Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie kursów dokształcających kierowców wykonujących transport drogowy.

§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla

1) program kursów dokszta∏cajàcych,

2) wzór zaÊwiadczenia o ukoƒczeniu kursu dokszta∏cajàcego,

3) szczegó∏owe zasady przeprowadzenia kontroli kursu oraz dokumentacji z nim zwiàzanej.

§ 2. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o

1) ustawie — rozumie si´ przez to ustaw´ z dnia

20 czerwca 1997 r. — Prawo o ruchu drogowym,

2) pozwoleniu — rozumie si´ przez to pozwolenie do

kierowania tramwajem.

§ 3. Kierowca pojazdu lub zespo∏u pojazdów, o którym mowa w art. 115b ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy, gdy pojazdem tym wykonywana jest dzia∏alnoÊç gospodarcza

w zakresie przewozu rzeczy — podlega szkoleniu na

kursie dokszta∏cajàcym, które obejmuje

1) szkolenie podstawowe, je˝eli ubiega si´ po raz

pierwszy o Êwiadectwo kwalifikacji w tym zakresie,

2) szkolenie dodatkowe, je˝eli mia∏ wydane

a) przed dniem 1 stycznia 2002 r. Êwiadectwo kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii B, B+E,

D, D1, D+E, D1+E lub pozwolenie albo

b) zaÊwiadczenie o ukoƒczeniu kursu dokszta∏cajàcego w zakresie przewozu rzeczy.

§ 5. OkreÊla si´ program kursów dokszta∏cajàcych,

o których mowa w § 3 i 4, stanowiàcy za∏àcznik nr 1 do

rozporzàdzenia.

§ 6. ZaÊwiadczenie o ukoƒczeniu kursu dokszta∏cajàcego, zwane dalej „zaÊwiadczeniem”, wydaje dyrektor wojewódzkiego oÊrodka ruchu drogowego, zwanego dalej „oÊrodkiem” — na druku, którego wzór okreÊla za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia.

§ 7. 1. Dokumenty wymagane w zakresie realizacji

kursu dokszta∏cajàcego oraz przebieg procesu nauczania podlegajà kontroli osób sprawujàcych w imieniu

wojewody nadzór nad prowadzeniem kursów. Osoby

te, w ramach wykonywanego nadzoru, mogà uczestniczyç we wszystkich zaj´ciach okreÊlonych programem

kursu.

2. Z przeprowadzonej kontroli sporzàdza si´ protokó∏.

1) szkolenie podstawowe, je˝eli ubiega si´ po raz

pierwszy o Êwiadectwo kwalifikacji w tym zakresie,

§ 8. Dyrektor oÊrodka w okresach pó∏rocznych przekazuje wojewodzie informacj´ w zakresie liczby

2) szkolenie dodatkowe, je˝eli mia∏ wydane

a) przed dniem 1 stycznia 2002 r. Êwiadectwo kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii C,

C1+E lub C+E albo

b) zaÊwiadczenie o ukoƒczeniu kursu dokszta∏cajàcego w zakresie przewozu osób.

1) przeprowadzonych kursów,

§ 4. Kierowca pojazdu, o którym mowa w

art. 115b ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy, gdy pojazdem tym

wykonywana jest dzia∏alnoÊç gospodarcza w zakresie

przewozu osób — podlega szkoleniu na kursie dokszta∏cajàcym, które obejmuje

§ 9. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem

1 stycznia 2002 r.

2) osób przeszkolonych,

3) wydanych zaÊwiadczeƒ

— z uwzgl´dnieniem podzia∏u na odpowiedni rodzaj

kursu i rodzaj szkolenia.

Minister Infrastruktury: w z. A. Pi∏at

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Infrastruktury

z dnia 14 grudnia 2001 r. (poz. 1682)

Za∏àcznik nr 1

PROGRAM KURSU DOKSZTA¸CAJÑCEGO KIEROWCÓW WYKONUJÑCYCH TRANSPORT DROGOWY

§ 1. 1. Program kursu dokszta∏cajàcego kierowców

przewo˝àcych rzeczy lub osoby, zwany dalej „programem”, okreÊla

1) zasady prowadzenia szkolenia,

2) plan nauczania,

3) charakterystyk´ absolwenta kursu.

2. Celem szkolenia jest podniesienie poziomu stosowania przez kierowców przepisów dotyczàcych

transportu, ruchu drogowego i warunków pracy, w po∏àczeniu z racjonalnym i bezpiecznym prowadzeniem

pojazdu.

6. Dyrektor oÊrodka prowadzi rejestr osób szkolonych w systemie informatycznym lub w formie zeszytu zawierajàcy nast´pujàce dane

3. Szkolenie mo˝e rozpoczàç osoba, która z∏o˝y∏a

do oÊrodka nast´pujàce dokumenty

1) liczb´ porzàdkowà,

1) kserokopi´ posiadanego prawa jazdy kategorii

— C1+E, C lub C+E, je˝eli podlega szkoleniu, o którym mowa w § 3 rozporzàdzenia,

— B, B+E, D, D1, D+E, D1+E lub pozwolenia, je˝eli

podlega szkoleniu, o którym mowa w § 4 rozporzàdzenia,

2) imi´, nazwisko i numer PESEL osoby, której dotyczy,

3) numer prawa jazdy lub pozwolenia oraz numer

Êwiadectwa kwalifikacji, je˝eli jest wymagane,

4) numer kursu dokszta∏cajàcego i dat´ jego rozpocz´cia,

5) numer i dat´ wydanego zaÊwiadczenia.

2) kserokopi´ posiadanego Êwiadectwa kwalifikacji

albo zaÊwiadczenie o ukoƒczeniu kursu dokszta∏cajàcego w zakresie przewozu rzeczy lub osób, je˝eli

podlega szkoleniu dodatkowemu.

7. Listy osób zakwalifikowanych na kurs powinny

byç zszyte w ksià˝k´, jako roczne dokumenty trwa∏ego

przechowywania, oraz zawieraç na ostatniej stronie

adnotacj´ osoby sprawujàcej w imieniu wojewody

nadzór o liczbie stron i list, z jej podpisem i pieczàtkà.

4. Warunkiem rozpocz´cia szkolenia jest przygotowanie przez oÊrodek imiennych list osób zakwalifikowanych na kurs — na druku, którego wzór okreÊla za∏àcznik do programu, stosownie do dokumentów,

o których mowa w ust. 3.

8. W przypadku wydania osobie zaÊwiadczenia, dokumenty, o których mowa w ust. 3, podlegajà zwrotowi.

Plan nauczania

5. ZaÊwiadczenie otrzymuje osoba, która

1) odby∏a wymagane programem szkolenie,

2) uzyska∏a pozytywny wynik nauczania.

§ 2. 1. Liczb´ godzin zaj´ç teoretycznych i praktycznych dla kierowców podlegajàcych szkoleniu podstawowemu lub dodatkowemu okreÊla si´ w tabeli.

Tabela

Liczba godzin zaj´ç

Poz.

Nazwa przedmiotu

teoretycznych

szkolenie pods./dodat.

praktycznych

lit. e)-15 min+20 min*),

lit. g)-4

lit. h)-4

1

Racjonalne prowadzenie pojazdu

8/2

2

Stosowanie przepisów

10/3

3

Âwiadczenie us∏ug

6/1

4

Sprawdzian

5

Razem

20 min

24/6 godz. 20 min

8 godz. 35 min

*) 20 min — indywidualnie z ka˝dym s∏uchaczem kursu.

2. W zakresie przedmiotu okreÊlonego w tabeli

1) w poz. 1 powinny byç uj´te tematy

a) w∏aÊciwoÊci techniczne pojazdu, w tym

— uk∏ad przeniesienia nap´du,

— charakterystyka momentu obrotowego,

— moc i jednostkowe zu˝ycie paliwa,

— zakres optymalnych warunków pracy silnika,

— wykresy prze∏o˝eƒ skrzyni biegów,

b) hamowanie, ABS, zwalniacz, regulator pr´dkoÊci, w tym

— charakterystyka podciÊnieniowego hydraulicznego uk∏adu wspomagania hamulców,

— ograniczenia u˝ywania hamulców i zwalniacza, ∏àczne u˝ywanie hamulców i zwalniacza,

sposoby ograniczania pr´dkoÊci w ró˝nych

warunkach drogowych i atmosferycznych,

c) zapobieganie wypadkom drogowym, w tym

— percepcja niebezpieczeƒstwa,

— czynniki wp∏ywajàce na wypadki, niebezpieczne warunki jazdy zwiàzane ze stanem nawierzchni, jazdà w dzieƒ i w nocy, jazdà w koleinach, jazdà w tunelu, przy parkowaniu,

d) zwracanie uwagi na innych uczestników ruchu,

w tym

— zrozumienie intencji innego uczestnika ruchu

drogowego,

— czynniki specyficzne dotyczàce innych uczestników ruchu (pojazdy wolnobie˝ne, pojazdy

jednoÊladowe, piesi),

e) zawodowe manewrowanie pojazdem, w tym

— identyfikacja przeszkód, przygotowanie do

wykonania manewru,

— widocznoÊç, martwe pola, pole widzenia,

— profesjonalne wykonywanie manewrów,

f) optymalizacja zu˝ycia paliwa, w odniesieniu do

tematów okreÊlonych w lit. a)—e),

g) za∏adunek pojazdu oraz zabezpieczenie ∏adunku

(dotyczy kursu dokszta∏cajàcego kierowców

przewo˝àcych rzeczy), w tym

— si∏y dzia∏ajàce na pojazd w ruchu,

— kalkulacja obcià˝enia pojazdu lub zespo∏u pojazdów, konsekwencje przecià˝enia osi pojazdu, stabilnoÊç pojazdu i Êrodek ci´˝koÊci,

— dystrybucja ∏adowania, typy opakowaƒ i palet,

— wykorzystywanie tylnej platformy za∏adowczej,

— podstawowe kategorie ∏adunków wymagajàce zabezpieczenia, techniki zabezpieczenia ∏adunków, stosowanie pasów zabezpieczajàcych, kontrola urzàdzeƒ zabezpieczajàcych,

stosowanie wyposa˝enia prze∏adunkowego,

— nak∏adanie i zdejmowanie plandeki,

h) bezpieczeƒstwo pasa˝erów i komfort jazdy (dotyczy kursu dokszta∏cajàcego kierowców przewo˝àcych osoby), w tym

— odpowiedzialnoÊç kierowcy,

— przewóz dzieci,

— kontrola przed odjazdem,

— wymagane przy wykonywaniu przewozów

regularnych, przewozów regularnych specjalnych, przewozów wahad∏owych lub

okazjonalnych,

— zagraniczne, stosowane w mi´dzynarodowym transporcie drogowym,

— na przejazd pojazdu, z ∏adunkiem lub bez

∏adunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczajàcych wielkoÊci okreÊlone w odr´bnych przepisach,

— wypis z wykazu numerów rejestracyjnych pojazdów samochodowych, wymagany przy

wykonywaniu mi´dzynarodowego transportu drogowego,

— formularz jazdy wymagany przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych lub wahad∏owych, a tak˝e przewozów na potrzeby w∏asne,

— zaÊwiadczenie lub wypis z zaÊwiadczenia, wymagane przy wykonywaniu przewozu drogowego na potrzeby w∏asne,

— dowód uiszczenia nale˝nej op∏aty za korzystanie z dróg krajowych,

— zapis urzàdzenia rejestrujàcego samoczynnie

pr´dkoÊç jazdy, czas jazdy i czas postoju,

— inne dokumenty, formularze umów i zaÊwiadczeƒ wymagane przy wykonywaniu przewozu

osób lub rzeczy, na podstawie odr´bnych

przepisów, umów mi´dzynarodowych i konwencji,

— rodzaje dokumentów, do których posiadania

w pojeêdzie wykonujàcym transport drogowy

zobowiàzany jest jego kierowca,

— znajomoÊç organów i instytucji wydajàcych

dokumenty i formularze oraz pobierajàcych

op∏aty,

— prawid∏owe wype∏nianie druków, formularzy

i innych dokumentów wymaganych przepisami,

— orientacja w lokalizacji i warunkach funkcjonowania przejÊç granicznych,

b) przepisy dotyczàce ruchu drogowego, w tym

— znaki drogowe, ograniczenia i zakazy w ruchu,

— zatrzymywanie si´ i parkowanie, wykorzystywanie specjalnej infrastruktury,

— bezpieczne odleg∏oÊci mi´dzy pojazdami,

— kontrole i sankcje,

c) przepisy socjalne, w tym

— przepisy o czasie pracy i odpoczynku kierowców w transporcie drogowym — specyfika,

zasady stosowania,

— sankcje za nieprzestrzeganie przepisów,

w tym za niew∏aÊciwe u˝ytkowanie tachografu,

2) w poz. 2 powinny byç uj´te tematy

a) podstawowe przepisy regulujàce wykonywanie

transportu drogowego i stosowanie w transporcie drogowym dokumentów i formularzy, w tym

— licencje i ich rodzaje,

— wypis z licencji,

— zezwolenia i ich rodzaje, z tego

3) w poz. 3 powinny byç uj´te tematy

a) wiedza i ÊwiadomoÊç mo˝liwych wypadków

przy pracy, w tym

— kategorie wypadków przy pracy w sektorze

transportu,

— konsekwencje spo∏eczne, materialne, finansowe,

— lepsze wykorzystywanie pr´dkoÊci i prze∏o˝eƒ

skrzyni biegów oraz bezw∏adnoÊci pojazdu,

wp∏yw masy i rozmiarów pojazdu wraz z ∏adunkiem,

— kontrole i przeglàdy nale˝àce do obowiàzków

kierowcy, dzia∏ania w przypadku uszkodzenia

pojazdu,

b) handel nielegalnymi imigrantami oraz nielegalna emigracja, w tym

jazdy), obowiàzujàcych kandydatów na kierowców zadaƒ egzaminacyjnych,

— informacje ogólne, skutki dla kierowców,

Êrodki zaradcze, formularz jazdy,

— wykonanie przez s∏uchacza kursu zadaƒ obj´tych zakresem pokazu,

— zakres odpowiedzialnoÊci przewoênika drogowego,

b) lit. g) i h) — realizuje si´ w przedsi´biorstwie

transportowym wykonujàcym — odpowiednio

do rodzaju kursu — przewóz rzeczy lub osób.

c) zasady ergonomiczne, w tym

— postawa i koordynacja ruchów, ryzykowne ruchy i postawy cia∏a,

4. Godziny zaj´ç teoretycznych równajà si´ 45 min,

a zaj´ç praktycznych 60 min.

— sprawnoÊç fizyczna, ochrona osobista,

5. Szkolenie dodatkowe obejmuje wy∏àcznie zaj´cia teoretyczne.

d) zdrowie, w tym

— wybór jedzenia, skutki spo˝ycia alkoholu, narkotyków lub innych substancji mogàcych

wp∏ynàç na zachowanie kierowcy, symptomy,

— przyczyny i skutki zm´czenia oraz stresu, rola

przestrzegania cyklu praca — odpoczynek,

e) zachowanie w nag∏ej sytuacji, w tym

— ocena sytuacji, unikanie komplikowania skutków wypadku, wzywanie pomocy, udzielanie

pierwszej pomocy, dzia∏ania w przypadku po˝aru,

— podstawowe zasady sporzàdzania raportu

z wypadku,

f) Êrodowisko ekonomiczne w sektorze transportu,

w tym

— miejsce i relacje sektora transportu w stosunku do innych dziedzin gospodarki, transport

drogowy a inne dziedziny transportu, ró˝norodnoÊç sfer dzia∏ania transportu drogowego

(transport drogowy zarobkowy, przewóz na

potrzeby w∏asne, transport kombinowany),

§ 3. 1. Kurs koƒczy si´ sprawdzianem, który obejmuje 3 pytania z ka˝dego przedmiotu uj´tego planem

nauczania. Osoba szkolona uzyskuje pozytywny wynik

nauczania, je˝eli udzieli∏a co najmniej dwie poprawne

odpowiedzi na przewidziane dla okreÊlonego przedmiotu pytania.

2. Osoba, która dwukrotnie uzyska∏a negatywny

wynik nauczania, podlega szkoleniu dodatkowemu.

Charakterystyka absolwenta kursu

§ 4. Absolwent kursu, w zakresie obj´tym nauczaniem — odpowiednio do rodzaju kursu, powinien

1) posiadaç znajomoÊç

a) budowy i dzia∏ania podstawowych mechanizmów pojazdu majàcych wp∏yw na bezpieczeƒstwo jazdy,

b) bezpiecznej i ekonomicznej jazdy,

c) koniecznych dzia∏aƒ po wypadku lub w innej nag∏ej sytuacji (np. po˝ar),

— organizacja podstawowych rodzajów przedsi´biorstw transportowych i pomocniczej

dzia∏alnoÊci transportowej,

d) procedur transportowych i administracyjnych,

majàcych zastosowanie przy przewozie rzeczy

lub osób,

— specjalizacja w transporcie (transport cystern,

ch∏odni, odpadów, ˝ywych zwierzàt itp.),

zmiany w sektorze transportu (zró˝nicowanie

Êwiadczonych us∏ug, podwykonawstwo, spedycja, centra logistyczne),

e) przepisów odnoszàcych si´ do krajowego przewozu osób lub rzeczy, czasu pracy kierowcy,

g) wizerunek przedsi´biorstwa, w tym

f) odpowiedzialnoÊci kierowcy za przewóz rzeczy

lub osób,

g) dokumentów wymaganych w krajowym i mi´dzynarodowym transporcie rzeczy lub osób,

— znaczenie wykonywania przez kierowc´ us∏ug

na wysokim poziomie, rola kierowcy, cechy

osób, z którymi kierowca wspó∏pracuje,

aspekty relacji interpersonalnych

h) technik za∏adunku i roz∏adunku pojazdu oraz stosowanych w tym celu urzàdzeƒ, kalkulacji obcià˝enia pojazdu,

— utrzymanie pojazdu, organizacja pracy.

i) typu opakowaƒ i sposobów zabezpieczania ∏adunków,

3. Zaj´cia praktyczne

1) mogà byç rozpocz´te po zakoƒczeniu zaj´ç teoretycznych przewidzianych dla okreÊlonego przedmiotu,

2) okreÊlone w ust. 2 pkt 1

a) lit. e) — realizuje si´ na placu manewrowym

oÊrodka i obejmujà

— pokaz wykonania, odpowiednio do rodzaju

kursu (w zakresie kategorii C+E lub D prawa

2) posiadaç umiej´tnoÊci

a) kontroli pojazdu przed rozpocz´ciem jazdy,

b) oceny wymaganych do przewozu rzeczy lub

osób dokumentów oraz pos∏ugiwania si´ tachografem,

c) oceny obcià˝enia pojazdu i sposobu rozmieszczenia oraz zabezpieczenia ∏adunku,

d) zawodowego manewrowania pojazdem.

Za∏àcznik do programu kursu dokszta∏cajàcego

kierowców wykonujàcych transport drogowy

Za∏àcznik nr 2

1682

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY

z dnia 14 grudnia 2001 r.

w sprawie kursów dokszta∏cajàcych kierowców wykonujàcych transport drogowy.

Na podstawie art. 115c ust. 3 ustawy z dnia

20 czerwca 1997 r. — Prawo o ruchu drogowym (Dz. U.

Nr 98, poz. 602, Nr 123, poz. 779 i Nr 160, poz. 1086,

z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 133, poz. 872, z 1999 r.

Nr 106, poz. 1216, z 2000 r. Nr 12, poz. 136, Nr 43,

poz. 483 i Nr 53, poz. 649 oraz z 2001 r. Nr 27, poz. 298,

Nr 106, poz. 1149, Nr 110, poz. 1189, Nr 111, poz. 1194,

Nr 123, poz. 1353, Nr 125, poz. 1371, Nr 129, poz. 1444

i Nr 130, poz. 1452) zarzàdza si´, co nast´puje