Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 12 października 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o samorządzie gminnym.
Table of Provisions (177)
Statutory Text (177 Articles)
1.
Mieszkańcy gminy tworzą z mocy prawa wspólnotę samorządową.
2
Ilekroć w ustawie jest mowa o gminie, należy przez to rozumieć wspólnotę samorządową
oraz odpowiednie terytorium.
Gminy i inne komunalne osoby prawne, których działalność gospodarcza wykracza poza
zakres określony w art. 9 ust. 2, obowiązane są doprowadzić do jej zgodności z ustawą
w nieprzekraczalnym terminie do dnia 31 grudnia 1995 r.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie
ustawy, ustali granice miasta położonego na terenie gminy, jeżeli zgodnie z przepisami
dotychczasowymi granice nie zostały określone.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
1.
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
2.
Gmina posiada osobowość prawną.
3.
Samodzielność gminy podlega ochronie sądowej.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 lipca 1997 r.
1.
O ustroju gminy stanowi jej statut.
2
Projekt statutu gminy powyżej 300 000 mieszkańców podlega uzgodnieniu z Prezesem Rady
Ministrów na wniosek ministra właściwego do spraw administracji publicznej.
3.
W sprawach spornych rozstrzyga Rada Ministrów.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 27 maja 1990 r.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z tym że art. 1 ust.
2 pkt 2 oraz art. 10 ust. 2-4 ustawy, o której mowa w art. 1, wchodzą w życie z dniem
1 stycznia 1999 r.
1.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia
1)
tworzy, łączy, dzieli i znosi gminy oraz ustala ich granice,
2)
nadaje gminie lub miejscowości status miasta i ustala jego granice,
3)
ustala i zmienia nazwy gmin oraz siedziby ich władz.
2.
Rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1, może być wydane także na wniosek zainteresowanej
rady gminy.
3.
Ustalenie i zmiana granic gmin dokonywane są w sposób zapewniający gminie terytorium
możliwie jednorodne ze względu na układ osadniczy i przestrzenny, uwzględniający więzi
społeczne, gospodarcze i kulturowe oraz zapewniający zdolność wykonywania zadań publicznych.
4.
Nadanie gminie lub miejscowości statusu miasta, ustalenie jego granic i ich zmiana
dokonywane są w sposób uwzględniający infrastrukturę społeczną i techniczną oraz układ
urbanistyczny i charakter zabudowy.
5.
Zmiany, o których mowa w ust. 1, następują z dniem 1 stycznia.
1.
Wydanie rozporządzenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1, wymaga zasięgnięcia przez ministra
właściwego do spraw administracji publicznej opinii zainteresowanych rad gmin, poprzedzonych
przeprowadzeniem przez te rady konsultacji z mieszkańcami, a w przypadku zmian granic
gmin naruszających granice powiatów lub województw - dodatkowo opinii odpowiednich
rad powiatów lub sejmików województw, z zastrzeżeniem ust. 2.
2.
Konsultacje z mieszkańcami w sprawach zmiany granic gmin lub granic miasta polegającej
na wyłączeniu obszaru lub części obszaru jednostki pomocniczej gminy i jego włączeniu
do sąsiedniej jednostki pomocniczej tej gminy lub do sąsiedniej gminy mogą zostać
ograniczone do
1)
mieszkańców jednostki pomocniczej gminy objętych zmianą - przez odpowiednie rady gmin,
2)
mieszkańców gmin objętych zmianą naruszającą granice powiatów lub województw - przez
odpowiednie rady powiatów lub sejmiki województw.
3.
W przypadku niewyrażenia opinii, o której mowa w ust. 1, w terminie 3 miesięcy
1.
Wydanie rozporządzenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1, na wniosek rady gminy wymaga
1)
wniosku rady gminy poprzedzonego przeprowadzeniem przez tę radę konsultacji z mieszkańcami,
wraz z uzasadnieniem oraz niezbędnymi dokumentami, mapami i informacjami potwierdzającymi
zasadność wniosku,
2)
opinii rad gmin objętych wnioskiem, poprzedzonych przeprowadzeniem przez te rady konsultacji
z mieszkańcami, a w przypadku zmiany granic gminy naruszającej granice powiatów lub
województw - opinii odpowiednich rad powiatów lub sejmików województw,
3)
opinii wojewody właściwego dla gminy lub gmin objętych wnioskiem.
2.
Do wniosku i opinii, o których mowa w ust. 1, przepisy art. 4a ust. 2 i 3 stosuje
się odpowiednio.
3.
Rada gminy występuje z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, do ministra właściwego do
spraw administracji publicznej za pośrednictwem wojewody, w terminie do dnia 31 marca.
4.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, tryb postępowania przy składaniu
wniosków, o których mowa w ust. 1, oraz dokumenty, które należy dołączyć do wniosku.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 27 maja 1990 r.
1
Gmina może tworzyć jednostki pomocnicze: sołectwa oraz dzielnice, osiedla i inne.
Jednostką pomocniczą może być również położone na terenie gminy miasto.
2
Jednostkę pomocniczą tworzy rada gminy, w drodze uchwały, po przeprowadzeniu konsultacji
z mieszkańcami lub z ich inicjatywy.
3
Zasady tworzenia, łączenia, podziału oraz znoszenia jednostki pomocniczej określa
statut gminy.
4.
(skreślony).
1.
W wypadkach przewidzianych ustawą oraz w innych sprawach ważnych dla gminy mogą być
przeprowadzane na jej terytorium konsultacje z mieszkańcami gminy.
2.
Zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami gminy określa uchwała rady
gminy.
1.
Gmina podejmuje działania na rzecz wspierania i upowszechniania idei samorządowej
wśród mieszkańców gminy, w tym zwłaszcza wśród młodzieży.
2.
Rada gminy na wniosek zainteresowanych środowisk może wyrazić zgodę na utworzenie
młodzieżowej rady gminy mającej charakter konsultacyjny.
3.
Rada gminy, powołując młodzieżową radę gminy, nadaje jej statut określający tryb wyboru
jej członków i zasady działania.
1.
Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym,
niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
2.
Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzyganie w sprawach, o których mowa w ust.
1, należy do gminy.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 6, który
wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą obowiązującą od dnia 30 maja 2001 r.
1.
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności
zadania własne obejmują sprawy
1
ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz
gospodarki wodnej,
2)
gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego,
3
wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych,
utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania
odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz,
4)
lokalnego transportu zbiorowego,
5)
ochrony zdrowia,
6)
pomocy społecznej, w tym ośrodków i zakładów opiekuńczych,
7)
gminnego
8
edukacji publicznej,
9)
kultury, w tym bibliotek gminnych
10
kultury fizycznej i turystyki, w tym terenów rekreacyjnych i urządzeń sportowych,
11)
targowisk i hal targowych,
12)
zieleni gminnej
13)
cmentarzy gminnych
14
porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej,
15)
utrzymania gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych,
16
polityki prorodzinnej, w tym zapewnienia kobietom w ciąży opieki socjalnej, medycznej
i prawnej,
17
wspierania i upowszechniania idei samorządowej,
18
promocji gminy,
19
współpracy z organizacjami pozarządowymi,
20
współpracy ze społecznościami lokalnymi i regionalnymi innych państw.
2.
Ustawy określają, które zadania własne gminy mają charakter obowiązkowy.
3
Przekazanie gminie, w drodze ustawy, nowych zadań własnych wymaga zapewnienia koniecznych
środków finansowych na ich realizację w postaci zwiększenia dochodów własnych gminy
lub subwencji. Przepis art. 8 ust. 4 i 5 stosuje się odpowiednio.
1.
W przypadku radnego, który w dniu wejścia w życie ustawy pozostaje w stosunku pracy
w urzędzie gminy, w której uzyskał mandat, lub jest kierownikiem jednostki organizacyjnej
tej gminy, niezłożenie w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy wniosku
o urlop bezpłatny jest równoznaczne ze zrzeczeniem się mandatu.
2.
W przypadku radnego będącego kierownikiem jednostki organizacyjnej przejętej lub utworzonej
przez gminę po dniu wejścia w życie ustawy, termin, o którym mowa w ust. 1, liczy
się od dnia przejęcia lub utworzenia tej jednostki.
3.
Do czasu upływu kadencji rady gminy Warszawa-Centrum wybranej w wyborach w dniu 19
czerwca 1994 r. do radnego, który w dniu wejścia w życie ustawy jest członkiem zarządu
dzielnicy w tej gminie i pozostaje w stosunku pracy w urzędzie gminy, nie stosuje
się przepisów ust. 1 oraz art. 24b ustawy wymienionej w art. 1.
1.
Ustawy mogą nakładać na gminę obowiązek wykonywania zadań zleconych z zakresu administracji
rządowej, a także z zakresu organizacji przygotowań i przeprowadzenia wyborów powszechnych
oraz referendów.
2.
Zadania z zakresu administracji rządowej gmina może wykonywać również na podstawie
porozumienia z organami tej administracji.
2a
Gmina może wykonywać zadania z zakresu właściwości powiatu oraz zadania z zakresu
właściwości województwa na podstawie porozumień z tymi jednostkami samorządu terytorialnego.
2b
Spory majątkowe wynikłe z porozumień, o których mowa w ust. 2 i 2a oraz w art. 74,
rozpatruje sąd powszechny.
3
Gmina otrzymuje środki finansowe w wysokości koniecznej do wykonania zadań, o których
mowa w ust. 1, 2 i 2a.
4.
Szczegółowe zasady i terminy przekazywania środków finansowych, o których mowa w ust.
3, określają ustawy nakładające na gminy obowiązek wykonywania zadań zleconych lub
zawarte porozumienia.
5.
W przypadku niedotrzymania terminów, o których mowa w ust. 4, gminie przysługują odsetki
w wysokości ustalonej dla zaległości podatkowych.
Rada gminy wybrana w wyborach w dniu 19 czerwca 1994 r., która do czasu wejścia w
życie ustawy nie dokonała wyboru zarządu, obowiązana jest dokonać tego wyboru w ciągu
trzech miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. W przypadku niewybrania zarządu w
tym terminie stosuje się przepisy art. 28a ustawy wymienionej w art. 1.
1
W celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać
umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi.
2
Gmina oraz inna gminna
3
Formy prowadzenia gospodarki gminnej
4
Zadaniami użyteczności publicznej, w rozumieniu ustawy, są zadania własne gminy, określone
w art. 7 ust. 1, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych
potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych.
1.
Rady gminy dostosują statuty do zmian wynikających ze zmian do ustawy wymienionej
w art. 1 w terminach
1)
3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy - w przypadku gmin liczących do 300 000
mieszkańców,
2)
4 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy - w przypadku gmin liczących powyżej 300 000
mieszkańców.
2.
Rady gmin warszawskich oraz Rada m.st. Warszawy obowiązane są również dostosować statuty
do zmian wynikających z ustawy wymienionej w art. 7.
3.
W terminie 1 roku od dnia wejścia w życie ustawy rady gmin ogłoszą w wojewódzkim dzienniku
urzędowym jednolite teksty statutów gmin.
1
Wykonywanie zadań publicznych może być realizowane w drodze współdziałania między
jednostkami samorządu terytorialnego.
2
Gminy, związki międzygminne oraz stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego
mogą sobie wzajemnie bądź innym jednostkom samorządu terytorialnego udzielać pomocy,
w tym pomocy finansowej.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
W terminach określonych w art. 10 ust. 1 rady gmin dostosują skład komisji rewizyjnej
do zasad wynikających z art. 18a ust. 2 ustawy wymienionej w art. 1.
1.
Mieszkańcy gminy podejmują rozstrzygnięcia w głosowaniu powszechnym (poprzez wybory
i referendum) lub za pośrednictwem organów gminy.
2.
Zasady i tryb przeprowadzania wyborów do rady gminy określa odrębna ustawa.
Organami gminy są
1)
rada gminy,
2)
zarząd gminy.
1.
Działalność organów gminy jest jawna. Ograniczenia jawności mogą wynikać wyłącznie
z ustaw.
2.
Jawność działania organów gminy obejmuje w szczególności prawo obywateli do uzyskiwania
informacji, wstępu na sesje rady gminy i posiedzenia jej komisji, a także dostępu
do dokumentów wynikających z wykonywania zadań publicznych, w tym protokołów posiedzeń
organów gminy i komisji rady gminy.
3.
Zasady dostępu do dokumentów i korzystania z nich określa statut gminy.
W terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy rady gmin liczących ponad 100 000
mieszkańców przeprowadzą wybory uzupełniające do sejmiku samorządowego, zgodnie z
zasadą określoną w art. 78 ust. 1 pkt 4 ustawy wymienionej w art. 1.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 2, który
wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2000 r.
Zasady i tryb przeprowadzania referendum gminnego określa odrębna ustawa.
1.
Wybory do rad gmin zarządzone przed dniem wejścia w życie ustawy przeprowadza się
na podstawie dotychczasowych przepisów.
2.
Do postępowania w sprawie referendum gminnego wszczętego z inicjatywy rady gminy lub
na wniosek mieszkańców przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
(skreślony).
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1997 r.
1.
Do jednostek samorządu terytorialnego, które zostały członkami zrzeszeń przed dniem
wejścia w życie ustawy, stosuje się odpowiednio przepis art. 10, z zastrzeżeniem ust.
2, z tym że informację o statutach zrzeszeń lub innych dokumentach normujących zasady
działania danych zrzeszeń jednostki te przekażą w terminie 1 miesiąca od dnia wejścia
w życie ustawy.
2.
Minister właściwy do spraw zagranicznych podejmuje decyzję w sprawie udzielenia zgody
lub odmowy udzielenia zgody w terminie 7 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
3.
Minister właściwy do spraw administracji publicznej ogłosi w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej
Polskiej «Monitor Polski», w drodze obwieszczenia, wykaz jednostek samorządu terytorialnego,
które zostały członkami zrzeszeń przed dniem wejścia w życie ustawy.
1.
Do spraw wszczętych a niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się
przepisy dotychczasowe.
2.
Wnioski w sprawie zmian granic powiatu złożone przed dniem wejścia w życie ustawy
uznaje się za złożone w terminie i trybie określonych w ustawach, o których mowa w
art. 2 i art. 9, w brzmieniu nadanym im niniejszą ustawą.
3.
W 2001 r. zamiast terminu 3 miesięcy, o którym mowa w art. 4a ust. 3 ustawy, o której
mowa w art. 1, i w art. 3a ust. 3 ustawy, o której mowa w art. 2, stosuje się termin
30 dni.
1
Uchwały organów gminy zapadają zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy
składu organu w głosowaniu jawnym, chyba że ustawa stanowi inaczej.
2.
(skreślony).
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisu
art. 37b ustawy wymienionej w art. 1, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1996 r.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.
1.
Do końca kadencji organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego, w czasie
której ustawa weszła w życie, przepisy
1)
art. 17, art. 18a ust. 2, art. 21 ust. 2, art. 24a ust. 2, art. 24b ust. 1 i 4, art.
25 ust. 5, art. 27, art. 28 i art. 37 ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 1,
2)
art. 9, art. 21 ust. 8, art. 23 ust. 2 i art. 26 ust. 3 ustawy, o której mowa w art.
2,
3)
art. 16 ust. 3, art. 23 ust. 4, art. 25 ust. 2 i art. 31 ust. 3 ustawy, o której mowa
w art. 3,
4)
art. 9 ust. 4 ustawy, o której mowa w art. 7,
5)
ustawy, o której mowa w art. 8, w tym artykule zmieniane
- mają zastosowanie w brzmieniu dotychczasowym.
2.
Do ustalenia liczby radnych organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego
w wyborach do kadencji następującej po kadencji, w czasie której ustawa weszła w życie,
stosuje się przepisy ustalające liczbę radnych w brzmieniu ustalonym niniejszą ustawą.
3.
W związku ze zmianą liczby radnych od kadencji następującej po kadencji, w czasie
której ustawa weszła w życie, organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego
dokonają nowego podziału na okręgi wyborcze.
4.
Do wyborów organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego kadencji następującej
po kadencji, w czasie której ustawa weszła w życie, stosuje się przepisy ustawy wymienionej
w art. 8 ze zmianami wprowadzonymi w tym artykule.
5.
Rady gmin i powiatów oraz sejmiki województw w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia
w życie ustawy dostosują statuty jednostek samorządu terytorialnego do wymagań określonych
w przepisach
1)
art. 11b ustawy, o której mowa w art. 1,
2)
art. 8a ustawy, o której mowa w art. 2,
3)
art. 15a ustawy, o której mowa w art. 3.
1.
Z zastrzeżeniem art. 12 organem stanowiącym i kontrolnym w gminie jest rada gminy.
2
Jeżeli siedziba rady gminy znajduje się w mieście położonym na terytorium tej gminy,
rada nosi nazwę rady miejskiej.
Do końca kadencji organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego, w czasie
której ustawa weszła w życie, przepis art. 27 ust. 1 ustawy, o której mowa w art.
2, w zakresie ustalającym liczbę członków zarządu powiatu ma zastosowanie w brzmieniu
dotychczasowym.
W przypadku zmian w podziale terytorialnym państwa dokonanych na podstawie oceny,
o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 9, wyborów do nowych rad
jednostek samorządu terytorialnego objętych zmianami nie przeprowadza się przed końcem
kadencji organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego, w czasie której
zmiany weszły w życie.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2001 r.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z tym że
1)
art. 10 i art. 13 wchodzą w życie z dniem ogłoszenia,
2)
przepis art. 25b ustawy, o której mowa w art. 1, ma zastosowanie do kadencji następujących
po kadencji, w czasie której ustawa weszła w życie.
Kadencja rady gminy trwa 4 lata licząc od dnia wyboru.
W skład rady wchodzą radni w liczbie
1)
dwunastu - w gminach do 5 000 mieszkańców,
2)
piętnastu - w gminach do 10 000 mieszkańców,
3)
dziewiętnastu - w gminach do 20 000 mieszkańców,
4)
dwudziestu jeden - w gminach do 50 000 mieszkańców,
5)
dwudziestu trzech - w gminach do 100 000 mieszkańców,
6)
trzydziestu - w gminach do 200 000 mieszkańców
oraz po pięciu na każde dalsze rozpoczęte 100 000 mieszkańców, nie więcej jednak niż
sześćdziesięciu radnych.
W skład rady wchodzą radni w liczbie
-
piętnastu - w gminach do 4 000 mieszkańców,
-
osiemnastu - w gminach do 7 000 mieszkańców,
-
dwudziestu - w gminach do 10 000 mieszkańców,
-
dwudziestu dwóch - w gminach do 15 000 mieszkańców,
-
dwudziestu czterech - w gminach do 20 000 mieszkańców,
-
dwudziestu ośmiu - w gminach do 40 000 mieszkańców,
-
trzydziestu dwóch - w gminach do 60 000 mieszkańców,
-
trzydziestu sześciu - w gminach do 80 000 mieszkańców,
-
czterdziestu - w gminach do 100 000 mieszkańców,
-
czterdziestu pięciu - w gminach do 200 000 mieszkańców
oraz po pięciu na każde dalsze rozpoczęte 100 000 mieszkańców, nie więcej jednak niż
stu radnych.”
1.
Do właściwości rady gminy należą wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania
gminy, o ile ustawy nie stanowią inaczej.
2.
Do wyłącznej właściwości rady gminy należy
1)
uchwalanie statutu gminy,
2
wybór i odwołanie zarządu, ustalanie wynagrodzeń przewodniczącego zarządu, stanowienie
o kierunkach działania zarządu oraz przyjmowanie sprawozdań z jego działalności,
3
powoływanie i odwoływanie skarbnika gminy, który jest głównym księgowym budżetu, oraz
sekretarza gminy - na wniosek przewodniczącego zarządu,
4
uchwalanie budżetu gminy, rozpatrywanie sprawozdania z wykonania budżetu oraz podejmowanie
uchwały w sprawie udzielenia lub nieudzielenia absolutorium zarządowi z tego tytułu,
5)
uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego,
6)
uchwalanie programów gospodarczych,
7
ustalanie zakresu działania jednostek pomocniczych, zasad przekazywania im składników
mienia do korzystania oraz zasad przekazywania środków budżetowych na realizację zadań
przez te jednostki,
8)
podejmowanie uchwał w sprawach podatków i opłat w granicach określonych w odrębnych
ustawach,
9)
podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego
zarządu, dotyczących
a
określania zasad nabycia, zbycia i obciążenia nieruchomości gruntowych oraz ich wydzierżawiania
lub najmu na okres dłuższy niż trzy lata, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej;
do czasu określenia zasad zarząd może dokonywać tych czynności wyłącznie za zgodą
rady gminy,
b
emitowania obligacji oraz określania zasad ich zbywania, nabywania i wykupu przez
zarząd,
c
zaciągania długoterminowych pożyczek i kredytów,
d
ustalania maksymalnej wysokości pożyczek i kredytów krótkoterminowych zaciąganych
przez zarząd w roku budżetowym,
e
zobowiązań w zakresie podejmowania inwestycji i remontów o wartości przekraczającej
granicę ustalaną corocznie przez radę gminy,
f
tworzenia i przystępowania do spółek i spółdzielni oraz rozwiązywania i występowania
z nich,
g
określania zasad wnoszenia, cofania i zbywania udziałów i akcji przez zarząd,
h
tworzenia, likwidacji i reorganizacji przedsiębiorstw, zakładów i innych gminnych
jednostek organizacyjnych oraz wyposażania ich w majątek,
i
ustalania maksymalnej wysokości pożyczek i poręczeń udzielanych przez zarząd w roku
budżetowym,
10)
określanie wysokości sumy, do której zarząd gminy może samodzielnie zaciągać zobowiązania,
11
podejmowanie uchwał w sprawie przyjęcia zadań, o których mowa w art. 8 ust. 2 i 2a,
12)
podejmowanie uchwał w sprawach współdziałania z innymi gminami oraz wydzielanie na
ten cel odpowiedniego majątku,
12a
podejmowanie uchwał w sprawach współpracy ze społecznościami lokalnymi i regionalnymi
innych państw oraz przystępowania do międzynarodowych zrzeszeń społeczności lokalnych
i regionalnych,
13)
podejmowanie uchwał w sprawach: herbu gminy, nazw ulic i placów publicznych oraz wznoszenia
pomników,
14)
nadawanie honorowego obywatelstwa gminy,
14a
podejmowanie uchwał w sprawie zasad udzielania stypendiów dla uczniów i studentów,
15)
stanowienie w innych sprawach zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady gminy.
3.
(skreślony).
4.
(skreślony).
1
Rada gminy kontroluje działalność zarządu, gminnych jednostek organizacyjnych oraz
jednostek pomocniczych gminy; w tym celu powołuje komisję rewizyjną.
2
W skład komisji rewizyjnej wchodzą radni, w tym przedstawiciele wszystkich klubów,
z wyjątkiem radnych pełniących funkcje, o których mowa w art. 19 ust. 1, oraz będących
członkami zarządu.
3.
Komisja rewizyjna opiniuje wykonanie budżetu gminy i występuje z wnioskiem do rady
gminy w sprawie udzielenia lub nieudzielenia absolutorium zarządowi. Wniosek w sprawie
absolutorium podlega zaopiniowaniu przez regionalną izbę obrachunkową.
4.
Komisja rewizyjna wykonuje inne zadania zlecone przez radę w zakresie kontroli. Uprawnienie
to nie narusza uprawnień kontrolnych innych komisji, powoływanych przez radę gminy
na podstawie art. 21 ust. 1.
5.
Zasady i tryb działania komisji rewizyjnej określa statut gminy.
1.
Rada gminy wybiera ze swego grona przewodniczącego i 1-3 wiceprzewodniczących bezwzględną
większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego składu rady, w głosowaniu
tajnym.
2
Zadaniem przewodniczącego jest wyłącznie organizowanie pracy rady oraz prowadzenie
obrad rady. Przewodniczący może wyznaczyć do wykonywania swoich zadań wiceprzewodniczącego.
W przypadku nieobecności przewodniczącego i niewyznaczenia wiceprzewodniczącego, zadania
przewodniczącego wykonuje wiceprzewodniczący najstarszy wiekiem.
3.
Funkcji, o których mowa w ust. 1, nie można łączyć z funkcją członka zarządu.
4.
Odwołanie przewodniczącego i wiceprzewodniczących następuje na wniosek co najmniej
1/4 ustawowego składu rady gminy w trybie określonym w ust. 1.
5
W przypadku rezygnacji przewodniczącego lub wiceprzewodniczącego rada podejmuje uchwałę
w sprawie przyjęcia tej rezygnacji nie później niż w ciągu 1 miesiąca od dnia złożenia
rezygnacji.
6
Niepodjęcie uchwały, o której mowa w ust. 5, w ciągu 1 miesiąca od dnia złożenia rezygnacji
przez przewodniczącego lub wiceprzewodniczącego jest równoznaczne z przyjęciem rezygnacji
przez radę gminy z upływem ostatniego dnia miesiąca, w którym powinna być podjęta
uchwała.
1.
Rada gminy obraduje na sesjach zwoływanych przez przewodniczącego w miarę potrzeby,
nie rzadziej jednak niż raz na kwartał. Do zawiadomienia o zwołaniu sesji dołącza
się porządek obrad wraz z projektami uchwał.
1a
Rada gminy może wprowadzić zmiany w porządku bezwzględną większością głosów ustawowego
składu rady.
2
Pierwszą sesję nowo wybranej rady gminy zwołuje przewodniczący rady poprzedniej kadencji
w ciągu 7 dni po ogłoszeniu zbiorczych wyników wyborów do rad na obszarze całego kraju
lub w przypadku wyborów przedterminowych w ciągu 7 dni po ogłoszeniu wyników wyborów
do rady gminy, z zastrzeżeniem ust. 2b.
2a
Po upływie terminu określonego w ust. 2 sesję zwołuje wojewódzki komisarz wyborczy
w ciągu 21 dni po ogłoszeniu zbiorczych wyników wyborów dla całego kraju lub w przypadku
wyborów przedterminowych w ciągu 21 dni po ogłoszeniu wyników wyborów do rady gminy.
2b
Jeżeli wybory były wynikiem referendum lokalnego w sprawie odwołania rady gminy, pierwszą
sesję zwołuje osoba, którą Prezes Rady Ministrów wyznaczył do pełnienia funkcji organów
jednostki samorządu terytorialnego.
2c
Pierwszą sesję nowo wybranej rady gminy, do czasu wyboru przewodniczącego rady, prowadzi
najstarszy wiekiem radny obecny na sesji.
3
Na wniosek zarządu lub co najmniej 1/4 ustawowego składu rady gminy przewodniczący
obowiązany jest zwołać sesję w ciągu 7 dni od dnia złożenia wniosku. Wniosek o zwołanie
sesji powinien spełniać wymogi określone w ust. 1 w zdaniu drugim.
4
Do zmiany porządku obrad sesji zwołanej w trybie określonym w ust. 3 stosuje się przepis
ust. 1a, z tym że dodatkowo wymagana jest zgoda wnioskodawcy.
5
Na wniosek wójta, burmistrza (prezydenta miasta) przewodniczący rady gminy jest obowiązany
wprowadzić do porządku obrad najbliższej sesji rady gminy projekt uchwały, jeżeli
wnioskodawcą jest zarząd gminy, a projekt wpłynął do rady gminy co najmniej 7 dni
przed dniem rozpoczęcia sesji rady.
1
Rada gminy ze swojego grona może powoływać stałe i doraźne komisje do określonych
zadań, ustalając przedmiot działania oraz skład osobowy.
2.
(skreślony).
3.
Komisje podlegają radzie gminy, przedkładają jej plan pracy oraz sprawozdania z działalności.
4
W posiedzeniach komisji mogą uczestniczyć radni niebędący jej członkami. Mogą oni
zabierać głos w dyskusji i składać wnioski bez prawa udziału w głosowaniu.
1.
Organizację wewnętrzną oraz tryb pracy organów gminy określa statut gminy.
2.
Statut gminy podlega ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym.
1
Radny obowiązany jest kierować się dobrem wspólnoty samorządowej gminy. Radny utrzymuje
stałą więź z mieszkańcami oraz ich organizacjami, a w szczególności przyjmuje zgłaszane
przez mieszkańców gminy postulaty i przedstawia je organom gminy do rozpatrzenia,
nie jest jednak związany instrukcjami wyborców.
2
Radni mogą tworzyć kluby radnych, działające na zasadach określonych w statucie gminy.
1.
Przed przystąpieniem do wykonywania mandatu radni składają ślubowanie
„
Ślubuję uroczyście jako radny pracować dla dobra i pomyślności gminy, działać zawsze
zgodnie z prawem oraz z interesami gminy i jej mieszkańców - godnie i rzetelnie reprezentować
swoich wyborców, troszczyć się o ich sprawy oraz nie szczędzić sił dla wykonania zadań
gminy.
”
2.
Ślubowanie odbywa się w ten sposób, że po odczytaniu roty wywołani kolejno radni powstają
i wypowiadają słowo „ślubuję”. Ślubowanie może być złożone z dodaniem zdania: „Tak
mi dopomóż Bóg.”
3.
Radni nieobecni na pierwszej sesji rady gminy oraz radni, którzy uzyskali mandat w
czasie trwania kadencji, składają ślubowanie na pierwszej sesji, na której są obecni.
4
Odmowa złożenia ślubowania oznacza zrzeczenie się mandatu.
Radny jest obowiązany brać udział w pracach rady gminy i jej komisji oraz innych instytucji
samorządowych, do których został wybrany lub desygnowany.
1.
Z radnym nie może być nawiązywany stosunek pracy w urzędzie gminy, w której radny
uzyskał mandat.
2
Radny nie może pełnić funkcji kierownika gminnej jednostki organizacyjnej oraz jego
zastępcy.
3.
Przepis ust. 1 nie dotyczy radnych wybranych do zarządu, z którymi stosunek pracy
nawiązywany jest na podstawie wyboru.
4.
(skreślony).
1
Osoba wybrana na radnego nie może wykonywać pracy w ramach stosunku pracy w urzędzie
gminy, w której uzyskała mandat, oraz wykonywać funkcji kierownika lub jego zastępcy
w jednostce organizacyjnej tej gminy. Przed przystąpieniem do wykonywania mandatu
osoba ta obowiązana jest złożyć wniosek o urlop bezpłatny w terminie 7 dni od dnia
ogłoszenia wyników wyborów przez właściwy organ wyborczy.
2.
Radny, o którym mowa w ust. 1, otrzymuje urlop bezpłatny na okres sprawowania mandatu
oraz 3 miesięcy po jego wygaśnięciu.
3.
Radny otrzymuje urlop bezpłatny bez względu na rodzaj i okres trwania stosunku pracy.
Stosunek pracy zawarty na czas określony, który ustałby przed terminem zakończenia
urlopu bezpłatnego, przedłuża się do 3 miesięcy po zakończeniu tego urlopu.
4
W przypadku radnego wykonującego funkcję kierownika lub jego zastępcy w jednostce
organizacyjnej, przejętej lub utworzonej przez gminę w czasie kadencji, termin, o
którym mowa w ust. 1, wynosi 6 miesięcy od dnia przejęcia lub utworzenia tej jednostki.
5.
Niezłożenie przez radnego wniosku, o którym mowa w ust. 1, jest równoznaczne ze zrzeczeniem
się mandatu.
6
Przepisy ust. 1-5 stosuje się odpowiednio w przypadku obsadzenia mandatu rady w drodze
uchwały rady gminy podjętej na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. - Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików
województw
(Dz. U. Nr 95, poz. 602 i Nr 160, poz. 1060 oraz z 2001 r. Nr 45, poz. 497 i Nr 89, poz. 971).
Po wygaśnięciu mandatu pracodawca przywraca radnego do pracy na tym samym lub równorzędnym
stanowisku pracy z wynagrodzeniem odpowiadającym wynagrodzeniu, jakie radny otrzymywałby,
gdyby nie przysługujący urlop bezpłatny. Radny zgłasza gotowość przystąpienia do pracy
w terminie 7 dni od dnia wygaśnięcia mandatu.
Zarząd gminy lub wójt, burmistrz (prezydent miasta) nie może powierzyć radnemu gminy,
w której radny uzyskał mandat, wykonywania pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej.
1.
Radni nie mogą podejmować dodatkowych zajęć ani otrzymywać darowizn mogących podważyć
zaufanie wyborców do wykonywania mandatu zgodnie z art. 23a ust. 1.
2.
Radni nie mogą powoływać się na swój mandat w związku z podjętymi dodatkowymi zajęciami
bądź działalnością gospodarczą prowadzoną na własny rachunek lub wspólnie z innymi
osobami.
1
Radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie
z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał
mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem
w prowadzeniu takiej działalności.
2.
Radni nie mogą być członkami władz zarządzających lub kontrolnych i rewizyjnych ani
pełnomocnikami handlowymi spółek prawa handlowego z udziałem gminnych
3.
(skreślony).
4.
Jeżeli wybór lub powołanie, o którym mowa w ust. 2, miało miejsce przed rozpoczęciem
wykonywania mandatu, radny jest obowiązany zrzec się stanowiska lub funkcji w terminie
do 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania, o którym mowa w art. 23a ust. 1. W razie
niezrzeczenia się stanowiska lub funkcji, radny traci je z mocy prawa po upływie trzech
miesięcy od dnia złożenia ślubowania.
5.
Radni nie mogą posiadać pakietu większego niż 10% udziałów lub akcji w spółkach prawa
handlowego z udziałem gminnych
(skreślony).
1.
Radni są obowiązani złożyć oświadczenie o swoim stanie majątkowym, zawierające w szczególności
informacje o zasobach pieniężnych, nieruchomościach, udziałach i akcjach w spółkach
prawa handlowego oraz o nabyciu od Skarbu Państwa, innej państwowej osoby prawnej,
gminy lub związku międzygminnego mienia, które podlegało zbyciu w drodze przetargu,
a także dane o prowadzeniu działalności gospodarczej oraz dotyczące zajmowania stanowisk
w spółkach prawa handlowego. Oświadczenie powinno zawierać informacje dotyczące majątku
objętego wspólnością majątkową małżeńską.
2.
Wiadomości zawarte w oświadczeniu o stanie majątkowym stanowią tajemnicę służbową,
chyba że osoba, która je złożyła, wyraziła pisemną zgodę na ich ujawnienie. W szczególnie
uzasadnionych przypadkach przewodniczący rady gminy może podjąć decyzję o ujawnieniu
oświadczenia, pomimo braku zgody składającego oświadczenie, po zasięgnięciu opinii
komisji rewizyjnej.
3.
Prezes Rady Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, wzór formularza oświadczenia,
o którym mowa w ust. 1.
4.
Oświadczenie, o którym mowa w ust. 1, składa się przewodniczącemu rady gminy w terminie
trzydziestu dni od dnia objęcia mandatu. Kolejne oświadczenia radni składają co roku,
do dnia 31 marca, według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedniego, oraz na dwa
miesiące przed datą wyborów do rad gmin. Analizy zawartych w oświadczeniu danych dokonuje
przewodniczący rady gminy. Oświadczenie przechowuje się przez 6 lat.
5
Przewodniczący rady gminy składa oświadczenie, o którym mowa w ust. 1, przewodniczącemu
zarządu gminy. Przepisy ust. 2 zdanie drugie i ust. 4 stosuje się odpowiednio.
6.
W przypadku naruszenia terminów określonych w ust. 4, radnemu nie przysługuje dieta
do czasu złożenia oświadczenia.
7.
Podanie nieprawdy w oświadczeniu o stanie majątkowym powoduje odpowiedzialność na
podstawie art. 247 § 1Kodeksu karnego.
1
W związku z wykonywaniem mandatu radny korzysta z ochrony prawnej przewidzianej dla
funkcjonariuszy publicznych. Przepis ten stosuje się również do osób wchodzących w
skład zarządu niebędących radnymi.
2.
Rozwiązanie z radnym stosunku pracy wymaga uprzedniej zgody rady gminy, której jest
członkiem. Rada gminy odmówi zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeżeli
podstawą rozwiązania tego stosunku są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego
mandatu.
3.
Pracodawca obowiązany jest zwolnić radnego od pracy zawodowej w celu umożliwienia
mu brania udziału w pracach organów gminy.
4.
Na zasadach ustalonych przez radę gminy radnemu przysługują diety oraz zwrot kosztów
podróży służbowych.
5.
(skreślony).
6
Wysokość diet przysługujących radnemu nie może przekroczyć w ciągu miesiąca łącznie
półtorakrotności kwoty bazowej określonej w ustawie budżetowej dla osób zajmujących
kierownicze stanowiska państwowe na podstawie przepisów ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej
oraz o zmianie niektórych ustaw
(Dz. U. Nr 110, poz. 1255, z 2000 r. Nr 19, poz. 239 oraz z 2001 r. Nr 85, poz. 924 i Nr 100, poz. 1080).
7
Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, maksymalną wysokość diet przysługujących
radnemu w ciągu miesiąca, uwzględniając liczbę mieszkańców gminy, przy czym kwota
wymieniona w ust. 6 oznacza maksymalną wysokość diet w gminach o największej liczbie
mieszkańców.
8
Rada gminy przy ustalaniu wysokości diet radnych bierze pod uwagę funkcje pełnione
przez radnego.
9
Dieta nie przysługuje radnemu pełniącemu odpłatnie funkcję członka zarządu w gminie,
w której uzyskał mandat.
10
Minister właściwy do spraw administracji publicznej określi, w drodze rozporządzenia,
sposób ustalania należności z tytułu zwrotu kosztów podróży służbowych radnych, uwzględniając
celowość zwrotu rzeczywiście poniesionych wydatków związanych z wykonywaniem mandatu
oraz ułatwienie dokonywania rozliczeń.
Radny lub członek zarządu nie może brać udziału w głosowaniu w radzie, w zarządzie
ani w komisji, jeżeli dotyczy ono jego interesu prawnego.
Mandatu radnego gminy nie można łączyć z
1)
mandatem posła lub senatora,
2)
wykonywaniem funkcji wojewody lub wicewojewody,
3)
członkostwem w organie innej jednostki samorządu terytorialnego.
1.
Organem wykonawczym gminy jest zarząd.
2.
W skład zarządu wchodzą: wójt albo burmistrz (prezydent miasta) jako przewodniczący
zarządu, ich zastępcy oraz pozostali członkowie.
3
Burmistrz jest przewodniczącym zarządu w gminie, w której siedziba władz znajduje
się w mieście położonym na terytorium tej gminy.
4.
W miastach powyżej 100 000 mieszkańców przewodniczącym zarządu jest prezydent miasta.
Dotyczy to również miast, w których do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy prezydent
miasta był organem wykonawczo-zarządzającym.
5.
Ilekroć w ustawie jest mowa o burmistrzu, należy przez to rozumieć także prezydenta
miasta.
1.
Rady gmin, rady powiatów i sejmiki województw w ciągu 3 miesięcy od dnia wejścia w
życie ustawy podejmą uchwały w sprawie diet radnych i wynagrodzeń przewodniczących
zarządów jednostek samorządu terytorialnego z uwzględnieniem zmian wprowadzonych ustawą.
2.
W przypadku niedotrzymania terminu, o którym mowa w ust. 1, dotychczasowe uchwały
w sprawie diet i wynagrodzeń tracą moc w części, w której ustalają diety i wynagrodzenia
w wysokości przewyższającej maksymalną kwotę ustaloną na podstawie niniejszej ustawy.
Członkostwa w zarządzie gminy nie można łączyć z członkostwem w organie innej jednostki
samorządu terytorialnego oraz z zatrudnieniem w administracji rządowej, a także z
mandatem posła i senatora.
Członkostwa zarządu nie można łączyć z zatrudnieniem w administracji rządowej.”
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z tym że przepis art.
11 wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.
Po upływie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie ustawy radni reprezentujący jednostki
samorządu terytorialnego w organach spółek prawa handlowego tracą z mocy prawa członkostwo
w tych organach.
1
Rada gminy wybiera zarząd w liczbie od 3 do 5 osób w ciągu 3 miesięcy od dnia ogłoszenia
wyników wyborów przez właściwy organ wyborczy, z uwzględnieniem ust. 2 i 3. Liczbę
członków zarządu określa w statucie rada gminy.
1a
W gminach do 20 000 mieszkańców zarząd gminy liczy 3 osoby.
2.
Rada gminy wybiera wójta lub burmistrza bezwzględną większością głosów ustawowego
składu rady, w głosowaniu tajnym.
3.
Rada gminy wybiera zastępcę albo zastępców wójta lub burmistrza oraz pozostałych członków
zarządu na wniosek wójta lub burmistrza zwykłą większością głosów w obecności co najmniej
połowy ustawowego składu rady, w głosowaniu tajnym.
1.
Jeżeli rada gminy nie dokona wyboru zarządu w terminie określonym w art. 28 ust. 1,
ulega rozwiązaniu z mocy prawa.
2.
Informację o rozwiązaniu rady gminy z mocy prawa z przyczyny określonej w ust. 1 wojewoda
podaje do wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty na obszarze gminy oraz ogłasza,
w formie obwieszczenia, w wojewódzkim dzienniku urzędowym.
3
Po rozwiązaniu rady gminy z przyczyny określonej w ust. 1 przeprowadza się wybory
przedterminowe.
4
Do czasu wyboru zarządu przez nową radę Prezes Rady Ministrów, na wniosek ministra
właściwego do spraw administracji publicznej”, wyznacza osobę, która w tym okresie
pełni funkcję organów gminy.
5
Jeżeli rada gminy wybrana w wyniku wyborów przedterminowych, o których mowa w ust.
3, nie dokona wyboru zarządu w terminie określonym w art. 28 ust. 1, ulega rozwiązaniu
z mocy prawa. Informację o rozwiązaniu rady podaje się do wiadomości w trybie określonym
w ust. 2.
6
W przypadku określonym w ust. 5 nie przeprowadza się wyborów przedterminowych. Do
dnia wyborów rady gminy na kolejną kadencję oraz wyboru zarządu gminy zadania i kompetencje
organów gminy przejmuje komisarz rządowy ustanowiony przez Prezesa Rady Ministrów
na wniosek ministra właściwego do spraw administracji publicznej.
7
Organy gminy ulegają rozwiązaniu z mocy prawa również w przypadkach określonych w
art. 197 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 5 ustawy, o której mowa w art. 24b ust. 6.
8
W przypadku zmian w podziale terytorialnym państwa, których skutki określa art. 197
ust. 3 i 5 ustawy, o której mowa w art. 24b ust. 6, stosuje się odpowiednio przepisy
ust. 2-6, z uwzględnieniem zasady, że osobę, która w tym okresie pełni funkcję organów
gminy, wyznacza się dla każdej z gmin powstałych w wyniku zmian w podziale terytorialnym
państwa.
1.
Uchwała rady gminy w sprawie nieudzielenia zarządowi absolutorium jest równoznaczna
ze złożeniem wniosku o odwołanie zarządu, chyba że po zakończeniu roku budżetowego
zarząd gminy został odwołany z innej przyczyny. Odrzucenie w głosowaniu uchwały o
udzieleniu absolutorium jest jednoznaczne z przyjęciem uchwały o nieudzieleniu absolutorium.
1a
Uchwałę w sprawie absolutorium rada gminy podejmuje bezwzględną większością głosów
ustawowego składu rady gminy.
2
Rada gminy rozpoznaje sprawę odwołania zarządu z przyczyny określonej w ust. 1 na
sesji zwołanej nie wcześniej niż po upływie 14 dni od podjęcia uchwały w sprawie nieudzielenia
zarządowi absolutorium. Po zapoznaniu się z opiniami, o których mowa w art. 18a ust.
3, oraz z uchwałą regionalnej izby obrachunkowej w sprawie uchwały rady gminy o nieudzieleniu
absolutorium i po wysłuchaniu wyjaśnień zarządu rada gminy może odwołać zarząd większością
co najmniej 3/5 głosów ustawowego składu rady, w głosowaniu tajnym.
1.
Rada gminy może odwołać wójta lub burmistrza z innej przyczyny niż nieudzielenie absolutorium
jedynie na wniosek co najmniej 1/4 ustawowego składu rady.
2.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, wymaga formy pisemnej i uzasadnienia przyczyny odwołania
oraz podlega zaopiniowaniu przez komisję rewizyjną.
3.
Odwołanie wójta lub burmistrza następuje większością co najmniej 3/5 głosów ustawowego
składu rady, w głosowaniu tajnym. Głosowanie w sprawie odwołania rada gminy przeprowadza
po zapoznaniu się z opinią komisji rewizyjnej na następnej sesji po tej, na której
zgłoszono wniosek o odwołanie, nie wcześniej jednak niż po upływie 1 miesiąca od dnia
zgłoszenia wniosku. Jeżeli wniosek o odwołanie wójta lub burmistrza nie uzyskał wymaganej
większości głosów, kolejny wniosek o odwołanie może być zgłoszony nie wcześniej niż
po upływie 6 miesięcy od poprzedniego głosowania.
4.
Odwołanie wójta lub burmistrza albo złożenie przez niego rezygnacji jest, odpowiednio,
równoznaczne z odwołaniem całego zarządu gminy albo złożeniem rezygnacji przez cały
zarząd gminy.
5.
Rada gminy może na uzasadniony wniosek wójta lub burmistrza odwołać poszczególnych
członków zarządu zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego
składu rady, w głosowaniu tajnym.
1.
W przypadku złożenia rezygnacji przez wójta lub burmistrza jej przyjęcie następuje
zwykłą większością głosów.
2.
W przypadku rezygnacji wójta lub burmistrza rada gminy na najbliższej sesji podejmuje
uchwałę o przyjęciu rezygnacji całego zarządu.
3.
Niepodjęcie uchwały, o której mowa w ust. 2, jest równoznaczne z przyjęciem rezygnacji
z upływem ostatniego dnia miesiąca, w którym odbyła się sesja rady gminy, o której
mowa w ust. 2.
1.
W przypadku odwołania albo rezygnacji całego zarządu rada gminy dokonuje wyboru nowego
zarządu w trybie, o którym mowa w art. 28, odpowiednio, w ciągu 3 miesięcy od dnia
odwołania albo od dnia przyjęcia rezygnacji. W przypadku niedokonania wyboru nowego
zarządu w terminie 3 miesięcy od dnia odwołania albo od dnia przyjęcia rezygnacji,
przepisy art. 28a stosuje się odpowiednio.
2.
W przypadku odwołania członka zarządu niebędącego jego przewodniczącym rada gminy
dokonuje wyboru nowego członka zarządu w terminie 1 miesiąca od dnia odwołania.
3.
Odwołany zarząd gminy lub jego poszczególni członkowie pełnią dotychczasowe obowiązki
do czasu wyboru nowego zarządu lub poszczególnych jego członków. Rada gminy może zwolnić
członka zarządu z tego obowiązku.
4.
Przepis ust. 3 zdanie pierwsze stosuje się odpowiednio w przypadku złożenia rezygnacji
przez cały zarząd.
1
W przypadku złożenia rezygnacji z członkostwa w zarządzie przez członka niebędącego
jego przewodniczącym, rada gminy podejmuje uchwałę o przyjęciu rezygnacji i zwolnieniu
z pełnienia obowiązków członka zarządu zwykłą większością głosów, nie później niż
w ciągu 1 miesiąca od dnia złożenia rezygnacji.
2.
Niepodjęcie przez radę gminy uchwały w terminie, o którym mowa w ust. 1, jest równoznaczne
z przyjęciem rezygnacji z upływem ostatniego dnia miesiąca, w którym powinna być podjęta
uchwała.
3.
W przypadku złożenia rezygnacji przez członka zarządu niebędącego jego przewodniczącym,
wójt lub burmistrz obowiązany jest, najpóźniej w ciągu 1 miesiąca od dnia przyjęcia
rezygnacji lub upływu okresu, o którym mowa w ust. 2, przedstawić radzie gminy nową
kandydaturę na członka zarządu.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1991 r., z tym że do opracowania budżetów
gmin na 1991 r. stosuje się przepisy niniejszej ustawy.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1993 r.
1.
Traci moc ustawa z dnia 5 czerwca 1992 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności
gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (Dz. U. Nr 56, poz. 274, z 1995 r.
Nr 4, poz. 18 i z 1996 r. Nr 73, poz. 350), z zastrzeżeniem ust. 2.
2.
Do radnych rad gmin kadencji, w czasie której niniejsza ustawa weszła w życie, stosuje
się ustawę, o której mowa w ust. 1,
1.
W ciągu 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, radny gminy Warszawa-Centrum wybiera
dietę, którą będzie pobierał z tytułu jednoczesnego wykonywania mandatu radnego gminy
Warszawa-Centrum i radnego dzielnicy.
2.
Jeżeli radny nie dokona wyboru diety w terminie, o którym mowa w ust. 1, przysługuje
mu dieta wyższa.
Po upływie kadencji rady gminy zarząd działa do dnia wyboru nowego zarządu.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1998 r., z tym że
1)
przepisy art. 24e ustawy, o której mowa w art. 19, wchodzą w życie po upływie 30 dni
od dnia ogłoszenia,
2)
przepisy art. 24f-24h ustawy, o której mowa w art. 19, mają zastosowanie do radnych
rad gmin kadencji następujących po kadencji, w czasie której niniejsza ustawa weszła
w życie,
3)
przepisy art. 35a ustawy, o której mowa w art. 23, wchodzą w życie z pierwszym dniem
kadencji Sejmu i Senatu następującej po kadencji rozpoczętej w dniu 19 września 1993 r.,
4)
przepisy art. 11 ustawy, o której mowa w art. 25, stosuje się nadal do radnych rad
gmin kadencji, w czasie której niniejsza ustawa weszła w życie.
Ustawa wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie miesiąca
od dnia jej ogłoszenia, z wyjątkiem art. 5 ust. 2 i 3 oraz art. 10 i 11, które wchodzą
w życie z dniem 1 stycznia 2001 r., oraz art. 18 w zakresie zmian określonych w pkt
3, a także art. 19, 20, 23 i 24, które wchodzą w życie pierwszego dnia miesiąca następującego
po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.
1.
Zarząd wykonuje uchwały rady gminy i zadania gminy określone przepisami prawa.
2.
Do zadań zarządu należy w szczególności
1)
przygotowywanie projektów uchwał rady gminy,
2)
określanie sposobu wykonywania uchwał,
3)
gospodarowanie mieniem komunalnym,
4)
wykonywanie budżetu,
5)
zatrudnianie i zwalnianie kierowników gminnych jednostek organizacyjnych.
6)
(skreślony).
3.
W realizacji zadań własnych gminy zarząd podlega wyłącznie radzie gminy.
Wójt lub burmistrz organizują pracę zarządu, kierują bieżącymi sprawami gminy oraz
reprezentują ją na zewnątrz.
1.
W sprawach niecierpiących zwłoki, związanych z bezpośrednim zagrożeniem interesu publicznego,
wójt lub burmistrz podejmują czynności należące do kompetencji zarządu. Nie dotyczy
to wydawania zarządzeń porządkowych, o których mowa w art. 41 ust. 2.
2.
Czynności podjęte w trybie, o którym mowa w ust. 1, wymagają zatwierdzenia na najbliższym
posiedzeniu zarządu.
1.
Zarząd wykonuje zadania przy pomocy urzędu gminy.
2.
Organizację i zasady funkcjonowania urzędu określa regulamin organizacyjny, uchwalony
na wniosek zarządu przez radę gminy.
3.
Kierownikiem urzędu jest wójt lub burmistrz.
4.
W zakresie ustalonym przez zarząd wójt lub burmistrz może powierzyć prowadzenie spraw
gminy w swoim imieniu sekretarzowi gminy.
5.
Kierownik urzędu wykonuje uprawnienia zwierzchnika służbowego w stosunku do pracowników
urzędu oraz kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, z zastrzeżeniem art. 30
ust. 2 pkt 5.
6.
Status prawny pracowników samorządowych określa odrębna ustawa.
Sekretarz i skarbnik gminy (główny księgowy budżetu) uczestniczą w pracach zarządu
bez prawa głosowania.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
1
Organizację i zakres działania jednostki pomocniczej określa rada gminy odrębnym statutem,
po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami.
2.
Statut może przewidywać powołanie jednostki niższego rzędu w ramach jednostki pomocniczej.
3
Statut jednostki pomocniczej określa w szczególności
1)
nazwę i obszar jednostki pomocniczej,
2)
zasady i tryb wyborów organów jednostki pomocniczej,
3)
organizację i zadania organów jednostki pomocniczej,
4)
zakres zadań przekazywanych jednostce przez gminę oraz sposób ich realizacji,
5)
zakres i formy kontroli oraz nadzoru rady gminy nad działalnością organów jednostki
pomocniczej.
1.
Organem uchwałodawczym w sołectwie jest zebranie wiejskie, a wykonawczym - sołtys.
Działalność sołtysa wspomaga rada sołecka.
2
Sołtys oraz członkowie rady sołeckiej wybierani są w głosowaniu tajnym, bezpośrednim,
spośród nieograniczonej liczby kandydatów, przez stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych
do głosowania.
3
Sołtys korzysta z ochrony prawnej przysługującej funkcjonariuszom publicznym.
1
Organem uchwałodawczym w dzielnicy (osiedlu) jest rada o liczbie członków ustalonej
według art. 17, nie więcej jednak niż 21.
2.
Organem wykonawczym w dzielnicy (osiedlu) jest zarząd wybierany według art. 28. Na
czele zarządu stoi przewodniczący.
3
Przewodniczący zarządu korzysta z ochrony prawnej przysługującej funkcjonariuszom
publicznym.
4
Statut osiedla może ustalić, że w osiedlu organem uchwałodawczym jest ogólne zebranie
mieszkańców. Ogólne zebranie wybiera zarząd osiedla; art. 36 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
Przewodniczący organu wykonawczego jednostki pomocniczej może uczestniczyć w pracach
rady gminy na zasadach określonych w statucie gminy, bez prawa udziału w głosowaniu.
Przewodniczący rady gminy jest każdorazowo zobowiązany do zawiadamiania, na takich
samych zasadach jak radnych, przewodniczącego organu wykonawczego jednostki pomocniczej
o sesji rady gminy.
1.
Rada gminy może ustanowić zasady, na jakich przewodniczącemu organu wykonawczego jednostki
pomocniczej będzie przysługiwała dieta oraz zwrot kosztów podróży służbowej.
2.
Rada gminy może ustanowić zasady, na jakich członkom organu wykonawczego jednostki
pomocniczej oraz członkom rady dzielnicy (osiedla), rady sołeckiej, będzie przysługiwała
dieta lub zwrot kosztów podróży służbowej.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r.
Odrębności ustroju gmin, które wykonują zadania o szczególnym charakterze, określają
właściwe ustawy. Dotyczyło w szczególności gmin uzdrowiskowych.
1
Decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej wydaje wójt lub
burmistrz, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
2.
Wójt lub burmistrz może upoważnić swoich zastępców lub innych pracowników urzędu gminy
do wydawania decyzji administracyjnych, o których mowa w ust. 1, w imieniu wójta lub
burmistrza.
3.
Decyzje wydawane przez zarząd gminy w sprawach z zakresu administracji publicznej
podpisuje wójt lub burmistrz. W decyzji wymienia się imię i nazwisko członków zarządu,
którzy brali udział w wydaniu decyzji.
4.
Do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej rada gminy
może upoważnić również organ wykonawczy jednostki pomocniczej oraz organy jednostek
i podmiotów, o których mowa w art. 9 ust. 1.
5
Od decyzji wydanej przez wójta, burmistrza (prezydenta miasta), zarząd gminy lub organ,
o którym mowa w ust. 4, służy odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego, chyba
że przepis szczególny stanowi inaczej.
Prezes Rady Ministrów, w drodze rozporządzenia, ustala instrukcję kancelaryjną dla
organów gmin i związków międzygminnych.
1
Na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa
miejscowego obowiązujących na obszarze gminy.
2
Na podstawie niniejszej ustawy organy gminy mogą wydawać akty prawa miejscowego w
zakresie
1
wewnętrznego ustroju gminy oraz jednostek pomocniczych,
2)
organizacji urzędów i instytucji gminnych,
3)
zasad zarządu mieniem gminy,
4)
zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej.
3.
W zakresie nieuregulowanym w odrębnych ustawach lub innych przepisach powszechnie
obowiązujących rada gminy może wydawać przepisy porządkowe, jeżeli jest to niezbędne
dla ochrony życia lub zdrowia obywateli oraz dla zapewnienia porządku, spokoju i bezpieczeństwa
publicznego.
4.
Przepisy porządkowe, o których mowa w ust. 3, mogą przewidywać za ich naruszanie karę
grzywny wymierzaną w trybie i na zasadach określonych w prawie o wykroczeniach.
1
Akty prawa miejscowego ustanawia rada gminy w formie uchwały.
2
W przypadku niecierpiącym zwłoki przepisy porządkowe może wydać zarząd w formie uchwały.
3
Uchwała, o której mowa w ust. 2, podlega zatwierdzeniu na najbliższej sesji rady gminy.
Traci ona moc w razie odmowy zatwierdzenia bądź nieprzedstawienia do zatwierdzenia
na najbliższej sesji rady.
4
W razie nieprzedstawienia do zatwierdzenia lub odmowy zatwierdzenia uchwały, rada
gminy określa termin utraty jej mocy obowiązującej.
5
Wójt lub burmistrz przesyła przepisy porządkowe do wiadomości wójtom sąsiednich gmin
i staroście powiatu, w którym leży gmina, następnego dnia po ich ustanowieniu.
Zasady i tryb ogłaszania aktów prawa miejscowego określa ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów
normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
(Dz. U. Nr 62, poz. 718 i z 2001 r. Nr 46, poz. 499).
Mieniem komunalnym jest własność i inne prawa majątkowe należące do poszczególnych
gmin i ich związków oraz mienie innych gminnych osób prawnych, w tym przedsiębiorstw.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2001 r.
Nabycie mienia komunalnego następuje
1)
na podstawie ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym,
2
przez przekazanie gminie mienia w związku z utworzeniem lub zmianą granic gminy w
trybie, o którym mowa w art. 4; przekazanie mienia następuje w drodze porozumienia
zainteresowanych gmin, a w razie braku porozumienia - decyzją Prezesa Rady Ministrów,
podjętą na wniosek ministra właściwego do spraw administracji publicznej,
3)
w wyniku przekazania przez administrację rządową na zasadach określonych przez Radę
Ministrów w drodze rozporządzenia,
4)
w wyniku własnej działalności gospodarczej,
5)
przez inne czynności prawne,
6)
w innych przypadkach określonych odrębnymi przepisami.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
1
Podmioty mienia komunalnego samodzielnie decydują o przeznaczeniu i sposobie wykorzystania
składników majątkowych, przy zachowaniu wymogów zawartych w odrębnych przepisach prawa.
2.
(skreślony).
1.
Oświadczenie woli w imieniu gminy w zakresie zarządu mieniem składają dwaj członkowie
zarządu lub jeden członek zarządu i osoba upoważniona przez zarząd (pełnomocnik),
o ile statut nie stanowi inaczej.
2.
Zarząd może udzielić wójtowi lub burmistrzowi upoważnienia do składania jednoosobowo
oświadczeń woli związanych z prowadzeniem bieżącej działalności gminy.
3.
Jeżeli czynność prawna może spowodować powstanie zobowiązań pieniężnych, do jej skuteczności
potrzebna jest kontrasygnata skarbnika gminy (głównego księgowego budżetu) lub osoby
przez niego upoważnionej.
4.
Skarbnik gminy (główny księgowy budżetu), który odmówił kontrasygnaty, dokona jej
jednak na pisemne polecenie zwierzchnika, powiadamiając o tym radę gminy oraz regionalną
izbę obrachunkową.
1.
Kierownicy jednostek organizacyjnych gminy nieposiadających osobowości prawnej działają
jednoosobowo na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez zarząd gminy.
2.
Do czynności przekraczających zakres pełnomocnictwa potrzebna jest zgoda zarządu.
1
Jednostka pomocnicza zarządza i korzysta z mienia komunalnego oraz rozporządza dochodami
z tego źródła w zakresie określonym w statucie. Statut ustala również zakres czynności
dokonywanych samodzielnie przez jednostkę pomocniczą w zakresie przysługującego jej
mienia.
1a
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do jednostki niższego rzędu, o której mowa
w art. 35 ust. 2.
2.
Rada gminy nie może uszczuplić dotychczasowych praw sołectw do korzystania z mienia
bez zgody zebrania wiejskiego.
3.
Wszystkie przysługujące dotychczas mieszkańcom wsi prawa własności, użytkowania lub
inne prawa rzeczowe i majątkowe, zwane dalej mieniem gminnym, pozostają nienaruszone.
4.
Do mienia gminnego mają zastosowanie, z zastrzeżeniem ust. 3, przepisy dotyczące mienia
komunalnego.
1.
Gmina nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania innych gminnych
2.
W przypadku zniesienia lub podziału gminy odpowiedzialność za jej zobowiązania ponoszą
solidarnie gminy, które przejęty jej mienie.
Obowiązkiem osób uczestniczących w zarządzaniu mieniem komunalnym jest zachowanie
szczególnej staranności przy wykonywaniu zarządu zgodnie z przeznaczeniem tego mienia
i jego ochrona.
1.
Gmina samodzielnie prowadzi gospodarkę finansową na podstawie budżetu gminy, zwanego
dalej budżetem.
2.
Budżet jest uchwalany na rok kalendarzowy.
3
Statut gminy określa uprawnienia jednostki pomocniczej do prowadzenia gospodarki finansowej
w ramach budżetu gminy.
1
Projekt budżetu przygotowuje zarząd.
1a
Bez zgody zarządu gminy rada gminy nie może wprowadzić w projekcie budżetu gminy zmian
powodujących zwiększenie wydatków nieznajdujących pokrycia w planowanych dochodach
lub zwiększenie planowanych dochodów bez jednoczesnego ustanowienia źródeł tych dochodów.
2
Projekt budżetu wraz z informacją o stanie mienia komunalnego i objaśnieniami zarząd
przedkłada radzie gminy najpóźniej do 15 listopada roku poprzedzającego rok budżetowy
i przesyła projekt regionalnej izbie obrachunkowej, celem zaopiniowania.
3.
Budżet jest uchwalany do końca roku poprzedzającego rok budżetowy.
1.
Procedurę uchwalania budżetu oraz rodzaje i szczegółowość materiałów informacyjnych
towarzyszących projektowi określa rada gminy.
2.
Do czasu uchwalenia budżetu przez radę gminy, jednak nie później niż do 31 marca roku
budżetowego, podstawą gospodarki budżetowej jest projekt budżetu przedłożony radzie
gminy.
3
W przypadku nieuchwalenia budżetu w terminie, o którym mowa w ust. 2, regionalna izba
obrachunkowa ustala budżet gminy w zakresie obowiązkowych zadań własnych oraz zadań
zleconych w terminie do końca kwietnia roku budżetowego. Do dnia ustalenia budżetu
przez regionalną izbę obrachunkową podstawą gospodarki budżetowej jest projekt budżetu,
o którym mowa w ust. 2.
1.
Dochodami gminy są
1)
podatki, opłaty i inne wpływy określone w odrębnych ustawach jako dochody gminy,
2)
dochody z majątku gminy,
3
subwencja ogólna z budżetu państwa.
2.
Dochodami gminy mogą być
1)
(skreślony),
2
dotacje celowe na realizację zadań zleconych oraz na dofinansowanie zadań własnych,
3)
wpływy z samoopodatkowania mieszkańców,
4)
(skreślony),
5)
spadki, zapisy i darowizny,
6)
inne dochody.
1.
Subwencje ogólne są ustalane dla gmin według zobiektywizowanych kryteriów, które określa
odrębna ustawa.
2
Minister Finansów
(skreślony).
W uchwale budżetowej określa się źródła pokrycia niedoboru budżetu, jeżeli planowane
wydatki budżetu przewyższają planowane dochody.
1.
Uchwały organów gminy dotyczące zobowiązań finansowych wskazują źródła dochodów, z
których zobowiązania te zostaną pokryte.
2.
Uchwały, o których mowa w ust. 1, zapadają bezwzględną większością głosów w obecności
co najmniej połowy składu organu gminy.
Dyspozycja środkami pieniężnymi gminy jest oddzielona od kasowego jej wykonania.
2.
(skreślony).
1.
Za prawidłową gospodarkę finansową gminy odpowiada zarząd.
2
Zarządowi gminy przysługuje wyłączne prawo
1)
zaciągania zobowiązań mających pokrycie w ustalonych w uchwale budżetowej kwotach
wydatków, w ramach upoważnień udzielonych przez radę gminy,
2)
emitowania papierów wartościowych, w ramach upoważnień udzielonych przez radę gminy,
3)
dokonywania wydatków budżetowych,
4)
zgłaszania propozycji zmian w budżecie gminy,
5)
dysponowania rezerwami budżetu gminy,
6)
blokowania środków budżetowych, w przypadkach określonych ustawą.
1.
Gospodarka finansowa gminy jest jawna.
2
Wójt lub burmistrz niezwłocznie ogłasza uchwałę budżetową i sprawozdanie z jej wykonania
w trybie przewidzianym dla aktów prawa miejscowego.
3.
Zarząd informuje mieszkańców gminy o założeniach projektu budżetu, kierunkach polityki
społecznej i gospodarczej oraz wykorzystywaniu środków budżetowych.
Kontrolę gospodarki finansowej gmin i związków sprawują regionalne izby obrachunkowe.
2.
(skreślony).
Odrębne ustawy określą
1)
sposób powoływania, organizację i szczegółowe zasady działania regionalnych izb obrachunkowych,
2)
podatki, opłaty i wpływy uznane za dochody gminy,
3
ogólne zasady procedury budżetowej i gospodarki finansowej w gminach,
4)
warunki zaciągania pożyczek przez gminy.
1
W celu wspólnego wykonywania zadań publicznych gminy mogą tworzyć związki międzygminne.
2.
Uchwały o utworzeniu związku podejmują rady zainteresowanych gmin.
3.
Prawa i obowiązki gmin uczestniczących w związku międzygminnym
4.
Obowiązek utworzenia związku może być nałożony tylko w drodze ustawy, która określa
zadania związku i tryb zatwierdzenia jego statutu.
5
Do związków miedzygminnych stosuje się odpowiednio art. 8 ust. 2-5 i art. 39 ust.
4.
1.
Związek wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
2.
Związek posiada osobowość prawną.
Gmina informuje wojewodę o zamiarze przystąpienia do związku.
1.
Utworzenie związku wymaga przyjęcia jego statutu przez rady zainteresowanych gmin
bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady gminy.
2.
Statut związku powinien określać
1)
nazwę i siedzibę związku,
2)
uczestników i czas trwania związku,
3)
zadania związku,
4)
organy związku, ich strukturę, zakres i tryb działania,
5)
zasady korzystania z obiektów i urządzeń związku,
6)
zasady udziału w kosztach wspólnej działalności, zyskach i pokrywania strat związku,
7)
zasady przystępowania i występowania członków oraz zasady rozliczeń majątkowych,
8)
zasady likwidacji związku,
9)
inne zasady określające współdziałanie.
3.
Zmiana statutu następuje w trybie przewidzianym dla jego ustanowienia.
1.
Rejestr związków prowadzi minister właściwy do spraw administracji publicznej.
2.
Związek nabywa osobowość prawną po zarejestrowaniu, z dniem ogłoszenia statutu.
3.
Minister właściwy do spraw administracji publicznej określi, w drodze rozporządzenia,
sposób prowadzenia rejestru związków międzygminnych oraz ogłaszania statutów związków,
uwzględniając dokumentację niezbędną do wpisania związku do rejestru, dane podlegające
wpisaniu oraz sposób dokonywania zmian wpisów w rejestrze.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.
1.
Organem stanowiącym i kontrolnym związku jest zgromadzenie związku, zwane dalej zgromadzeniem.
2.
W zakresie zadań zleconych związkowi zgromadzenie wykonuje kompetencje przysługujące
radzie gminy.
3
Do zgromadzenia związku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące rady gminy.
1.
W skład zgromadzenia wchodzą wójtowie i burmistrzowie gmin uczestniczących w związku.
2.
Za zgodą rady gmina może być reprezentowana w związku przez innego członka organu
gminy.
3.
Statut może przyznawać określonym gminom więcej niż jeden głos w zgromadzeniu. Dodatkowych
przedstawicieli wyznacza zainteresowana rada gminy.
Uchwały zgromadzenia są podejmowane bezwzględną większością głosów statutowej liczby
członków zgromadzenia.
1
Członek zgromadzenia może wnieść pisemny sprzeciw w stosunku do uchwały zgromadzenia
w ciągu 7 dni od dnia jej podjęcia.
2.
Wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonanie uchwały i wymaga ponownego rozpatrzenia
sprawy.
3.
Sprzeciw nie może być zgłoszony do uchwały podjętej w wyniku ponownego rozpatrzenia
sprawy.
4
Przepisów ust. 1-3 nie stosuje się do związków międzygminnych
1.
Organem wykonawczym związku jest zarząd.
2.
Zarząd związku jest powoływany i odwoływany przez zgromadzenie spośród jego członków.
3.
O ile statut tak stanowi, dopuszczalny jest wybór członków zarządu spoza członków
zgromadzenia w liczbie nieprzekraczającej 1/3 składu zarządu związku.
4.
Do przewodniczącego zarządu związku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące wójta
lub burmistrza.
5
Do zarządu związku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zarządu gminy.
1
Do gospodarki finansowej związku międzygminnego stosuje się odpowiednio przepisy o
gospodarce finansowej gmin.
2.
Plan finansowy związku uchwala zgromadzenie związku.
1.
Gminy mogą zawierać porozumienia międzygminne
2.
Gmina wykonująca zadania publiczne objęte porozumieniem przejmuje prawa i obowiązki
pozostałych gmin, związane z powierzonymi jej zadaniami, a gminy te mają obowiązek
udziału w kosztach realizacji powierzonego zadania.
(skreślony).
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1991 r., z tym że do przygotowania i opracowania
projektów budżetu państwa i budżetów gmin na 1991 r. stosuje się przepisy niniejszej
ustawy, z wyjątkiem art. 31 ust. 1 i 2, art. 32 i art. 33 ust. 1.
Do referendów gminnych, w odniesieniu do których przed wejściem w życie ustawy zostały
podjęte uchwały rad gmin w sprawie przeprowadzenia referendum lub inicjator referendum
dokonał powiadomienia o zamiarze wystąpienia z inicjatywą przeprowadzenia referendum,
stosuje się przepisy dotychczasowe.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1997 r., z wyjątkiem art. 3, art. 7, art.
9, art. 10, art. 20, art. 24, art. 32, art. 34, art. 37, art. 45-47, art. 50, art.
66, art. 73 ust. 1, 2 i 4, art. 74, art. 76, art. 79, art. 80 i art. 82, które wchodzą
w życie z dniem 1 października 1996 r., oraz art. 41, który wchodzi w życie z dniem
wejścia w życie ustawy konstytucyjnej z dnia 21 czerwca 1996 r. o zmianie ustawy konstytucyjnej
z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą
i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym (Dz. U. Nr
106, poz. 488).
1
W celu wspierania idei samorządu terytorialnego oraz obrony wspólnych interesów, gminy
mogą tworzyć stowarzyszenia, w tym również z powiatami i województwami.
2.
Organizację, zadania oraz tryb pracy stowarzyszenia określa jego statut.
3
Do stowarzyszeń gmin stosuje się odpowiednio przepisy Prawa o stowarzyszeniach, z
tym że dla założenia stowarzyszenia wymaganych jest co najmniej 3 założycieli.
Zasady przystępowania gminy do międzynarodowych zrzeszeń społeczności lokalnych i
regionalnych określają odrębne przepisy.
Nadzór nad działalnością gminną sprawowany jest na podstawie kryterium zgodności z
prawem.
Organami nadzoru są Prezes Rady Ministrów i wojewoda, a w zakresie spraw finansowych
- regionalna izba obrachunkowa.
Organy nadzoru mogą wkraczać w działalność gminną
Organy nadzoru mają prawo żądania informacji i danych, dotyczących organizacji i funkcjonowania
gminy, niezbędnych do wykonywania przysługujących im uprawnień nadzorczych.
1
Jeżeli prawo uzależnia ważność rozstrzygnięcia organu gminy od jego zatwierdzenia,
uzgodnienia lub zaopiniowania przez inny organ, zajęcie stanowiska przez ten organ
powinno nastąpić nie później niż w ciągu 14 dni od dnia doręczenia tego rozstrzygnięcia
lub jego projektu, z zastrzeżeniem ust. 1a.
1a
Termin, o którym mowa w ust. 1, wynosi 30 dni, jeżeli zatwierdzenie, uzgodnienie lub zaopiniowanie wymagane jest
od organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego.
2
Jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1 lub 1a, nie zajmie stanowiska w sprawie, rozstrzygnięcie
uważa się za przyjęte w brzmieniu przedłożonym przez gminę, z upływem terminu określonego
w ust. 1 lub 1 a.
3
Do zatwierdzania, uzgadniania lub opiniowania przez organy gminy rozstrzygnięć innych
organów przepisy ust. 1, 1a i 2 stosuje się odpowiednio.
1
Wójt lub burmistrz obowiązany jest do przedłożenia wojewodzie uchwał rady w ciągu
7 dni od dnia ich podjęcia. Uchwały w sprawie przepisów porządkowych wójt lub burmistrz
przekazuje w ciągu dwóch dni od ich podjęcia.
2
Wójt lub burmistrz przedkłada regionalnej izbie obrachunkowej na zasadach określonych
w ust. 1 uchwałę budżetową, uchwałę w sprawie absolutorium dla zarządu oraz inne uchwały
objęte zakresem nadzoru izby.
1
Uchwala organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna. O nieważności uchwały w całości
lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia
uchwały, w trybie określonym w art. 90.
2
Organ nadzoru, wszczynając postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały
lub w toku tego postępowania, może wstrzymać wykonanie uchwały.
2a
Przepisu ust. 2 nie stosuje się do uchwały o zaskarżeniu rozstrzygnięcia nadzorczego
do sądu administracyjnego.
3.
Rozstrzygnięcie nadzorcze powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie
o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
4.
W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności
uchwały, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę wydano z naruszeniem prawa.
5.
Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio.
1.
Stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały organu gminy wstrzymuje jej wykonanie
z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności, z dniem doręczenia rozstrzygnięcia
nadzorczego.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do uchwały o zaskarżeniu rozstrzygnięcia nadzorczego
do sądu administracyjnego.
W przypadku złożenia przez organ gminy skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze, sąd administracyjny
wyznacza rozprawę nie później niż w ciągu 30 dni od dnia wpłynięcia skargi do sądu.
1.
Po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie
stwierdzić nieważności uchwały organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć
uchwałę do sądu administracyjnego.
2.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania
uchwały należy do sądu.
1
Nie stwierdza się nieważności uchwały organu gminy po upływie jednego roku od dnia
jej podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały w terminie określonym
w art. 90 ust. 1, albo jeżeli uchwała jest aktem prawa miejscowego.
2
Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały z powodu upływu terminu określonego w ust.
1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o niezgodności
uchwały z prawem. Uchwała taka traci moc prawną z dniem orzeczenia o jej niezgodności
z prawem. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego co do skutków takiego orzeczenia stosuje się odpowiednio.
(skreślony).
1
W razie powtarzającego się naruszenia przez radę gminy Konstytucji lub ustaw. Sejm,
na wniosek Prezesa Rady Ministrów, może w drodze uchwały rozwiązać radę gminy. Rozwiązanie
rady równoznaczne jest z rozwiązaniem wszystkich organów gminy. Prezes Rady Ministrów
na wniosek ministra właściwego do spraw administracji publicznej wyznacza wówczas
osobę, która do czasu wyborów nowych organów gminy pełni funkcję tych organów.
2
Jeżeli powtarzającego się naruszenia Konstytucji lub ustaw dopuszcza się zarząd gminy,
wojewoda wzywa radę gminy do zastosowania niezbędnych środków, a jeżeli wezwanie to
nie odnosi skutku - za pośrednictwem ministra właściwego do spraw administracji publicznej
- występuje z wnioskiem do Prezesa Rady Ministrów o rozwiązanie zarządu gminy. W razie
rozwiązania zarządu, do czasu wyboru nowego zarządu, funkcję zarządu pełni osoba wyznaczona
przez Prezesa Rady Ministrów.
1
W razie nierokującego nadziei na szybką poprawę i przedłużającego się braku skuteczności
w wykonywaniu zadań publicznych przez organy gminy. Prezes Rady Ministrów, na wniosek
ministra właściwego do spraw administracji publicznej, może zawiesić organy gminy
i ustanowić zarząd komisaryczny na okres do dwóch lat, nie dłużej jednak niż do wyboru
zarządu przez radę kolejnej kadencji.
2
Ustanowienie zarządu komisarycznego może nastąpić po uprzednim przedstawieniu zarzutów
organom gminy i wezwaniu ich do niezwłocznego przedłożenia programu poprawy sytuacji
gminy.
3
Komisarza rządowego powołuje Prezes Rady Ministrów na wniosek wojewody, zgłoszony
za pośrednictwem ministra właściwego do spraw administracji publicznej.
4
Komisarz rządowy przejmuje wykonywanie zadań i kompetencji organów gminy z dniem powołania.
1
Rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące gminy, w tym rozstrzygnięcia, o których
mowa w art. 96 ust. 2 i art. 97 ust. 1, a także stanowisko zajęte w trybie art. 89,
podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem w terminie
30 dni od dnia ich doręczenia.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do rozstrzygnięć dotyczących organów związków
i porozumień międzygminnych
3.
Do złożenia skargi uprawniona jest gmina lub związek międzygminny
3a
Do złożenia skargi na rozstrzygnięcie organu nadzorczego, dotyczące uchwały rady gminy,
doręczone po upływie kadencji rady, uprawniona jest rada gminy następnej kadencji
w terminie 30 dni od dnia wyboru przewodniczącego rady.
4.
Do postępowania w sprawach, o których mowa w ust. 1 i 2, stosuje się odpowiednio przepisy
o zaskarżaniu do sądu administracyjnego decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu
administracji publicznej.
5.
Rozstrzygnięcia nadzorcze stają się prawomocne z upływem terminu do wniesienia skargi
bądź z datą oddalenia lub odrzucenia skargi przez sąd.
1.
Jeżeli rada gminy, wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisów art. 190 ust. 2 i art.
194 ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 24b ust. 6, oraz art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu
prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne
(Dz. U. Nr 106, poz. 679, z 1998 r. Nr 113, poz. 715 i Nr 162, poz. 1126, z 1999 r. Nr 49, poz. 483 i z 2000 r. Nr 26, poz. 306), w zakresie dotyczącym wygaśnięcia mandatu radnego lub odwołania ze stanowiska członka
zarządu gminy, sekretarza gminy i skarbnika gminy, nie podejmuje uchwały, wojewoda
wzywa radę gminy do podjęcia uchwały w terminie 30 dni.
2.
W razie bezskutecznego upływu terminu określonego w ust. 1, wojewoda, po powiadomieniu
ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wydaje zarządzenie zastępcze.
3.
Przepisy art. 98 stosuje się odpowiednio.
1.
(skreślony).
1a
Przepisy o nadzorze nad gminami stosuje się odpowiednio do związków i porozumień międzygminnych
2.
W sprawach związków i porozumień międzygminnych
Postępowanie sądowe, o którym mowa w artykułach poprzedzających, jest wolne od opłat
sądowych.
1.
Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez
organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym
wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli w sprawie orzekał już sąd administracyjny
i skargę oddalił.
2a
Skargę na uchwałę, o której mowa w ust. 1, można wnieść do sądu administracyjnego
w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną
zgodę.
3.
W sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania
spraw w postępowaniu administracyjnym.
4.
W sprawach, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio art. 94.
1.
Przepisy art. 101 stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności
nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa
osób trzecich.
2.
W przypadkach, o których mowa w ust. 1, sąd administracyjny może nakazać organowi
nadzoru wykonanie niezbędnych czynności na rzecz skarżącego, na koszt i ryzyko gminy.
Przepisów rozdziału niniejszego nie stosuje się do decyzji indywidualnych w sprawach
z zakresu administracji publicznej, wydawanych przez organy gmin, ich związków lub
samorządowe kolegia odwoławcze. Kontrolę instancyjną w tym zakresie oraz nadzór pozainstancyjny
i kontrolę sprawowaną przez sąd określają przepisy odrębne.
W sprawach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nie stosuje się przepisu art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
(Dz. U. Nr 74, poz. 368 i Nr 104, poz. 515, z 1997 r. Nr 75, poz. 471, Nr 106, poz. 679, Nr 114, poz. 739 i Nr 144, poz. 971, z 1998 r. Nr 162, poz. 1126, z 1999 r. Nr 75, poz. 853, z 2000 r. Nr 2, poz. 5, Nr 48, poz. 552, Nr 60, poz. 704 i Nr 91, poz. 1008 oraz z 2001 r. Nr 49, poz. 508 i 509, Nr 98, poz. 1070 i Nr 101, poz. 1113).
Ustawa wchodzi w życie w terminie i na zasadach określonych ustawą - Przepisy wprowadzające
ustawę o samorządzie terytorialnym
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r., z wyjątkiem art. 151 ust. 5, który
wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2000 r.