Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece, ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz ustawy - Prawo o notariacie.

W ustawie z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece

(Dz. U. Nr 19, poz. 147, z 1991 r. Nr 22, poz. 92 i Nr 115, poz. 496, z 1994 r. Nr 85, poz. 388, z 1996 r. Nr 107, poz. 499, z 1997 r. Nr 117, poz. 752, Nr 137, poz. 926 i Nr 140, poz. 940, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, z 2000 r. Nr 74, poz. 855 oraz z 2001 r. Nr 39, poz. 459) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 1 dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1 i dodaje się ust. 2 i 3 w brzmieniu

„

2.

Księgi wieczyste zakłada i prowadzi się dla nieruchomości, które nie mają ksiąg wieczystych

albo których księgi wieczyste zaginęły lub uległy zniszczeniu.

3.

Księgi wieczyste mogą być także prowadzone w celu ustalenia stanu prawnego własnościowego

spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego

i prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej.

”

;

2)

w art. 6 w ust. 3 wyrazy „dzień złożenia wniosku o wpis jest rozstrzygający” zastępuje się wyrazami „chwila złożenia wniosku o wpis jest rozstrzygająca”;

3)

w art. 8 po wyrazie „wniosku” dodaje się przecinek i wyrazy „o skardze na orzeczenie referendarza sądowego”;

4)

w art. 12 w ust. 1 wyrazy „dzień, od którego” zastępuje się wyrazami „chwila, od której”;

5)

w art. 20 w ust. 2 wyraz „dzień” zastępuje się wyrazem „chwila”;

6)

art. 24

„

Art. 24

1.

Do ksiąg wieczystych dla ograniczonych praw rzeczowych, wymienionych w art. 1 ust.

3, stosuje się odpowiednio przepisy o księgach wieczystych dla nieruchomości.

2.

W razie przekształcenia własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego,

spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego lub prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni

mieszkaniowej w prawo odrębnej własności lokalu albo w prawo własności domu jednorodzinnego,

księga wieczysta prowadzona dla ograniczonego prawa rzeczowego staje się księgą wieczystą

dla nieruchomości, a wpisana w tej księdze hipoteka na ograniczonym prawie rzeczowym

staje się hipoteką na nieruchomości.

3.

Właściciel nieruchomości w wypadkach, o których mowa w ust. 2, jest obowiązany do

ujawnienia w księdze wieczystej swego prawa oraz danych do oznaczenia nieruchomości.

”

;

7)

w art. 25 dodaje się ust. 3 w brzmieniu

„

3.

Księgi wieczyste prowadzi się według ustalonych wzorów, obejmujących poszczególne

działy księgi wieczystej.

”

;

8)

po art. 25 dodaje się art. 25

„

Art. 25

1.

Księgi wieczyste mogą być zakładane i prowadzone także w systemie informatycznym wprowadzonym

w trybie, o którym mowa w ust. 2.

2.

Minister Sprawiedliwości może wprowadzić, w drodze rozporządzenia, system informatyczny

zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych, określając szczegółowy sposób zakładania

oraz prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym, tak aby zachowane zostały

wszystkie cechy ksiąg wieczystych prowadzonych w sposób, o którym mowa w art. 25 ust.

1 i 2, sposób przeglądania ksiąg wieczystych prowadzonych w tym systemie, oraz wyznaczyć

sądy, które zakładają i prowadzą księgi wieczyste w systemie informatycznym.

”

;

9)

w art. 29 dwukrotnie użyty wyraz „dnia” zastępuje się wyrazem „chwili”;

10)

art. 35 otrzymuje brzmienie

„

Art. 35.

1.

Właściciel nieruchomości jest obowiązany do niezwłocznego złożenia wniosku o ujawnienie

swego prawa w księdze wieczystej.

2.

Jeżeli osoba trzecia doznała szkody na skutek nieujawnienia prawa własności w księdze

wieczystej, właściciel ponosi odpowiedzialność za szkodę powstałą na skutek niewykonania

obowiązku, o którym mowa w ust. 1, bądź na skutek opieszałości w jego wykonaniu.

”

;

11)

art. 36 otrzymuje brzmienie

„

Art. 36.

1.

Sądy, organy administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego zawiadamiają

sąd właściwy do prowadzenia księgi wieczystej o każdej zmianie właściciela nieruchomości,

dla której założona jest księga wieczysta.

2.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wzór zawiadomienia, o którym

mowa w ust. 1.

3.

W razie otrzymania zawiadomienia sąd z urzędu dokonuje wpisu ostrzeżenia, że stan

prawny nieruchomości ujawniony w księdze wieczystej stał się niezgodny z rzeczywistym

stanem prawnym. Zawiadomienie o wpisie ostrzeżenia zawiera pouczenie o obowiązku złożenia

wniosku o ujawnienie prawa własności w terminie miesiąca od daty doręczenia zawiadomienia.

4.

Sąd może wymierzyć opieszałemu właścicielowi grzywnę w wysokości od 500 do 10.000

zł w celu spowodowania ujawnienia prawa własności. W razie ujawnienia prawa własności

nieruchomości, grzywny nieuiszczone mogą być umorzone w całości lub części.

5.

Na postanowienie sądu o nałożeniu grzywny przysługuje zażalenie.

”

;

12)

po art. 36 dodaje się art. 36

„

Art. 36

1.

Księgi wieczyste i akta ksiąg wieczystych przechowuje się w sądzie.

2.

Księgi wieczyste nie mogą być wydawane poza budynek sądu rejonowego.

3.

Każdy może przeglądać księgi wieczyste w obecności pracownika sądu.

4.

Akta księgi wieczystej może przeglądać, w sposób określony w ust. 3, osoba mająca

interes prawny oraz notariusz.

Art. 36

1.

Odpisy ksiąg wieczystych według ostatniego stanu wpisów wydaje się na żądanie osób

zainteresowanych lub na żądanie sądu, prokuratora, notariusza, organu administracji

rządowej oraz jednostki samorządu terytorialnego.

2.

Odpisy ksiąg wieczystych obejmujące wpisy wykreślone wydaje się tylko na żądanie sądu,

prokuratora, notariusza, organu administracji rządowej oraz jednostki samorządu terytorialnego,

a w wypadkach uzasadnionych - również na żądanie osoby, której wykreślony wpis dotyczył.

3.

Odpisy dokumentów znajdujących się w aktach ksiąg wieczystych wydaje się na żądanie

osób zainteresowanych lub na żądanie sądu, prokuratora, notariusza, organu administracji

rządowej oraz jednostki samorządu terytorialnego.

4.

Nie wydaje się dokumentów znajdujących się w aktach ksiąg wieczystych, jeżeli dokumenty

te stanowią podstawę wpisu.

”

;

13)

skreśla się art. 37-57;

14)

art. 58 otrzymuje brzmienie

„

Art. 58.

1.

Minister Sprawiedliwości, w drodze rozporządzenia, określi

1)

sądy rejonowe prowadzące księgi wieczyste oraz obszary ich właściwości miejscowej,

2)

czynności, które przy prowadzeniu i przechowywaniu ksiąg wieczystych mogą spełniać

samodzielnie pracownicy sądowi,

3)

szczegółowy sposób prowadzenia ksiąg wieczystych, wzory ksiąg wieczystych oraz szczegółową

treść i sposób dokonywania wpisów w księgach wieczystych.

2.

Minister Sprawiedliwości może określić, w drodze rozporządzenia, sposób wykorzystywania

programu informatycznego dla celów prowadzenia ksiąg wieczystych, na zasadach, o których

mowa w art. 25.

3.

Wydając rozporządzenia, o których mowa w ust. 1 i 2, należy brać pod uwagę zasady

sprawności, racjonalności i szybkiego działania sądu.

”

;

15)

po art. 58 dodaje się art. 58

„

Art. 58

1.

W razie powstania stanu zagrożenia zniszczeniem zbioru ksiąg wieczystych w znacznej

skali, na skutek zdarzeń o charakterze nadzwyczajnym, treść wpisów w księgach wieczystych

podlega utrwaleniu, z zachowaniem wszystkich cech ksiąg wieczystych.

2.

Utrwalenie treści wpisów w księgach wieczystych w trybie, o którym mowa w ust. 1,

może być przeprowadzane na podstawie zarządzenia Ministra Sprawiedliwości określającego

sąd, w którym nastąpiło zdarzenie o charakterze nadzwyczajnym, powodujące powstanie

zagrożenia zniszczeniem zbioru ksiąg wieczystych.

3.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, sposób utrwalania treści

wpisów w księgach wieczystych, w sytuacjach, o których mowa w ust. 1, oraz szczegółowy

tryb wykonywania czynności z tym związanych, mając na względzie zasady szybkości i

doboru technologii stosowanych przy utrwalaniu treści zapewniających wierne ich zachowanie.

Art. 58

1.

Kopia powstała w trybie określonym w art. 58

2.

W razie konieczności dokonania nowego wpisu, w księdze wieczystej, w miejsce której

została sporządzona kopia, w trybie określonym w art. 58

”

;

16)

skreśla się rozdział 3 w dziale I;

17)

w art. 65 w ust. 4 w pkt 3 skreśla się wyrazy „(prawo do lokalu mieszkalnego w domu budowanym przez spółdzielnię mieszkaniową w celu

przeniesienia jego własności na członka)”;

18)

w art. 68 dodaje się zdanie drugie w brzmieniu

„

Jeżeli wierzytelność zgodnie z prawem została wyrażona w innym pieniądzu niż pieniądz

polski, hipotekę wyraża się w tym innym pieniądzu.

”

;

19)

w art. 76 po ust. 2 dodaje się ust. 3 i 4 w brzmieniu

„

3.

W celu zabezpieczenia tej samej wierzytelności można, w drodze czynności prawnej,

obciążyć więcej niż jedną nieruchomość (hipoteka łączna umowna).

4.

Do hipoteki zabezpieczającej kredyt udzielony na budowę domów mieszkalnych, jeżeli

podział nieruchomości polega na przeniesieniu własności części nieruchomości zabudowanej

domem mieszkalnym, przepisu ust. 1 nie stosuje się. W takim wypadku hipoteka ulega

podziałowi zgodnie z postanowieniami umowy.

”

;

20)

w art. 109 w ust. 2 wyrazy „własnością państwową” zastępuje się wyrazami „własnością Skarbu Państwa”;

21)

po art. 111 dodaje się art. 111

„

Art. 111

1.

Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, łączne obciążenie kilku nieruchomości hipoteką

przymusową jest niedopuszczalne, chyba że nieruchomości te są już obciążone inną hipoteką

łączną albo stanowią własność dłużników solidarnych.

2.

Podział zabezpieczenia między poszczególne nieruchomości zależy od uznania wierzyciela.

”

W ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego

(Dz. U. Nr 43, poz. 296, z 1965 r. Nr 15, poz. 113, z 1974 r. Nr 27, poz. 157 i Nr 39, poz. 231, z 1975 r. Nr 45, poz. 234, z 1982 r. Nr 11, poz. 82 i Nr 30, poz. 210, z 1983 r. Nr 5, poz. 33, z 1984 r. Nr 45, poz. 241 i 242, z 1985 r. Nr 20, poz. 86, z 1987 r. Nr 21, poz. 123, z 1988 r. Nr 41, poz. 324, z 1989 r. Nr 4, poz. 21 i Nr 33, poz. 175, z 1990 r. Nr 14, poz. 88, Nr 34, poz. 198, Nr 53, poz. 306, Nr 55, poz. 318 i Nr 79, poz. 464, z 1991 r. Nr 7, poz. 24, Nr 22, poz. 92 i Nr 115, poz. 496, z 1993 r. Nr 12, poz. 53, z 1994 r. Nr 105, poz. 509, z 1995 r. Nr 83, poz. 417, z 1996 r. Nr 24, poz. 110, Nr 43, poz. 189, Nr 73, poz. 350 i Nr 149, poz. 703, z 1997 r. Nr 43, poz. 270, Nr 54, poz. 348, Nr 75, poz. 471, Nr 102, poz. 643, Nr 117, poz. 752, Nr 121, poz. 769 i 770, Nr 133, poz. 882, Nr 139, poz. 934, Nr 140, poz. 940 i Nr 141, poz. 944, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 117, poz. 757, z 1999 r. Nr 52, poz. 532, z 2000 r. Nr 22, poz. 269 i 271, Nr 48, poz. 552 i 554, Nr 55, poz. 665, Nr 73, poz. 852, Nr 94, poz. 1037, Nr 114, poz. 1191 i 1193 i Nr 122, poz. 1314, 1319i 1322 oraz z 2001 r. Nr 4, poz. 27 i Nr 49, poz. 508) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 17 w pkt 4 po wyrazach „między małżonkami” dodaje się wyrazy „oraz spraw o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym”;

2)

w art. 509„i w postępowaniu o założenie księgi wieczystej”;

3)

w art. 516 kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się wyrazy „chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.”;

4)

w art. 518

a)

w § 2 po wyrazie „moc” skreśla się przecinek i wyrazy „a sąd rejonowy rozpoznaje sprawę jako sąd pierwszej instancji”,

b)

§ 3 otrzymuje brzmienie

„

§ 3.

W razie wniesienia skargi na wpis w księdze wieczystej wpis nie traci mocy. Rozpoznając

sprawę, sąd zmienia zaskarżony wpis przez jego wykreślenie i dokonanie nowego wpisu

lub wydaje postanowienie, którym zaskarżony wpis utrzymuje w mocy albo uchyla go w

całości lub w części i w tym zakresie wniosek oddala bądź odrzuca, względnie postępowanie

umarza.

”

,

c)

po § 5 dodaje się § 6 w brzmieniu

„

§ 6.

Sąd rejonowy rozpoznaje sprawę jako sąd pierwszej instancji.

”

;

5)

art. 608 otrzymuje brzmienie

„

Art. 608.

Sprawy z zakresu prawa rzeczowego rozpoznawane są na rozprawie, chyba że przepis szczególny

stanowi inaczej.

”

;

6)

po art. 626 dodaje się rozdział 6 w brzmieniu

„

Rozdział 6

Postępowanie wieczystoksięgowe

Art. 626

§ 1.

Sprawy w postępowaniu wieczystoksięgowym rozpoznawane są na posiedzeniu niejawnym.

§ 2.

Uczestnikami postępowania oprócz wnioskodawcy są tylko te osoby, których prawa zostały

wykreślone lub obciążone bądź na rzecz których wpis ma nastąpić.

§ 3.

Nie stanowi przeszkody do wpisu okoliczność, że po złożeniu wniosku wnioskodawca bądź

inny uczestnik postępowania zmarł lub został pozbawiony albo ograniczony w możliwości

rozporządzania prawem albo w zdolności do czynności prawnych.

§ 4.

Przepisów art. 113 nie stosuje się w postępowaniu wieczystoksięgowym, z wyjątkiem

zwolnienia z opłat sądowych od wnoszonych środków zaskarżenia. Jednak wnioskodawca

nie ma obowiązku uiszczania opłat sądowych od wniosku o wpis do księgi wieczystej

zamieszczonego w akcie notarialnym, jeżeli został w całości zwolniony od ponoszenia

wynagrodzenia notariusza.

§ 5.

Jeżeli wpis do księgi wieczystej ma nastąpić na wniosek zawarty w akcie notarialnym,

za wartość prawa podlegającego ujawnieniu przyjmuje się, zawartą w akcie notarialnym,

wartość przedmiotu podaną przez strony. W takim przypadku przepisu art. 25 nie stosuje

się.

Art. 626

§ 1.

Wniosek o dokonanie wpisu składa się na urzędowym formularzu.

§ 2.

Przepis § 1 nie dotyczy wniosku zawartego w akcie notarialnym, o którym mowa w art.

626

§ 3.

Do wniosku o dokonanie wpisu należy dołączyć dokumenty, stanowiące podstawę wpisu

w księdze wieczystej.

§ 4.

Jeżeli z dokumentów załączonych do wniosku wynika, że nastąpiła zmiana w prawie własności,

sąd, zwracając wniosek, stosuje art. 626

§ 5.

Wniosek o dokonanie wpisu może złożyć właściciel nieruchomości, użytkownik wieczysty,

osoba, na rzecz której wpis ma nastąpić, albo wierzyciel, jeżeli przysługuje mu prawo,

które może być wpisane w księdze wieczystej. W sprawach dotyczących obciążeń powstałych

z mocy ustawy wniosek może złożyć uprawniony organ.

Art. 626

W postępowaniu wieczystoksięgowym nie stosuje się przepisów o wznowieniu postępowania.

Art. 626

Przekazanie przez notariusza sądowi wypisu aktu notarialnego zawierającego wniosek

o dokonanie wpisu do księgi wieczystej, na podstawie odrębnych przepisów, uważa się

za złożenie wniosku przez uprawnionego.

Art. 626

Jeżeli z treści wniosku i dołączonych dokumentów wynika, że nastąpiła zmiana prawa

własności, cofnięcie wniosku o wpis tego prawa jest niedopuszczalne.

Art. 626

§ 1.

O kolejności wniosku o wpis rozstrzyga chwila wpływu wniosku do właściwego sądu. Za

chwilę wpływu wniosku uważa się godzinę i minutę, w której w danym dniu wniosek wpłynął

do sądu.

§ 2.

Wnioski, które wpłynęły w tej samej chwili, będą uważane za złożone równocześnie.

Art. 626

§ 1.

Wniosek o wpis powinien być w dniu wpływu do sądu zarejestrowany niezwłocznie w dzienniku

ksiąg wieczystych i opatrzony kolejnym numerem.

§ 2.

Niezwłocznie po zarejestrowaniu wniosku w dzienniku ksiąg wieczystych zaznacza się

w odpowiednim dziale księgi wieczystej numer wniosku (wzmianka o wniosku).

§ 3.

Wzmiankę o wniosku wykreśla się z urzędu, niezwłocznie po dokonaniu wpisu, po uprawomocnieniu

się postanowienia o odmowie dokonania wpisu lub o odrzuceniu wniosku albo o umorzeniu

postępowania albo po uprawomocnieniu się zarządzenia o zwrocie wniosku.

§ 4.

W razie wniesienia skargi na wpis w księdze wieczystej dokonany przez referendarza

stosuje się odpowiednio przepisy § 1 i § 2. Wzmiankę o skardze wykreśla się z urzędu

po rozpoznaniu skargi.

Art. 626

§ 1.

Wpis dokonywany jest jedynie na wniosek i w jego granicach, chyba że przepis szczególny

przewiduje dokonanie wpisu z urzędu.

§ 2.

Rozpoznając wniosek o wpis, sąd bada jedynie treść wniosku, treść i formę dołączonych

do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej.

§ 3.

W postępowaniu wieczystoksięgowym wpis w księdze wieczystej jest orzeczeniem. Uzasadnienia

wpisu nie sporządza się.

§ 4.

Założenie księgi wieczystej następuje z chwilą dokonania pierwszego wpisu.

Art. 626

Sąd oddala wniosek o wpis, jeżeli brak jest podstaw albo istnieją przeszkody do jego

dokonania.

Art. 626

§ 1.

O dokonanym wpisie sąd zawiadamia uczestników postępowania. Nie zawiadamia się uczestnika,

który na piśmie zrzekł się zawiadomienia.

§ 2.

Zawiadomienie zawiera istotną treść wpisu.

§ 3.

Apelację od wpisu wnosi się w terminie dwóch tygodni od doręczenia zawiadomienia o

wpisie. Dla uczestnika, który zrzekł się zawiadomienia, termin ten biegnie od dnia

dokonania wpisu.

Art. 626

§ 1.

Niezwłocznie po wniesieniu apelacji sąd z urzędu wpisuje wzmiankę o apelacji.

§ 2.

W razie wniesienia kasacji, wpisu wzmianki o kasacji dokonuje się z urzędu niezwłocznie

po przedstawieniu przez zainteresowanego zawiadomienia o wniesieniu kasacji.

§ 3.

Do wzmianki o apelacji i o kasacji odpowiednio stosuje się art. 626

Art. 626

§ 1.

Osoba, na rzecz której wpisane jest prawo lub roszczenie w księdze wieczystej, jej

przedstawiciel albo pełnomocnik do doręczeń mają obowiązek niezwłocznego zawiadomienia

sądu prowadzącego księgę wieczystą o każdej zmianie adresu względnie wskazania adresu

do doręczeń. Osoba zamieszkała lub mająca siedzibę za granicą jest obowiązana wskazać

pełnomocnika do doręczeń w Rzeczypospolitej Polskiej.

§ 2.

Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do spadkobierców lub innych następców prawnych

osoby, na rzecz której jest wpisane prawo w księdze wieczystej.

§ 3.

W razie zaniedbania obowiązku, o którym mowa w § 1 i 2, pismo sądowe pozostawia się

w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, chyba że nowy adres jest sądowi znany.

Art. 626

§ 1.

Sąd z urzędu dokona wpisu ostrzeżenia, jeżeli dostrzeże niezgodność stanu prawnego

ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. W razie stwierdzenia,

że dla tej samej nieruchomości albo dla tego samego ograniczonego prawa rzeczowego

prowadzi się dwie lub więcej ksiąg wieczystych, ujawniających odmienny stan prawny,

wpisu ostrzeżenia dokonuje się we wszystkich księgach wieczystych założonych dla tej

nieruchomości.

§ 2.

Sprostowania usterek wpisu, które nie mogą wywołać niezgodności treści księgi wieczystej

z rzeczywistym stanem prawnym, dokonuje się z urzędu.

”

W ustawie z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

(Dz. U. Nr 24, poz. 110, z 1982 r. Nr 31, poz. 215, z 1991 r. Nr 22, poz. 93, z 1994 r. Nr 79, poz. 362, z 1996 r. Nr 34, poz. 146 i Nr 43, poz. 189, z 1997 r. Nr 41, poz. 255 i Nr 106, poz. 678 oraz z 2000 r. Nr 12, poz. 136, Nr 48, poz. 554 i Nr 120, poz. 1268) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 8 ust. 2 otrzymuje brzmienie

„

2.

Gmina, związek międzygminny, powiat, związek powiatów oraz samorząd województwa nie

mają obowiązku uiszczania opłat sądowych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej

przez nie działalności gospodarczej oraz spraw w postępowaniu wieczystoksięgowym.

”

;

2)

w art. 9

a)

w ust. 1 skreśla się wyrazy „ludu pracującego”,

b)

po ust. 2 dodaje się ust. 3 w brzmieniu

„

3.

Przepisu ust. 1 nie stosuje się do opłat uiszczanych w postępowaniu wieczystoksięgowym.

”

;

3)

po art. 16 dodaje się art. 16

„

Art. 16

1.

W postępowaniu wieczystoksięgowym wniosek, podlegający opłacie stałej, który nie został

należycie opłacony, sąd zwraca bez wezwania o uiszczenie tej opłaty.

2.

W terminie tygodniowym od dnia doręczenia zarządzenia o zwrocie wniosku z przyczyn

określonych w ust. 1, wnioskodawca może uiścić brakującą opłatę. W takim przypadku

wniosek wywołuje skutek od daty pierwotnego wniesienia. Skutek taki nie następuje

w razie kolejnego zwrotu wniosku z tej samej przyczyny.

”

W ustawie z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie

(Dz. U. Nr 22, poz. 91, z 1997 r. Nr 28, poz. 153, z 1999 r. Nr 101, poz. 1178 oraz z 2000 r. Nr 48, poz. 551, Nr 94, poz. 1037, Nr 116, poz. 1216 i Nr 120, poz. 1268) wprowadza się następujące zmiany

1)

art. 7 otrzymuje brzmienie

„

Art. 7.

§ 1.

Notariusz jako płatnik na podstawie odrębnych przepisów pobiera podatki i opłaty skarbowe.

§ 2.

Jeżeli wniosek o wpis do księgi wieczystej, o którym mowa w art. 92 § 4, podlega opłacie

sądowej, notariusz pobiera od wnioskodawców tę opłatę i zaznacza w akcie notarialnym

wysokość pobranej opłaty sądowej. Notariusz obowiązany jest uzależnić sporządzenie

aktu notarialnego od uprzedniego uiszczenia przez strony należnej opłaty sądowej.

Pobraną opłatę sądową notariusz przekazuje właściwemu sądowi rejonowemu.

§ 3.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, sposób pobierania i uiszczania

oraz sposób i termin przekazywania sądom, a także zwrotu należności, o których mowa

w § 2, oraz sposób prowadzenia ich ewidencji.

”

;

2)

w art. 80 w § 4 dodaje się zdanie drugie w brzmieniu

„

Do protokołu nie stosuje się przepisów art. 5, art. 92 § 1 pkt 4-8 i art. 94 § 1.

”

;

3)

w art. 92 po § 3 dodaje się § 4 w brzmieniu

„

§ 4.

Jeżeli akt notarialny w swej treści zawiera przeniesienie, zmianę lub zrzeczenie się

prawa ujawnionego w księdze wieczystej albo ustanowienie prawa podlegającego ujawnieniu

w księdze wieczystej, bądź obejmuje czynność przenoszącą własność nieruchomości, chociażby

dla tej nieruchomości nie była prowadzona księga wieczysta, notariusz sporządzający

akt notarialny jest obowiązany zamieścić w tym akcie wniosek o dokonanie wpisu w księdze

wieczystej, zawierający wszystkie dane wymagane przepisami Kodeksu postępowania cywilnego.

Notariusz jest obowiązany przesłać z urzędu sądowi właściwemu do prowadzenia ksiąg

wieczystych wypis aktu notarialnego zawierający wniosek o wpis do księgi wieczystej

wraz z dokumentami stanowiącymi podstawę wpisu, w terminie trzech dni od sporządzenia

aktu.

”

;

4)

po art. 109 dodaje się art. 109a w brzmieniu

„

Art. 109a.

Wypisy aktu notarialnego sprostowanego protokołem zgodnie z art. 80 § 4 wydaje się

z uwzględnieniem treści sprostowania.

”

W postępowaniu wieczystoksięgowym, w sprawach, w których wnioski zostały złożone przed

dniem wejścia w życie ustawy, w zakresie kosztów sądowych stosuje się przepisy dotychczasowe.

W postępowaniu wieczystoksięgowym, w sprawach wszczętych z urzędu, do których przed

dniem wejścia w życie ustawy nie został złożony wniosek, postępowanie przynaglające

umarza się z urzędu. Nieściągnięte grzywny, nałożone na podstawie art. 35 ustawy,

o której mowa w art. 1, sąd umarza z urzędu.

§ 1.

Notariusz jako płatnik na podstawie odrębnych przepisów pobiera podatki i opłaty skarbowe.

§ 2.

Jeżeli wniosek o wpis do księgi wieczystej, o którym mowa w art. 92 § 4, podlega opłacie

sądowej, notariusz pobiera od wnioskodawców tę opłatę i zaznacza w akcie notarialnym

wysokość pobranej opłaty sądowej. Notariusz obowiązany jest uzależnić sporządzenie

aktu notarialnego od uprzedniego uiszczenia przez strony należnej opłaty sądowej.

Pobraną opłatę sądową notariusz przekazuje właściwemu sądowi rejonowemu.

§ 3.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, sposób pobierania i uiszczania

oraz sposób i termin przekazywania sądom, a także zwrotu należności, o których mowa

w § 2, oraz sposób prowadzenia ich ewidencji.

Marszałek Sejmu, w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy,

ogłosi w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej jednolity tekst ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem wydania jednolitego

tekstu.

Ustawa wchodzi w życie po upływie trzech miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem

art. 7 ustawy wymienionej w art. 4, który wchodzi w życie z dniem 1 września 2001

r., oraz art. 626

1.

W postępowaniu wieczystoksięgowym wniosek, podlegający opłacie stałej, który nie został

należycie opłacony, sąd zwraca bez wezwania o uiszczenie tej opłaty.

2.

W terminie tygodniowym od dnia doręczenia zarządzenia o zwrocie wniosku z przyczyn

określonych w ust. 1, wnioskodawca może uiścić brakującą opłatę. W takim przypadku

wniosek wywołuje skutek od daty pierwotnego wniesienia. Skutek taki nie następuje

w razie kolejnego zwrotu wniosku z tej samej przyczyny.

1.

Do ksiąg wieczystych dla ograniczonych praw rzeczowych, wymienionych w art. 1 ust.

3, stosuje się odpowiednio przepisy o księgach wieczystych dla nieruchomości.

2.

W razie przekształcenia własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego,

spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego lub prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni

mieszkaniowej w prawo odrębnej własności lokalu albo w prawo własności domu jednorodzinnego,

księga wieczysta prowadzona dla ograniczonego prawa rzeczowego staje się księgą wieczystą

dla nieruchomości, a wpisana w tej księdze hipoteka na ograniczonym prawie rzeczowym

staje się hipoteką na nieruchomości.

3.

Właściciel nieruchomości w wypadkach, o których mowa w ust. 2, jest obowiązany do

ujawnienia w księdze wieczystej swego prawa oraz danych do oznaczenia nieruchomości.

1.

Księgi wieczyste mogą być zakładane i prowadzone także w systemie informatycznym wprowadzonym

w trybie, o którym mowa w ust. 2.

2.

Minister Sprawiedliwości może wprowadzić, w drodze rozporządzenia, system informatyczny

zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych, określając szczegółowy sposób zakładania

oraz prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym, tak aby zachowane zostały

wszystkie cechy ksiąg wieczystych prowadzonych w sposób, o którym mowa w art. 25 ust.

1 i 2, sposób przeglądania ksiąg wieczystych prowadzonych w tym systemie, oraz wyznaczyć

sądy, które zakładają i prowadzą księgi wieczyste w systemie informatycznym.

1.

Właściciel nieruchomości jest obowiązany do niezwłocznego złożenia wniosku o ujawnienie

swego prawa w księdze wieczystej.

2.

Jeżeli osoba trzecia doznała szkody na skutek nieujawnienia prawa własności w księdze

wieczystej, właściciel ponosi odpowiedzialność za szkodę powstałą na skutek niewykonania

obowiązku, o którym mowa w ust. 1, bądź na skutek opieszałości w jego wykonaniu.

1.

Sądy, organy administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego zawiadamiają

sąd właściwy do prowadzenia księgi wieczystej o każdej zmianie właściciela nieruchomości,

dla której założona jest księga wieczysta.

2.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wzór zawiadomienia, o którym

mowa w ust. 1.

3.

W razie otrzymania zawiadomienia sąd z urzędu dokonuje wpisu ostrzeżenia, że stan

prawny nieruchomości ujawniony w księdze wieczystej stał się niezgodny z rzeczywistym

stanem prawnym. Zawiadomienie o wpisie ostrzeżenia zawiera pouczenie o obowiązku złożenia

wniosku o ujawnienie prawa własności w terminie miesiąca od daty doręczenia zawiadomienia.

4.

Sąd może wymierzyć opieszałemu właścicielowi grzywnę w wysokości od 500 do 10.000

zł w celu spowodowania ujawnienia prawa własności. W razie ujawnienia prawa własności

nieruchomości, grzywny nieuiszczone mogą być umorzone w całości lub części.

5.

Na postanowienie sądu o nałożeniu grzywny przysługuje zażalenie.

1.

Księgi wieczyste i akta ksiąg wieczystych przechowuje się w sądzie.

2.

Księgi wieczyste nie mogą być wydawane poza budynek sądu rejonowego.

3.

Każdy może przeglądać księgi wieczyste w obecności pracownika sądu.

4.

Akta księgi wieczystej może przeglądać, w sposób określony w ust. 3, osoba mająca

interes prawny oraz notariusz.

1.

Odpisy ksiąg wieczystych według ostatniego stanu wpisów wydaje się na żądanie osób

zainteresowanych lub na żądanie sądu, prokuratora, notariusza, organu administracji

rządowej oraz jednostki samorządu terytorialnego.

2.

Odpisy ksiąg wieczystych obejmujące wpisy wykreślone wydaje się tylko na żądanie sądu,

prokuratora, notariusza, organu administracji rządowej oraz jednostki samorządu terytorialnego,

a w wypadkach uzasadnionych - również na żądanie osoby, której wykreślony wpis dotyczył.

3.

Odpisy dokumentów znajdujących się w aktach ksiąg wieczystych wydaje się na żądanie

osób zainteresowanych lub na żądanie sądu, prokuratora, notariusza, organu administracji

rządowej oraz jednostki samorządu terytorialnego.

4.

Nie wydaje się dokumentów znajdujących się w aktach ksiąg wieczystych, jeżeli dokumenty

te stanowią podstawę wpisu.

1.

Minister Sprawiedliwości, w drodze rozporządzenia, określi

1)

sądy rejonowe prowadzące księgi wieczyste oraz obszary ich właściwości miejscowej,

2)

czynności, które przy prowadzeniu i przechowywaniu ksiąg wieczystych mogą spełniać

samodzielnie pracownicy sądowi,

3)

szczegółowy sposób prowadzenia ksiąg wieczystych, wzory ksiąg wieczystych oraz szczegółową

treść i sposób dokonywania wpisów w księgach wieczystych.

2.

Minister Sprawiedliwości może określić, w drodze rozporządzenia, sposób wykorzystywania

programu informatycznego dla celów prowadzenia ksiąg wieczystych, na zasadach, o których

mowa w art. 25.

3.

Wydając rozporządzenia, o których mowa w ust. 1 i 2, należy brać pod uwagę zasady

sprawności, racjonalności i szybkiego działania sądu.

1.

W razie powstania stanu zagrożenia zniszczeniem zbioru ksiąg wieczystych w znacznej

skali, na skutek zdarzeń o charakterze nadzwyczajnym, treść wpisów w księgach wieczystych

podlega utrwaleniu, z zachowaniem wszystkich cech ksiąg wieczystych.

2.

Utrwalenie treści wpisów w księgach wieczystych w trybie, o którym mowa w ust. 1,

może być przeprowadzane na podstawie zarządzenia Ministra Sprawiedliwości określającego

sąd, w którym nastąpiło zdarzenie o charakterze nadzwyczajnym, powodujące powstanie

zagrożenia zniszczeniem zbioru ksiąg wieczystych.

3.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, sposób utrwalania treści

wpisów w księgach wieczystych, w sytuacjach, o których mowa w ust. 1, oraz szczegółowy

tryb wykonywania czynności z tym związanych, mając na względzie zasady szybkości i

doboru technologii stosowanych przy utrwalaniu treści zapewniających wierne ich zachowanie.

1.

Kopia powstała w trybie określonym w art. 58

2.

W razie konieczności dokonania nowego wpisu, w księdze wieczystej, w miejsce której

została sporządzona kopia, w trybie określonym w art. 58

Wypisy aktu notarialnego sprostowanego protokołem zgodnie z art. 80 § 4 wydaje się

z uwzględnieniem treści sprostowania.

1.

Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, łączne obciążenie kilku nieruchomości hipoteką

przymusową jest niedopuszczalne, chyba że nieruchomości te są już obciążone inną hipoteką

łączną albo stanowią własność dłużników solidarnych.

2.

Podział zabezpieczenia między poszczególne nieruchomości zależy od uznania wierzyciela.

Sprawy z zakresu prawa rzeczowego rozpoznawane są na rozprawie, chyba że przepis szczególny

stanowi inaczej.

§ 1.

Sprawy w postępowaniu wieczystoksięgowym rozpoznawane są na posiedzeniu niejawnym.

§ 2.

Uczestnikami postępowania oprócz wnioskodawcy są tylko te osoby, których prawa zostały

wykreślone lub obciążone bądź na rzecz których wpis ma nastąpić.

§ 3.

Nie stanowi przeszkody do wpisu okoliczność, że po złożeniu wniosku wnioskodawca bądź

inny uczestnik postępowania zmarł lub został pozbawiony albo ograniczony w możliwości

rozporządzania prawem albo w zdolności do czynności prawnych.

§ 4.

Przepisów art. 113 nie stosuje się w postępowaniu wieczystoksięgowym, z wyjątkiem

zwolnienia z opłat sądowych od wnoszonych środków zaskarżenia. Jednak wnioskodawca

nie ma obowiązku uiszczania opłat sądowych od wniosku o wpis do księgi wieczystej

zamieszczonego w akcie notarialnym, jeżeli został w całości zwolniony od ponoszenia

wynagrodzenia notariusza.

§ 5.

Jeżeli wpis do księgi wieczystej ma nastąpić na wniosek zawarty w akcie notarialnym,

za wartość prawa podlegającego ujawnieniu przyjmuje się, zawartą w akcie notarialnym,

wartość przedmiotu podaną przez strony. W takim przypadku przepisu art. 25 nie stosuje

się.

§ 1.

O dokonanym wpisie sąd zawiadamia uczestników postępowania. Nie zawiadamia się uczestnika,

który na piśmie zrzekł się zawiadomienia.

§ 2.

Zawiadomienie zawiera istotną treść wpisu.

§ 3.

Apelację od wpisu wnosi się w terminie dwóch tygodni od doręczenia zawiadomienia o

wpisie. Dla uczestnika, który zrzekł się zawiadomienia, termin ten biegnie od dnia

dokonania wpisu.

§ 1.

Niezwłocznie po wniesieniu apelacji sąd z urzędu wpisuje wzmiankę o apelacji.

§ 2.

W razie wniesienia kasacji, wpisu wzmianki o kasacji dokonuje się z urzędu niezwłocznie

po przedstawieniu przez zainteresowanego zawiadomienia o wniesieniu kasacji.

§ 3.

Do wzmianki o apelacji i o kasacji odpowiednio stosuje się art. 626

§ 1.

Osoba, na rzecz której wpisane jest prawo lub roszczenie w księdze wieczystej, jej

przedstawiciel albo pełnomocnik do doręczeń mają obowiązek niezwłocznego zawiadomienia

sądu prowadzącego księgę wieczystą o każdej zmianie adresu względnie wskazania adresu

do doręczeń. Osoba zamieszkała lub mająca siedzibę za granicą jest obowiązana wskazać

pełnomocnika do doręczeń w Rzeczypospolitej Polskiej.

§ 2.

Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do spadkobierców lub innych następców prawnych

osoby, na rzecz której jest wpisane prawo w księdze wieczystej.

§ 3.

W razie zaniedbania obowiązku, o którym mowa w § 1 i 2, pismo sądowe pozostawia się

w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, chyba że nowy adres jest sądowi znany.

§ 1.

Sąd z urzędu dokona wpisu ostrzeżenia, jeżeli dostrzeże niezgodność stanu prawnego

ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. W razie stwierdzenia,

że dla tej samej nieruchomości albo dla tego samego ograniczonego prawa rzeczowego

prowadzi się dwie lub więcej ksiąg wieczystych, ujawniających odmienny stan prawny,

wpisu ostrzeżenia dokonuje się we wszystkich księgach wieczystych założonych dla tej

nieruchomości.

§ 2.

Sprostowania usterek wpisu, które nie mogą wywołać niezgodności treści księgi wieczystej

z rzeczywistym stanem prawnym, dokonuje się z urzędu.

§ 1.

Wniosek o dokonanie wpisu składa się na urzędowym formularzu.

§ 2.

Przepis § 1 nie dotyczy wniosku zawartego w akcie notarialnym, o którym mowa w art.

626

§ 3.

Do wniosku o dokonanie wpisu należy dołączyć dokumenty, stanowiące podstawę wpisu

w księdze wieczystej.

§ 4.

Jeżeli z dokumentów załączonych do wniosku wynika, że nastąpiła zmiana w prawie własności,

sąd, zwracając wniosek, stosuje art. 626

§ 5.

Wniosek o dokonanie wpisu może złożyć właściciel nieruchomości, użytkownik wieczysty,

osoba, na rzecz której wpis ma nastąpić, albo wierzyciel, jeżeli przysługuje mu prawo,

które może być wpisane w księdze wieczystej. W sprawach dotyczących obciążeń powstałych

z mocy ustawy wniosek może złożyć uprawniony organ.

W postępowaniu wieczystoksięgowym nie stosuje się przepisów o wznowieniu postępowania.

Przekazanie przez notariusza sądowi wypisu aktu notarialnego zawierającego wniosek

o dokonanie wpisu do księgi wieczystej, na podstawie odrębnych przepisów, uważa się

za złożenie wniosku przez uprawnionego.

Jeżeli z treści wniosku i dołączonych dokumentów wynika, że nastąpiła zmiana prawa

własności, cofnięcie wniosku o wpis tego prawa jest niedopuszczalne.

§ 1.

O kolejności wniosku o wpis rozstrzyga chwila wpływu wniosku do właściwego sądu. Za

chwilę wpływu wniosku uważa się godzinę i minutę, w której w danym dniu wniosek wpłynął

do sądu.

§ 2.

Wnioski, które wpłynęły w tej samej chwili, będą uważane za złożone równocześnie.

§ 1.

Wniosek o wpis powinien być w dniu wpływu do sądu zarejestrowany niezwłocznie w dzienniku

ksiąg wieczystych i opatrzony kolejnym numerem.

§ 2.

Niezwłocznie po zarejestrowaniu wniosku w dzienniku ksiąg wieczystych zaznacza się

w odpowiednim dziale księgi wieczystej numer wniosku (wzmianka o wniosku).

§ 3.

Wzmiankę o wniosku wykreśla się z urzędu, niezwłocznie po dokonaniu wpisu, po uprawomocnieniu

się postanowienia o odmowie dokonania wpisu lub o odrzuceniu wniosku albo o umorzeniu

postępowania albo po uprawomocnieniu się zarządzenia o zwrocie wniosku.

§ 4.

W razie wniesienia skargi na wpis w księdze wieczystej dokonany przez referendarza

stosuje się odpowiednio przepisy § 1 i § 2. Wzmiankę o skardze wykreśla się z urzędu

po rozpoznaniu skargi.

§ 1.

Wpis dokonywany jest jedynie na wniosek i w jego granicach, chyba że przepis szczególny

przewiduje dokonanie wpisu z urzędu.

§ 2.

Rozpoznając wniosek o wpis, sąd bada jedynie treść wniosku, treść i formę dołączonych

do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej.

§ 3.

W postępowaniu wieczystoksięgowym wpis w księdze wieczystej jest orzeczeniem. Uzasadnienia

wpisu nie sporządza się.

§ 4.

Założenie księgi wieczystej następuje z chwilą dokonania pierwszego wpisu.

Sąd oddala wniosek o wpis, jeżeli brak jest podstaw albo istnieją przeszkody do jego

dokonania.