekonomia

IV. PRAKTYKI

1. Produkcyjno-organizacyjna — minimum 8 tygodni.

2. Zaj´cia terenowe — minimum 10 dni.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

270

1. J´zyk obcy

60

2. Przedmioty humanistyczne i ekonomiczne

90

W zale˝noÊci od zainteresowania studenta mo˝liwoÊç uzyskania szerszego zakresu wiedzy z historii, filozofii, kultury j´zyka polskiego, wiedzy

o polityce, socjologii, psychologii, etyki, nauki

o kulturze, podstaw ochrony w∏asnoÊci intelektualnej i przemys∏owej itp.

W zakresie ekonomii: podstawowe prawa ekonomiczne, podstawy makroekonomii, funkcjonowanie rynku, zasady prowadzenia dzia∏alnoÊci gospodarczej.

3. Informatyka

Podstawowe poj´cia informatyki. Systemy operacyjne. Operacje na zbiorach. Edytory tekstów.

Tworzenie i obs∏uga baz danych.

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Zoologia z ekologià

Zwierz´ta w ekosystemach rolniczych. Systematyka bezkr´gowców w aspekcie paso˝ytów zwierz´cych i chorobotwórczych. Systematyka kr´gowców z rozpoznawaniem charakterystycznych gatunków oraz ich biologia. Systemy prawne ochrony przyrody i Êrodowiska.

2. Chemia, biofizyka, biochemia zwierzàt, mikrobiologia zootechniczna

Klasyfikacja reakcji chemicznych oraz ich kinetyka. Dysocjacja elektrolityczna oraz hydroliza.

Mieszaniny buforowe oraz w∏aÊciwoÊci hydrofilo-hydrofobowe. Biologiczne uk∏ady koloidalne,

elementy termodynamiki uk∏adów biologicznych. Biofizyka komórek i organizmów oraz

wp∏yw czynników fizycznych na ustrój ˝ywy.

Wybrane fizyczne metody pomiarowe stosowane w biologii. Molekularne podstawy biosyntezy

bia∏ek. Bioenergetyka organizmu zwierz´cego.

G∏ówne szlaki metaboliczne i ich wzajemne powiàzania, regulacja procesów komórkowych,

biochemia produkcyjnoÊci zwierzàt. Znaczenie

i rola drobnoustrojów w produkcji zwierz´cej.

Systematyka z elementami morfologii i fizjologii

drobnoustrojów. Mikrobiologia surowców pochodzenia zwierz´cego.

3. Anatomia i fizjologia zwierzàt

Cytologia, embriologia i histologia. Uk∏ady anatomiczne podstawowych gatunków zwierzàt gospodarskich. Anatomia topograficzna, zewn´trzna i wewn´trzna podstawowych gatunków zwierzàt gospodarskich. Fizjologia poszczególnych

uk∏adów.

Fizjologia rozrodu i laktacji. Regulacja wodno-mineralna. Endokrynologia i metabolizm. Termoregulacja.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Podstawy produkcji roÊlinnej

Budowa komórek i tkanek roÊlinnych. Morfologia i anatomia poszczególnych cz´Êci roÊlin. Elementy fizjologii roÊlin. Rodzaje i w∏aÊciwoÊci

gleb. Bonitacja gleb w Polsce. Nawozy mineralne i organiczne oraz nawo˝enie. Charakterystyka polowej produkcji roÊlinnej i jej powiàzania

z produkcjà zwierz´cà. Siedlisko a roÊlina; przyrodnicze podstawy rejonizacji. Uprawa roli pod

ró˝ne grupy roÊlin. Zmianowanie; zielona taÊma. U˝ytki zielone w produkcji pasz i ich znaczenie w ochronie Êrodowiska. Wp∏yw czynników ekologicznych i zabiegów agrotechnicznych.

Poz. 1004

2. ˚ywienie zwierzàt i paszoznawstwo

Rola i znaczenie podstawowych sk∏adników pokarmowych. Energia paszy, przemiana energii,

bilans. WartoÊciowanie energii w paszach. Przemiana zwiàzków azotowych w organizmach.

Substancje biologicznie czynne i dodatki paszowe. Fizjologiczne i gospodarcze potrzeby ˝ywieniowe ró˝nych gatunków zwierzàt i ró˝nych kierunków u˝ytkowania. Sk∏ad chemiczny pasz

i ocena wartoÊci pokarmowej pasz. Metody konserwacji i przechowywania pasz oraz ich uszlachetniania. Obliczanie zasobów pasz. Komponenty mieszanek treÊciwych i podstawy opracowania receptur mieszanek przemys∏owych.

Technika ˝ywienia.

3. Genetyka i metody hodowlane

Podstawy genetyki ogólnej i molekularnej. Immunogenetyka w praktycznej hodowli. Genetyka populacji, genetyka cech iloÊciowych. Metody oceny wartoÊci hodowlanej zwierzàt. Teoria

indeksu selekcyjnego; metoda BLUP. Metody selekcji. Metody kojarzenia, krzy˝owania i bastardyzacji. Trendy genetyczne i fenotyczne. BujnoÊç mieszaƒców i efekt heterozji.

4. Higiena zwierzàt i profilaktyka

Wp∏yw Êrodowiska na produkcj´ i zachowanie

si´ zwierzàt. Epidemiologiczne i immunologiczne uwarunkowania chorób zakaênych. Higiena

pastwisk, wybiegów, pasz, doju, metody projektowania i optymalizacji pomieszczeƒ inwentarskich.

5. Szczegó∏owa hodowla, u˝ytkowanie i rozród

zwierzàt

Podstawowe rasy zwierzàt gospodarskich. Metody chowu. Technologia odchowu i u˝ytkowania zwierzàt. Mechanizacja produkcji zwierz´cej.

Dokumentacja hodowlana, znakowanie i identyfikacja zwierzàt. Ocena jakoÊci podstawowych

surowców zwierz´cych. Biologiczne podstawy

regulacji funkcji rozrodczych samic i samców.

Synchronizacja i stymulacja funkcji rozrodczych

samic, przenoszenie zarodków. Czynniki ograniczajàce funkcje rozrodcze samic i samców.

6. Towaroznawstwo produktów zwierz´cych

Metody oceny surowców pochodzenia zwierz´cego. Zasady skupu i klasyfikacji zwierzàt rzeênych i mleka. Zasady przetwórstwa mleka. Zasady przetwórstwa mi´sa.

7. Podstawy ekonomii i marketingu

Podstawy rachunku ekonomicznego w przedsi´biorstwie. Ekonomika i organizacja czynników

produkcyjnych. Zarys rozwoju i istota marketingu. Planowanie i strategia marketingu. Ustalanie cen, dystrybucja i promocja marketingu towarów.

8. Przedmioty specjalizacji zawodowej

Dobór przedmiotów wynika ze specjalnych zamówieƒ okreÊlonych ga∏´zi produkcji zwierz´cej

i przemys∏u rolno-spo˝ywczego.

Mogà one dotyczyç takich przedmiotów, jak

produkcja i przetwórstwo mleka, drobiarstwo,

pszczelarstwo, produkcja pasz, produkcja mi´sa

lub u˝ytkowanie mi´sa zwierzàt, biotechnika

rozrodu zwierzàt, produkcja we∏ny i skór, stawowa produkcja rybacka itp.

Poz. 1004, 1005 i 1006

VII. ZALECENIA

Pozosta∏a liczba godzin powinna stanowiç uzupe∏nienie jednej lub wszystkich grup przedmiotów — stosownie do decyzji wydzia∏ów, z tym ˝e przedmioty grupy C muszà stanowiç co najmniej 60% ogólnego wymiaru godzin.

1005

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY

z dnia 17 czerwca 2002 r.

w sprawie zaliczenia drogi w powiecie gryfickim do kategorii dróg powiatowych.

Na podstawie art. 9 ustawy z dnia 21 marca 1985 r.

o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838

i Nr 86, poz. 958, z 2001 r. Nr 125, poz. 1371 oraz

z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 41, poz. 365, Nr 62,

poz. 554, Nr 74, poz. 676, Nr 89, poz. 804 i Nr 113,

poz. 984) zarzàdza si´, co nast´puje

Ko∏obrzeg od granicy powiatu ko∏obrzeskiego — od

strony wschodniej z drogà powiatowà nr 41184 i drogà wojewódzkà nr 109 w Mrze˝ynie od strony zachodniej.

§ 2. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

§ 1. Do kategorii dróg powiatowych zalicza si´ od

dnia 1 stycznia 2003 r. odcinek drogi w powiecie gryfickim ∏àczàcy drog´ powiatowà nr 17101 Dêwirzyno—

Minister Infrastruktury: M. Pol

1006

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI

z dnia 17 lipca 2002 r.

w sprawie wysokoÊci kar pieni´˝nych za naruszenia przepisów o wykonywaniu rybo∏ówstwa morskiego.

Na podstawie art. 74 ust. 3 i art. 76 ust. 3 ustawy

z dnia 6 wrzeÊnia 2001 r. o rybo∏ówstwie morskim

(Dz. U. Nr 129, poz. 1441) zarzàdza si´, co nast´puje

2) wykonywanie rybo∏ówstwa morskiego bez wymaganego zezwolenia na po∏owy naukowo-badawcze

lub szkoleniowe albo wbrew warunkom w nich

okreÊlonym — od 1 000 z∏ do 500 000 z∏,

§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla wysokoÊç kar pieni´˝nych nak∏adanych za naruszenia przepisów o wykonywaniu rybo∏ówstwa morskiego, o których mowa

w art. 74 ust. 1 i 2 oraz art. 76 ust. 1 i 2 ustawy z dnia

6 wrzeÊnia 2001 r. o rybo∏ówstwie morskim, zwanej

dalej „ustawà”.

3) wykonywanie rybo∏ówstwa morskiego przy u˝yciu

statku rybackiego o d∏ugoÊci ca∏kowitej powy˝ej

30 m i mocy silnika g∏ównego przekraczajàcej

611 kW, z zastrze˝eniem art. 84 ustawy — od

20 000 z∏ do 500 000 z∏,

§ 2. 1. WysokoÊç kary pieni´˝nej nak∏adanej na armatora, który wykonuje rybo∏ówstwo morskie w polskich obszarach morskich, albo armatora statku rybackiego o polskiej przynale˝noÊci, który wykonuje rybo∏ówstwo morskie poza polskimi obszarami morskimi,

z naruszeniem przepisów ustawy, wynosi za

1) wykonywanie rybo∏ówstwa morskiego bez posiadania licencji na statku rybackim, na który zosta∏a

wydana — od 20 000 z∏ do 1 000 000 z∏,

4) wykonywanie rybo∏ówstwa morskiego w trakcie

czasowego zakazu wykonywania rybo∏ówstwa

morskiego, wprowadzonego decyzjà ministra w∏aÊciwego do spraw rolnictwa w przypadku, o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy — od

20 000 z∏ do 500 000 z∏,

5) po∏ów organizmów morskich w trakcie czasowego

zakazu po∏owów, wprowadzonego decyzjà ministra w∏aÊciwego do spraw rolnictwa w przypadkach, o których mowa w art. 16 ust. 2 ustawy — od

20 000 z∏ do 500 000 z∏,