Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 31 maja 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o związkach zawodowych.
Table of Provisions (68)
Statutory Text (68 Articles)
1.
Związek zawodowy jest dobrowolną i samorządną organizacją ludzi pracy, powołaną do
reprezentowania i obrony ich praw, interesów zawodowych i socjalnych.
2.
Związek zawodowy jest niezależny w swojej działalności statutowej od pracodawców,
administracji państwowej i samorządu terytorialnego oraz od innych organizacji.
3.
Organy państwowe, samorządu terytorialnego i pracodawcy obowiązani są traktować jednakowo
wszystkie związki zawodowe.
1.
Prawo tworzenia i wstępowania do związków zawodowych mają pracownicy bez względu na
podstawę stosunku pracy, członkowie rolniczych spółdzielni produkcyjnych oraz osoby
wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej, jeżeli nie są pracodawcami.
2.
Osobom wykonującym pracę nakładczą przysługuje prawo wstępowania do związków zawodowych
działających w zakładzie pracy, z którym nawiązały umowę o pracę nakładczą.
3.
Przejście na emeryturę lub rentę nie pozbawia osób, o których mowa w ust. 1 i 2, prawa
przynależności i wstępowania do związków zawodowych.
4.
Osoby bezrobotne w rozumieniu przepisów o zatrudnieniu zachowują prawo przynależności
do związków zawodowych, a jeśli nie są członkami związków zawodowych, mają prawo wstępowania
do związków zawodowych w przypadkach i na warunkach określonych statutami związków.
5.
Prawo tworzenia i wstępowania do związków zawodowych w zakładach pracy przysługuje
również osobom skierowanym do tych zakładów w celu odbycia służby zastępczej.
6
Do praw związkowych funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej i Służby Więziennej
oraz strażaków Państwowej Straży Pożarnej, a także pracowników Najwyższej Izby Kontroli
stosuje się odpowiednio przepisy niniejszej ustawy, z uwzględnieniem ograniczeń wynikających
z odrębnych ustaw.
7.
Przepisy ustawy dotyczące pracowników stosuje się odpowiednio również do innych osób,
o których mowa w ust. 1-6.
Nikt nie może ponosić ujemnych następstw z powodu przynależności do związku zawodowego
lub pozostawania poza nim albo wykonywania funkcji związkowej. W szczególności nie
może to być warunkiem nawiązania stosunku pracy i pozostawania w zatrudnieniu oraz
awansowania pracownika.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Związki zawodowe reprezentują pracowników i inne osoby, o których mowa w art. 2, a
także bronią ich godności, praw oraz interesów materialnych i moralnych, zarówno zbiorowych,
jak i indywidualnych.
1.
Z dniem wejścia w życie ustawy grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy
(związku komunalnego), będące częścią nieruchomości, o których mowa w art. 45 ust.
1 ustawy wymienionej w art. 1, i pozostające w użytkowaniu Ogólnopolskiego Porozumienia
Związków Zawodowych, stają się przedmiotem użytkowania wieczystego Ogólnopolskiego
Porozumienia Związków Zawodowych. Nie narusza to praw osób trzecich.
2.
Budynki i inne urządzenia oraz lokale znajdujące się na gruntach określonych w ust.
1 stają się z dniem wejścia w życie ustawy z mocy prawa własnością Ogólnopolskiego
Porozumienia Związków Zawodowych. Nabycie własności następuje nieodpłatnie.
3.
Nabycie prawa użytkowania wieczystego gruntów, o których mowa w ust. 1, oraz własności
budynków, innych urządzeń i lokali, o których mowa w ust. 2, stwierdza się decyzją
wojewody w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub decyzją
zarządu gminy (zarządu związku komunalnego) w odniesieniu do nieruchomości stanowiących
własność gminy (związku komunalnego).
4.
Nabycie prawa użytkowania wieczystego gruntów, o których mowa w ust. 1, wolne jest
od pierwszej opłaty za użytkowanie wieczyste.
5.
Minister Pracy i Polityki Socjalnej, w terminie czternastu dni od dnia wejścia w życie
ustawy, określi, w drodze rozporządzenia, wykaz nieruchomości, o których mowa w ust.
1 i 2, będących następnie przedmiotem podziału na podstawie art. 45 ustawy wymienionej
w art. 1.
Związki zawodowe mają prawo reprezentowania interesów pracowniczych na forum międzynarodowym.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisów
art. 88 oraz rozdziału 11 ustawy powołanej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą, które wchodzą w życie z dniem 1 lipca 1997 r.
1.
Środki pieniężne Zrzeszenia Związków Zawodowych przekazane na zasadach i w trybie
określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 61 ust. 2 ustawy, o której mowa
w art. 48 ust. 1 ustawy wymienionej w art. 1, podlegają waloryzacji, o której mowa
w art. 3 ust. 1 ustawy wymienionej w art. 2, z tym że waloryzacji dokonuje się za
okres do dnia wydania decyzji, o której mowa w ust. 2.
2.
Minister Pracy i Polityki Socjalnej dokona, w drodze decyzji, rozliczenia wynikającego
z waloryzacji, o której mowa w ust. 1.
Związki zawodowe współuczestniczą w tworzeniu korzystnych warunków pracy, bytu i wypoczynku.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
1.
(uchylony).
2.
(uchylony).
3.
Traci moc ustawa z dnia 21 kwietnia 1988 r. o Funduszu Wczasów Pracowniczych (Dz.
U. Nr 11, poz. 84 i z 1992 r. Nr 21, poz. 85).
4.
(uchylony).
1.
W zakresie praw i interesów zbiorowych związki zawodowe reprezentują wszystkich pracowników,
niezależnie od ich przynależności związkowej.
2.
W sprawach indywidualnych stosunków pracy związki zawodowe reprezentują prawa i interesy
swoich członków. Na wniosek pracownika niezrzeszonego związek zawodowy może podjąć
się obrony jego praw i interesów wobec pracodawcy.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 4 pkt
2, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1998 r., i art. 7 ust. 3, który wchodzi
w życie z dniem 31 sierpnia 1997 r.
Na zasadach przewidzianych w niniejszej ustawie oraz w ustawach odrębnych związki
zawodowe kontrolują przestrzeganie przepisów dotyczących interesów pracowników, emerytów,
rencistów, bezrobotnych i ich rodzin.
Statuty oraz uchwały związkowe określają swobodnie struktury organizacyjne związków
zawodowych. Zobowiązania majątkowe mogą podejmować wyłącznie statutowe organy struktur
związkowych posiadających osobowość prawną.
Zasady członkostwa w związku zawodowym oraz sprawowania funkcji związkowych ustalają
statuty i uchwały statutowych organów związkowych.
1.
Związki zawodowe mają prawo tworzyć ogólnokrajowe zrzeszenia (federacje) związków
zawodowych.
2.
Ogólnokrajowe związki zawodowe i zrzeszenia związków zawodowych mogą tworzyć ogólnokrajowe
organizacje międzyzwiązkowe (konfederacje).
3.
Organizacje związkowe, w tym federacje i konfederacje, mają prawo tworzenia i wstępowania
do międzynarodowych organizacji pracowników.
1.
Związek zawodowy powstaje z mocy uchwały o jego utworzeniu, podjętej przez co najmniej
10 osób uprawnionych do tworzenia związków zawodowych.
2.
Osoby, które podjęły uchwałę o utworzeniu związku zawodowego, uchwalają statut i wybierają
komitet założycielski w liczbie od 3 do 7 osób.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2001 r.
Statut związku zawodowego określa w szczególności
1)
nazwę związku,
2)
siedzibę związku,
3)
terytorialny i podmiotowy zakres działania,
4)
cele i zadania związku oraz sposoby i formy ich realizacji,
5)
zasady nabywania i utraty członkostwa,
6)
prawa i obowiązki członków,
7)
strukturę organizacyjną związku ze wskazaniem, które z jednostek organizacyjnych związku
mają osobowość prawną,
8)
sposób reprezentowania związku oraz osoby upoważnione do zaciągania zobowiązań majątkowych
w imieniu związku,
9)
organy związku, tryb ich wyboru i odwołania, zakres ich kompetencji oraz okres kadencji,
10)
źródła finansowania działalności związku oraz sposób ustanawiania składek członkowskich,
11)
zasady uchwalania i zmian statutu,
12)
sposób rozwiązania związku i likwidacji jego majątku.
1.
Związek zawodowy podlega obowiązkowi rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym, zwanym
dalej „rejestrem”.
2.
Jeżeli komitet założycielski nie złoży w terminie 30 dni od dnia założenia związku
wniosku o rejestrację, uchwała o utworzeniu związku traci moc.
3.
Postępowanie w sprawach rejestracji jest wolne od opłat sądowych.
1.
Związek zawodowy oraz jego jednostki organizacyjne wskazane w statucie nabywają osobowość
prawną z dniem zarejestrowania.
2.
(skreślony).
1.
Związek zawodowy zawiadamia niezwłocznie właściwy sąd o zmianie statutu. Zmiana wchodzi
w życie z upływem 14 dni od dnia zawiadomienia, jeżeli sąd nie zgłosił wcześniej zastrzeżeń
co do jej zgodności z prawem.
2.
W razie zgłoszenia zastrzeżeń, o których mowa w ust. 1, sąd zawiadamia o nich związek
zawodowy i wyznacza rozprawę dla ich rozpatrzenia w terminie 30 dni od dnia zawiadomienia
przez związek o zmianie statutu.
3.
Art. 18 ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio.
1.
Sąd skreśla związek zawodowy z rejestru, gdy
1)
wskazany w statucie organ podjął uchwałę o rozwiązaniu związku,
2)
zakład pracy, w którym dotychczas działał związek zawodowy, został wykreślony z właściwego
rejestru z powodu likwidacji lub upadłości tego zakładu albo jego przekształcenia
organizacyjno-prawnego, uniemożliwiającego kontynuowanie działalności tego związku,
3)
liczba członków związku utrzymuje się poniżej 10 przez okres dłuższy niż 3 miesiące.
2.
Okoliczności wskazane w ust. 1 sąd stwierdza z urzędu lub na wniosek związku zawodowego.
3.
(skreślony).
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 1998 r.
1.
Sprawy dotyczące rejestracji związków zawodowych są rozpatrywane w trybie przepisów
Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym.
2.
Sprawy, o których mowa w ust. 1, sąd rozpatruje w terminie 14 dni od dnia złożenia
wniosku.
3.
(skreślony).
4.
(skreślony).
1.
Ogólnokrajowa organizacja międzyzwiązkowa, a także ogólnokrajowy związek zawodowy
reprezentatywny dla pracowników większości zakładów pracy mają prawo opiniowania założeń
i projektów ustaw oraz aktów wykonawczych do tych ustaw w zakresie objętym zadaniami
związków zawodowych.
2.
Organy władzy i administracji państwowej oraz organy samorządu terytorialnego kierują
założenia albo projekty aktów prawnych, o których mowa w ust. 1, do odpowiednich władz
statutowych związku, określając termin przedstawienia opinii, nie krótszy jednak niż
30 dni. Nieprzedstawienie opinii we wskazanym terminie uważa się za rezygnację z prawa
jej wyrażenia.
3.
W razie odrzucenia w całości lub w części stanowiska związku, właściwy organ administracji
państwowej lub samorządu terytorialnego informuje o tym związek na piśmie, podając
uzasadnienie swojego stanowiska. W razie rozbieżności stanowisk związek może przedstawić
swoją opinię na posiedzeniu właściwej komisji sejmowej, senackiej lub samorządu terytorialnego.
4.
Związkom zawodowym przysługuje prawo wyrażania publicznie opinii na temat założeń
lub projektów, o których mowa w ust. 1, w środkach masowego przekazu, w tym także
w radio i telewizji.
1.
Ogólnokrajowa organizacja międzyzwiązkowa, a także ogólnokrajowy związek zawodowy
reprezentatywny dla pracowników większości zakładów pracy mają prawo występowania
z wnioskami o wydanie lub zmianę ustawy albo innego aktu prawnego w zakresie spraw
objętych zadaniami związku zawodowego. Wnioski dotyczące ustaw związek kieruje do
postów lub organów mających prawo inicjatywy ustawodawczej. W przypadku aktów prawnych
niższego rzędu wnioski kieruje się do organów uprawnionych do ich wydania.
2.
Organ państwowy, do którego został skierowany wniosek, obowiązany jest w terminie
30 dni przedstawić związkowi zawodowemu swoje stanowisko, a w razie negatywnego stanowiska
- także jego uzasadnienie.
1.
Na zasadach ustalonych odrębnymi przepisami związkom zawodowym przysługuje prawo prowadzenia
rokowań zbiorowych oraz zawierania układów zbiorowych pracy, a także innych porozumień
przewidzianych przepisami prawa pracy.
2.
W gałęziach pracy nieobjętych układami zbiorowymi regulacja warunków pracy i płacy
wymaga konsultacji ze związkami zawodowymi.
1.
Ogólnokrajowa organizacja międzyzwiązkowa, a także ogólnokrajowy związek zawodowy
reprezentatywny dla pracowników większości zakładów pracy mają prawo wnoszenia rewizji
nadzwyczajnychKodeksie postępowania cywilnego.
2.
Organizacjom wymienionym w ust. 1 przysługuje prawo występowania do Sądu Najwyższego
z wnioskami o wyjaśnienie przepisów prawa pracy i ubezpieczeń społecznych budzących
wątpliwości lub których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1994 r.
1.
Związki zawodowe sprawują kontrolę nad przestrzeganiem prawa pracy oraz uczestniczą,
na zasadach określonych odrębnymi przepisami, w nadzorze nad przestrzeganiem przepisów
oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.
2.
Jeżeli w sprawach, o których mowa w ust. 1, zdaniem związku zawodowego postępowanie
organu administracji państwowej i samorządu terytorialnego lub pracodawcy jest niezgodne
z prawem lub narusza zasady sprawiedliwości, związek może wystąpić do właściwego organu
z żądaniem spowodowania usunięcia we właściwym trybie stwierdzonej nieprawidłowości.
1.
Dochód z działalności gospodarczej prowadzonej przez związki zawodowe służy realizacji
ich zadań statutowych i nie może być przeznaczony do podziału pomiędzy ich członków.
2.
Związki zawodowe korzystają ze zwolnień podatkowych przewidzianych dla stowarzyszeń.
1
Pracownikowi powołanemu do pełnienia z wyboru funkcji związkowej poza zakładem pracy,
jeżeli z wyboru wynika obowiązek wykonywania tej funkcji w charakterze pracownika,
przysługuje - na wniosek organizacji związkowej - prawo do urlopu bezpłatnego.
1
Pracownikowi, który po urlopie bezpłatnym stawi się do pracy w terminie przewidzianym
w art. 74 Kodeksu pracy, okres urlopu bezpłatnego wlicza się do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia
pracownicze.
1
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, tryb udzielania urlopu bezpłatnego
oraz zakres uprawnień przysługujących pracownikowi korzystającemu z tego urlopu.
2.
Pracownik ma prawo do zwolnienia od pracy zawodowej z zachowaniem prawa do wynagrodzenia
na czas niezbędny do wykonania doraźnej czynności wynikającej z jego funkcji związkowej
poza zakładem pracy, jeżeli czynność ta nie może być wykonana w czasie wolnym od pracy.
Do zakresu działania zakładowej organizacji związkowej należy w szczególności
1)
zajmowanie stanowiska w indywidualnych sprawach pracowniczych w zakresie unormowanym
w przepisach prawa pracy,
2)
zajmowanie stanowiska wobec pracodawcy i organu samorządu załogi w sprawach dotyczących
zbiorowych interesów i praw pracowników,
3)
sprawowanie kontroli nad przestrzeganiem w zakładzie pracy przepisów prawa pracy,
a w szczególności przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.
4)
kierowanie działalnością społecznej inspekcji pracy i współdziałanie z państwową inspekcją
pracy,
5)
zajmowanie się warunkami życia emerytów i rencistów.
1
Ustalanie zasad wykorzystania zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, w tym podział
środków z tego funduszu na poszczególne cele i rodzaje działalności, ustala pracodawca
w regulaminie uzgodnionym z zakładową organizacją związkową.
2
Przyznawanie pracownikom świadczeń z funduszu, o którym mowa w ust. 1, dokonywane
jest w uzgodnieniu z zakładową organizacją związkową.
3
Zakładowy system (zasady) wynagradzania i związane z nim regulaminy nagród i premiowania
są ustalane i zmieniane w uzgodnieniu z zakładową organizacją związkową; dotyczy to
również zasad podziału środków na wynagrodzenia dla pracowników zatrudnionych w państwowej
jednostce sfery budżetowej.
4.
Zasady współdziałania pracodawcy z zakładową organizacją związkową w sprawie ustalania
regulaminu pracy, rozkładu czasu pracy i planu urlopów określają Kodeks pracy i przepisy wydane na jego podstawie.
Pracodawca jest obowiązany udzielić na żądanie związku zawodowego informacji niezbędnych
do prowadzenia działalności związkowej, w szczególności informacji dotyczących warunków
pracy i zasad wynagradzania.
1.
W razie uzasadnionego podejrzenia, że w zakładzie pracy występuje zagrożenie dla życia
lub zdrowia pracowników, zakładowa organizacja związkowa może wystąpić do pracodawcy
z wnioskiem o przeprowadzenie odpowiednich badań, zawiadamiając o tym równocześnie
właściwego okręgowego inspektora pracy. Pracodawca jest obowiązany w terminie 14 dni
od dnia otrzymania wniosku zawiadomić zakładową organizację związkową o swoim stanowisku.
W razie przeprowadzenia badań, pracodawca udostępnia ich wyniki zakładowej organizacji
związkowej wraz z informacją o sposobie i terminie usunięcia stwierdzonego zagrożenia.
2.
Zawiadomienie zakładowej organizacji związkowej o odrzuceniu wniosku, o którym mowa
w ust. 1, lub niezajęcie przez pracodawcę stanowiska wobec tego wniosku w terminie
14 dni od dnia jego złożenia upoważnia zakładową organizację związkową do przeprowadzenia
niezbędnych badań na koszt pracodawcy. O zamiarze podjęcia badań, ich zakresie oraz
przewidywanych kosztach zakładowa organizacja związkowa zawiadamia pracodawcę na piśmie
z co najmniej 14-dniowym wyprzedzeniem.
3.
Pracodawca może w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia, o którym mowa w
ust. 2, zwrócić się do właściwego okręgowego inspektora pracy o ustalenie celowości
zamierzonych badań lub ich niezbędnego zakresu. Przeprowadzenie badań wbrew stanowisku
inspektora pracy zwalnia pracodawcę z obowiązku pokrycia kosztów tych badań.
1.
W zakładzie pracy, w którym działa więcej niż jedna organizacja związkowa, każda z
nich broni praw i reprezentuje interesy swych członków.
2
Pracownik niezrzeszony w związku zawodowym ma prawo do obrony swoich praw na zasadach
dotyczących pracowników będących członkami związku, jeżeli wybrana przez niego zakładowa
organizacja związkowa wyrazi zgodę na obronę jego praw pracowniczych.
2
W indywidualnych sprawach ze stosunku pracy, w których przepisy prawa pracy zobowiązują
pracodawcę do współdziałania z zakładową organizacją związkową, pracodawca jest obowiązany
zwrócić się do tej organizacji o informację o pracownikach korzystających z jej obrony,
zgodnie z przepisami ust. 1 i 2. Nieudzielenie tej informacji w ciągu 5 dni zwalnia
pracodawcę od obowiązku współdziałania z zakładową organizacją związkową w sprawach
dotyczących tych pracowników.
3.
W sprawach dotyczących zbiorowych praw i interesów pracowników organizacje związkowe
mogą tworzyć wspólną reprezentację związkową.
4.
W sprawach wymagających zawarcia porozumienia lub uzgodnienia stanowiska z organizacjami
związkowymi, organizacje te przedstawiają wspólnie uzgodnione stanowisko. Sposób ustalania
i przedstawiania tego stanowiska przez każdorazowo wyłanianą do tych spraw wspólną
reprezentację związkową określa porozumienie zawarte przez organizacje związkowe.
5
Jeżeli w sprawie ustalenia regulaminu wynagradzania, regulaminu zakładowego funduszu
świadczeń socjalnych lub regulaminu pracy albo planu urlopów, a także okresu rozliczeniowego,
o którym mowa w art. 129, organizacje związkowe nie przedstawią wspólnie uzgodnionego stanowiska w terminie
30 dni, decyzje w tych sprawach podejmuje pracodawca, po rozpatrzeniu odrębnych stanowisk
organizacji związkowych.
6
Przepis ust. 5 nie dotyczy zawarcia lub zmiany zakładowej umowy zbiorowej albo porozumienia
o wprowadzeniu zakładowego systemu wynagradzania i związanych z nimi regulaminów nagród
i premiowania.
1.
Prawo do zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w zarządzie zakładowej
organizacji związkowej przysługuje
1)
częściowo jednemu pracownikowi w miesięcznym wymiarze godzin równym liczbie członków
zatrudnionych w zakładzie pracy, gdy ich liczba jest mniejsza od 150,
2)
jednemu pracownikowi, gdy związek liczy od 150 do 500 członków zatrudnionych w zakładzie
pracy,
3)
dwom pracownikom, gdy związek liczy od 501 do 1000 członków zatrudnionych w zakładzie
pracy,
4)
trzem pracownikom, gdy związek liczy od 1001 do 2000 członków zatrudnionych w zakładzie
pracy,
5)
kolejnemu pracownikowi za każdy rozpoczęty nowy tysiąc, gdy zakładowa organizacja
związkowa liczy ponad 2000 członków zatrudnionych w zakładzie pracy,
6)
w niepełnym wymiarze godzin i wtedy może ono być udzielane większej liczbie pracowników,
zgodnie z zasadami zawartymi w punktach poprzedzających.
2.
W zależności od wniosku zarządu zakładowej organizacji związkowej zwolnienia od pracy,
o których mowa w ust. 1, udzielane są z zachowaniem prawa do wynagrodzenia lub bezpłatnie.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, tryb udzielania zwolnień od pracy
oraz zakres uprawnień przysługujących pracownikowi w czasie tych zwolnień.
3.
Pracownik ma prawo do zwolnienia od pracy zawodowej z zachowaniem prawa do wynagrodzenia
na czas niezbędny do wykonania doraźnej czynności wynikającej z jego funkcji związkowej,
jeżeli czynność ta nie może być wykonana w czasie wolnym od pracy.
1.
Pracodawca nie może bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej wypowiedzieć
ani rozwiązać stosunku pracy z pracownikiem będącym członkiem zarządu lub komisji
rewizyjnej zakładowej organizacji związkowej w czasie trwania mandatu oraz w okresie
roku po jego wygaśnięciu.
2.
Pracodawca nie może bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej zmienić jednostronnie
warunków pracy lub płacy na niekorzyść pracownika będącego członkiem zarządu lub komisji
rewizyjnej zakładowej organizacji związkowej w okresie, o którym mowa w ust. 1, chyba
że dopuszczają to odrębne przepisy.
3.
Ochrona przewidziana w ust. 1 i 2 przysługuje członkom komitetu założycielskiego przez
okres 6 miesięcy od dnia utworzenia komitetu założycielskiego.
4.
Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio do pracownika pełniącego z wyboru funkcję
w organach organizacji związkowych działających poza zakładem pracy, z tym że zgodę,
o której mowa w tych przepisach, wyraża właściwy statutowo organ tej organizacji związkowej,
w której pracownik pełni lub pełnił swoją funkcję.
Pracodawca obowiązany jest na warunkach określonych w umowie udostępnić zakładowej
organizacji związkowej pomieszczenia i urządzenia techniczne niezbędne do wykonywania
działalności związkowej w zakładzie pracy.
1.
Pracodawca, na pisemny wniosek zakładowej organizacji związkowej i za pisemną zgodą
pracownika, jest obowiązany pobierać z wynagrodzenia pracownika składkę związkową
w zadeklarowanej przez niego wysokości.
2.
Pracodawca jest obowiązany niezwłocznie przekazywać kwoty pobranych składek związkowych
na rachunek bankowy wskazany przez zakładową organizację związkową.
1.
Przepisy art. 26-33
2.
Przy ustalaniu prawa do zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy, o którym mowa w
art. 31 ust. 1, uwzględnia się łączną liczbę członków międzyzakładowej organizacji
związkowej zatrudnionych u wszystkich pracodawców objętych działaniem tej organizacji.
1.
Pracodawcy objęci działaniem międzyzakładowej organizacji związkowej ponoszą koszty,
w tym koszty wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia społeczne, związane z zatrudnianiem
pracownika zwolnionego
1)
z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w za rządzie międzyzakładowej organizacji
związkowej - na podstawie art. 31 ust. 1 w związku z art. 34 ust. 2,
2)
od pracy zawodowej z zachowaniem prawa do wynagrodzenia - na podstawie art. 31 ust.
3, odpowiednio do udziału liczby członków tej organizacji zatrudnionych u danego pracodawcy
w łącznej liczbie członków tej organizacji zatrudnionych u wszystkich pracodawców
objętych działaniem tej organizacji - w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy.
2.
Zarząd międzyzakładowej organizacji związkowej przedstawia pracodawcy, który zwolni
pracownika lub pracowników z obowiązku świadczenia pracy lub od pracy zawodowej z
zachowaniem prawa do wynagrodzenia, informacje o liczbie członków tej organizacji
zatrudnionych u wszystkich pracodawców objętych działaniem tej organizacji oraz u
każdego z tych pracodawców - w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, według stanu
na ostatni dzień miesiąca.
3.
Zarząd międzyzakładowej organizacji związkowej przedstawia informacje, o których mowa
w ust. 2, w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło
zwolnienie pracownika lub pracowników z obowiązku świadczenia pracy lub od pracy zawodowej
z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.
4.
Sposób i tryb ponoszenia kosztów, o których mowa w ust. 1, określa każdy pracodawca,
który zwolni pracownika lub pracowników z obowiązku świadczenia pracy lub od pracy
zawodowej z zachowaniem prawa do wynagrodzenia, w zakresie dotyczącym kosztów związanych
z zatrudnianiem tego pracownika lub tych pracowników.
1.
Kto w związku z zajmowanym stanowiskiem lub pełnioną funkcją
1)
przeszkadza w utworzeniu zgodnie z prawem organizacji związkowej.
2)
utrudnia wykonywanie działalności związkowej prowadzonej zgodnie z przepisami ustawy,
3)
dyskryminuje pracownika z powodu przynależności do związku zawodowego, pozostawania
poza związkiem zawodowym lub wykonywania funkcji związkowej,
4
nie dopełnia obowiązków określonych w art. 33
- podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności
2.
Tej samej karze podlega ten, kto w związku z pełnioną funkcją związkową kieruje działalnością
sprzeczną z ustawą.
3.
Odpowiedzialność za kierowanie nielegalnym strajkiem określa ustawa o rozwiązywaniu
sporów zbiorowych.
1.
Sąd rejestrowy w razie stwierdzenia, że organ związku zawodowego prowadzi działalność
sprzeczną z ustawą, wyznacza termin co najmniej 14 dni na dostosowanie działalności
tego organu do obowiązującego prawa. Postępowanie wszczyna się na wniosek właściwego
prokuratora wojewódzkiego
2.
W razie bezskutecznego upływu terminu przewidzianego w ust. 1, sąd rejestrowy może
1)
orzec grzywnę wobec poszczególnych członków organu związkowego w wysokości określonej
w art. 163 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego,
2)
wyznaczyć władzom związku termin przeprowadzenia nowych wyborów do organu związku
wymienionego w ust. 1, pod rygorem zawieszenia działalności tego organu.
3
Jeżeli środki określone w ust. 2 okażą się bezskuteczne, sąd rejestrowy, na wniosek
Ministra Sprawiedliwości, orzeka o skreśleniu związku zawodowego z rejestru. Od tego
orzeczenia przysługuje apelacja.
4.
Do spraw, o których mowa w ust. 1-3, stosuje się odpowiednio art. 18.
5
Związek zawodowy skreślony prawomocnym orzeczeniem z rejestru w myśl ust. 3 jest obowiązany
niezwłocznie zaprzestać swej działalności, a w terminie najpóźniej trzech miesięcy
od uprawomocnienia się tego orzeczenia dokonać swojej likwidacji w sposób przewidziany
w statucie.
Spory między związkami zawodowymi a pracodawcami i ich organizacjami dotyczące interesów
pracowniczych rozwiązywane są na zasadach określonych w odrębnej ustawie.
Przepisy ustawy dotyczące związków zawodowych stosuje się odpowiednio do organizacji
związkowych, o których mowa w art. 11 ust. 1 i 2, z wyłączeniem przepisu art. 12 ust.
1 w części dotyczącej liczby założycieli związku, a w części dotyczącej liczby członków
związku przepisu art. 17 ust. 1 pkt 3.
1
W zakładach pracy mogą być tworzone pracownicze kasy zapomogowo-pożyczkowe, których
członkami mogą być pracownicy, emeryci i renciści bez względu na przynależność związkową.
Nadzór społeczny nad tymi kasami sprawują związki zawodowe.
2.
(utracił moc).
3.
(utracił moc).
4.
(utracił moc).
5
Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia szczegółowe zasady organizowania i
działania kas, o których mowa w ust. 1, obowiązki zakładów pracy w tym zakresie.
W ustawie z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej
Ludowej (Dz. U. z 1988 r. Nr 30, poz. 207, z 1989 r. Nr 20, poz. 104, Nr 29, poz.
154 i Nr 34, poz. 178 oraz z 1990 r. Nr 30, poz. 179, Nr 34, poz. 198, Nr 55, poz.
319 i Nr 78, poz. 462) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 74
a)
dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1,
b)
dodaje się ust. 2 w brzmieniu
«
2.
Żołnierze w czynnej służbie wojskowej nie mogą tworzyć i wstępować do związków zawodowych
ani brać czynnego udziału w działalności związków zawodowych, których byli członkami
w chwili powołania do tej służby.
»
;
2)
po art. 154 dodaje się art. 154a w brzmieniu
«
Art. 154a.
Junacy odbywający zasadniczą służbę w obronie cywilnej nie mogą tworzyć i wstępować
do związków zawodowych ani brać czynnego udziału w działalności związków zawodowych,
których byli członkami w chwili powołania do tej służby.
»
(pominięte).
W ustawie z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.
U. Nr 16, poz. 134, z 1972 r. Nr 53, poz. 341 i 342, z 1974 r. Nr 24, poz. 142 i Nr
47, poz. 282, z 1979 r. Nr 15, poz. 97, z 1983 r. Nr 16, poz. 78, z 1989 r. Nr 20,
poz. 104, Nr 34, poz. 178 i Nr 35, poz. 192 oraz z 1990 r. Nr 4, poz. 19) po art.
48 dodaje się art. 48a w brzmieniu
«
Art. 48a.
1.
Żołnierzom zawodowym nie przysługuje prawo tworzenia i wstępowania do związków zawodowych.
Obowiązkiem Państwa jest zagwarantowanie żołnierzowi zawodowemu godziwych warunków
służby i uposażenia.
2.
Z chwilą powołania do zawodowej służby wojskowej ustaje dotychczasowe członkostwo
w związkach zawodowych.
»
W ustawie z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz. U. Nr
31, poz. 214, z 1984 r. Nr 35, poz. 187, z 1988 r. Nr 19, poz. 132, z 1989 r. Nr 4,
poz. 24 i Nr 34, poz. 178 i 182 oraz z 1990 r. Nr 20, poz. 121 i Nr 51, poz. 300)
wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 40
a)
w ust. 1 wyrazy «pracowników urzędów państwowych» skreśla się,
b)
ust. 2 otrzymuje brzmienie
«
2.
Rada Ministrów w drodze rozporządzenia określa stanowiska, o których mowa w ust. 1.
»
,
2)
art. 41 skreśla się.
W ustawie z dnia 20 czerwca 1985 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z
1990 r. Nr 23, poz. 138, Nr 34, poz. 198, Nr 53, poz. 306 i Nr 89, poz. 517) dział
VI skreśla się.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisów
1)
działu szóstego i siódmego Kodeksu pracy, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia
1997 r.,
2)
art. 217 i art. 237
3)
art. 220 § 1 Kodeksu pracy, który wchodzi w życie po upływie jednego roku od dnia
ogłoszenia przepisów, o których mowa w art. 220 § 2 Kodeksu pracy,
4)
art. 221 § 2 Kodeksu pracy, który wchodzi w życie po upływie jednego roku od dnia
ogłoszenia przepisów, o których mowa w art. 221 § 5 Kodeksu pracy.
W ustawie z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz. U. z 1991 r. Nr 25, poz. 103)
rozdział 7 skreśla się.
1
Nieruchomości Zrzeszenia Związków Zawodowych wraz z ich wyposażeniem, przekazane na
zasadach i w trybie określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 61 ust. 2
ustawy, o której mowa w art. 48 ust. 1 niniejszej ustawy, podlegają podziałowi, w
równych częściach, pomiędzy Niezależny Samorządny Związek Zawodowy «Solidarność» i
Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych.
1a
Jeżeli nieruchomość, o której mowa w ust. 1, w dniu podziału nie stanowi własności
lub nie jest przedmiotem użytkowania wieczystego Ogólnopolskiego Porozumienia Związków
Zawodowych, podziałowi pomiędzy Niezależny Samorządny Związek Zawodowy «Solidarność»
i Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych podlegają nakłady na nieruchomość
poczynione przez Zrzeszenie Związków Zawodowych i zwrócone przez właściciela nieruchomości.
2.
Czynności prawne przekraczające zakres zwykłego zarządu majątkiem, którego dotyczy
ust. 1, są nieważne, a dokonane w drodze tych czynności przeniesienia praw do składników
majątkowych są bezskuteczne, korzyści zaś uzyskane przez osoby trzecie w wyniku tych
czynności podlegają zwrotowi na rzecz uszczuplonego majątku, o jakim mowa w tym przepisie.
3
Minister Pracy i Polityki Socjalnej, w terminie do dnia 31 sierpnia 1997 r., w oparciu
o inwentaryzację nieruchomości, o których mowa w ust. 1, określi w drodze rozporządzenia
wykazy nieruchomości, które od dnia wejścia wżycie rozporządzenia stanowić będą wyłączną
własność albo przedmiot użytkowania wieczystego Niezależnego Samorządnego Związku
Zawodowego «Solidarność» lub Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych; wykazy
te stanowić będą podstawę do ujawnienia praw w księgach wieczystych.
3a
Postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1a i 3, wolne jest od opłat sądowych.
4
Minister Pracy i Polityki Socjalnej w rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 3, określi
ponadto szczegółowe zasady i tryb
1)
przeniesienia praw do nieruchomości podlegających podziałowi, o którym mowa w ust.
1,
2)
rozliczeń związanych z tym podziałem, jeżeli wartość poszczególnych nieruchomości
nie pozwoli na równy ich podział.
5
Inwentaryzację, o której mowa w ust. 3, przeprowadzi komisja powołana przez Ministra
Pracy i Polityki Socjalnej.
6
Minister Pracy i Polityki Socjalnej dokona, w drodze decyzji, rozliczeń, o których
mowa w ust. 4 pkt 2.
7
Rozporządzenie, o którym mowa w ust. 3 i 4, Minister Pracy i Polityki Socjalnej wyda
po zasięgnięciu, w trybie określonym w art. 19 ust. 2, opinii Niezależnego Samorządnego
Związku Zawodowego «Solidarność» i Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych.
Rejestracja organizacji związkowych dokonana przed dniem wejścia w życie ustawy zachowuje
moc prawną.
Pracownikom pełniącym z wyboru funkcje w zarządzie zakładowej organizacji związkowej,
korzystającym w dniu wejścia w życie ustawy ze zwolnienia od pracy na podstawie dotychczasowych
przepisów, przysługuje prawo do dalszego korzystania ze zwolnienia od pracy na warunkach
określonych tymi przepisami, nie dłużej jednak niż do dnia 30 czerwca 1993 r.
(pominięty).
1.
Traci moc ustawa z dnia 8 października 1982 r. o związkach zawodowych
(Dz. U. z 1985 r. Nr 54, poz. 277, z 1988 r. Nr 11, poz. 84, z 1989 r. Nr 20, poz. 105 i z 1990 r. Nr 30, poz. 179).
2.
Do czasu wydania rozporządzenia Rady Ministrów, o którym mowa w art. 39 ust. 5 niniejszej
ustawy, pozostają w mocy przepisy wydane na podstawie art. 58 ustawy wymienionej w
ust. 1.
1.
Żołnierzom zawodowym nie przysługuje prawo tworzenia i wstępowania do związków zawodowych.
Obowiązkiem Państwa jest zagwarantowanie żołnierzowi zawodowemu godziwych warunków
służby i uposażenia.
2.
Z chwilą powołania do zawodowej służby wojskowej ustaje dotychczasowe członkostwo
w związkach zawodowych.
Ustawa wchodzi w życie po upływie miesiąca od dnia ogłoszenia.
Ustawa wchodzi w życie w terminie i na zasadach określonych ustawą - Przepisy wprowadzające
ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, z wyjątkiem
1)
przepisów art. 6, art. 19 ust. 4, art. 48, art. 54, art. 83 i art. 87, które wchodzą
wżycie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia,
2)
przepisów art. 85, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 1998 r.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.
Junacy odbywający zasadniczą służbę w obronie cywilnej nie mogą tworzyć i wstępować
do związków zawodowych ani brać czynnego udziału w działalności związków zawodowych,
których byli członkami w chwili powołania do tej służby.