Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 maja 2001 r. w sprawie postępowania mediacyjnego w sprawach nieletnich.

§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla szczegó∏owe zasady

i tryb przeprowadzania mediacji, a w szczególnoÊci

1) warunki, jakim powinny odpowiadaç instytucje

i osoby uprawnione do przeprowadzania post´powania mediacyjnego,

2) sposób rejestracji instytucji i osób uprawnionych

do przeprowadzania post´powania mediacyjnego,

3) sposób szkolenia mediatorów,

4) zakres i warunki udost´pniania mediatorom akt

sprawy,

5) form´ i zakres sprawozdania z przebiegu i wyników

post´powania mediacyjnego.

§ 2. Do post´powania mediacyjnego kieruje si´

w szczególnoÊci sprawy, których istotne okolicznoÊci

nie budzà wàtpliwoÊci.

§ 3. 1. Sàd mo˝e przekazaç spraw´, w celu przeprowadzenia post´powania mediacyjnego, instytucji, która zosta∏a wpisana do wykazu, o którym mowa w § 7

ust. 1, z zastrze˝eniem ust. 2, oraz zgodnie ze swoim

statutem zosta∏a powo∏ana do wykonywania zadaƒ

w zakresie

1) mediacji,

2) resocjalizacji,

3) poradnictwa wychowawczego i pomocy psychologicznej,

4) diagnozy psychologicznej,

5) profilaktyki przest´pczoÊci,

6) ochrony wolnoÊci i praw cz∏owieka.

4) posiada wykszta∏cenie z zakresu psychologii, pedagogiki, socjologii, resocjalizacji lub prawa oraz ma

doÊwiadczenie w zakresie wychowania lub resocjalizacji m∏odzie˝y,

5) posiada umiej´tnoÊci rozwiàzywania konfliktów

oraz nawiàzywania kontaktów mi´dzyludzkich,

6) daje r´kojmi´ nale˝ytego wykonywania obowiàzków,

7) odby∏a szkolenie dla mediatorów, o którym mowa

w § 8,

8) zosta∏a wpisana do wykazu, o którym mowa w § 7

ust. 1.

§ 5. Post´powanie mediacyjne prowadzi osoba

godna zaufania lub przedstawiciel instytucji, o której

mowa w § 3 ust. 1 lub 2, zwana dalej „mediatorem”.

§ 6. 1. Mediatorem nie mo˝e byç czynny zawodowo

1) s´dzia, prokurator, asesor i aplikant sàdowy lub

prokuratorski oraz inna osoba zatrudniona w sàdzie, prokuraturze, Policji lub w innej instytucji

uprawnionej do Êcigania przest´pstw,

2) adwokat i aplikant adwokacki, radca prawny i aplikant radcowski, notariusz, asesor i aplikant notarialny,

3) komornik, aplikant komorniczy i pracownik jego

kancelarii,

4) funkcjonariusz i pracownik S∏u˝by Wi´ziennej,

5) pracownik placówki opiekuƒczo-wychowawczej,

zak∏adu poprawczego lub schroniska dla nieletnich,

6) pracownik instytucji lub cz∏onek organizacji zajmujàcych si´ Êwiadczeniem pomocy dla ofiar przest´pstw lub dzia∏alnoÊcià na ich rzecz.

2. Mediatorem nie mo˝e byç równie˝ ∏awnik sàdowy w czasie trwania kadencji oraz spo∏eczny kurator

sàdowy.

2. Instytucjà uprawnionà do przeprowadzania post´powania mediacyjnego jest równie˝ rodzinny oÊrodek diagnostyczno-konsultacyjny, utworzony na podstawie odr´bnych przepisów, który nie podlega wpisowi do wykazu, o którym mowa w § 7 ust. 1.

3. Mediatorem w danej sprawie nie mo˝e byç osoba, która w sprawie nieletniego by∏a Êwiadkiem, wydawa∏a opini´, sporzàdza∏a wywiad Êrodowiskowy lub

prowadzi∏a terapi´ nieletniego, a tak˝e osoba, co do której zachodzi okolicznoÊç tego rodzaju, ˝e mog∏aby wywo∏aç uzasadnionà wàtpliwoÊç co do jej bezstronnoÊci.

3. Post´powanie mediacyjne w imieniu instytucji,

o której mowa w ust. 1 i 2, prowadzi upowa˝niony

przez nià pisemnie przedstawiciel, który powinien odpowiadaç warunkom okreÊlonym w § 4 pkt 1—7.

§ 7. 1. W sàdzie okr´gowym prowadzi si´ wykaz instytucji i osób godnych zaufania, uprawnionych do

przeprowadzania post´powania mediacyjnego.

§ 4. Sàd mo˝e przekazaç spraw´ w celu przeprowadzenia post´powania mediacyjnego osobie godnej zaufania, która

1) ukoƒczy∏a 26 lat,

2) korzysta z pe∏ni praw cywilnych i publicznych,

3) biegle w∏ada j´zykiem polskim w mowie i piÊmie,

2. Prezes sàdu okr´gowego wpisuje do wykazu instytucj´ lub osob´ wyra˝ajàcà gotowoÊç do przeprowadzania post´powania mediacyjnego, po stwierdzeniu spe∏nienia warunków okreÊlonych odpowiednio

w § 3 i 4, z zastrze˝eniem § 6 ust. 1 i 2.

3. Prezes sàdu okr´gowego skreÊla z wykazu, o którym mowa w ust. 1, instytucj´ lub osob´

1) na jej proÊb´,

2) w razie Êmierci osoby godnej zaufania lub likwidacji instytucji,

3) w razie chocia˝by ograniczenia zdolnoÊci do czynnoÊci prawnych,

4) w razie pozbawienia praw publicznych prawomocnym wyrokiem sàdowym,

5) w razie niewykonywania lub nienale˝ytego wykonywania obowiàzków zwiàzanych z prowadzeniem

post´powania mediacyjnego,

6) która nie daje r´kojmi nale˝ytego wykonywania

obowiàzków.

§ 8. 1. Szkolenie mediatorów polega na zaznajomieniu z problematykà post´powania mediacyjnego

oraz uzyskaniu wiedzy potrzebnej do wykonywania

czynnoÊci mediatora.

2. Szkolenie, o którym mowa w ust. 1, obejmuje zaj´cia teoretyczne i praktyczne.

3. Szkolenie przeprowadza si´ wed∏ug standardów

okreÊlonych w za∏àczniku do rozporzàdzenia.

Poz. 591

mediacyjnego oraz roli i uprawnieniach uczestników,

4) przeprowadza spotkanie mediacyjne z udzia∏em

wszystkich uczestników,

5) pomaga w sformu∏owaniu treÊci ugody mi´dzy

uczestnikami i sprawdza wykonanie wynikajàcych

z niej zobowiàzaƒ,

6) sporzàdza sprawozdanie dla sàdu rodzinnego

z przebiegu i wyników przeprowadzonego post´powania mediacyjnego.

§ 15. Je˝eli nie jest mo˝liwe bezpoÊrednie spotkanie uczestników, mediator mo˝e prowadziç post´powanie mediacyjne w sposób poÊredni, przekazujàc

uczestnikom informacje, propozycje i zajmowane

przez ka˝dego z nich stanowisko, o ile wzgl´dy oddzia∏ywania wychowawczego na nieletniego nie stojà temu na przeszkodzie.

§ 16. 1. Sàd rodzinny, kierujàc spraw´ do post´powania mediacyjnego, udost´pnia mediatorowi informacje z akt sprawy w zakresie niezb´dnym do przeprowadzenia post´powania mediacyjnego, w szczególnoÊci

zawarte w postanowieniu o wszcz´ciu post´powania.

§ 9. 1. W postanowieniu o skierowaniu sprawy do

post´powania mediacyjnego sàd rodzinny okreÊla termin, w którym powinien otrzymaç sprawozdanie

z przebiegu i wyników post´powania mediacyjnego,

nie d∏u˝szy ni˝ 6 tygodni. W wyjàtkowych przypadkach,

gdy istnieje du˝e prawdopodobieƒstwo zawarcia ugody, sàd mo˝e termin ten przed∏u˝yç na czas okreÊlony,

nie d∏u˝szy ni˝ 14 dni.

2. Nie udost´pnia si´ mediatorowi, zawartych w aktach sprawy, materia∏ów obj´tych tajemnicà paƒstwowà, s∏u˝bowà, materia∏ów dotyczàcych stanu zdrowia

nieletniego, a tak˝e danych o jego karalnoÊci.

2. Termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od daty dor´czenia osobie godnej zaufania lub instytucji,

o której mowa w § 3 ust. 1 lub 2, postanowienia o skierowaniu sprawy do post´powania mediacyjnego.

4. Odpisy i kserokopie dokumentów, a tak˝e notatki z akt sprawy i post´powania mediacyjnego mediator

przechowuje w sposób uniemo˝liwiajàcy zapoznanie

si´ z nimi osobom postronnym i zwraca do sàdu rodzinnego wraz ze sprawozdaniem z przebiegu i wyników post´powania mediacyjnego.

§ 10. W post´powaniu mediacyjnym uczestniczà

nieletni, pokrzywdzony oraz rodzice lub opiekun nieletniego, a je˝eli pokrzywdzonym jest ma∏oletni — tak˝e

jego rodzice lub opiekun, zwani dalej „uczestnikami”.

§ 11. Post´powanie mediacyjne przeprowadza si´ za

zgodà wszystkich uczestników. Zgoda ta mo˝e byç cofni´ta w ka˝dym stadium post´powania mediacyjnego.

§ 12. Post´powanie mediacyjne prowadzi si´

w sposób poufny, uniemo˝liwiajàcy osobom postronnym dost´p do informacji uzyskanych w jego toku. Odstàpienie od poufnoÊci post´powania mediacyjnego

jest mo˝liwe wy∏àcznie za zgodà wszystkich uczestników.

§ 13. Post´powania mediacyjnego nie przeprowadza si´ w lokalu zajmowanym przez uczestników lub

ich rodziny, niezale˝nie od przeznaczenia tego lokalu

oraz tytu∏u prawnego do jego zajmowania, ani w budynku sàdu.

§ 14. Po skierowaniu sprawy do post´powania mediacyjnego mediator

1) zapoznaje si´ z informacjami zawartymi w aktach

sprawy,

2) nawiàzuje kontakt z uczestnikami i odbiera od nich

zgod´ na udzia∏ w post´powaniu mediacyjnym,

3) przeprowadza z uczestnikami spotkania indywidualne, informujàc o istocie i zasadach post´powania

3. Udost´pnienie mediatorowi informacji, o których mowa w ust. 1, nast´puje w obecnoÊci kierownika sekretariatu sàdu.

§ 17. 1. Po przeprowadzeniu post´powania mediacyjnego mediator sporzàdza pisemne sprawozdanie,

które przedstawia sàdowi rodzinnemu.

2. Sprawozdanie powinno zawieraç

1) sygnatur´ sprawy, nazwisko, imi´ i adres osoby

godnej zaufania lub instytucji przeprowadzajàcej

post´powanie mediacyjne,

2) informacje o liczbie, terminach i miejscach spotkaƒ

indywidualnych oraz wspólnych, a tak˝e wskazanie

osób bioràcych w nich udzia∏,

3) informacj´ o wynikach post´powania mediacyjnego.

3. Sprawozdanie nie mo˝e ujawniaç przebiegu spotkaƒ ani te˝ zawieraç ocen zachowania uczestników

w ich trakcie oraz treÊci ich oÊwiadczeƒ, chyba ˝e

uczestnik wyraênie wniesie o ujawnienie tych danych

odnoÊnie do jego osoby.

4. W razie zawarcia ugody za∏àcza si´ jà do sprawozdania.

§ 18. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

Minister SprawiedliwoÊci: L. Kaczyƒski

Za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministra SprawiedliwoÊci

z dnia 18 maja 2001 r. (poz. 591)

STANDARDY SZKOLENIA MEDIATORÓW

I. Zakres tematów, które powinny byç obj´te szkoleniem

1. Prawne i organizacyjne aspekty funkcjonowania procedur mediacyjnych mi´dzy poszkodowanym a sprawcà czynu zabronionego

— podstawy prawne zastosowania procedur mediacyjnych w sprawach nieletnich z elementami

wiedzy o mediacji w post´powaniu karnym,

— szczegó∏owe omówienie zasad prowadzenia post´powania mediacyjnego,

— prawa i obowiàzki mediatora,

— zagadnienia etyki zawodowej mediatorów,

— zagadnienia praktyczne zwiàzane z organizacjà

post´powania mediacyjnego,

— zasady wspó∏pracy z organami wymiaru sprawiedliwoÊci,

— prowadzenie dokumentacji,

— mi´dzynarodowe standardy post´powania mediacyjnego.

2. Psychologiczne mechanizmy powstawania,

eskalacji i rozwiàzywania konfliktów

— wybrane zagadnienia z psychologii spo∏ecznej,

w szczególnoÊci w zakresie praktycznego zastosowania wiedzy psychologicznej o mechanizmach powstawania, eskalacji i rozwiàzywania

konfliktów,

— procedury rozwiàzywania konfliktów (negocjacje, mediacje, arbitra˝, sàd) — podobieƒstwa

i ró˝nice,

— stosowanie procedur mediacyjnych w Polsce

i na Êwiecie (spory zbiorowe, konflikty w spo∏ecznoÊciach lokalnych, konflikty sàsiedzkie, rodzinne, spory sàdowe),

— ró˝ne modele mediacji pokrzywdzony—sprawca,

— wiedza o procesie mediacji (specyfika roli mediatora, etapy mediacji, rola satysfakcji merytorycznej, psychologicznej i proceduralnej).

3. Trening umiej´tnoÊci mediacyjnych w zakresie

— prowadzenia wst´pnych spotkaƒ ze stronami

oraz opanowania wypowiedzi otwierajàcych

mediacj´,

— dokonania analizy i diagnozy konfliktu obj´tego

mediacjà,

— prowadzenia sesji mediacyjnych i spotkaƒ na

osobnoÊci z uczestnikami post´powania mediacyjnego (opanowania technik mediacyjnych),

— komunikowania si´ z uczestnikami w sposób

umo˝liwiajàcy zrozumienie problemu (aktywne

s∏uchanie, zadawanie pytaƒ),

— pomocy w doprowadzeniu do satysfakcjonujàcej obie strony ugody,

— opanowania terminologii umo˝liwiajàcej wspó∏prac´ i wymian´ doÊwiadczeƒ z innymi mediatorami.

II. Wymagania dotyczàce instytucji i osób prowadzàcych szkolenie

1. Kwalifikacje osób prowadzàcych szkolenie

— wykszta∏cenie wy˝sze oraz minimum dwuletnia

praktyka mediacyjna,

— doÊwiadczenie dydaktyczne w prowadzeniu zaj´ç i treningów w zakresie rozwiàzywania konfliktów,

— znajomoÊç i akceptacja zasad etyki zawodowej

mediatora.

2. Wymogi w zakresie organizacji szkolenia

— opracowanie szczegó∏owego programu szkolenia wraz z kosztorysem oraz okreÊleniem wysokoÊci op∏aty za uczestnictwo,

— przeprowadzanie w toku szkolenia sprawdzianów wiedzy z poszczególnych dziedzin obj´tych

szkoleniem oraz ewidencjonowanie obecnoÊci

uczestników,

— wydawanie zaÊwiadczeƒ o ukoƒczeniu kursu

okreÊlajàcych jego zakres, liczb´ godzin, wyniki

poszczególnych sprawdzianów i osoby prowadzàce oraz opiniujàce przydatnoÊç uczestnika do

pe∏nienia funkcji mediatora.

592

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOÂCI

z dnia 23 maja 2001 r.

w sprawie organizacji roku szkolnego w szko∏ach, zak∏adach poprawczych i schroniskach dla nieletnich.

Na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 wrzeÊnia

1991 r. o systemie oÊwiaty (Dz. U. z 1996 r. Nr 67,

poz. 329 i Nr 106, poz. 496, z 1997 r. Nr 28, poz. 153

i Nr 141, poz. 943, z 1998 r. Nr 117, poz. 759 i Nr 162,

poz. 1126 oraz z 2000 r. Nr 12, poz. 136, Nr 19,

poz. 239, Nr 48, poz. 550, Nr 104, poz. 1104, Nr 120,

poz. 1268 i Nr 122, poz. 1320) zarzàdza si´, co nast´puje

591

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOÂCI

z dnia 18 maja 2001 r.

w sprawie post´powania mediacyjnego w sprawach nieletnich.

Na podstawie art. 3a § 3 ustawy z dnia 26 paêdziernika 1982 r. o post´powaniu w sprawach nieletnich

(Dz. U. Nr 35, poz. 228, z 1992 r. Nr 24, poz. 101, z 1995 r.

Nr 89, poz. 443, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, z 1999 r. Nr 83,

poz. 931 oraz z 2000 r. Nr 12, poz. 136 i Nr 91, poz. 1010)

zarzàdza si´, co nast´puje