Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 grudnia 2001 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości banków.

§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla

1) szczególne zasady rachunkowoÊci banków, z wy∏àczeniem Narodowego Banku Polskiego,

2) zakres informacji wykazywanych w informacji dodatkowej sprawozdania finansowego, stanowiàcy

za∏àcznik do rozporzàdzenia.

§ 2. U˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà

1) ustawa — ustaw´ z dnia 29 wrzeÊnia 1994 r. o rachunkowoÊci,

2) konto syntetyczne — przewidziane planem kont

urzàdzenie ksi´gi g∏ównej, o którym mowa

w art. 15 ustawy,

3) konto analityczne — przewidziane w planie kont

urzàdzenie ksiàg pomocniczych, o którym mowa

w art. 16 ustawy,

4) zestawienie obrotów i sald — sporzàdzane na koniec dnia operacyjnego, zestawienie obrotów i sald

kont syntetycznych i kont analitycznych, których

obroty powinny byç zgodne z obrotami dziennika

lub obrotami dzienników cz´Êciowych,

5) instrument pochodny — instrument finansowy

spe∏niajàcy ∏àcznie warunki

a) jego wartoÊç zale˝na jest od okreÊlonej stopy

procentowej, ceny papieru wartoÊciowego, ceny towaru, kursu wymiany waluty obcej, indeksu opartego na cenie lub stopie procentowej albo innej zmiennej,

b) nie wymaga ˝adnej p∏atnoÊci poczàtkowej lub

wymaga tylko niewielkiej inwestycji poczàtkowej w stosunku do kwoty kontraktu,

c) jego rozliczenie nastàpi w przysz∏oÊci,

6) zabezpieczenie — wyznaczenie jednego lub kilku instrumentów zabezpieczajàcych, zgodnie z zasadami rachunkowoÊci zabezpieczeƒ, w taki sposób,

aby zmiana ich wartoÊci godziwej równowa˝y∏a

w ca∏oÊci lub w cz´Êci zmian´ wartoÊci godziwej

zabezpieczanej pozycji lub przysz∏ych przep∏ywów

Êrodków pieni´˝nych zwiàzanych z pozycjà zabezpieczanà,

7) instrument zabezpieczajàcy — wyznaczony, zgodnie z zasadami rachunkowoÊci zabezpieczeƒ, instrument pochodny lub w ograniczonych przypadkach inny sk∏adnik aktywów finansowych albo zobowiàzanie finansowe, którego wartoÊç godziwa

lub wynikajàce z niego przep∏ywy Êrodków pieni´˝nych s∏u˝à zrównowa˝eniu zmiany wartoÊci godziwej lub przep∏ywów Êrodków pieni´˝nych zabezpieczanej pozycji,

8) nale˝noÊci „zagro˝one” — nale˝noÊci banku zakwalifikowane do kategorii nale˝noÊci, o których

mowa w przepisach w sprawie zasad tworzenia rezerw na ryzyko zwiàzane z dzia∏alnoÊcià banków,

9) nale˝noÊci „pod obserwacjà” — nale˝noÊci banku

zakwalifikowane do kategorii nale˝noÊci, o których

mowa w przepisach w sprawie zasad tworzenia rezerw na ryzyko zwiàzane z dzia∏alnoÊcià banków,

Poz. 1673

10) podmiot zagraniczny — jednostk´ dzia∏ajàcà za

granicà, której dzia∏alnoÊç nie stanowi integralnej

cz´Êci dzia∏alnoÊci banku sporzàdzajàcego sprawozdanie finansowe,

11) inwestycja netto w podmiocie zagranicznym —

udzia∏ banku w aktywach netto podmiotu zagranicznego,

12) rezerwy celowe — odpisy równowa˝àce skutki ryzyka w dzia∏alnoÊci banku, tworzone na podstawie

przepisów w sprawie zasad tworzenia rezerw na ryzyko zwiàzane z dzia∏alnoÊcià banków,

13) d∏u˝ne papiery wartoÊciowe — papiery wartoÊciowe reprezentujàce wierzytelnoÊci na sumy oznaczone, p∏atne we wskazanych terminach,

14) aktywa lub zobowiàzania finansowe przeznaczone

do obrotu — aktywa lub zobowiàzania finansowe,

które zosta∏y nabyte lub powsta∏y w celu uzyskania

korzyÊci w wyniku krótkoterminowych (w terminie

do trzech miesi´cy) wahaƒ cen. Sk∏adnik aktywów

finansowych nale˝y zaliczyç do aktywów przeznaczonych do obrotu, je˝eli — niezale˝nie od powodu, dla którego zosta∏ nabyty — stanowi grup´ aktywów, która wykorzystywana by∏a ostatnio do realizacji korzyÊci w wyniku wahaƒ cen. Instrumenty

pochodne b´dàce aktywami finansowymi lub zobowiàzaniami finansowymi zawsze uznaje si´ za

przeznaczone do obrotu, z wyjàtkiem sytuacji, gdy

sà one z za∏o˝enia i faktycznie instrumentami zabezpieczajàcymi,

15) aktywa finansowe utrzymywane do up∏ywu terminu zapadalnoÊci — aktywa finansowe o okreÊlonych lub mo˝liwych do okreÊlenia p∏atnoÊciach lub

ustalonym terminie zapadalnoÊci, które bank zamierza i jest w stanie utrzymaç w posiadaniu do

up∏ywu terminu zapadalnoÊci, z wyjàtkiem kredytów udzielonych przez bank i wierzytelnoÊci w∏asnych banku,

16) aktywa finansowe dost´pne do sprzeda˝y — aktywa finansowe nieb´dàce

a) kredytami udzielonymi przez bank i wierzytelnoÊciami w∏asnymi banku,

b) aktywami finansowymi utrzymywanymi do

up∏ywu terminu zapadalnoÊci,

c) aktywami finansowymi przeznaczonymi do obrotu,

17) zamortyzowany koszt sk∏adnika aktywów finansowych lub zobowiàzania finansowego — wartoÊç,

w jakiej sk∏adnik aktywów finansowych lub zobowiàzanie finansowe zosta∏y wycenione w momencie poczàtkowego uj´cia, pomniejszonà o sp∏aty

kwoty kapita∏u oraz powi´kszonà lub pomniejszonà o umorzenia wszelkich ró˝nic mi´dzy wartoÊcià

poczàtkowà a wartoÊcià w terminie zapadalnoÊci

oraz pomniejszonà o odpisy z tytu∏u rezerw celowych, utraty wartoÊci lub nieÊciàgalnoÊci,

18) b∏àd podstawowy — b∏àd wykryty w bie˝àcym roku obrotowym, którego znaczenie jest na tyle istotne, i˝ nie mo˝na nadal uznawaç, ˝e sprawozdanie

finansowe za poprzedni okres lub kilka okresów

rzetelnie i jasno przedstawia∏o sytuacj´ majàtkowà

i finansowà oraz wynik finansowy banku,

19) wartoÊç rynkowa — wartoÊç, jakà mo˝na uzyskaç ze

sprzeda˝y lub jakà nale˝y zap∏aciç za nabycie danego instrumentu finansowego na aktywnym rynku,

p∏ywów Êrodków pieni´˝nych, mimo i˝ zobowiàzanie takie jest zagro˝one zmianami wartoÊci godziwej,

20) dzieƒ bilansowy — dzieƒ, na który bank sporzàdza

sprawozdanie finansowe oraz inne sprawozdania

sporzàdzane na podstawie odr´bnych przepisów,

27) zabezpieczenie inwestycji netto w podmiocie zagranicznym — zabezpieczenie przed skutkami

zmian kursów wymiany walut obcych.

21) podmioty powiàzane kapita∏owo lub organizacyjnie — podmioty okreÊlone w art. 4 pkt 16 ustawy

z dnia 29 sierpnia 1997 r. — Prawo bankowe (Dz. U.

Nr 140, poz. 939, z 1998 r. Nr 160, poz. 1063 i Nr 162,

poz. 1118, z 1999 r. Nr 11, poz. 95 i Nr 40, poz. 399,

z 2000 r. Nr 93, poz. 1027, Nr 94, poz. 1037, Nr 114,

poz. 1191, Nr 116, poz. 1216, Nr 119, poz. 1252

i Nr 122, poz. 1316 oraz z 2001 r. Nr 8, poz. 64,

Nr 100, poz. 1084, Nr 111, poz. 1195 i Nr 130,

poz. 1450 i 1452),

§ 3. 1. Roczne sprawozdanie finansowe bank przekazuje Komisji Nadzoru Bankowego wraz z opinià i raportem bieg∏ego rewidenta w ciàgu 15 dni od dnia zatwierdzenia sprawozdania finansowego, a tak˝e udost´pnia w siedzibie banku i jego jednostkach organizacyjnych do wglàdu zainteresowanym osobom.

22) kredyty i po˝yczki udzielone przez bank oraz inne

nale˝noÊci w∏asne banku — kredyty i po˝yczki

udzielone przez bank oraz inne nale˝noÊci w∏asne

banku, z wyjàtkiem kredytów i po˝yczek oraz innych wierzytelnoÊci, których udzielono z zamiarem

bezzw∏ocznej lub szybkiej sprzeda˝y, zaliczanych

do aktywów finansowych przeznaczonych do obrotu. W szczególnoÊci do kredytów i po˝yczek udzielonych przez bank nie zalicza si´ skupionych wierzytelnoÊci,

23) efektywna stopa procentowa — stop´, która dyskontuje oczekiwany strumieƒ przysz∏ych p∏atnoÊci

pieni´˝nych do bie˝àcej wartoÊci bilansowej netto

przez okres do zapadalnoÊci lub do momentu nast´pnej rynkowej wyceny, stanowiàcà wewn´trznà

stop´ zwrotu sk∏adnika aktywów lub zobowiàzania

finansowego za dany okres. Ustalenie tej stopy

obejmuje wszystkie op∏aty p∏acone lub otrzymywane przez bank,

24) konto pozabilansowe — przewidziane planem kont

urzàdzenie przeznaczone w szczególnoÊci do ewidencjonowania wed∏ug wartoÊci nominalnej

udzielonych i otrzymanych przez bank zobowiàzaƒ

o charakterze finansowym i gwarancyjnym, operacji walutowych, zawartych przez bank kontraktów

kupna—sprzeda˝y instrumentów finansowych

w okresie pomi´dzy zawarciem transakcji a jej rozliczeniem, a tak˝e do ewidencjonowania udzielonych i otrzymanych zabezpieczeƒ,

25) zabezpieczenie wartoÊci godziwej — zabezpieczenie przed zagro˝eniem zmianami wartoÊci godziwej sk∏adnika aktywów lub zobowiàzania albo wyodr´bnionej cz´Êci takiego sk∏adnika aktywów lub

zobowiàzania, które przypisaç mo˝na konkretnemu rodzajowi ryzyka i które wp∏ywa na wynik finansowy,

26) zabezpieczenie przep∏ywów Êrodków pieni´˝nych

— zabezpieczenie przed zagro˝eniem zmiennoÊci

przep∏ywów pieni´˝nych, które przypisaç mo˝na

konkretnemu rodzajowi ryzyka zwiàzanemu ze

sk∏adnikiem aktywów lub zobowiàzaniem, lub

transakcjà prognozowanà i które wp∏ynie na wynik

finansowy. Zabezpieczenie uprawdopodobnionego przysz∏ego zobowiàzania do zakupu lub sprzeda˝y sk∏adnika aktywów za ustalonà cen´, wyra˝onà w z∏otych, rozlicza si´ jako zabezpieczenie prze-

2. Sprawozdanie finansowe banku sporzàdzone na

dzieƒ po∏àczenia z innà jednostkà bàdê na dzieƒ przej´cia innej jednostki podlega badaniu na zasadach okreÊlonych w rozdziale 7 ustawy.

Rozdzia∏ 2

Prowadzenie ksiàg rachunkowych

§ 4. 1. Bank prowadzi ksi´gi rachunkowe w siedzibie jednostki (centrali banku) lub w siedzibie jednostek

organizacyjnych banku.

2. Ksi´gi rachunkowe mogà byç prowadzone w siedzibie jednostki powiàzanej z bankiem, w przypadku

okreÊlonym w art. 13 ust. 2 i 3 ustawy.

§ 5. 1. Ksi´gi rachunkowe w banku otwiera si´ i zamyka w terminach przewidzianych ustawà.

2. Zapisy w ksi´gach rachunkowych prowadzi si´

w z∏otych i groszach lub w walutach obcych, w których

wykonywane sà transakcje.

3. Ewidencj´ ksi´gowà operacji w walutach obcych

prowadzi si´

1) w poszczególnych walutach obcych i w z∏otych na

odpowiednich kontach prowadzonych odr´bnie

dla wartoÊci w poszczególnych walutach obcych

i dla wartoÊci w z∏otych lub

2) w walutach obcych, odr´bnie dla wartoÊci w poszczególnych walutach przy spe∏nieniu warunku

zapewnienia pe∏nego dokumentowania codziennego ustalania wyniku pozycji wymiany.

§ 6. 1. Ewidencjonowanie zdarzeƒ w ksi´gach rachunkowych nast´puje wed∏ug zasad ustalonych

w planie kont banku.

2. Prowadzenie ksiàg rachunkowych banku polega

w szczególnoÊci na

1) chronologicznej rejestracji zdarzeƒ gospodarczych

w dzienniku dokonywanej w ka˝dym dniu operacyjnym, w sposób umo˝liwiajàcy uzgodnienie jego

obrotów z obrotami zestawienia obrotów i sald

kont syntetycznych, z uwzgl´dnieniem przepisów

okreÊlonych w § 7,

2) ujmowaniu w ewidencji syntetycznej zdarzeƒ gospodarczych w uj´ciu systematycznym, w kolejnoÊci chronologicznej, przy zachowaniu zasady podwójnego zapisu, w sposób zapewniajàcy sporzà-

dzenie zestawienia obrotów i sald wszystkich kont

syntetycznych,

3) ujmowaniu w ewidencji analitycznej zdarzeƒ gospodarczych w uj´ciu systematycznym, w sposób

zapewniajàcy sporzàdzenie zestawienia obrotów

i sald kont analitycznych uzgodnionego z saldami

i zapisami na kontach syntetycznych,

4) ewidencji zobowiàzaƒ pozabilansowych, ze szczegó∏owoÊcià wynikajàcà z planu kont banku oraz

wymogów sprawozdawczych,

5) obejmowaniu okreÊlonych rzeczowych sk∏adników

majàtku ewidencjà iloÊciowà i wartoÊciowà,

6) ksi´gowaniu wszelkich operacji wy∏àcznie na w∏aÊciwych kontach syntetycznych, kontach analitycznych oraz kontach pozabilansowych wynikajàcych

z planu kont banku,

7) sporzàdzaniu zestawienia obrotów i sald kont syntetycznych i analitycznych.

§ 7. 1. Dziennik mo˝e byç prowadzony ∏àcznie dla

wszystkich operacji. Je˝eli stosuje si´ dzienniki cz´Êciowe, grupujàce zdarzenia wed∏ug ich rodzajów, nale˝y sporzàdziç zestawienie obrotów i sald tych dzienników za dany dzieƒ operacyjny.

2. Zapisy w dzienniku sà kolejno numerowane,

a sumy zapisów liczone w sposób ciàg∏y. Sposób dokonywania zapisów w dzienniku powinien umo˝liwiaç

jednoznaczne ich powiàzanie ze sprawdzonymi i zatwierdzonymi dowodami ksi´gowymi.

3. Przy prowadzeniu ksiàg rachunkowych przy u˝yciu komputera zapisowi ksi´gowemu nadaje si´ automatycznie numer identyfikacyjny, pod którym zosta∏

wprowadzony do dziennika i który umo˝liwia ustalenie

osoby odpowiedzialnej za treÊç zapisu.

§ 8. 1. Zapisów w ksi´gach rachunkowych dokonuje si´ codziennie, ujmujàc wszystkie zdarzenia gospodarcze ka˝dego dnia operacyjnego i odnoszàc do okresów, których zdarzenia te dotyczà.

2. Podstawà zapisów w ksi´gach rachunkowych sà

dowody ksi´gowe, zakwalifikowane do zaksi´gowania

na okreÊlonym koncie.

3. Ksi´gi rachunkowe uznaje si´ za prowadzone

bezb∏´dnie, je˝eli wprowadzono do nich kompletnie

i poprawnie wszystkie zakwalifikowane do zaksi´gowania w danym dniu operacyjnym dowody ksi´gowe,

zapewniono ciàg∏oÊç zapisów oraz bezb∏´dnoÊç dzia∏ania stosowanych procedur obliczeniowych.

4. Podstawà zapisów na kontach pozabilansowych

sà zobowiàzania o charakterze finansowym i gwarancyjnym (udzielone i otrzymane) oraz inne zobowiàzania zwiàzane z realizacjà operacji kupna — sprzeda˝y,

udzielonymi i otrzymanymi zabezpieczeniami, wynikajàce z zawartych przez bank umów kupna — sprzeda˝y

instrumentów pochodnych do dnia ich rozliczenia.

§ 9. 1. Dowodem ksi´gowym stanowiàcym podstaw´ ewidencji zdarzeƒ gospodarczych jest dyspozycja

wystawiona przez klienta banku, dyspozycja w∏asna

Poz. 1673

banku lub inne dokumenty otrzymane bàdê sporzàdzone w ustalonej formie i spe∏niajàce warunki, o których

mowa w art. 21 ust. 1 ustawy.

2. Za dowód ksi´gowy uznaje si´ zlecenie p∏atnicze

(dyspozycj´ klienta) zawierajàce co najmniej

1) okreÊlenie rodzaju dowodu,

2) okreÊlenie stron dokonujàcych operacji gospodarczej, poprzez podanie

a) numeru rachunku bankowego d∏u˝nika lub jego

nazwy oraz numeru rachunku bankowego wierzyciela, przy zleceniu p∏atniczym uznaniowym,

b) numeru rachunku bankowego d∏u˝nika oraz numeru rachunku bankowego wierzyciela lub jego

nazwy, przy zleceniu p∏atniczym obcià˝eniowym,

3) kwot´ i opis operacji,

4) dat´ dyspozycji klienta i dat´ dokonania operacji,

5) podpis wystawcy dowodu, a w przypadku wp∏at —

podpis upowa˝nionego pracownika banku potwierdzajàcego wykonanie operacji,

6) stwierdzenie zakwalifikowania dowodu do uj´cia

w ksi´gach rachunkowych, przez wskazanie daty

ksi´gowania oraz sposobu uj´cia dowodu w ksi´gach, oraz podpis osoby odpowiedzialnej za wprowadzanie tych danych.

3. Mo˝na zaniechaç zamieszczania na zleceniu p∏atniczym danych, o których mowa w ust. 2 pkt 5 i 6, je˝eli wynikajà one z techniki dokumentowania zapisów

ksi´gowych.

4. Dowody ksi´gowe podlegajà zaksi´gowaniu

w banku w dniu zawarcia transakcji lub dokonania operacji.

5. Banki wystawiajà dowody zast´pcze dla udokumentowania operacji bankowych, dla których wymagane sà zewn´trzne dowody êród∏owe, je˝eli jest to

niezb´dne dla kompletnoÊci zapisów ksi´gowych, realnoÊci wykazywania aktywów i pasywów oraz wyniku

finansowego, a dowód zewn´trzny nie wp∏ynà∏ w czasie zezwalajàcym na sporzàdzenie w wyznaczonym terminie obowiàzujàcego sprawozdania za dany okres

sprawozdawczy.

§ 10. 1. Podstawà zapisów w ksi´gach rachunkowych pieni´˝nych operacji mi´dzybankowych sà sporzàdzane w formie papierowej lub elektronicznej

1) zlecenia p∏atnicze uznaniowe, którymi sà

a) polecenia przelewu,

b) dowody wp∏aty,

c) inne uznaniowe zlecenia p∏atnicze,

2) zlecenia p∏atnicze obcià˝eniowe, którymi sà

a) czeki rozrachunkowe,

b) czeki gotówkowe,

c) polecenia zap∏aty,

d) inne obcià˝eniowe zlecenia p∏atnicze.

2. W dowodach ksi´gowych dotyczàcych rozliczeƒ

pieni´˝nych gotówkowych kwot´ operacji wpisuje si´

liczbowo i s∏ownie, przy czym grosze wpisuje si´ s∏ownie w pe∏nym brzmieniu bàdê z okreÊleniem „grosze

jak wy˝ej” lub w sposób wynikajàcy z formularza dowodu.

3. Na dowodach stanowiàcych podstaw´ zapisów

ksi´gowych pieni´˝nych operacji mi´dzybankowych

sumy wpisane liczbowo i s∏ownie powinny byç zgodne, a jakiekolwiek poprawki kwot dowodów sà niedopuszczalne. Je˝eli niezgodnoÊç sumy wpisanej liczbowo i s∏ownie wystàpi na czeku, nale˝y przyjàç za w∏aÊciwà kwot´ wynikajàcà z zapisu s∏ownego, opatrujàc

jednoczeÊnie czek stosownà uwagà.

4. Jednostkowe dowody ksi´gowe, o których mowa w ust. 1, przed wys∏aniem do innego banku opatruje si´ odbitkà stempla dziennego na dowód zakwalifikowania ich do wymiany lub oznacza w inny sposób

uzgodniony pomi´dzy bankami.

5. Czeki powinny byç skasowane lub zawieraç indos i adnotacj´ „do inkasa”.

Poz. 1673

3) wartoÊç wynikajàcà z dokumentów jednostkowych,

na podstawie których sporzàdzono dowód w sposób uproszczony, a w przypadku wi´kszej liczby dowodów kierowanych na ten sam rachunek — wartoÊç wynikajàcà z tych dowodów oraz kwot´ do

ksi´gowania.

2. W przypadku dokumentów przekazywanych

w formie papierowej jednostka organizacyjna banku

prowadzàcego rachunek przesy∏a do innego banku

dwa odcinki (orygina∏ i kopi´) dowodu uproszczonego,

opatrzone odbitkà stempla dziennego. Do kopii dowodu uproszczonego do∏àcza si´ jeden odcinek ka˝dego

dokumentu uj´tego w dowodzie uproszczonym opatrzonym odbitkà stempla (identyfikatorem) banku lub

urz´du pocztowego sporzàdzajàcego dowód uproszczony.

3. Zbiory danych przekazywanych przez bank za poÊrednictwem komputerowych noÊników danych sà

podstawà zapisów w ksi´gach rachunkowych, jeÊli

spe∏niajà warunki okreÊlone w § 10 ust. 8.

6. Zlecenie p∏atnicze przesy∏a si´ do innego banku

w dwóch odcinkach. Je˝eli przyj´te od klienta i zaakceptowane do wymiany zlecenie p∏atnicze nie zapewnia wystarczajàcej liczby odcinków, bank sporzàdza

w∏asny dowód ksi´gowy, zawierajàcy co najmniej elementy okreÊlone w § 9 ust. 2 pkt 1—4. Dowód w∏asny

opatruje si´ odbitkà stempla dziennego, z zastrze˝eniem ust. 7. Do odcinka zlecenia p∏atniczego bank do∏àcza kopi´ dowodu w∏asnego.

§ 12. 1. Za dowody stanowiàce podstaw´ ksi´gowania operacji w obrocie mi´dzybankowym uwa˝a si´

równie˝ zbiorcze zestawienia dowodów ksi´gowych,

sporzàdzane na podstawie jednostkowych dowodów

ksi´gowych do zaksi´gowania zbiorczym zapisem,

w szczególnoÊci zbiorczy dowód uznaniowy lub obcià˝eniowy, zestawienie kwot przesy∏anych dokumentów

rozliczeniowych.

7. Dowody ksi´gowe sporzàdzane przy u˝yciu techniki komputerowej oznacza si´ w sposób zapewniajàcy mo˝liwoÊç stwierdzenia ich autentycznoÊci. Stosowany sposób oznaczenia powinien byç uzgodniony

mi´dzy bankami.

1) obejmuje dowody wyra˝ajàce operacje dokonane

wy∏àcznie w jednym dniu operacyjnym,

8. Podstawà zapisów w ksi´gach rachunkowych

mogà byç zbiory danych sporzàdzone za poÊrednictwem technik komputerowych, pod warunkiem ˝e

otrzymany zbiór uzyska trwale czytelnà postaç, odpowiadajàcà treÊci dowodów ksi´gowych, i mo˝liwe jest

stwierdzenie êród∏a ich pochodzenia oraz ustalenie

osoby odpowiedzialnej za ich wprowadzenie. Bank powinien posiadaç procedury zapewniajàce sprawdzenie

poprawnoÊci przetwarzania zbioru danych oraz kompletnoÊç i identycznoÊç zapisów. Dane êród∏owe podlegajà ochronie w miejscu ich powstania, w sposób zapewniajàcy ich niezmiennoÊç przez okres wymagany

do przechowywania danego rodzaju dowodów ksi´gowych.

§ 11. 1. Banki b´dàce poÊrednimi uczestnikami

w rozrachunkach mi´dzybankowych oraz banki prowadzàce rachunki urz´dów pocztowych mogà przekazywaç w formie papierowej do innych banków dowody

ksi´gowe sporzàdzane w sposób uproszczony, zawierajàce co najmniej

1) numer jednostki organizacyjnej banku zleceniodawcy,

2) numer jednostki organizacyjnej banku zleceniobiorcy i numer rachunku bankowego, na którym

nale˝y dokonaç zapisu ksi´gowego,

2. Zbiorcze zestawienie dowodów ksi´gowych

2) ujmuje kwoty wynikajàce z dowodów, na podstawie których zosta∏o sporzàdzone,

3) powinno zawieraç co najmniej

a) numer jednostki organizacyjnej banku sporzàdzajàcej zestawienie,

b) numer jednostki organizacyjnej banku, do której

kierowane jest zestawienie,

c) nazw´ zestawienia,

d) dat´ sporzàdzenia,

e) kwot´ do ksi´gowania,

f) numer rachunku klienta, jeÊli dowód zbiorczy

przeznaczony jest do ksi´gowania na tym samym rachunku.

3. Bank sporzàdzajàcy dowód zbiorczy, obejmujàcy

dowody do ksi´gowania na rachunkach klientów

w banku otrzymujàcym ten dowód, nie mo˝e kompensowaç swoich wierzytelnoÊci wobec tych klientów.

4. Do zbiorczego zestawienia dowodów ksi´gowych do∏àcza si´ jeden odcinek ka˝dego dowodu obj´tego zestawieniem.

5. Zbiory danych przekazywanych przez bank za poÊrednictwem komputerowych noÊników danych sà

podstawà zapisów w ksi´gach rachunkowych, jeÊli

spe∏niajà warunki okreÊlone w § 10 ust. 8.

6. Zbiorcze zestawienie dowodów ksi´gowych opatruje si´ odbitkà stempla dziennego.

7. Nie podlega opatrzeniu odbitkà stempla dziennego zestawienie sporzàdzane automatycznie technikà

komputerowà w sposób okreÊlony dla uczestników

izby rozliczeniowej, na podstawie dowodów zarejestrowanych do zapisania lub zapisanych w ksi´gach rachunkowych banku sporzàdzajàcego.

8. Niedopuszczalne jest nanoszenie poprawek na

zbiorczych zestawieniach sporzàdzanych technikà

komputerowà.

§ 13.1. W uzasadnionych przypadkach dopuszcza

si´ stosowanie odpisu dowodu ksi´gowego.

2. Odpis dowodu ksi´gowego sporzàdza si´ na formularzu w∏aÊciwym dla danego dowodu.

Poz. 1673

4. Zestawienie obrotów i sald kont syntetycznych

sporzàdzone na dzieƒ zamkni´cia ksiàg rachunkowych

powinno zawieraç

1) symbole lub nazwy kont,

2) salda na dzieƒ otwarcia kont syntetycznych, obroty

za okres od poczàtku roku do dnia zamkni´cia ksiàg

rachunkowych oraz salda na dzieƒ zamkni´cia kont

syntetycznych,

3) sum´ sald na dzieƒ otwarcia kont syntetycznych,

obrotów za okres od poczàtku roku do dnia zamkni´cia ksiàg rachunkowych i sum´ sald na dzieƒ

zamkni´cia kont syntetycznych. Suma obrotów

kont syntetycznych powinna byç zgodna z liczonymi w sposób ciàg∏y obrotami dziennika.

Rozdzia∏ 3

3. Dopuszcza si´ zastàpienie odpisu kopià dowodu

(fotokopia lub kserokopia).

Inwentaryzacja

4. Odpis i kopia dowodu powinny byç opatrzone

odpowiednià adnotacjà „Odpis” lub „Kopia” oraz

uwierzytelnione poprzez zamieszczenie uwagi „Za

zgodnoÊç z orygina∏em”, podpisanej przez osob´

stwierdzajàcà zgodnoÊç.

§ 17. 1. Stany aktywów i pasywów wykazywane

w ksi´gach rachunkowych banku podlegajà rocznej

i okresowej inwentaryzacji, której podstawowym celem jest

5. Odpis i kopia dowodu powinny byç opatrzone

odbitkà stempla dziennego z datà sporzàdzenia.

1) sprawdzenie danych wynikajàcych z ksiàg rachunkowych ze stanem rzeczywistym i ustalenie ró˝nic

inwentaryzacyjnych,

§ 14. 1. Dowody ksi´gowe, niespe∏niajàce warunków okreÊlonych w § 9—13, nie podlegajà ksi´gowaniu

i sà zwracane do banku, od którego je otrzymano.

2) uj´cie ró˝nic w ksi´gach rachunkowych i ustalenie

osób odpowiedzialnych za powierzone mienie oraz

rozliczenie stwierdzonych ró˝nic inwentaryzacyjnych,

2. Postanowienia § 9—13 mogà byç stosowane do

operacji pomi´dzy jednostkami organizacyjnymi banku prowadzàcymi odr´bne ksi´gi rachunkowe.

3) dokonanie oceny gospodarczej wykorzystywania

i przydatnoÊci sk∏adników majàtkowych.

§ 15. Banki zapewniajà prawid∏owy obieg i kontrol´ dowodów ksi´gowych.

na

2. Inwentaryzacja w banku polega w szczególnoÊci

§ 16 .1. Na podstawie zapisów na poszczególnych

kontach analitycznych sporzàdza si´ na koniec ka˝dego dnia operacyjnego zestawienie obrotów i sald, wykazujàce rachunkowà zgodnoÊç z ksi´gà g∏ównà oraz

obrotami dziennika.

2. Ka˝dego dnia operacyjnego, na podstawie zapisów na kontach syntetycznych, sporzàdza si´ zestawienie obrotów i sald zawierajàce

1) symbole lub nazwy kont,

2) obroty narastajàco i salda na poczàtek dnia operacyjnego, obroty za dany dzieƒ oraz obroty narastajàco i salda na koniec dnia operacyjnego,

3) sumy obrotów narastajàco wszystkich kont na poczàtek dnia operacyjnego, za dany dzieƒ i na koniec

dnia operacyjnego.

Obroty za dany dzieƒ wykazane w zestawieniu obrotów i sald powinny byç zgodne z obrotami dziennika.

3. Na dzieƒ zamkni´cia ksiàg rachunkowych sporzàdza si´ zestawienie obrotów i sald wszystkich kont

analitycznych, kont syntetycznych, a na dzieƒ inwentaryzacji — zestawienie sald inwentaryzowanej grupy

sk∏adników majàtkowych.

1) przeprowadzeniu spisu z natury krajowych Êrodków p∏atniczych, walut obcych i dewiz, papierów

wartoÊciowych w postaci materialnej, innych wartoÊci przechowywanych w kasach i skarbcach oraz

wszelkich rzeczowych sk∏adników majàtku,

2) uzgodnieniu w drodze uzyskania potwierdzenia

przez klientów i kontrahentów banku stanu Êrodków zgromadzonych na rachunkach bankowych,

kredytów i po˝yczek bankowych, z zastrze˝eniem

ust. 3 pkt 3, papierów wartoÊciowych w postaci

zdematerializowanej, innych nale˝noÊci i zobowiàzaƒ, w tym z tytu∏u dostaw, robót i us∏ug oraz stanu powierzonych innym jednostkom (osobom)

w∏asnych sk∏adników majàtkowych,

3) przeprowadzeniu weryfikacji stanu ewidencyjnego

przez porównanie z odpowiednimi dowodami ksi´gowymi dotyczàcymi aktywów i pasywów, których

stan rzeczywisty nie mo˝e byç ustalony bàdê nie

podlega ustaleniu w drodze spisu z natury czy te˝

w drodze uzgodnienia.

3. Inwentaryzacjà w drodze porównania stanu ewidencyjnego z dokumentami i dokonania weryfikacji

wartoÊci tych sk∏adników w szczególnoÊci powinny

byç obejmowane

1) wartoÊci niematerialne i prawne,

2) grunty oraz Êrodki trwa∏e, do których dost´p jest

utrudniony,

suje si´ w sprawozdaniu z przeprowadzonej inwentaryzacji.

3) nale˝noÊci i zobowiàzania wobec posiadaczy rachunków bankowych nieprowadzàcych ksiàg rachunkowych,

3. Protoko∏y dotyczàce spisów stanu wartoÊci pieni´˝nych i innych wartoÊci przechowywanych w kasach i skarbcach powinny ponadto zawieraç dane pozwalajàce na stwierdzenie zgodnoÊci stanu tych wartoÊci ze stanem wynikajàcym z dokumentów i ksiàg rachunkowych.

4) nale˝noÊci „zagro˝one”,

5) odsetki naliczone, w tym zastrze˝one,

6) nale˝noÊci i zobowiàzania z tytu∏ów publicznoprawnych,

7) roszczenia z tytu∏u niedoborów i szkód, nale˝noÊci

sporne oraz inne nale˝noÊci i zobowiàzania wobec

pracowników,

8) rozliczenia mi´dzyokresowe,

9) fundusze banku, rezerwy,

10) zobowiàzania pozabilansowe, w tym z tytu∏u udzielonych lub otrzymanych gwarancji i por´czeƒ.

4. Termin inwentaryzacji wartoÊci przechowywanych w kasach i skarbcach uznaje si´ za zachowany, je˝eli inwentaryzacj´ rozpocz´to na 10 dni przed koƒcem

roku obrotowego i zakoƒczono do 5 dnia nast´pnego

roku obrotowego.

§ 18. Wyniki przeprowadzonej inwentaryzacji powinny byç odpowiednio dokumentowane, w szczególnoÊci arkuszami spisowymi i zestawieniami rozliczeƒ,

protoko∏ami i sprawozdaniami z czynnoÊci inwentaryzacyjnych, zawiadomieniami o stanie kont i potwierdzeniami sald, rozliczeniami stwierdzonych ró˝nic inwentaryzacyjnych.

§ 19. 1. Inwentaryzacja sk∏adników majàtkowych,

podlegajàcych spisom z natury, polega na przeliczeniu,

zwa˝eniu lub zmierzeniu rzeczywistego stanu inwentaryzowanych sk∏adników i uj´ciu wyników na arkuszach

spisu z natury, zawierajàcych co najmniej nast´pujàce

dane

1) nazw´ jednostki organizacyjnej banku i rodzaj inwentaryzacji,

2) dat´, na jakà przeprowadzana jest inwentaryzacja,

oraz dat´ dokonania spisu,

3) numer kolejny spisywanej pozycji, symbol identyfikujàcy spisywany sk∏adnik majàtku, okreÊlenie

przedmiotu inwentaryzowanego,

4) jednostk´ miary, iloÊç, cen´ jednostkowà i wartoÊç

wynikajàcà z przemno˝enia iloÊci sk∏adników majàtku stwierdzonej w czasie spisu przez cen´ (wartoÊç) jednostkowà,

5) imi´ i nazwisko osoby materialnie odpowiedzialnej

za stan inwentaryzowanych sk∏adników oraz jej

podpis z∏o˝ony na dowód niezg∏aszania zastrze˝eƒ

odnoÊnie do ustaleƒ spisu,

6) imiona i nazwiska oraz podpisy osób dokonujàcych

spisu.

2. Arkusze spisowe sporzàdza si´ w dwóch egzemplarzach kolejno ponumerowanych oraz oznacza

w sposób zabezpieczajàcy przed wymianà. Wszelkie

zmiany lub uzupe∏nienia w arkuszach spisowych opi-

4. Spisy z natury (w tym protoko∏y) powinny byç

poddane kontroli przez osoby do tego wyznaczone.

§ 20. 1. Uzgadnianie stanu Êrodków na rachunkach

bankowych oraz stanu kredytów i po˝yczek przeprowadza si´ na bie˝àco na podstawie sporzàdzanych i wysy∏anych do klientów wyciàgów bankowych oraz do∏àczonych do nich dowodów êród∏owych potwierdzajàcych wykonanie operacji, z zastrze˝eniem ust. 2.

2. Dowodów êród∏owych nie do∏àcza si´, jeÊli wyciàg bankowy zawiera informacje pozwalajàce na identyfikacj´ wykonanych operacji.

3. Roczna inwentaryzacja stanu Êrodków na rachunkach bankowych, stanów kredytów i po˝yczek,

o których mowa w § 17 ust. 2 pkt 2, polega na uzgodnieniu z klientami stanów tych rachunków na koniec

roku obrotowego. W tym celu powinny byç wys∏ane

klientom zawiadomienia o stanie rachunku.

§ 21. 1. Stan rozrachunków z dostawcami i odbiorcami oraz stan innych nale˝noÊci i zobowiàzaƒ banku

uzgadniany jest przez potwierdzenie salda.

2. Powiadomienie o stanie salda oraz wezwanie do

jego potwierdzenia nale˝y do obowiàzku wierzyciela.

§ 22. 1. Inwentaryzacja aktywów i pasywów w drodze weryfikacji polega na ustaleniu zgodnoÊci stanu

zewidencjonowanego z w∏aÊciwymi dowodami ksi´gowymi.

2. Aktywa i pasywa, których stan ulega zmianie na

skutek odpisu ich wartoÊci z tytu∏u zu˝ycia, sukcesywnego zarachowywania na konta wynikowe czy z innego tytu∏u, powinny byç równie˝ weryfikowane pod

wzgl´dem prawid∏owoÊci tych zmian, w szczególnoÊci

odpisów i zarachowaƒ.

3. Z przeprowadzonej weryfikacji aktywów i pasywów sporzàdza si´ protokó∏, w którym przedstawia si´

wyniki dokonanej weryfikacji oraz sposób rozliczenia

stwierdzonych ró˝nic inwentaryzacyjnych.

§ 23. Ró˝nice inwentaryzacyjne podlegajà odpowiedniemu rozliczeniu w ksi´gach rachunkowych banku tego roku obrotowego, którego inwentaryzacja dotyczy.

Rozdzia∏ 4

Ujmowanie i wycena aktywów i pasywów oraz ustalanie wyniku finansowego

§ 24.1. WartoÊç aktywów i pasywów oraz wynik finansowy ustala si´ i wykazuje w ksi´gach rachunko-

wych rzetelnie i jasno, przedstawiajàc sytuacj´ majàtkowà i finansowà banku.

2. Aktywa i zobowiàzania finansowe klasyfikuje si´

w dniu ich nabycia lub powstania do nast´pujàcych

kategorii

Poz. 1673

§ 25. 1. Wynik finansowy netto w ksi´gach rachunkowych banku ustala si´ z uwzgl´dnieniem odpowiednio przepisów art. 6, 35, 35a, 35b, 35c, 35d, 37, 39, 41

i 43 ustawy oraz przepisów w sprawie zasad tworzenia

rezerw na ryzyko zwiàzane z dzia∏alnoÊcià banków.

1) aktywa i zobowiàzania finansowe przeznaczone do

obrotu,

2. Do wyniku finansowego z tytu∏u odsetek, o których mowa w art. 43 ust. 2 ustawy, zalicza si´

2) udzielone kredyty i po˝yczki oraz inne nale˝noÊci

w∏asne banku,

1) nieotrzymane w okresie sprawozdawczym przychody z tytu∏u

a) nale˝nych bankowi odsetek, w tym dyskonta

oraz odsetek skapitalizowanych, od nale˝noÊci

zakwalifikowanych jako normalne,

b) otrzymanych w poprzednich okresach przychodów z tytu∏u odsetek, w tym dyskonta, przypadajàcych na bie˝àcy okres sprawozdawczy,

3) aktywa finansowe utrzymywane do terminu zapadalnoÊci,

4) aktywa finansowe dost´pne do sprzeda˝y.

3. Je˝eli w bie˝àcym roku obrotowym albo w poprzednich dwóch latach obrotowych aktywa finansowe zaliczone do kategorii utrzymywanych do terminu

zapadalnoÊci zosta∏y w znacznej iloÊci sprzedane, przekazane lub zosta∏a wykorzystana opcja sprzeda˝y

przed up∏ywem terminu zapadalnoÊci, lub przeniesiono je do innej kategorii, to aktywów finansowych z tej

grupy nie mo˝na klasyfikowaç jako utrzymywane do

terminu zapadalnoÊci w okresie pozosta∏ym do koƒca

bie˝àcego roku obrotowego oraz przez dwa nast´pne

lata obrotowe, z wyjàtkiem przypadku, gdy sprzeda˝

taka nastàpi∏a

2) otrzymane w bie˝àcym okresie przychody z tytu∏u

odsetek przypadajàce za okres sprawozdawczy,

w tym od nale˝noÊci banku,

3) koszty z tytu∏u odsetek wymagalnych i niewymagalnych od zobowiàzaƒ banku przypadajàce za

okres sprawozdawczy.

3. Do wyniku finansowego z tytu∏u odsetek, o których mowa w art. 43 ust. 2 ustawy, nie zalicza si´

2) po dniu, w którym 90% nomina∏u aktywu finansowego zosta∏o sp∏acone,

1) nale˝nych odsetek zapad∏ych i niezapad∏ych, w tym

odsetek skapitalizowanych, od nale˝noÊci „zagro˝onych” i nale˝noÊci „pod obserwacjà”, które do

czasu ich otrzymania lub odpisania stanowià przychody zastrze˝one,

3) na skutek zdarzenia, którego nie mo˝na przewidzieç.

2) dyskonta oraz odsetek otrzymanych z góry, przypadajàcych na nast´pne okresy sprawozdawcze.

4. Aktywa i pasywa wyceniane sà wed∏ug rzeczywiÊcie poniesionych kosztów, z uwzgl´dnieniem zachodzàcych zmian w poszczególnych

sk∏adnikach,

a zw∏aszcza zmniejszeƒ wartoÊci sk∏adników aktywów,

bez wzgl´du na wysokoÊç wyniku finansowego.

§ 26. 1. Wycena aktywów i pasywów na dzieƒ bilansowy dokonywana jest wed∏ug zasad okreÊlonych w

ustawie, z uwzgl´dnieniem odpowiednio przepisów

w sprawie zasad tworzenia rezerw na ryzyko zwiàzane

z dzia∏alnoÊcià banków, przepisów rachunkowoÊci zabezpieczeƒ, o których mowa w rozdziale 5, oraz nast´pujàcych zasad

1) w dniu bliskim terminowi zapadalnoÊci,

5. W momencie poczàtkowego uj´cia sk∏adników

aktywów finansowych lub zobowiàzaƒ finansowych

bank wycenia je w wysokoÊci kosztu (ceny nabycia) —

wed∏ug wartoÊci godziwej uiszczonej lub otrzymanej

zap∏aty. Koszty transakcji sà w∏àczane do wyceny wartoÊci poczàtkowej aktywów i zobowiàzaƒ finansowych.

JeÊli koszty transakcji sà nieistotne, mo˝na ich nie

uwzgl´dniaç w wartoÊci poczàtkowej aktywów i zobowiàzaƒ finansowych.

6. Bank wy∏àcza z ksiàg rachunkowych sk∏adnik zobowiàzaƒ finansowych lub jego cz´Êç w przypadku,

gdy zobowiàzanie wygas∏o. Zobowiàzanie wygasa,

gdy obowiàzek okreÊlony w umowie zosta∏ wype∏niony, umorzony lub wygas∏ termin jego dochodzenia.

7. Aktywa i zobowiàzania finansowe ujmowane sà

w ksi´gach rachunkowych na dzieƒ zawarcia transakcji, z zastrze˝eniem § 8 ust. 4.

8. Bank wy∏àcza z ksiàg rachunkowych sk∏adnik aktywów finansowych lub jego cz´Êç, gdy traci nad nim

kontrol´. Utrata kontroli nast´puje, gdy bank zrealizuje prawa do korzyÊci okreÊlonych w umowie, prawa takie wygasnà lub bank zrzeknie si´ tych praw.

1) aktywa finansowe przeznaczone do obrotu wycenia

si´ wed∏ug wartoÊci rynkowej, a aktywa finansowe, dla których nie istnieje aktywny rynek — wed∏ug okreÊlonej w inny sposób wartoÊci godziwej.

Ró˝nic´ wartoÊci rynkowej lub wartoÊci godziwej

zalicza si´ odpowiednio do przychodów lub kosztów z operacji finansowych,

2) aktywa finansowe utrzymywane do terminu zapadalnoÊci wycenia si´ wed∏ug zamortyzowanego

kosztu, z uwzgl´dnieniem efektywnej stopy procentowej,

3) udzielone kredyty i po˝yczki oraz inne nale˝noÊci

w∏asne banku, które nie sà przeznaczone do obrotu, wycenia si´ wed∏ug zamortyzowanego kosztu,

z uwzgl´dnieniem efektywnej stopy procentowej,

4) aktywa finansowe dost´pne do sprzeda˝y wycenia

si´ wed∏ug wartoÊci godziwej, a skutki zmiany wartoÊci godziwej odnosi si´ odpowiednio do przychodów lub kosztów z operacji finansowych,

5) akcje i udzia∏y w jednostkach podporzàdkowanych

wycenia si´ metodà praw w∏asnoÊci, z uwzgl´dnie-

niem zasad wyceny okreÊlonych w art. 63 ustawy,

natomiast pozosta∏e akcje i udzia∏y zaliczone do aktywów trwa∏ych wycenia si´ wed∏ug ceny nabycia,

z uwzgl´dnieniem odpisów z tytu∏u trwa∏ej utraty

wartoÊci,

6) aktywa finansowe, których wartoÊci godziwej nie

mo˝na wiarygodnie ustaliç, wycenia si´ wed∏ug zamortyzowanego kosztu,

7) aktywa przej´te za d∏ugi wycenia si´ wed∏ug wartoÊci godziwej. Na ró˝nic´ pomi´dzy kwotà d∏ugu

a ni˝szà od niej wartoÊcià godziwà przej´tych aktywów tworzy si´ rezerw´ celowà lub dokonuje si´

odpisu aktualizujàcego wartoÊç tych aktywów.

W przypadku gdy wartoÊç godziwa przej´tych aktywów jest wy˝sza od kwoty d∏ugu, ró˝nica stanowi zobowiàzanie wobec kredytobiorcy,

8) zobowiàzania finansowe przeznaczone do obrotu,

w tym instrumenty pochodne b´dàce zobowiàzaniami, wycenia si´ wed∏ug wartoÊci godziwej,

z zastrze˝eniem ˝e zobowiàzanie, które ma zostaç

rozliczone poprzez przekazanie instrumentu kapita∏owego, którego wartoÊci godziwej nie mo˝na wiarygodnie ustaliç, nale˝y wyceniç w wysokoÊci zamortyzowanego kosztu. Skutki zmiany wartoÊci

godziwej zobowiàzaƒ finansowych przeznaczonych do obrotu odnosi si´ odpowiednio do przychodów lub kosztów z operacji finansowych,

9) zobowiàzania finansowe nieprzeznaczone do obrotu i nieb´dàce instrumentami pochodnymi wycenia si´ w wysokoÊci zamortyzowanego kosztu.

2. Przy wycenie rozchodu aktywów finansowych

przeznaczonych do obrotu lub dost´pnych do sprzeda˝y, nabytych po ró˝nych cenach, charakteryzujàcych

si´ jednakowymi lub podobnymi cechami, stosuje si´

metody, o których mowa w art. 34 ust. 4 pkt 1—3 ustawy.

3. Aktywa finansowe banku spisuje si´ w koszty lub

straty (lub w ci´˝ar rezerwy celowej bàdê odpisu z tytu∏u trwa∏ej utraty wartoÊci) w przypadku, o którym

mowa w § 24 ust. 8.

4. W sprawach dotyczàcych instrumentów finansowych, które nie zosta∏y uregulowane w ustawie i niniejszym rozporzàdzeniu, stosuje si´ przepisy rozporzàdzenia Ministra Finansów z dnia 12 grudnia 2001 r.

w sprawie szczegó∏owych zasad uznawania, metod

wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych (Dz. U. Nr 149, poz. 1674).

§ 27. 1. Aktywa i pasywa bilansowe oraz zobowiàzania pozabilansowe w walutach obcych wykazuje si´

w z∏otych po przeliczeniu wed∏ug kursu Êredniego

ustalonego przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego na dzieƒ bilansowy.

2. Je˝eli na nale˝noÊci w walucie obcej utworzono

rezerw´ celowà, przeliczeniu podlega tak˝e rezerwa.

3. Ró˝nice kursowe wynikajàce z przeliczenia sald

aktywów i pasywów bilansowych w walutach obcych

zalicza si´ odpowiednio do przychodów lub kosztów

z pozycji wymiany.

Poz. 1673

Rozdzia∏ 5

RachunkowoÊç zabezpieczeƒ

§ 28. 1. RachunkowoÊç zabezpieczeƒ polega na symetrycznym ujmowaniu wp∏ywu zmian wartoÊci godziwej instrumentu zabezpieczajàcego i pozycji zabezpieczanej na wynik finansowy.

2. Bank stosuje rachunkowoÊç zabezpieczeƒ,

uwzgl´dniajàc przy wycenie zabezpieczanych aktywów

lub pasywów wartoÊç nabytych dla ich zabezpieczenia

instrumentów finansowych oraz zmiany ich wartoÊci,

jeÊli spe∏nione sà poni˝sze warunki

1) w momencie ustanowienia zabezpieczenia sporzàdzono sformalizowanà dokumentacj´ powiàzania

zabezpieczajàcego, w której okreÊlono przyj´ty

przez bank cel zarzàdzania ryzykiem oraz strategi´

zabezpieczania. W dokumentacji bank wyznacza instrument zabezpieczajàcy dla danej pozycji lub

transakcji oraz okreÊla rodzaj ryzyka, przed którym

si´ zabezpiecza, a tak˝e okreÊla sposób oceny skutecznoÊci instrumentu zabezpieczajàcego w równowa˝eniu zmian wartoÊci godziwej zabezpieczanej pozycji lub zmian przep∏ywów Êrodków pieni´˝nych z tytu∏u zabezpieczanej transakcji, w zakresie ograniczenia ryzyka, przed którym bank si´

zabezpiecza,

2) zabezpieczajàcy instrument finansowy b´dàcy

przedmiotem kontraktu i zabezpieczane za jego

pomocà aktywa lub pasywa charakteryzujà si´ podobnymi cechami, a w szczególnoÊci wartoÊcià

nominalnà, datà zapadalnoÊci, wra˝liwoÊcià na

zmiany stopy procentowej lub na zmiany kursu

waluty,

3) bank przewiduje, ˝e zabezpieczenie b´dzie odznacza∏o si´ wysokà skutecznoÊcià w równowa˝eniu

zmian wartoÊci godziwej lub przep∏ywów Êrodków

pieni´˝nych, zgodnie z udokumentowanà strategià

zarzàdzania ryzykiem, dotyczàcà konkretnego powiàzania zabezpieczajàcego,

4) zabezpieczenie przep∏ywów Êrodków pieni´˝nych

dotyczy wysoce prawdopodobnej prognozowanej

transakcji, która jest nara˝ona na ryzyko zmian

przep∏ywów Êrodków pieni´˝nych wp∏ywajàcych

na poziom wyniku finansowego,

5) skutecznoÊç zabezpieczenia mo˝na wiarygodnie

oceniç poprzez wiarygodnà wycen´ wartoÊci godziwej zabezpieczanej pozycji lub przep∏ywy Êrodków pieni´˝nych z niej pochodzàce oraz wartoÊç

godziwà instrumentu zabezpieczajàcego,

6) zabezpieczenie jest na bie˝àco wyceniane i stwierdza si´ jego wysokà skutecznoÊç w ca∏ym okresie

jego wykorzystania.

3. Aktywa finansowe lub zobowiàzania finansowe,

których wartoÊci godziwej nie mo˝na wiarygodnie wyceniç, nie mogà stanowiç instrumentu zabezpieczajàcego, z wyjàtkiem instrumentu finansowego nieb´dàcego instrumentem pochodnym, który spe∏nia ∏àcznie

poni˝sze warunki

1) wyra˝ony jest w walucie obcej,

2) zosta∏ przeznaczony na zabezpieczenie przed ryzykiem walutowym,

3) którego sk∏adnik walutowy mo˝na wiarygodnie wyceniç.

4. Pojedynczy instrument zabezpieczajàcy mo˝e zostaç przeznaczony na zabezpieczenie wi´cej ni˝ jednego rodzaju ryzyka, pod warunkiem ˝e

1) mo˝na okreÊliç rodzaje zabezpieczanego ryzyka,

2) mo˝na udowodniç skutecznoÊç zabezpieczenia,

3) istnieje mo˝liwoÊç zapewnienia, ˝e instrument zabezpieczajàcy jest przeznaczony do zabezpieczenia

przed ró˝nymi rodzajami ryzyka.

5. Pozycjà zabezpieczanà mo˝e byç sk∏adnik aktywów lub zobowiàzanie, nieuj´te w ewidencji bilansowej uprawdopodobnione przysz∏e zobowiàzanie lub

wysoce prawdopodobna prognozowana transakcja, co

do której nie powzi´to jeszcze zobowiàzania.

6. SkutecznoÊç zabezpieczenia ocenia si´ poprzez

porównywanie zmiany wartoÊci instrumentu zabezpieczajàcego lub przep∏ywów Êrodków pieni´˝nych z niego wynikajàcych ze zmianà wartoÊci pozycji zabezpieczanej lub przep∏ywów Êrodków pieni´˝nych z niej wynikajàcych.

7. Zabezpieczenie uznaje si´ za skuteczne, je˝eli

przez okres jego wykorzystania zmiany wartoÊci godziwej zabezpieczanego instrumentu lub zmiany przep∏ywu Êrodków pieni´˝nych z niego wynikajàcych zostanà

zrównowa˝one w przedziale 80% — 125% przez zmian´ wartoÊci godziwej instrumentu zabezpieczajàcego

lub zmiany przep∏ywów Êrodków pieni´˝nych z niego

wynikajàcych.

§ 29. 1. Zabezpieczenie wartoÊci godziwej, spe∏niajàce w ciàgu okresu jego wykorzystania warunki okreÊlone w § 28 ust. 2, powinno byç rozliczane w sposób

nast´pujàcy

1) skutki aktualizacji wyceny instrumentu zabezpieczajàcego do poziomu wartoÊci godziwej nale˝y

ujàç w wyniku finansowym oraz

2) skutki zmiany wartoÊci godziwej zabezpieczanej pozycji, które mo˝na przypisaç zabezpieczanemu ryzyku, korygujà wartoÊç bilansowà tej pozycji oraz

sà zaliczane do wyniku finansowego.

Poz. 1673

1) skutki wyceny instrumentu zabezpieczajàcego, który uznano za skuteczne zabezpieczenie, odnosi si´

do kapita∏u z aktualizacji wyceny,

2) skutki wyceny instrumentu zabezpieczajàcego, który uznano za nieskuteczne zabezpieczenie, nale˝y

odnieÊç do wyniku finansowego.

2. Je˝eli uprawdopodobnione przysz∏e zobowiàzanie lub zabezpieczana prognozowana transakcja staje

si´ sk∏adnikiem aktywów lub zobowiàzaƒ, wówczas

zwiàzane z nim skutki wyceny instrumentu zabezpieczajàcego przed zmianami przep∏ywów Êrodków pieni´˝nych przenosi si´ z kapita∏u z aktualizacji wyceny

i uwzgl´dnia przy ustalaniu wartoÊci poczàtkowej tych

aktywów lub zobowiàzaƒ.

3. W przypadku zabezpieczeƒ przep∏ywów Êrodków

pieni´˝nych innych ni˝ wymienione w ust. 2, skutki wyceny instrumentu zabezpieczajàcego przed zmianami

przep∏ywów Êrodków pieni´˝nych wykazywane dotàd

w kapitale z aktualizacji wyceny odnosi si´ do wyniku

finansowego w okresie, w którym zabezpieczane

uprawdopodobnione przysz∏e zobowiàzanie lub zabezpieczana prognozowana transakcja wp∏ywa na wynik

finansowy.

4. Bank zaprzestaje stosowania rachunkowoÊci zabezpieczeƒ przep∏ywów Êrodków pieni´˝nych, odnoszàc do wyniku finansowego skutki wyceny instrumentu zabezpieczajàcego, które by∏y wykazywane w kapitale z aktualizacji wyceny, jeÊli zaistniejà poni˝sze zdarzenia

1) instrument zabezpieczajàcy wygasa lub zostaje

sprzedany, jego wykorzystywanie dobiega koƒca

lub nast´puje jego realizacja,

2) zabezpieczenie przestaje spe∏niaç kryteria stosowania rachunkowoÊci zabezpieczeƒ, o których mowa

w § 28 ust. 2,

3) bank nie przewiduje realizacji powzi´tego zobowiàzania lub przeprowadzenia prognozowanej transakcji.

§ 31. Zabezpieczenie inwestycji netto w podmiocie

zagranicznym rozlicza si´ w sposób przewidziany dla

zabezpieczeƒ przep∏ywów Êrodków pieni´˝nych.

Rozdzia∏ 6

2. Bank zaprzestaje stosowania rachunkowoÊci zabezpieczeƒ wartoÊci godziwej w przypadku wystàpienia jednego z poni˝szych zdarzeƒ

1) instrument zabezpieczajàcy

a) wygasa,

b) zostaje sprzedany,

c) jego wykorzystywanie dobiega koƒca,

d) nast´puje jego realizacja;

2) zabezpieczenie przestaje spe∏niaç kryteria stosowania wobec niego zasad rachunkowoÊci zabezpieczeƒ, o których mowa w § 28 ust. 2.

§ 30.1. Zabezpieczenie przep∏ywów Êrodków pieni´˝nych, spe∏niajàce kryteria okreÊlone w § 28 ust. 2,

rozlicza si´ w sposób nast´pujàcy

Przechowywanie danych

§ 32. 1. Bank przestrzega zasad dotyczàcych przechowywania i ochrony danych okreÊlonych w przepisach art. 71 ustawy i odr´bnych przepisach, z zastrze˝eniem ust. 2.

2. Bank przechowuje dowody ksi´gowe w oryginalnej postaci przez okres wynikajàcy z przepisu art. 74

ustawy.

3. Udost´pnianie przez bank dokumentów osobom

trzecim wymaga co najmniej

1) zachowania przepisów dotyczàcych tajemnicy bankowej,

2) uzyskania zgody kierownika jednostki organizacyjnej banku na wglàd w dokumenty na miejscu,

Poz. 1673

Rozdzia∏ 7

Przepisy koƒcowe

3) wydania pisemnej zgody prezesa zarzàdu banku

lub osoby przez niego upowa˝nionej na udost´pnienie dokumentów poza miejscem prowadzenia

ksiàg rachunkowych, pod warunkiem pozostawienia potwierdzonych fotokopii dokumentów i protoko∏u zawierajàcego ich wykaz.

§ 33. Rozporzàdzenie ma zastosowanie po raz

pierwszy do sprawozdaƒ finansowych sporzàdzonych

za rok obrotowy rozpoczynajàcy si´ w 2002 r.

§ 34. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem

1 stycznia 2002 r.

Minister Finansów: M. Belka

Za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministra

Finansów z dnia 10 grudnia 2001 r.

(poz. 1673)

INFORMACJA DODATKOWA SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO BANKU

Informacja dodatkowa sprawozdania finansowego

banku obejmuje wprowadzenie do sprawozdania finansowego oraz dodatkowe informacje i objaÊnienia.

I. Wprowadzenie do sprawozdania finansowego banku

obejmuje w szczególnoÊci

1. nazw´ i siedzib´ banku oraz wskazanie w∏aÊciwego

sàdu lub innego organu prowadzàcego rejestr,

2. wskazanie okresu obj´tego sprawozdaniem finansowym, podanie powodu, je˝eli sprawozdanie finansowe sporzàdzone jest za okres inny ni˝ rok obrotowy,

3. wskazanie, ˝e sprawozdanie finansowe zawiera dane ∏àczne, je˝eli w sk∏ad banku wchodzà wewn´trzne jednostki organizacyjne sporzàdzajàce samodzielnie sprawozdania finansowe,

4. wskazanie, czy sprawozdanie finansowe zosta∏o

sporzàdzone przy za∏o˝eniu kontynuowania przez

bank dzia∏alnoÊci gospodarczej w dajàcej si´ przewidzieç przysz∏oÊci oraz czy nie istniejà okolicznoÊci wskazujàce na zagro˝enie kontynuowania dzia∏alnoÊci,

5. w przypadku sprawozdania finansowego sporzàdzanego za okres, w ciàgu którego nastàpi∏o po∏àczenie jednostek, wskazanie, ˝e jest to sprawozdanie finansowe sporzàdzone po po∏àczeniu, oraz

wskazanie zastosowanej metody rozliczenia po∏àczenia,

6. stosowane zasady rachunkowoÊci, w tym metody

wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania przychodów i kosztów, w zakresie, w jakim obowiàzujàce przepisy pozostawiajà prawo wyboru, w szczególnoÊci

1) zasady ujmowania w kapitale w∏asnym skutków

wyceny pozycji bilansowych,

2) zasady ustalania wartoÊci godziwej aktywów finansowych i zobowiàzaƒ finansowych, z podzia∏em na poszczególne rodzaje tych aktywów i zobowiàzaƒ,

3) przyj´te zasady rachunkowoÊci zabezpieczeƒ,

w tym odnoszàce si´ do prognozowanych transakcji,

4) zasady spisywania nale˝noÊci,

7. dokonane w ciàgu roku obrotowego zmiany zasad

rachunkowoÊci, w tym metod wyceny, wraz z uzasadnieniem ich wprowadzenia, je˝eli wywierajà

one istotny wp∏yw na sprawozdanie finansowe, ze

wskazaniem spowodowanej tymi zmianami ró˝nicy w wyniku finansowym,

8. dokonane w stosunku do poprzedniego sprawozdania finansowego zmiany sposobu sporzàdzania

sprawozdania finansowego, wraz z uzasadnieniem

ich wprowadzenia i skutkami w zakresie przedstawiania sytuacji majàtkowej i finansowej banku,

9. informacje o

1) rodzaju pope∏nionego b∏´du,

2) kwocie korekty dotyczàcej bie˝àcego roku obrotowego,

3) kwocie korekty dotyczàcej okresów wczeÊniejszych,

je˝eli bank dokona∏ korekty b∏´du podstawowego,

10. informacje o znaczàcych w banku zdarzeniach, które wystàpi∏y po dniu bilansowym i nie zosta∏y

uwzgl´dnione w sprawozdaniu finansowym,

11. informacje o znaczàcych w banku zdarzeniach dotyczàcych lat ubieg∏ych, które zosta∏y uj´te w sprawozdaniu finansowym roku obrotowego,

12. informacje o znaczàcych zdarzeniach dotyczàcych

roku obrotowego majàcych wp∏yw na istotnà zmian´ struktury pozycji bilansowych oraz wyniku finansowego,

13. informacje liczbowe zapewniajàce porównywalnoÊç danych sprawozdania finansowego za rok

poprzedzajàcy ze sprawozdaniem za rok obrotowy.

II. W dodatkowych informacjach i objaÊnieniach ujawnieniu podlegajà informacje o aktywach i pasywach,

zobowiàzaniach pozabilansowych, elementach rachunku zysków i strat oraz informacje o zarzàdzaniu

ryzykiem zwiàzanym z prowadzonà przez bank dzia∏alnoÊcià, w zakresie niezb´dnym do lepszego zrozu-

mienia sytuacji finansowej i majàtkowej, a tak˝e wyniku finansowego banku, w szczególnoÊci

1. dane o walutowej strukturze aktywów i pasywów,

2. dane o êród∏ach pozyskania depozytów, z uwzgl´dnieniem podzia∏u na bran˝owe i geograficzne segmenty rynku,

3. informacje z zakresu struktury koncentracji zaanga˝owania banku w poszczególne jednostki, grupy

kapita∏owe, segmenty rynku bran˝owe i geograficzne, wraz z ocenà ryzyka zwiàzanego z tym zaanga˝owaniem,

4. informacje o

1) strukturze nale˝noÊci banku w podziale na poszczególne kategorie, zgodnie z przepisami

o tworzeniu rezerw na ryzyko zwiàzane z dzia∏alnoÊcià banków, z wyszczególnieniem kredytów

i po˝yczek, lokat w innych bankach i w innych

podmiotach finansowych,

2) kredytach i po˝yczkach, od których bank nie nalicza odsetek,

3) aktywach finansowych, z podzia∏em na

a) aktywa finansowe przeznaczone do obrotu,

b) kredyty i po˝yczki udzielone przez bank i wierzytelnoÊci w∏asne, nieprzeznaczone do obrotu,

c) inwestycje utrzymywane do terminu zapadalnoÊci,

d) aktywa finansowe dost´pne do sprzeda˝y,

4) aktywach finansowych dost´pnych do sprzeda˝y lub przeznaczonych do obrotu wycenianych

przez bank w wysokoÊci zamortyzowanego

kosztu, jeÊli brak mo˝liwoÊci wiarygodnej wyceny wartoÊci godziwej tych aktywów, ze wskazaniem oszacowanej, przybli˝onej ich wartoÊci godziwej,

5) strukturze zobowiàzaƒ banku, z wyszczególnieniem

a) depozytów banków i innych podmiotów finansowych,

b) w∏asnej emisji papierów wartoÊciowych,

c) weksli w∏asnych,

d) innych po˝yczonych Êrodków,

z podzia∏em wed∏ug terminów wymagalnoÊci

w przedzia∏ach: do 1 miesiàca, powy˝ej 1 miesiàca do 3 miesi´cy, powy˝ej 3 miesi´cy do 1 roku, powy˝ej 1 roku do 5 lat, powy˝ej 5 lat do

10 lat, powy˝ej 10 lat do 20 lat i powy˝ej 20 lat,

5. dane o posiadanych papierach wartoÊciowych,

z uwzgl´dnieniem

1) papierów wartoÊciowych notowanych na gie∏dzie,

2) papierów wartoÊciowych znajdujàcych si´ w regulowanym obrocie pozagie∏dowym,

3) papierów wartoÊciowych z nieograniczonà zbywalnoÊcià, nienotowanych na gie∏dzie oraz nieznajdujàcych si´ w regulowanym obrocie pozagie∏dowym,

Poz. 1673

4) papierów wartoÊciowych z ograniczonà zbywalnoÊcià,

5) wartoÊci rynkowej papierów wartoÊciowych,

w przypadku gdy jest ró˝na od wartoÊci wykazywanej w bilansie,

6. informacje o posiadanych udzia∏ach i akcjach,

w podziale na jednostki zale˝ne, wspó∏zale˝ne

i stowarzyszone, zawierajàce

1) nazw´ i siedzib´ jednostek, i przedmiot ich dzia∏alnoÊci,

2) wartoÊç bilansowà akcji (udzia∏ów), procent posiadanego kapita∏u jednostki i udzia∏ w ogólnej

liczbie g∏osów na walnym zgromadzeniu,

3) wartoÊç kapita∏u w∏asnego jednostki, jej wynik

finansowy za rok obrotowy, nieop∏aconà przez

bank wartoÊç udzia∏u w kapitale jednostki,

4) wartoÊç otrzymanych lub nale˝nych dywidend

za rok obrotowy oraz stopieƒ udzia∏u banku

w zarzàdzaniu,

7. informacje o zmianach wartoÊci dotacji dla oddzia∏ów zagranicznych, z uwzgl´dnieniem stanu na poczàtek roku obrotowego, zwi´kszeƒ i zmniejszeƒ

z podzia∏em na poszczególne podmioty oraz stanu

na koniec roku obrotowego,

8. dane dotyczàce zmian stanu wartoÊci niematerialnych i prawnych

1) zakres zmian wartoÊci niematerialnych i prawnych zawierajàcy stan na poczàtek roku obrotowego, tytu∏y zwi´kszeƒ i zmniejszeƒ oraz stan na

koniec roku obrotowego,

2) wartoÊç obcych wartoÊci niematerialnych

i prawnych, u˝ywanych na podstawie umowy,

o której mowa w art. 3 ust. 4 ustawy,

9. dane dotyczàce u˝ytkowanych rzeczowych aktywów trwa∏ych, w szczególnoÊci

1) zakres zmian u˝ytkowanych rzeczowych aktywów trwa∏ych, zawierajàcy stan na poczàtek roku obrotowego, zwi´kszenia i zmniejszenia oraz

stan na koniec roku obrotowego,

2) wartoÊç obcych Êrodków trwa∏ych u˝ywanych

na podstawie umowy, o której mowa w art. 3

ust. 4 ustawy,

10. informacje o stanie aktywów do zbycia, zawierajàce stan tych aktywów na poczàtek roku obrotowego, zwi´kszenia i zmniejszenia oraz stan na koniec

roku obrotowego, z uwzgl´dnieniem podzia∏u na

poszczególne sk∏adniki majàtku,

11. wykaz pozycji czynnych i biernych rozliczeƒ mi´dzyokresowych kosztów, przychodów przysz∏ych

okresów oraz przychodów zastrze˝onych,

12. dane o strukturze w∏asnoÊci kapita∏u podstawowego, w tym iloÊç, rodzaj i wartoÊç nominalna akcji

oraz wartoÊç udzia∏ów tworzàcych kapita∏, z wyszczególnieniem akcjonariuszy lub udzia∏owców

posiadajàcych ponad 5% g∏osów na walnym zgromadzeniu,

13. dane o uprzywilejowaniu i ograniczeniu praw zwiàzanych z danà grupà akcji, w tym dotyczàcych podzia∏u dywidend i zwrotu kapita∏u,

14. informacje o akcjach w∏asnych b´dàcych w posiadaniu banku lub w posiadaniu jednostek zale˝nych, wspó∏zale˝nych i stowarzyszonych,

15. informacje o zobowiàzaniach z tytu∏u zatwierdzonej do wyp∏aty dywidendy,

16. informacje w zakresie zobowiàzaƒ podporzàdkowanych powinny obejmowaç

1) wartoÊç poszczególnych po˝yczek oraz waluty,

w jakich zosta∏y zaciàgni´te,

2) warunki oprocentowania i terminy wymagalnoÊci po˝yczek,

17. informacje o stanie i zmianach rezerw celowych,

z podzia∏em na kategorie nale˝noÊci, powinny

obejmowaç

1) stan rezerw na poczàtek roku obrotowego,

2) zwi´kszenia, wykorzystanie i rozwiàzanie rezerw,

3) stan rezerw na koniec roku obrotowego,

4) wymagany poziom rezerw celowych wed∏ug stanu na koniec roku obrotowego, zgodnie z obowiàzujàcymi przepisami. Je˝eli stan rezerw wykazany w pkt 3 nie osiàgnà∏ poziomu rezerw

okreÊlonego w niniejszym punkcie, nale˝y

przedstawiç szczegó∏owe wyjaÊnienia w tym zakresie,

18. dane o rezerwach na przysz∏e zobowiàzania wed∏ug rodzaju zobowiàzaƒ, z uwzgl´dnieniem stanu

na poczàtek roku obrotowego, zwi´kszeƒ i wykorzystania oraz stanu na koniec roku obrotowego,

19. dane o stanie odpisów aktualizujàcych wartoÊç aktywów (z wy∏àczeniem rezerw celowych) wed∏ug

rodzajów aktywów, ze wskazaniem stanu na poczàtek roku obrotowego, zwi´kszeƒ i zmniejszeƒ oraz

stanu na koniec roku obrotowego,

20. dane o zobowiàzaniach warunkowych i zabezpieczeniach, obejmujàce

1) wykaz udzielonych gwarancji i por´czeƒ, w tym

wekslowych oraz innych udzielonych zobowiàzaƒ o charakterze gwarancyjnym,

2) zestawienie gwarancji i por´czeƒ emisji udzielonych emitentom, z uwzgl´dnieniem

a) nazwy emitentów papierów wartoÊciowych,

którym bank gwarantuje przej´cie emisji,

b) rodzaju gwarantowanych papierów wartoÊciowych,

c) warunków zawartej umowy gwarancyjnej

i wskazanie kwoty, do jakiej bank zobowiàza∏

si´ zaanga˝owaç w przypadku realizacji umowy gwarancyjnej,

d) informacji o powiàzaniach finansowych, organizacyjnych, personalnych pomi´dzy bankiem a podmiotem, któremu bank udzieli∏

gwarancji,

e) informacji, czy papiery wartoÊciowe obj´te

gwarancjà sà zbywalne, czy znajdujà si´ lub

b´dà skierowane do publicznego obrotu,

3) dane o zawartych kontraktach opcji subskrypcji

lub sprzeda˝y akcji zwyk∏ych banku,

4) informacje o zaproponowanej wyp∏acie dywidendy, jeÊli nie zosta∏a ona formalnie zatwier-

Poz. 1673

dzona, a tak˝e o jakichkolwiek nieuj´tych skumulowanych dywidendach z akcji uprzywilejowanych,

5) szczegó∏owe dane o aktywach banku, które stanowià zabezpieczenie zobowiàzaƒ w∏asnych

banku oraz zobowiàzaƒ strony trzeciej, a tak˝e

o wartoÊci zobowiàzaƒ banku podlegajàcych zabezpieczeniu tymi aktywami,

6) informacje na temat nieuj´tych w bilansie transakcji z przyrzeczeniem odkupu,

7) informacje o udzielonych zobowiàzaniach finansowych, w tym o udzielonych zobowiàzaniach

nieodwo∏alnych,

8) informacje o wartoÊci nominalnej instrumentów

bazowych b´dàcych przedmiotem kontraktów

na instrumenty pochodne, z uwzgl´dnieniem

a) rodzajów zawartych kontraktów (opcje, instrumenty zamiany, terminowe instrumenty

finansowe),

b) rodzajów instrumentów bazowych,

c) podzia∏u wed∏ug instrumentów bazowych do

otrzymania i wydania (sprzedane i nabyte),

21. informacje o stosowanych przez bank zasadach

rachunkowoÊci zabezpieczeƒ, z uwzgl´dnieniem

podzia∏u na zabezpieczanie wartoÊci godziwej, zabezpieczanie przep∏ywów Êrodków pieni´˝nych

oraz zabezpieczanie inwestycji w podmiocie zagranicznym, obejmujàce co najmniej

1) opis zabezpieczeƒ,

2) opis instrumentów finansowych wyznaczonych

jako instrumenty zabezpieczajàce oraz ich wartoÊç godziwà na dzieƒ bilansowy,

3) charakter ryzyka, przed którym bank si´ zabezpiecza,

4) termin, w którym oczekuje si´ przeprowadzenia

prognozowanych transakcji obj´tych zabezpieczeniem, oraz przewidywany okres, w którym

transakcje te wp∏ynà na wynik finansowy,

5) opis prognozowanych transakcji, w odniesieniu

do których uprzednio stosowano zasady rachunkowoÊci zabezpieczeƒ, lecz obecnie bank nie

spodziewa si´ ponownego przeprowadzenia takich transakcji,

22. dane na temat znaczàcych warunków umów dotyczàcych instrumentów finansowych, które mogà

wp∏ywaç na wartoÊç, termin i stopieƒ pewnoÊci

przysz∏ych przep∏ywów Êrodków pieni´˝nych,

z uwzgl´dnieniem podzia∏u na rodzaje aktywów

i zobowiàzaƒ finansowych, zarówno bilansowych,

jak i pozabilansowych,

23. informacje z zakresu rachunku zysków i strat

1) informacje o przychodach (w tym z tytu∏u prowizji) i kosztach prowadzenia przez bank dzia∏alnoÊci maklerskiej,

2) dane o odpisach amortyzacyjnych Êrodków

trwa∏ych i wartoÊci niematerialnych i prawnych, odpisach z tytu∏u aktualizacji wartoÊci

majàtku trwa∏ego rzeczowego i finansowego,

z uwzgl´dnieniem podzia∏u na grupy rodzajowe Êrodków trwa∏ych i rodzaje aktywów finansowych,

3) dane o skutkach wyceny aktywów finansowych

dost´pnych do sprzeda˝y do poziomu wartoÊci

godziwej,

4) informacje o przychodach i kosztach na aktywach finansowych dost´pnych do sprzeda˝y,

które zosta∏y usuni´te z bilansu (sprzedane, zlikwidowane),

5) informacje o przychodach i kosztach z tytu∏u

sprzedanych aktywów finansowych, których

wartoÊç godziwa nie mog∏a byç wczeÊniej wiarygodnie wyceniona, ze wskazaniem wartoÊci

bilansowej aktywów ustalonej na dzieƒ sprzeda˝y,

6) informacje o zyskach i stratach nadzwyczajnych,

7) informacje o dokonanych odpisach w koszty

nale˝noÊci nieÊciàgalnych, z podzia∏em na tytu∏y odpisów i sposób dokonania odpisu — w ci´˝ar utworzonych rezerw, w ci´˝ar kosztów na

operacjach finansowych oraz w ci´˝ar pozosta∏ych kosztów operacyjnych, z wyszczególnieniem strat poniesionych z tytu∏u kredytów i po˝yczek,

8) informacje o przychodach z tytu∏u dywidend,

w podziale na jednostki, od których otrzymano

dywidendy,

9) informacje o nak∏adach poniesionych w zwiàzku z nabyciem lub wytworzeniem Êrodków

trwa∏ych w budowie i wartoÊci niematerialnych

i prawnych oraz o planowanych nak∏adach

w okresie najbli˝szych 12 miesi´cy,

10) propozycje podzia∏u zysku lub pokrycia straty

za rok obrotowy,

11) informacje o przychodach, kosztach i wynikach

dzia∏alnoÊci zaniechanej w roku obrotowym

lub przewidzianej do zaniechania w nast´pnym

okresie, wraz z wyjaÊnieniami przyczyn zaniechania,

24. informacje o wartoÊci aktywów i utworzonej rezerwy na odroczony podatek dochodowy, powsta∏ych

w zwiàzku z przejÊciowymi ró˝nicami mi´dzy wykazywanà w ksi´gach rachunkowych wartoÊcià aktywów i pasywów a ich wartoÊcià podatkowà oraz

stratà podatkowà mo˝liwà do rozliczenia w przysz∏oÊci, obejmujàce w szczególnoÊci

1) wysokoÊç rezerwy z tytu∏u odroczonego podatku dochodowego i aktywów z tytu∏u odroczonego podatku dochodowego za lata poprzednie,

w tym odniesionych na kapita∏ z aktualizacji wyceny,

2) dokonane w ciàgu roku obrotowego rozliczenia

rezerwy na odroczony podatek dochodowy i aktywów z tytu∏u odroczonego podatku dochodowego utworzonych w latach poprzednich, z wyodr´bnieniem dokonanych rozliczeƒ z kapita∏em

z aktualizacji wyceny,

3) utworzone w roku obrotowym aktywa z tytu∏u

odroczonego podatku dochodowego, z wyszczególnieniem cz´Êci odniesionej na kapita∏ z aktualizacji wyceny,

4) utworzona w roku obrotowym rezerwa z tytu∏u

odroczonego podatku dochodowego, z wyszcze-

Poz. 1673

gólnieniem cz´Êci odniesionej na kapita∏ z aktualizacji wyceny,

5) stan aktywów z tytu∏u odroczonego podatku dochodowego na koniec roku obrotowego, w tym

stan aktywów rozliczanych z kapita∏em z aktualizacji wyceny,

6) stan rezerwy z tytu∏u odroczonego podatku dochodowego na koniec roku obrotowego, w tym

stan rezerwy dotyczàcy operacji rozliczanych

z kapita∏em z aktualizacji wyceny,

7) wysokoÊç obcià˝ajàcego wynik finansowy podatku dochodowego za dany rok obrotowy, z podzia∏em na

a) cz´Êç bie˝àcà,

b) cz´Êç odroczonà,

25. zagregowane dane dotyczàce

1) korzystania z kredytów, po˝yczek, gwarancji i por´czeƒ przez pracowników, cz∏onków zarzàdu

i organów nadzorczych, ze wskazaniem warunków oprocentowania i terminów sp∏aty,

2) wynagrodzeƒ, ∏àcznie z wynagrodzeniem z zysku, wyp∏aconych lub nale˝nych cz∏onkom zarzàdu i organów nadzorczych banku,

3) przeci´tnego w roku obrotowym zatrudnienia

(w etatach),

4) kosztów zwiàzanych z utworzeniem rezerw na

przysz∏e zobowiàzania wobec pracowników,

z wyszczególnieniem tytu∏ów,

5) kosztów poniesionych na finansowanie pracowniczych programów emerytalnych,

26. informacje o transakcjach z podmiotami powiàzanymi z bankiem kapita∏owo lub organizacyjnie,

z uwzgl´dnieniem zasad polityki kredytowej banku

wzgl´dem podmiotów powiàzanych oraz procentowego udzia∏u przypadajàcego na transakcje z tymi podmiotami, z podzia∏em na

1) nale˝noÊci i zobowiàzania,

2) g∏ówne pozycje przychodów i kosztów, w tym

odsetki i prowizje, koszty rezerw na kredyty i po˝yczki,

3) udzielone zobowiàzania finansowe, w tym nieodwo∏alne,

27. informacje o celach i zasadach zarzàdzania ryzykiem, z wyszczególnieniem podzia∏u na nast´pujàce kategorie ryzyka

1) ryzyko rynkowe, w tym

a) ryzyko walutowe,

b) ryzyko stopy procentowej,

c) ryzyko cenowe,

2) ryzyko kredytowe,

3) ryzyko p∏ynnoÊci,

4) ryzyko operacyjne,

28. dla wszystkich klas aktywów finansowych i zobowiàzaƒ finansowych, zarówno bilansowych, jak

i pozabilansowych

1) informacje na temat obcià˝enia ryzykiem stopy

procentowej, w tym umowne daty zmiany oprocentowania lub terminy p∏atnoÊci,

2) informacje na temat obcià˝enia ryzykiem kredytowym, w tym wartoÊç, która najlepiej odzwierciedla maksymalne obcià˝enie ryzykiem

kredytowym na dzieƒ bilansowy (nie uwzgl´dniajàc wartoÊci zabezpieczeƒ na majàtku)

w przypadku, gdyby kontrahent nie wype∏ni∏

warunków umowy dotyczàcej instrumentów finansowych,

Poz. 1673 i 1674

29. informacje o prowadzonej przez bank dzia∏alnoÊci

powierniczej,

30. informacje o sekurytyzacji aktywów banku, z wyszczególnieniem co najmniej

1) wartoÊci oraz rodzaju wierzytelnoÊci obj´tych

sekurytyzacjà,

2) wartoÊci oraz rodzaju otrzymanych papierów

wartoÊciowych.

1674

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW

z dnia 12 grudnia 2001 r.

w sprawie szczegó∏owych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych.

Na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia

29 wrzeÊnia 1994 r. o rachunkowoÊci (Dz. U. Nr 121,

poz. 591, z 1997 r. Nr 32, poz. 183, Nr 43, poz. 272, Nr 88,

poz. 554, Nr 118, poz. 754, Nr 139, poz. 933 i 934,

Nr 140, poz. 939 i Nr 141, poz. 945, z 1998 r. Nr 60,

poz. 382, Nr 106, poz. 668, Nr 107, poz. 669 i Nr 155,

poz. 1014, z 1999 r. Nr 9, poz. 75 i Nr 83, poz. 931,

z 2000 r. Nr 60, poz. 703, Nr 94, poz. 1037 i Nr 113,

poz. 1186 oraz z 2001 r. Nr 102, poz. 1117 i Nr 111,

poz. 1195) zarzàdza si´, co nast´puje

5) umów, z których wynika obowiàzek dokonania p∏atnoÊci zale˝nych od warunków klimatycznych, geologicznych lub innych czynników naturalnych.

Rozdzia∏ 1

2. Przepisy rozporzàdzenia stosuje si´ równie˝ do

instrumentów pochodnych wbudowanych w umowy,

o których mowa w ust. 1 pkt 4 i 5, o ile nie sà zale˝ne

od czynników wymienionych w ust. 1 pkt 5, oraz do zasad wy∏àczania z ksiàg rachunkowych nale˝noÊci finansujàcego poddanych zamianie na papiery wartoÊciowe (sekuratyzacji) wynikajàcych z umów, o których

mowa w art. 3 ust. 4 ustawy.

Przepisy ogólne

§ 2. Przepisy rozporzàdzenia stosuje si´ odpowiednio do

§ 1.1. Rozporzàdzenie okreÊla szczegó∏owe zasady

uznawania, metody wyceny, zakres ujawniania i sposób prezentacji instrumentów finansowych, z wy∏àczeniem

1) instrumentów kapita∏owych wyemitowanych lub

wystawionych przez jednostk´, w tym udzia∏ów,

opcji na akcje w∏asne, praw poboru lub warrantów,

praw do akcji i innych instrumentów finansowych,

które zgodnie z ustawà jednostka zalicza do kapita∏u w∏asnego,

2) udzia∏ów w jednostkach podporzàdkowanych,

3) praw i zobowiàzaƒ wynikajàcych z umów ubezpieczeniowych w rozumieniu ustawy z dnia 28 lipca

1990 r. o dzia∏alnoÊci ubezpieczeniowej (Dz. U.

z 1996 r. Nr 11, poz. 62, z 1997 r. Nr 43, poz. 272,

Nr 88, poz. 554, Nr 107, poz. 685, Nr 121, poz. 769

i 770 i Nr 139, poz. 934, z 1998 r. Nr 155, poz. 1015,

z 1999 r. Nr 49, poz. 483, Nr 101, poz. 1178 i Nr 110,

poz. 1255, z 2000 r. Nr 43, poz. 483, Nr 48, poz. 552,

Nr 70, poz. 819, Nr 114, poz. 1193 i Nr 116, poz. 1216

oraz z 2001 r. Nr 37, poz. 424, Nr 88, poz. 961,

Nr 100, poz. 1084 i Nr 110, poz. 1189),

4) praw i zobowiàzaƒ wynikajàcych z umów, o których mowa w art. 3 ust. 4 ustawy,

1) umów, których przedmiotem sà towary, takich jak

kontrakty towarowe, opcje i kontrakty swap, przewidujàcych dla jednej ze stron prawo do rozliczenia zobowiàzania poprzez wydanie Êrodków pieni´˝nych albo innych aktywów finansowych, z wyjàtkiem przypadku, gdy jednostka

a) zawar∏a umow´ w celu nabycia, sprzeda˝y lub

wykorzystania towarów i nie stwierdza zajÊcia

okolicznoÊci, które uniemo˝liwiajà wykonanie

postanowieƒ obj´tych umowà,

b) zawierajàc umow´, mia∏a zamiar nabycia, sprzeda˝y lub wykorzystania towarów,

c) oczekuje wykonania postanowieƒ umowy poprzez dostaw´ towarów,

2) zobowiàzaƒ, które na podstawie umowy mogà byç

rozliczone przez jednostk´ drogà wydania aktywów finansowych albo w∏asnych instrumentów

kapita∏owych, pod warunkiem ˝e iloÊç w∏asnych

papierów wartoÊciowych niezb´dnych dla rozliczenia zobowiàzania zmienia si´ wraz ze zmianà ich

wartoÊci godziwej.

§ 3. U˝yte w rozporzàdzeniu poj´cia oznaczajà

1) ustawa — ustaw´ z dnia 29 wrzeÊnia 1994 r. o rachunkowoÊci,

a) banku posiadajàcym ekspozycj´ kredytowà lub

b) banku majàcym siedzib´ w kraju b´dàcym

cz∏onkiem OECD, w przypadku gdy sytuacja ekonomiczno-finansowa tego banku nie budzi obaw

— wraz z oÊwiadczeniem o blokadzie lokaty oraz

pe∏nomocnictwem do pobrania Êrodków z rachunku lokaty,

11) przeniesienie na bank przez d∏u˝nika, do czasu

sp∏aty zad∏u˝enia wraz z nale˝nymi odsetkami

i prowizjà, prawa w∏asnoÊci

a) papierów wartoÊciowych emitowanych przez

Skarb Paƒstwa lub Narodowy Bank Polski,

b) papierów wartoÊciowych emitowanych przez

banki centralne lub rzàdy krajów b´dàcych

cz∏onkiem OECD,

c) bankowych papierów wartoÊciowych emitowanych przez inne banki

— wed∏ug ich wartoÊci godziwej,

12) zastaw rejestrowy na prawach z papierów wartoÊciowych, o których mowa w pkt 11, wed∏ug ich

wartoÊci godziwej,

13) hipoteka powsta∏a na

a) nieruchomoÊci,

b) u˝ytkowaniu wieczystym,

c) w∏asnoÊciowym spó∏dzielczym prawie do lokalu

mieszkalnego,

d) spó∏dzielczym prawie do lokalu u˝ytkowego,

e) prawie do domu jednorodzinnego w spó∏dzielni

mieszkaniowej,

f) prawie do lokalu mieszkalnego w domu budowanym przez spó∏dzielni´ mieszkaniowà w celu

przeniesienia jej w∏asnoÊci na cz∏onka.

2. Zabezpieczenia umo˝liwiajàce pomniejszenie

podstawy tworzenia rezerw celowych oraz wykazywanie zabezpieczonej cz´Êci jako ekspozycji kredytowej

z ograniczonym ryzykiem

1) gwarancja lub por´czenie podmiotu o dobrej sytuacji ekonomiczno-finansowej, je˝eli ∏àczna kwota

gwarancji i por´czeƒ udzielonych przez gwaranta

(por´czyciela) jednemu kredytobiorcy nie przekracza 15% aktywów netto tego gwaranta (por´czyciela), pomniejszonych o nale˝ne, lecz niewniesione

wk∏ady na poczet kapita∏ów (funduszy) podstawowych spó∏ek akcyjnych i spó∏dzielni,

Poz. 1672 i 1673

2) przeniesienie na bank przez d∏u˝nika, do czasu sp∏aty zad∏u˝enia wraz z nale˝nymi odsetkami i prowizjà, prawa w∏asnoÊci rzeczy ruchomej, na warunkach okreÊlonych przez strony w umowie,

3) przeniesienie na bank przez d∏u˝nika, do czasu

sp∏aty zad∏u˝enia wraz z nale˝nymi odsetkami

i prowizjà, prawa w∏asnoÊci papierów wartoÊciowych, niewymienionych w ust. 1 pkt 11, b´dàcych

w obrocie gie∏dowym w krajach b´dàcych cz∏onkiem OECD,

4) zastaw na statku morskim wpisanym do rejestru

okr´towego (hipoteka morska),

5) zastaw na statku powietrznym wpisanym do rejestru paƒstwowego statków powietrznych z odpowiednim zastosowaniem art. 10 ustawy z dnia

31 maja 1962 r. — Prawo lotnicze (Dz. U. Nr 32,

poz. 153, z 1984 r. Nr 53, poz. 272, z 1987 r. Nr 33,

poz. 180, z 1988 r. Nr 41, poz. 324, z 1989 r. Nr 35,

poz. 192, z 1996 r. Nr 45, poz. 199, z 1997 r. Nr 88,

poz. 554, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 oraz z 2000 r.

Nr 120, poz. 1268),

6) zastaw rejestrowy na prawach z papierów wartoÊciowych, o których mowa w pkt 3,

7) zastaw rejestrowy na rzeczy ruchomej,

8) przelew wierzytelnoÊci z rachunku lokaty za∏o˝onej

w banku innym ni˝ bank posiadajàcy nale˝noÊç lub

udzielone zobowiàzanie pozabilansowe, wraz

z oÊwiadczeniem o blokadzie lokaty oraz pe∏nomocnictwem do pobrania Êrodków z rachunku lokaty,

9) oÊwiadczenia patronackie, zawierajàce zobowiàzanie wystawcy do podj´cia dzia∏aƒ wobec d∏u˝nika,

majàcych na celu utrzymanie terminowej obs∏ugi

ekspozycji kredytowej banku oraz utrzymanie niebudzàcej obaw sytuacji ekonomiczno-finansowej

d∏u˝nika, pod warunkiem ˝e

a) treÊç oÊwiadczenia zapewnia mo˝liwoÊç dochodzenia wobec wystawcy roszczeƒ w przypadku

koniecznoÊci utworzenia rezerwy celowej,

b) bank posiada opini´ prawnà dotyczàcà skutecznoÊci dochodzenia ewentualnych roszczeƒ wobec wystawcy oÊwiadczenia,

c) zobowiàzanie cià˝àce na wystawcy oÊwiadczenia jest uj´te w jego ksi´gach.

1673

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW

z dnia 10 grudnia 2001 r.

w sprawie szczególnych zasad rachunkowoÊci banków.

Na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 8 lit. a) ustawy z dnia

29 wrzeÊnia 1994 r. o rachunkowoÊci (Dz. U. Nr 121,

poz. 591, z 1997 r. Nr 32, poz. 183, Nr 43, poz. 272, Nr 88,

poz. 554, Nr 118, poz. 754, Nr 139, poz. 933 i 934,

Nr 140, poz. 939 i Nr 141, poz. 945, z 1998 r. Nr 60,

poz. 382, Nr 106, poz. 668, Nr 107, poz. 669 i Nr 155,

poz. 1014, z 1999 r. Nr 9, poz. 75 i Nr 83, poz. 931,

z 2000 r. Nr 60, poz. 703, Nr 94, poz. 1037 i Nr 113,

poz. 1186 oraz z 2001 r. Nr 102, poz. 1117 i Nr 111,

poz. 1195) zarzàdza si´, co nast´puje

Rozdzia∏ 1

Przepisy ogólne