Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 4 października 2001 r. w sprawie specjalizacji w zawodzie pracownik socjalny.

§ 2. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

30 dni od dnia og∏oszenia.

Minister Obrony Narodowej: B. Komorowski

1292

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPO¸ECZNEJ

z dnia 4 paêdziernika 2001 r.

w sprawie specjalizacji w zawodzie pracownik socjalny.

Na podstawie art. 49 ust. 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy spo∏ecznej (Dz. U. z 1998 r.

Nr 64, poz. 414, Nr 106, poz. 668, Nr 117, poz. 756

i Nr 162, poz. 1118 i 1126, z 1999 r. Nr 20, poz. 170,

Nr 79, poz. 885 i Nr 90, poz. 1001, z 2000 r. Nr 12,

poz. 136 i Nr 19, poz. 238 oraz z 2001 r. Nr 72, poz. 748,

Nr 88, poz. 961, Nr 89, poz. 973 i Nr 111, poz. 1194) zarzàdza si´, co nast´puje

§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla

1) minima programowe obowiàzujàce dla specjalizacji w zawodzie pracownik socjalny, zwanej dalej

„specjalizacjà”,

2) warunki uzyskiwania przez pracowników socjalnych stopni specjalizacji,

3) tryb post´powania w sprawie nadawania stopni

specjalizacji i wydawania dyplomów,

4) warunki, jakie powinny spe∏niaç podmioty prowadzàce szkolenia w zakresie specjalizacji.

§ 2. Minimum programowe dla I stopnia specjalizacji obejmuje nast´pujàce modu∏y oraz liczb´ godzin

przeznaczonych na ich realizacj´

1) umiej´tnoÊci interpersonalne w pracy socjalnej —

40 godzin,

2) wybrane zagadnienia z zakresu prawa rodzinnego,

karnego i penitencjarnego, administracyjnego,

pracy, ubezpieczeƒ spo∏ecznych oraz prawnych regulacji pomocy spo∏ecznej — 60 godzin,

3) doskonalenie metod i technik pracy socjalnej

a) z osobà,

b) z rodzinà i grupà,

c) ze Êrodowiskiem lokalnym

— po 40 godzin,

4) etyka pracy socjalnej — 16 godzin,

5) metody oraz techniki tworzenia i oceny projektów

socjalnych — 24 godziny,

6) metody i techniki oceny w pracy socjalnej — 16 godzin,

7) pomoc instytucjonalna — typy i funkcje — 24 godziny,

8) metody samokszta∏cenia, w∏asny warsztat pracy —

8 godzin.

§ 3. 1. Minimum programowe dla II stopnia specjalizacji obejmuje nast´pujàce modu∏y oraz liczb´ godzin

przeznaczonych na ich realizacj´

1) w zakresie przygotowania ogólnego

a) system prawny pomocy spo∏ecznej w wybranych paƒstwach, w szczególnoÊci w paƒstwach

cz∏onkowskich Unii Europejskiej, oraz porównanie z polskim systemem prawnym pomocy spo∏ecznej — 20 godzin,

b) praca w zespole — zespo∏owe rozwiàzywanie

problemów i konfliktów — 20 godzin,

c) projekt socjalny — metodyka projektowania,

promocja organizacji i dzia∏aƒ socjalnych —

20 godzin,

d) interwencja kryzysowa — podstawy teoretyczne

metody i podstawowe umiej´tnoÊci jej stosowania w pracy socjalnej — 20 godzin,

e) „wypalenie zawodowe” — psychologiczne skutki i metody przeciwdzia∏ania — 10 godzin,

f) superwizja w pomocy spo∏ecznej — podstawy

teoretyczne i modele stosowane w praktyce —

20 godzin,

g) funkcje i zadania organizacji pozarzàdowych

w pomocy spo∏ecznej — 10 godzin,

h) pracownik socjalny jako animator dzia∏aƒ w Êrodowisku lokalnym w obszarze pomocy spo∏ecznej — 10 godzin,

2) w zakresie przygotowania specjalistycznego, dostosowanego merytorycznie do kierunków pracy

socjalnej, o których mowa w ust. 2 i 3

a) interdyscyplinarna charakterystyka problemu —

podstawowe wiadomoÊci o aspektach socjologicznych, psychologicznych, medycznych i ekonomicznych — 60 godzin,

b) metody pracy socjalnej, z uwzgl´dnieniem dzia∏aƒ profilaktycznych — 30 godzin,

c) instytucje terapii i wsparcia spo∏ecznego dla

osób, o których mowa w ust. 2 i 3 — 15 godzin.

2. Szkolenie w zakresie przygotowania specjalistycznego prowadzi si´ w nast´pujàcych kierunkach

pracy socjalnej

1) z dzieckiem,

2) z osobami starszymi,

Poz. 1292

3) z osobami bezrobotnymi,

4) z osobami z zaburzeniami psychicznymi — chorymi

psychicznie,

5) z osobami z zaburzeniami psychicznymi — upoÊledzonymi umys∏owo,

6) z osobami b´dàcymi ofiarami przemocy,

7) z osobami niepe∏nosprawnymi fizycznie,

8) z osobami uzale˝nionymi, w szczególnoÊci od alkoholu i narkotyków,

oraz z rodzinami tych osób.

3. Podmiot prowadzàcy szkolenie w zakresie specjalizacji, zwany dalej „podmiotem szkolàcym”, mo˝e

okreÊliç inny ni˝ wymienione w ust. 2 kierunek pracy

socjalnej, po uzyskaniu pozytywnej opinii regionalnej

komisji egzaminacyjnej do spraw stopni specjalizacji

pracowników socjalnych, zwanej dalej „regionalnà komisjà”, w∏aÊciwej ze wzgl´du na siedzib´ podmiotu

szkolàcego.

§ 4. Szkolenia w zakresie I i II stopnia specjalizacji

prowadzi si´ w formie wyk∏adów, çwiczeƒ i warsztatów, z tym ˝e na wyk∏ady przeznacza si´ od 50 do 60%

godzin szkolenia.

§ 5. 1. O uzyskanie specjalizacji I lub II stopnia mogà ubiegaç si´ pracownicy socjalni zatrudnieni w jednostkach organizacyjnych pomocy spo∏ecznej, a tak˝e

w podmiotach i instytucjach, o których mowa w art. 47

i 50 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy spo∏ecznej, zwanej dalej „ustawà”, je˝eli wykonujà zadania okreÊlone w ustawie.

2. Do uzyskania I stopnia specjalizacji pracownik

socjalny powinien

1) posiadaç co najmniej trzyletni sta˝ pracy w jednostkach organizacyjnych pomocy spo∏ecznej lub

w podmiotach i instytucjach, o których mowa

w art. 47 i 50 ustawy, je˝eli wykonuje zadania okreÊlone w ustawie,

2) odbyç szkolenie w zakresie I stopnia specjalizacji,

obejmujàce modu∏, o którym mowa w § 2 pkt 2, jeden spoÊród modu∏ów okreÊlonych w § 2 pkt 3 i —

zrealizowane w wymiarze co najmniej 100 godzin

— modu∏y wybrane z pozosta∏ych modu∏ów, okreÊlonych w § 2, oraz zdaç egzamin.

3. Do uzyskania II stopnia specjalizacji pracownik

socjalny powinien

1) posiadaç I stopieƒ specjalizacji lub ukoƒczone studia magisterskie na kierunkach: pedagogika, politologia, psychologia lub socjologia,

2) posiadaç co najmniej pi´cioletni sta˝ pracy w jednostkach organizacyjnych pomocy spo∏ecznej lub

w podmiotach i instytucjach, o których mowa

w art. 47 i 50 ustawy, je˝eli wykonuje zadania okreÊlone w ustawie,

3) odbyç szkolenie w zakresie II stopnia specjalizacji

oraz zdaç egzamin.

§ 6. 1. Pracownik socjalny ubiegajàcy si´ o II stopieƒ specjalizacji po zakoƒczeniu szkolenia jest obowiàzany do przygotowania pracy dyplomowej.

3) uzyskany stopieƒ specjalizacji,

2. W pracy dyplomowej nale˝y przedstawiç projekt

rozwiàzania problemu socjalnego z wybranego kierunku pracy socjalnej.

5) numer w rejestrze, o którym mowa w art. 49

ust. 2c pkt 3 i ust. 2e pkt 3 ustawy,

3. Praca dyplomowa powinna zawieraç

1) cz´Êç teoretycznà, opracowanà na podstawie aktualnej literatury przedmiotu,

2) opis problemu socjalnego,

3) charakterystyk´ Êrodowiska lokalnego, w którym

wystàpi∏ problem socjalny,

4) szczegó∏owy opis rozwiàzania problemu socjalnego.

4. Podmiot szkolàcy wyznacza konsultanta pracy

dyplomowej spoÊród konsultantów pozytywnie zaopiniowanych przez Centralnà Komisj´ Egzaminacyjnà do

spraw stopni specjalizacji pracowników socjalnych,

zwanà dalej „Centralnà Komisjà”. Pracownikowi socjalnemu przys∏ugujà konsultacje w wymiarze 15 godzin.

5. Prac´ dyplomowà przedk∏ada si´ podmiotowi

szkolàcemu.

6. Podmiot szkolàcy wyznacza recenzenta pracy dyplomowej spoÊród specjalistów z danego kierunku

pracy socjalnej.

§ 7. 1. Do egzaminu na I stopieƒ specjalizacji regionalna komisja dopuszcza pracownika socjalnego, który przed∏o˝y∏ zaÊwiadczenie podmiotu szkolàcego

o ukoƒczeniu szkolenia w zakresie I stopnia specjalizacji.

2. Do egzaminu na II stopieƒ specjalizacji Centralna

Komisja dopuszcza pracownika socjalnego, który

przed∏o˝y∏

1) dyplom I stopnia specjalizacji lub dyplom ukoƒczenia studiów magisterskich na kierunkach, o których

mowa w § 5 ust. 3 pkt 1,

2) zaÊwiadczenie podmiotu szkolàcego o ukoƒczeniu

szkolenia w zakresie II stopnia specjalizacji,

3) prac´ dyplomowà, o której mowa w § 6, i recenzj´

tej pracy Centralnej Komisji, co najmniej na miesiàc przed terminem egzaminu.

§ 8. Po zdaniu egzaminu, o którym mowa w § 7

ust. 1 i 2, pracownik socjalny otrzymuje dyplom I lub II

stopnia specjalizacji, który zawiera odpowiednio

1) nazw´ regionalnej komisji lub Centralnej Komisji,

która przeprowadzi∏a egzamin, i podstaw´ prawnà

jej dzia∏ania,

2) imi´ i nazwisko, dat´ i miejsce urodzenia pracownika socjalnego oraz jego fotografi´,

4) nazw´ miejscowoÊci i dat´ z∏o˝enia egzaminu,

6) podpis pracownika socjalnego,

7) podpisy przewodniczàcego i cz∏onków regionalnej

komisji lub Centralnej Komisji,

8) piecz´ç urz´dowà urz´du marsza∏ka, w∏aÊciwego ze

wzgl´du na siedzib´ regionalnej komisji, albo ministra w∏aÊciwego do spraw zabezpieczenia spo∏ecznego,

9) wykaz modu∏ów, które by∏y przedmiotem szkolenia, ∏àcznie z liczbà godzin ich realizacji.

§ 9. Kandydaci na konsultantów prac dyplomowych na II stopieƒ specjalizacji powinni posiadaç

1) ukoƒczone studia magisterskie na kierunkach,

o których mowa w § 5 ust. 3 pkt 1,

2) stopieƒ naukowy, ukoƒczone studia podyplomowe

lub ukoƒczone inne formy szkolenia podnoszàce

kwalifikacje,

3) co najmniej siedmioletnià praktyk´ w pracy socjalnej zgodnà z kierunkiem pracy socjalnej stanowiàcym przedmiot szkolenia w zakresie II stopnia specjalizacji lub w kszta∏ceniu w zakresie pracy socjalnej.

§ 10. Podmiot szkolàcy powinien spe∏niaç nast´pujàce warunki

1) posiadaç

szczegó∏owy

program

szkolenia,

uwzgl´dniajàcy minimum programowe, o którym

mowa odpowiednio w § 2 i 3, ∏àcznie z wykazem tematów çwiczeƒ i warsztatów oraz listà literatury

dla ka˝dego modu∏u obj´tego minimum programowym; program szkolenia mo˝e dotyczyç szkolenia w zakresie I stopnia specjalizacji, II stopnia specjalizacji w zakresie przygotowania ogólnego lub

przygotowania specjalistycznego albo szkolenia

w zakresie I i II stopnia specjalizacji,

2) dysponowaç kadrà wyk∏adowców posiadajàcych

a) ukoƒczone studia magisterskie na kierunkach,

o których mowa w § 5 ust. 3 pkt 1, lub na kierunku prawo,

b) stopieƒ naukowy, ukoƒczone studia podyplomowe lub ukoƒczone inne formy szkolenia podnoszàce kwalifikacje,

c) trzyletnià praktyk´ w zakresie kszta∏cenia lub doskonalenia pracowników socjalnych,

3) w przypadku prowadzenia szkolenia w zakresie

II stopnia specjalizacji posiadaç co najmniej czterech konsultantów prac dyplomowych,

4) posiadaç co najmniej sal´ wyk∏adowà i dwie sale

do przeprowadzania warsztatów i çwiczeƒ wyposa˝one w techniczne Êrodki nauczania.

§ 11. Szkolenia w zakresie I stopnia specjalizacji,

prowadzone w dniu wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia,

prowadzi si´ do czasu ich ukoƒczenia na dotychczasowych warunkach.

specjalizacji w zawodzie „pracownik socjalny” (Dz. U.

Nr 24, poz. 125 i z 1999 r. Nr 25, poz. 224).

§ 12. Traci moc rozporzàdzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 5 marca 1997 r. w sprawie stopni

Minister Pracy i Polityki Spo∏ecznej

w z. J. Star´ga-Piasek

§ 13. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

1293

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPO¸ECZNEJ

z dnia 9 paêdziernika 2001 r.

w sprawie udzielania pomocy na usamodzielnienie, kontynuowanie nauki oraz zagospodarowanie dla pe∏noletnich osób z rodzin zast´pczych oraz osób opuszczajàcych niektóre typy placówek opiekuƒczo-wychowawczych i domów pomocy spo∏ecznej, zak∏ady poprawcze, schroniska dla nieletnich i specjalne oÊrodki szkolno-wychowawcze.

Na podstawie art. 33p ust. 10 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy spo∏ecznej (Dz. U. z 1998 r.

Nr 64, poz. 414, Nr 106, poz. 668, Nr 117, poz. 756,

Nr 162, poz. 1118 i 1126, z 1999 r. Nr 20, poz. 170, Nr 79,

poz. 885 i Nr 90, poz. 1001, z 2000 r. Nr 12, poz. 136

i Nr 19, poz. 238 oraz z 2001 r. Nr 72, poz. 748, Nr 88,

poz. 961, Nr 89, poz. 973 i Nr 111, poz. 1194) zarzàdza

si´, co nast´puje

§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla

1) warunki i kryteria dochodowe, jakie powinna spe∏niç osoba, która osiàgn´∏a pe∏noletnoÊç w rodzinie

zast´pczej, lub osoba opuszczajàca niektóre typy

placówek opiekuƒczo-wychowawczych i domów

pomocy spo∏ecznej oraz zak∏ady poprawcze, schroniska dla nieletnich i specjalne oÊrodki szkolno-wychowawcze, zwana dalej „osobà usamodzielnianà”, uprawniajàce do pomocy pieni´˝nej na usamodzielnienie i pomocy pieni´˝nej na kontynuowanie nauki,

2) szczegó∏owe zasady i tryb przyznania, zawieszenia,

zaprzestania udzielania lub odmowy przyznania

pomocy, o której mowa w pkt 1, wysokoÊç pomocy pieni´˝nej na usamodzielnienie i pomocy pieni´˝nej na kontynuowanie nauki oraz wartoÊç

i sk∏adniki pomocy na zagospodarowanie,

3) typy placówek opiekuƒczo-wychowawczych oraz

domów pomocy spo∏ecznej, z których osoby je

opuszczajàce sà uprawnione do korzystania z pomocy, o której mowa w pkt 1.

§ 2. 1. Pomoc pieni´˝na na usamodzielnienie i pomoc pieni´˝na na kontynuowanie nauki przys∏uguje

osobie usamodzielnianej, w przypadku gdy umieszczenie w rodzinie zast´pczej lub skierowanie na pobyt ca∏odobowy do placówki opiekuƒczo-wychowawczej albo specjalnego oÊrodka szkolno-wychowawczego nastàpi∏o na podstawie orzeczenia sàdu.

2. Pomoc, o której mowa w ust. 1, przys∏uguje osobie usamodzielnianej, która opuszcza dom pomocy

spo∏ecznej dla dzieci i m∏odzie˝y niepe∏nosprawnych

intelektualnie albo specjalny oÊrodek szkolno-wychowawczy, w przypadku gdy osoba ta jest zdolna do samodzielnej egzystencji.

3. Osobie opuszczajàcej dom pomocy spo∏ecznej

dla matek z ma∏oletnimi dzieçmi i kobiet w cià˝y przys∏uguje pomoc, o której mowa w ust. 1, w przypadku

gdy do tego domu zosta∏a ona skierowana z rodziny zast´pczej, placówki opiekuƒczo-wychowaczej lub domu

pomocy spo∏ecznej, o których mowa w § 16, z placówki

interwencyjnej, zak∏adu poprawczego lub schroniska

dla nieletnich, specjalnego oÊrodka szkolno-wychowawczego.

§ 3. Pomoc pieni´˝na na usamodzielnienie i pomoc

pieni´˝na na kontynuowanie nauki przys∏uguje osobie

usamodzielnianej, która

1) jest osobà samotnie gospodarujàcà i jej dochód nie

przekracza 200% dochodu okreÊlonego w art. 4

ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy spo∏ecznej, zwanej dalej „ustawà”,

2) zamieszkuje z rodzinà i dochód na osob´ w rodzinie

nie przekracza 200% dochodu okreÊlonego w art. 4

ust. 1 pkt 2—4 ustawy.

§ 4. 1. Warunkiem udzielenia pomocy pieni´˝nej na

usamodzielnienie i pomocy pieni´˝nej na kontynuowanie nauki jest zobowiàzanie si´ osoby usamodzielnianej do realizacji indywidualnego programu usamodzielnienia, zwanego dalej „programem usamodzielnienia”, opracowanego wspólnie z opiekunem, o którym mowa w § 5.

2. Program usamodzielnienia okreÊla sposób i formy

1) wspó∏dzia∏ania i wspierania osoby usamodzielnianej w kontaktach z rodzinà i Êrodowiskiem,

2) uzyskania wykszta∏cenia zgodnego z mo˝liwoÊciami i aspiracjami osoby usamodzielnianej,

9) w § 10 w pkt 13 kropk´ zast´puje si´ przecinkiem

i dodaje si´ pkt 14—16 w brzmieniu

„14) pasy çwiczeƒ taktycznych,

c) skreÊla si´ ust. 3;

13) w § 20 ust. 1 otrzymuje brzmienie

„1. Schrony dla obs∏ugi pola celów i do umieszczania urzàdzeƒ technicznych zlokalizowane na terenie obiektów, o których mowa w § 8 pkt 3, 5

i 16, powinny posiadaç konstrukcj´ ognioodpornà oraz odpornoÊç na przebicie pociskiem

lekkim naboju karabinowego kalibru 7,62 mm

wystrzelonym z odleg∏oÊci 100 m z pr´dkoÊcià

poczàtkowà oko∏o 820 m/s, ze wspó∏czynnikiem

bezpieczeƒstwa «2» i zapewniaç obs∏udze bezpieczne warunki pracy.”;

15) oÊrodki szkolenia pododdzia∏ów rozpoznawczych i specjalnych,

16) oÊrodki szkolenia w rejonie zurbanizowanym.”;

10) w § 17 pkt 2 otrzymuje brzmienie

„2) typowy szczelny ust´p przestawny,”;

11) skreÊla sà § 18;

12) w § 19

Poz. 1291 i 1292

14) § 22 otrzymuje brzmienie

a) ust. 1 otrzymuje brzmienie

„§ 22. 1. Powierzchnia czo∏owa kulochwytu g∏ównego wykonanego w formie nasypu ziemnego, zlokalizowanego na terenie obiektów, o których mowa w § 8 pkt 3, 5, 16 i 17,

powinna byç zabezpieczona w sposób

trwa∏y przez darniowanie.

„1. Zabezpieczenia boczne zlokalizowane na terenie obiektów, o których mowa w § 8 pkt 3,

5, 16 i 17, powinny byç wykonane w postaci

nasypu ziemnego lub budowli z materia∏ów

trwa∏ych os∏oni´tych materia∏ami niepowodujàcymi powstawania odbitek (rykoszetów), równolegle do osi strzelaƒ, jako pe∏ne

na odcinku od linii wyjÊciowej do kulochwytu g∏ównego.”,

2. Pozosta∏e

p∏aszczyzny

kulochwytów,

o których mowa w ust. 1, oraz inne powierzchnie budowli mogà byç poroÊni´te

trawà.”

b) w ust. 2 pkt 1 otrzymuje brzmienie

„1) zapewniç odpornoÊç na przebicie pociskiem

kalibru 7,62 mm (nabój Kb z pociskiem «L»)

wystrzelonym z odleg∏oÊci 100 m z pr´dkoÊcià poczàtkowà oko∏o 820 m/s ze wspó∏czynnikiem bezpieczeƒstwa «2»,”