Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2001 r. w sprawie ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych dnia 23 września 2001 r.

1571

Sygn. akt III SW 138-139/01

UCHWA¸A SÑDU NAJWY˚SZEGO

z dnia 5 grudnia 2001 r.

w sprawie wa˝noÊci wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej

przeprowadzonych dnia 23 wrzeÊnia 2001 r.

Sàd Najwy˝szy w sk∏adzie ca∏ej Izby Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeƒ Spo∏ecznych

przewodniczàcy, Prezes Sàdu Najwy˝szego: Walerian

Sanetra,

s´dziowie Sàdu Najwy˝szego: Krystyna Bednarczyk,

Teresa Flemming-Kulesza, Katarzyna Gonera, Beata

Gudowska, Józef Iwulski, Kazimierz JaÊkowski, Andrzej Kijowski, Roman Kuczyƒski, Jerzy Kuêniar, Jerzy KwaÊniewski, Zbigniew Myszka, Teresa Romer,

Jadwiga Skibiƒska-Adamowicz, Barbara Wagner,

Andrzej Wasilewski, Andrzej Wróbel,

protokolanci: Eliza Maniewska, Monika Nieznaƒska

z udzia∏em Zast´pcy Prokuratora Generalnego Ryszarda A. Stefaƒskiego i Przewodniczàcego Paƒstwowej Komisji Wyborczej Ferdynanda Rymarza,

po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu jawnym

w dniu 5 grudnia 2001 r. mia∏ na uwadze, co nast´puje

I

1. Zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 12 kwietnia

2001 r. — Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.

U. Nr 46, poz. 499 ze zm.) Sàd Najwy˝szy w sk∏adzie ca∏ej Izby Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeƒ Spo∏ecznych, na podstawie sprawozdania z wyborów przedstawionego przez Paƒstwowà Komisj´ Wyborczà oraz

opinii wydanych w wyniku rozpoznania protestów, rozstrzyga o wa˝noÊci wyborów oraz o wa˝noÊci wyboru

pos∏a lub senatora, przeciwko któremu wniesiono protest.

2. Sprawozdanie Paƒstwowej Komisji Wyborczej

z wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych

w dniu 23 wrzeÊnia 2001 r. informuje o ich prawid∏owym przebiegu w 41 okr´gowych komisjach wyborczych do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, 40 okr´gowych komisjach wyborczych do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej i 24.827 obwodowych komisjach wyborczych oraz o nielicznych, drobnych przypadkach naruszenia prawa wyborczego. W konkluzji Paƒstwowa Komisja Wyborcza uzna∏a, ˝e nie by∏o takich naruszeƒ

prawa wyborczego, które mog∏yby wywrzeç wp∏yw na

wyniki g∏osowania i wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej.

3. Sàd Najwy˝szy w sk∏adach 3-osobowych wyda∏

108 postanowieƒ w sprawach z protestów wyborczych

(obejmujàcych tak˝e 8 spraw po∏àczonych z innymi do

wspólnego rozpoznania i rozstrzygni´cia). Wy∏àcznie

wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej dotyczy∏o 41 spraw, 2 sprawy dotyczy∏y wy∏àcznie wyborów do

Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, a w wi´kszoÊci (w 65

sprawach) rozpoznano protesty zawierajàce zarzuty

odnoszàce si´ jednoczeÊnie do wyborów do Sejmu

Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej

Polskiej.

W odniesieniu do 7 protestów Sàd Najwy˝szy wyda∏ opini´, ˝e sà one uzasadnione, lecz stwierdzone naruszenia prawa nie mia∏y wp∏ywu na wynik wyborów.

Cztery zasadne protesty dotyczy∏y wyborów do Sejmu

Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej

Polskiej. W dwóch sprawach wyborcy udowodnili, ˝e

mimo i˝ jeszcze nie g∏osowali, to w spisie wyborców

przy ich nazwiskach widnia∏y ju˝ podpisy, skutkiem

czego obwodowe komisje wyborcze nie wyda∏y im kart

do g∏osowania. Dwie pozosta∏e sprawy dotyczy∏y ustalania wyników g∏osowania przez okr´gowe komisje

wyborcze. W jednej z nich do tych czynnoÊci bezpodstawnie nie zosta∏ dopuszczony pe∏nomocnik wyborczy, który wyznaczy∏ do tej komisji m´˝a zaufania, obserwujàcego jej prac´. Druga sprawa dotyczy∏a uniemo˝liwienia m´˝owi zaufania porównania kilku wybranych protoko∏ów g∏osowania w obwodach z wydrukami komputerowymi. Dwa z uzasadnionych protestów

dotyczy∏y wy∏àcznie wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej. W jednej sprawie Sàd Najwy˝szy uzna∏ za

uzasadniony protest kandydatki na pos∏a, gdy˝ na liÊcie wyborczej oraz w obwieszczeniu okr´gowej komisji wyborczej o zarejestrowaniu tej listy b∏´dnie zaznaczono przy jej nazwisku, ˝e jest bezrobotna. W drugiej

sprawie ustalono naruszenie zakazu agitacji wyborczej

w lokalu wyborczym. Jeden protest dotyczy∏ wy∏àcznie

wyborów do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej. Sàd

Najwy˝szy stwierdzi∏ naruszenie w jednej komisji obwodowej przepisów art. 153 i 158 w zwiàzku z art. 190

Ordynacji wyborczej polegajàce na b∏´dnym informowaniu wyborców przez cz∏onków tej komisji o rezygnacji jednego z kandydatów na senatora, a tak˝e naruszenie art. 203 ust. 1 pkt 4 tej ustawy przez nieuznanie g∏osów wa˝nie oddanych na tego kandydata.

Protestów nieuzasadnionych wp∏yn´∏o 16, w tym 6

odnoszàcych si´ jednoczeÊnie do wyborów do Senatu

Rzeczypospolitej Polskiej. Opinie o bezzasadnoÊci tych

protestów mia∏y podstawy w ustaleniu przez Sàd Najwy˝szy stanu faktycznego odmiennego ni˝ przedstawiony w proteÊcie wzgl´dnie w wadliwym rozumieniu

przepisów prawa wyborczego przez wnoszàcego protest. Ta druga okolicznoÊç by∏a przyczynà uznania bezzasadnoÊci — mi´dzy innymi — protestu kwestionujàcego prawid∏owoÊç cz´Êci IV lit. B pkt 1 za∏àcznika do

uchwa∏y Paƒstwowej Komisji Wyborczej z dnia 22

sierpnia 2001 r. w sprawie wytycznych dla obwodowych komisji wyborczych, dotyczàcych zadaƒ i trybu

pracy w przygotowaniu i przeprowadzeniu g∏osowania

w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do

Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, zarzàdzonych na

dzieƒ 23 wrzeÊnia 2001 r. (Monitor Polski Nr 29,

poz. 496 ze zm.). Zdaniem wnoszàcego protest na pod-

stawie tych wytycznych komisje obwodowe — z naruszeniem art. 160 i 161 Ordynacji wyborczej — kwalifikowa∏y jako niewa˝ne g∏osy wyborców w wyborach do

Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, którzy na tej samej liÊcie okr´gowej postawili znak „x” w kratce z lewej strony obok nazwiska jednego lub wi´cej kandydatów,

a nadto zamieÊcili inne znaki lub zamazania w kratkach

obok nazwisk innych kandydatów. Uznajàc bezzasadnoÊç tego zarzutu, Sàd Najwy˝szy stwierdzi∏, ˝e kratka

z lewej strony obok nazwiska kandydata na pos∏a jest

szczególnym miejscem karty do g∏osowania. Umieszczenie w niej jakiegokolwiek innego zaznaczenia ni˝

znak „x” powoduje, ˝e g∏os jest niewa˝ny.

Bez dalszego biegu Sàd Najwy˝szy pozostawi∏ 84

protesty, jako ˝e nie spe∏nia∏y one wymagaƒ przewidzianych Ordynacjà wyborczà. Wi´kszoÊç z nich (47)

by∏a przedwczesna. Przyczyny tego mo˝na upatrywaç

w póêniejszym otwarciu terminu do sk∏adania protestów w wyborach parlamentarnych — to jest od dnia

og∏oszenia ich wyników w Dzienniku Ustaw (art. 79

ust. 1 Ordynacji wyborczej) ni˝ w odbywajàcych si´

nieca∏y rok wczeÊniej wyborach prezydenckich — to

jest od dnia podania wyników wyborów do wiadomoÊci publicznej (art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 27 wrzeÊnia

1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

— Dz. U. z 2000 r. Nr 47, poz. 544).

Poz. 1571 i 1572

Przewodniczàcy Paƒstwowej Komisji Wyborczej

wniós∏ o uznanie wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej

Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych dnia 23 wrzeÊnia 2001 r. za wa˝ne.

II

Sàd Najwy˝szy, po rozwa˝eniu sprawozdania Paƒstwowej Komisji Wyborczej i opinii w sprawach z protestów wyborczych, przy uwzgl´dnieniu obwieszczeƒ

Paƒstwowej Komisji Wyborczej z dnia 26 wrzeÊnia

2001 r. o wynikach wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w dniu 23 wrzeÊnia 2001 r. (Dz. U.

Nr 109, poz. 1186 i 1187) oraz bioràc pod uwag´ wnioski Prokuratora Generalnego i Przewodniczàcego Paƒstwowej Komisji Wyborczej, na podstawie art. 101

ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 82

ust. 1—3 ustawy z dnia 12 kwietnia 2001 r. — Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do

Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 46, poz. 499

ze zm.)

stwierdza wa˝noÊç wyborów do Sejmu

Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych dnia

23 wrzeÊnia 2001 r.

W jednej sprawie post´powanie zosta∏o umorzone.

4. Prokurator Generalny wniós∏ o podj´cie uchwa∏,

˝e wybory do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzone w dniu

23 wrzeÊnia 2001 r., których wyniki podane zosta∏y do

publicznej wiadomoÊci w obwieszczeniach Paƒstwowej Komisji Wyborczej z dnia 26 wrzeÊnia 2001 r. opublikowanych w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 paêdziernika 2001 r. Nr 109, poz. 1186

i 1187 — sà wa˝ne.

Przewodniczàcy: Walerian Sanetra

Prezes Sàdu Najwy˝szego

S´dziowie Sàdu Najwy˝szego: Krystyna Bednarczyk, Teresa Flemming-Kulesza, Katarzyna Gonera, Beata

Gudowska, Józef Iwulski, Kazimierz JaÊkowski, Andrzej Kijowski, Roman Kuczyƒski, Jerzy Kuêniar, Jerzy KwaÊniewski, Zbigniew Myszka, Teresa Romer,

Jadwiga Skibiƒska-Adamowicz, Barbara Wagner,

Andrzej Wasilewski, Andrzej Wróbel

1572

ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW

z dnia 27 listopada 2001 r.

zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie ustanowienia Pe∏nomocnika Rzàdu do Spraw Rodziny

oraz Równego Statusu Kobiet i M´˝czyzn.

Na podstawie art. 10 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o organizacji i trybie pracy Rady Ministrów

oraz o zakresie dzia∏ania ministrów (Dz. U. z 1999 r.

Nr 82, poz. 929, z 2000 r. Nr 120, poz. 1268 oraz z 2001 r.

Nr 102, poz. 1116) zarzàdza si´, co nast´puje

§ 1. W rozporzàdzeniu Rady Ministrów z dnia

20 paêdziernika 2001 r. w sprawie ustanowienia Pe∏nomocnika Rzàdu do Spraw Rodziny oraz Równego Statusu Kobiet i M´˝czyzn (Dz. U. Nr 122, poz. 1331) wprowadza si´ nast´pujàce zmiany

1) tytu∏ rozporzàdzenia otrzymuje brzmienie

„w sprawie ustanowienia Pe∏nomocnika Rzàdu do

Spraw Równego Statusu Kobiet i M´˝czyzn.”;

2) w § 1

a) w ust. 1 skreÊla si´ wyrazy „Rodziny oraz”,

b) w ust. 2 wyrazy „w Ministerstwie Pracy i Polityki Spo∏ecznej” zast´puje si´ wyrazami „w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów”;

3) § 2 otrzymuje brzmienie

„§ 2. Do zadaƒ Pe∏nomocnika nale˝y w szczególnoÊci

1) dokonywanie analiz i ocen sytuacji w zakresie statusu kobiet i m´˝czyzn oraz inicjowanie i koordynowanie dzia∏aƒ zmierzajàcych do zapewnienia równego statusu kobiet i m´˝czyzn we wszystkich dziedzinach ˝ycia spo∏ecznego,

2) opiniowanie, udzia∏ w przygotowaniu i,

w miar´ potrzeby, przygotowywanie pro-