Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. Przepisy wprowadzające Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia.

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia wchodzi w życie z dniem 17 października 2001 r.

§ 1.

Z dniem wejścia w życie Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia tracą moc dotychczasowe przepisy w kwestiach unormowanych w tym kodeksie, chyba że

przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej.

§ 2.

W szczególności tracą moc

1)

ustawa z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

(Dz. U. Nr 12, poz. 116, z 1972 r. Nr 49, poz. 312, z 1975 r. Nr 16, poz. 91 i Nr 45, poz. 234, z 1982 r. Nr 16, poz. 125 i Nr 45, poz. 291, z 1983 r. Nr 6, poz. 35 i Nr 44, poz. 203, z 1985 r. Nr 23, poz. 100, z 1986 r. Nr 39, poz. 193, z 1988 r. Nr 20, poz. 135, z 1989 r. Nr 34, poz. 180, z 1990 r. Nr 20, poz. 121, Nr 43, poz. 251 i Nr 72, poz. 422, z 1991 r. Nr 32, poz. 131 i Nr 94, poz. 419, z 1992 r. Nr 24, poz. 101, z 1994 r. Nr 27, poz. 96, z 1995 r. Nr 95, poz. 475, z 1997 r. Nr 43, poz. 272, Nr 102, poz. 643 i Nr 123, poz. 779 oraz z 1998 r. Nr 113, poz. 717);

2)

ustawa z dnia 20 maja 1971 r. - Przepisy wprowadzające Kodeks postępowania w sprawach

o wykroczenia

(Dz. U. Nr 12, poz. 117, z 1985 r. Nr 23, poz. 100, z 1991 r. Nr 73, poz. 321 i z 1997 r. Nr 98, poz. 602);

3)

ustawa z dnia 20 maja 1971 r. o ustroju kolegiów do spraw wykroczeń

(Dz. U. Nr 12, poz. 118, z 1972 r. Nr 49, poz. 312, z 1974 r. Nr 24, poz. 142, z 1975 r. Nr 16, poz. 91, z 1982 r. Nr 45, poz. 291, z 1989 r. Nr 35, poz. 192, z 1990 r. Nr 43, poz. 251, z 1991 r. Nr 32, poz. 131, z 1994 r. Nr 27, poz. 96 i z 1998 r. Nr 113, poz. 717).

§ 3.

Pozostają jednak w mocy przepisy ustaw w zakresie, w jakim uprawniają one określone

organy do ścigania wykroczeń i występowania w tych sprawach w charakterze oskarżyciela

publicznego oraz nakładania grzywien w drodze mandatu karnego. Organy te uprawnione

są także do prowadzenia czynności wyjaśniających, o których mowa w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia.

§ 1.

Jeżeli obowiązujące przepisy powołują się na uchylone przepisy dotyczące przedmiotów

unormowanych w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia albo odsyłają ogólnie do przepisów o postępowaniu w sprawach o wykroczenia, stosuje

się w tym zakresie odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, z zastrzeżeniem § 2.

§ 2.

Przepisy ustawy, o której mowa w art. 2 § 2 pkt 1, wymienione w art. 170 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych

(Dz. U. Nr 155, poz. 1014, z 1999 r. Nr 38, poz. 360, Nr 49, poz. 485, Nr 70, poz. 778 i Nr 110, poz. 1255, z 2000 r. Nr 6, poz. 69, Nr 12, poz. 136, Nr 48, poz. 550, Nr 95, poz. 1041, Nr 119, poz. 1251 i Nr 122, poz. 1315 oraz z 2001 r. Nr 45, poz. 497, Nr 46, poz. 499, Nr 88, poz. 961, Nr 98, poz. 1070, Nr 100, poz. 1082 i Nr 102, poz. 1116), stosuje się nadal w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych, nie dłużej

jednak niż do dnia 31 grudnia 2003 r.

§ 1.

Radcowie kolegiów do spraw wykroczeń przez okres 6 miesięcy od dnia wejścia w życie

Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia zachowują prawo do dotychczasowego wynagrodzenia.

§ 2.

Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii kolegium właściwego sądu okręgowego,

może mianować radcę kolegium do spraw wykroczeń, który ukończył aplikację sądową lub

prokuratorską i zdał egzamin sędziowski lub prokuratorski, na jego wniosek, złożony

w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, asesorem sądowym.

§ 3.

Stosunek pracy z radcą kolegium do spraw wykroczeń wygasa z upływem terminu wskazanego

w § 1, chyba że przed upływem tego terminu zostanie on mianowany asesorem albo referendarzem

sądowym bądź zatrudniony jako pracownik sądowy.

§ 1.

W ustawie z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń

(Dz. U. Nr 12, poz. 114, z 1981 r. Nr 24, poz. 124, z 1982 r. Nr 16, poz. 125, z 1983 r. Nr 6, poz. 35 i Nr 44, poz. 203, z 1984 r. Nr 54, poz. 275, z 1985 r. Nr 14, poz. 60 i Nr 23, poz. 100, z 1986 r. Nr 39, poz. 193, z 1988 r. Nr 20, poz. 135 i Nr 41, poz. 324, z 1989 r. Nr 34, poz. 180, z 1990 r. Nr 51, poz. 297, Nr 72, poz. 422 i Nr 86, poz. 504, z 1991 r. Nr 75, poz. 332 i Nr 91, poz. 408, z 1992 r. Nr 24, poz. 101, z 1994 r. Nr 123, poz. 600, z 1995 r. Nr 6, poz. 29 i Nr 60, poz. 310, z 1997 r. Nr 54, poz. 349, Nr 60, poz. 369, Nr 85, poz. 539, Nr 98, poz. 602, Nr 104, poz. 661, Nr 106, poz. 677, Nr 111, poz. 724, Nr 123, poz. 779, Nr 133, poz. 884 i Nr 141, poz. 942, z 1998 r. Nr 113, poz. 717, z 1999 r. Nr 83, poz. 931 i Nr 101, poz. 1178, z 2000 r. Nr 22, poz. 271, Nr 73, poz. 852, Nr 74, poz. 855 i Nr 117, poz. 1228 oraz z 2001 r. Nr 100, poz. 1081) art. 10 otrzymuje brzmienie

„

Art. 10.

§ 1.

Jeżeli czyn będący wykroczeniem wyczerpuje zarazem znamiona przestępstwa, orzeka się

za przestępstwo i za wykroczenie, z tym że jeżeli orzeczono za przestępstwo i za wykroczenie

karę lub środek karny tego samego rodzaju, wykonuje się surowszą karę lub środek karny.

W razie uprzedniego wykonania łagodniejszej kary lub środka karnego zalicza się je

na poczet surowszych.

§ 2.

Przy zaliczaniu kar przyjmuje się jeden dzień aresztu za równoważny jednemu dniowi

pozbawienia wolności, dwóm dniom ograniczenia wolności oraz grzywnie w kwocie od 20

do 150 złotych.

§ 3.

Karę aresztu orzeczoną za wykroczenie uważa się za karę tego samego rodzaju co kara

pozbawienia wolności orzeczona za przestępstwo.

§ 4.

Zaliczeniu, o którym mowa w § 1, nie podlegają środki karne w postaci

1)

nawiązki, jeżeli za wykroczenie i za przestępstwo orzeczono je na rzecz różnych podmiotów,

2)

obowiązku naprawienia szkody, jeżeli za wykroczenie i za przestępstwo orzeczono je

w związku z różnym rodzajem szkód.

”

§ 2.

W ustawie z dnia 20 czerwca 1985 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych

(Dz. U. z 1994 r. Nr 7, poz. 25, Nr 77, poz. 355, Nr 91, poz. 421 i Nr 105, poz. 509, z 1995 r. Nr 34, poz. 163 i Nr 81, poz. 406, z 1996 r. Nr 77, poz. 367, z 1997 r. Nr 75, poz. 471, Nr 98, poz. 604, Nr 106, poz. 679, Nr 117, poz. 751-753, Nr 121, poz. 769, Nr 124, poz. 782 i Nr 133, poz. 882, z 1998 r. Nr 98, poz. 607, Nr 160, poz. 1064 i Nr 162, poz. 1118 i 1125, z 1999 r. Nr 20, poz. 180, Nr 60, poz. 636, Nr 75, poz. 853, Nr 83, poz. 931 i Nr 110, poz. 1255 oraz z 2000 r. Nr 48, poz. 551, Nr 50, poz. 580, Nr 56, poz. 678, Nr 114, poz. 1193, Nr 120, poz. 1268 i Nr 122, poz. 1314 i 1319) w art. 16

„

1)

o wykroczenia oraz wykroczenia skarbowe,

”

.

§ 3.

W ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

(Dz. U. z 2000 r. Nr 101, poz. 1092 oraz z 2001 r. Nr 41, poz. 465, Nr 81, poz. 877 i Nr 100, poz. 1084) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 134

a)

skreśla się ust. 2,

b)

w ust. 4 skreśla się wyrazy „, a w sprawach o wykroczenia w ruchu drogowym - z zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych

i innych pojazdów”;

2)

skreśla się art. 136 i 137;

3)

w art. 138 w ust. 3 skreśla się zdanie drugie;

4)

w art. 138 dodaje się ust. 4 w brzmieniu

„

4.

Wniosek, o którym mowa w ust. 3, dotyczący komendantów wojewódzkich Policji i ich

zastępców lub policjantów pełniących służbę w Komendzie Głównej Policji kieruje się

do Komendanta Głównego Policji.

”

§ 4.

W ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Urzędzie Ochrony Państwa

(Dz. U. z 1999 r. Nr 51, poz. 526, Nr 53, poz. 548 i Nr 110, poz. 1255, z 2000 r. Nr 73, poz. 852 oraz z 2001 r. Nr 81, poz. 877) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 119

a)

skreśla się ust. 2,

b)

w ust. 3 po wyrazach „obniżenia stopnia” skreśla się przecinek oraz wyrazy „a w sprawach o wykroczenia w ruchu drogowym - z zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych

i innych pojazdów”;

2)

skreśla się art. 121 i 122.

§ 5.

W ustawie z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej

(Dz. U. Nr 78, poz. 462, z 1991 r. Nr 94, poz. 422, z 1992 r. Nr 54, poz. 254, z 1993 r. Nr 12, poz. 52, z 1994 r. Nr 53, poz. 214, z 1995 r. Nr 4, poz. 17, Nr 34, poz. 163 i Nr 104, poz. 515, z 1996 r. Nr 106, poz. 496 i Nr 124, poz. 583, z 1997 r. Nr 28, poz. 153, Nr 88, poz. 554 i Nr 121, poz. 770, z 1999 r. Nr 110, poz. 1255 oraz z 2001 r. Nr 45, poz. 498) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 138 skreśla się ust. 1-5;

2)

skreśla się art. 139;

3)

w art. 140 w ust. 3 skreśla się zdanie drugie.

§ 6.

W ustawie z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej

(Dz. U. Nr 61, poz. 283 i Nr 106, poz. 496, z 1997 r. Nr 28, poz. 153, Nr 88, poz. 554 i Nr 133, poz. 883, z 1999 r. Nr 110, poz. 1255, z 2000 r. Nr 2, poz. 5 oraz z 2001 r. Nr 81, poz. 877) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 126 skreśla się ust. 2;

2)

skreśla się art. 128;

3)

w art. 131 skreśla się ust. 2.

§ 7.

W ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego

(Dz. U. Nr 89, poz. 555, z 1999 r. Nr 83, poz. 931, z 2000 r. Nr 50, poz. 580, Nr 62, poz. 717, Nr 73, poz. 852 i Nr 93, poz. 1027 oraz z 2001 r. Nr 98, poz. 1071) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 18 w § 1 wyrazy „przez właściwy organ do spraw wykroczeń” zastępuje się wyrazami „do właściwego sądu”;

2)

w art. 101 w § 2 wyraz „sądowym” zastępuje się wyrazem „karnym”;

3)

art. 400 otrzymuje brzmienie

„

Art. 400.

Jeżeli po rozpoczęciu przewodu sądowego ujawni się, że czyn oskarżonego stanowi wykroczenie,

sąd, nie przekazując sprawy właściwemu sądowi, rozpoznaje ją w tym samym składzie,

stosując w dalszym jej toku przepisy Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.

”

;

4)

skreśla się rozdział 54;

5)

art. 646 otrzymuje brzmienie

„

Art. 646.

W sprawach podlegających orzecznictwu sądów wojskowych nie stosuje się przepisów o

postępowaniu uproszczonym, prywatno-skargowym i nakazowym. Poza tym stosuje się przepisy

działów poprzednich, chyba że przepisy działu niniejszego stanowią inaczej.

”

;

6)

skreśla się rozdział 75.

§ 8.

W ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Przepisy wprowadzające Kodeks postępowania karnego

(Dz. U. Nr 89, poz. 556 i Nr 160, poz. 1083 oraz z 2000 r. Nr 62, poz. 717) skreśla się art. 13.

§ 9.

W ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

(Dz. U. Nr 98, poz. 602, Nr 123, poz. 779 i Nr 160, poz. 1086, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 133, poz. 872, z 1999 r. Nr 106, poz. 1216, z 2000 r. Nr 12, poz. 136, Nr 43, poz. 483 i Nr 53, poz. 649 oraz z 2001 r. Nr 27, poz. 298) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 136 ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Zatrzymane prawo jazdy, z wyjątkiem przypadku określonego w art. 135 ust. 1 pkt 1

lit. c), Policja przekazuje niezwłocznie, nie później niż w ciągu 7 dni, według właściwości,

sądowi uprawnionemu do rozpoznania sprawy o wykroczenie, prokuratorowi lub staroście.

”

;

2)

w art. 137 w ust. 1 pkt 2 otrzymuje brzmienie

„

2)

w sprawie o wykroczenie - sąd właściwy do rozpoznania sprawy.

”

§ 10.

W ustawie z dnia 22 sierpnia 1997 r. o bezpieczeństwie imprez masowych

(Dz. U. Nr 106, poz. 680, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i z 2001 r. Nr 41, poz. 465) po art. 21 dodaje się art. 21a w brzmieniu

„

Art. 21a.

Postępowanie w sprawach o wykroczenia określone w art. 21 ust. 2-4 prowadzi się na

podstawie przepisów o postępowaniu przyspieszonym.

”

§ 11.

W ustawie z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy

(Dz. U. Nr 83, poz. 930, z 2000 r. Nr 60, poz. 703 i Nr 62, poz. 717 oraz z 2001 r. Nr 11, poz. 82) po art. 167 dodaje się art. 167a w brzmieniu

„

Art. 167a.

Kasację w sprawie o wykroczenie skarbowe może wnieść wyłącznie Minister Sprawiedliwości-Prokurator

Generalny i Rzecznik Praw Obywatelskich, a w sprawach podlegających orzecznictwu sądów

wojskowych - także Naczelny Prokurator Wojskowy. Kasację taką wnieść można od każdego

prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie sądowe

”

.

§ 12.

W ustawie z dnia 16 marca 2001 r. o Biurze Ochrony Rządu

(Dz. U. Nr 27, poz. 298) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 116 po wyrazie „przestępstwa” dodaje się wyrazy „i wykroczenia”;

2)

w art. 118

a)

skreśla się ust. 2,

b)

w ust. 4 skreśla się wyrazy „, a w sprawach o wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu i porządkowi w komunikacji -

z zakazem prowadzenia pojazdów”;

3)

skreśla się art. 120 i 121;

4)

w art. 122 w ust. 3 skreśla się zdanie drugie.

§ 1.

W sprawach, w których w kolegium do spraw wykroczeń nie wydano rozstrzygnięcia w pierwszej

instancji przed wejściem w życie Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, stosuje się przepisy tego kodeksu.

§ 2.

Przepisy Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia stosuje się także w sprawach, w których wniesiono sprzeciw od nakazu karnego wydanego

przed wejściem w życie tego kodeksu.

§ 3.

W sprawach, w których wniesiono odwołanie od orzeczenia kolegium do spraw wykroczeń,

sąd rozpoznaje odwołanie, stosując przepisy dotychczasowe, nie może jednak uchylić

orzeczenia kolegium i przekazać sprawy do ponownego rozpoznania, chyba że z powodu

stwierdzenia okoliczności, o których mowa w art. 18c § 1 pkt 1-8 ustawy, o której

mowa w art. 2 § 2 pkt 1, zachodzi potrzeba przekazania sprawy do rozpoznania od nowa

przez sąd pierwszej instancji. W razie wniesienia odwołania na niekorzyść obwinionego,

sąd może skazać obwinionego, którego kolegium do spraw wykroczeń uniewinniło lub co

do którego umorzono postępowanie; od takiego orzeczenia obwinionemu służy apelacja.

§ 4.

Rozpoznając zażalenie na postanowienie kolegium do spraw wykroczeń lub jego przewodniczącego,

sąd stosuje przepisy dotychczasowe. W razie uwzględnienia zażalenia na postanowienie

kolegium do spraw wykroczeń o umorzeniu postępowania lub postanowienie jego przewodniczącego

o odmowie wszczęcia postępowania, sąd rozpoznaje sprawę w pierwszej instancji.

§ 5.

Środek odwoławczy, wnoszony z zachowaniem dotychczasowych przepisów po wejściu w życie

Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia od orzeczenia wydanego przed jego wejściem w życie, składa się w sądzie, przy którym

działało kolegium do spraw wykroczeń, które wydało zaskarżone rozstrzygnięcie.

§ 6.

Wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia w sprawie, w której z uwagi na zniesienie

kolegium do spraw wykroczeń nie sporządzono uzasadnienia, traktuje się jako środek

odwoławczy, jeżeli w terminie zawitym 7 dni od doręczenia wezwania prezesa sądu osoba

uprawniona uzupełni taki wniosek w sposób spełniający wymogi przewidziane dla środka

odwoławczego w art. 427 § 1 i 2 Kodeksu postępowania karnego.

§ 7.

Czynności przewidziane w ustawie, o której mowa w art. 2 § 2 pkt 1, dla kolegium do spraw wykroczeń i jego przewodniczącego w sprawach

niezakończonych do dnia wejścia w życie Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, wykonują odpowiednio sąd właściwy do rozpoznania sprawy i jego prezes, stosując

przepisy tego kodeksu.

W sprawach o wykroczenia przekazanych do sądu w trybie dotychczasowych przepisów,

w których do dnia wejścia w życie Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia nie wydano orzeczenia w pierwszej instancji, stosuje się przepisy tego kodeksu.

§ 1.

Nierozpoznane wnioski o uchylenie prawomocnego rozstrzygnięcia lub o stwierdzenie

nieważności rozstrzygnięcia rozpoznaje się, stosując dotychczasowe przepisy.

§ 2.

Przepis § 1 stosuje się także do wskazanych tam wniosków, złożonych po wejściu w życie Kodeksu

postępowania w sprawach o wykroczenia, gdy odnoszą się one do rozstrzygnięć wydanych przed wejściem w życie tego kodeksu.

W sprawach podlegających dotychczas orzecznictwu sądów wojskowych, jeżeli wniosek

o ukaranie złożono przed dniem wejścia w życie Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, orzeka nadal sąd wojskowy, chociażby przestał być właściwy.

§ 1.

Jeżeli czyn będący wykroczeniem wyczerpuje zarazem znamiona przestępstwa, orzeka się

za przestępstwo i za wykroczenie, z tym że jeżeli orzeczono za przestępstwo i za wykroczenie

karę lub środek karny tego samego rodzaju, wykonuje się surowszą karę lub środek karny.

W razie uprzedniego wykonania łagodniejszej kary lub środka karnego zalicza się je

na poczet surowszych.

§ 2.

Przy zaliczaniu kar przyjmuje się jeden dzień aresztu za równoważny jednemu dniowi

pozbawienia wolności, dwóm dniom ograniczenia wolności oraz grzywnie w kwocie od 20

do 150 złotych.

§ 3.

Karę aresztu orzeczoną za wykroczenie uważa się za karę tego samego rodzaju co kara

pozbawienia wolności orzeczona za przestępstwo.

§ 4.

Zaliczeniu, o którym mowa w § 1, nie podlegają środki karne w postaci

1)

nawiązki, jeżeli za wykroczenie i za przestępstwo orzeczono je na rzecz różnych podmiotów,

2)

obowiązku naprawienia szkody, jeżeli za wykroczenie i za przestępstwo orzeczono je

w związku z różnym rodzajem szkód.

Czynności procesowe dokonane przed wejściem w życie Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia są skuteczne, jeżeli dokonano ich z zachowaniem przepisów dotychczasowych.

Po wejściu w życie Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia przepisy, o których mowa w art. 5 § 3-6 i 12, stosuje się jednak do wykroczeń popełnionych

odpowiednio przez funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej,

Biura Ochrony Rządu i Służby Więziennej przed dniem wejścia w życie tego kodeksu.

Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia pozostają w mocy odpowiednie przepisy dotychczasowe, w zakresie, w jakim nie są one

sprzeczne z przepisami tego kodeksu, jednak nie dłużej niż przez jeden rok.

W razie wątpliwości, czy stosować prawo dotychczasowe czy Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, stosuje się przepisy kodeksu.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 17 października 2001 r.

Postępowanie w sprawach o wykroczenia określone w art. 21 ust. 2-4 prowadzi się na

podstawie przepisów o postępowaniu przyspieszonym.

Kasację w sprawie o wykroczenie skarbowe może wnieść wyłącznie Minister Sprawiedliwości-Prokurator

Generalny i Rzecznik Praw Obywatelskich, a w sprawach podlegających orzecznictwu sądów

wojskowych - także Naczelny Prokurator Wojskowy. Kasację taką wnieść można od każdego

prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie sądowe

Jeżeli po rozpoczęciu przewodu sądowego ujawni się, że czyn oskarżonego stanowi wykroczenie,

sąd, nie przekazując sprawy właściwemu sądowi, rozpoznaje ją w tym samym składzie,

stosując w dalszym jej toku przepisy Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.

W sprawach podlegających orzecznictwu sądów wojskowych nie stosuje się przepisów o

postępowaniu uproszczonym, prywatno-skargowym i nakazowym. Poza tym stosuje się przepisy

działów poprzednich, chyba że przepisy działu niniejszego stanowią inaczej.