Obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 maja 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o pracowniczych programach emerytalnych.
Table of Provisions (56)
Statutory Text (56 Articles)
Ustawa reguluje zasady tworzenia i działania pracowniczych programów emerytalnych,
warunki, które powinny spełniać podmioty uczestniczące w realizowaniu tych programów,
oraz zasady zawierania składających się na nie umów.
Użyte w ustawie określenia oznaczają
1
pracownik - osobę zatrudnioną na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania,
spółdzielczej umowy o pracę w pełnym lub niepełnym wymiarze czasu pracy, osobę zatrudnioną
na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia, jeżeli jest ona objęta obowiązkowymi
ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z tego tytułu, oraz osobę zatrudnioną na podstawie
umowy zawartej w wyniku powołania lub wyboru do organu reprezentującego osoby prawnej,
w tym kontraktu menedżerskiego,
2)
pracodawca - podmiot zatrudniający pracowników w rozumieniu pkt 1,
3)
zatrudnienie - zawarcie umowy o pracę bądź innej umowy, o której mowa w pkt 1, oraz
powołanie, wybór i mianowanie,
4)
zakład ubezpieczeń - zakład ubezpieczeń na życie w formie spółki akcyjnej w rozumieniu
ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej
(Dz. U. z 1996 r. Nr 11, poz. 62, z 1997 r. Nr 43, poz. 272, Nr 88, poz. 554, Nr 107, poz. 685, Nr 121, poz. 769 i 770 i Nr 139, poz. 934, z 1998 r. Nr 155, poz. 1015, z 1999 r. Nr 49, poz. 483, Nr 101, poz. 1178 i Nr 110, poz. 1255, z 2000 r. Nr 43, poz. 483, Nr 48, poz. 552, Nr 70, poz. 819, Nr 114, poz. 1193 i Nr 116, poz. 1216 oraz z 2001 r. Nr 37, poz. 424),
5)
towarzystwo ubezpieczeń - towarzystwo ubezpieczeń wzajemnych na życie w rozumieniu
ustawy o działalności ubezpieczeniowej,
6)
fundusz inwestycyjny - fundusz inwestycyjny otwarty lub specjalistyczny fundusz inwestycyjny
otwarty w rozumieniu ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o funduszach inwestycyjnych
(Dz. U. Nr 139, poz. 933, z 1999 r. Nr 72, poz. 801 oraz z 2000 r. Nr 103, poz. 1099 i Nr 114, poz. 1192),
6a
grupowe inwestycyjne ubezpieczenie na życie pracowników - rodzaj ubezpieczenia w ramach
grupy 3 działu I załącznika do ustawy o działalności ubezpieczeniowej, z zastrzeżeniem
art. 7a,
7)
uczestnik - osobę, która przystąpiła do pracowniczego programu emerytalnego,
8)
środki - środki finansowe na rachunkach pracowników, prowadzonych na podstawie zakładowej
umowy emerytalnej przez zakłady lub towarzystwa ubezpieczeń, fundusze inwestycyjne
bądź pracownicze fundusze emerytalne,
9)
reprezentacja pracowników - zakładową organizację związkową lub reprezentację wyłonioną
w sposób określony w art. 15 ust. 4 ustawy, jeżeli w zakładzie nie działa zakładowa
organizacja związkowa,
10)
wypłata - wypłatę pracownikowi środków zgromadzonych w ramach pracowniczego programu
emerytalnego na warunkach określonych w zakładowej umowie emerytalnej,
11
wypłata transferowa - przeniesienie środków zgromadzonych przez uczestnika w ramach
pracowniczego programu emerytalnego do zakładu ubezpieczeń, towarzystwa ubezpieczeń,
funduszu inwestycyjnego lub pracowniczego funduszu emerytalnego, gromadzącego środki
w ramach innego pracowniczego programu emerytalnego w przypadkach, o których mowa
w art. 28 ust. 1,
12
zwrot - wycofanie środków zgromadzonych w ramach pracowniczego programu emerytalnego,
jeżeli nie zachodzą przesłanki do wypłaty bądź wypłaty transferowej,
13)
Urząd Nadzoru - Urząd Nadzoru nad Funduszami Emerytalnymi,
14)
rejestr - rejestr pracowniczych programów emerytalnych prowadzony przez Urząd Nadzoru,
15
wynagrodzenie - przychód uczestnika uzyskiwany od pracodawcy prowadzącego pracowniczy
program emerytalny, stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne
i rentowe w rozumieniu ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
(Dz. U. Nr 137, poz. 887 i Nr 162, poz. 1118 i 1126, z 1999 r. Nr 26, poz. 228, Nr 60, poz. 636, Nr 72, poz. 802, Nr 78, poz. 875 i Nr 110, poz. 1256, z 2000 r. Nr 9, poz. 118, Nr 95, poz. 1041, Nr 104, poz. 1104 i Nr 119, poz. 1249 oraz z 2001 r. Nr 8, poz. 64, Nr 27, poz. 298 i Nr 39, poz. 459), bez stosowania ograniczenia, o którym mowa w art. 19 ust. 1 tej ustawy.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1
Pracowniczy program emerytalny stanowią zakładowe umowy emerytalne, pracownicze umowy
emerytalne oraz, z zastrzeżeniem ust. 2, umowy z zakładami albo towarzystwami ubezpieczeń,
umowy z funduszami inwestycyjnymi bądź statuty pracowniczych funduszy emerytalnych,
a także, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 1, umowy o wspólnym międzyzakładowym programie
emerytalnym, które określają warunki gromadzenia środków ze składek, przeznaczonych
do wypłat w wieku emerytalnym lub w przypadku uzyskania uprawnień do świadczeń rentowych
z tytułu niezdolności do pracy, spełniające kryteria ustalone w ustawie.
2.
Jeżeli pracodawcą jest zakład lub towarzystwo ubezpieczeń, pracownicze towarzystwo
emerytalne albo towarzystwo funduszy inwestycyjnych, warunki gromadzenia środków,
o których mowa w ust. 1, określa zakładowa umowa emerytalna.
3
Przepisu ust. 2 nie stosuje się do podmiotów, które nie zarządzają całością środków
gromadzonych w ramach programu.
1.
Pracownicze programy emerytalne mogą być oferowane na warunkach niniejszej ustawy
przez pracodawcę lub łącznie co najmniej przez dwóch pracodawców, zatrudniających
każdy co najmniej 5 pracowników.
2
Pracodawca, który na podstawie odrębnych przepisów podlega wpisowi do właściwego rejestru
albo do ewidencji działalności gospodarczej, nie może zawrzeć zakładowej umowy emerytalnej
przed upływem roku od wpisania go do takiego rejestru lub ewidencji
3.
Pracodawca prowadzący działalność nieprzerwanie od 3 lat może zaoferować pracowniczy
program emerytalny, jeżeli zatrudnia co najmniej 3 pracowników.
4
Uczestnikami pracowniczych programów emerytalnych mogą być, obok pracowników, także
osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą na własny rachunek, wspólnicy spółek
cywilnych, jawnych oraz wspólnicy spółki komandytowej odpowiadający bez ograniczenia,
którzy podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, o ile te osoby
lub spółki prowadzą programy emerytalne dla swoich pracowników, przewidujące równocześnie
uczestnictwo pracodawców.
5
Przepisy ustawy dotyczące pracowników stosuje się odpowiednio do osób, które są uczestnikami
pracowniczych programów emerytalnych na podstawie ust. 4.
1.
Pracodawcy prowadzący pracownicze programy emerytalne w dniu wejścia w życie niniejszej
ustawy dostosują, w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, treść umów
stanowiących pracowniczy program emerytalny do przepisów niniejszej ustawy.
2.
Pracownicze programy emerytalne, które nie zostaną dostosowane zgodnie z ust. 1, podlegają
wykreśleniu z rejestru przez Urząd Nadzoru.
3.
Do postępowań o wpis do rejestru pracowniczego programu emerytalnego wszczętych przed
dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i niezakończonych wydaniem ostatecznej decyzji
stosuje się przepisy obowiązujące od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, a terminy
określone w art. 37 ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 1, biegną od dnia wejścia
w życie niniejszej ustawy.
1
Prawo do uczestnictwa w pracowniczym programie emerytalnym przysługuje pracownikowi,
który jest zatrudniony u danego pracodawcy nie krócej niż 3 miesiące, chyba że zakładowa
umowa emerytalna stanowi inaczej.
2.
Uczestnikami pracowniczych programów emerytalnych mogą zostać pracownicy wykonujący
pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium innego państwa w ramach
delegowania przez pracodawcę mającego siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej, bez względu na posiadane obywatelstwo oraz status wynikający
z prawa dewizowego i podatkowego.
3.
Osoba zatrudniona u kilku pracodawców prowadzących programy emerytalne może w tym
samym czasie uczestniczyć w więcej niż jednym programie emerytalnym.
1
Zakładowa umowa emerytalna nie może przewidywać dla uczestnictwa pracowników w programie
żadnych innych warunków poza określonymi ustawą. Warunki te nie mogą powodować sytuacji,
w której przy ich zachowaniu prawo uczestnictwa w pracowniczym programie emerytalnym,
w dniu złożenia wniosku o zarejestrowanie programu, miałaby mniej niż połowa liczby
zatrudnionych pracowników.
2.
(skreślony).
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
1
Pracownicze programy emerytalne mogą być prowadzone, według wyboru pracodawców, w
jednej z następujących form
1)
pracowniczego funduszu emerytalnego,
2)
umowy o wnoszenie przez pracodawcę składek pracowników do funduszu inwestycyjnego,
3)
umowy grupowego inwestycyjnego ubezpieczenia na życie pracowników z zakładem ubezpieczeń,
4)
umowy grupowego inwestycyjnego ubezpieczenia na życie pracowników z towarzystwem ubezpieczeń,
na podstawie której pracownicy staną się jego członkami.
1a
Umowy, o których mowa w ust. 1 pkt 2, mogą być także zawierane przez pracodawcę z
różnymi funduszami inwestycyjnymi zarządzanymi przez to samo towarzystwo funduszy
inwestycyjnych.
2
Umowy, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4, mogą być zawierane tylko dla grupowego inwestycyjnego
ubezpieczenia na życie pracowników oraz, dodatkowo, dobrowolnie z ubezpieczeniem wypadkowym
i chorobowym, jeżeli są one uzupełnieniem grupowego inwestycyjnego ubezpieczenia na
życie.
3
Tworzenie pracowniczych towarzystw i funduszy emerytalnych, ustalanie treści ich statutów oraz rejestracja odbywa się według przepisów ustawy z dnia 28 sierpnia 1997
r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych
(Dz. U. Nr 139, poz. 934, z 1998 r. Nr 98, poz. 610, Nr 106, poz. 668 i Nr 162, poz. 1118, z 1999 r. Nr 110, poz. 1256, z 2000 r. Nr 60, poz. 702 oraz z 2001 r. Nr 8, poz. 64).
4
Umowy ubezpieczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4, nie mogą wskazywać pracodawcy
jako uposażonego do wypłaty świadczenia, chyba że jest on członkiem najbliższej rodziny.
Członkami najbliższej rodziny są: małżonek, dzieci, rodzice oraz wnuki zmarłego.
1.
Do działalności zakładów ubezpieczeń i towarzystw ubezpieczeń w zakresie zawieranych
przez nie w ramach pracowniczego programu emerytalnego umów grupowego inwestycyjnego
ubezpieczenia na życie pracowników stosuje się przepisy ust. 2-17.
2.
Umowy, o których mowa w art. 7 ust. 2, powinny określać część składki, która
1)
staje się środkami,
2)
jest przeznaczona na ochronę ubezpieczeniową,
3)
pokrywa koszty zakładu ubezpieczeń lub towarzystwa ubezpieczeń.
3.
Zakład ubezpieczeń i towarzystwo ubezpieczeń są obowiązane do dokonywania wyceny aktywów
funduszy w ramach pracowniczego programu emerytalnego i do ogłaszania wyceny nie rzadziej
niż raz w miesiącu w dzienniku o zasięgu ogólnopolskim, wraz z danymi pozwalającymi
uczestnikowi programu na ustalenie wartości przypadającej mu części aktywów funduszu.
4.
Zakład ubezpieczeń i towarzystwo ubezpieczeń są obowiązane do ogłaszania w dzienniku
o zasięgu ogólnopolskim rocznych i półrocznych szczegółowych informacji o funduszach
tworzonych w związku z zawartymi w ramach pracowniczego programu emerytalnego umowami
grupowego inwestycyjnego ubezpieczenia na życie pracowników. Informacja roczna i informacja
półroczna powinny być także doręczone uczestnikowi na jego żądanie.
5.
Szczegółowy zakres informacji, o których mowa w ust. 4, określi, w drodze rozporządzenia,
minister właściwy do spraw instytucji finansowych.
6.
Zakład ubezpieczeń i towarzystwo ubezpieczeń lokują aktywa stanowiące pokrycie funduszy
tworzonych w związku z zawartymi w ramach pracowniczego programu emerytalnego umowami
grupowego inwestycyjnego ubezpieczenia na życie pracowników jedynie w
1)
obligacjach, bonach i innych papierach wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa
albo Narodowy Bank Polski, a także w pożyczkach i kredytach udzielonych tym podmiotom,
2)
obligacjach i innych dłużnych papierach wartościowych, opiewających na świadczenia
pieniężne, gwarantowanych lub poręczanych przez Skarb Państwa albo Narodowy Bank Polski,
a także w depozytach, kredytach i pożyczkach gwarantowanych lub poręczanych przez
te podmioty,
3)
depozytach bankowych i bankowych papierach wartościowych,
4)
akcjach spółek notowanych na regulowanym rynku giełdowym,
5)
akcjach spółek notowanych na regulowanym rynku pozagiełdowym lub spółek nienotowanych
na regulowanym rynku giełdowym i na regulowanym rynku pozagiełdowym, lecz dopuszczonych
do publicznego obrotu,
6)
akcjach narodowych funduszy inwestycyjnych,
7)
certyfikatach inwestycyjnych emitowanych przez fundusze inwestycyjne zamknięte lub
fundusze inwestycyjne mieszane,
8)
jednostkach uczestnictwa zbywanych przez fundusze inwestycyjne otwarte i specjalistyczne
fundusze inwestycyjne otwarte,
9)
obligacjach i innych dłużnych papierach wartościowych emitowanych przez jednostki
samorządu terytorialnego, ich związki lub miasto Warszawę, które zostały dopuszczone
do publicznego obrotu,
10)
obligacjach i innych dłużnych papierach wartościowych emitowanych przez jednostki
samorządu terytorialnego, ich związki lub miasto Warszawę, które nie są dopuszczone
do publicznego obrotu,
11)
zabezpieczonych całkowicie obligacjach emitowanych przez podmioty inne niż jednostki
samorządu terytorialnego, ich związki lub miasto Warszawę, które zostały dopuszczone
do publicznego obrotu,
12)
zabezpieczonych całkowicie obligacjach emitowanych przez podmioty inne niż jednostki
samorządu terytorialnego, ich związki lub miasto Warszawę, które nie zostały dopuszczone
do publicznego obrotu,
13)
obligacjach i innych dłużnych papierach wartościowych emitowanych przez spółki publiczne,
innych niż papiery wartościowe, o których mowa w pkt 11 i 12,
14)
listach zastawnych,
15)
innych lokatach, które, w drodze rozporządzenia, może określić Rada Ministrów.
7.
Na podstawie ogólnego zezwolenia udzielonego przez ministra właściwego do spraw instytucji
finansowych, w drodze rozporządzenia, i na warunkach określonych w tym zezwoleniu
aktywa stanowiące fundusze tworzone w związku z zawartymi w ramach pracowniczego programu
emerytalnego umowami grupowego inwestycyjnego ubezpieczenia na życie pracowników mogą
być lokowane poza granicami kraju w papierach wartościowych emitowanych przez spółki
notowane na giełdach rynków kapitałowych państw obcych będących członkami OECD lub
innych państw obcych, które określone zostaną w tym zezwoleniu, a także w papierach
skarbowych emitowanych przez rządy lub banki centralne tych państw oraz tytułach uczestnictwa
emitowanych przez instytucje wspólnego inwestowania mające siedzibę w tych państwach,
jeżeli instytucje te oferują publicznie tytuły uczestnictwa i umarzają je na żądanie
uczestnika.
8.
W stosunku do lokat, o których mowa w ust. 7, stosuje się limit określony na podstawie
art. 63 ust. 4 ustawy o działalności ubezpieczeniowej.
9.
Zakład ubezpieczeń i towarzystwo ubezpieczeń nie mogą lokować więcej niż 5% wartości
aktywów stanowiących fundusze tworzone w związku z zawartymi w ramach pracowniczego
programu emerytalnego umowami grupowego inwestycyjnego ubezpieczenia na życie pracowników
w papiery wartościowe wyemitowane przez jeden podmiot i w wierzytelności wobec tego
podmiotu.
10.
Zakład ubezpieczeń i towarzystwo ubezpieczeń mogą lokować do 10% wartości aktywów
stanowiących fundusze tworzone w związku z zawartymi w ramach pracowniczego programu
emerytalnego umowami grupowego inwestycyjnego ubezpieczenia na życie pracowników w
papiery wartościowe wyemitowane przez jeden podmiot i w wierzytelności wobec tego
podmiotu, jeżeli łączna wartość takich lokat nie przekroczy 40% wartości funduszu.
11.
Zakład ubezpieczeń i towarzystwo ubezpieczeń mogą lokować do 100% wartości aktywów
stanowiących fundusze służące gromadzeniu środków pracowniczego programu emerytalnego
w lokatach określonych w ust. 6 pkt 8. Do lokat tych nie stosuje się ograniczeń określonych
w ust. 9 i 10.
12.
Ograniczeń, o których mowa w ust. 10, nie stosuje się do lokat w papiery wartościowe
emitowane lub gwarantowane przez Skarb Państwa albo Narodowy Bank Polski oraz do lokat
w papiery wartościowe emitowane lub gwarantowane przez państwa należące do OECD oraz
międzynarodowe instytucje finansowe, których członkiem jest Rzeczpospolita Polska
lub przynajmniej dwa z państw należących do OECD, z zastrzeżeniem ust. 8.
13.
Lokaty, o których mowa w ust. 6, dokonywane w papiery wartościowe jednego emitenta
lub gwarantowane przez jeden podmiot nie mogą przewyższać 35% wartości funduszu, chyba
że warunki umowy ubezpieczenia na to zezwalają i wskazują tego emitenta lub gwaranta.
14.
W przypadku gdy pracowniczy program emerytalny realizowany jest w oparciu o umowę
ubezpieczenia przewidującą lokowanie 100% środków w jednostkach uczestnictwa funduszu,
w razie upadłości zakładu ubezpieczeń lub towarzystwa ubezpieczeń jednostki te nie
wchodzą do masy upadłości, a środki zgromadzone przy użyciu takiej formy lokaty, o
ile nie nastąpi wypłata transferowa, są wypłacane uczestnikom programu emerytalnego.
Jednostki uczestnictwa nie mogą być przedmiotem postępowania układowego prowadzonego
w stosunku do zakładu ubezpieczeń lub towarzystwa ubezpieczeń, jak również egzekucji
skierowanej przeciwko nim.
15.
W przypadku nieopłacenia składki ubezpieczenia na życie oraz związanego z ryzykiem
chorobowym i wypadkowym składka ta nie może być potrącana ze środków zgromadzonych
w funduszach tworzonych w związku z zawartymi w ramach pracowniczego programu emerytalnego
umowami grupowego inwestycyjnego ubezpieczenia na życie pracowników.
16.
W przypadku gdy 100% środków, o których mowa w ust. 6, lokowane ma być w jednostki
uczestnictwa funduszy inwestycyjnych, umowa z zakładem ubezpieczeń lub towarzystwem
ubezpieczeń oraz zakładowa umowa emerytalna powinny określać fundusz inwestycyjny
lub fundusze inwestycyjne, których jednostki uczestnictwa będą nabywane w ramach umowy,
a także tryb zmiany funduszu inwestycyjnego.
17.
Oferując produkt określony w art. 7 ust. 1 pkt 3 i 4, zakład ubezpieczeń lub towarzystwo
ubezpieczeń obowiązane są posługiwać się nazwą „grupowe inwestycyjne ubezpieczenie
na życie”.
Określenia „program emerytalny”, „plan emerytalny” lub „umowa emerytalna” mogą być
używane wyłącznie dla określenia programów, planów i umów uregulowanych w niniejszej
ustawie.
1
Pracodawcy, w celu zaoferowania pracownikom programu emerytalnego, mogą zawierać umowy
o wspólnym międzyzakładowym programie emerytalnym, w których ustalają formę pracowniczego
programu wraz z warunkami, które zaoferują w zakładowych umowach emerytalnych.
2
Do umów o wspólnym międzyzakładowym programie emerytalnym stosuje się przepis art.
10 ust. 2 oraz art. 14 ust. 3 zdanie drugie.
3.
Pracodawcy mogą się zobowiązać, że w przypadku upadłości jednego z nich, likwidacji,
zbycia przedsiębiorstwa, jego podziału bądź połączenia pozostali będą nadal prowadzić
program emerytalny dla pracowników przedsiębiorstwa dotychczas objętego programem,
o ile nowy pracodawca do niego przystąpi.
4.
Pracodawcy są zobowiązani, w przypadkach wskazanych w ust. 3, do zapewnienia obsługi
i zarządu środków zgromadzonych na rachunkach pracowników przedsiębiorstwa dotychczas
objętego programem, do czasu ich wypłaty, wypłaty transferowej bądź zwrotu.
1.
Pracodawcy związani umową wspólnego międzyzakładowego programu emerytalnego mogą na
wniosek innego pracodawcy akceptującego warunki umowy i programu zgodzić się na przystąpienie
jego do umowy i objąć programem, o ile pracodawca we właściwym trybie przyjmie warunki
programu.
2
Przystąpienie pracodawcy do umowy o wspólnym międzyzakładowym programie emerytalnym
nie zwalnia z obowiązku zawarcia zakładowej umowy emerytalnej.
3
W sytuacji przystąpienia do zarejestrowanej umowy o wspólnym międzyzakładowym programie
emerytalnym w formie pracowniczego funduszu emerytalnego, zakładowa umowa emerytalna
wskazuje istniejący pracowniczy fundusz emerytalny.
1
Dopuszczalne jest prowadzenie równolegle różnych form pracowniczego programu emerytalnego,
o których mowa w art. 7, w przypadkach gdy pracodawca nabywa przedsiębiorstwo lub
zorganizowaną jego część (zakład) wraz z przejęciem zobowiązań z zakładowej umowy
emerytalnej, umów z funduszami inwestycyjnymi, zakładami lub towarzystwami ubezpieczeń
albo nabyciem akcji w pracowniczym towarzystwie emerytalnym bądź następuje połączenie
pracodawców prowadzących pracownicze programy emerytalne.
2.
W terminie 3 lat od dnia nabycia bądź połączenia, w sytuacjach, o których mowa w ust.
1, pracodawca powinien zapewnić zmianę zakładowych umów emerytalnych oraz umów z funduszami
inwestycyjnymi, towarzystwami albo zakładami ubezpieczeń lub połączenie towarzystw
emerytalnych bądź przejęcie funduszu emerytalnego przez jedno z towarzystw i likwidację
drugiego, tak aby oferować pracownikom jedną formę pracowniczego programu emerytalnego.
Zakładowa umowa emerytalna jest umową zawieraną przez pracodawcę z reprezentacją pracowników.
Pracownicza umowa emerytalna jest umową zawieraną przez dobrowolne przystąpienie pracownika
do pracowniczego programu emerytalnego.
1.
Pracodawca przedstawia ofertę zawierającą projekt zakładowej umowy emerytalnej z dokonanym
wyborem jednej z form pracowniczego programu emerytalnego, o których mowa w art. 7
ust. 1, wraz z warunkami ustalonymi wstępnie z funduszem inwestycyjnym, zakładem albo
towarzystwem ubezpieczeń bądź z projektem statutu towarzystwa i statutu pracowniczego
funduszu emerytalnego reprezentacji pracowników.
2
Zakładowa umowa emerytalna określa w szczególności
1)
formę pracowniczego programu emerytalnego wraz ze wskazaniem funduszu inwestycyjnego
lub funduszy inwestycyjnych, zakładu albo towarzystwa ubezpieczeń bądź pracowniczego
funduszu emerytalnego, który będzie gromadził środki finansowe i zarządzał nimi na
podstawie umowy z pracodawcą,
2)
warunki i tryb przystępowania i występowania z programu,
3)
wysokość składki podstawowej,
4)
minimalną wysokość możliwej do zadeklarowania miesięcznej składki dodatkowej,
5)
terminy i sposób deklarowania składek dodatkowych przez uczestników oraz terminy naliczania
i potrącania tych składek przez pracodawcę w celu przelewu na rachunki uczestników,
6)
terminy naliczania oraz przelewu składek podstawowych na rachunki uczestników,
7)
warunki gromadzenia i zarządzania środkami przez zakład lub towarzystwo ubezpieczeń,
fundusz inwestycyjny bądź pracowniczy fundusz emerytalny, z którym pracodawca zawarł
umowę, a w szczególności koszty i opłaty obciążające pracodawcę i uczestnika,
8)
warunki zmiany i wypowiedzenia zakładowej i pracowniczej umowy emerytalnej,
9)
przypadki i warunki wypowiedzenia umowy z podmiotem zarządzającym środkami,
10)
warunki, terminy, sposób, koszty i opłaty oraz skutki dla uprawnień uczestnika wynikające
z dokonania wypłaty, wypłaty transferowej, przeniesienia środków między funduszami
inwestycyjnymi oraz zwrotu,
11)
wzór planu emerytalnego,
12)
przypadki i warunki zmiany formy pracowniczego programu emerytalnego lub podmiotu
zarządzającego środkami.
3
Zakładowa umowa emerytalna, w sytuacji gdy ustala realizację programu przez pracowniczy
fundusz emerytalny, powinna określać również warunki utworzenia pracowniczego towarzystwa
emerytalnego prowadzącego fundusz oraz warunki i zasady, o których mowa w ustawie
o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych. Zakładowa umowa emerytalna ustalająca
realizację programu w formie pracowniczego funduszu emerytalnego podlega dołączeniu
do wniosku o wydanie zezwolenia na utworzenie pracowniczego towarzystwa emerytalnego,
o którym mowa w ustawie o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, a w
przypadku, o którym mowa w art. 10 ust. 3, podlega dołączeniu do wniosku o wydanie
zezwolenia na objęcie lub nabycie akcji pracowniczego towarzystwa emerytalnego.
4
Zakładowa umowa emerytalna, w sytuacji gdy ustala realizację programu poprzez gromadzenie
środków w funduszu inwestycyjnym lub w funduszach inwestycyjnych, powinna określać
również zasady ponoszenia przez pracowników na rzecz funduszu opłat za zbywanie i
odkupywanie jednostek uczestnictwa, o których mowa w ustawie o funduszach inwestycyjnych.
4a
W przypadkach i na warunkach określonych w zakładowej umowie emerytalnej uczestnik
może dokonać zmiany funduszu poprzez przeniesienie środków do innego funduszu w ramach
jednego pracowniczego programu emerytalnego. Przeniesienie środków nie jest dokonywane
w trybie wypłaty transferowej.
5
Akwizycję pracowniczych programów emerytalnych na terenie zakładów pracy może prowadzić
wyłącznie pracodawca.
1.
Zakładową umowę emerytalną zawiera pracodawca z reprezentacją pracowników.
2.
W zakładzie pracy, w którym działa
1)
jedna związkowa organizacja zakładowa, pracodawca zawiera umowę z tą organizacją,
2)
więcej niż jedna związkowa organizacja zakładowa, pracodawca zawiera wspólną umowę
ze wszystkimi organizacjami związkowymi.
3.
W razie niezawarcia umowy w terminie 6 miesięcy od przedstawienia propozycji programu
zakładowej organizacji związkowej z powodu niemożności uzgodnienia przez strony jej
treści, stosuje się odpowiednio przepisy ust. 4.
4.
W sytuacji gdy w zakładzie nie ma organizacji związkowej, reprezentację pracowniczą
wybiera, w trybie przez siebie ustalonym, ogólne zebranie załogi. Pracodawca zwołuje
zebranie w sposób zwyczajowo przyjęty w zakładzie, nie później niż na 7 dni przed
jego odbyciem. Uchwały podjęte przez zebranie są ważne bez względu na liczbę osób
w nim uczestniczących, o ile było ono prawidłowo zwołane.
5
Spory ze stosunków prawnych powstałe pomiędzy stronami zakładowych umów emerytalnych
rozstrzygają sądy powszechne właściwe dla siedziby pracodawcy.
Umowa z podmiotem zarządzającym środkami powinna określać w szczególności
1)
warunki gromadzenia i zarządzania środkami, w tym koszty i opłaty obciążające pracodawcę
i uczestnika,
2)
przypadki i warunki wypowiedzenia umowy,
3)
warunki dokonywania wypłaty, zwrotu i wypłaty transferowej.
1.
Pracownicza umowa emerytalna jest umową zawieraną po złożeniu przez pracownika pisemnej
deklaracji dobrowolnego uczestnictwa w pracowniczym programie emerytalnym. Pracownicza
umowa emerytalna jest sporządzana w formie pisemnej i zawiera
1)
oznaczenie stron umowy,
2)
informacje zgodne z deklaracją, o której mowa w art. 17,
3)
plan emerytalny.
2.
Plan emerytalny określa
1)
formę pracowniczego programu emerytalnego wraz ze wskazaniem funduszu inwestycyjnego,
zakładu ubezpieczeń, towarzystwa ubezpieczeń bądź pracowniczego funduszu emerytalnego,
który będzie gromadził środki finansowe i zarządzał nimi na podstawie umowy z pracodawcą,
2)
wysokość składki podstawowej,
3)
minimalną wysokość możliwej do zadeklarowania miesięcznej składki dodatkowej oraz
sposób jej deklarowania,
4)
warunki, w zależności od formy programu
a)
umowy zawieranej z zakładem ubezpieczeń lub towarzystwem ubezpieczeń,
b)
umowy zawieranej z funduszem inwestycyjnym,
c)
statutu pracowniczego funduszu emerytalnego,
5)
warunki wypłaty, wypłaty transferowej i zwrotu środków zgromadzonych na rachunku uczestnika,
z podaniem, w zależności od formy programu, symulowanego planu wypłat według przewidywanych
warunków, czasu gromadzenia środków, stopy rentowności i wielkości składek oraz kosztów
i opłat związanych z prowadzeniem programu, a także wskazaniem ryzyka związanego z
uczestnictwem w programie,
6)
warunki zmiany lub wypowiedzenia pracowniczej umowy emerytalnej oraz ich konsekwencje,
w tym finansowe,
7)
informacje obejmujące
a)
prawa osoby uposażonej i spadkobierców na wypadek śmierci pracownika,
b)
przypadki i konsekwencje likwidacji programu,
c)
możliwość zadysponowania prawami do zgromadzonych środków,
d)
skutki podatkowe wnoszenia składki.
3.
Pracodawca obowiązany jest do informowania uczestników o zmianach stanu prawnego w
zakresie, o którym mowa w ust. 2 pkt 7.
1.
W celu przystąpienia do pracowniczego programu emerytalnego pracownik lub osoba, o
której mowa w art. 4 ust. 4, składa pracodawcy deklarację uczestnictwa w programie.
2.
Deklaracja uczestnictwa pracownika w programie emerytalnym powinna zawierać
1
wysokość deklarowanej składki dodatkowej oraz upoważnienie dla pracodawcy do jej naliczania,
potrącania z wynagrodzenia oraz przelewania na rachunek pracownika prowadzony przez
podmiot zarządzający środkami,
2)
oświadczenie pracownika o znajomości warunków pracowniczej umowy emerytalnej i dobrowolności
przystąpienia do pracowniczego programu emerytalnego na tych warunkach,
3)
ewentualne rozrządzenie na wypadek śmierci pracownika,
4
oświadczenie pracownika, że nie utracił prawa do uczestnictwa w pracowniczych programach
emerytalnych do dnia złożenia oświadczenia.
3
Pracodawca jest zobowiązany przyjąć deklarację i wydać uczestnikowi podpisaną przez
siebie umowę, o ile osoba składająca deklarację spełnia warunki programu, lub zwrócić
deklarację wraz z uzasadnieniem w ciągu jednego miesiąca od dnia jej złożenia, jeżeli
zachodzą przesłanki określone w ustawie lub w zakładowej umowie emerytalnej do odmowy
zawarcia pracowniczej umowy emerytalnej.
4
Do zawarcia umowy dochodzi z chwilą wydania uczestnikowi podpisanej przez pracodawcę
umowy, nie później jednak niż z upływem terminu przewidzianego do zwrotu deklaracji.
5.
W sprawach o zawarcie umów i o roszczenia ze stosunków prawnych między uczestnikami
pracowniczych programów emerytalnych a pracodawcami orzekają sądy powszechne właściwe
dla miejsca zamieszkania uczestnika.
1
Zakładowa umowa emerytalna może przewidywać dobrowolne wnoszenie przez uczestników
akcji pracodawcy do pracowniczego funduszu emerytalnego.
2
Do akcji nabytych od Skarbu Państwa, wnoszonych zgodnie z ust. 1, nie stosuje się
zakazu zbywania akcji zawartego w przepisach o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw
państwowych.
3.
W pracowniczej umowie emerytalnej powinny być określone terminy i warunki wnoszenia
akcji na rachunek w funduszu oraz warunki prowadzenia tych rachunków. Uczestnik w
deklaracji, w sytuacji, o której mowa w tym artykule, deklaruje liczbę akcji pracodawcy,
którą wniesie na swój rachunek, wynikającą z zakładowej umowy emerytalnej.
1
Uczestnik, za pośrednictwem pracodawcy, składa oświadczenia woli w sprawach objętych
pracowniczym programem emerytalnym dotyczące ubezpieczenia, uczestnictwa w funduszu
inwestycyjnym bądź członkostwa w pracowniczym funduszu emerytalnym zakładowi ubezpieczeń,
towarzystwu ubezpieczeń, funduszowi inwestycyjnemu lub pracowniczemu funduszowi emerytalnemu.
2
Przepis ust. 1 stosuje się po ustaniu zatrudnienia, chyba że nastąpiło przejęcie zarządzania
pracowniczym funduszem emerytalnym przez inne pracownicze towarzystwo emerytalne,
połączenie albo podział towarzystw, a pracodawca nie jest akcjonariuszem towarzystwa,
natomiast wskazano akcjonariusza przejmującego obowiązki dotychczasowego pracodawcy.
W przypadku połączenia, podziału, zbycia przedsiębiorstwa bądź jego zorganizowanej
części i zmiany tym samym pracodawcy, uczestnik pracowniczego programu emerytalnego
składa oświadczenia woli za pośrednictwem nowego pracodawcy.
3
W sprawach dotyczących pracowniczego programu emerytalnego pracodawca nie może być
pełnomocnikiem uczestnika.
1
Umowa o wspólnym międzyzakładowym programie emerytalnym, zakładowa umowa emerytalna,
pracownicze umowy emerytalne, umowy z zakładami i towarzystwami ubezpieczeń oraz umowy
z funduszami inwestycyjnymi stają się skuteczne nie wcześniej niż z dniem rejestracji
przez Urząd Nadzoru.
2
Do zmiany zakładowej umowy emerytalnej stosuje się przepisy art. 15.
3.
Zmiany zakładowej umowy emerytalnej, które powodowałyby wzrost obciążeń finansowych
uczestników lub pogarszały warunki dysponowania środkami, mogą wchodzić w życie nie
wcześniej niż po wpisie do rejestru i w 5 miesięcy od dnia wysłania uczestnikom pisemnego
zawiadomienia o zmianie.
W przypadku gdy uczestnik pracowniczego programu emerytalnego przestał spełniać jego
warunki, a w szczególności gdy ustało jego zatrudnienie u pracodawcy prowadzącego
program emerytalny, do czasu wypłaty lub wypłaty transferowej środki pozostają na
jego rachunku.
1.
Składkę podstawową finansuje pracodawca, a składkę dodatkową uczestnik.
2.
Wysokość składki podstawowej określa się procentowo od wynagrodzenia uczestnika.
3.
Pracownik może zadeklarować składkę dodatkową. Wysokość składki dodatkowej określa
się kwotowo lub procentowo od wynagrodzenia uczestnika.
4.
Składka podstawowa nie może być wyższa niż 7% wynagrodzenia uczestnika.
5.
Wysokość składki podstawowej określa zakładowa umowa emerytalna, a wysokość składki
dodatkowej - pracownik w deklaracji uczestnictwa w pracowniczym programie emerytalnym.
6.
Składka podstawowa nie jest wliczana do wynagrodzenia stanowiącego podstawę ustalenia
obowiązkowych składek na ubezpieczenia społeczne.
7.
Uczestnik może zmienić wysokość składki dodatkowej, ze skutkiem na przyszłość, w formie
zmiany deklaracji uczestnictwa w pracowniczym programie emerytalnym.
8.
Pracodawca jest obowiązany do terminowego i prawidłowego
1)
naliczania i odprowadzania składek podstawowych,
2)
naliczania, potrącania i odprowadzania składek dodatkowych.
9.
Składki są odprowadzane na indywidualne rachunki uczestników prowadzone przez podmiot
zarządzający środkami.
10.
Składki dodatkowe są potrącane z wynagrodzenia uczestnika otrzymywanego u pracodawcy
prowadzącego pracowniczy program emerytalny po opodatkowaniu.
11.
Składkę dodatkową za dany miesiąc potrąca się z wynagrodzenia za ten miesiąc, chyba
że zakładowa umowa emerytalna stanowi inaczej.
12.
Pracodawca nalicza i pobiera składki
1)
w odniesieniu do składników wynagrodzenia należnych za okresy nie dłuższe niż miesiąc
- w terminie wypłaty tych składników obowiązującym u pracodawcy, i odprowadza je w
okresach miesięcznych,
2)
w odniesieniu do składników należnych za okresy dłuższe niż miesiąc - w terminie wypłaty
tych składników, i odprowadza je również w tym terminie.
(skreślony).
(skreślony).
1.
Pracodawca w zakresie zawierania pracowniczych umów emerytalnych, umów z funduszami
inwestycyjnymi, zakładami albo towarzystwami ubezpieczeń bądź pracowniczymi funduszami
emerytalnymi działa we własnym imieniu i na rachunek odpowiednio: zakładów bądź towarzystw
ubezpieczeń, pracowniczych funduszy emerytalnych, funduszy inwestycyjnych lub pracowników.
2.
Pracodawca ponosi wobec uczestników odpowiedzialność z tytułu niewykonania lub nienależytego
wykonania swoich obowiązków zgodnie z zakładową umową emerytalną oraz z tytułu terminowości
i poprawności naliczania, potrącania i odprowadzania składek na rachunki pracowników.
1.
Wypłata środków zgromadzonych w ramach pracowniczego programu emerytalnego następuje
wyłącznie w następujących okolicznościach
1)
na wniosek uczestnika po osiągnięciu przez niego wieku 60 lat albo wcześniejszym uzyskaniu
uprawnień emerytalnych lub w razie orzeczenia właściwego organu o uzyskaniu uprawnień
do świadczenia rentowego z tytułu niezdolności do pracy,
2)
w razie niewystąpienia uczestnika z żądaniem wypłaty środków przed ukończeniem przez
niego 70 lat, po osiągnięciu tego wieku,
3)
w razie likwidacji pracowniczego towarzystwa lub funduszu emerytalnego, o ile nie
nastąpi wypłata transferowa bądź przejęcie funduszu przez inne towarzystwo emerytalne,
4
w razie likwidacji funduszu inwestycyjnego, o ile nie nastąpi wypłata transferowa
lub przeniesienie środków do innego funduszu zarządzanego przez to samo towarzystwo,
5)
w razie likwidacji zakładu lub towarzystwa ubezpieczeń, o ile nie nastąpi wypłata
transferowa lub przelew praw (cesja) z umowy pracodawcy z zakładem bądź towarzystwem
ubezpieczeń na rzecz innego zakładu lub towarzystwa ubezpieczeniowego,
6
w wypadku śmierci uczestnika - na rzecz osoby uposażonej lub spadkobierców.
2.
Wypłaty mogą być, w zależności od żądania uczestnika, dokonywane jednorazowo bądź
ratalnie, w gotówce lub przelewem na wskazany przez uczestnika rachunek, w tym również
na rachunek w zakładzie ubezpieczeń lub towarzystwie ubezpieczeń wzajemnych, pod warunkiem
że nie jest on prowadzony w ramach pracowniczego programu emerytalnego. Wypłaty jednorazowe
muszą być dokonane w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące od dnia zgłoszenia żądania,
a w przypadku wypłat ratalnych pierwsza rata jest płatna w terminie nie dłuższym niż
1 miesiąc od dnia zgłoszenia żądania, chyba że uczestnik zażąda wypłaty w terminie
późniejszym.
3.
Wypłata bez wniosku uczestnika następuje, w razie ukończenia przez niego 70 lat, jednorazowo,
w terminie 3 miesięcy od tej daty.
4
Wypłata skutkuje utratę prawa do udziału w pracowniczych programach emerytalnych w
przyszłości, poza sytuacją wskazaną w ust. 1 pkt 3-5.
5.
Wypłata nie może nastąpić w sytuacji określonej w art. 5 ust. 3, jeżeli po jej dokonaniu
pracownik pozostawałby uczestnikiem innego programu emerytalnego. W takim przypadku
można dokonać wyłącznie wypłaty transferowej.
1.
Statut pracowniczego funduszu emerytalnego, umowa z funduszem inwestycyjnym albo umowa
z zakładem bądź towarzystwem ubezpieczeń powinna określać, zgodnie z ustaleniami zakładowej
umowy emerytalnej, terminy i warunki wypłat ratalnych, jednak z zapewnieniem możliwości
wypowiedzenia i jednorazowej wypłaty w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące oraz przelewu
praw do środków (cesji) na rzecz osób trzecich z jednoczesną dopuszczalnością ich
zablokowania na czas oznaczony.
2
W zakresie nieuregulowanym w ustawie zasady obliczania i wypłat środków zgromadzonych
na rachunkach w pracowniczym funduszu emerytalnym regulują przepisy o organizacji
i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, na rachunkach w funduszach inwestycyjnych
- przepisy o funduszach inwestycyjnych, a na rachunkach towarzystw bądź zakładów ubezpieczeń
- przepisy o działalności ubezpieczeniowej. Szczegółowe zasady określają odpowiednio
statuty, ogólne warunki ubezpieczenia lub regulaminy.
3
Do wypłat dokonywanych na warunkach ustawy nie stosuje się ograniczeń zawartych w
ustawie z dnia 18 grudnia 1998 r. - Prawo dewizowe
(Dz. U. Nr 160, poz. 1063, z 1999 r. Nr 83, poz. 931 i z 2000 r. Nr 103, poz. 1099), dotyczących transferu za granicę wartości dewizowych oraz sprzedaży przez banki
za krajowe środki płatnicze osobom zagranicznym zagranicznych środków płatniczych.
1
Wypłata transferowa jest dokonywana do innego pracowniczego programu emerytalnego
na podstawie dyspozycji pracownika po ustaniu uczestnictwa w dotychczasowym programie
i przystąpieniu do nowego na skutek zmiany pracodawcy, wypowiedzenia udziału w programie
przez pracownika bądź likwidacji pracowniczego programu emerytalnego, a także zmiany
formy pracowniczego programu emerytalnego lub podmiotu nim zarządzającego.
2
Zakładowa umowa emerytalna powinna przewidywać terminy i sposób przyjęcia nowego uczestnika,
który zamierza dokonać wypłaty transferowej i uczestniczyć w pracowniczym programie
emerytalnym po zmianie pracodawcy, jeżeli spełnia on warunki zawarte w umowie.
3.
Umowy z zakładem albo towarzystwem ubezpieczeń, umowy z funduszem inwestycyjnym oraz
statuty pracowniczych funduszy emerytalnych powinny określać terminy, warunki i zapewniać
przyjmowanie wpłat transferowych oraz przyjmowanie uczestników zamierzających kontynuować
udział w pracowniczym programie emerytalnym.
1
Zwrot środków zgromadzonych w programie następuje w razie wypowiedzenia umowy przez
uczestnika w związku z likwidacją programu w przypadku, o którym mowa w art. 34 ust.
1 pkt 4, jeżeli nie zachodzą przesłanki do wypłaty bądź wypłaty transferowej.
2.
Podmiot zarządzający środkami zapewnia ich zwrot w terminie upływu okresu wypowiedzenia
według dyspozycji pracownika zawartej w wypowiedzeniu.
3.
(skreślony).
Wypłata, wypłata transferowa lub zwrot środków zgromadzonych w funduszu inwestycyjnym
w wyniku realizacji pracowniczego programu emerytalnego następuje w formie pieniężnej,
po odkupieniu przez ten fundusz jednostek uczestnictwa znajdujących się na rachunku
uczestnika.
1.
Uczestnik może dokonać w każdym czasie wypowiedzenia pracowniczej umowy emerytalnej
składanego pracodawcy w formie pisemnej, przy czym okres wypowiedzenia przewidziany
umową zakładową nie może być krótszy niż 1 miesiąc i dłuższy niż 3 miesiące.
2.
W razie wypowiedzenia umowy, środki dotychczas zgromadzone na rachunku uczestnika
pozostają na tym rachunku do czasu ich wypłaty zgodnie z postanowieniami zakładowej
umowy emerytalnej, z wyjątkiem wypłaty transferowej do innego pracowniczego programu
emerytalnego, która następuje na wniosek uczestnika.
3.
(skreślony).
4.
(skreślony).
1
W deklaracji uczestnik pracowniczego programu emerytalnego może dokonać rozrządzenia
środkami zgromadzonymi na jego rachunku w ramach pracowniczego programu emerytalnego
poprzez wskazanie osoby uposażonej do odbioru świadczenia na wypadek jego śmierci.
Uczestnik może rozrządzenie zmienić lub odwołać w każdej chwili.
2.
W przypadku braku rozrządzenia na wypadek śmierci, uprawnieni są spadkobiercy na zasadach
ogólnych. Wypłata na ich rzecz powinna nastąpić w terminie 1 miesiąca od dnia przedłożenia
stwierdzenia nabycia spadku ze wskazaniem przez spadkobierców osoby uprawnionej do
odbioru wypłaty.
Środki zgromadzone w ramach pracowniczego programu emerytalnego ze składki podstawowej
nie podlegają egzekucji sądowej i administracyjnej, chyba że powstał obowiązek ich
zwrotu albo wypłaty i wtedy podlegają egzekucji od dnia wymagalności. Ograniczenia
powyższe nie mają zastosowania do egzekucji mającej na celu zaspokojenie roszczeń
z tytułu alimentów.
1.
Likwidacja pracowniczego programu emerytalnego może nastąpić w przypadku
1)
likwidacji bądź upadłości pracodawcy,
2)
likwidacji lub upadłości zakładu albo towarzystwa ubezpieczeń,
3
likwidacji wszystkich funduszy inwestycyjnych, w których gromadzone były składki w
ramach pracowniczego programu emerytalnego,
3a
likwidacji pracowniczego funduszu emerytalnego,
4)
spadku wartości środków wniesionych w ramach programu poniżej kwoty ustalonej w umowie
z zakładem albo towarzystwem ubezpieczeń, funduszem inwestycyjnym bądź w statucie
funduszu emerytalnego,
5
wykreślenia programu z rejestru.
1a
Jeżeli umowy, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2, zostały zawarte przez pracodawcę
z różnymi funduszami inwestycyjnymi zarządzanymi przez to samo towarzystwo funduszy
inwestycyjnych, to likwidacja pracowniczego programu emerytalnego może nastąpić tylko
w przypadku likwidacji tych wszystkich funduszy.
2
Umowy z podmiotami zarządzającymi środkami powinny zapewniać w przypadku likwidacji
programu utrzymanie środków na rachunkach uczestników do czasu ich wypłaty, wypłaty
transferowej lub zwrotu.
3
Pracodawca w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2-3a, ma obowiązek zapewnić zawarcie
umowy z nowym towarzystwem, zakładem ubezpieczeń lub funduszem inwestycyjnym albo
wnoszenia składek pracowników do innego istniejącego pracowniczego funduszu emerytalnego
i zaproponować zmianę zakładowej umowy emerytalnej w niezbędnym zakresie.
3a
Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio w przypadku, o którym mowa w ust. 1a.
3b
Jeżeli umowy, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2, zostały zawarte przez pracodawcę
z różnymi funduszami inwestycyjnymi zarządzanymi przez to samo towarzystwo funduszy
inwestycyjnych, to w przypadku likwidacji jednego z funduszy pracodawca ma obowiązek
zapewnić zawarcie umowy o wnoszeniu składek pracowników do innego z tych funduszy.
4.
Decyzję o likwidacji pracowniczego programu emerytalnego pracodawca przesyła uczestnikom
z podaniem terminu, od którego zaprzestaje naliczania i poboru składek, oraz przyczyn
likwidacji ze wskazaniem czynności, które podjął zgodnie z postanowieniami tej ustawy
i ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych.
1
Do powstania pracowniczego programu emerytalnego konieczne jest zawarcie zakładowej
umowy emerytalnej, a następnie zawarcie umowy z funduszem inwestycyjnym, zakładem
ubezpieczeń lub towarzystwem ubezpieczeń wzajemnych bądź powstanie towarzystwa emerytalnego
i pracowniczego funduszu emerytalnego, z zastrzeżeniem art. 10 ust. 3, wpis do rejestru
prowadzonego przez Urząd Nadzoru.
2
Wniosek pracodawcy o wpis pracowniczego programu emerytalnego do rejestru powinien
być złożony przez pracodawcę niezwłocznie oraz zawierać dane pracodawcy: nazwę (firmę),
siedzibę, numer REGON, adres do korespondencji wraz z dokumentami źródłowymi potwierdzającymi
te dane i w załączeniu: umowę z zakładem lub towarzystwem ubezpieczeń, umowę z funduszem
inwestycyjnym lub statut funduszu pracowniczego, umowę o wspólnym międzyzakładowym
programie emerytalnym, zakładową umowę emerytalną, wzór pracowniczej umowy emerytalnej,
informacje o stanie zatrudnienia, umocowaniu reprezentacji pracowników do zawarcia
umowy oraz zaświadczenia o braku zaległości w opłacaniu składek na obowiązkowe ubezpieczenia
społeczne i braku zaległości podatkowych.
1.
Wpis pracowniczego programu emerytalnego do rejestru powinien obejmować
1)
zawarte we wniosku dane dotyczące pracodawcy,
2)
informację, czy program jest wspólny, czy też nie,
3)
formę programu emerytalnego oraz dane zakładu ubezpieczeń, towarzystwa ubezpieczeń,
funduszu inwestycyjnego lub pracowniczego funduszu emerytalnego, który będzie zarządzać
gromadzonymi środkami,
4)
warunki uczestnictwa w programie zawarte w zakładowej umowie emerytalnej.
2
Pracodawca ma obowiązek zgłosić do rejestru wszelkie zmiany powyższych danych w terminie
2 tygodni od dnia ich wystąpienia.
3
Zmiana zakładowej umowy emerytalnej może obowiązywać nie wcześniej niż od dnia wpisu
do rejestru przez Urząd Nadzoru zmian, o których mowa w ust. 2.
1.
Urząd Nadzoru jest obowiązany rozpatrzyć wniosek o wpis programu do rejestru w terminie
1 miesiąca od dnia jego złożenia.
2.
Jeżeli wniosek nie spełnia warunków wynikających z przepisów niniejszej ustawy, Urząd
Nadzoru jest zobowiązany w terminie 1 miesiąca wezwać pracodawcę do usunięcia nieprawidłowości,
wyznaczając w tym celu odpowiedni termin nie krótszy niż trzy tygodnie.
Urząd Nadzoru może odmówić rejestracji pracowniczego programu emerytalnego wyłącznie
w przypadku, o którym mowa w art. 37 ust. 2.
1.
Urząd Nadzoru sprawuje nadzór nad pracowniczymi programami emerytalnymi w zakresie
ich zgodności z prawem.
2.
Urząd Nadzoru jest uprawniony w szczególności do żądania od pracodawcy prowadzącego
pracowniczy program emerytalny wszystkich informacji, dokumentów i wyjaśnień związanych
z prowadzeniem tego programu.
3
W razie stwierdzenia nieprawidłowości w prowadzeniu programu Urząd Nadzoru powiadamia
o nich pracodawcę prowadzącego program i wyznacza termin do ich usunięcia.
4
W razie nieusunięcia nieprawidłowości w wyznaczonym terminie, Urząd Nadzoru może nałożyć
na pracodawcę prowadzącego program karę pieniężną w wysokości do 500 000 złotych.
5.
W sprawach nieuregulowanych niniejszą ustawą kompetencje Urzędu Nadzoru reguluje ustawa
o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych.
1.
Do postępowania przed Urzędem Nadzoru stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego. Rejestracja, odmowa rejestracji programu lub zmian oraz wykreślenie programu z rejestru
następuje w drodze decyzji administracyjnej.
2
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
szczegółowe zasady prowadzenia rejestru programów emerytalnych oraz terminy i tryb
wydawania wypisów z rejestru.
3
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
zasady sporządzania symulowanego planu wypłat, o którym mowa w art. 16 ust. 2 pkt
5.
1.
Kto, nie będąc do tego uprawniony, używa w nazwie (firmie) lub do określenia prowadzonej
przez siebie działalności gospodarczej albo w reklamie określeń, o których mowa w
art. 8,
podlega grzywnie do 1 000 000 zł lub karze pozbawienia wolności do lat 5.
2.
Tej samej karze podlega, kto dopuszcza się czynu określonego w ust. 1 działając w
imieniu osoby prawnej.
W ustawie z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 1997 r.
Nr 16, poz. 89 i Nr 137, poz. 926) w art. 1 w ust. 2 kropkę zastępuje się przecinkiem
i dodaje się wyrazy «a także nabycie nie należących do spadku praw do środków zgromadzonych
w pracowniczym funduszu emerytalnym, funduszu inwestycyjnym otwartym lub specjalistycznym
funduszu inwestycyjnym otwartym - w wyniku realizacji pracowniczego programu emerytalnego,
na podstawie rozrządzenia dokonanego przez uczestnika tego programu na wypadek jego
śmierci».
(pominięte).
W ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U.
z 1993 r. Nr 90, poz. 416 i Nr 134, poz. 646, z 1994 r. Nr 43, poz. 163, Nr 90, poz.
419, Nr 113, poz. 547, Nr 123, poz. 602 i Nr 126, poz. 626, z 1995 r. Nr 5, poz. 25
i Nr 133, poz. 654, z 1996 r. Nr 25, poz. 113, Nr 87, poz. 395, Nr 137, poz. 638,
Nr 147, poz. 686 i Nr 156, poz. 776 oraz z 1997 r. Nr 28, poz. 153, Nr 30, poz. 164,
Nr 71, poz. 449, Nr 85, poz. 538, Nr 96, poz. 592, Nr 121, poz. 770, Nr 123, poz.
776 i Nr 137, poz. 926) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 14 w ust. 2 w pkt 8 kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się pkt 9 w brzmieniu
«9) otrzymane wynagrodzenie za obsługę pracowniczego programu emerytalnego uczestnika,
w związku ze zwrotem środków pochodzących ze składki dodatkowej.»;
2)
w art. 22 po ust. 1a dodaje się ust. 1b w brzmieniu
«1b. Kosztami uzyskania przychodów są również wydatki poniesione przez pracodawcę
na zapewnienie prawidłowej realizacji pracowniczego programu emerytalnego w rozumieniu
przepisów o pracowniczych programach emerytalnych.»
W ustawie z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z
1993 r. Nr 106, poz. 482 i Nr 134, poz. 646, z 1994 r. Nr 1, poz. 2, Nr 43, poz. 163,
Nr 80, poz. 368, Nr 87, poz. 406, Nr 90, poz. 419, Nr 113, poz. 547, Nr 123, poz.
602 i Nr 127, poz. 627, z 1995 r. Nr 5, poz. 25, Nr 86, poz. 433, Nr 96, poz. 478,
Nr 133, poz. 654 i Nr 142, poz. 704, z 1996 r. Nr 25, poz. 113, Nr 34, poz. 146, Nr
90, poz. 405, Nr 137, poz. 639 i Nr 147, poz. 686 oraz z 1997 r. Nr 9, poz. 44, Nr
28, poz. 153, Nr 79, poz. 484, Nr 96, poz. 592, Nr 107, poz. 685, Nr 118, poz. 754,
Nr 121, poz. 770, Nr 123, poz. 776 i 777 i Nr 137, poz. 926) w art. 15 po ust. 1c
dodaje się ust. 1d w brzmieniu
«1d. Kosztami uzyskania przychodów są również wydatki poniesione przez pracodawcę
na zapewnienie prawidłowej realizacji pracowniczego programu emerytalnego w rozumieniu
przepisów o pracowniczych programach emerytalnych.
1.
(skreślony).
2.
(skreślony).
3.
Czynności pracodawcy związane z zawarciem i realizacją zakładowej umowy emerytalnej,
poborem składek, zwrotem i wypłacaniem środków nie stanowią czynności pośrednictwa
ubezpieczeniowego w rozumieniu ustawy o działalności ubezpieczeniowej.
W przypadku gdy pracodawca i reprezentacja pracowników zamierzają nadać pracowniczemu
programowi emerytalnemu formę pracowniczego funduszu emerytalnego, zakładowa umowa
emerytalna może być zawarta począwszy od dnia 1 stycznia 1999 r.; dotyczy to również
umowy o wspólnym międzyzakładowym programie emerytalnym.
1.
Pracodawcy prowadzący dla pracowników grupowe ubezpieczenia na życie związane z funduszem
inwestycyjnym lub inną formę grupowego gromadzenia środków na cele emerytalne, korzystający
na mocy odrębnych przepisów z prawa do odliczania poniesionych wydatków od podstawy
wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne, mogą dostosować istniejące umowy do warunków
ustawy i utworzyć pracowniczy program emerytalny.
2.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, pracownik może zdecydować o kontynuowaniu gromadzenia
środków w ramach pracowniczego programu emerytalnego.
3.
W przypadku, o którym mowa w ust. 2
1)
środki zgromadzone przed przystąpieniem pracownika do pracowniczego programu emerytalnego
traktowane są jak środki pochodzące ze składki podstawowej w rozumieniu niniejszej
ustawy i nie są wliczane do podstawy wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne,
2)
pracodawca nie jest zobowiązany do zwrotu kwot z tytułu dokonanych odliczeń na ubezpieczenia
społeczne.
1.
Przepisy art. 45b stosuje się odpowiednio, jeżeli pracodawca i reprezentacja pracowników
zrezygnowali z grupowego ubezpieczenia na życie związanego z funduszem inwestycyjnym
lub z innej formy grupowego gromadzenia środków na cele emerytalne oraz nadali pracowniczemu
programowi emerytalnemu inną formę niż dotychczasowa.
2.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, zakład ubezpieczeń, towarzystwo ubezpieczeń lub
fundusz inwestycyjny są obowiązane, na podstawie dyspozycji pracownika, przekazać
te środki na jego rachunek prowadzony w ramach pracowniczego programu emerytalnego.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 kwietnia 1999 r., z wyjątkiem
1)
art. 45a, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r.,
2)
art. 3-6, art. 7 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3, art. 9-11, 13, 14 ust. 1-3 i 5, art. 15,
18, 27, 28 i 34 w zakresie dotyczącym pracowniczych programów emerytalnych w formie
pracowniczego funduszu emerytalnego, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 1999
r.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r., z tym że art. 182 wchodzi w życie
z dniem 1 stycznia 2004 r.