Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 września 2000 r. w sprawie placówek opiekuńczo-wychowawczych.

§ 5. Traci moc rozporzàdzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 lutego 1999 r. w sprawie kwalifikacji osób wykonujàcych zadania w zakresie pomocy

spo∏ecznej (Dz. U. Nr 20, poz. 172).

§ 4. Osoby, o których mowa w § 1 i 2, nie posiadajàce w dniu wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia specjalizacji z zakresu organizacji pomocy spo∏ecznej, mogà wykonywaç czynnoÊci z zakresu nadzoru, nie d∏u˝ej jednak ni˝ do dnia 31 grudnia 2002 r.

§ 6. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

Minister Pracy i Polityki Spo∏ecznej: L. Komo∏owski

900

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPO¸ECZNEJ

z dnia 1 wrzeÊnia 2000 r.

w sprawie placówek opiekuƒczo-wychowawczych.

Na podstawie art. 33k ust. 9 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy spo∏ecznej (Dz. U. z 1998 r.

Nr 64, poz. 414, Nr 106, poz. 668, Nr 117, poz. 756

i Nr 162, poz. 1118 i 1126, z 1999 r. Nr 20, poz. 170,

Nr 79, poz. 885 i Nr 90, poz. 1001 oraz z 2000 r. Nr 12,

poz. 136 i Nr 19, poz. 238) zarzàdza si´, co nast´puje

Rozdzia∏ 1

Przepisy ogólne

§ 1. Rozporzàdzenie reguluje

1) typy, zasady dzia∏ania i organizacj´ placówek opiekuƒczo-wychowawczych, zwanych dalej „placówkami”,

2) kwalifikacje osób zatrudnianych w placówkach,

3) warunki korzystania w placówkach z pracy wolontariuszy,

4) zasady oraz tryb kwalifikowania i kierowania dzieci

do placówek,

5) obowiàzujàcy w placówkach standard wychowania

i opieki oraz

6) standardy us∏ug opiekuƒczo-wychowawczych

Êwiadczonych w placówkach.

§ 2. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o

1) w∏aÊciwym powiecie — nale˝y przez to rozumieç

powiat w∏aÊciwy ze wzgl´du na miejsce zamieszkania dziecka lub lokalizacj´ placówki,

2) organie prowadzàcym — nale˝y przez to rozumieç

jednostk´ samorzàdu terytorialnego lub podmiot

okreÊlony w art. 12a ustawy z dnia 29 listopada

1990 r. o pomocy spo∏ecznej, zwanej dalej „ustawà”, prowadzàce placówk´,

3) opiece dziennej — nale˝y przez to rozumieç wspieranie rodziny przez obj´cie dziecka dzia∏aniami wy-

chowawczymi, opiekuƒczymi i edukacyjnymi realizowanymi w placówce,

4) opiece ca∏odobowej — nale˝y przez to rozumieç

zaspokajanie w placówce potrzeb ˝yciowych dziecka zgodnie z ustalonymi w rozporzàdzeniu standardami opieki i wychowania oraz standardami us∏ug

opiekuƒczo-wychowawczych, je˝eli potrzeby te

stale lub okresowo nie mogà byç zaspokajane

w domu rodzinnym,

5) opiece doraênej — nale˝y przez to rozumieç krótkotrwa∏à opiek´ ca∏odobowà, której celem jest opracowanie diagnozy dotyczàcej w szczególnoÊci poziomu rozwoju poznawczego, emocjonalnego

dziecka, jego stanu zdrowia, zwiàzków z rodzinà,

z rówieÊnikami, z uwzgl´dnieniem wskazaƒ wychowawczych i dydaktycznych,

6) hostelu — nale˝y przez to rozumieç cz´Êç placówki dysponujàcà bazà noclegowà i zapewniajàcà

opiek´ wychowawczà, czynnà przez ca∏à dob´,

przeznaczonà dla wychowanków placówki mieszkajàcych z rodzinà, wykorzystywanà w sytuacjach kryzysowych, kiedy dziecko ze wzgl´dów rodzinnych musi czasowo zamieszkaç poza swojà rodzinà,

7) rodzinach zaprzyjaênionych — nale˝y przez to rozumieç rodziny obce, których cz∏onkowie zwiàzani

sà z placówkà na zasadach wolontariatu, wspierajàce placówk´ w procesie wychowania w zakresie

˝ycia rodzinnego.

Rozdzia∏ 2

Typy placówek opiekuƒczo-wychowawczych

§ 3. 1. Placówki ze wzgl´du na specyfik´ dzia∏aƒ

dzielà si´ na

1) placówki wsparcia dziennego,

2) placówki interwencyjne,

3) placówki rodzinne,

4) placówki socjalizacyjne,

5) placówki resocjalizacyjne.

2. Placówki mogà specjalizowaç si´ w opiece nad

dzieçmi o szczególnych potrzebach.

3. Placówki tworzà dla swoich wychowanków odpowiednie formy opieki w Êrodowisku, w szczególnoÊci hostele i rodziny zaprzyjaênione.

4. W placówce mogà przebywaç dzieci niepe∏nosprawne, je˝eli nie ma uzasadnionych przeciwwskazaƒ.

5. Placówka wspó∏pracuje z rodzinà dziecka.

6. Placówka przygotowuje dzieci, w miar´ mo˝liwoÊci, do samodzielnego ˝ycia.

7. Placówka wspó∏pracuje z powiatowym centrum

pomocy rodzinie.

§ 4. 1. Placówka wsparcia dziennego, która dzia∏a

w najbli˝szym Êrodowisku lokalnym dziecka

Poz. 900

5. Placówka resocjalizacyjna zapewnia dzieciom

niedostosowanym spo∏ecznie

1) opiek´ i wychowanie,

2) resocjalizacj´ i rewalidacj´,

3) mo˝liwoÊç leczenia uzale˝nieƒ,

4) zdobycie kwalifikacji zawodowych.

§ 5. Placówki, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1—4,

mogà ∏àczyç ró˝ne zakresy sprawowanej opieki oraz

specyfik´ dzia∏aƒ.

Rozdzia∏ 3

Zasady dzia∏ania i organizacja

placówek opiekuƒczo-wychowawczych

§ 6. 1. Placówka, realizujàc zaspokajanie potrzeb

dziecka, o których mowa w art. 33l ust. 1 ustawy, kieruje si´ w szczególnoÊci

1) dobrem dziecka,

2) poszanowaniem praw dziecka,

1) wspiera rodzin´ w sprawowaniu jej podstawowych

funkcji,

3) potrzebà wyrównywania deficytów rozwojowych,

2) zapewnia pomoc rodzinie i dzieciom sprawiajàcym

problemy wychowawcze, zagro˝onym demoralizacjà, przest´pczoÊcià lub uzale˝nieniami,

4) koniecznoÊcià wspierania rozwoju dziecka poprzez

umo˝liwienie kszta∏cenia, rozwój zainteresowaƒ

i indywidualizowanie oddzia∏ywaƒ wychowawczych,

3) wspó∏pracuje ze szko∏à, oÊrodkiem pomocy spo∏ecznej i innymi instytucjami w rozwiàzywaniu problemów wychowawczych.

5) potrzebà dzia∏aƒ przygotowujàcych do samodzielnego ˝ycia,

2. Placówka interwencyjna

1) zapewnia dziecku pozbawionemu cz´Êciowo lub

ca∏kowicie opieki rodziców, znajdujàcemu si´ w sytuacji kryzysowej

6) poszanowaniem praw rodziców wynikajàcych

z przepisów prawa rodzinnego, a przede wszystkim

prawa do kontaktowania si´ z dzieckiem,

7) potrzebà dzia∏aƒ w celu utrzymywania wi´zi dziecka

z rodzinà i umo˝liwienia jego powrotu do rodziny.

a) doraênà, ca∏odobowà opiek´,

b) kszta∏cenie dostosowane do jego wieku i mo˝liwoÊci rozwojowych,

c) opiek´ i wychowanie do czasu powrotu do rodziny lub umieszczenia w rodzinie zast´pczej, placówce rodzinnej albo placówce socjalizacyjnej,

2. Zasady, o których mowa w ust. 1, placówka stosuje w szczególnoÊci przy opracowaniu indywidualnej diagnozy dziecka i indywidualnego planu pracy

z dzieckiem, zwanego dalej „indywidualnym planem

pracy”.

2) przygotowuje diagnoz´ stanu psychofizycznego

i sytuacji ˝yciowej dziecka oraz ustala wskazania do

dalszej pracy z dzieckiem.

§ 7. 1. Szczegó∏owe zadania i organizacj´ placówki,

a tak˝e specyfik´ i zakres sprawowanej opieki okreÊla

regulamin.

3. Placówka rodzinna zapewnia dzieciom cz´Êciowo lub ca∏kowicie pozbawionym opieki rodziców ca∏odobowà opiek´ i wychowanie w warunkach zbli˝onych

do domu rodzinnego oraz opiek´, do czasu powrotu

dziecka do rodziny, umieszczenia go w rodzinie adopcyjnej lub jego usamodzielnienia.

2. Regulamin opracowuje dyrektor placówki w porozumieniu z powiatowym centrum pomocy rodzinie.

4. Placówka socjalizacyjna zapewnia ca∏odobowà

opiek´ i wychowanie dzieciom ca∏kowicie lub cz´Êciowo pozbawionym opieki rodzicielskiej, dla których nie

znaleziono rodzinnej opieki zast´pczej.

3. Z regulaminem powinny byç zaznajomione dzieci przebywajàce w placówce.

§ 8. Placówka realizuje indywidualny plan pracy

z dzieckiem, prowadzi kart´ pobytu dziecka oraz innà

niezb´dnà dokumentacj´ dotyczàcà dziecka i jego rodziny. Wzór karty pobytu dziecka i sposób jej prowadzenia okreÊla za∏àcznik do rozporzàdzenia.

§ 9. 1. Placówkà kieruje dyrektor powo∏ywany przez

organ prowadzàcy placówk´.

2. Dyrektor placówki rodzinnej jest jednoczeÊnie

wychowawcà. W razie jego nieobecnoÊci placówkà rodzinnà kieruje osoba wyznaczona przez organ prowadzàcy, w uzgodnieniu z dyrektorem.

3. Wychowawca zobowiàzany jest do organizowania pracy w grupie dzieci oraz do pracy indywidualnej

z dzieckiem.

4. Wychowawca kierujàcy procesem wychowawczym dziecka bezpoÊrednio odpowiada za realizacj´ zadaƒ wynikajàcych z indywidualnego planu pracy oraz

pozostaje w sta∏ym kontakcie z rodzinà dziecka.

5. W placówce rodzinnej wychowawca mo˝e ∏àczyç

funkcje administracyjne i obs∏ugi.

6. Osoba zatrudniona w placówce na stanowisku

pracownika socjalnego jest odpowiedzialna za prac´

z rodzinà dziecka, rozpoznaje jego sytuacj´ rodzinnà,

utrzymuje kontakt z instytucjami wspierajàcymi t´ rodzin´, inicjuje dzia∏ania niezb´dne do unormowania

sytuacji rodziny i umo˝liwienia powrotu dziecka do rodziny.

7. Osoby zatrudnione w placówce na stanowisku

psychologa lub pedagoga sà odpowiedzialne za diagnoz´ indywidualnà dziecka, prowadzenie zaj´ç terapeutycznych oraz za poradnictwo psychologiczno-pedagogiczne dla rodziców dzieci przebywajàcych w placówce.

8. Opiekunka dzieci´ca opiekuje si´ dzieckiem do

lat trzech oraz dzieckiem niepe∏nosprawnym.

9. W placówce wsparcia dziennego mo˝e byç zatrudniony — w miar´ potrzeby — pedagog, psycholog

lub pracownik socjalny.

10. Placówka utrzymuje kontakt z pracownikami socjalnymi oÊrodka pomocy spo∏ecznej w∏aÊciwego dla

miejsca zamieszkania dziecka.

Poz. 900

4. Indywidualny plan pracy jest modyfikowany

w zale˝noÊci od zmieniajàcej si´ sytuacji dziecka, nie

rzadziej jednak ni˝ co pó∏ roku.

§ 11. 1. W placówce dzia∏a, z zastrze˝eniem § 12, sta∏y zespó∏ do spraw okresowej oceny sytuacji dziecka.

2. Do zadaƒ zespo∏u, o którym mowa w ust. 1, nale˝y w szczególnoÊci

1) analiza karty pobytu dziecka,

2) okresowa ocena sytuacji dziecka,

3) ocena aktualnej sytuacji rodziny dziecka,

4) analiza stosowanych metod pracy z dzieckiem i rodzinà,

5) modyfikowanie indywidualnego planu pracy,

6) ocena zasadnoÊci dalszego pobytu dziecka w placówce.

3. W sk∏ad zespo∏u, o którym mowa w ust. 1, wchodzà

1) dyrektor lub osoba przez niego wyznaczona,

2) pedagog,

3) psycholog,

4) wychowawca bezpoÊrednio kierujàcy procesem

wychowawczym dziecka,

5) pracownik socjalny.

4. W celu uzyskania wiedzy o sytuacji socjalnej

i prawnej dziecka oraz jego rodziny, do udzia∏u w posiedzeniu sta∏ego zespo∏u, o którym mowa w ust. 1, zapraszane sà równie˝ osoby bliskie dziecku, a tak˝e

przedstawiciele: sàdu rodzinnego w∏aÊciwego ze

wzgl´du na miejsce po∏o˝enia placówki, w∏aÊciwego

powiatowego centrum pomocy rodzinie, oÊrodka pomocy spo∏ecznej, policji, s∏u˝by zdrowia, instytucji

oÊwiatowych, oÊrodka adopcyjno-opiekuƒczego oraz

organizacji spo∏ecznych statutowo zajmujàcych si´

problematykà rodziny i dziecka.

§ 10. 1. Wychowawca kierujàcy procesem wychowawczym dziecka w placówce wype∏nia kart´ pobytu

dziecka oraz opracowuje przy udziale dziecka indywidualny plan pracy w porozumieniu z psychologiem,

pedagogiem, pracownikiem socjalnym, a tak˝e innymi

specjalistami.

5. Po przeprowadzeniu oceny sytuacji dziecka,

o której mowa w ust. 2 pkt 2, poprzez analiz´ jego sytuacji rodzinnej i psychospo∏ecznej, zespó∏, o którym

mowa w ust. 1, formu∏uje na piÊmie wniosek dotyczàcy zasadnoÊci dalszego pobytu dziecka w placówce.

2. Indywidualny plan pracy opracowywany jest na

podstawie informacji dotyczàcych ˝ycia dziecka zawartych w dokumentach, o których mowa w § 30, analizy

procesu zmian rozwoju psychicznego i fizycznego

w trakcie pobytu w placówce oraz oceny efektów pracy socjalnej prowadzonej z jego rodzicami.

6. Na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 5,

dyrektor placówki informuje sàd rodzinny o zaistnieniu

podstaw do powrotu dziecka do rodziny albo — wobec niemo˝noÊci powrotu dziecka do rodziny — podejmuje starania zmierzajàce do umieszczenia go w rodzinie przysposabiajàcej, rodzinie zast´pczej lub w placówce rodzinnej.

3. Indywidualny plan pracy uwzgl´dnia w szczególnoÊci wiek, mo˝liwoÊci psychofizyczne dziecka, jego

sytuacj´ rodzinnà i przebieg procesu przygotowania

dziecka do usamodzielnienia.

7. Na wniosek wychowawcy lub dyrektora, po zasi´gni´ciu opinii zespo∏u, o którym mowa w ust. 1, oraz

po zasi´gni´ciu opinii dziecka powiat mo˝e przenieÊç

dziecko do innej placówki.

8. Przeniesienie dziecka umieszczonego w placówce na podstawie orzeczenia sàdowego wymaga zgody

w∏aÊciwego sàdu.

§ 12. W placówce rodzinnej okresowej oceny sytuacji dziecka dokonuje dyrektor w porozumieniu z w∏aÊciwym oÊrodkiem adopcyjno-opiekuƒczym. Przepisy

§ 11 ust. 5—7 stosuje si´ odpowiednio.

§ 13. 1. Dzieci przebywajàce w placówkach, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 4 i 5, mogà tworzyç samorzàd.

2. Zasady wyboru i dzia∏ania organów samorzàdu

okreÊla regulamin uchwalony przez dzieci przebywajàce w placówce.

3. Opiekuna samorzàdu wybierajà dzieci spoÊród

pracowników zatrudnionych w placówce.

4. Samorzàd mo˝e przedstawiaç dyrektorowi wnioski i opinie we wszystkich sprawach dotyczàcych funkcjonowania placówki.

§ 14. 1. Placówka wsparcia dziennego, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 1, prowadzi w szczególnoÊci nast´pujàce formy pracy Êrodowiskowej

1) pomoc w kryzysach szkolnych, rodzinnych, rówieÊniczych, osobistych,

2) zaj´cia socjoterapeutyczne,

3) zaj´cia korekcyjne, kompensacyjne i logopedyczne,

4) indywidualne programy korekcyjne,

5) pomoc w nauce,

6) pomoc socjalnà, do˝ywianie,

7) organizacj´ czasu wolnego, rozwój zainteresowaƒ,

organizacj´ zabaw i zaj´ç sportowych,

8) sta∏à prac´ z rodzinà dziecka,

9) sta∏à wspó∏prac´, przede wszystkim z oÊrodkiem

pomocy spo∏ecznej, szko∏à oraz sàdem.

2. Placówka wsparcia dziennego pracuje przez ca∏y

rok, we wszystkie dni robocze, co najmniej 4 godziny

dziennie.

3. Czas pracy placówki dostosowany jest do potrzeb dzieci i rodziców.

§ 15. 1. Placówka interwencyjna przyjmuje dzieci

w nag∏ych sytuacjach kryzysowych.

2. W placówce interwencyjnej sporzàdza si´ diagnoz´ dziecka i rodziny dotyczàcà zdrowia, rozwoju

umys∏owego, stanu emocjonalnego i zwiàzków rodzinnych.

3. Placówka interwencyjna zaspokaja indywidualne

potrzeby edukacyjne dziecka, umo˝liwia mu wyrównywanie opóênieƒ szkolnych i kontynuowanie nauki na

odpowiednim poziomie.

Poz. 900

4. Do placówki interwencyjnej przyjmowane sà

dzieci od lat siedmiu niezale˝nie od miejsca zamieszkania. W wyjàtkowych przypadkach, w szczególnoÊci gdy

dziecku nie mo˝na zapewniç rodzinnej opieki zast´pczej, do placówki interwencyjnej mogà byç przyjmowane dzieci m∏odsze.

5. Placówka interwencyjna jest zobowiàzana do regularnego informowania powiatowego centrum pomocy rodzinie o przebywajàcych w niej dzieciach.

6. Pobyt dziecka w placówce interwencyjnej nie

mo˝e trwaç d∏u˝ej ni˝ 3 miesiàce. W przypadku gdy post´powanie sàdowe w sprawie uregulowania sytuacji

prawnej dziecka jest w toku, pobyt mo˝e byç przed∏u˝ony, nie d∏u˝ej jednak ni˝ o 3 miesiàce.

7. Do placówki interwencyjnej mo˝e byç przyj´te

równie˝ dziecko skierowane na podstawie ustawy

z dnia 26 paêdziernika 1982 r. o post´powaniu w sprawach nieletnich (Dz. U. Nr 35, poz. 228, z 1992 r. Nr 24,

poz. 101, z 1995 r. Nr 89, poz. 443, z 1998 r. Nr 106,

poz. 668, z 1999 r. Nr 83, poz. 931 oraz z 2000 r. Nr 12,

poz. 136 i Nr 50, poz. 580).

8. Placówka interwencyjna przygotowuje diagnoz´

psychologiczno-pedagogicznà dziecka oraz diagnoz´

jego sytuacji rodzinnej na potrzeby sàdu rodzinnego.

§ 16. 1. Placówka rodzinna

1) tworzy jednà, wielodzietnà rodzin´ dla dzieci, które

nie mogà byç umieszczone w rodzinie zast´pczej

lub przysposabiajàcej,

2) wychowuje dzieci w ró˝nym wieku, w tym dorastajàce i stopniowo usamodzielniajàce si´,

3) umo˝liwia wspólne wychowanie i opiek´ licznemu

rodzeƒstwu,

4) zapewnia dzieciom kszta∏cenie, wyrównywanie

opóênieƒ rozwojowych i szkolnych.

2. Placówka rodzinna utrzymuje kontakt z oÊrodkiem pomocy spo∏ecznej i powiatowym centrum pomocy rodzinie.

§ 17. 1. Placówka socjalizacyjna

1) zapewnia dziecku ca∏odobowà opiek´ i wychowanie oraz zaspokaja jego niezb´dne potrzeby,

2) prowadzi zaj´cia socjalizujàce, korekcyjne, kompensacyjne, logopedyczne, resocjalizujàce, terapeutyczne rekompensujàce brak wychowania

w Êrodowisku rodzinnym i przygotowujàce do ˝ycia spo∏ecznego, a dla dzieci niepe∏nosprawnych

— odpowiednià rehabilitacj´ i zaj´cia specjalistyczne,

3) zapewnia dzieciom kszta∏cenie, wyrównywanie

opóênieƒ rozwojowych i szkolnych.

2. Placówka socjalizacyjna podejmuje dzia∏ania

w celu powrotu dziecka do rodziny, znalezienia rodziny

przysposabiajàcej lub umieszczenia w rodzinnej opiece zast´pczej.

§ 18. 1. Placówka resocjalizacyjna

1) zapewnia mo˝liwoÊç indywidualnego oddzia∏ywania na dzieci niedostosowane spo∏ecznie odpowiednio do ich osobowoÊci i potrzeb wychowawczych,

2) zapewnia kszta∏cenie dzieci na poziomie ogólnokszta∏càcym i zawodowym, udzia∏ w szczególnoÊci

w ˝yciu kulturalnym, sportowym, spo∏ecznym

i wdra˝anie do pracy,

3) przygotowuje dzieci do ˝ycia w naturalnym Êrodowisku spo∏ecznym zgodnie z uznanymi normami

oraz do samodzielnoÊci.

2. Placówka resocjalizacyjna mo˝e prowadziç dzia∏alnoÊç w formie dziennej, ca∏odobowej turnusowej

lub okresowej.

Poz. 900

6) opiekunki dzieci´ce — absolwentki szkó∏ medycznych przygotowujàcych do pracy w zawodzie opiekunki dzieci´cej,

7) lekarzy i piel´gniarki.

2. W placówce rodzinnej mo˝na zatrudniç tylko

osob´ wskazanà przez dyrektora placówki. Mo˝e to byç

osoba z nim spokrewniona lub spowinowacona.

§ 21. 1. Dyrektor, organizujàc prac´ w placówce,

umo˝liwia pracownikom ustawiczne dokszta∏canie i informuje ich o podstawowych zagadnieniach pedagogicznych zwiàzanych z funkcjonowaniem placówki.

2. W procesie wychowania i opieki uczestniczà

wszyscy pracownicy placówki.

Rozdzia∏ 4

3. Pracownicy zatrudnieni w placówce powinni wykazywaç nale˝ytà postaw´ i dawaç dobry przyk∏ad

dzieciom.

Kwalifikacje osób zatrudnianych w placówkach opiekuƒczo-wychowawczych i warunki korzystania z pracy wolontariuszy

§ 22. 1. Dzia∏alnoÊç placówki mo˝e byç uzupe∏niana pracà wolontariuszy, której celem w szczególnoÊci

jest

§ 19. 1. Dyrektorem placówki, z zastrze˝eniem

ust. 2, mo˝e byç osoba, która posiada

1) rozszerzenie zakresu opieki nad dzieckiem w placówce,

1) wykszta∏cenie wy˝sze magisterskie na kierunkach

pedagogika, psychologia lub politologia i nauki

spo∏eczne w zakresie / o specjalnoÊci resocjalizacja,

2) specjalizacj´ z zakresu organizacji pomocy spo∏ecznej,

3) trzyletni sta˝ pracy w placówce.

2. Dyrektorem placówki rodzinnej mo˝e byç osoba,

która

1) posiada wykszta∏cenie Êrednie lub wy˝sze,

2) odby∏a odpowiednie szkolenie w oÊrodku adopcyjno-opiekuƒczym, o którym mowa w art. 33∏ ust. 1

ustawy, i otrzyma∏a zaÊwiadczenie kwalifikacyjne.

§ 20. 1. Placówki, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1,

2, 4 i 5, w zale˝noÊci od potrzeb, zatrudniajà specjalistów o nast´pujàcych kwalifikacjach

1) wychowawców — absolwentów studiów wy˝szych

o preferowanych kierunkach pedagogika, psychologia, politologia i nauki spo∏eczne w zakresie /

o specjalnoÊci resocjalizacja,

2) wsparcie pracy wychowawców poprzez organizowanie kó∏ zainteresowaƒ i rozwijanie indywidualnych zdolnoÊci dzieci,

3) zapoznanie Êrodowiska lokalnego z problemami

placówek,

4) promocja idei wolontariatu.

2. Wolontariuszem w placówce mo˝e byç osoba,

która

1) jest pe∏noletnia, nie karana,

2) zosta∏a poinformowana o specyfice pracy wychowawczej i koniecznoÊci zachowania tajemnicy

w sprawach dotyczàcych dzieci znajdujàcych si´

w placówce,

3) zosta∏a ubezpieczona przez dyrektora od odpowiedzialnoÊci cywilnej za szkody powsta∏e podczas

pracy.

3. Wolontariusz wykonuje prac´ pod nadzorem

dyrektora lub wychowawcy wyznaczonego przez dyrektora.

4. Dyrektor placówki zawiera z wolontariuszem

umow´, w której okreÊla si´

2) pedagogów — absolwentów wy˝szych studiów

magisterskich,

1) zakres zadaƒ, których podejmuje si´ wolontariusz,

oraz czas trwania wspó∏pracy,

3) psychologów — absolwentów wy˝szych studiów

magisterskich,

2) zobowiàzanie wolontariusza do dzia∏ania w porozumieniu z osobami, o których mowa w ust. 3, oraz

4) terapeutów — osoby posiadajàce udokumentowane przygotowanie do prowadzenia terapii o profilu

potrzebnym w pracy placówki,

3) zobowiàzanie do zachowania tajemnicy w sprawach dotyczàcych dzieci znajdujàcych si´ w placówce.

5) pracowników socjalnych z ukoƒczonà specjalizacjà

zawodowà w zawodzie pracownik socjalny,

5. Na wniosek wolontariusza dyrektor wydaje opini´ o jego pracy na rzecz placówki.

Rozdzia∏ 5

Zasady i tryb kwalifikowania oraz kierowania wychowanków do placówek opiekuƒczo-wychowawczych

§ 23. 1. Do placówek wymienionych w § 3 ust. 1

pkt 2—5 dzieci kieruje powiat w∏aÊciwy ze wzgl´du na

miejsce zamieszkania dziecka.

2. W uzasadnionych przypadkach pobyt dziecka

bez skierowania w placówce mo˝e nastàpiç na wniosek dziecka, jego rodziców lub opiekuna prawnego.

Przepis nie dotyczy placówki resocjalizacyjnej.

§ 24. 1. Podstawà skierowania do placówki jest

1) orzeczenie sàdu,

2) wniosek rodziców, opiekunów prawnych lub ma∏oletniego.

2. Powiat kieruje dziecko do odpowiedniej placówki

przy pomocy powiatowego centrum pomocy rodzinie.

3. Skierowanie do placówki resocjalizacyjnej nast´puje wy∏àcznie na podstawie ustawy wymienionej

w § 15 ust. 7.

4. O skierowaniu dziecka do placówki powiatowe

centrum pomocy rodzinie powiadamia sàd, który wyda∏ orzeczenie.

§ 25. 1. W∏aÊciwy powiat jest zobowiàzany do realizacji orzeczeƒ sàdowych zarzàdzajàcych umieszczenie

dziecka w placówce.

2. Je˝eli w∏aÊciwy powiat nie mo˝e skierowaç dziecka do placówki z powodu braku placówki okreÊlonego

typu lub z powodu braku miejsca w placówce niepublicznej tego typu na jego terenie, zwraca si´ do innego powiatu w granicach województwa z wnioskiem

o skierowanie dziecka do odpowiedniej placówki.

3. W przypadku, o którym mowa w ust. 2, powiat,

który otrzyma∏ wniosek, nie mo˝e odmówiç skierowania dziecka do placówki, je˝eli

1) placówka dysponuje wolnymi miejscami,

2) rodzaj placówki jest zgodny z wnioskiem rodziców

(opiekuna prawnego) lub orzeczeniem sàdu oraz

opinià powiatowego centrum pomocy rodzinie,

3) do wniosku o skierowanie za∏àczona jest dokumentacja, o której mowa w § 30.

§ 26. Placówka resocjalizacyjna przyjmuje dzieci

w wieku od 13 do 18 lat; w wyjàtkowych przypadkach

mogà byç przyjmowane dzieci m∏odsze.

§ 27. 1. Przyjmowanie dzieci do placówek, wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 2, 4 i 5, sprawujàcych opiek´

ca∏odobowà odbywa si´ o ka˝dym czasie.

2. Placówki, o których mowa w ust. 1, sà obowiàzane przyjàç bez skierowania oraz bez uzyskania zgody

przedstawicieli ustawowych lub bez orzeczenia sàdu

ka˝de dziecko w wieku poni˝ej 13 lat i zapewniç mu

Poz. 900

opiek´ do czasu wyjaÊnienia sytuacji w przypadkach

wymagajàcych natychmiastowego zapewnienia dziecku opieki — na polecenie s´dziego, doprowadzone

przez policj´, szko∏´ lub osoby stwierdzajàce porzucenie dziecka, zagro˝enie jego ˝ycia lub zdrowia.

3. Dyrektor placówki, do której zosta∏o przyj´te

dziecko w trybie okreÊlonym w ust. 2, obowiàzany jest

powiadomiç niezw∏ocznie, nie póêniej ni˝ w ciàgu 24

godzin, w∏aÊciwy sàd rodzinny oraz powiatowe centrum pomocy rodzinie.

4. Powiatowe centrum pomocy rodzinie wspólnie

z dyrektorem placówki podejmuje niezb´dne dzia∏ania

zmierzajàce do uregulowania sytuacji dziecka.

§ 28. 1. W miar´ posiadania wolnych miejsc, jednak˝e w liczbie nie wi´kszej ni˝ 15% miejsc przeznaczonych dla dzieci obj´tych opiekà ca∏odobowà, dyrektor

placówki mo˝e przyjmowaç celem obj´cia takà formà

opieki dzieci na ich wniosek lub na wniosek ich rodziców. Przepis nie dotyczy przyjmowania dzieci do placówki, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 5.

2. Je˝eli rodzice ma∏oletniego sk∏adajàcego wniosek, o którym mowa w ust. 1, sprawujà nad nim chocia˝by ograniczonà w∏adz´ rodzicielskà, niezb´dna jest

ich pisemna zgoda na obj´cie dziecka opiekà okreÊlonà w ust. 1.

3. O przyj´ciu do placówki dziecka na jego wniosek,

o którym mowa w ust. 1, dyrektor informuje powiatowe centrum pomocy rodzinie.

4. Zespó∏, o którym mowa w § 11, niezw∏ocznie dokonuje oceny sytuacji dziecka przyj´tego do placówki

w trybie okreÊlonym w ust. 1.

5. Powiatowe centrum pomocy rodzinie powiadamia w∏aÊciwy sàd rodzinny i szko∏´ o umieszczeniu

dziecka w placówce opiekuƒczo-wychowawczej.

§ 29. 1. Skierowanie do placówki rodzinnej wydaje

powiat w porozumieniu z dyrektorem tej placówki.

2. Przy kierowaniu dzieci do placówki rodzinnej powinno si´ uwzgl´dniaç odpowiednià ró˝nic´ wieku

mi´dzy dzieckiem a dyrektorem placówki, tak aby usamodzielnienie dzieci umieszczonych w tej placówce

nastàpi∏o przed osiàgni´ciem wieku emerytalnego

przez dyrektora placówki.

§ 30. Do skierowania do placówki za∏àcza si´, w zale˝noÊci od rodzaju i zakresu opieki, którà ma byç obj´te dziecko

1) odpis aktu urodzenia, a w przypadku sierot lub pó∏sierot — równie˝ odpis aktu zgonu zmar∏ego rodzica,

2) orzeczenie o stanie zdrowia lub ksià˝eczk´ zdrowia,

3) dokumenty szkolne,

4) aktualny wywiad Êrodowiskowy wraz ze szczegó∏owym opisem sytuacji dziecka oraz dokumentacj´

dotychczasowych dzia∏aƒ podj´tych wobec dziecka i rodziny.

§ 31. 1. Doprowadzenie do placówki ma∏oletniego

i nieletniego, skierowanego na podstawie orzeczenia

sàdu, regulujà odr´bne przepisy.

Poz. 900

go sprawach oraz informowania dziecka o podejmowanych wobec niego dzia∏aniach,

3) zapewnienia poczucia bezpieczeƒstwa,

2. Przewiezienie z placówki interwencyjnej lub

z placówki resocjalizacyjnej dziecka do innych placówek nale˝y do obowiàzków tej placówki, w której

dziecko przebywa∏o.

4) dba∏oÊci o poszanowanie i podtrzymanie zwiàzków

emocjonalnych dziecka z rodzicami, rodzeƒstwem

i z innymi osobami zarówno spoza placówki, jak

i przebywajàcymi lub zatrudnionymi w placówce,

§ 32. 1. Rodzeƒstwo kierowane do placówek nie

powinno byç rozdzielane.

5) uczenia nawiàzywania wi´zi uczuciowych oraz

zwiàzków interpersonalnych,

2. Cià˝a ma∏oletniej nie stanowi powodu odmowy

wydania skierowania i przyj´cia do placówki.

§ 33. Pobyt w placówce, o której mowa w § 3 ust. 1

pkt 2—5, ustaje w przypadku

1) powrotu dziecka do rodziców,

2) zakwalifikowania dziecka do innej formy opieki,

3) usamodzielnienia si´ dziecka,

4) orzeczenia sàdu o zakoƒczeniu pobytu dziecka

w placówce.

6) uczenia poszanowania tradycji, ciàg∏oÊci kulturowej,

7) uczenia planowania i organizowania codziennych

zaj´ç stosownie do wieku dziecka,

8) uczenia organizowania czasu wolnego, w tym

uczestniczenia w zaj´ciach kulturalnych, rekreacyjnych i sportowych,

9) kszta∏towania u dzieci nawyków i uczenia zachowaƒ prozdrowotnych,

10) przygotowywania dzieci do podejmowania odpowiedzialnoÊci za w∏asne post´powanie oraz uczenia samodzielnoÊci w ˝yciu,

§ 34. 1. W przypadku samowolnego opuszczenia

placówki przez dziecko lub niezg∏oszenia si´ dziecka

w wyznaczonym terminie po usprawiedliwionej nieobecnoÊci, dyrektor placówki

11) wyrównywania deficytów rozwojowych dzieci,

1) przeprowadza post´powanie wyjaÊniajàce,

§ 36. Po opuszczeniu placówki jej wychowankowie

majà prawo do korzystania przez okres 3 lat z porad

specjalistów pracujàcych w placówce.

2) powiadamia w ciàgu 24 godzin rodziców, opiekuna

prawnego dziecka, Policj´, sàd rodzinny nadzorujàcy wykonanie orzeczenia oraz powiatowe centrum pomocy rodzinie.

12) uzgadniania istotnych decyzji dotyczàcych dziecka

z jego rodzicami lub opiekunami.

§ 37. Placówka sprawujàca opiek´ w formie ca∏odobowej ciàg∏ej realizuje swoje dzia∏ania przez

2. W przypadku nieusprawiedliwionej nieobecnoÊci dziecka w placówce sta∏y zespó∏, o którym mowa

w § 11, ocenia zasadnoÊç dalszego pobytu dziecka

w placówce i kieruje spraw´ do powiatowego centrum

pomocy rodzinie lub sàdu, który wyda∏ orzeczenie

o umieszczeniu w placówce.

1) umo˝liwienie dzieciom regularnych, osobistych

i bezpoÊrednich kontaktów z rodzicami oraz innymi

osobami bliskimi, z wyjàtkiem przypadków, w których sàd zakaza∏ lub ograniczy∏ ich prawo do osobistych kontaktów z dzieckiem,

3. Osob´, która ukoƒczy∏a 18 rok ˝ycia, w przypadku samowolnego opuszczania placówki lub ra˝àcego

naruszenia zasad wspó∏˝ycia w placówce, dyrektor

mo˝e wykreÊliç z ewidencji przebywajàcych w placówce oraz odmówiç ponownego przyj´cia do placówki.

a) powiatowymi centrami pomocy rodzinie

i oÊrodkami pomocy spo∏ecznej, w∏aÊciwymi ze

wzgl´du na miejsce zamieszkania lub pobytu rodziców dzieci,

4. Przepisy ust. 1—3 nie majà zastosowania do

dzieci przebywajàcych w placówce, o której mowa

w § 3 ust. 1 pkt 1.

Rozdzia∏ 6

Standard wychowania i opieki

2) wspó∏prac´ w szczególnoÊci z

b) oÊrodkami adopcyjno-opiekuƒczymi prowadzàcymi poradnictwo i terapi´ dla rodziców dzieci,

c) szko∏ami, do których ucz´szczajà, i szko∏ami, do

których ucz´szcza∏y dzieci przed umieszczeniem

ich w placówce,

d) sàdami rodzinnymi,

e) kuratorami sàdowymi,

§ 35. Placówka zobowiàzana jest do

1) tworzenia dzieciom warunków fizycznego, psychicznego i poznawczego rozwoju,

f) organizacjami zajmujàcymi si´ statutowo pomocà rodzinom, dzia∏ajàcymi w Êrodowisku rodziców dzieci,

2) poszanowania podmiotowoÊci dziecka, wys∏uchiwania jego zdania i w miar´ mo˝liwoÊci uwzgl´dniania jego wniosków we wszelkich dotyczàcych

g) w∏aÊciwymi ze wzgl´du na miejsce zamieszkania oraz deklarowanà przynale˝noÊç wyznaniowà rodziców i siedzib´ placówki parafiami Ko-

Êcio∏a Katolickiego i jednostkami organizacyjnymi innych koÊcio∏ów i zwiàzków wyznaniowych.

§ 38. 1. Je˝eli w placówce sprawujàcej opiek´ ca∏odobowà ciàg∏à przebywa wychowanka b´dàca w cià˝y, a placówka ta nie mo˝e zapewniç odpowiednich

warunków zabezpieczajàcych jej potrzeby wynikajàce

z tego stanu, mo˝e ona staraç si´ o skierowanie takiej

wychowanki do domu dla matek z ma∏oletnimi dzieçmi i kobiet w cià˝y.

2. Stosownie do sytuacji prawnej ma∏oletniej wychowanki w cià˝y dyrektor placówki powiadamia o stanie cià˝y ma∏oletniej wychowanki jej rodziców, opiekuna prawnego lub sàd rodzinny.

§ 39. 1. Wobec bezskutecznoÊci dzia∏aƒ na rzecz powrotu dziecka do rodziny placówka podejmuje starania o umieszczenie go w rodzinnej opiece zast´pczej

lub w rodzinie przysposabiajàcej.

2. Placówka w celu umieszczenia dziecka w rodzinnej opiece zast´pczej wspó∏pracuje w szczególnoÊci z

1) powiatowym centrum pomocy rodzinie,

2) oÊrodkiem adopcyjno-opiekuƒczym,

3) w∏aÊciwym sàdem rodzinnym.

Rozdzia∏ 7

Standardy us∏ug Êwiadczonych

w placówkach opiekuƒczo-wychowawczych

§ 40. 1. Dzieciom w placówkach przys∏uguje

Poz. 900

b) na terenie placówki,

c) w systemie nauczania indywidualnego;

2) pomoc w nauce, w szczególnoÊci przy odrabianiu

zadaƒ domowych, oraz w miar´ potrzeby przez

udzia∏ w zaj´ciach wyrównawczych;

3) w miar´ mo˝liwoÊci uczestnictwo w zaj´ciach pozalekcyjnych i rekreacyjno-sportowych;

4) op∏at´ za pobyt w bursie lub internacie, je˝eli dziecko uczy si´ poza miejscowoÊcià, w której znajduje

si´ placówka;

5) pokrycie kosztów przejazdu do i z miejsca uzasadnionego pobytu poza placówkà.

4. Placówka, organizujàc dzia∏alnoÊç kulturalnà

i rekreacyjnà, uwzgl´dnia Êwi´ta i inne dni wynikajàce

z tradycji i obyczajów.

5. W placówce zapewniajàcej opiek´ ca∏odobowà

ciàg∏à nie powinno jednoczeÊnie przebywaç wi´cej ni˝

30 dzieci.

6. W placówce rodzinnej przebywaç mo˝e od 4 do

8 dzieci; w szczególnie uzasadnionych przypadkach

liczba dzieci mo˝e ulec zmniejszeniu lub zwi´kszeniu.

7. Placówki, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2—5,

powinny mieÊciç si´ w budynku, który powinien mieç

1) pokoje mieszkalne 1—5-osobowe o powierzchni zapewniajàcej nie mniej ni˝ 5 m2 na osob´, które powinny byç w∏aÊciwie oÊwietlone i wyposa˝one w

a) ∏ó˝ka lub tapczany,

b) szafki i lampki nocne,

1) wy˝ywienie dostosowane do ich potrzeb rozwojowych;

c) szafy lub miejsca w szafie na przechowywanie

rzeczy osobistych,

2) wyposa˝enie w

d) zabawki,

a) odzie˝, obuwie, bielizn´ i inne przedmioty osobistego u˝ytku, stosownie do wieku i indywidualnych potrzeb,

b) zabawki odpowiednie do wieku rozwojowego,

c) Êrodki higieny osobistej;

3) zaopatrzenie w

2) ∏azienki z miejscem do prania i suszenia rzeczy osobistych i toalety w iloÊci umo˝liwiajàcej korzystanie z nich w sposób zapewniajàcy intymnoÊç

i zgodnoÊç z zasadami higieny,

3) pomieszczenia do wypoczynku wyposa˝one w stoliki i krzes∏a, telewizor, gry, zabawki, ksià˝ki (nie

mniej ni˝ jedno pomieszczenie na 10 dzieci),

a) leki,

4) miejsce do cichej nauki,

b) podr´czniki i przybory szkolne;

5) kuchni´,

4) miesi´cznie okreÊlona, drobna kwota do w∏asnego

dysponowania przez dziecko, której wysokoÊç, nie

ni˝szà ni˝ 0,5%, a nie wy˝szà ni˝ 5% kwoty, o której

mowa w art. 33g ust. 3 ustawy, ustala dyrektor

w porozumieniu z samorzàdem dzieci placówki.

2. Podstawowe produkty ˝ywnoÊciowe oraz napoje powinny byç dost´pne w placówce przez ca∏à dob´.

3. Placówka zapewnia dzieciom

1) dost´p do nauki, która w zale˝noÊci od typu placówki odbywa si´

a) w szko∏ach poza placówkà,

6) jadalni´ dla wszystkich dzieci,

7) aneksy kuchenne przeznaczone do zaj´ç kulinarnych i przyrzàdzania Êniadaƒ i kolacji (nie mniej ni˝

jeden aneks kuchenny na 10 dzieci),

8) odpowiednio wyposa˝one pomieszczenia do zaj´ç

terapeutycznych i sportowych,

9) pokój do spotkaƒ z osobami odwiedzajàcymi,

10) pokój goÊcinny,

11) gabinet piel´gniarski,

12) pokój dla dzieci chorych,

13) pomieszczenie do prania i suszenia.

8. Warunki, o których mowa w ust. 7 pkt 6—13, nie

dotyczà placówek rodzinnych.

których ze wzgl´du na bezpieczeƒstwo lub obowiàzek posiadania okreÊlonych prawem szczególnych uprawnieƒ nie mo˝na powierzyç wychowawcom i dzieciom.

§ 41. 1. W placówce wskaênik zatrudnienia pracowników w przeliczeniu na pe∏ne etaty powinien wynosiç

1) 1 etat wychowawcy na 10 dzieci,

2) 1 etat wychowawcy na 6 dzieci, je˝eli zapewnia ona

opiek´ ca∏odobowà oraz opiek´ doraênà,

3) z wy∏àczeniem placówki rodzinnej, 1 etat pedagoga, psychologa i terapeuty oraz nie mniej ni˝ 2 etaty pracowników socjalnych,

4) w placówce, w której przebywa ponad 30, ale nie

wi´cej ni˝ 60 dzieci, dodatkowo ponad wskaênik

okreÊlony w pkt 3, nie mniej ni˝ 3 etaty, stosownie

do potrzeb, pedagoga, psychologa, terapeuty

i pracownika socjalnego,

Poz. 900

2. W placówce mogà byç zatrudnieni specjaliÊci,

o których mowa w § 20, stosownie do potrzeb przyjmowanych dzieci.

§ 42. Placówki, które nie osiàgajà obowiàzujàcego

standardu, sà zobowiàzane do przygotowania do koƒca 2001 r. etapowego planu dzia∏aƒ dochodzenia do

standardów, o których mowa w § 40 ust. 5—8 oraz

w § 41. Realizacja planu dzia∏aƒ dochodzenia do standardów powinna zostaç zakoƒczona do dnia 31 grudnia 2006 r.

§ 43. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

5) 1 etat opiekunki dzieci´cej na 3 dzieci w wieku do

lat 3 lub niepe∏nosprawnych,

6) w przypadku pracowników obs∏ugi — w wymiarze

koniecznym do wykonywania czynnoÊci obs∏ugowych zwiàzanych z funkcjonowaniem placówki,

Minister Pracy i Polityki Spo∏ecznej

w z. J. Star´ga-Piasek

Za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministra Pracy i Polityki

Spo∏ecznej z dnia 1 wrzeÊnia 2000 r. (poz. 900)

WZÓR KARTY POBYTU DZIECKA

Ocena w skali 0—5 (od oceny negatywnej do pozytywnej)

Lp.

Obszary oceny

Miesiàce

I

1

Stosunek rodziców (rodziny) do

dziecka

2

Relacje dziecka z rodzicami

(rodzinà)

3

Funkcjonowanie spo∏eczne dziecka

w placówce

4

Nauka szkolna dziecka

5

Funkcjonowanie spo∏eczne dziecka

poza placówkà

6

SamodzielnoÊç, umiej´tnoÊci

samoobs∏ugi

7

Funkcjonowanie emocjonalne

8

Stan zdrowia dziecka

9

Szczególne potrzeby dziecka

10

Znaczàce dla dziecka wydarzenia

11

Komentarz

II

III

IV

V

VI

VII

VIII

IX

X

XI

XII

ObjaÊnienia dotyczàce sposobu prowadzenia karty pobytu dziecka

Przy ocenie poszczególnych obszarów w skali 0—5

nale˝y uwzgl´dniç nast´pujàcy zakres

d) umiej´tnoÊç rozwiàzywania konfliktów z rówieÊnikami,

1) przy ocenie dotyczàcej lp. 1 karty pobytu dziecka

e) aktywnoÊç w grupie,

a) zainteresowanie dzieckiem,

f) otwartoÊç w grupie,

b) kontakty z dzieckiem,

g) kole˝eƒstwo, uczynnoÊç,

c) wi´ê emocjonalnà z dzieckiem,

h) pozycj´ w grupie;

d) odpowiedzialnoÊç za dziecko,

5) przy ocenie dotyczàcej lp. 6 karty pobytu dziecka

e) wspó∏prac´ z placówkà,

a) higien´ osobistà,

f) zabiegi rodziców o powrót dziecka do domu,

b) estetyk´, ubranie,

g) umiej´tnoÊci wychowawcze rodziców,

c) dba∏oÊç o w∏asne rzeczy,

h) okolicznoÊci powrotu dziecka do rodziny;

d) pracowitoÊç, rzetelnoÊç,

2) przy ocenie dotyczàcej lp. 2 karty pobytu dziecka

e) sprawnoÊç organizacyjnà,

a) wi´ê emocjonalnà z rodzinà,

b) identyfikacj´ z rodzinà,

c) zabiegi dziecka o kontakt z rodzinà,

f) gospodarowanie pieni´dzmi,

g) organizacj´ czasu, umiej´tnoÊç planowania;

6) przy ocenie dotyczàcej lp. 7 karty pobytu dziecka

d) adekwatnoÊç oczekiwaƒ dziecka wobec rodziny,

a) dojrza∏oÊç emocjonalnà,

e) umiej´tnoÊç porozumiewania si´ dziecka z rodzinà,

b) adekwatnà samoocen´,

f) umiej´tnoÊç rozwiàzywania konfliktów z rodzinà,

d) odpornoÊç na napi´cie,

g) poczucie odpowiedzialnoÊci za rodzin´,

e) umiej´tnoÊç uczenia si´ na b∏´dach,

h) poszanowanie autorytetu rodziców;

f) uczciwoÊç, odpowiedzialnoÊç,

3) przy ocenie dotyczàcej lp. 3 karty pobytu dziecka

a) motywacj´ do nauki,

b) zdolnoÊci,

c) frekwencj´,

d) wyniki w nauce,

e) umiej´tnoÊç radzenia sobie z trudnoÊciami

szkolnymi (pora˝ki, zaleg∏oÊci, uprzedzenia),

c) otwartoÊç, odwag´,

g) realizm, skonkretyzowane plany ˝yciowe,

h) umiej´tnoÊç nawiàzywania zwiàzków emocjonalnych;

7) przy ocenie dotyczàcej lp. 8 karty pobytu dziecka

a) zachorowania,

b) drobne wypadki,

c) leczenie stomatologiczne,

f) w∏asnà aktywnoÊç poznawczà,

d) choroby zakaêne,

g) skonkretyzowanà orientacj´ zawodowà (technicznà, humanistycznà, spo∏ecznà),

e) hospitalizacj´,

h) stosunek do nauczycieli;

4) przy ocenie dotyczàcej lp. 4 i 5 karty pobytu dziecka

f) stan upojenia alkoholowego lub odurzenia narkotykowego;

8) przy ocenie dotyczàcej lp. 9 karty pobytu dziecka

a) rehabilitacj´ narzàdów ruchu,

a) umiej´tnoÊç adaptacji w grupie,

b) wyposa˝enie w sprz´t rehabilitacyjny,

b) umiej´tnoÊç komunikacji w grupie,

c) terapi´ zaj´ciowà,

c) umiej´tnoÊç kontaktu z osobami przeciwnej p∏ci,

d) podejmowanie dzia∏aƒ odwykowych.

3) dyplom pracownika socjalnego oraz pi´cioletni sta˝

pracy lub specjalizacj´ z zakresu organizacji pomocy spo∏ecznej albo specjalizacj´ w zawodzie „pracownik socjalny”.