Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 sierpnia 2000 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: technik archiwista, technik budownictwa, technik geodeta, technik handlowiec, technik hutnik, technik instrumentów muzycznych, technik ochrony fizycznej osób i mienia, technik organizacji reklamy, technik technologii drewna, technik technologii odzieży, technik włókiennik i mechanik pojazdów samochodowych.

§ 1. Ustala si´ podstawy programowe kszta∏cenia

w nast´pujàcych zawodach okreÊlonych w klasyfikacji

zawodów szkolnictwa zawodowego, stanowiàcej za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 grudnia 1997 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz. U. z 1998 r. Nr 4,

poz. 9 i z 1999 r. Nr 52, poz. 535)

1) technik archiwista — symbol cyfrowy 414[02],

2) technik budownictwa — symbol cyfrowy 311[04],

7) technik ochrony fizycznej osób i mienia — symbol

cyfrowy 516[01],

8) technik organizacji reklamy — symbol cyfrowy

342[01],

9) technik technologii drewna — symbol cyfrowy

311[32],

10) technik technologii odzie˝y — symbol cyfrowy

311[34],

11) technik w∏ókiennik — symbol cyfrowy 311[41],

12) mechanik pojazdów samochodowych — symbol

cyfrowy 723[04].

§ 2. Podstawy programowe, o których mowa w § 1,

stanowià za∏àczniki nr 1—12 do rozporzàdzenia.

3) technik geodeta — symbol cyfrowy 311[10],

4) technik handlowiec — symbol cyfrowy 341[03],

§ 3. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

7 dni od dnia og∏oszenia.

5) technik hutnik — symbol cyfrowy 311[16],

6) technik instrumentów muzycznych — symbol cyfrowy 311[18],

Minister Edukacji Narodowej: E. Wittbrodt

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Edukacji Narodowej

z dnia 3 sierpnia 2000 r. (poz. 887)

Za∏àcznik nr 1

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE TECHNIK ARCHIWISTA

SYMBOL CYFROWY 414[02]

I. ZA¸O˚ENIA PROGRAMOWO-ORGANIZACYJNE

KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE

A. OPIS KWALIFIKACJI ABSOLWENTA

W wyniku kszta∏cenia w zawodzie absolwent powinien umieç

14) stosowaç zasady racjonalnej i poprawnej biurowoÊci,

15) interpretowaç i stosowaç zasady archiwalnej klasyfikacji i kwalifikacji wytwarzanej dokumentacji,

16) opracowywaç typowe dokumenty i pisma wyst´pujàce w pracy biurowej archiwów,

1) pos∏ugiwaç si´ podstawowymi poj´ciami, interpretowaç wiedz´ z zakresu archiwistyki (teorii i metodyki archiwalnej oraz archiwoznawstwa),

17) wspó∏dzia∏aç sprawnie w zespole pracowniczym,

2) pos∏ugiwaç si´ podstawowymi poj´ciami oraz wiedzà z zakresu historii ustroju Polski XIX i XX w.,

19) nawiàzywaç kontakty z pracownikami innych instytucji,

3) wykorzystywaç wiedz´ z zakresu historii ustroju

Polski w prowadzeniu prac z zakresu gromadzenia,

opracowywania i udost´pniania materia∏ów archiwalnych oraz przy interpretowaniu procesów archiwotwórczych,

20) obs∏ugiwaç korzystajàcych z zasobu archiwalnego,

4) pos∏ugiwaç si´ podstawowymi poj´ciami oraz wiedzà z zakresu prawa konstytucyjnego i administracyjnego,

5) pos∏ugiwaç si´ podstawowymi poj´ciami z zakresu

podstaw informacji naukowej i informacji archiwalnej,

6) opracowywaç materia∏y archiwalne (w archiwach

paƒstwowych) sporzàdzone na ró˝nych noÊnikach

informacji (w tym równie˝ w j´zykach obcych), pod

kierunkiem doÊwiadczonego archiwisty,

7) udost´pniaç materia∏y archiwalne zgromadzone

w archiwach paƒstwowych oraz je popularyzowaç,

8) prowadziç prace z zakresu gromadzenia materia∏ów archiwalnych, ich przechowywania i zabezpieczania,

9) korzystaç z doÊwiadczeƒ archiwów w prowadzeniu

prac z zakresu gromadzenia i opracowywania materia∏ów archiwalnych,

10) nawiàzywaç kontakty zawodowe z archiwami znajdujàcymi si´ w ró˝nych strukturach organizacyjnych oraz innymi instytucjami gromadzàcymi materia∏y archiwalne,

11) pos∏ugiwaç si´ obowiàzujàcymi przepisami regulujàcymi zadania i organizacj´ archiwum zak∏adowego i sk∏adnicy akt,

12) pos∏ugiwaç si´ komputerem w pracy archiwalnej,

13) korzystaç w praktycznym dzia∏aniu ze znajomoÊci

archiwalnego systemu ewidencyjnego (tradycyjnego i zautomatyzowanego),

18) organizowaç i nadzorowaç prac´ zespo∏u,

21) organizowaç w∏asny warsztat pracy,

22) charakteryzowaç podstawowe zasady gospodarki

rynkowej,

23) doskonaliç umiej´tnoÊci zawodowe.

B. SPECYFICZNE WYMAGANIA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE

1. Wymagania psychofizyczne w∏aÊciwe dla zawodu

1) zdolnoÊci organizacyjne,

2) dobra pami´ç wzrokowa i faktograficzna,

3) zami∏owanie do ∏adu i porzàdku,

4) systematycznoÊç, sumiennoÊç, obowiàzkowoÊç,

rzetelnoÊç,

5) dok∏adnoÊç, dociekliwoÊç, spostrzegawczoÊç,

6) odpowiedzialnoÊç i uczciwoÊç,

7) samodzielnoÊç w myÊleniu i dzia∏aniu,

8) myÊlenie logiczne,

9) zainteresowania humanistyczne.

2. Zadania zawodowe stawiane technikowi archiwiÊcie sà ÊciÊle zwiàzane z jego przysz∏ym miejscem pracy — archiwum.

Technik archiwista, z uwagi na ró˝norodnoÊç typów archiwów oraz odmiennoÊç gromadzonych przez

nie zasobów, musi posiadaç wszechstronne przygotowanie, umo˝liwiajàce mu wykonanie wszystkich rodzajów prac archiwalnych, wynikajàcych ze statutowych zadaƒ archiwów. Przede wszystkim powinien

opanowaç podstawowe umiej´tnoÊci archiwalne zwiàzane z gromadzeniem, opracowywaniem, udost´pnianiem i popularyzacjà materia∏ów archiwalnych, a tak˝e

zapewnieniem im w∏aÊciwych warunków przechowywania.

W∏aÊciwa realizacja zaj´ç wymaga zapewnienia odpowiednich warunków technicznych w szkole. Niezb´dne jest zorganizowanie nast´pujàcych pracowni

1) archiwalnej,

2) komputerowej,

3) j´zykowej.

Pracownia archiwalna jest to, obok archiwum, podstawowe miejsce, gdzie uczniowie (s∏uchacze) zdobywajà wiedz´ i umiej´tnoÊci konieczne do wykonywania

zawodu. Pracownia powinna byç wyposa˝ona w podstawowe materia∏y, s∏u˝àce do çwiczeƒ i pokazów, które majà symulowaç przysz∏e miejsce pracy technika archiwisty, a w szczególnoÊci

1) kopie dokumentów sporzàdzonych na ró˝nych noÊnikach informacji,

2) wzory archiwalnych pomocy ewidencyjno-informacyjnych (inwentarze w ró˝nych formach, przewodniki, informatory, katalogi, indeksy, wzory kart

inwentarzowych i zespo∏ów, wzory druków i formularzy — czyste i przyk∏adowo wype∏nione),

Poz. 887

Pracownia j´zykowa powinna byç wyposa˝ona w

1) magnetowid,

2) kasety wideo z kursami j´zyków obcych,

3) specjalnie dobrane kasety wideo z filmami w oryginalnej wersji j´zykowej,

4) magnetofony (minimum 4),

5) zestawy taÊm do nauki j´zyków obcych wraz z korespondujàcymi tekstami,

6) plansze (wzory odmian czasowników, rzeczowników, wyjàtki).

Pracownia j´zykowa powinna umo˝liwiaç çwiczenia praktyczne, symulujàce przysz∏e warunki pracy

technika archiwisty. Poza pomocami typowymi, niezb´dnymi do nauki j´zyków obcych, powinna ona byç

wyposa˝ona w przyk∏adowe publikacje, informatory

archiwalne, a tak˝e zestawy kserokopii i akt w j´zykach

obcych.

3. Wa˝nym elementem procesu nauczania sà zaj´cia praktyczne oraz praktyki zawodowe realizowane

w archiwach ró˝nych typów. Dzi´ki temu uczniowie

(s∏uchacze) majà zagwarantowany kontakt z warunkami pracy w archiwach, co zapewnia im poznanie przysz∏ego stanowiska pracy oraz lepsze przygotowanie

praktyczne.

3) schematy organizacyjne,

4) podstawowe urzàdzenia pomiarowe s∏u˝àce do

okreÊlania warunków przechowywania materia∏ów archiwalnych (higrometry, termometry),

5) Êrodki zabezpieczajàce materia∏y archiwalne (pud∏a, obwoluty, teczki).

W∏aÊciwe warunki pracy uczniowie (s∏uchacze) poznajà podczas zaj´ç praktycznych i praktyk zawodowych odbywanych w archiwach.

Pracownia komputerowa powinna byç wyposa˝ona w odpowiednià liczb´ stanowisk komputerowych

(jedno stanowisko dla jednego ucznia), co przy za∏o˝eniu pracy z podzia∏em na grupy b´dzie gwarantowaç

uczniom (s∏uchaczom) mo˝liwoÊç samodzielnej pracy

przy komputerze. Powinny to byç komputery mo˝liwie

najnowszej generacji z oprogramowaniem systemowym.

Niezb´dne jest nowoczesne oprogramowanie,

a w szczególnoÊci

1) edytory tekstu,

2) arkusze kalkulacyjne,

3) specjalistyczne oprogramowanie lub bazy danych,

4) oprogramowanie sieciowe.

W pracowni powinny znajdowaç si´ minimum 3

drukarki. Po˝àdane jest pod∏àczenie stanowisk do rozleg∏ych sieci komputerowych typu Internet.

4. WÊród zadaƒ technika archiwisty, ze wzgl´du na

charakter czynnoÊci, mo˝na wyodr´bniç odpowiednie

obszary umiej´tnoÊci zawodowych. Zosta∏y one uj´te

w pi´ciu blokach programowych, stanowiàcych trzon

umiej´tnoÊci zawodowych, niezb´dnych do sprawnego wykonywania zawodu.

Sà to nast´pujàce bloki

1) gromadzenie, opracowywanie, udost´pnianie

i przechowywanie materia∏ów archiwalnych,

2) podstawy prawnoustrojowe paƒstwa polskiego,

3) podstawy informacji naukowej i informatyka,

4) zagadnienia spo∏eczno-ekonomiczne,

5) j´zyki obce.

Blok: gromadzenie, opracowywanie, udost´pnianie i przechowywanie materia∏ów archiwalnych ma

charakter podstawowy dla zawodu. Obejmuje zasadnicze umiej´tnoÊci, niezb´dne w przysz∏ej pracy zawodowej. Jest to przede wszystkim ca∏y zakres wiedzy

i umiej´tnoÊci majàcych bezpoÊredni zwiàzek z dokumentem na ka˝dym etapie jego powstawania — poczàwszy od kancelarii oraz poszczególnych komórek

organizacyjnych instytucji, skoƒczywszy na archiwum

zak∏adowym i paƒstwowym, gdzie niezb´dne sà umiej´tnoÊci z zakresu gromadzenia, opracowywania, udost´pniania, popularyzacji i przechowywania dokumentacji aktowej.

Blok: podstawy prawnoustrojowe paƒstwa polskiego obejmuje wiedz´ i umiej´tnoÊci z zakresu historii

ustroju i prawa konstytucyjnego, niezb´dne do prawid∏owego wykonywania umiej´tnoÊci zawodowych zawartych w bloku: gromadzenie, opracowywanie, udost´pnianie i przechowywanie materia∏ów archiwalnych. Dotyczy to zw∏aszcza zale˝noÊci pomi´dzy etapami rozwoju ustroju i prawa paƒstwa polskiego a postacià wytwarzanej dokumentacji archiwalnej oraz zachodzàcymi procesami aktotwórczymi w ró˝nych okresach historycznych.

Poz. 887

nych. Chodzi tu o znajomoÊç zarówno psychologicznych mechanizmów dzia∏ania grup i jednostek, jak

i ekonomicznych zasad wp∏ywajàcych na funkcjonowanie pracownika w warunkach gospodarki rynkowej.

Blok: podstawy informacji naukowej i informatyka

obejmuje umiej´tnoÊci potrzebne w praktyce archiwalnej, zwiàzane z opracowywaniem informacji naukowej

i archiwalnej, ze szczególnym uwzgl´dnieniem technik

komputerowych.

Blok: j´zyki obce obejmuje zarówno podstawowe

umiej´tnoÊci komunikowania si´ w j´zyku obcym, jak

i umiej´tnoÊci poprawnej interpretacji i stosowania obcoj´zycznej terminologii zawodowej. Zak∏ada si´, ˝e

kszta∏cenie w zakresie j´zyków obcych realizowane b´dzie z podzia∏em na grupy na dwóch poziomach: podstawowym dla poczàtkujàcych i Êrednio zaawansowanym dla uczniów (s∏uchaczy), którzy majà ukoƒczone

co najmniej 4 lata (8 semestrów) nauki danego j´zyka.

Technik archiwista, z uwagi na wyst´powanie w zasobie archiwalnym akt g∏ównie w j´zyku niemieckim i rosyjskim, powinien posiadaç znajomoÊç tych j´zyków.

Blok: zagadnienia spo∏eczno-ekonomiczne obejmuje umiej´tnoÊci o charakterze ponadzawodowym,

niezb´dne dla sprawnego funkcjonowania pracownika

we wspó∏czesnych warunkach spo∏eczno-ekonomicz-

By∏oby bardzo wskazane wprowadzenie tak˝e nauki j´zyka angielskiego (podstawowa terminologia archiwalna i komputerowa, literatura, obs∏uga u˝ytkowników zasobów archiwalnych).

II. PODZIA¸ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

Nazwa bloku programowego

Minimalna liczba godzin w cyklu

kszta∏cenia w %*

Gromadzenie, opracowywanie, udost´pnianie i przechowywanie materia∏ów archiwalnych

34

Podstawy prawnoustrojowe paƒstwa polskiego

10

Podstawy informacji naukowej i informatyka

7

Zagadnienia spo∏eczno-ekonomiczne

7

J´zyki obce

12

Razem

70**

** Podzia∏ godzin na bloki programowe dotyczy kszta∏cenia w szko∏ach dla m∏odzie˝y i w szko∏ach dla

doros∏ych (w formie stacjonarnej i zaocznej).

** Pozosta∏e 30% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania

na dostosowanie kszta∏cenia do potrzeb rynku pracy.

III. PODSTAWY PROGRAMOWE KSZTA¸CENIA

W BLOKACH PROGRAMOWYCH

3) stosowaç obowiàzujàce przepisy regulujàce organizacj´ i zadania archiwum zak∏adowego,

BLOK: GROMADZENIE, OPRACOWYWANIE, UDOST¢PNIANIE I PRZECHOWYWANIE MATERIA¸ÓW ARCHIWALNYCH

4) wykorzystywaç znajomoÊç dziejów archiwów polskich w prowadzeniu prac z zakresu gromadzenia,

opracowywania i udost´pniania materia∏ów archiwalnych,

1. Cele kszta∏cenia

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

1) pos∏ugiwaç si´ podstawowymi poj´ciami obowiàzujàcymi w archiwistyce polskiej,

2) pos∏ugiwaç si´ podstawowymi normami obowiàzujàcymi w metodyce archiwalnej,

5) wykonywaç prace z zakresu gromadzenia materia∏ów archiwalnych w archiwum,

6) rozpoznawaç przynale˝noÊç zespo∏owà materia∏ów

archiwalnych sporzàdzonych na ró˝nych noÊnikach informacji,

7) przeprowadzaç segregacj´ oraz systematyzacj´

materia∏ów archiwalnych, sporzàdzonych na ró˝nych noÊnikach informacji w obr´bie zespo∏u,

8) wybieraç w∏aÊciwe metody i opracowywaç materia∏y archiwalne sporzàdzone na ró˝nych noÊnikach informacji,

29) charakteryzowaç wspó∏czesnà organizacj´ paƒstwowej s∏u˝by archiwalnej oraz innych struktur

archiwalnych,

9) porzàdkowaç i opisywaç jednostki archiwalne,

10) nadawaç sygnatury archiwalne,

30) nawiàzywaç kontakty zawodowe z archiwami znajdujàcymi si´ w ró˝nych strukturach organizacyjnych,

11) sporzàdzaç inwentarz archiwalny (kartkowy, ciàg∏y)

ze wst´pem,

31) nawiàzywaç kontakty zawodowe z innymi instytucjami gromadzàcymi materia∏y archiwalne,

12) sporzàdzaç ewidencj´ w∏aÊciwà dla okreÊlonego

typu archiwum,

32) organizowaç prac´ w∏asnà,

13) oceniaç prawid∏owoÊç prowadzenia dokumentacji

w registraturze

33) organizowaç prac´ niewielkich zespo∏ów pracowniczych.

a) pos∏ugiwaç si´ instrukcjà kancelaryjnà,

b) pos∏ugiwaç si´ rzeczowym wykazem akt,

c) oceniaç wartoÊç archiwalnà dokumentacji,

d) przygotowywaç dokumentacj´ do przekazania

do archiwum zak∏adowego lub sk∏adnicy akt,

14) organizowaç i prowadziç archiwum zak∏adowe

i sk∏adnic´ akt,

15) oceniaç prawid∏owoÊç przekazania dokumentacji

do archiwum zak∏adowego i sk∏adnicy akt, w tym

udzielaç komórkom organizacyjnym konsultacji

w zakresie przygotowania dokumentacji do przekazania,

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

TreÊci kszta∏cenia uj´te sà w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

1) przedmiot, zakres, podzia∏ i dzieje archiwistyki,

2) podstawowe poj´cia, zasady i normy archiwalne,

ustawodawstwo archiwalne,

3) materia∏y archiwalne i ich klasyfikacja,

4) archiwalna ocena dokumentacji,

17) udost´pniaç zasób archiwum,

5) opracowanie zasobu archiwalnego (opracowanie

zespo∏u dokumentacji aktowej, audiowizualnej,

geodezyjno-kartograficznej, technicznej i czytanej

maszynowo, obejmujàce wszystkie etapy opracowywania — do sporzàdzenia inwentarza w∏àcznie,

z uwzgl´dnieniem specyfiki wymienionej dokumentacji),

18) popularyzowaç zasób archiwum,

6) system informacji w archiwach,

19) wykorzystywaç w dzia∏aniach praktycznych archiwalne systemy informacyjne,

7) sporzàdzanie pomocy ewidencyjno-informacyjnych w archiwach (cechy systemu informacyjno-wyszukiwawczego, tradycyjnego i zautomatyzowanego),

16) przygotowywaç materia∏y archiwalne do przekazania archiwum paƒstwowemu,

20) rozpoznawaç potrzeby informacyjne u˝ytkowników

archiwów,

21) instruowaç u˝ytkowników archiwów w zakresie korzystania ze Êrodków ewidencyjnych i informacyjnych w pracowniach naukowych archiwów,

22) udost´pniaç informacj´ archiwalnà w ró˝nych formach,

8) udost´pnianie i popularyzacja zasobu archiwalnego,

9) narastajàcy zasób archiwalny (kszta∏towanie i gromadzenie),

23) upowszechniaç informacje o zasobie archiwalnym,

10) obieg i narastanie dokumentacji (instrukcja kancelaryjna, wykaz akt),

24) przeprowadzaç kontrol´ prawid∏owoÊci organizacji

i dzia∏ania archiwum zak∏adowego,

11) przechowywanie i zabezpieczanie materia∏ów archiwalnych,

25) pos∏ugiwaç si´ podstawowymi urzàdzeniami stosowanymi w archiwach (czytniki, kserokopiarki,

faksy, urzàdzenia kontrolno-pomiarowe),

12) dzieje archiwów polskich do koƒca I wojny Êwiatowej,

26) kontrolowaç warunki przechowywania i zabezpieczenia zasobu archiwalnego,

27) przeprowadzaç proste zabiegi konserwatorskie,

28) przedstawiaç losy i dzieje najwa˝niejszych archiwów i zasobów archiwalnych od poczàtku ich dziejów do czasów wspó∏czesnych,

13) organizacja i zadania s∏u˝by archiwalnej w II Rzeczypospolitej Polskiej,

14) archiwa polskie w okresie II wojny Êwiatowej,

15) organizacja, zadania i dzia∏alnoÊç s∏u˝by archiwalnej w latach 1945—1989,

16) archiwa polskie po 1989 r.,

17) organizacja archiwów zagranicznych i mi´dzynarodowych organizacji archiwalnych,

18) organizacja i zadania archiwum zak∏adowego

i sk∏adnicy akt (instrukcja o prowadzeniu archiwum, przejmowanie dokumentacji, przechowywanie i zabezpieczanie, Êrodki ewidencyjno-informacyjne, brakowanie, porzàdkowanie, udost´pnianie),

19) lokal i wyposa˝enie oraz personel archiwum zak∏adowego i sk∏adnicy akt,

20) wspó∏dzia∏anie archiwów zak∏adowych z paƒstwowà s∏u˝bà archiwalnà sprawujàcà nadzór (w szczególnoÊci przekazywanie materia∏ów archiwalnych

do archiwów paƒstwowych).

BLOK: PODSTAWY PRAWNOUSTROJOWE PA¡STWA POLSKIEGO

Poz. 887

c) ustrój Królestwa Polskiego (1815—1864),

d) ustrój ziem polskich zaboru i paƒstwa pruskiego

(1815—1848),

e) ustrój Wolnego Miasta Krakowa (1815—1846),

f) ustrój ziem zaboru austriackiego (1772—1846),

g) ustrój Królestwa Polskiego (1864—1918),

h) ustrój ziem polskich zaboru i paƒstwa pruskiego

(1849—1918/1920),

i) ustrój Galicji po roku 1860,

2) odzyskanie przez Polsk´ niepodleg∏oÊci i podstawowe zasady ustroju politycznego II Rzeczypospolitej Polskiej,

3) ziemie polskie w okresie okupacji (1939—1944/45),

4) ustrój paƒstwa polskiego w latach 1944—1989

1. Cele kszta∏cenia

a) zdobycie w∏adzy przez komunistów i budowa

podstaw nowego ustroju,

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

b) ustrój polityczny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1953—1989 oraz upadek systemu

komunistycznego w Polsce,

1) operowaç wiedzà na temat podstawowych zasad

ustroju oraz struktury organizacyjnej w∏adz na ziemiach polskich w aspekcie historycznym i wspó∏czesnym w okresach

a) od rozbiorów paƒstwa polskiego w 1772 r. do

narodzin niepodleg∏ego paƒstwa polskiego

w 1918 r.,

b) II Rzeczypospolitej Polskiej,

c) okupacji niemieckiej

1944/45),

i

radzieckiej

(1939—

2) okreÊlaç wp∏yw przemian administracyjnych i terytorialnych paƒstwa na funkcjonowanie s∏u˝by archiwalnej,

3) pos∏ugiwaç si´ poj´ciami z zakresu prawa konstytucyjnego i administracyjnego,

4) wyszukiwaç i pos∏ugiwaç si´ êród∏ami z zakresu

prawa konstytucyjnego i administracyjnego,

5) charakteryzowaç podstawy organizacji i dzia∏ania

administracji rzàdowej i samorzàdowej oraz podzia∏y terytorialno-administracyjne paƒstwa po

1989 r.

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

TreÊci kszta∏cenia uj´te sà w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

ziem

6) podstawowe zasady ustroju politycznego Polski po

1989 r., na gruncie obowiàzujàcego prawa,

7) kszta∏towanie si´ struktury administracji publicznej

na ziemiach polskich: samorzàdowej (w latach

1918—1950 oraz po 1990 r.) oraz paƒstwowej (w latach 1918—1945, w tym w okresie okupacji w latach 1939—1944/45, w∏adze polskie na uchodêstwie w latach 1944—1990),

8) zasady organizacji i funkcjonowania administracji

rzàdowej i samorzàdowej po 1990 r.

d) od 1944 r. do 1989 r.,

1) zasady ustrojowe

1772/1795—1918

5) zmiany ustrojowe w Polsce po 1989 r.,

polskich

w

latach

a) ustrój ziem polskich pod zaborem pruskim

(1772/1795—1805),

b) ustrój Ksi´stwa Warszawskiego (1806—1815),

BLOK: PODSTAWY INFORMACJI NAUKOWEJ I INFORMATYKI

1. Cele kszta∏cenia

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

1) pos∏ugiwaç si´ poj´ciem informacji naukowej oraz

poj´ciami bibliotekoznawstwa i naukoznawstwa,

2) opisywaç i interpretowaç systemy wytwarzajàce informacj´, w szczególnoÊci nauk´, administracj´

i gospodark´, jako systemy informacyjne,

3) charakteryzowaç krajowà infrastruktur´ informacyjnà,

4) charakteryzowaç, rozpoznawaç i klasyfikowaç

(zgodnie z ró˝nymi kryteriami) êród∏a informacji,

5) interpretowaç zasady gromadzenia i opracowywania ró˝nego rodzaju êróde∏ informacji,

6) charakteryzowaç typy j´zyków informacyjno-wyszukiwawczych,

7) pos∏ugiwaç si´ j´zykami deskryptorowymi,

12) zasady budowy i funkcjonowania komputera,

8) sporzàdzaç charakterystyki wyszukiwawcze,

13) podstawowe systemy operacyjne,

9) sporzàdzaç informatory,

14) nak∏adki na systemy operacyjne,

10) pos∏ugiwaç si´ archiwalnym systemem ewidencyjno-informacyjnym,

15) arkusze kalkulacyjne — zastosowanie do zadaƒ statystycznych, graficzne przedstawianie wyników,

11) udost´pniaç informacj´ w ró˝nych formach,

16) edytory tekstów — wykorzystywanie edytorów tekstów dla dzia∏alnoÊci informacyjnej,

12) wyjaÊniaç zasady dzia∏ania komputera,

17) bazy danych — zasady budowy baz danych,

13) stosowaç systemy operacyjne i wykonywaç w nich

podstawowe czynnoÊci,

14) pos∏ugiwaç si´ edytorami tekstów i arkuszami kalkulacyjnymi,

15) tworzyç bazy danych i pos∏ugiwaç si´ nimi,

16) wprowadzaç i modyfikowaç informacje,

18) administrowanie bazami danych,

19) wprowadzanie i modyfikowanie danych,

20) sortowanie i przeszukiwanie baz danych, przetwarzanie baz danych,

21) sieci komputerowe (lokalne LAN i rozleg∏e WAN)

i poczta elektroniczna.

17) sortowaç i przeszukiwaç bazy danych,

18) korzystaç z sieci komputerowych, lokalnych i rozleg∏ych.

BLOK: ZAGADNIENIA SPO¸ECZNO-EKONOMICZNE

1. Cele kszta∏cenia

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

TreÊci kszta∏cenia uj´te sà w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

1) pos∏ugiwaç si´ podstawowymi poj´ciami psychologicznymi,

1) poj´cia: informacji, dokumentacji, komunikacji

spo∏ecznej, rola informacji w procesie decyzyjnym

(w zarzàdzaniu i administracji),

2) charakteryzowaç potrzeby i motywy dzia∏ania cz∏owieka,

2) poj´cie êród∏a informacji, klasyfikacje êróde∏ informacji, kryteria klasyfikacji,

3) charakteryzowaç sposoby zaspokajania potrzeb indywidualnych i ogólnospo∏ecznych,

3) zbiory informacyjne (pierwotnych êróde∏ informacji), mi´dzy innymi zbiory ogólne, zbiory specjalistyczne, zbiory narastajàce genetycznie, w szczególnoÊci zespo∏y archiwalne a zbiory tworzone

przez s∏u˝by informacyjne,

4) wyjaÊniaç podstawowe poj´cia ekonomiczne,

4) j´zyki informacyjne prekoordynowane i postkoordynowane,

7) interpretowaç prawa i obowiàzki pracownika,

5) opracowania informacyjne i ich systematyka,

8) okreÊlaç miejsce i rol´ w∏asnej komórki organizacyjnej i zajmowanego stanowiska w strukturze

przedsi´biorstwa,

6) metodyka tworzenia opracowaƒ informacyjnych

(dla wybranych typów êróde∏ informacji),

7) archiwalny system ewidencyjno-informacyjny i jego elementy,

8) procedura wyszukiwania informacji z zastosowaniem archiwalnego systemu ewidencyjno-informacyjnego,

5) podaç zasady funkcjonowania gospodarki rynkowej,

6) stosowaç aktywne metody poszukiwania pracy,

9) charakteryzowaç warunki podejmowania dzia∏alnoÊci gospodarczej na w∏asny rachunek,

10) okreÊlaç i stosowaç zasady efektywnego planowania czasu pracy,

11) interpretowaç i stosowaç zasady skutecznego komunikowania si´,

9) ró˝ne formy udost´pniania informacji,

12) wspó∏dzia∏aç w grupowym wykonywaniu zadaƒ,

10) organizacja dzia∏alnoÊci informacyjnej w kraju, organizacje i systemy informacyjne mi´dzynarodowe,

13) kierowaç pracà ma∏ego zespo∏u,

11) podstawowe terminy informatyki,

14) realizowaç zasady skutecznego uczenia si´, samokszta∏cenia i doskonalenia umiej´tnoÊci zawodowych.

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

TreÊci kszta∏cenia uj´te sà w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

1) wprowadzenie do psychologii, przedmiot i dziedziny

psychologii, podstawowe poj´cia psychologiczne,

2) mechanizmy nap´dowe aktywnoÊci cz∏owieka —

potrzeby, wartoÊci, motywy,

3) rola przedsi´biorstw w zaspokajaniu potrzeb ludzkich,

Poz. 887

c) formu∏owaç proste w∏asne wypowiedzi, ustnie

i pisemnie,

d) stosowaç podstawowe terminy fachowe,

e) korzystaç ze s∏ownika ogólnego i s∏owników fachowych,

f) wype∏niaç proste ankiety i formularze,

g) przeprowadzaç kwerendy (na materiale w j´zyku obcym),

2) na poziomie Êrednio zaawansowanym

4) istota gospodarki rynkowej,

a) wychwytywaç wszystkie wàtki w d∏u˝szych wypowiedziach ustnych,

5) przedsi´biorcy, klasyfikacje przedsi´biorstw, ich

struktura organizacyjna,

b) podtrzymywaç rozmow´,

6) zasady i cele prywatyzacji przedsi´biorstw,

c) udzielaç prostych informacji fachowych, ustnie

lub pisemnie,

7) rynek pracy, popyt i poda˝ pracy, bezrobocie,

8) poszukiwanie pracy, agencje pracy, oferta pracy,

rozmowa kwalifikacyjna,

9) umowa o prac´ i umowa zlecenia,

d) czytaç ze zrozumieniem teksty ogólne i fachowe,

wspó∏czesne i dziewi´tnastowieczne,

e) pisaç proste listy nieformalne i urz´dowe,

f) streszczaç lektury d∏u˝szych tekstów, literackich

i fachowych.

10) obowiàzki i prawa pracownika,

11) podatek dochodowy od osób fizycznych i od osób

prawnych,

12) podejmowanie dzia∏alnoÊci gospodarczej — wybór

rodzaju i miejsca dzia∏alnoÊci,

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

TreÊci kszta∏cenia uj´te sà w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

1) poziom podstawowy

13) formalnoÊci zwiàzane z podejmowaniem dzia∏alnoÊci gospodarczej,

a) zwroty grzecznoÊciowe, przywitanie, po˝egnanie, nawiàzywanie rozmów,

14) obowiàzek ubezpieczenia spo∏ecznego pracowników,

b) przedstawianie siebie i innych, pytanie o nazwisko, narodowoÊç, j´zyk, zawód, adres, telefon

(alfabet, liczby),

15) psychologiczne zasady wspó∏dzia∏ania spo∏ecznego,

16) komunikowanie si´, kana∏y komunikacyjne, zasady

efektywnego komunikowania si´,

17) sprawne kierowanie zespo∏em,

18) psychologiczne zasady organizacji pracy i stanowiska pracy,

19) doskonalenie w∏asnych umiej´tnoÊci i podnoszenie kwalifikacji zawodowych, techniki skutecznego

samokszta∏cenia i uczenia si´.

BLOK: J¢ZYKI OBCE

1. Cele kszta∏cenia

c) okreÊlanie wieku, pytanie o wiek, porównanie

wieku,

d) okreÊlanie miejsca,

e) okreÊlanie czasu (wiek, rok, miesiàc, dzieƒ tygodnia, godzina, pytanie o godzin´),

f) opis osób i przedmiotów (wyglàd zewn´trzny,

porównanie, podobieƒstwa, ró˝nice, kolory,

ocena),

g) informacja o czynnoÊciach i stanach (jednoczesnoÊç i kolejnoÊç wydarzeƒ),

h) wyra˝anie proÊby, przypuszczenia, propozycji,

zgody, sprzeciwu, odmowy,

i) wyra˝anie proÊby o informacj´, pomoc, ratunek,

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

1) na poziomie podstawowym

a) wychwytywaç sens prostych wypowiedzi ustnych (równie˝ z taÊmy magnetofonowej i wideo),

b) czytaç ze zrozumieniem proste teksty ogólne i fachowe,

j) wyra˝anie ˝yczenia, zamiaru,

k) omówienie terminu,

l) odszukanie w tekÊcie konkretnej informacji,

∏) uporzàdkowanie (wed∏ug wa˝noÊci informacji

zawartych w tekÊcie),

m) wype∏nianie prostych formularzy, ankiet,

n) napisanie krótkiego listu, kartki,

o) napisanie krótkiej notatki, opisu, opowiadania,

p) napisanie podania o prac´, ˝yciorysu (curriculum vitae — c.v.),

r) przekazanie treÊci wys∏uchanej prostej wypowiedzi,

s) przekazanie ogólnego sensu przeczytanego tekstu,

2) poziom Êrednio zaawansowany

a) porównywanie alfabetu wspó∏czesnego i alfabetów wczeÊniejszych, ró˝ne rodzaje pisma, zasady transliteracji, rozpoznawanie wieku dokumentu na podstawie pisma,

b) porównywanie tekstów wspó∏czesnych i historycznych na ten sam temat, rozpoznawanie wieku dokumentu na podstawie u˝ywanej leksyki

i stylu,

c) wymiana informacji ogólnych,

d) wyra˝anie proÊby, ˝yczenia, koniecznoÊci, powinnoÊci, oczekiwania,

e) okreÊlanie w∏asnoÊci, przynale˝noÊci,

f) wyra˝anie propozycji, opinii, zgody, odmowy,

sprzeciwu, akceptacji, zawodu, zadowolenia,

oczekiwania,

Poz. 887

g) wyra˝anie przeprosin, wyjaÊnianie nieporozumieƒ,

h) uzyskiwanie i przekazywanie informacji telefonicznej,

i) uzgadnianie spotkania, terminu, warunków wykonania zadania (dni tygodnia, miesiàce, relacje

czasowe, pieniàdze, ceny, transakcje),

j) wyra˝anie opinii (ocenianie przydatnoÊci, okreÊlanie preferencji),

k) wype∏nianie bardziej skomplikowanych ankiet

i formularzy,

l) sporzàdzanie notatki (konspektu) z przeczytanego tekstu,

∏) wyszukiwanie w tekÊcie fachowym konkretnej informacji,

m) pisanie listów nieformalnych i urz´dowych (przestrzeganie form grzecznoÊciowych i wymogów

formalnych, ró˝nice mi´dzy j´zykiem formalnym

i nieformalnym, odpowiedê na og∏oszenie, potwierdzenie zamówienia),

n) redagowanie notatek z wys∏uchanej i przeczytanej informacji,

o) terminologia archiwalna,

p) napisanie abstraktu artyku∏u fachowego.

Za∏àcznik nr 2

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE TECHNIK BUDOWNICTWA

SYMBOL CYFROWY 311[04]

I. ZA¸O˚ENIA PROGRAMOWO-ORGANIZACYJNE

KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE

A. OPIS KWALIFIKACJI ABSOLWENTA

6) dobieraç materia∏y, sprz´t, maszyny i urzàdzenia do

wykonania okreÊlonych zadaƒ, uwzgl´dniajàc

przepisy bezpieczeƒstwa i higieny pracy oraz

ochrony Êrodowiska,

W wyniku kszta∏cenia w zawodzie absolwent powinien umieç

7) kierowaç gospodarkà materia∏owà i sprz´towà

w procesie budowlanym,

1) pos∏ugiwaç si´ dokumentacjà technicznà, wykonywaç szkice robocze i rysunki budowlane,

8) wykonywaç podstawowe badania laboratoryjne

materia∏ów i wyrobów budowlanych,

2) przeprowadzaç inwentaryzacj´ istniejàcych obiektów,

3) planowaç zagospodarowanie elementów ma∏ego

osiedla, z uwzgl´dnieniem ochrony naturalnego

Êrodowiska cz∏owieka i jego potrzeb,

4) projektowaç proste elementy konstrukcyjne budowli o nieskomplikowanej architekturze i konstrukcji, zgodnie z zasadami wiedzy technicznej,

wymaganiami prawa budowlanego oraz obowiàzujàcymi normami,

5) opracowywaç projekty organizacji budowy i zagospodarowania placu budowy (∏àcznie z likwidacjà

placu budowy),

9) analizowaç warunki gruntowe na podstawie przeprowadzonego badania makroskopowego gruntu,

10) oceniaç prawid∏owoÊç zabezpieczenia skarp, nasypów i wykopów,

11) wykonywaç przedmiary i obmiary robót budowlanych,

12) ustalaç metody realizacji robót, dokonywaç podzia∏u zadaƒ dla zespo∏ów roboczych i kierowaç przebiegiem robót przy zachowaniu w∏aÊciwej organizacji pracy i przestrzegania przepisów bezpieczeƒstwa i higieny pracy oraz ochrony Êrodowiska,

13) przeprowadzaç kontrol´ jakoÊci i ocen´ wykonania

podstawowych robót budowlano-monta˝owych,

14) koordynowaç roboty budowlane i instalacyjne na

budowie,

15) prowadziç dziennik budowy, ksi´g´ obmiarów oraz

dokumentacj´ inwestycyjnà, p∏acowà i magazynowà,

16) wykonywaç kalkulacj´ robót, sporzàdzaç kosztorysy i oferty przetargowe,

17) okreÊlaç nak∏ady rzeczowe potrzebne do wykonania poszczególnych asortymentów robót,

18) organizowaç roboty remontowe i rozbiórkowe

oraz kierowaç nimi,

19) stosowaç w dzia∏alnoÊci zawodowej podstawowe

akty prawne z zakresu prawa budowlanego i post´powania administracyjnego,

Poz. 887

stent projektanta, a po nabyciu odpowiedniego sta˝u

pracy umo˝liwia uzyskanie uprawnieƒ budowlanych

w specjalnoÊci konstrukcyjno-budowlanej, jak równie˝

prowadzenie w∏asnej firmy budowlanej.

3. Szko∏a podejmujàca kszta∏cenie techników budownictwa powinna posiadaç nast´pujàce pracownie

1) pracowni´ materia∏ów budowlanych,

2) pracowni´ informatycznà,

3) pracowni´ projektowania architektonicznego.

W pracowni materia∏ów budowlanych powinny

znajdowaç si´ stanowiska badawcze (jedno stanowisko dla trzech uczniów).

Pracownia powinna byç wyposa˝ona w

20) wykorzystywaç programy komputerowe przydatne

w zawodzie technik budownictwa,

1) sto∏y, na których b´dà prowadzone badania (min.

15 szt.), w tym dwa zabezpieczone przed zniszczeniem pow∏okà wodoodpornà i jeden z gniazdem

wtykowym,

21) likwidowaç plac budowy,

2) dwa punkty czerpania wody,

22) podejmowaç i prowadziç dzia∏alnoÊç gospodarczà,

3) umywalki — 2 szt.,

23) prowadziç dzia∏alnoÊç gospodarczà w oparciu

o analiz´ procesów zachodzàcych w gospodarce

rynkowej,

4) szafy do przechowywania sprz´tu i aparatury,

24) udzielaç pierwszej pomocy osobom poszkodowanym w wypadkach.

6) wag´ handlowà — 2 szt.,

5) wag´ dziesi´tnà — 12 szt.,

7) obj´toÊciomierz Le Chatelier’a — 12 szt.,

B. SPECYFICZNE WYMAGANIA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE

1. Wymagania psychofizyczne w∏aÊciwe dla zawo-

8) aparat Vicat’a — 2 szt.,

9) foremki do beleczek 4 x 4 x 16 cm — 6 szt.,

du

10) zestaw kruszyw mineralnych i sztucznych,

1) dobry stan zdrowia,

11) zestaw sit do analizy sitowej kruszywa,

2) odpornoÊç na d∏ugotrwa∏y wp∏yw niekorzystnych

warunków atmosferycznych,

12) aparat Stockes’a,

3) wyobraênia przestrzenna,

4) spostrzegawczoÊç i koncentracja uwagi,

5) odpornoÊç na stres, zw∏aszcza w sytuacjach konfliktowych,

6) zrównowa˝enie emocjonalne.

2. Podstawowym celem kszta∏cenia w zawodzie

technik budownictwa jest przygotowanie absolwenta

do prowadzenia robót budowlanych, opracowywania

dokumentacji budowlanej, kierowania zespo∏ami (przy

wznoszeniu budowli), sporzàdzania obmiarów i kosztorysów, sprawowania nadzoru budowlanego.

Przygotowanie zawodowe technika budownictwa

pozwala na podj´cie pracy w przedsi´biorstwach budowlanych, w wytwórniach prefabrykatów, laboratoriach, w paƒstwowym nadzorze budowlanym, w administracjach budynków, w biurach projektów jako asy-

13) aparat do oznaczania ziaren s∏abych,

14) suwmiarki,

15) sto˝ek opadowy do pomiaru konsystencji mieszanki betonowej,

16) aparat Ve–Be,

17) foremki do betonu 15 x 15 x 15 cm — 6 szt.,

18) filmy do demonstracji prób i badaƒ, których w warunkach pracowni szkolnej nie mo˝na wykonaç,

19) wiadra, szufelki, pojemniki.

Pracownia informatyczna do nauczania przedmiotów zwiàzanych z kosztorysowaniem, normowaniem

oraz projektowaniem powinna byç wyposa˝ona w

1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla

dwóch uczniów),

4) eksploatacja obiektów budowlanych oraz podstawy dzia∏alnoÊci gospodarczej.

2) drukark´ — 1szt.,

3) programy do kosztorysowania,

4) Katalogi Nak∏adów Rzeczowych i Scalonych Nak∏adów Rzeczowych (w zakresie robót budowlanych

i remontowych) — po 15 szt.,

5) zbiór Jednostkowych Wskaêników Cenowych —

miesi´czniki,

6) cenniki materia∏ów budowlanych,

7) projekty typowe obiektów o kubaturze do 1000 m3,

8) zbiór norm budowlanych dotyczàcych projektowania,

9) programy do projektowania,

10) ploter,

11) skaner.

Pracownia projektowania architektonicznego powinna byç wyposa˝ona w

1) sto∏y kreÊlarskie (jeden stó∏ dla jednego ucznia),

2) zbiór plansz dydaktycznych,

3) rzutnik, monitor, wideo.

4. Umiej´tnoÊciom zawodowym, okreÊlonym

w opisie kwalifikacji absolwenta, przypisano treÊci

kszta∏cenia uj´te w cztery bloki programowe

1) podstawy budownictwa,

2) proces budowlany,

3) dokumentacja techniczna,

Znajdujà si´ w nich tak˝e umiej´tnoÊci, których

opanowanie prowadzi do osiàgni´cia przez uczniów

(s∏uchaczy) umiej´tnoÊci z∏o˝onych, które ka˝dy absolwent szko∏y kszta∏càcej w zawodzie technik budownictwa powinien opanowaç.

Blok: podstawy budownictwa zawiera umiej´tnoÊci dotyczàce materia∏oznawstwa, podstawowych

funkcji budowli i budynków (mechaniki budowli) oraz

projektowania konstrukcji.

Blok: proces budowlany zawiera umiej´tnoÊci

w uk∏adzie zadaƒ poprzedzajàcych roboty budowlane

i zadaƒ zwiàzanych z realizacjà podstawowych robót

budowlanych.

Blok: dokumentacja techniczna zawiera umiej´tnoÊci czytania i wykonywania rysunków technicznych

i dokumentacji budowlanej, kosztorysowania, wykorzystania przepisów prawa budowlanego, certyfikatów

i obmiaru oraz odbioru robót budowlanych.

Blok: eksploatacja obiektów budowlanych oraz

podstawy dzia∏alnoÊci gospodarczej zawiera umiej´tnoÊci z zakresu robót remontowych i rozbiórkowych,

podstaw dzia∏ania przy zarzàdzaniu obiektami oraz

prowadzenia dzia∏alnoÊci gospodarczej w zmieniajàcych si´ warunkach ekonomicznych.

5. Kszta∏cenie techników w szko∏ach zawodowych

powinno odbywaç si´ przy wspó∏pracy z przedsi´biorstwami budowlanymi i remontowymi. Wspó∏praca powinna uwzgl´dniaç mo˝liwoÊci odbywania zaj´ç praktycznych oraz praktyk zawodowych na budowach, jak

równie˝ dost´p do nowoczesnych rozwiàzaƒ technologicznych.

II. PODZIA¸ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

Minimalna liczba godzin w cyklu kszta∏cenia w %*

podbudowa programowa: szko∏a

zasadnicza; zawody: murarz, betopodbudowa

niarz-zbrojarz, malarz-tapeciarz,

programowa

posadzkarz, dekarz, technolog roszko∏a podstabót wykoƒczeniowych w budowwowa

nictwie, monter konstrukcji budowlanych

Nazwa bloku programowego

podbudowa

programowa

liceum ogólnokszta∏càce

Podstawy budownictwa

54

54

54

Proces budowlany

16

16

16

Dokumentacja techniczna

6

6

6

Eksploatacja obiektów budowlanych

oraz podstawy dzia∏alnoÊci gospodarczej

4

4

4

80**

80**

80**

Razem

** Podzia∏ godzin na bloki programowe dotyczy kszta∏cenia w szko∏ach dla m∏odzie˝y i w szko∏ach dla doros∏ych (w formie

stacjonarnej i zaocznej).

** Pozosta∏e 20% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie

kszta∏cenia do potrzeb rynku pracy.

III. PODSTAWY PROGRAMOWE KSZTA¸CENIA W BLOKACH PROGRAMOWYCH

BLOK: PODSTAWY BUDOWNICTWA

b) podstawowe poj´cia,

1. Cele kszta∏cenia

c) wymagania stawiane budynkom,

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

1) dobieraç materia∏y, narz´dzia, maszyny i urzàdzenia do typowych robót budowlanych,

2) nadzorowaç sk∏adowanie, magazynowanie i konserwacj´ powszechnie stosowanych Êrodków produkcji budowlanej,

3) przeprowadzaç kontrolne badania laboratoryjne

materia∏ów i wyrobów budowlanych oraz interpretowaç wyniki tych badaƒ,

4) klasyfikowaç grunty budowlane i okreÊlaç ich przydatnoÊç do celów budowlanych,

5) wykonywaç prace pomiarowe w terenie,

6) okreÊlaç rodzaje i wielkoÊci napr´˝eƒ powstajàcych

w gruncie pod wp∏ywem obcià˝eƒ zewn´trznych,

7) ustalaç wymiary podstawy fundamentu i g∏´bokoÊç jego posadowienia,

8) rozpoznawaç podstawowe elementy budynków,

9) rozpoznawaç rodzaje typowych systemów technologiczno-konstrukcyjnych obiektów budowlanych,

10) rozwiàzywaç belki statycznie wyznaczalne, tzn. obliczaç wartoÊci reakcji podpór, si∏ poprzecznych,

pod∏u˝nych i momentów zginajàcych, sporzàdzaç

wykresy obliczonych si∏,

11) obliczaç wartoÊci si∏ w pr´tach prostych kratownic

statycznie wyznaczalnych,

d) ekologia w budownictwie,

2) grunty budowlane i roboty ziemne

a) klasyfikacja, w∏aÊciwoÊci i badanie gruntów,

b) roboty ziemne,

3) prace pomiarowe w terenie,

4) elementy budynków i ich funkcje

a) elementy konstrukcyjne budynków,

b) podstawowe elementy budynków i ich funkcje

fundamenty, Êciany, stropy, schody, dachy i stropodachy, stolarka i Êlusarka budowlana,

5) zasady wykonywania elementów ˝elbetowych,

6) roboty dekarskie,

7) roboty wykoƒczeniowe w budynku,

8) roboty remontowe i rozbiórkowe,

9) materia∏y budowlane

a) podstawowe w∏aÊciwoÊci techniczne materia∏ów budowlanych,

b) materia∏y i wyroby kamienne i ceramiczne,

c) wyroby ze szk∏a i stopów metali,

d) zaczyny i zaprawy budowlane,

e) betony cementowe,

f) drewno i materia∏y drewnopochodne,

12) obliczaç wielkoÊci charakteryzujàce przekrój elementu budowlanego, w szczególnoÊci wyznaczaç

wspó∏rz´dne Êrodka ci´˝koÊci, obliczaç momenty

bezw∏adnoÊci, promienie bezw∏adnoÊci i wskaêniki

wytrzyma∏oÊci,

g) metale i ich stopy,

13) okreÊlaç i obliczaç napr´˝enia, odkszta∏cenia i noÊnoÊç elementów konstrukcji,

k) materia∏y wykoƒczeniowe,

14) ustalaç wielkoÊci obcià˝eƒ sta∏ych i zmiennych

dzia∏ajàcych na elementy konstrukcyjne,

15) organizowaç wykonawstwo ró˝nych rodzajów konstrukcji budowlanych,

16) sporzàdzaç kosztorysy typowych robót budowlanych.

h) tworzywa sztuczne,

i) materia∏y izolacyjne,

j) szk∏o budowlane,

10) konstrukcje budowlane

a) murowe, drewniane, stalowe, ˝elbetowe i spr´˝one,

b) obcià˝enia konstrukcji budowlanych,

c) praca elementów konstrukcji,

11) projektowanie konstrukcji

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

a) statyka si∏,

TreÊci kszta∏cenia uj´te sà w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

b) uk∏ady pr´towe statycznie wyznaczalne,

1) ogólne wiadomoÊci o budownictwie

d) obliczanie konstrukcji,

a) zarys historii budownictwa,

c) belki statycznie niewyznaczalne,

e) rysunki konstrukcji.

BLOK: PROCES BUDOWLANY

1. Cele kszta∏cenia

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

1) organizowaç produkcj´ budowlanà w sposób zgodny z wymogami technologicznymi, przepisami bezpieczeƒstwa i higieny pracy oraz obowiàzujàcymi

normami,

2) organizowaç stanowiska robocze do prac budowlanych,

3) stosowaç ró˝ne technologie robót budowlanych,

4) wykorzystywaç podstawowe narz´dzia i sprz´t budowlany,

5) wytyczaç budynki o nieskomplikowanym obrysie,

6) organizowaç prac´ zespo∏ów budowlanych

z uwzgl´dnieniem zasad bezpieczeƒstwa i higieny

pracy oraz ochrony Êrodowiska, a tak˝e z uwzgl´dnieniem koordynacji z robotami instalacyjnymi,

Poz. 887

23) wykonywaç prace naprawcze, remontowe i rozbiórkowe,

24) przeprowadzaç odbiór robót budowlanych,

25) normowaç roboty budowlane,

26) chroniç Êrodowisko podczas prowadzenia robót,

27) przeprowadzaç szkolenia z zakresu bezpieczeƒstwa

i higieny pracy,

28) udzielaç pierwszej pomocy w nag∏ych wypadkach.

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

TreÊci kszta∏cenia uj´te sà w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

1) wykonawstwo i organizacja robót budowlanych

a) ziemnych i fundamentowych,

b) ciesielskich i deskowaƒ,

c) betoniarskich i zbrojarskich,

d) murarskich i dekarskich,

7) dokonywaç obmiarów i odbiorów typowych robót

budowlanych,

8) wykonywaç rysunki elementów konstrukcyjnych

budowli,

9) okreÊlaç i wykonywaç izolacje elementów budowlanych,

10) organizowaç roboty budowlane i kierowaç ich wykonaniem,

11) pos∏ugiwaç si´ podstawowym sprz´tem i przyrzàdami mierniczymi,

12) stosowaç Êrodki ochrony przeciwpora˝eniowej na

placu budowy i w budynkach,

13) stosowaç zasady dotyczàce wykonywania pomieszczeƒ dla urzàdzeƒ i instalacji sanitarnych oraz

elektrycznych,

14) chroniç budynki, sieci elektroenergetyczne oraz

rusztowania i maszyny budowlane przed wy∏adowaniami atmosferycznymi,

15) integrowaç wykonawstwo instalacji budowlanych

z innymi robotami,

16) ekonomicznie wykorzystywaç urzàdzenia, maszyny

i sprz´t,

17) wykonywaç proste roboty z zakresu budownictwa,

18) wykonywaç proste roboty ziemne sposobem r´cznym,

19) wykonywaç proste roboty pomocnicze,

20) wykonywaç mieszanki zaprawowe i betonowe,

e) wykoƒczeniowych,

f) instalacyjnych: sanitarnych i elektrycznych,

g) zwiàzanych z budowà rusztowaƒ,

2) organizacja placu budowy

a) przygotowanie placu budowy,

b) zagospodarowanie placu budowy,

c) podzia∏ i zabezpieczenie frontu robót,

d) uruchamianie i eksploatacja maszyn oraz wykorzystywanie sprz´tu,

e) organizacja transportu poziomego i pionowego,

f) ochrona przeciwpo˝arowa i przeciwpora˝eniowa,

g) likwidacja placu budowy,

3) prace pomiarowe

a) przyrzàdy pomiarowe,

b) pomiary poziome i pionowe,

c) przenoszenie danych oraz tyczenie budynku,

4) organizacja stanowisk roboczych na budowie,

5) ochrona pracowników i szkolenie bhp na budowie,

6) ochrona Êrodowiska przy robotach budowlanych.

BLOK: DOKUMENTACJA TECHNICZNA

1. Cele kszta∏cenia

21) wykonywaç proste roboty wykoƒczeniowe,

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

22) wykonywaç podstawowe roboty zabezpieczajàce

budowl´,

1) rozró˝niaç style architektoniczne i rozpoznawaç

obiekty architektury historycznej,

2) sporzàdzaç, wymiarowaç i opisywaç rysunki techniczne w ró˝nych skalach w zale˝noÊci od stadium

dokumentacji technicznej,

3) charakteryzowaç obiekty budowlane i ich elementy,

Poz. 887

d) dokumentacjà kosztorysowà,

e) dokumentacjà sporzàdzanà z wykorzystaniem

komputera,

6) inwentaryzacja obiektów budowlanych.

4) wykonywaç rysunki odr´czne detali budowlanych,

5) czytaç i analizowaç dokumentacj´ architektoniczno-budowlanà i technicznà w zakresie sieci i instalacji sanitarnych oraz elektrycznych,

6) projektowaç elementy budowli zgodnie z przepisami prawa budowlanego, w szczególnoÊci nieskomplikowane pod wzgl´dem konstrukcji i schematu

statycznego: fundamenty, s∏upy, belki, p∏yty lub

elementy drogi,

7) pos∏ugiwaç si´ dokumentacjà technicznà w fazie

prac przygotowawczych do rozpocz´cia procesu

budowlanego,

8) prowadziç dokumentacj´ budowy,

9) pos∏ugiwaç si´ dokumentacjà technicznà przy wykonywaniu zadaƒ produkcyjnych,

10) dokonywaç wzrokowej oceny prawid∏owoÊci geometrycznej bry∏ i figur p∏askich, ich orientacyjnych

wymiarów i usytuowania w przestrzeni,

11) pos∏ugiwaç si´ komputerem w pracy zawodowej,

12) korzystaç ze êróde∏ informacji techniczno–ekonomicznej i literatury zawodowej.

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

TreÊci kszta∏cenia uj´te sà w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

1) zarys historii architektury i rozwoju budownictwa

a) charakterystyka stylów architektonicznych,

b) budownictwo mieszkaniowe,

c) budownictwo us∏ugowe, przemys∏owe i inwentarskie; ma∏a architektura,

BLOK: EKSPLOATACJA OBIEKTÓW BUDOWLANYCH ORAZ

PODSTAWY DZIA¸ALNOÂCI GOSPODARCZEJ

1. Cele kszta∏cenia

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

1) rozró˝niaç podstawowe formy w∏asnoÊci obiektów

budowlanych i rodzaje zarzàdzania nieruchomoÊciami,

2) prowadziç ksià˝k´ obiektu, przechowywaç dokumenty dotyczàce stanu i kontroli nieruchomoÊci

oraz pos∏ugiwaç si´ nimi w pracy,

3) wykorzystywaç podstawy wiedzy ekonomicznej

w dzia∏alnoÊci organizacyjno-technicznej,

4) obliczaç koszty utrzymania budynku,

5) przygotowywaç materia∏y do zawierania umów

z najemcami lokali,

6) organizowaç, nadzorowaç i rozliczaç typowe pod

wzgl´dem rodzaju i zakresu roboty remontowe,

7) sporzàdzaç zlecenia robocze i obliczaç wynagrodzenia robotników,

8) przygotowywaç materia∏y do przetargów na roboty budowlane i do sporzàdzania umów na roboty

budowlane,

9) przeprowadzaç inwentaryzacj´ istniejàcych obiektów,

10) kontrolowaç stan techniczny obiektów budowlanych oraz prowadziç prace konserwacyjne, remontowe i rozbiórkowe oraz zwiàzane z modernizacjà,

11) dokonywaç odbioru robót,

2) zasady urbanistyki,

3) zasady wykonywania rysunku technicznego; podstawy geometrii wykreÊlnej

a) podstawowe poj´cia,

b) rzutowanie, przekroje i rozwini´cia bry∏,

4) sporzàdzanie, wymiarowanie i opisywanie rysunków technicznych,

5) pos∏ugiwanie si´ dokumentacjà w ró˝nych fazach

procesu budowlanego

12) stosowaç zasady bezpieczeƒstwa i higieny pracy

przy robotach budowlanych i chroniç Êrodowisko

naturalne,

13) sporzàdzaç kosztorysy powykonawcze,

14) prowadziç w∏asnà firm´,

15) organizowaç dzia∏alnoÊç gospodarczà,

16) wykorzystywaç przepisy prawa pracy i prawa budowlanego,

a) dokumentacjà w fazie prac przygotowawczych

do rozpocz´cia robót budowlanych,

17) sk∏adaç oferty i dokumentacje przetargowe.

b) dokumentacjà budowy,

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

c) dokumentacjà technicznà przy robotach budowlanych,

TreÊci kszta∏cenia uj´te sà w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

1) utrzymywanie zasobów mieszkaniowych

a) zarzàdzanie budynkami,

5) nadzór budowlany

a) organizacja nadzoru budowlanego,

b) techniczne warunki eksploatacji budynków,

c) przygotowywanie dokumentacji

i modernizacji obiektu,

Poz. 887

remontowej

b) samodzielne funkcje techniczne w budownictwie,

c) uprawnienia budowlane,

2) organizacja robót remontowych

6) prowadzenie dzia∏alnoÊci gospodarczej

a) rodzaje remontów,

b) roboty remontowe,

a) podejmowanie dzia∏alnoÊci gospodarczej,

c) konserwacja elementów budowli,

b) podstawy prawne dzia∏alnoÊci ekonomicznej,

d) naprawy tynków, izolacji i ocieplanie budynków,

c) wybrane przepisy podatkowe w dzia∏alnoÊci gospodarczej,

3) organizacja robót rozbiórkowych

a) inwentaryzacja obiektów budowlanych,

b) metody wykonywania rozbiórek,

d) przetargi i umowy,

7) w∏asna firma remontowo-budowlana

c) bezpieczeƒstwo i higiena pracy przy robotach

rozbiórkowych,

4) przepisy prawa budowlanego, prawa pracy i cywilnego

a) prawo budowlane i przepisy wykonawcze,

b) odpowiedzialnoÊç za bezpieczeƒstwo i higien´

pracy przy robotach budowlanych,

a) obowiàzki pracodawcy i pracownika,

b) dokumentacja dzia∏alnoÊci,

c) sprawozdawczoÊç,

d) ksi´gowoÊç,

8) dokumentacja odbioru obiektu budowlanego

c) certyfikaty i normy budowlane,

a) inwentaryzacja obiektu,

d) Kodeks pracy i przepisy wykonawcze,

b) odbiór poszczególnych robót budowlanych.

Za∏àcznik nr 3

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE TECHNIK GEODETA

SYMBOL CYFROWY 311[10]

I. ZA¸O˚ENIA PROGRAMOWO-ORGANIZACYJNE

KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE

6) sporzàdzaç szkice polowe pomiarów sytuacyjnych

i sytuacyjno-wysokoÊciowych oraz szkice dokumentacyjne, tyczenia i inwentaryzacyjne,

A. OPIS KWALIFIKACJI ABSOLWENTA

W wyniku kszta∏cenia w zawodzie absolwent powinien umieç

7) wykorzystywaç sprz´t komputerowy i odpowiednie

oprogramowanie w pracach geodezyjnych i kartograficznych,

1) pos∏ugiwaç si´ w pomiarowych pracach geodezyjnych instrumentami do pomiaru kàtów, odleg∏oÊci

oraz wysokoÊci,

8) przetwarzaç dane zebrane w terenie na dane liczbowe w postaci wspó∏rz´dnych lub pól powierzchni,

2) okreÊlaç wymagane dok∏adnoÊci poszczególnych

rodzajów prac geodezyjnych, topograficznych

i kartograficznych, dobieraç odpowiednio dok∏adne instrumenty i metody pomiaru i kartowania,

3) zak∏adaç poziome i wysokoÊciowe osnowy geodezyjne,

4) wykonywaç pomiary sytuacyjne i sytuacyjno-wysokoÊciowe w celu sporzàdzenia mapy zasadniczej, map sytuacyjno-wysokoÊciowych i tematycznych oraz wykonywaç pomiary aktualizujàce,

5) kierowaç zespo∏em pomiarowym oraz organizowaç

prac´ zespo∏u,

9) obs∏ugiwaç podstawowe urzàdzenia reprodukcyjne, przeznaczone do wykonywania map i dokumentów,

10) pos∏ugiwaç si´ podstawowym sprz´tem fotogrametrycznym, przeznaczonym do wykonywania

zdj´ç fotogrametrycznych naziemnych i lotniczych,

oraz urzàdzeniami stereofotogrametrycznymi do

opracowaƒ mapowych,

11) kartowaç mapy sytuacyjne i sytuacyjno-wysokoÊciowe na podstawie pomiarów terenowych oraz

przetworzonych danych terenowych,

12) kreÊliç, rytowaç i opisywaç mapy,

13) prowadziç geodezyjnà obs∏ug´ budownictwa

mieszkaniowego i przemys∏owego, wytyczaç

obiekty in˝ynierskie w terenie na podstawie geodezyjnego opracowania planów realizacyjnych oraz

kontrolowaç ich przestrzenne usytuowanie, zgodnie z wymaganiami dok∏adnoÊciowymi,

14) dokonywaç pomiarów przemieszczeƒ i odkszta∏ceƒ

budynków oraz budowli,

15) wspó∏uczestniczyç w pracach in˝yniera geodety,

zwiàzanych z wymianà i scaleniem gruntów rolnych i leÊnych oraz w pracach zwiàzanych z ochronà Êrodowiska,

16) zak∏adaç i prowadziç ewidencj´ gruntów i budynków, równie˝ w systemach informatycznych,

17) wykonywaç podzia∏y i rozgraniczenia nieruchomoÊci,

18) wytyczaç i inwentaryzowaç sieci uzbrojenia terenu,

19) uczestniczyç w prowadzeniu paƒstwowego zasobu

geodezyjnego i kartograficznego w oÊrodkach dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej oraz w obs∏udze administracyjnej ludnoÊci w zakresie geodezji, kartografii i gospodarki gruntami,

20) stosowaç podstawowe przepisy zwiàzane z ochronà Êrodowiska i z ekologià,

21) stosowaç instrukcje techniczne oraz podstawowe

przepisy prawa, dotyczàce geodezji, kartografii

i gospodarki nieruchomoÊciami,

22) rozpoznawaç podstawowe zagro˝enia zdrowia i ˝ycia, wyst´pujàce w pracach geodezyjnych i kartograficznych, stosowaç przepisy bezpieczeƒstwa

i higieny pracy oraz udzielaç pierwszej pomocy

w nag∏ych wypadkach,

Poz. 887

6) wyobraênia przestrzenna,

7) pami´ç wzrokowa,

8) odpornoÊç na l´k wysokoÊci,

9) umiej´tnoÊç wspó∏dzia∏ania w zespole.

2. Do zadaƒ zawodowych technika geodety nale˝à

1) wykonywanie pomiarów sytuacyjnych i sytuacyjno-wysokoÊciowych w celu opracowania map

o ró˝nym przeznaczeniu,

2) opracowywanie map wielko- i Êrednioskalowych

oraz map numerycznych, z wykorzystaniem ró˝nych metod i narz´dzi, w tym metod fotogrametrycznych oraz informatycznych narz´dzi programowych i sprz´towych,

3) inwentaryzowanie obiektów zagospodarowania terenu, sieci podziemnego uzbrojenia terenu, zabytków, równie˝ z wykorzystaniem metod fotogrametrycznych,

4) geodezyjne opracowywanie planów zagospodarowania przestrzennego, projektów technicznych

i planów realizacyjnych obiektów budowlanych

oraz tyczenie w terenie tych obiektów,

5) geodezyjna obs∏uga budowy wysokich budynków,

zak∏adów przemys∏owych, ró˝nych budowli oraz

monta˝u precyzyjnych maszyn przemys∏owych,

6) wykonywanie geodezyjnych pomiarów przemieszczeƒ i odkszta∏ceƒ obiektów budowlanych,

7) zak∏adanie, prowadzenie i aktualizacja ewidencji

gruntów i budynków, równie˝ w systemie komputerowym,

8) wykonywanie rozgraniczeƒ, podzia∏ów i scaleƒ nieruchomoÊci,

23) komunikowaç si´, wyszukiwaç i przetwarzaç informacje,

9) wymiana i scalenia gruntów rolnych i leÊnych,

24) samodzielnie podejmowaç decyzje,

10) pozyskiwanie danych, przetwarzanie danych i obs∏uga systemów informacji o terenie,

25) dokonywaç w∏aÊciwej samooceny i korzystaç ze

swoich praw,

26) dzia∏aç twórczo,

27) w∏aÊciwie prezentowaç swoje kwalifikacje podczas

poszukiwania pracy,

28) doskonaliç swoje umiej´tnoÊci zawodowe.

B. SPECYFICZNE WYMAGANIA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE

1. Wymagania psychofizyczne w∏aÊciwe dla zawodu

1) poczucie odpowiedzialnoÊci oraz obowiàzkowoÊç,

11) prowadzenie zasobu geodezyjnego i kartograficznego w oÊrodkach dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej, tak˝e z wykorzystaniem systemów informacji o terenie,

12) obs∏uga administracyjna ludnoÊci w zakresie geodezji, kartografii, ewidencji gruntów i budynków

oraz gospodarki gruntami.

3. Technik geodeta mo˝e byç zatrudniony w geodezyjnych firmach paƒstwowych i prywatnych oraz w

jednostkach administracji rzàdowej i samorzàdowej na

ró˝nych stanowiskach jako: wykonawca nieskomplikowanych prac geodezyjnych, kierownik zespo∏u, geodeta prowadzàcy zasób geodezyjny i kartograficzny.

3) spostrzegawczoÊç, dok∏adnoÊç i cierpliwoÊç,

4. Realizacja kszta∏cenia w zawodzie jest mo˝liwa

w szko∏ach dysponujàcych odpowiednià bazà dydaktycznà. Niezb´dne sà nast´pujàce pracownie

4) zrównowa˝enie emocjonalne,

1) geodezyjna z zapleczem,

5) zdolnoÊç koncentracji i podzielnoÊç uwagi,

2) informatyki geodezyjnej i kartograficznej,

2) dobry stan zdrowia,

3) kartograficzna,

4) fotogrametryczna.

Pracownia geodezyjna (du˝a sala lekcyjna) powinna mieç zaplecze (przylegajàcy ma∏y pokój), które stanowi∏oby

1) podr´czny magazyn instrumentów i niezb´dnego

sprz´tu geodezyjnego (do omawiania ich budowy

i obs∏ugi w czasie zaj´ç),

2) podr´czny magazyn instrumentów i sprz´tu zabytkowego,

3) podr´cznà bibliotek´ podr´czników i instrukcji,

4) magazyn plansz poglàdowych, foliogramów oraz

miejsce przechowywania rzutnika pisma, rzutnika

do slajdów i innych pomocy dydaktycznych.

Pracownia informatyki geodezyjnej i kartograficznej powinna byç wyposa˝ona w

1) komputery wraz z oprogramowaniem dostosowanym do

a) obliczeƒ geodezyjnych, astronomicznych i kartograficznych,

b) tworzenia baz danych w Systemach Informacji

Przestrzennej SIP (w tym SIT, SIG),

c) tworzenia katastru nieruchomoÊci,

d) opracowania map, szkiców, dokumentów,

2) drukarki, plotery, digitalizatory, skanery.

Pracownia kartograficzna powinna byç wyposa˝ona w

1) sto∏y podÊwietleniowe,

2) instrukcje techniczne (K-1, K-2, K-3), wzory i objaÊnienia znaków topograficznych,

3) plansze poglàdowe,

4) folie i plansze kartograficzne,

5) zestawy map zasadniczych, topograficznych, tematycznych (np. dla niewidomych),

6) rzutnik pisma do demonstracji foliogramów.

Pracownia fotogrametryczna powinna byç wyposa˝ona w podstawowy sprz´t do fotointerpretacji, to

jest

1) plansze poglàdowe,

2) zestawy zdj´ç fotogrametrycznych,

3) zestawy map opracowanych na podstawie zdj´ç

lotniczych i satelitarnych.

Ponadto szko∏a musi posiadaç magazyn sprz´tu

i instrumentów geodezyjnych niezb´dnych uczniom

(s∏uchaczom) do çwiczeƒ kameralnych i polowych.

Magazyn powinien byç wyposa˝ony w nast´pujàce

instrumenty i sprz´t

1) teodolity z systemem odczytowym skalowym —

15 szt.,

Poz. 887

2) teodolity z systemem odczytowym cyfrowym —

5 szt.,

3) tachimetry elektroniczne — min. 3 szt.,

4) dalmierze elektromagnetyczne — min. 5 szt.,

5) teodolity tzw. „Total Stations” — min. 5 szt.,

6) pionowniki optyczne — min. 2 szt.,

7) aparatur´ GPS (Global Positioning System) — min.

1 szt.,

8) niwelatory automatyczne (samopoziomujàce) —

15 szt.,

9) niwelatory z kreskowym systemem odczytu — min.

3 szt.,

10) kalkulatory programowane — 30 szt.,

11) sprz´t geodezyjny, w tym statywy, ∏aty, lustra do instrumentów elektronicznych, taÊmy, ruletki z warstwà teflonu,

12) pe∏ny zestaw instrukcji technicznych, wytycznych

technicznych, tablice do tyczenia ∏uków ko∏owych,

klotoidy.

Do niezb´dnego wyposa˝enia szko∏y nale˝y równie˝ „poligon” do çwiczeƒ terenowych. Musi on byç

zlokalizowany na obszarze oko∏o 50 ha terenów o Êrednim stopniu zainwestowania (zagospodarowania).

„Poligon” musi mieç poziomà i wysokoÊciowà osnow´ geodezyjnà dowiàzanà do osnowy paƒstwowej.

5. WÊród zadaƒ technika geodety, ze wzgl´du na

charakter czynnoÊci, mo˝na wyodr´bniç odpowiednie

obszary umiej´tnoÊci zawodowych. Zosta∏y one uj´te

w 4 blokach programowych

1) techniki i technologie prac geodezyjnych,

2) metody i narz´dzia opracowaƒ geodezyjno–kartograficznych,

3) zagadnienia prawne i ekonomiczno–techniczne,

4) nauka przez prac´.

Blok: techniki i technologie prac geodezyjnych zawiera treÊci kszta∏cenia zwiàzane z

1) geodezjà, która obejmuje podstawowe wiadomoÊci dotyczàce: technik i metod pomiarów geodezyjnych oraz sporzàdzania map, przy zastosowaniu

tradycyjnych i nowoczesnych narz´dzi pomiarowych i kartometrycznych oraz prawid∏owej organizacji pracy w zespole; umo˝liwia ona poznanie

przez uczniów astronomii geodezyjnej, z uwzgl´dnieniem pomiarów grawimetrycznych, magnetycznych i satelitarnych,

2) geodezjà urzàdzeniowo-rolnà, która obejmuje podstawowe wiadomoÊci z rolnictwa i leÊnictwa, a tak˝e wybrane zagadnienia z gleboznawstwa i klasyfikacji gruntów; obejmuje ona tak˝e zagadnienia

ewidencji gruntów i budynków, rozgraniczenia, podzia∏u, scalenia i wyw∏aszczenia nieruchomoÊci,

3) geodezjà in˝ynieryjnà zawierajàcà podstawowe

wiadomoÊci z zakresu stosowania metod pomiarów i opracowaƒ geodezyjnych, wykonywanych

dla ró˝nych dziedzin gospodarki; obejmuje ona

metody geodezyjnego opracowania projektów budowlanych, metody tyczenia projektów w terenie,

metody geodezyjnej obs∏ugi budowy, metody inwentaryzacji urzàdzeƒ nadziemnych, naziemnych

i podziemnych oraz metody pomiarów przemieszczeƒ i odkszta∏ceƒ budowli.

Blok: metody i narz´dzia opracowaƒ geodezyjno-kartograficznych obejmuje treÊci kszta∏cenia zwiàzane z

1) fotogrametrià, która w korelacji z innymi treÊciami

nauczania, mi´dzy innymi z rysunkiem geodezyjnym i geodezjà, obejmuje podstawowe wiadomoÊci z zakresu techniki i organizacji prac zwiàzanych

ze sporzàdzaniem map na podstawie zdj´ç fotogrametrycznych, jak równie˝ z aktualizacjà kartograficznà map oraz interpretacjà zdj´ç lotniczych i satelitarnych,

2) informatykà geodezyjnà i kartograficznà, która

obejmuje metody rozwiàzywania za pomocà komputera prostych problemów geodezyjnych i kartograficznych, dostosowanych do wiedzy, zainteresowaƒ i umiej´tnoÊci uczniów (s∏uchaczy), a ponadto kszta∏tuje praktyczne umiej´tnoÊci pos∏ugiwania si´ sprz´tem komputerowym i jego oprogramowaniem podstawowym i aplikacyjnym, czyniàc

z komputera i jego oprogramowania istotnà pomoc w zaj´ciach z innych przedmiotów i rozszerzajàc intelektualne mo˝liwoÊci uczniów (s∏uchaczy),

3) rysunkiem geodezyjnym z elementami kartografii,

powiàzanym tematycznie z geodezjà, fotogrametrià i kartografià oraz z informatykà i z çwiczeniami

geodezyjnymi; ujmuje on podstawowe zagadnienia dotyczàce prawid∏owego wykonywania rysunków geodezyjnych i kartograficznych oraz ich reprodukcji, a tak˝e wskazuje metody technicznego

rozwiàzywania zagadnieƒ przestrzennych na p∏aszczyênie, za pomocà geometrii wykreÊlnej.

Poz. 887

Blok: zagadnienia prawne i ekonomiczno–techniczne obejmuje treÊci kszta∏cenia zwiàzane z

1) przepisami prawa w geodezji; dotyczà one prawa

geodezyjnego i kartograficznego, ksiàg wieczystych i hipoteki, przepisów o ewidencji gruntów

i rozgraniczeniach oraz wiadomoÊci z zakresu prawa budowlanego i przepisów regulujàcych organizacj´ s∏u˝by geodezyjnej; zapoznajà one uczniów

(s∏uchaczy) ze znaczeniem dokumentów geodezyjnych jako dokumentów o charakterze publicznoprawnym,

2) zagadnieniami dotyczàcymi cz∏owieka, pracy, Êrodowiska; obejmujà one tematyk´ dotyczàcà przepisów bezpieczeƒstwa i higieny pracy, ochrony Êrodowiska i ochrony przeciwpo˝arowej w ró˝nych

warunkach pracy geodety (w szczególnoÊci w pracach terenowych, obliczeniowych, graficznych,

w ciemniach fotograficznych i przy komputerze),

3) zarysem wiedzy o gospodarce, który obejmuje podstawowe zagadnienia dotyczàce organizacji, administracji i funkcjonowania przedsi´biorstw, ze

szczególnym uwzgl´dnieniem problemów ekonomiczno-organizacyjno-produkcyjnych firm geodezyjno-kartograficznych, w dostosowaniu do warunków gospodarki rynkowej.

Blok: nauka przez prac´ obejmuje treÊci kszta∏cenia

zwiàzane z

1) çwiczeniami geodezyjnymi, które sà tematycznie

skorelowane z innymi treÊciami, g∏ównie odnoszàcymi si´ do geodezji; majà one na celu praktyczne

wykorzystanie nabytych przez ucznia wiadomoÊci

przy wykonywaniu podstawowych prac geodezyjnych: terenowych, obliczeniowych i graficznych,

2) praktykà zawodowà, która powinna odbywaç si´

w firmach geodezyjnych i ma na celu pog∏´bienie

przez ucznia umiej´tnoÊci praktycznych, poznanie

form organizacji pracy firmy, dzia∏ów, pracowni,

zespo∏ów pomiarowych oraz lepsze poznanie nowoczesnego sprz´tu, niedost´pnego w szkole,

a tak˝e poznanie nowoczesnych technologii opracowaƒ geodezyjno-kartograficznych.

II. PODZIA¸ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

Minimalna liczba godzin

w cyklu kszta∏cenia w %*

Nazwa bloku programowego

Techniki i technologie prac geodezyjnych

40

Metody i narz´dzia opracowaƒ geodezyjno-kartograficznych

20

Zagadnienia prawne i ekonomiczno-techniczne

5

Nauka przez prac´

15

Razem

80**

** Podzia∏ godzin na bloki programowe dotyczy kszta∏cenia w szko∏ach dla m∏odzie˝y i w szko∏ach dla doros∏ych (w formie stacjonarnej i zaocznej).

** Pozosta∏e 20% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na

zapoznanie uczniów (s∏uchaczy) z nowoczesnymi technikami prac geodezyjno-kartograficznych, wycieczki dydaktyczne oraz dostosowanie kszta∏cenia do potrzeb rynku pracy.

III. PODSTAWY PROGRAMOWE KSZTA¸CENIA

W BLOKACH PROGRAMOWYCH

BLOK: TECHNIKI I TECHNOLOGIE PRAC GEODEZYJNYCH

1. Cele kszta∏cenia

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

1) rejestrowaç (inwentaryzowaç) stan zagospodarowania terenu, wytyczaç projekty nowego zagospodarowania terenu oraz prowadziç geodezyjnà obs∏ug´ budowy dowolnego obiektu budowlanego,

stosujàc w tym celu nowoczesne metody, techniki

i narz´dzia pomiarowe,

10) orientacja pomiarów,

11) geodezyjne osnowy szczegó∏owe i pomiarowe,

12) podstawy teorii b∏´dów i wyrównanie spostrze˝eƒ

bezpoÊrednich,

13) sieci niwelacyjne i ich obliczanie,

14) instrumenty elektromagnetyczne do pomiaru odleg∏oÊci,

15) poligonizacja techniczna,

16) obliczanie pola powierzchni,

17) niwelacja trygonometryczna,

2) sporzàdzaç graficzne zobrazowanie stanu zagospodarowania terenu, czyli opracowywaç mapy terenu

w ró˝nych skalach, w ró˝nym zakresie treÊci i ró˝nymi metodami (tradycyjnà, fotogrametrycznà,

numerycznà), stosownie do potrzeb gospodarczych i spo∏ecznych,

18) tachimetria,

3) przetwarzaç wyniki pomiarów terenu, tworzàc zbiory danych numerycznych, niezb´dnych do dalszych opracowaƒ geodezyjno-kartograficznych,

22) podstawy geodezji wy˝szej,

4) tworzyç odpowiednià dokumentacj´ opracowaƒ

geodezyjno-kartograficznych (terenowà, obliczeniowà, graficznà),

24) niwelacja precyzyjna,

5) gromadziç dane paƒstwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (mapy, wspó∏rz´dne punktów osnów geodezyjnych, dokumentacj´ geodezyjnà), prowadziç, aktualizowaç i udost´pniaç dane z zasobu ró˝nym u˝ytkownikom,

6) prowadziç ewidencj´ gruntów i budynków oraz

kontrol´ zgodnoÊci technicznej i prawnej dokumentacji geodezyjnej, przekazywanej przez ró˝nych wykonawców, wykonywaç zadania zwiàzane

z obs∏ugà klientów w urz´dach administracji rzàdowej i samorzàdowej.

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

TreÊci kszta∏cenia uj´te sà w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

1) podstawowe wiadomoÊci o geodezji,

2) pomiary liniowe,

3) sporzàdzanie mapy sytuacyjnej,

4) podstawy optyki instrumentalnej,

5) pomiary wysokoÊciowe,

6) instrumenty do pomiarów wysokoÊciowych,

7) poÊrednie pomiary liniowe,

8) instrumenty do pomiaru kàtów poziomych i pionowych,

9) pomiar kàtów poziomych i pionowych,

Poz. 887

19) rachunek wyrównawczy,

20) elementy astronomii geodezyjnej,

21) podstawy geodezji satelitarnej,

23) odwzorowania kartograficzne,

25) podstawowe poziome osnowy geodezyjne,

26) nowe technologie zak∏adania osnów geodezyjnych,

27) podstawowe wiadomoÊci z rolnictwa i leÊnictwa,

28) podstawowe wiadomoÊci z gleboznawstwa i klasyfikacji gruntów,

29) ustrój rolny Polski i zwiàzki z geodezyjnymi zagadnieniami urzàdzeniowo-rolnymi,

30) podstawowe poj´cia geodezji urzàdzeniowo-rolnej,

31) mapy urzàdzeniowo-rolne,

32) ewidencja gruntów,

33) prowadzenie ewidencji gruntów i budynków,

34) podstawowe wiadomoÊci z planowania przestrzennego,

35) tereny budowlane,

36) ochrona gruntów rolnych i leÊnych,

37) ksi´gi wieczyste,

38) rozgraniczenie i podzia∏ nieruchomoÊci,

39) obrót nieruchomoÊciami rolnymi,

40) wyw∏aszczenie nieruchomoÊci,

41) rynek nieruchomoÊci,

42) scalenie i wymiana gruntów,

43) geodezyjne opracowanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego,

44) geodezyjne osnowy realizacyjne,

45) elementy pomiarów realizacyjnych,

46) metodyka tyczenia tras,

47) geodezja w budownictwie drogowym i kolejowym,

Poz. 887

boru znaków kartograficznych, zapewniajàcych

jednoznacznà interpretacj´ treÊci mapy,

7) rozwiàzywaç zagadnienia przestrzenne na p∏aszczyênie za pomocà wybranych odwzorowaƒ kartograficznych.

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

48) geodezja w budownictwie wodnym,

TreÊci kszta∏cenia uj´te sà w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

49) podstawowe elementy geodezji miejskiej,

1) wst´p do fotogrametrii,

50) geodezyjne projektowanie i lokalizacja przewodów

podziemnych, naziemnych i nadziemnych w miastach,

2) fotogrametria naziemna,

51) geodezyjna inwentaryzacja uzbrojenia podziemnego, naziemnego i nadziemnego,

4) fotointerpretacja i teledetekcja,

52) geodezja w budownictwie przemys∏owym,

6) oprogramowanie u˝ytkowe komputerów,

53) geodezyjna obs∏uga budynków wznoszonych metodami przemys∏owymi,

7) rozwiàzywanie problemów geodezyjnych z zastosowaniem komputera,

54) geodezyjne pomiary przemieszczeƒ budowli,

8) systemy informacji przestrzennej,

55) prace geodezyjne w budownictwie podziemnym,

56) geodezja górnicza,

9) podstawowe elementy rysunku geodezyjnego i kartograficznego,

57) zasady bezpieczeƒstwa i higieny pracy przy wykonywaniu prac geodezyjnych i kartograficznych.

10) rysowanie mapy: sytuacyjnej, sytuacyjno-wysokoÊciowej, zasadniczej,

3) fotogrametria lotnicza,

5) podstawowe zasady dzia∏ania i obs∏ugi komputera,

11) reprodukcja rysunków geodezyjnych i map,

BLOK: METODY I NARZ¢DZIA OPRACOWA¡ GEODEZYJNO-KARTOGRAFICZNYCH

12) rysowanie map topograficznych,

13) geometria wykreÊlna,

1. Cele kszta∏cenia

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

1) wykorzystywaç metody i narz´dzia fotogrametryczne oraz metody i narz´dzia informatyczne, stosowane do opracowywania wielkoskalowych map

zasadniczych, map topograficznych i map tematycznych,

2) pos∏ugiwaç si´ sprz´tem do opracowywania zdj´ç

fotogrametrycznych, fotointerpretacyjnych i teledetekcyjnych,

3) dostrzegaç mo˝liwoÊci wykorzystania fotogrametrii i fotointerpretacji w ró˝nych dziedzinach gospodarki, nauki i techniki,

4) wykorzystywaç sprz´t komputerowy i odpowiednie

oprogramowanie w pracach geodezyjnych,

5) wprowadzaç dane do systemów informacji o terenie oraz obs∏ugiwaç te systemy,

6) wykorzystywaç pierworysy i czystorysy map,

z uwzgl´dnieniem tematyki, przeznaczenia i skali

mapy, oraz dokonywaç w tym celu w∏aÊciwego do-

14) elementy kartografii.

BLOK: ZAGADNIENIA PRAWNE I EKONOMICZNO-TECHNICZNE

1. Cele kszta∏cenia

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

1) wyjaÊniaç podstawowe poj´cia i definicje prawne,

2) stosowaç w praktyce podstawowe przepisy prawa

dotyczàce wykonywania prac geodezyjnych i kartograficznych, a tak˝e przepisy techniczne (instrukcje, wytyczne techniczne),

3) objaÊniaç podstawowe poj´cia zwiàzane z mieniem, nieruchomoÊciami, w∏asnoÊcià i w∏adaniem,

4) opisywaç treÊç ksiàg wieczystych oraz ich zwiàzki

z ewidencjà gruntów i budynków,

5) charakteryzowaç organizacj´ i zadania S∏u˝by Geodezyjnej i Kartograficznej,

6) stosowaç zasady bezpieczeƒstwa i higieny pracy,

7) okreÊlaç poj´cia: potrzeby, dobra, us∏ugi, produkcja, obrót towarowy, konsumpcja, Êrodki pracy,

przedmioty pracy, si∏a robocza, towar, popyt, poda˝, cena, przedsi´biorstwo, dzia∏alnoÊç gospodarcza,

8) charakteryzowaç schemat struktury organizacyjnej

przedsi´biorstwa,

Poz. 887

BLOK: NAUKA PRZEZ PRAC¢

1. Cele kszta∏cenia

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

1) wykonywaç podstawowe prace geodezyjne terenowe, obliczeniowe i graficzne,

9) korzystaç z Kodeksu pracy i regulaminów wewn´trznych,

2) zastosowaç w∏aÊciwe metody pomiaru do okreÊlonych zadaƒ geodezyjnych,

10) za∏atwiaç formalnoÊci zwiàzane z podj´ciem dzia∏alnoÊci gospodarczej.

3) wykorzystywaç istniejàce materia∏y geodezyjne

i kartograficzne w prowadzonych przez siebie pracach geodezyjnych,

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

TreÊci kszta∏cenia uj´te sà w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

4) organizowaç w zespole prace terenowe, obliczeniowe i graficzne,

1) podstawowe wiadomoÊci z prawoznawstwa,

5) rozró˝niaç procesy technologiczne przedsi´biorstwa geodezyjnego, z uwzgl´dnieniem nowoczesnych technologii i nowoczesnych narz´dzi,

2) prawo administracyjne,

6) wykonywaç terminowo zadania geodezyjne.

3) prawo cywilne i ksi´gi wieczyste,

4) normalizacja i miary,

5) organizacja s∏u˝by geodezyjnej,

6) organizacja wykonawstwa geodezyjnego i oÊrodków naukowo-badawczych,

7) podstawowe przepisy prawa dotyczàce wykonywania typowych prac geodezyjnych i kartograficznych,

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

TreÊci kszta∏cenia uj´te sà w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

1) pomiar sytuacji i sporzàdzanie map w skali 1:500

i w skali 1:1000,

2) niwelacja reperów,

3) niwelacja siatkowa,

4) niwelacja trasy,

8) przepisy techniczne (instrukcje, wytyczne techniczne),

5) pomiar i sporzàdzenie mapy zasadniczej (z rzeêbà)

w skali 1:500 terenu p∏askiego,

9) rozgraniczanie i podzia∏y nieruchomoÊci,

6) pomiar tachimetryczny i sporzàdzenie mapy zasadniczej (z rzeêbà) w skali 1:1000 terenu o wyraênych

deniwelacjach,

10) nazewnictwo ulic i placów oraz numeracja porzàdkowa nieruchomoÊci,

11) prawo budowlane, czynnoÊci geodezyjne obowiàzujàce w budownictwie i miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego,

7) pomiar ciàgu niwelacji precyzyjnej,

8) przeniesienie wspó∏rz´dnych niedost´pnego punktu

poziomej osnowy podstawowej lub szczegó∏owej,

12) prawo wodne i drogi publiczne,

9) prace geodezyjne wykonywane do celów projektowych,

13) ochrona Êrodowiska naturalnego,

10) geodezyjna obs∏uga budownictwa,

14) wycena nieruchomoÊci,

11) prace fotogrametryczne z zakresu fotogrametrii naziemnej do ró˝nych potrzeb,

15) prawo pracy,

12) fotogrametryczne metody opracowania i aktualizacji mapy zasadniczej lub map topograficznych,

16) ergonomia i higiena pracy,

17) podstawy fizjologii, psychologii pracy, zasady zdrowego stylu ˝ycia,

13) numeryczne opracowania map topograficznych, tematycznych, a w szczególnoÊci mapy zasadniczej,

14) systemy informacji o terenie,

18) zasady bezpiecznej pracy w geodezji i kartografii,

15) ewidencja gruntów metodà tradycyjnà i numerycznà,

19) wiadomoÊci wst´pne o gospodarce,

16) szacowanie nieruchomoÊci i obrót nimi,

20) przedsi´biorstwo i jego pracownicy,

17) opracowania kartograficzne,

21) podejmowanie dzia∏alnoÊci gospodarczej.

18) opracowania kartograficzno-reprodukcyjne.

Za∏àcznik nr 4

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE TECHNIK HANDLOWIEC

SYMBOL CYFROWY 341[03]

I. ZA¸O˚ENIA PROGRAMOWO-ORGANIZACYJNE

KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE

A. OPIS KWALIFIKACJI ABSOLWENTA

W wyniku kszta∏cenia w zawodzie absolwent powinien umieç

1) pos∏ugiwaç si´ podstawowymi poj´ciami ekonomicznymi oraz prawnymi,

2) korzystaç z ró˝nych êróde∏ prawa (finansowego,

handlowego, cywilnego, pracy),

3) korzystaç z literatury fachowej i innych êróde∏ informacji,

19) wykonywaç typowe prace zwiàzane z planowaniem

i analizà statystycznà,

20) korzystaç z materia∏ów statystycznych i w∏aÊciwie

je interpretowaç,

21) przygotowywaç i przeprowadzaç proste badania

oraz opracowywaç ich wyniki,

22) samodzielnie pos∏ugiwaç si´ sprz´tem komputerowym, oprogramowaniem oraz innymi Êrodkami

technicznymi,

23) swobodnie pos∏ugiwaç si´ poj´ciami z zakresu towaroznawstwa,

4) stosowaç instrumenty marketingu, w tym organizowaç i prowadziç dzia∏ania reklamowe,

24) korzystaç z informacji o towarach z prospektów,

ulotek, poradników oraz kodów informacyjnych,

w oparciu o posiadanà wiedz´ towaroznawczà,

5) stosowaç zasady racjonalnego gospodarowania,

25) rozpoznawaç podstawowe w∏aÊciwoÊci towarów,

6) organizowaç prac´ w∏asnà i prac´ niewielkich zespo∏ów ludzkich,

26) stosowaç w∏aÊciwe metody odbioru jakoÊciowego,

przechowywania i konserwacji towarów,

7) wykonywaç podstawowe prace bilansowe przy wykorzystaniu Êrodków technicznych,

27) przestrzegaç przepisów: bezpieczeƒstwa i higieny

pracy, przeciwpo˝arowych, prawa pracy oraz

ochrony Êrodowiska.

8) redagowaç korespondencj´ handlowà w j´zyku

polskim i obcym,

9) wype∏niaç dokumenty i sporzàdzaç pisma typowe

dla dzia∏alnoÊci handlowej,

B. SPECYFICZNE WYMAGANIA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE

10) pos∏ugiwaç si´ j´zykiem obcym w kontaktach

z kontrahentami,

du

11) sprawnie obliczaç i szacowaç wyniki,

1) dobry stan zdrowia,

12) ewidencjonowaç, interpretowaç i analizowaç typowe operacje gospodarcze,

2) wysoki poziom aktywnoÊci,

1. Wymagania psychofizyczne w∏aÊciwe dla zawo-

3) odpornoÊç psychiczna,

13) prowadziç rozliczenia z tytu∏u podatków i op∏at,

z instytucjami ubezpieczeniowymi oraz z innymi

podmiotami,

4) zrównowa˝enie emocjonalne,

14) organizowaç dzia∏alnoÊç (w∏asnej) ma∏ej firmy handlowej,

6) umiej´tnoÊç rozwiàzywania problemów,

15) wybraç najkorzystniejsze formy dzia∏alnoÊci uzupe∏niajàcej,

16) kszta∏towaç w∏aÊciwe zwiàzki i zale˝noÊci mi´dzy

firmà handlowà a jej otoczeniem rynkowym,

17) kszta∏towaç w∏aÊciwe oddzia∏ywanie przedsi´biorstwa na Êrodowisko naturalne,

18) prowadziç negocjacje handlowe,

5) umiej´tnoÊç samokontroli i samooceny,

7) dobra pami´ç,

8) uczciwoÊç,

9) komunikatywnoÊç,

10) ogólna inteligencja,

11) kultura osobista,

12) poczucie estetyki,

13) dobra prezencja,

2) pracownia techniki biurowej,

14) otwartoÊç na innowacje organizacyjno–techniczne

i technologiczne,

3) pracownia ekonomiki,

15) gotowoÊç do sta∏ego podnoszenia kwalifikacji.

2. Kszta∏cenie w zawodzie technik handlowiec ma

na celu przygotowanie absolwentów do sprawnego

i fachowego wykonywania zadaƒ zawodowych w warunkach gospodarki rynkowej.

Technik handlowiec nale˝y do zawodów typowo

us∏ugowych. W procesie kszta∏cenia nale˝y zwracaç

uwag´ na znaczenie istotnych dla przysz∏ego handlowca postaw i cech, w szczególnoÊci takich, jak: komunikatywnoÊç, uczciwoÊç (w tym kupieckà), rzetelnoÊç, zami∏owanie do porzàdku, odpowiedzialnoÊç, dok∏adnoÊç, systematycznoÊç w dzia∏aniu. Wa˝nà cechà handlowca jest odpowiednia prezencja oraz ch´ç ciàg∏ego

aktualizowania wiedzy i doskonalenia swoich umiej´tnoÊci.

W wyniku kszta∏cenia absolwent powinien otrzymaç odpowiedni zasób wiedzy ogólnej i zawodowej,

który dawa∏by podstaw´ do podj´cia pracy, jak równie˝ mo˝liwoÊç szybkiego przekwalifikowania si´

w ró˝nych sytuacjach ˝yciowych.

3. Technik handlowiec powinien byç przygotowany

do realizacji nast´pujàcych zadaƒ zawodowych

1) podj´cia pracy na Êrednim szczeblu zarzàdzania

w przedsi´biorstwach o ró˝nych formach w∏asnoÊci,

2) realizowania podstawowych funkcji handlowych

w punktach sprzeda˝y detalicznej, hurtowniach,

magazynach,

3) zorganizowania, uruchomienia i prowadzenia w∏asnej firmy handlowej.

Technik handlowiec powinien posiadaç wiedz´

o funkcjonowaniu rynku, potrzebach konsumentów,

towaroznawstwie, dzia∏aniach marketingowych, technikach informatycznych, organizacji pracy w punktach

sprzeda˝y, nowoczesnej rachunkowoÊci, prawie (cywilnym i handlowym) oraz regu∏ach wspó∏pracy z kontrahentami.

4. Realizacja kszta∏cenia w zawodzie wymaga zapewnienia w∏aÊciwych warunków technodydaktycznych. Pracownie, w tym pracownie przedmiotowe, powinny byç wyposa˝one w odpowiedni sprz´t, nowoczesne techniczne Êrodki nauczania oraz pomoce

wspomagajàce proces dydaktyczny i niezb´dne do realizacji celów i treÊci kszta∏cenia, okreÊlonych w poszczególnych blokach programowych.

Niezb´dne sà nast´pujàce pracownie, w tym pracownie przedmiotowe

1) pracownia komputerowa,

Poz. 887

4) pracownia rachunkowoÊci,

5) pracownia towaroznawstwa,

6) pracownia reklamy.

Pracownia komputerowa powinna byç wyposa˝ona w

1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla

dwóch uczniów),

2) oprogramowanie: dyskowy system operacyjny, arkusz kalkulacyjny, edytory tekstu, baza danych,

3) drukarki — 2 szt.,

4) programy u˝ytkowe w wersji szkoleniowej,

5) inne urzàdzenia, w szczególnoÊci: faks, modem, telefon, sieç komputerowa.

Pracownia techniki biurowej powinna byç wyposa˝ona w

1) maszyny do pisania (w miar´ mo˝liwoÊci szko∏y —

jedna maszyna lub jedno stanowisko komputerowe dla jednego ucznia),

2) telefon, automatycznà sekretark´, faks, dyktafon,

3) kserokopiark´,

4) pomocnicze materia∏y biurowe, w szczególnoÊci

segregatory, skoroszyty,

5) dziennik podawczy, instrukcje kancelaryjne, typowe formularze.

Pracownie ekonomiki, rachunkowoÊci, towaroznawstwa i reklamy powinny byç wyposa˝one w

1) techniczne Êrodki nauczania: rzutnik, magnetowid,

telewizor, zestaw kaset przedmiotowych,

2) eksponaty i modele,

3) fazo- i foliogramy,

4) podr´cznà bibliotek´ zawierajàcà normy, kodeksy,

poradniki, katalogi, atlasy i czasopisma zawodowe.

5. W wyniku analizy zadaƒ zawodowych wyodr´bnione zosta∏y cztery bloki programowe

1) dzia∏alnoÊç przedsi´biorstwa handlowego,

2) finansowo-ksi´gowy,

3) ogólnoekonomiczny,

4) informacja w przedsi´biorstwie.

II. PODZIA¸ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

Minimalna liczba godzin w cyklu kszta∏cenia w %*

podbudowa programowa: szko∏a podstawowa

podbudowa programowa: szko∏a zasadnicza; zawód: sprzedawca

podbudowa programowa: liceum ogólnokszta∏càce

Dzia∏alnoÊç przedsi´biorstwa handlowego

22

22

22

Finansowo-ksi´gowy

20

20

20

Ogólnoekonomiczny

16

16

16

Informacja w przedsi´biorstwie

22

22

22

80**

80**

80**

Nazwa bloku programowego

Razem

** Podzia∏ godzin na bloki programowe dotyczy kszta∏cenia w szko∏ach dla m∏odzie˝y i w szko∏ach dla doros∏ych (w formie stacjonarnej i zaocznej).

** Pozosta∏e 20% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na

dostosowanie kszta∏cenia do potrzeb rynku pracy.

III. PODSTAWY PROGRAMOWE KSZTA¸CENIA

W BLOKACH PROGRAMOWYCH

12) stosowaç miary: zapasów, zatrudnienia, kosztów,

majàtku i kapita∏u, rentownoÊci, wykorzystania powierzchni, poziomu kosztów,

BLOK: DZIA¸ALNOÂå PRZEDSI¢BIORSTWA HANDLOWEGO

13) przeliczaç waluty z zastosowaniem tabeli kursów,

1. Cele kszta∏cenia

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

1) pos∏ugiwaç si´ podstawowymi poj´ciami z zakresu

handlu i towaroznawstwa (równie˝ w j´zyku obcym),

2) dokonaç klasyfikacji przedsi´biorstw funkcjonujàcych w handlu i okreÊlaç zadania organów tych

przedsi´biorstw,

3) okreÊlaç zadania komórek zarzàdu,

4) okreÊlaç funkcje obiektów handlowych,

5) przeprowadzaç wst´pnà rozmow´ kwalifikacyjnà,

6) urzàdzaç stanowisko pracy i organizowaç w∏asnà

prac´,

14) interpretowaç i analizowaç typowe zdarzenia gospodarcze,

15) kszta∏towaç w∏aÊciwy poziom zapasów towarowych,

16) organizowaç na niewielkà skal´ dzia∏alnoÊç handlowà (w tym opracowywaç uproszczony biznesplan, sporzàdzaç dokumenty oraz wykonywaç

czynnoÊci niezb´dne do podj´cia dzia∏alnoÊci gospodarczej na w∏asny rachunek),

17) organizowaç proces sprzeda˝y w handlu detalicznym i hurtowym, z uwzgl´dnieniem specjalnych

form sprzeda˝y

a) urzàdzaç wn´trze punktu sprzeda˝y detalicznej,

b) kszta∏towaç asortyment towarowy,

c) dokonywaç wyboru dostawcy,

7) stosowaç zasady racjonalnej organizacji pracy i zarzàdzania,

d) zamawiaç towary zgodnie z zapotrzebowaniem

poprzez wykorzystanie bilansu zakupu i sprzeda˝y,

8) stosowaç (w typowych sytuacjach) zasady prowadzenia negocjacji,

e) dokonywaç odbioru iloÊciowego towarów,

9) sprawnie liczyç i szacowaç wyniki,

f) przeprowadzaç skuteczne rozmowy sprzeda˝owe,

10) dokonywaç rozliczeƒ inwentaryzacji towarów i materia∏ów,

g) przyjmowaç zap∏at´ w ró˝nych formach, w tym

kartami p∏atniczymi i czekiem, a tak˝e dokonywaç innych rozliczeƒ bezgotówkowych,

11) kalkulowaç ceny na ró˝nych etapach obrotu towarowego,

h) za∏atwiaç reklamacje, stosujàc obowiàzujàce

przepisy w zakresie r´kojmi i gwarancji,

i) odprowadzaç utargi,

37) oceniaç funkcjonalnoÊç opakowania,

j) rejestrowaç sprzeda˝ i wype∏niaç dowody sprzeda˝y i dowody korygujàce,

38) rozró˝niaç niezgodnoÊci i wady towarów, okreÊlaç

przyczyny ich powstawania,

18) organizowaç na niewielkà skal´ dzia∏alnoÊç us∏ugowà i produkcyjnà,

39) rozpoznawaç podstawowe w∏aÊciwoÊci wybranych

artyku∏ów ˝ywnoÊciowych i nie˝ywnoÊciowych,

19) rozró˝niaç poszczególne elementy majàtku i stosowaç zasady w∏aÊciwego nim gospodarowania,

40) stosowaç odpowiednie metody konserwacji towarów,

20) rozliczaç si´ z tytu∏u podatków, op∏at i ubezpieczeƒ

spo∏ecznych,

41) przestrzegaç przepisów prawa i innych ustaleƒ

obowiàzujàcych w handlu detalicznym w celu zapewnienia jakoÊci towarów,

21) wspó∏pracowaç i prowadziç korespondencj´ z bankami, agencjami, izbami gospodarczymi, instytucjami ubezpieczeniowymi, instytucjami zajmujàcymi si´ transportem, ∏àcznoÊcià, organizowaniem

targów, gie∏d i wystaw,

22) pos∏ugiwaç si´ urzàdzeniami i nowoczesnym

sprz´tem technicznym (kasy fiskalne, wagi samoobliczajàce) oraz urzàdzeniami biurowymi,

23) okreÊlaç korzyÊci wynikajàce ze stosowania post´pu technicznego,

24) stosowaç zasady analizy ekonomicznej przy u˝yciu

ró˝nych wskaêników,

42) przestrzegaç warunków racjonalnego przechowywania i transportu towarów,

43) dokonywaç oceny jakoÊciowej produktów z zastosowaniem odpowiednich metod, wykorzystaniem

przepisów, norm i wzorów jakoÊci,

44) stosowaç i odpowiednio interpretowaç podstawowe przepisy prawa pracy,

45) przestrzegaç przepisów: bezpieczeƒstwa i higieny

pracy, przeciwpo˝arowych oraz ochrony Êrodowiska.

25) rozstrzygaç korzyÊci wynikajàce z ró˝nych form pozyskiwania kapita∏u,

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

26) ustalaç wysokoÊç wyniku finansowego,

TreÊci kszta∏cenia sà uj´te w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

27) okreÊlaç rodzaje i zakres kontroli finansowej i pozafinansowej przedsi´biorstwa handlowego,

1) handel detaliczny,

28) wykorzystywaç prawid∏owoÊci zwiàzane z motywacjami zachowaƒ konsumentów,

2) handel hurtowy,

3) wybrane problemy handlu zagranicznego,

29) klasyfikowaç towary zgodnie z obowiàzujàcymi zasadami,

4) inne formy dzia∏alnoÊci gospodarczej prowadzone

przez przedsi´biorstwa handlowe,

30) okreÊlaç czynniki wp∏ywajàce na jakoÊç towarów,

5) instytucje wspomagajàce i uzupe∏niajàce dzia∏alnoÊç handlowà,

31) aktualizowaç wiedz´ o towarach,

32) korzystaç z informacji o towarach z prospektów,

norm, ulotek, poradników oraz kodów informacyjnych w oparciu o posiadanà wiedz´ towaroznawczà,

6) gospodarowanie zasobami ludzkimi i rzeczowymi

a) zatrudnienie,

b) szkolenie zawodowe,

33) udzielaç porad na temat sprzedawanego towaru

zgodnie z wiedzà towaroznawczà oraz znajomoÊcià

czynników majàcych wp∏yw na decyzje konsumenta, a tak˝e zaoferowaç towary komplementarne

i substytucyjne,

c) wydajnoÊç pracy,

34) informowaç o sk∏adzie surowcowym produktu,

w∏aÊciwoÊciach, wartoÊci od˝ywczej, sposobie

u˝ytkowania,

g) amortyzacja,

35) odczytywaç i interpretowaç oznaczenia na towarach,

i) krà˝enie Êrodków obrotowych,

36) wykorzystywaç wiedz´ o towarach, z zakresu normalizacji i certyfikacji przy zakupie towarów, przy redagowaniu ofert towarowych, promocji towarów,

d) p∏ace,

e) ubezpieczenia spo∏eczne,

f) opodatkowanie wynagrodzeƒ,

h) inwestycje,

7) system finansowy przedsi´biorstwa handlowego

a) koszty i wynik finansowy,

b) wartoÊç pieniàdza w czasie,

c) kapita∏y przedsi´biorstwa,

d) rozliczenie przedsi´biorstwa z kontrahentami,

e) podatki i formy ustalania obcià˝eƒ podatkowych,

f) wspó∏praca z bankiem,

8) planowanie i analiza w przedsi´biorstwie handlowym,

9) zarzàdzanie w przedsi´biorstwie handlowym,

10) wiadomoÊci ogólne z towaroznawstwa

a) klasyfikacja rodzajowa towarów,

b) normalizacja,

Poz. 887

11) prowadziç ewidencj´ analitycznà w∏aÊciwà dla poszczególnych sk∏adników majàtku i kapita∏ów,

12) poprawiaç b∏´dy ksi´gowe,

13) analizowaç i interpretowaç zapisy ksi´gowe,

14) obliczaç zu˝ycie sk∏adników majàtku trwa∏ego,

15) ustalaç i rozliczaç odchylenia,

16) wyceniaç sk∏adniki majàtku,

17) wybraç w∏aÊciwy wariant budowy rachunku kosztów,

18) rozliczaç koszty w czasie,

d) dzia∏alnoÊç organizacji konsumenckich,

19) ustalaç wynik finansowy przedsi´biorstwa przy zastosowaniu ró˝nych wariantów oraz dokonaç ewidencji jego podzia∏u,

e) w∏aÊciwoÊci towarów i metody ich badania,

20) przeprowadzaç i rozliczaç inwentaryzacj´,

f) oznakowanie towarów,

21) pos∏ugiwaç si´ ró˝nymi technicznymi formami

ewidencji,

c) u˝ytecznoÊç, jakoÊç, czynniki warunkujàce,

g) czynniki wp∏ywajàce na jakoÊç przechowywanych towarów,

h) logistyka towarów,

22) stosowaç komputerowe programy finansowo-ksi´gowe,

11) wybrane zagadnienia z towaroznawstwa artyku∏ów

˝ywnoÊciowych,

23) sporzàdzaç i analizowaç podstawowe sprawozdania finansowe.

12) wybrane zagadnienia z towaroznawstwa artyku∏ów

nie˝ywnoÊciowych.

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

BLOK FINANSOWO–KSI¢GOWY

1. Cele kszta∏cenia

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

1) pos∏ugiwaç si´ terminologià z zakresu finansów

i rachunkowoÊci,

2) rozró˝niaç elementy rachunkowoÊci i ich wzajemne

powiàzania,

TreÊci kszta∏cenia uj´te sà w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

1) istota, funkcje i znaczenie rachunkowoÊci,

2) majàtek i kapita∏y (fundusze) przedsi´biorstw,

3) bilans, operacje gospodarcze,

4) dokumentacja ksi´gowa,

5) konta bilansowe i wynikowe,

6) kierunki uszczegó∏owienia ewidencji,

3) korzystaç w szczególnoÊci z przepisów o rachunkowoÊci, przepisów podatkowych, celnych,

7) techniczne formy ksi´gowoÊci,

4) sprawnie obliczaç i szacowaç wyniki,

9) majàtek trwa∏y,

5) identyfikowaç sk∏adniki majàtku i kapita∏ów,

6) projektowaç zak∏adowy plan kont,

10) Êrodki pieni´˝ne i krótkoterminowe papiery wartoÊciowe,

7) projektowaç obieg dowodów ksi´gowych,

11) rozrachunki i roszczenia,

8) sporzàdzaç, kontrolowaç i dekretowaç dokumenty

zwiàzane z dzia∏alnoÊcià przedsi´biorstwa handlowego,

12) obrót towarowy,

9) przechowywaç dowody ksi´gowe,

10) ewidencjonowaç i interpretowaç typowe operacje

gospodarcze,

8) organizacja rachunkowoÊci w przedsi´biorstwie,

13) inwentaryzacja,

14) ewidencja i rozliczanie kosztów handlowych,

15) pozosta∏a sprzeda˝,

16) pozosta∏e przychody i koszty operacyjne,

17) przychody i koszty operacji finansowych,

f) paƒstwo — gospodarka,

18) wyniki nadzwyczajne,

g) Unia Europejska a Polska,

19) ustalanie i podzia∏ wyniku dzia∏alnoÊci przedsi´biorstwa handlowego,

20) kapita∏y (fundusze),

21) sprawozdania finansowe i ich analiza,

22) wybrane zagadnienia ewidencji ksi´gowej dzia∏alnoÊci wytwórczej.

2) elementy prawa

a) podstawowe poj´cia prawne,

b) rodzaje i przyk∏ady zdarzeƒ prawnych,

c) wybrane dzia∏y prawa

— cywilnego, handlowego i finansowego,

— prawa pracy i ubezpieczeƒ spo∏ecznych,

BLOK OGÓLNOEKONOMICZNY

1. Cele kszta∏cenia

— prawa rodzinnego i opiekuƒczego,

3) marketing w dzia∏alnoÊci gospodarczej

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

a) podstawowe poj´cia,

1) okreÊlaç podstawowe kategorie ekonomiczne,

c) strategia produktu,

2) charakteryzowaç zasady dzia∏ania mechanizmu

rynkowego,

d) strategia ceny,

3) odró˝niaç podstawowe rodzaje przedsi´biorstw

i ich formy,

f) promocja,

4) okreÊlaç podstawy podejmowania decyzji przez

konsumentów,

5) charakteryzowaç rol´ bud˝etu paƒstwa,

6) okreÊlaç rol´ banków w gospodarce,

7) odró˝niaç rodzaje bezrobocia i okreÊlaç ich przyczyny,

8) charakteryzowaç powiàzania polskiej gospodarki

z handlem zagranicznym,

b) badania marketingowe,

e) dystrybucja towarów,

4) reklama

a) rodzaje i Êrodki reklamy,

b) wystawiennictwo,

c) kampania reklamowa,

d) agencje reklamowe,

e) prawo, etyka i estetyka w reklamie.

BLOK: INFORMACJA W PRZEDSI¢BIORSTWIE

1. Cele kszta∏cenia

9) okreÊlaç istot´ i rodzaje wyk∏adni prawa,

10) korzystaç z ró˝nych êróde∏ prawa,

11) okreÊlaç rol´ i znaczenie marketingu w gospodarce

rynkowej,

12) objaÊniaç g∏ówne strategie marketingowe,

13) okreÊlaç zakres i typy badaƒ marketingowych,

14) sporzàdzaç plan marketingowy,

15) organizowaç i prowadziç dzia∏ania reklamowe.

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

TreÊci kszta∏cenia uj´te sà w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

1) podstawowe kategorie ekonomiczne

a) potrzeby,

b) rynek,

c) przedsi´biorstwo,

d) p∏ace,

e) rynek kapita∏owy,

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

1) pos∏ugiwaç si´ podstawowymi poj´ciami z zakresu

informatyki, technik biurowych, statystyki, w tym

klasyfikowaç te poj´cia,

2) korzystaç z literatury i innych êróde∏ informacji,

w tym z rocznika statystycznego,

3) rozwiàzywaç problemy komunikacji interpersonalnej w pracy,

4) wykorzystywaç w pracy biurowej Êrodki techniczne

i materia∏y biurowe,

5) wykonywaç typowe czynnoÊci kancelaryjne,

6) redagowaç pisma w sprawach osobowych i sprawach zwiàzanych z obrotem towarowym, w szczególnoÊci z wykorzystaniem formularzy,

7) redagowaç w j´zyku obcym pisma dotyczàce sytuacji typowych,

8) uczestniczyç w przep∏ywie informacji w formie kontaktów bezpoÊrednich (zorganizowanie zebrania,

przyjmowanie interesantów),

9) przygotowywaç i przeprowadzaç proste badanie

statystyczne, w tym dobieraç jednostki do prób statystycznych,

10) opracowywaç i prezentowaç zebrany materia∏ statystyczny,

11) biegle pos∏ugiwaç si´ wskaênikami nat´˝enia,

wskaênikami struktury, indeksami indywidualnymi

i Êrednià arytmetycznà,

12) obliczaç i interpretowaç: dominant´, median´, miary rozproszenia (w tym wspó∏czynniki zmiennoÊci),

indeksy agregatowe, wspó∏czynnik korelacji

i wspó∏czynnik korelacji rang,

13) wybraç miar´ statystycznà najlepszà w danej sytuacji,

Poz. 887

20) panowaç nad negatywnymi emocjami, unikaç konfliktów, dokonywaç samooceny, ∏atwo nawiàzywaç

kontakty i porozumiewaç si´ w grzecznej formie ze

wspó∏pracownikami i innymi osobami, w tym tak˝e prowadziç dyskusje i negocjacje,

21) dbaç o w∏aÊciwy wyglàd zewn´trzny i stosowaç zasady odpowiedniego zachowania,

22) organizowaç w∏asne stanowisko pracy.

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

TreÊci kszta∏cenia uj´te sà w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

1) bariery w komunikacji,

2) Êrodki techniczne i materia∏y pomocnicze,

14) obs∏ugiwaç klawiatur´ maszyny do pisania ( komputera),

3) przep∏yw informacji w przedsi´biorstwie,

15) korzystaç z systemu operacyjnego, nak∏adki systemowej, arkusza kalkulacyjnego i bazy danych przy

rozwiàzywaniu problemów ekonomicznych,

4) zasady redagowania pisma,

16) wykonywaç typowe czynnoÊci zwiàzane z konserwacjà maszyny do pisania i sprz´tu komputerowego,

6) badania statystyczne,

17) pos∏ugiwaç si´ wybranym edytorem tekstu przy

sporzàdzaniu korespondencji,

18) obs∏ugiwaç programy u˝ytkowe: kadrowo-p∏acowe, magazynowo-zaopatrzeniowe, komputerowe

ksi´gi przychodów i rozchodów, system finansowo-ksi´gowy i inne systemy ekonomiczno-finansowe,

19) wype∏niaç obowiàzki pracownicze oraz kszta∏towaç

pozytywnà opini´ o przedsi´biorstwie handlowym,

5) korespondencja w sprawach osobowych i korespondencja handlowa,

7) analiza statystyczna,

8) czynnoÊci operatorskie zwiàzane z obs∏ugà klawiatury,

9) u˝ytkowe programy komputerowe,

10) rozwiàzywanie problemów ekonomicznych za pomocà komputera,

11) zasady kszta∏towania stosunków mi´dzyludzkich

w miejscu pracy,

12) wyglàd zewn´trzny pracownika,

13) organizacja stanowiska pracy.

Za∏àcznik nr 5

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE TECHNIK HUTNIK

SYMBOL CYFROWY 311[16]

I. ZA¸O˚ENIA PROGRAMOWO-ORGANIZACYJNE

KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE

2) czytaç schematy podstawowych uk∏adów elektrycznych, elektronicznych i automatyki przemys∏owej,

A. OPIS KWALIFIKACJI ABSOLWENTA

3) projektowaç proste procesy technologiczne,

W wyniku kszta∏cenia w zawodzie absolwent powinien umieç

4) u˝ytkowaç (obs∏uga operatorska) maszyny i urzàdzenia hutnicze w zakresie umo˝liwiajàcym doskonalenie tych umiej´tnoÊci w czasie pracy zawodowej,

1) czytaç i wykonywaç rysunki konstrukcyjne i technologiczne, schematy uk∏adów mechanicznych, hydraulicznych, pneumatycznych, kinematycznych,

wyst´pujàce w dokumentacjach techniczno-ruchowych (DTR) i innych dokumentacjach technicznych,

5) oceniaç stopieƒ zu˝ycia maszyn i urzàdzeƒ oraz dokonywaç ich weryfikacji,

6) przeprowadzaç konserwacj´, drobne naprawy maszyn i urzàdzeƒ,

7) wykonywaç prace pomocnicze zwiàzane z przeglàdem technicznym, naprawà i regulacjà obs∏ugiwanych urzàdzeƒ,

8) pos∏ugiwaç si´ urzàdzeniami i przyrzàdami pomiarowymi,

9) oceniaç i weryfikowaç narz´dzia i przyrzàdy wykorzystywane w procesach technologicznych,

Poz. 887

B. SPECYFICZNE WYMAGANIA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE

1. Wymagania psychofizyczne w∏aÊciwe dla zawodu

1) wyobraênia przestrzenna,

2) szybka orientacja i spostrzegawczoÊç,

3) szybka reakcja na bodêce zewn´trzne,

10) rozró˝niaç gatunki materia∏ów wsadowych, pó∏wyrobów i wyrobów gotowych,

4) zdolnoÊç koncentracji i podzielnoÊç uwagi,

11) przygotowywaç wsad,

5) opanowanie,

12) przeprowadzaç kontrol´ wejÊciowà, mi´dzyoperacyjnà i odbiorczà oraz analizowaç jej wyniki i precyzowaç wnioski,

6) wytrwa∏oÊç, cierpliwoÊç, dok∏adnoÊç,

13) pobieraç próby do badaƒ w∏aÊciwoÊci fizycznych,

chemicznych, wytrzyma∏oÊciowych i technologicznych oraz prowadziç badania ruchowe i laboratoryjne,

14) przeprowadzaç procesy metalurgiczne, obróbki

plastycznej i cieplnej, zgodnie z instrukcjami i procedurami zapewnienia jakoÊci,

15) ustalaç parametry technologiczne na podstawie

dokumentacji technicznej z wykorzystaniem aparatury pomiarowej, zgodnie z instrukcjà,

16) prowadziç badania laboratoryjne,

17) pos∏ugiwaç si´ instrukcjami technologicznymi

wszystkich procesów decydujàcych o jakoÊci wytwarzanych wyrobów, dokumentacjà techniczno–ruchowà i urzàdzeƒ hutniczych, normami: polskimi, bran˝owymi i zak∏adowymi oraz czasopismami i innà literaturà technicznà,

18) stosowaç i przestrzegaç stosowania przepisów bezpieczeƒstwa i higieny pracy, przeciwpo˝arowych

i ochrony Êrodowiska naturalnego,

19) przygotowywaç dokumentacj´ produkcyjnà, karty

obiegowe dla poszczególnych partii wyrobów, plany zu˝ycia materia∏ów, produkcji, czasu pracy maszyn i ludzi, odbioru technicznego wyrobu oraz rejestracji danych i analizy jakoÊci, zgodnie z procedurami jakoÊci,

20) organizowaç prac´ zgodnie z obowiàzujàcymi normami technicznymi i jakoÊciowymi,

21) u˝ytkowaç urzàdzenia komputerowe w procesie

wytwarzania i odbioru technicznego wyrobów, sterowania produkcjà oraz ewidencjonowania danych

technologicznych, analizy jakoÊci czasu pracy, materia∏ów, wyrobów,

22) rozró˝niaç podstawowe kategorie ekonomiczne

i najwa˝niejsze przedsi´biorstwa wyst´pujàce

w gospodarce rynkowej,

23) oceniaç w∏asne mo˝liwoÊci oraz w odpowiedni

sposób prezentowaç swoje umiej´tnoÊci zawodowe podczas poszukiwania pracy.

7) zami∏owanie do ∏adu i porzàdku,

8) inicjatywa i pomys∏owoÊç,

9) szybkoÊç podejmowania decyzji i dzia∏aƒ,

10) zdolnoÊci organizacyjne w sytuacjach normalnych

i konfliktowych,

11) poczucie odpowiedzialnoÊci za bezpieczeƒstwo

podw∏adnych oraz za powierzone mienie,

12) gotowoÊç do samokszta∏cenia (podnoszenia kwalifikacji zawodowych),

13) wysoki stopieƒ koordynacji wzrokowo-ruchowej,

14) odpornoÊç psychofizyczna na warunki Êrodowiska

pracy,

15) prawid∏owy rozwój fizyczny,

16) dobry wzrok i s∏uch,

17) sprawnoÊç ruchowa ca∏ego cia∏a.

2. Technik hutnik planuje, nadzoruje (ewentualnie

wykonuje sam) procesy produkcyjne oraz przygotowuje dokumentacj´ technologicznà. Do podstawowych

zadaƒ zawodowych technika hutnika nale˝à

1) przygotowywanie dokumentacji technologicznej

procesów metalurgicznych i obróbki plastycznej,

2) zabezpieczanie urzàdzeƒ, przyrzàdów, materia∏ów

i surowców dla brygady lub zmiany roboczej,

3) zapewnianie warunków bezpieczeƒstwa i higieny

pracy oraz instruowanie i kontrolowanie stosowania zasad i przepisów bezpieczeƒstwa i higieny pracy, przeciwpo˝arowych i ochrony Êrodowiska naturalnego,

4) organizowanie pracy zespo∏u u˝ytkujàcego maszyny i urzàdzenia hutnicze lub grup´ maszyn i urzàdzeƒ pracujàcych w okreÊlonym zespole danego

odcinka lub cyklu technologicznego,

5) nadzorowanie zgodnego z dokumentacjà technologicznà przebiegu procesu technologicznego wytwarzania aglomeratów, materia∏ów pomocniczych, pó∏wyrobów i wyrobów gotowych,

6) kontrolowanie na podstawie wskazaƒ aparatury

pomiarowej i ustalanie dla poszczególnych procesów parametrów technologicznych, okreÊlonych

w instrukcjach technologicznych i procedurach zapewniania jakoÊci,

7) wykonywanie pomiarów i badaƒ laboratoryjnych

z pobranych prób, zgodnie z wymaganiami norm

i procedur zapewniania jakoÊci,

8) wnioskowanie o wprowadzenie zmian do przebiegu procesów technologicznych w celu poprawienia jakoÊci produkcji i obni˝enia kosztów wytwarzania,

9) kontrolowanie jakoÊci wyrobów wed∏ug wymagaƒ

zamówieƒ i procedur zapewniania jakoÊci,

10) kontrolowanie stanu technicznego maszyn i urzàdzeƒ,

11) nadzorowanie czynnoÊci zwiàzanych z prowadzeniem bie˝àcych przeglàdów i konserwacji oraz

wnioskowanie lub decydowanie o oddaniu urzàdzenia do naprawy,

Poz. 887

Specjalizacja w tym zawodzie, uzale˝niona od aktualnej i przewidywanej struktury rynku pracy oraz zachodzàcych przekszta∏ceƒ gospodarczych, mo˝e byç

realizowana w koƒcowym etapie okresu kszta∏cenia.

Dotyczy ona g∏ównie kszta∏cenia praktycznego, ukierunkowanego na okreÊlony zespó∏ zadaƒ zawodowych.

5. Wi´kszoÊç zaj´ç powinna odbywaç si´ w salach

wyposa˝onych w odpowiednie Êrodki dydaktyczne,

przystosowanych do wykonywania çwiczeƒ, pokazów

i realizowania zaj´ç w grupach.

Niezb´dne sà nast´pujàce pracownie, w tym pracownie przedmiotowe

1) pracownia podstaw budowy i eksploatacji maszyn

i urzàdzeƒ,

2) pracownia technik obróbki materia∏ów,

3) pracownia elektrotechniki, elektroniki i automatyzacji przemys∏owej,

4) pracownia maszynoznawstwa hutniczego,

12) prowadzenie bie˝àcej dokumentacji technologicznej,

5) pracownia komputerowa,

13) prowadzenie bie˝àcej dokumentacji rozliczeniowej

zu˝ytych surowców, materia∏ów i godzin pracy

urzàdzeƒ,

6) pracownia techniczna,

14) prowadzenie bie˝àcej dokumentacji dotyczàcej

podleg∏ego personelu: organizacji pracy, zakresów

czynnoÊci, obliczania wydajnoÊci i wykorzystania

czasu pracy,

Wszystkie pracownie przedmiotowe powinny byç

wyposa˝one w techniczne Êrodki nauczania (rzutnik pisma, rzutnik przeêroczy, magnetowid, telewizor), eksponaty i modele, zestawy przedmiotowych kaset VHS,

foliogramy, fazogramy oraz podr´czne biblioteki zawierajàce polskie normy i normy bran˝owe, poradniki,

katalogi, atlasy, czasopisma techniczne, literatur´ popularnonaukowà.

15) zbieranie danych technicznych o przeprowadzanych pracach umo˝liwiajàcych doskonalenie metod i organizacji produkcji,

16) prowadzenie systematycznej oceny podleg∏ego

personelu.

3. Technik hutnik mo˝e byç zatrudniony w

7) warsztaty szkolne.

Pracownia komputerowa powinna byç wyposa˝ona w

1) hutach ˝elaza i stali,

1) stanowiska komputerowe — jedno dla dwóch

uczniów,

2) hutach metali nie˝elaznych,

2) drukarki i plotery,

3) zak∏adach metalurgii proszków,

4) zak∏adach posiadajàcych piece do wytapiania metali i urzàdzenia do obróbki plastycznej,

3) licencyjne oprogramowanie na ka˝de stanowisko

system operacyjny, nak∏adki systemowe, edytor

tekstu, edytor rysunku,

5) biurach projektowych przemys∏u,

4) programy do wspomagania projektowania,

6) zapleczu naukowo-badawczym.

5) arkusz kalkulacyjny, baz´ danych, programy specjalistyczne, programy archiwizujàce i antywirusowe.

4. Aby umo˝liwiç absolwentom przystosowanie do

zmieniajàcego si´ rynku pracy oraz przygotowanie si´

do potrzeb regionu, w którym jest zlokalizowana szko∏a, przewiduje si´, przy zachowaniu zasad kszta∏cenia

szerokoprofilowego, mo˝liwoÊç specjalizacji, w szczególnoÊci w zakresie

1) narz´dzia pomiarowe: wzorce miar, sprawdziany

i przyrzàdy pomiarowe,

1) metalurgii surówki i stali,

3) twardoÊciomierze: Brinella, Vickersa, Rockwella,

2) metalurgii metali nie˝elaznych,

4) m∏ot Charpy’ego,

3) obróbki plastycznej stali,

5) stanowisko do prób technologicznych,

4) obróbki plastycznej metali nie˝elaznych.

6) aparatur´ do oznaczania zawartoÊci w´gla i siarki,

Pracownia techniczna powinna byç wyposa˝ona w

2) uniwersalnà maszyn´ wytrzyma∏oÊciowà,

7) szlifierk´ i polerk´ do wykonywania zg∏adów metalograficznych,

8) zestaw odczynników do trawienia zg∏adów,

9) mikroskopy metalograficzne — jeden dla dwóch

uczniów,

10) defektoskop,

Poz. 887

6. Analiza zadaƒ zawodowych pozwala wyodr´bniç

obszary dzia∏aƒ technika hutnika i ujàç odpowiednie

treÊci kszta∏cenia w nast´pujàce bloki programowe

1) eksploatacyjny,

2) technologiczny,

3) spo∏eczno-ekonomiczny.

11) piec elektryczny komorowy z automatycznà regulacjà i rejestracjà temperatury,

12) pirometry, termometry cieczowe i termoelektryczne: przylgowe i zanurzeniowe.

Za kryterium wyodr´bnienia umiej´tnoÊci zawodowych i przypisania ich do odpowiednich bloków programowych przyj´to g∏ówne rodzaje zadaƒ zawodowych, uwzgl´dniajàc

Wa˝nà rol´ w przygotowaniu do zawodu odgrywajà zaj´cia praktyczne, odbywajàce si´ w warsztatach

szkolnych lub w wydzielonych u pracodawców warsztatach szkoleniowych.

1) u˝ytkowanie, obs∏ugiwanie oraz zasilanie maszyn,

narz´dzi i aparatury pomiarowej,

Warsztaty szkolne i szkoleniowe powinny spe∏niaç

przede wszystkim funkcj´ dydaktycznà, której podporzàdkowuje si´ zadania produkcyjne.

3) odpowiednià postaw´ zawodowà pracownika oraz

podstawowe zasady funkcjonowania gospodarki

rynkowej.

Proces kszta∏cenia praktycznego w warsztatach powinien przebiegaç w warunkach produkcyjnych zbli˝onych do naturalnych i polegaç na uporzàdkowanym

i systematycznym wykonywaniu prac, w wyniku których uczeƒ zdobywa umiej´tnoÊci zawodowe, a jednoczeÊnie wytwarza okreÊlony wyrób.

Przy warsztatach powinno znajdowaç si´ odr´bne

pomieszczenie do instrukta˝u.

Warsztaty powinny byç wyposa˝one w

1) stanowiska do obróbki r´cznej i mechanicznej skrawaniem, obróbki plastycznej, obróbki cieplnej,

kontroli jakoÊci,

2) narz´dzia i przyrzàdy pomiarowe,

3) zestawy technicznych Êrodków nauczania.

2) planowanie i nadzorowanie procesów technologicznych w metalurgii i obróbce plastycznej,

7. Niezb´dnym elementem procesu kszta∏cenia jest

wspó∏praca szko∏y z pracodawcami, która wzbogaca jej

dzia∏alnoÊç dydaktycznà. Korzystanie ze sprz´tu, urzàdzeƒ, maszyn, laboratoriów technicznych, bibliotek

i informacji naukowo-technicznej nie tylko u∏atwia

szkole realizacj´ procesu kszta∏cenia, lecz mo˝e s∏u˝yç

doskonaleniu pracy nauczycieli. W∏aÊciwa wspó∏praca

z pracodawcami mo˝e u∏atwiç warsztatom prowadzenie dzia∏alnoÊci dydaktycznej oraz przybli˝yç uczniowi

(s∏uchaczowi) jego przysz∏e miejsce pracy.

Wa˝nà rol´ w procesie nauczania spe∏niajà wycieczki dydaktyczne do przedsi´biorstw, szkó∏ wy˝szych i jednostek badawczo-rozwojowych, które powinny byç ukierunkowane na zapoznanie uczniów (s∏uchaczy) z nowymi technologiami i urzàdzeniami oraz

z post´pem technicznym.

II. PODZIA¸ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

Minimalna liczba godzin w cyklu kszta∏cenia w %*

Nazwa bloku programowego

podbudowa programowa: szko∏a podstawowa

podbudowa programowa: szko∏a zasadnicza; zawody: operator maszyn i urzàdzeƒ metalurgicznych,

operator maszyn i urzàdzeƒ do obróbki plastycznej

Eksploatacyjny

32

44

Technologiczny

43

35

Spo∏eczno-ekonomiczny

6

2

81**

81**

Razem

** Podzia∏ godzin na bloki programowe dotyczy kszta∏cenia w szko∏ach dla m∏odzie˝y i w szko∏ach dla doros∏ych (w formie

stacjonarnej i zaocznej).

** Pozosta∏e 19% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie

kszta∏cenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizacj´.

III. PODSTAWY PROGRAMOWE KSZTA¸CENIA

W BLOKACH PROGRAMOWYCH

BLOK EKSPLOATACYJNY

Poz. 887

19) charakteryzowaç maszyny i urzàdzenia elektryczne

pràdu sta∏ego i przemiennego oraz interpretowaç

zasady ich rozruchu,

1. Cele kszta∏cenia

20) identyfikowaç elementy zabezpieczajàce obwody

elektryczne,

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

21) klasyfikowaç podstawowe elementy instalacji elektrycznej i analizowaç proste schematy,

1) wykonywaç szkice cz´Êci maszyn, odwzorowujàc,

z zachowaniem proporcji, kszta∏ty zewn´trzne i wewn´trzne,

22) klasyfikowaç i charakteryzowaç uk∏ady i elementy

automatycznej regulacji oraz interpretowaç schematy blokowe uk∏adów sterowania procesami

technologicznymi,

2) wykonywaç rysunki techniczne cz´Êci maszyn, wymiarowaç je i podawaç oznaczenia zgodnie z obowiàzujàcymi normami rysunku technicznego,

23) rozró˝niaç urzàdzenia pomiarowe i regulacyjne

w obwodach automatyki,

3) czytaç Dokumentacj´ Techniczno-Ruchowà (DTR)

i instrukcje obs∏ugi maszyn i urzàdzeƒ,

24) dobieraç do zadanych warunków proste uk∏ady

sterowania, sygnalizacji i zabezpieczeƒ,

4) wyznaczaç warunki równowagi punktu materialnego i cia∏a sztywnego,

25) okreÊlaç funkcje poszczególnych uk∏adów robota

oraz planowaç zastosowanie robotów przemys∏owych w hutnictwie,

5) wyznaczaç si∏´ i moment tarcia,

6) wyznaczaç Êrodek ci´˝koÊci figury p∏askiej,

7) rozró˝niaç rodzaje ruchu na podstawie jego parametrów oraz obliczaç pr´dkoÊci: obwodowà, kàtowà i obrotowà,

8) obliczaç prac´, moc, energi´ oraz sprawnoÊç urzàdzenia,

9) wykonywaç proste obliczenia wytrzyma∏oÊciowe

elementów maszyn (zginanie, skr´canie, rozciàganie, zginanie ze skr´caniem, wyboczenie),

10) rozró˝niaç konstrukcje i zasady dzia∏ania: po∏àczeƒ, osi, wa∏ów, ∏o˝ysk, sprz´gie∏, hamulców i mechanizmów oraz okreÊlaç ich zastosowanie w budowie maszyn,

11) okreÊlaç na podstawie dokumentacji technicznej

(rysunki z∏o˝eniowe i zespo∏owe) elementy sk∏adowe maszyn lub urzàdzeƒ oraz ustalaç ich dzia∏anie,

12) wykonywaç projekty elementów maszyn oraz uzasadniaç poprawnoÊç przedstawionych rozwiàzaƒ,

13) planowaç przebieg procesu monta˝u i demonta˝u

maszyn i urzàdzeƒ,

14) klasyfikowaç i charakteryzowaç elementy obwodów pràdu sta∏ego i przemiennego,

26) wyjaÊniaç budow´ i zasady dzia∏ania nap´dów hydraulicznych i pneumatycznych oraz analizowaç

schematy ich uk∏adów,

27) klasyfikowaç spr´˝arki i wentylatory, okreÊlaç ich

podstawowe parametry oraz przewidywaç wykorzystanie w procesach technologicznych huty,

28) charakteryzowaç urzàdzenia transportu wewn´trznego oraz dobieraç odpowiednie Êrodki transportu

w zale˝noÊci od rodzaju materia∏u,

29) okreÊlaç zwiàzki mi´dzy procesami produkcyjnymi

a organizacjà transportu wewnàtrz wydzia∏u i mi´dzy wydzia∏ami,

30) klasyfikowaç i charakteryzowaç urzàdzenia grzewcze i przewidywaç ich zastosowanie w hutnictwie,

31) klasyfikowaç i charakteryzowaç maszyny oraz urzàdzenia podstawowe i pomocnicze wykorzystywane w procesach technologicznych,

32) rozró˝niaç podstawowe poj´cia zwiàzane z eksploatacjà maszyn i urzàdzeƒ hutniczych,

33) okreÊlaç podstawowe poj´cia i wskaêniki niezawodnoÊci i trwa∏oÊci maszyn i urzàdzeƒ hutniczych,

15) obliczaç proste obwody elektryczne oraz analizowaç schematy elektryczne,

34) interpretowaç zjawiska fizykochemiczne towarzyszàce procesom destrukcyjnym w eksploatacji maszyn i urzàdzeƒ hutniczych,

16) klasyfikowaç i charakteryzowaç elementy pó∏przewodnikowe (diody, tranzystory, tyrystory, uk∏ady

scalone),

35) charakteryzowaç zu˝ycie maszyn i urzàdzeƒ hutniczych oraz metody zapobiegajàce nadmiernemu

zu˝yciu,

17) analizowaç schematy podstawowych uk∏adów

elektronicznych,

36) rozpoznawaç stan techniczny maszyn i urzàdzeƒ

hutniczych,

18) dobieraç przyrzàdy pomiarowe i dokonywaç pomiarów podstawowych wielkoÊci elektrycznych

w obwodach pràdu sta∏ego i przemiennego,

37) oceniaç prawid∏owoÊç u˝ytkowania maszyn i urzàdzeƒ hutniczych, zespo∏ów pomiarowych oraz

wp∏yw obs∏ug technicznych na wyniki produkcji,

38) okreÊlaç zakres prac wykonywanych podczas przeglàdu technicznego i napraw,

39) charakteryzowaç gospodark´ materia∏owà i elektroenergetycznà w zak∏adach przemys∏u hutniczego,

40) stosowaç rachunek ekonomiczny w podejmowaniu

decyzji o charakterze technicznym i organizacyjnym w sferze eksploatacji,

41) u˝ytkowaç urzàdzenia komputerowe w zakresie

wspomagania projektowania, organizacji i zarzàdzania eksploatacjà Êrodków trwa∏ych, automatycznej regulacji biegu procesów technologicznych,

42) pos∏ugiwaç si´ dokumentacjà techniczno-ruchowà

maszyn i urzàdzeƒ hutniczych, polskimi normami,

literaturà technicznà i czasopismami,

43) stosowaç zalecenia Urz´du Dozoru Technicznego

dotyczàce bezpiecznego funkcjonowania maszyn

i urzàdzeƒ, przepisy bezpieczeƒstwa i higieny pracy, przeciwpo˝arowe i ochrony Êrodowiska naturalnego podczas u˝ytkowania i obs∏ugiwania maszyn i urzàdzeƒ hutniczych.

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

TreÊci kszta∏cenia sà uj´te w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

1) rysunek techniczny,

2) tolerancje, pasowania i chropowatoÊci powierzchni,

Poz. 887

18) urzàdzenia grzejne,

19) podstawowe i pomocnicze maszyny i urzàdzenia

technologiczne,

20) niezawodnoÊç oraz trwa∏oÊç maszyn i urzàdzeƒ,

21) zmiany stanu technicznego maszyn i urzàdzeƒ,

22) diagnostyka techniczna,

23) u˝ytkowanie maszyn i urzàdzeƒ, obs∏uga techniczna,

24) gospodarka materia∏owa i elektroenergetyczna,

25) organizacja, zarzàdzanie i ekonomika eksploatacji

maszyn i urzàdzeƒ.

BLOK TECHNOLOGICZNY

1. Cele kszta∏cenia

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

1) charakteryzowaç w∏aÊciwoÊci, rodzaje, zakres stosowania materia∏ów niemetalowych oraz przewidywaç ich wykorzystanie w przemyÊle maszynowym i hutniczym,

2) dobieraç materia∏y ogniotrwa∏e w zale˝noÊci od

charakteru procesu technologicznego, z uwzgl´dnieniem warunków eksploatacji oraz ich wp∏ywu

na trwa∏oÊç urzàdzenia cieplnego,

4) wytrzyma∏oÊç materia∏ów,

3) charakteryzowaç wod´ technologicznà, okreÊlaç

sposoby jej uzdatniania oraz oceniaç wp∏yw jej zanieczyszczenia na przebieg procesów technologicznych i Êrodowisko naturalne,

5) elementy maszyn,

4) badaç w∏aÊciwoÊci fizyczne i chemiczne paliw,

6) monta˝ i demonta˝,

5) obliczaç zapotrzebowanie tlenu, powietrza do spalania paliwa oraz iloÊç spalin i ich sk∏ad obj´toÊciowy,

3) mechanika techniczna,

7) podstawy elektrotechniki,

8) podstawy elektroniki,

9) podstawy miernictwa elektrycznego,

10) maszyny elektryczne,

11) instalacje elektryczne i odbiorniki energii elektrycznej,

12) uk∏ady i elementy automatycznej regulacji,

13) uk∏ady zasilania, sterowania, zabezpieczenia i sygnalizacji,

14) roboty przemys∏owe,

15) nap´dy hydrauliczne i pneumatyczne,

16) spr´˝arki i wentylatory,

17) urzàdzenia transportu wewn´trznego,

6) charakteryzowaç wykorzystanie ciep∏a spalin w piecach koksowni, metalurgicznych i grzewczych oraz

do produkcji pary wodnej i wody goràcej,

7) wykonywaç pomiary ciÊnienia i temperatury mediów energetycznych w hutnictwie,

8) sporzàdzaç bilans energetyczny i materia∏owy oraz

wykorzystywaç go do sterowania procesami produkcyjnymi w hutnictwie,

9) obliczaç sprawnoÊç termicznà hutniczego procesu

cieplnego,

10) charakteryzowaç materia∏y hutnicze i okreÊlaç ich

dobowe obroty,

11) charakteryzowaç krystalizacj´ pierwotnà i wtórnà

oraz wykazywaç wp∏yw warunków wytopu i krzepni´cia na w∏aÊciwoÊci stali,

12) analizowaç uk∏ady równowagi stopów oraz sporzàdzaç na ich podstawie krzywe ch∏odzenia i schematy struktur,

13) korzystaç z wykresu Fe-C podczas projektowania

i wykonywania procesów technologicznych,

14) charakteryzowaç typowe struktury stopów Fe-C

oraz wyjaÊniaç wp∏yw w´gla i domieszek na struktur´ i w∏aÊciwoÊci tych stopów, a tak˝e poj´cia: postaç stali, stan stali, jakoÊç stali,

15) okreÊlaç gatunek stopów Fe-C i metali nie˝elaznych

na podstawie podanego oznaczenia oraz dobieraç

z norm hutniczych stopy przeznaczone na okreÊlone cz´Êci maszyn, narz´dzia, odlewy i wyroby,

Poz. 887

30) wykonywaç nieskomplikowane cz´Êci maszyn metodami obróbki plastycznej,

31) sporzàdzaç i analizowaç statystyczne wyniki kontroli jakoÊci produkcji,

32) planowaç procesy produkcyjne, w tym

a) sporzàdzaç dokumentacj´ procesów hutniczych,

b) obliczaç wsad do procesów hutniczych,

c) obliczaç podstawowe wymiary urzàdzeƒ hutniczych,

d) sporzàdzaç bilans cieplny,

e) szacowaç podstawowe koszty produkcji,

16) rozró˝niaç i objaÊniaç metody badania metali i stopów oraz wskazywaç na ich zastosowanie do okreÊlania stanu materia∏u i wykrywania wad,

33) okreÊlaç cechy charakterystyczne typowych metod

spajania: spawania, zgrzewania, lutowania, klejenia oraz rozró˝niaç spawalnicze metody ci´cia,

17) badaç w∏aÊciwoÊci mechaniczne i technologiczne

stali, ˝eliw, metali nie˝elaznych i ich stopów,

34) charakteryzowaç spawalnicze metody regeneracji

cz´Êci maszyn i nanoszenia pow∏ok ochronnych,

18) oznaczaç zawartoÊç w´gla i dodatków stopowych

w stalach i w stopach metali nie˝elaznych oraz wykonywaç próby w celu oznaczenia struktury, wielkoÊci ziarna, stopnia zanieczyszczenia wtràceniami

niemetalicznymi, w tym rozk∏adu zanieczyszczeƒ

fosforem i siarkà,

35) lutowaç, kleiç i wykonywaç podstawowe operacje

spawania elektrycznego i gazowego (pod nadzorem),

19) wykrywaç wady w wyrobach hutniczych,

20) rozpoznawaç zjawiska korozyjne i ich skutki oraz

dobieraç pow∏oki antykorozyjne w zale˝noÊci od

przeznaczenia i rodzaju wyrobu,

21) planowaç procesy technologiczne obróbki cieplnej

i cieplno-chemicznej do ˝àdanych w∏aÊciwoÊci po

obróbce,

22) oceniaç wp∏yw szybkoÊci ch∏odzenia na struktur´

i w∏aÊciwoÊci stali oraz porównywaç uzyskane wyniki z wykresem CTP,

23) przeprowadzaç podstawowe procesy obróbki

cieplnej i cieplno-chemicznej oraz oceniaç ich

wp∏yw na struktur´ i w∏aÊciwoÊci stopu,

24) charakteryzowaç procesy metalurgiczne,

25) planowaç procesy technologiczne wytopu surówki

i stali,

26) wyjaÊniaç metody wytwarzania cz´Êci maszyn

przez odlewanie,

27) wyjaÊniaç zjawiska zachodzàce podczas odkszta∏cania plastycznego i okreÊlaç wp∏yw przeróbki plastycznej na w∏aÊciwoÊci i struktur´ metalu,

28) charakteryzowaç metody plastycznego kszta∏towania metali: walcowanie, kucie, prasowanie, ciàgnienie, wyciskanie, t∏oczenie,

29) planowaç procesy technologiczne obróbki plastycznej,

36) wyjaÊniaç zasady pracy narz´dzi skrawajàcych,

geometri´ ostrza oraz wykazywaç wp∏yw zjawisk fizycznych towarzyszàcych procesowi skrawania na

ostrze no˝a i obrabiany materia∏,

37) wykonywaç podstawowe operacje obróbki r´cznej,

38) wykonywaç podstawowe operacje obróbki mechanicznej oraz dobieraç parametry obróbki, narz´dzia

i oprzyrzàdowanie,

39) wykonywaç czynnoÊci konserwacyjne, drobne naprawy, wymian´ cz´Êci, regulacj´ poszczególnych

zespo∏ów i ca∏ego urzàdzenia oraz przeprowadzaç

próby po naprawie,

40) przygotowywaç stanowisko do pracy i wykonywaç

podstawowe czynnoÊci, obliczenia oraz analizowaç uzyskane wyniki i wyciàgaç wnioski,

41) dobieraç narz´dzia, przyrzàdy i materia∏y w zale˝noÊci od wykonywanej pracy,

42) wydawaç, przyjmowaç i ewidencjonowaç narz´dzia, przyrzàdy, materia∏y i wykonane prace,

43) u˝ytkowaç urzàdzenia komputerowe w zakresie

planowania procesów produkcyjnych, kontroli jakoÊci, sterowania procesami technologicznymi,

44) pos∏ugiwaç si´ dokumentacjà technologicznà, normami: polskimi, bran˝owymi, zak∏adowymi oraz

czasopismami i literaturà technicznà,

45) przeprowadzaç kontrol´ jakoÊci i stosowaç przepisy bezpieczeƒstwa i higieny pracy, przeciwpo˝arowe i ochrony Êrodowiska naturalnego na stanowisku pracy.

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

TreÊci kszta∏cenia uj´te sà w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

Poz. 887

5) objaÊniç zasady zachowania si´ pracownika w przypadku zaistnienia wypadku przy pracy, po˝aru

i w innych sytuacjach zagro˝eƒ,

6) udzieliç pomocy przedmedycznej,

1) materia∏y niemetalowe,

2) woda w technice,

3) paliwa hutnicze i ich spalanie,

7) organizowaç stanowiska pracy i proces pracy zgodnie z wymaganiami bezpieczeƒstwa i higieny pracy oraz zasadami ergonomii,

5) materia∏y i ich magazynowanie,

8) oceniaç wp∏yw czynników fizycznych, chemicznych

i biologicznych na zdrowie i bezpieczeƒstwo pracowników oraz na lokalne Êrodowisko pracy,

6) krystalizacje, uk∏ady równowagi fazowej,

9) wykazaç spo∏eczne i zdrowotne skutki na∏ogów,

7) stopy ˝elaza z w´glem,

10) oceniaç przyczyny zm´czenia fizycznego i psychicznego w czasie pracy i jego wp∏yw na wypadkowoÊç,

4) podstawy gospodarki energetycznej huty,

8) metale nie˝elazne i ich stopy,

9) badanie metali i stopów,

10) korozja,

11) obróbka cieplna i cieplno-chemiczna,

12) metalurgia ˝elaza i metali nie˝elaznych,

13) metalurgia proszków,

14) odlewnictwo,

15) obróbka plastyczna,

16) kontrola jakoÊci wyrobów hutniczych,

17) planowanie procesów hutniczych,

18) spajanie,

19) obróbka r´czna i mechaniczna skrawaniem,

20) konserwacja i naprawa urzàdzeƒ hutniczych.

BLOK SPO¸ECZNO-EKONOMICZNY

11) uzasadniç wp∏yw racjonalnego od˝ywiania i wypoczynku na zdrowie pracownika i efekty pracy,

12) charakteryzowaç podstawowe systemy kontroli

i nadzoru nad stanem bezpieczeƒstwa i higieny

pracy oraz bezpieczeƒstwa po˝arowego,

13) wyjaÊniaç rol´ zwiàzków zawodowych w ochronie

interesów pracownika oraz przyczyny i skutki bezrobocia,

14) okreÊlaç podstawowe êród∏a zanieczyszczeƒ Êrodowiska naturalnego, produkowanych przez huty ˝elaza i metali nie˝elaznych, oraz wykazywaç ich

wp∏yw na cz∏owieka i Êrodowisko,

15) planowaç sposoby wykorzystania lub neutralizacji

odpadów przemys∏owych oraz ograniczenia ich

powstawania w procesach technologicznych,

16) oceniaç wp∏yw zu˝ycia surowców, wody i energii

w procesie produkcyjnym na ochron´ Êrodowiska

naturalnego,

1. Cele kszta∏cenia

17) charakteryzowaç system ekonomiczny w Polsce

i rodzaje przedsi´biorstw,

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

18) opisaç istot´ mechanizmu rynkowego,

1) okreÊliç podstawowe prawa i obowiàzki pracownika i pracodawcy w zakresie przestrzegania przepisów oraz zasad bezpieczeƒstwa i higieny pracy,

2) stosowaç przepisy dotyczàce ochrony pracowników w miejscu pracy i przewidywaç konsekwencje

prawne i inne z tytu∏u naruszenia przepisów bezpieczeƒstwa i higieny pracy w trakcie realizacji zadaƒ zawodowych,

3) wykazywaç wp∏yw rodzaju konstrukcji oraz warunków eksploatacji maszyn i urzàdzeƒ technicznych

na bezpieczne warunki pracy,

4) dostrzegaç zagro˝enia ˝ycia i zdrowia zwiàzane

z obs∏ugà i naprawà maszyn, funkcjonowaniem

transportu wewnàtrzzak∏adowego oraz wskazywaç

sposoby ich usuwania,

19) wskazywaç wp∏yw organizacji pracy na efekty ekonomiczne dzia∏ania przedsi´biorstw,

20) aktywnie poszukiwaç pracy,

21) oceniaç oferty pracy pod kàtem w∏asnych mo˝liwoÊci i dà˝eƒ do zrealizowania kariery zawodowej,

22) wype∏niaç odpowiednie dokumenty zwiàzane

z podj´ciem pracy najemnej lub dzia∏alnoÊci gospodarczej,

23) obliczaç wynik finansowy prowadzonej dzia∏alnoÊci,

24) korzystaç z kredytów oferowanych na rynku,

25) wyjaÊniaç ró˝nice mi´dzy sposobami rozliczeƒ finansowych,

26) obliczaç wysokoÊç wynagrodzenia wed∏ug ró˝nych

systemów p∏ac,

Poz. 887

4) ergonomia,

5) elementy socjologii i psychologii pracy,

27) rozliczaç si´ z urz´dem skarbowym z tytu∏u podatków.

6) organizacja pracy i czas wolny,

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

7) dzia∏ania na rzecz bezpieczeƒstwa i zdrowia,

TreÊci kszta∏cenia uj´te sà w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

8) ochrona Êrodowiska w zak∏adzie przemys∏owym

i na stanowisku pracy,

9) podstawowe kategorie ekonomiczne,

1) prawo pracy,

2) bezpieczeƒstwo i higiena pracy a wyposa˝enie

techniczne,

3) zagro˝enia wyst´pujàce w Êrodowisku pracy,

10) systemy ekonomiczne,

11) pracownik a rynek pracy,

12) podejmowanie dzia∏alnoÊci gospodarczej.

Za∏àcznik nr 6

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE TECHNIK INSTRUMENTÓW MUZYCZNYCH

SYMBOL CYFROWY 311[18]

I. ZA¸O˚ENIA PROGRAMOWO-ORGANIZACYJNE

KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE

A. OPIS KWALIFIKACJI ABSOLWENTA

W wyniku kszta∏cenia w zawodzie absolwent powinien umieç

1) czytaç rysunek techniczny oraz wykonywaç rysunki

konstrukcyjne ró˝nych elementów i zespo∏ów instrumentów muzycznych,

12) zapisywaç i odczytywaç dêwi´k w ró˝nych systemach, na ró˝nych urzàdzeniach,

13) pos∏ugiwaç si´ nowoczesnymi urzàdzeniami elektronicznymi w strojeniu instrumentów,

14) obs∏ugiwaç urzàdzenia elektrotechniczne i uk∏ady

automatyki stosowane przy produkcji instrumentów muzycznych,

15) dokonywaç oceny technicznej i artystycznej instrumentów,

2) obs∏ugiwaç podstawowe obrabiarki i ich oprzyrzàdowanie stosowane w produkcji instrumentów

muzycznych,

16) dobieraç konstrukcj´ dla poszczególnych zespo∏ów

instrumentów muzycznych,

3) dobieraç obrabiarki i urzàdzenia do produkcji, napraw, remontu i konserwacji instrumentów,

17) wykaƒczaç powierzchnie instrumentów muzycznych,

4) prowadziç produkcj´ jednostkowà, taÊmowà, wielkoseryjnà instrumentów muzycznych, z uwzgl´dnieniem zasad procesu technologicznego i ochrony Êrodowiska naturalnego,

18) dokonywaç odbioru technicznego instrumentów

muzycznych,

5) montowaç elementy obudowy instrumentów muzycznych,

6) projektowaç instrumenty muzyczne,

7) klasyfikowaç instrumenty muzyczne i rozró˝niaç

s∏uchem ich ró˝ne typy,

8) graç na instrumentach muzycznych w podstawowym zakresie,

9) stroiç i prowadziç korekt´ instrumentów,

10) stosowaç zasady teorii muzyki w praktyce,

11) okreÊliç akustyk´ pomieszczeƒ,

19) ustalaç warunki transportu instrumentów,

20) przeprowadzaç kontrol´ pomieszczeƒ sezonowni

instrumentów i ustalaç warunki klimatyzacji,

21) planowaç i organizowaç wyposa˝enie warsztatu

rzemieÊlniczego do produkcji i konserwacji instrumentów muzycznych,

22) wykonywaç podstawowe operacje technologiczne

w zakresie obróbki drewna, tworzyw sztucznych

i metali,

23) obs∏ugiwaç podstawowe aparaty kontrolno-pomiarowe i automatyki,

24) oceniaç i kwalifikowaç materia∏y z metali, drewna

i tworzyw sztucznych,

25) pos∏ugiwaç si´ normami przy ocenie jakoÊci materia∏ów,

26) pos∏ugiwaç si´ podstawowà dokumentacjà technologicznà,

27) zorganizowaç stanowisko pracy, zgodnie z zasadami ergonomii, bezpieczeƒstwa i higieny pracy oraz

przepisami przeciwpo˝arowymi,

28) kierowaç grupà podleg∏ych pracowników,

29) ekonomicznie gospodarowaç materia∏ami, energià

i urzàdzeniami,

30) pos∏ugiwaç si´ podstawowymi poj´ciami ekonomicznymi,

31) wyjaÊniç istot´ mechanizmów rynkowych,

Poz. 887

gotowanie z zakresu sztuki, estetyki i kultury. Technik

instrumentów muzycznych musi ciàgle doskonaliç si´

zawodowo, podnosiç kwalifikacje muzyczne i techniczne, w zale˝noÊci od specyfiki pracy i tendencji rozwojowych zawodu. W zawodzie tym szczególny post´p

nast´puje w budowie instrumentów elektronicznych.

Technik instrumentów muzycznych powinien umieç

pos∏ugiwaç si´ nimi w podstawowym zakresie.

3. Technik instrumentów muzycznych mo˝e byç zatrudniony na ró˝nych stanowiskach pracy: w przemyÊle muzycznym, zak∏adach us∏ugowych (naprawa instrumentów), w filharmoniach, teatrach, szko∏ach muzycznych. Mo˝e on pracowaç jako konstruktor oraz

przy produkcji i naprawie elementów, zespo∏ów i obudowy instrumentów lub jako konserwator.

35) okreÊlaç prawa oraz obowiàzki pracownika i pracodawcy wynikajàce z Kodeksu pracy,

4. W∏aÊciwa organizacja procesu dydaktyczno-wychowawczego uzale˝niona jest od warunków technicznych szko∏y. W szko∏ach powinny byç dobrze zorganizowane i wyposa˝one pracownie, laboratoria i warsztaty do nauczania przedmiotów zawodowych. Dla realizacji procesu dydaktyczno-wychowawczego konieczne jest zorganizowanie pracowni

36) prowadziç dzia∏alnoÊç gospodarczà,

1) rysunku technicznego,

37) korzystaç z literatury specjalistycznej.

2) elektrotechniki i automatyki,

32) korzystaç ze êróde∏ wiedzy ekonomicznej i prawnej,

33) omówiç sposoby poszukiwania pracy,

34) dokonaç prezentacji swojej osoby pracodawcy,

3) materia∏oznawstwa,

B. SPECYFICZNE WYMAGANIA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE

1. Wymagania psychofizyczne w∏aÊciwe dla zawodu

1) dobry s∏uch muzyczny,

2) zdolnoÊci manualne,

4) akustyki,

5) technologii,

6) instrumentoznawstwa i teorii muzyki,

7) obrabiarek i urzàdzeƒ,

8) gry na instrumencie.

3) zainteresowania techniczne,

4) twórcza wyobraênia,

5) wra˝liwoÊç artystyczna i estetyczna,

6) wyobraênia przestrzenna,

7) dok∏adnoÊç i systematycznoÊç.

2. Technik instrumentów muzycznych mo˝e specjalizowaç si´ w produkcji ró˝norodnych instrumentów

strunowych (klawiszowych, smyczkowych, szarpanych), d´tych (drewnianych i blaszanych), organów, instrumentów j´zyczkowych, membranowych, samobrzmiàcych i elektronicznych. Ze wzgl´du na specyficzne wymagania zawodu istnieje koniecznoÊç rozpocz´cia kszta∏cenia specjalistycznego w pierwszych latach

nauki. W zale˝noÊci od wybranej specjalizacji zakres

umiej´tnoÊci zawodowych mo˝e byç ró˝ny.

Technik instrumentów muzycznych powinien posiadaç wszechstronne przygotowanie ogólne, techniczne, ekonomiczne i muzyczne. Istotne jest te˝ przy-

Pracownia rysunku technicznego powinna byç wyposa˝ona w

1) materia∏y, przybory i sprz´t kreÊlarski,

2) stanowiska pracy ucznia — jedno stanowisko dla

jednego ucznia,

3) modele bry∏ i detali instrumentów muzycznych,

4) tablice graficzne, fazogramy, foliogramy do nauczania zasad rzutowania, wykonywania przekrojów,

wymiarowania,

5) komplet dokumentacji konstrukcyjnej,

6) zbiór Polskich Norm.

Pracownia elektrotechniki i automatyki powinna

byç wyposa˝ona w

1) stanowisko do wykonywania doÊwiadczeƒ demonstracyjnych, wyposa˝one w instalacj´ elektrycznà,

2) stanowiska pracy ucznia wyposa˝one w instalacj´

elektrycznà — jedno stanowisko dla dwóch—

trzech uczniów,

3) pràdnice, silniki elektryczne, transformatory, mierniki elektryczne, generatory pràdu trójfazowego,

uk∏ady tranzystorowe, elementy automatycznej regulacji przemys∏owej, w szczególnoÊci: czujniki, si∏owniki, zawory.

Pracownia materia∏oznawstwa powinna byç wyposa˝ona w

1) kolekcj´ materia∏ów stosowanych do produkcji instrumentów muzycznych,

2) zbiór Polskich Norm,

3) próbki materia∏ów o znormalizowanych wymiarach,

4) tablice graficzne, fazogramy przedstawiajàce budow´ makroskopowà i mikroskopowà wybranych

materia∏ów.

Pracownia akustyki powinna byç wyposa˝ona w

1) zasilacze, wzmacniacze, t∏umiki, filtry, korektory,

ograniczniki,

2) systemy nag∏aÊniania, mikrofony, g∏oÊniki, kamertony, oscyloskop.

Pracownia technologii powinna byç wyposa˝ona w

1) po∏àczenia konstrukcyjne ró˝nego typu,

2) kolekcje okuç i galanterii stosowanej w budowie instrumentów muzycznych,

3) narz´dzia do strojenia i regulacji,

Poz. 887

2) typowe narz´dzia, urzàdzenia i obrabiarki stosowane przy produkcji instrumentów muzycznych,

3) zbiór Polskich Norm,

4) schematy linii produkcyjnych instrumentów muzycznych.

Pracownia gry na instrumencie powinna byç wyposa˝ona w

1) instrument muzyczny (instrumenty muzyczne),

2) nuty,

3) metronom.

Po˝àdane jest, aby pracownia gry na instrumencie

wyposa˝ona by∏a ponadto w sprz´t odtwarzajàcy oraz

nagrania ró˝nych utworów.

Szko∏a powinna posiadaç dobrze zorganizowane

i wyposa˝one warsztaty szkolne, w których odbywa si´

kszta∏cenie praktyczne. Zaj´cia praktyczne mogà odbywaç si´ równie˝ w zak∏adach przemys∏owych, posiadajàcych nowoczesny sprz´t i urzàdzenia, lub w warsztatach rzemieÊlniczych.

Proces kszta∏cenia praktycznego powinien odbywaç si´ w warunkach mo˝liwie zbli˝onych do istniejàcych w zak∏adzie pracy (lub symulowanych) i polegaç

na wykonywaniu podstawowych czynnoÊci zawodowych, z jednoczesnym wytwarzaniem okreÊlonych wyrobów.

5. Zakres umiej´tnoÊci i treÊci kszta∏cenia, wynikajàcy z opisu kwalifikacji absolwenta, jest uj´ty w trzech

blokach programowych

4) instrumenty muzyczne oraz ich elementy,

5) narz´dzia i urzàdzenia do podstawowej obróbki

materia∏ów stosowanych w produkcji instrumentów muzycznych,

1) technologicznym,

2) muzycznym,

3) organizacji pracy.

6) zbiór Polskich Norm.

Pracownia instrumentoznawstwa i teorii muzyki

powinna byç wyposa˝ona w

Bloki te wyodr´bnione zosta∏y zgodnie ze strukturà

pracy wykonywanej przez technika instrumentów muzycznych.

1) instrumenty muzyczne,

2) tablic´ szkolnà z pi´ciolinià,

3) kamertony, metronom,

Blok technologiczny obejmuje materia∏ kszta∏cenia

z zakresu rysunku technicznego, elektrotechniki i automatyki, materia∏oznawstwa, projektowania, maszyn

i urzàdzeƒ oraz technologii.

4) magnetofon, odtwarzacz CD,

5) zestaw nagraƒ ilustrujàcych brzmienie ró˝nych instrumentów, tonów, szumów, dêwi´ków.

Pracownia obrabiarek i urzàdzeƒ powinna byç wyposa˝ona w

1) cz´Êci maszyn, sprz´g∏a, modele po∏àczeƒ stosowanych w instrumentach,

Blok muzyczny zawiera treÊci z zakresu instrumentoznawstwa, akustyki, gry na instrumentach i teorii

muzyki.

Blok: organizacja pracy obejmuje zagadnienia z zakresu praktycznej nauki zawodu, wiedzy o gospodarce,

bezpieczeƒstwa i higieny pracy, ergonomii oraz ochrony Êrodowiska naturalnego.

II. PODZIA¸ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

Minimalna liczba godzin w cyklu kszta∏cenia w %*

podbudowa programowa

szko∏a podstawowa

podbudowa programowa

szko∏a zasadnicza;

zawód: monter instrumentów muzycznych

podbudowa

programowa: liceum

ogólnokszta∏càce

Technologiczny

35

50

35

Muzyczny

20

20

20

Organizacja pracy

25

10

25

80**

80**

80**

Nazwa bloku

programowego

Razem

** Podzia∏ godzin na bloki programowe dotyczy kszta∏cenia w szko∏ach dla m∏odzie˝y i w szko∏ach dla doros∏ych (w formie

stacjonarnej i zaocznej).

** Pozosta∏e 20% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie

kszta∏cenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizacj´.

III. PODSTAWY PROGRAMOWE KSZTA¸CENIA

W BLOKACH PROGRAMOWYCH

BLOK TECHNOLOGICZNY

1. Cele kszta∏cenia

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

1) sporzàdzaç rysunki w oparciu o obowiàzujàce normy,

2) rysowaç i czytaç rysunki zawodowe oraz schematy

przekrojów podzespo∏ów, zespo∏ów i wyrobów,

3) oznaczaç tolerancj´ i odchy∏ki w wymiarach oraz

g∏adkoÊç powierzchni,

4) wykonywaç opisy techniczne,

5) opisywaç budow´ materia∏ów stosowanych do

produkcji instrumentów muzycznych,

13) pos∏ugiwaç si´ podstawowymi miernikami elektrycznymi,

14) obs∏ugiwaç w podstawowym zakresie maszyny

elektryczne,

15) zastosowaç przyrzàdy elektroniczne przy strojeniu

instrumentów muzycznych,

16) pos∏ugiwaç si´ poj´ciami z zakresu wytrzyma∏oÊci

materia∏ów,

17) wykonywaç podstawowe operacje na obrabiarkach

skrawajàcych,

18) dobieraç Êrodki transportu,

19) ustalaç zasady linii produkcyjnych dla wybranych

oddzia∏ów produkcyjnych,

20) przygotowywaç materia∏y w∏aÊciwe dla danego

procesu produkcyjnego,

21) wyposa˝yç stanowisko robocze,

6) oceniaç jakoÊç materia∏ów do produkcji,

22) montowaç obudowy (pianina i fortepiany),

7) pos∏ugiwaç si´ obowiàzujàcymi normami przy ocenie materia∏ów przyjmowanych do magazynów,

8) ustalaç warunki sk∏adowania i magazynowania materia∏ów i pó∏fabrykatów pochodzàcych z kooperacji,

23) montowaç mechanizmy do obudowy instrumentów,

24) korygowaç

mentu,

wspó∏dzia∏anie

elementów

9) prowadziç korespondencj´ reklamacyjnà,

25) montowaç elementy instrumentów,

10) dobieraç podstawowe maszyny i urzàdzenia elektryczne,

26) eliminowaç wady surowców,

11) przestrzegaç zasad bezpieczeƒstwa i higieny pracy

oraz przepisów przeciwpo˝arowych na danym stanowisku pracy,

12) obs∏ugiwaç urzàdzenia automatycznej kontroli

i sterowania,

instru-

27) stosowaç sprawdziany oraz zasady tolerancji i pasowaƒ elementów,

28) dobieraç z∏àcza w zale˝noÊci od konstrukcji wyrobu

i rodzaju materia∏u,

29) wykaƒczaç precyzyjnie powierzchni´ wyrobu,

30) ustalaç normatyw zapasów dla robót w toku,

BLOK MUZYCZNY

31) opracowaç kart´ kalkulacyjnà wyrobu,

1. Cele kszta∏cenia

32) projektowaç detale, podzespo∏y i zespo∏y instrumentów muzycznych,

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

33) opracowaç harmonogram prac zwiàzanych z budowà wzorca,

1) stosowaç w zapisie i realizowaç na instrumencie

notacj´ muzycznà,

34) prowadziç dozór techniczny i artystyczny przy produkcji instrumentu muzycznego.

2) wydobywaç dêwi´ki ró˝nà artykulacjà,

3) pos∏ugiwaç si´ przebiegami rytmicznymi,

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

TreÊci kszta∏cenia uj´te sà w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

1) rysunki techniczne, z uwzgl´dnieniem Polskich

Norm i norm bran˝owych,

2) szkice techniczne, schematy, przekroje elementów,

podzespo∏ów, zespo∏ów i wyrobów,

3) po∏àczenia konstrukcyjne,

4) podstawowe wiadomoÊci o materia∏ach stosowanych do budowy instrumentów muzycznych,

4) taktowaç,

5) rozró˝niaç odmiany majoru i minoru,

6) graç gamy i pasa˝e oraz czterodêwi´ki dur i moll do

7 znaków chromatycznych,

7) rozró˝niaç biegle interwa∏y i dudnienia w obr´bie

oktawy,

8) zapisywaç interwa∏y, w tym rozwiàzania dysonansów,

9) Êpiewaç gamy durowe i mollowe w skali c1 do c2,

5) zasady okreÊlania jakoÊci materia∏ów,

10) Êpiewaç trójdêwi´ki i czterodêwi´ki na wszystkich

stopniach gamy,

6) racjonalne stosowanie materia∏ów w toku produkcji,

11) zastosowaç praktycznie elementy chromatyki i enharmonii,

7) magazynowanie surowców i pó∏fabrykatów,

12) rozró˝niaç i stosowaç elementy tempa i dynamiki,

8) budowa, eksploatacja i konserwacja podstawowych urzàdzeƒ, obrabiarek i maszyn specjalistycznych,

13) stosowaç technik´ gry w∏aÊciwà dla wybranego instrumentu muzycznego,

9) zasady pracy na obrabiarkach i maszynach w toku

produkcji,

10) budowa i dzia∏anie podstawowych maszyn i urzàdzeƒ elektrycznych,

11) urzàdzenia regulacji i automatyki,

14) wykonywaç utwory muzyczne zgodnie z okreÊleniami tempa,

15) pos∏ugiwaç si´ zró˝nicowanà dynamikà muzycznà,

16) rozró˝niaç rodzaje trójdêwi´ków i czterodêwi´ków

oraz ich postacie,

12) konstrukcje i wymagania techniczne instrumentów,

17) wykorzystywaç mo˝liwoÊci techniczne danego instrumentu muzycznego,

13) technologia wytwarzania instrumentów muzycznych,

18) wykazaç si´ znajomoÊcià teoretycznà i praktycznà

kadencji,

14) obróbka materia∏ów i tworzyw sztucznych do budowy instrumentów,

15) organizacja produkcji, z uwzgl´dnieniem przepisów bezpieczeƒstwa i higieny pracy oraz przepisów przeciwpo˝arowych,

19) grupowaç wartoÊci rytmiczne w taktach,

20) wykonywaç ozdobniki muzyczne,

21) realizowaç fraz´ zgodnie z zapisem,

22) wykonywaç utwory muzyczne o umiarkowanym

stopniu trudnoÊci,

16) dokumentacja technologiczno–produkcyjna,

17) kontrola i ocena jakoÊci wyrobów,

18) strojenie i intonacja instrumentów,

19) teoretyczne podstawy projektowania i konserwowania instrumentów.

23) zapisywaç nieskomplikowane przyk∏ady muzyczne

ze s∏uchu,

24) powtarzaç g∏osem lub na instrumencie muzycznym

krótkie przyk∏ady muzyczne,

25) czytaç a vista g∏osem teksty muzyczne,

26) czytaç a vista utwory instrumentalne,

13) interpretacja i style muzyczne,

27) okreÊlaç ró˝ne elementy dzie∏a muzycznego,

14) klasyfikacja instrumentów muzycznych

28) stosowaç praktycznie wiadomoÊci ogólnomuzyczne (tonacja, faktura, budowa formalna),

a) instrumenty strunowe — smyczkowe,

29) rozró˝niaç muzyk´ homofonicznà i polifonicznà,

c) instrumenty strunowe — klawiszowe,

30) rozró˝niaç formy muzyczne: wokalne i instrumentalne,

d) instrumenty d´te — drewniane,

31) analizowaç utwór pod wzgl´dem stylu, formy i harmonii,

f) organy,

32) klasyfikowaç instrumenty muzyczne,

33) rozró˝niaç rodzaje instrumentów muzycznych w ramach tej samej grupy,

34) opisaç budow´ instrumentów muzycznych,

35) przedstawiaç sposób wydobywania dêwi´ków z instrumentów,

36) wskazaç skale i rejestry brzmieniowe, mo˝liwoÊci

techniczno-wyrazowe w instrumentach,

37) rozró˝niaç s∏uchem barw´ instrumentów muzycznych,

38) rozpoznawaç system lub skal´ dêwi´kowà w instrumentach samobrzmiàcych,

b) instrumenty strunowe — szarpane,

e) instrumenty d´te — blaszane,

g) instrumenty j´zyczkowe,

h) instrumenty membranowe,

i) instrumenty samobrzmiàce,

j) instrumenty elektronowe.

BLOK: ORGANIZACJA PRACY

1. Cele kszta∏cenia

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

1) zorganizowaç stanowisko pracy zgodnie z przepisami bezpieczeƒstwa i higieny pracy oraz przepisami

przeciwpo˝arowymi,

39) okreÊlaç ogólny stan techniczny instrumentu,

2) pos∏ugiwaç si´ Kodeksem pracy i regulaminem organizacyjnym przedsi´biorstwa,

40) rozpoznawaç dawne instrumenty muzyczne,

3) obliczaç wydajnoÊç pracy,

41) odczytywaç metryczki instrumentów,

4) dobieraç urzàdzenia zabezpieczajàce,

42) wymieniç aktualnych producentów instrumentów

muzycznych w kraju i na Êwiecie.

5) wykrywaç i eliminowaç czynniki szkodliwe dla zdrowia, wyst´pujàce na danym stanowisku pracy,

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

TreÊci kszta∏cenia uj´te sà w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

1) materia∏ dêwi´kowy,

2) podstawowe elementy notacji muzycznej,

3) rytm muzyczny,

4) metrum muzyczne,

5) skale, gamy, tonacja,

6) wyznaczaç podstawowe parametry warunków pracy, w szczególnoÊci: poziom ha∏asu, wilgotnoÊç powietrza, nat´˝enie oÊwietlenia,

7) stosowaç podstawowe wiadomoÊci z zakresu ergonomii,

8) wdra˝aç przepisy prawa i normy w zakresie bezpieczeƒstwa i higieny pracy oraz przestrzegaç przepisów przeciwpo˝arowych na stanowisku pracy,

9) dobieraç najkorzystniejsze warunki ekonomiczne

pracy przedsi´biorstwa,

6) interwa∏y,

10) analizowaç pod wzgl´dem ekonomicznym dobór

Êrodków trwa∏ych i ruchomych,

7) diatonika, chromatyka, enharmonia,

11) kalkulowaç amortyzacj´ Êrodków trwa∏ych,

8) agogika i dynamika,

12) dobieraç czynniki wp∏ywajàce na popraw´ wydajnoÊci pracy — system p∏ac, normowanie,

9) artykulacja i frazowanie,

10) akordy, kadencje,

11) elementy dzie∏a muzycznego,

12) homofonia i polifonia,

13) pos∏ugiwaç si´ dokumentacjà

w podstawowym zakresie,

technologicznà

14) planowaç wyposa˝enie stanowisk roboczych

w maszyny, urzàdzenia i przyrzàdy w poszczególnych oddzia∏ach produkcyjnych,

15) dobieraç i oceniaç jakoÊç materia∏ów i pó∏fabrykatów przeznaczonych do produkcji,

16) obs∏ugiwaç w podstawowym zakresie obrabiarki

i urzàdzenia, zgodnie z instrukcjami,

17) oceniaç stan instrumentów muzycznych przeznaczonych do renowacji lub remontu,

Poz. 887

3) przepisy Kodeksu pracy z zakresu ochrony pracy,

4) zagro˝enia w pracy i ich eliminacja,

5) rola profilaktyki w ochronie zdrowia,

6) podstawowe wiadomoÊci z zakresu ergonomii,

7) podstawowe poj´cia ekonomiczne,

18) wykonywaç podstawowe operacje technologiczne

zwiàzane z obróbkà drewna i metali,

8) zagadnienia zwiàzane z poszukiwaniem pracy,

19) obs∏ugiwaç aparatur´ kontrolno-pomiarowà,

9) zasady prowadzenia dzia∏alnoÊci gospodarczej,

20) dobieraç podstawowe parametry techniczne materia∏ów do produkcji,

10) Êrodki trwa∏e i ruchome przedsi´biorstwa,

21) eliminowaç wady surowców,

12) rynek pracy,

22) przeprowadzaç korekt´ instrumentu,

11) uk∏ad kosztów w przedsi´biorstwie,

13) systemy p∏ac,

23) stroiç instrumenty,

14) obróbka wst´pna surowca,

24) montowaç elementy instrumentu,

15) r´czna obróbka surowca — narz´dzia,

25) korygowaç wspó∏dzia∏anie elementów instrumentu,

16) maszynowa obróbka materia∏ów — maszyny i urzàdzenia,

26) wykonywaç opis techniczny instrumentu przeznaczonego do renowacji,

17) monta˝ obudowy instrumentów,

27) naprawiaç uszkodzone instrumenty,

18) monta˝ mechanizmu do obudowy — narz´dzia,

28) oceniaç jakoÊç wykonanych instrumentów.

19) regulacja mechanizmów instrumentów,

20) strojenie wst´pne — narz´dzia i przyrzàdy,

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

TreÊci kszta∏cenia uj´te sà w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

21) korekta i monta˝ elementów instrumentu,

22) strojenie koƒcowe,

1) organizacja stanowiska roboczego,

23) renowacja instrumentów,

2) bezpieczeƒstwo i higiena pracy w przedsi´biorstwie,

24) odbiór jakoÊciowy na podstawie warunków technicznych.

Za∏àcznik nr 7

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE TECHNIK OCHRONY FIZYCZNEJ OSÓB I MIENIA

SYMBOL CYFROWY 516 [01]

I. ZA¸O˚ENIA PROGRAMOWO-ORGANIZACYJNE

KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE

A. OPIS KWALIFIKACJI ABSOLWENTA

W wyniku kszta∏cenia w zawodzie absolwent powinien umieç

1) pos∏ugiwaç si´ poj´ciami z zakresu podstaw prawnych wykonywania zadaƒ ochrony osób i mienia,

2) organizowaç i realizowaç ochron´ fizycznà osób

i mienia,

3) prowadziç dzia∏alnoÊç w zakresie zapobiegania,

rozpoznawania i wykrywania zagro˝eƒ w odniesieniu do chronionej jednostki organizacyjnej,

4) analizowaç stan potencjalnych zagro˝eƒ oraz aktualny i perspektywiczny stan bezpieczeƒstwa chronionych obszarów, obiektów i urzàdzeƒ,

5) kierowaç zespo∏ami pracowników ochrony fizycznej i samodzielnie podejmowaç decyzje,

6) prowadziç dokumentacj´ wewn´trznych s∏u˝b

ochrony, uzbrojenia specjalistycznych uzbrojonych

formacji ochronnych, zwiàzanà z konwojem, dokumentacj´ dzia∏alnoÊci gospodarczej w zakresie

us∏ug ochrony osób i mienia i innà dokumentacj´

pomocnà w prowadzonej w tym zakresie dzia∏alnoÊci gospodarczej, zwanà dalej „dokumentacjà

ochronnà”,

7) sporzàdzaç plan ochrony obszarów, obiektów

i urzàdzeƒ podlegajàcych obowiàzkowej ochronie,

8) dokonywaç analizy czynników majàcych wp∏yw na

tworzenie i funkcjonowanie wewn´trznych s∏u˝b

ochrony oraz prowadzenie dzia∏alnoÊci gospodarczej w zakresie us∏ug ochrony osób i mienia na

podstawie koncesji,

9) organizowaç wspó∏prac´ specjalistycznych uzbrojonych formacji ochronnych z Policjà, jednostkami

ochrony przeciwpo˝arowej, obrony cywilnej i stra˝ami gminnymi (miejskimi),

10) sporzàdzaç dokumentacj´ wymaganà przy sk∏adaniu wniosku o udzielenie koncesji na prowadzenie

dzia∏alnoÊci gospodarczej w zakresie us∏ug ochrony osób i mienia,

11) oznaczaç ubiory pracowników ochrony w sposób

jednolity, umo˝liwiajàcy identyfikacj´ tych pracowników oraz identyfikacj´ chronionej jednostki organizacyjnej,

12) dokonywaç analizy dzia∏aƒ stanowiàcych podstaw´ cofni´cia koncesji na prowadzenie dzia∏alnoÊci

gospodarczej w zakresie us∏ug ochrony osób i mienia,

13) przestrzegaç przepisów dotyczàcych wymagaƒ

kwalifikacyjnych pracowników ochrony,

14) przestrzegaç szczegó∏owego trybu dzia∏aƒ pracowników ochrony podejmowanych wobec osób znajdujàcych si´ w granicach chronionych obiektów

i obszarów oraz przy wykonywaniu zadaƒ ochrony

osób i mienia poza granicami chronionych obiektów i obszarów,

15) stosowaç Êrodki przymusu bezpoÊredniego oraz

stosowaç techniki samoobrony i interwencyjne,

16) pos∏ugiwaç si´ bronià palnà,

17) stosowaç nowoczesne metody i Êrodki zabezpieczenia technicznego osób i mienia,

18) wykonywaç niezb´dne czynnoÊci informacyjno-organizacyjne oraz zabezpieczaç miejsce po zaistnieniu zdarzenia (przest´pstwa), w granicach chronionego obiektu i obszaru,

19) organizowaç i nadzorowaç wykonywanie us∏ug

w zakresie ochrony osób i mienia,

20) organizowaç i realizowaç konwojowanie wartoÊci

pieni´˝nych oraz innych przedmiotów wartoÊciowych lub niebezpiecznych,

21) zawieraç umowy w zakresie ochrony osób i mienia,

22) przestrzegaç zasad uzbrojenia specjalistycznych

uzbrojonych formacji ochronnych i warunków

przechowywania oraz ewidencjonowania broni

i amunicji,

23) nadzorowaç i kontrolowaç podleg∏ych pracowników ochrony,

Poz. 887

24) udzielaç pomocy przedlekarskiej,

25) doskonaliç w∏asne umiej´tnoÊci zawodowe oraz

umiej´tnoÊci zawodowe podleg∏ych pracowników

ochrony poprzez prowadzenie szkoleƒ z zakresu

ochrony fizycznej i zabezpieczenia technicznego

osób i mienia,

26) komunikowaç si´, wyszukiwaç i przetwarzaç informacje w odniesieniu do planowania, organizacji

i wykonawstwa zadaƒ ochrony fizycznej osób

i mienia.

B. SPECYFICZNE WYMAGANIA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE

1. Wymagania psychofizyczne w∏aÊciwe dla zawodu

1) dobry stan zdrowia,

2) wysoka sprawnoÊç fizyczna,

3) podzielnoÊç uwagi i zdolnoÊç koncentracji,

4) spostrzegawczoÊç,

5) odpornoÊç psychiczna na stres, opanowanie,

6) dobra pami´ç (w tym umiej´tnoÊç sporzàdzenia

portretu pami´ciowego),

7) odpowiedzialnoÊç,

8) systematycznoÊç i dok∏adnoÊç,

9) obiektywizm,

10) uczciwoÊç,

11) dyskrecja (przestrzeganie tajemnicy zawodowej),

12) szybkoÊç i pewnoÊç dzia∏ania,

13) operatywnoÊç i skutecznoÊç post´powania,

14) zdolnoÊci organizacyjne.

2. Podstawowym celem kszta∏cenia w zawodzie

technik ochrony fizycznej osób i mienia jest przygotowanie absolwentów do realizacji zadaƒ z zakresu

ochrony osób i mienia, to jest do dzia∏aƒ majàcych na

celu zapewnienie bezpieczeƒstwa ˝ycia, zdrowia i nietykalnoÊci osobistej, oraz do realizacji dzia∏aƒ zapobiegajàcych przest´pstwom i wykroczeniom przeciwko mieniu, a tak˝e przeciwdzia∏ajàcych powstaniu

szkody wynikajàcej z tych zdarzeƒ oraz niedopuszczajàcych do wst´pu osób nieuprawnionych na teren

chroniony.

3. W∏aÊciwa realizacja treÊci obj´tych podstawà

programowà wymaga od szko∏y zapewnienia odpowiednich warunków techniczno-organizacyjnych,

a przede wszystkim obiektów szkoleniowych wyposa˝onych w nowoczesny sprz´t i odpowiednie urzàdzenia techniczne, Êrodki przymusu bezpoÊredniego, podstawowy sprz´t s∏u˝àcy do udzielania pomocy przedlekarskiej, techniczne Êrodki zabezpieczania mienia,

szkoleniowe egzemplarze broni palnej, sal´ gimnastycznà do çwiczeƒ z zakresu samoobrony i technik interwencyjnych. Ponadto szko∏a powinna zapewniç dost´p do strzelnicy umo˝liwiajàcej odbywanie strzelaƒ

z broni krótkiej typowej (pistolet, rewolwer), pistoletów

maszynowych i strzelby g∏adkolufowej, dost´p do podstawowego sprz´tu kryminalistycznego, pomieszczeƒ

i odpowiednich Êrodków transportu do praktycznego

nauczania zasad organizacji i prowadzenia konwoju

oraz s∏u˝àcych do realizacji zadaƒ pracowników ochrony w zwiàzku z zagro˝eniem zamachami przest´pczymi

i terrorystycznymi. Szko∏a powinna dysponowaç aktami prawnymi dotyczàcymi ochrony osób i mienia, piÊmiennictwem prawniczym, kryminalistycznym i innym niezb´dnym do kszta∏cenia w zawodzie oraz dysponowaç sprz´tem audiowizualnym i innymi pomocami dydaktycznymi.

2) ustalania uprawnieƒ do przebywania na obszarach

lub w obiektach chronionych oraz legitymowania

osób,

Szeroki zakres zadaƒ zawodowych technika ochrony fizycznej osób i mienia wymaga organizacji zaj´ç

w nast´pujàcych pracowniach

7) zabezpieczenia technicznego budynków, pomieszczeƒ i pojazdów przeznaczonych do przechowywania lub transportu wartoÊci pieni´˝nych oraz innych przedmiotów wartoÊciowych lub niebezpiecznych,

1) ochrony osób,

2) ochrony mienia,

3) technicznych Êrodków zabezpieczenia osób i mienia,

3) wzywania osób do opuszczenia chronionego obszaru lub obiektu w przypadku stwierdzenia braku

uprawnieƒ do przebywania na tym obszarze lub

w obiekcie albo stwierdzenia zak∏ócenia porzàdku,

4) planowania zadaƒ podleg∏ych pracowników ochrony,

5) sprawowania nadzoru i kontroli nad wykonywaniem zadaƒ ochrony,

6) organizowania zaj´ç szkoleniowych w celu doskonalenia form i metod ochrony jednostki organizacyjnej,

8) stosowania Êrodków ∏àcznoÊci i systemów sygnalizacji alarmowej podczas zabezpieczania konwoju,

4) samoobrony i technik interwencyjnych,

9) pe∏nienia obowiàzków poszczególnych osób wchodzàcych w sk∏ad konwoju,

5) wyszkolenia strzeleckiego (wraz z dost´pem do

strzelnicy),

10) planowania tras konwoju i prowadzenia dokumentacji zwiàzanej z konwojem,

6) dokumentacji ochrony osób i mienia,

11) pe∏nienia obowiàzków zwiàzanych z wykonywaniem innych ni˝ konwój zadaƒ ochrony.

7) pomocy przedlekarskiej.

Pracownia ochrony osób powinna byç przystosowana do çwiczeƒ dotyczàcych

Pracownia technicznych Êrodków zabezpieczenia

osób i mienia powinna byç wyposa˝ona w nowoczesne Êrodki techniczne

1) uj´cia osób stwarzajàcych w sposób oczywisty bezpoÊrednie zagro˝enie dla ˝ycia lub zdrowia ludzkiego, a tak˝e dla chronionego mienia, w celu niezw∏ocznego przekazania tych osób Policji,

1) zabezpieczenia budowlane, takie jak: szyby specjalne, sta∏e kraty, ogrodzenia, makiety (schematy)

skarbców i innych pomieszczeƒ specjalnych,

2) metod ochrony osób przy wykorzystaniu Êrodków

przymusu bezpoÊredniego,

3) obrony przed u˝yciem broni palnej,

4) poszukiwania i zabezpieczania materia∏ów wybuchowych,

5) ochrony osób w miejscu zamieszkania, w pracy,

w Êrodkach transportu, na ulicy, podczas imprez

masowych i w innych sytuacjach szczególnych,

6) zapobiegania próbom uprowadzenia osób i innym

formom terroryzmu,

7) ochrony imprez masowych.

Pracownia ochrony mienia powinna byç przystosowana do çwiczeƒ z zakresu

1) organizowania ochrony obszarów, obiektów i urzàdzeƒ,

2) zabezpieczenia mechaniczne, takie jak: szafy pancerne, stalowe, kasy, techniczne Êrodki transportu

wartoÊci pieni´˝nych oraz innych przedmiotów

wartoÊciowych lub niebezpiecznych, zamki — równie˝ w postaci makiet, przekrojów, schematów i innej dokumentacji poglàdowej,

3) zabezpieczenia elektroniczne, w tym: sygnalizacja

w∏amania i napadu, sygnalizacja po˝aru, kontroli

dost´pu, telewizja u˝ytkowa, sygnalizacja ochrony

peryferyjnej, sygnalizacja stanu zdrowia lub zagro˝enia osobistego, sygnalizacja zagro˝eƒ Êrodowiska, sygnalizacja przeciwkradzie˝owa, zabezpieczenia pojazdów przed w∏amaniem, czujki, kamery,

centralki i sygnalizatory systemów alarmowych

oraz instrukcje dzia∏ania i obs∏ugi tych urzàdzeƒ.

W przypadku niedysponowania nowoczesnymi

technicznymi Êrodkami zabezpieczenia nale˝y umo˝liwiç uczniom (s∏uchaczom) zapoznanie si´ z nimi poza

szko∏à.

Pracowni´ samoobrony i technik interwencyjnych

powinna stanowiç sala gimnastyczna wyposa˝ona

w materace sportowe o wymiarach umo˝liwiajàcych

20-osobowej grupie çwiczàcych swobodne poruszanie

si´ podczas szkolenia: wyprowadzanie i blokowanie

uderzeƒ, çwiczenie padów i przewrotów, rzutów, chwytów transportowych i obchwytów, a tak˝e uwalnianie

si´ z nich, zak∏adanie kajdanek, przeszukiwanie osób

i Êrodków transportu, pos∏ugiwanie si´ pa∏kà obronnà

wielofunkcyjnà, obron´ przed atakami no˝em i niebezpiecznymi przedmiotami, obron´ przed zagro˝eniem

bronià palnà oraz wspó∏dzia∏anie uczniów (s∏uchaczy)

w ró˝nych sytuacjach taktycznych.

Sprz´t i materia∏y, w tym Êrodki przymusu bezpoÊredniego, niezb´dne do prowadzenia zaj´ç, powinny

byç zgromadzone i odpowiednio zabezpieczone w wydzielonych pomieszczeniach pracowni oraz wydawane

na zaplanowane szkolenia.

Pracownia wyszkolenia strzeleckiego powinna byç

wyposa˝ona w

1) instrukcje okreÊlajàce zasady organizacji i warunki

bezpieczeƒstwa strzelaƒ,

2) trena˝ery komputerowe,

3) przekroje i egzemplarze çwiczebne rewolwerów

i pistoletów bojowych, gazowych, pistoletów maszynowych i strzelb g∏adkolufowych oraz broni

sportowej i myÊliwskiej, a tak˝e broni samodzia∏owej i imitacji broni palnej,

4) amunicj´ szkolnà (çwiczebnà) i przybory kontrolne,

5) instrukcje strzelaƒ: przygotowawczych, szkolnych,

dynamicznych i sytuacyjnych,

6) wzory tarcz i figur strzelniczych,

7) tablice poglàdowe opisujàce zasady u˝ycia broni

palnej i sposoby post´powania po postrzeleniu

osoby.

W pracowni powinno byç wydzielone miejsce do

treningów bezstrza∏owych, zapewniajàce warunki do

wypracowania prawid∏owych nawyków zwiàzanych

z dobywaniem broni i jej u˝yciem, wyposa˝one w miniatury tarcz — celów, lustro umo˝liwiajàce samokontrol´ oraz podstawowy zestaw Êrodków do czyszczenia

i konserwacji broni.

Cz´Êç zaj´ç z wyszkolenia strzeleckiego, w szczególnoÊci praktyczne strzelanie, powinna byç realizowana na strzelnicy.

Pracownia dokumentacji ochrony osób i mienia

powinna byç wyposa˝ona we wzory nast´pujàcych dokumentów

1) wewn´trznych s∏u˝b ochrony i innych specjalistycznych uzbrojonych formacji ochronnych,

Poz. 887

2) uzbrojenia specjalistycznych uzbrojonych formacji

ochronnych,

3) wniosku o udzielenie koncesji na prowadzenie dzia∏alnoÊci gospodarczej w zakresie us∏ug ochrony

osób i mienia,

4) meldunku, ewidencji i notatki po u˝yciu broni palnej, Êrodków przymusu bezpoÊredniego i dotyczàcych innych dzia∏aƒ pracowników ochrony,

5) konwojowania mienia,

6) innych zwiàzanych z zadaniami ochrony osób i mienia.

Pracownia powinna byç tak˝e wyposa˝ona w nast´pujàce Êrodki dydaktyczne

1) wzory planów ochrony, licencji, upowa˝nieƒ do

kontroli, przepustek osobowych i materia∏owych,

umundurowania oraz oznak stanowisk i emblematów pracownika ochrony,

2) tablice poglàdowe dotyczàce zabezpieczenia miejsca zdarzenia (przest´pstwa) i pozostawionych na

nim Êladów kryminalistycznych oraz dotyczàce

podj´cia dzia∏alnoÊci gospodarczej w zakresie

us∏ug ochrony osób i mienia.

Pracownia pomocy przedlekarskiej powinna byç

wyposa˝ona w

1) piÊmiennictwo lekarskie i tablice poglàdowe dotyczàce zasad udzielania pierwszej pomocy w przypadkach zranieƒ, krwawieƒ t´tniczych i ˝ylnych,

z∏amaƒ koÊci, oparzeƒ, pora˝enia bronià gazowà

lub paralizatorem elektrycznym, omdleƒ, opatrywania ran postrza∏owych, unieruchamiania koƒczyn, wykonywania sztucznego oddychania i poÊredniego masa˝u serca,

2) podstawowà aparatur´ i sprz´t medyczny do pomiaru ciÊnienia t´tniczego krwi, sztucznego oddychania, banda˝e i zestawy opatrunkowe, szyny

usztywniajàce z∏amania, manekiny szkoleniowe,

apteczk´ pierwszej pomocy.

Przygotowanie technika ochrony fizycznej osób

i mienia realizowane jest tak˝e przez praktyki zawodowe majàce umo˝liwiç uczniom (s∏uchaczom) zapoznanie si´ z wykonywaniem poszczególnych czynnoÊci

z zakresu ochrony osób i mienia, takich jak

1) organizacja grupy ochronnej,

2) rozpoznawanie motywów, metod i Êrodków ataków

na osoby,

3) rozpoznawanie zagro˝eƒ,

4) wykrywanie obserwacji,

5) stosowanie taktyki ochrony w banku, na poczcie,

w obiekcie handlowym i rozrywkowym, w obiekcie hotelowo-restauracyjnym, przemys∏owym,

w miejscu hurtowego sk∏adu towarów, w punkcie

obrotu walutami i wyrobami jubilerskimi, w pomieszczeniach instytucji, w obiektach mieszkalnych, w miejscach spotkaƒ towarzyskich i kulturalnych, na osiedlu mieszkaniowym, placach budowy, bazarach i targowiskach, w miejscach aukcji

i przetargów, na imprezach masowych, w Êrodkach

transportu,

14) wykonywanie zadaƒ pracowników ochrony

w zwiàzku z zagro˝eniem zamachami przest´pczymi i terrorystycznymi,

6) kontrola przestrzegania przepisów o wychowaniu

w trzeêwoÊci i przeciwdzia∏aniu alkoholizmowi, dotyczàcych zakazu sprzeda˝y, podawania i spo˝ywania oraz wnoszenia napojów alkoholowych na

teren chronionych obszarów i obiektów,

2) prawny,

7) kontrola przestrzegania przepisów przeciwpo˝arowych,

8) organizacja i zasady prowadzenia konwojów pieszego i wykonywanego za pomocà Êrodków transportu,

9) prowadzenie dokumentacji ochronnej,

10) rozpoznawanie i stosowanie technicznych Êrodków

zabezpieczania mienia (budowlanych, mechanicznych, elektronicznych),

11) opracowywanie instrukcji o systemie regulacji

i kontroli ruchu osobowego oraz materia∏owego

w granicach chronionych obszarów i obiektów,

12) rozpoznawanie rodzajów i metod zagarni´cia mienia w zak∏adach produkcyjnych,

13) wspó∏praca z Policjà w zakresie ochrony obszarów,

obiektów i urzàdzeƒ oraz przeciwdzia∏ania przest´pczoÊci,

15) udzielanie pomocy przedlekarskiej.

4. W wyniku analizy umiej´tnoÊci zawodowych

technika ochrony fizycznej osób i mienia zosta∏y wyodr´bnione trzy bloki programowe

1) ogólny,

3) zawodowy.

Blok ogólny ma charakter podbudowy dla zawodu

technik ochrony fizycznej osób i mienia. Obejmuje

podstawowà wiedz´ z zakresu ochrony fizycznej osób

i mienia, dotyczàcà zasad wykonywania zadaƒ pracowników ochrony, wybrane zagadnienia z zakresu

organizacji i zarzàdzania, psychologii i socjologii pracy, kryminologii i kryminalistyki, administracji publicznej, ekonomii oraz etyki zawodowej pracownika

ochrony.

Blok prawny dotyczy regulacji prawnych w zakresie

wykonywania zawodu, w szczególnoÊci regulacji z zakresu prawa karnego, administracyjnego, cywilnego,

handlowego, finansowego i prawa pracy.

Blok zawodowy stanowi podstaw´ kszta∏cenia specyficznych umiej´tnoÊci wynikajàcych z szerokiego zakresu zadaƒ zawodowych technika ochrony fizycznej

osób i mienia, odnoszàcych si´ do rozpoznawania, wykrywania i zapobiegania przest´pstwom skierowanym

przeciwko ˝yciu i mieniu.

II. PODZIA¸ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

Minimalna liczba godzin

w cyklu kszta∏cenia w %*

Nazwa bloku programowego

Ogólny

25

Prawny

25

Zawodowy

40

Razem

90**

** Podzia∏ godzin na bloki programowe dotyczy kszta∏cenia w szko∏ach dla m∏odzie˝y i w szko∏ach dla doros∏ych (w formie stacjonarnej i zaocznej).

** Pozosta∏e 10% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na

dostosowanie kszta∏cenia do potrzeb rynku pracy.

III. PODSTAWY PROGRAMOWE KSZTA¸CENIA

W BLOKACH PROGRAMOWYCH

Poz. 887

20) dokonywaç w podstawowym zakresie identyfikacji

cz∏owieka i rzeczy na podstawie Êladów kryminalistycznych,

BLOK OGÓLNY

1. Cele kszta∏cenia

21) stosowaç w∏aÊciwe metody i Êrodki zabezpieczenia

miejsca zdarzenia (przest´pstwa),

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

22) wykorzystywaç informacje uzyskane z dowodów

osobowych,

1) stosowaç podstawowe poj´cia dotyczàce wykonywania zadaƒ z zakresu ochrony osób i mienia,

23) podejmowaç decyzje w sytuacjach konfliktowych,

2) okreÊlaç tryb tworzenia i prowadzenia ewidencji

obszarów, obiektów i urzàdzeƒ podlegajàcych obowiàzkowej ochronie,

3) sporzàdzaç plan ochrony jednostki organizacyjnej,

4) okreÊlaç zasady, tryb tworzenia, struktur´ organizacyjnà i zakres dzia∏ania wewn´trznych s∏u˝b ochrony oraz ich uzbrojenie, wyposa˝enie i umundurowanie,

5) prowadziç dokumentacj´ ochronnà,

6) prowadziç dzia∏alnoÊç gospodarczà w zakresie

us∏ug ochrony osób i mienia,

7) kontrolowaç wymagania kwalifikacyjne pracowników ochrony,

24) stosowaç poj´cia ekonomiczne, opisujàce zjawiska

spo∏eczne,

25) oceniaç rynek kapita∏owy,

26) analizowaç rol´ paƒstwa i samorzàdu terytorialnego w dzia∏aniach na rzecz bezpieczeƒstwa i porzàdku publicznego,

27) chroniç informacje niejawne,

28) okreÊlaç motywy dzia∏aƒ terrorystycznych,

29) sporzàdzaç portret pami´ciowy i odtwarzaç wyglàd

osób na podstawie zeznaƒ Êwiadków,

30) prowadziç negocjacje ze sprawcami przest´pstw,

31) reagowaç na zachowania agresywne i eliminowaç

stres,

8) kontrolowaç uprawnienia pracowników ochrony

w zakresie u˝ycia Êrodków przymusu bezpoÊredniego oraz broni palnej,

32) post´powaç w pracy rzetelnie i profesjonalnie,

z poszanowaniem godnoÊci innych osób.

9) przestrzegaç przepisów dotyczàcych odpowiedzialnoÊci karnej pracownika ochrony,

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

10) wspó∏pracowaç z Policjà, jednostkami ochrony

przeciwpo˝arowej, obrony cywilnej i stra˝ami

gminnymi (miejskimi),

11) przygotowywaç odpowiednie stanowiska pracy,

zatrudniaç i szkoliç podleg∏ych pracowników

ochrony,

TreÊci kszta∏cenia uj´te sà w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

1) podstawy prawne wykonywania zadaƒ ochrony

osób i mienia,

2) obszary, obiekty i urzàdzenia podlegajàce obowiàzkowej ochronie,

12) organizowaç i nadzorowaç wykonywanie us∏ug

w zakresie ochrony osób i mienia,

3) zasady sporzàdzania planu ochrony jednostki organizacyjnej i tryb jego uzgadniania,

13) wykorzystywaç procesy poznawcze z zakresu psychologii i socjologii pracy,

4) wewn´trzne s∏u˝by ochrony — zasady i tryb tworzenia, struktura organizacyjna, zakres dzia∏ania,

uzbrojenie, wyposa˝enie i umundurowanie,

14) stosowaç w dzia∏aniach metody oparte na wiedzy

z zakresu psychologii osobowoÊci,

15) analizowaç procesy spo∏eczne,

16) oceniaç rozwój i charakter oraz dynamik´ i geografi´ wspó∏czesnej przest´pczoÊci,

17) analizowaç zjawiska spo∏eczne o potencjale kryminogennym,

18) stosowaç profilaktyk´ kryminologicznà i kryminalistycznà,

19) ustalaç êród∏a informacji o dzia∏alnoÊci przest´pczej,

5) zasady prowadzenia dzia∏alnoÊci gospodarczej

w zakresie us∏ug ochrony osób i mienia,

6) kwalifikacje pracowników ochrony,

7) uprawnienia pracowników ochrony osób i mienia

w zakresie u˝ycia Êrodków przymusu bezpoÊredniego oraz broni palnej,

8) odpowiedzialnoÊç karna pracownika ochrony,

9) zakres i tryb sprawowania przez Policj´ nadzoru

nad specjalistycznymi uzbrojonymi formacjami

ochronnymi,

10) wybrane zagadnienia z zakresu organizacji i zarzàdzania

2) stosowaç podstawowe poj´cia z zakresu prawa

w codziennej praktyce,

a) system kierowania jednostkà organizacyjnà,

3) okreÊlaç rodzaje norm prawnych oraz zasady ich

obowiàzywania,

b) organizacja stanowiska pracy,

c) polityka kadrowa,

d) system motywacji i kontroli,

11) wybrane zagadnienia z zakresu psychologii i socjologii pracy

a) procesy poznawcze,

b) psychologia osobowoÊci,

c) analiza procesów spo∏ecznych,

12) wybrane zagadnienia z zakresu kryminologii

a) ogólna charakterystyka wspó∏czesnej przest´pczoÊci,

b) zjawiska spo∏eczne o potencjale kryminogennym,

c) profilaktyka kryminologiczna,

13) wybrane zagadnienia z zakresu kryminalistyki

4) odró˝niaç podstawowe rodzaje stosunków prawnych,

5) okreÊlaç rodzaje i istot´ wyk∏adni prawa,

6) charakteryzowaç poszczególne rodzaje aktów normatywnych,

7) zawieraç umowy cywilnoprawne, w szczególnoÊci

umow´ o dzie∏o i umow´ zlecenia,

8) przestrzegaç przepisów prawa dotyczàcych prowadzenia dzia∏alnoÊci gospodarczej,

9) przestrzegaç przepisów prawa karnego w zakresie

odpowiedzialnoÊci karnej za pope∏nienie przest´pstwa,

10) interpretowaç okolicznoÊci wy∏àczajàce odpowiedzialnoÊç karnà (obrona konieczna i stan wy˝szej

koniecznoÊci),

11) odró˝niaç wykroczenia od przest´pstw,

a) zasadnicze êród∏a informacji,

b) ogl´dziny miejsca zdarzenia (przest´pstwa) i Êlady kryminalistyczne,

c) metody identyfikacji cz∏owieka i rzeczy (ekspertyzy kryminalistyczne),

d) post´powanie po uzyskaniu informacji o przest´pstwie do czasu przybycia Policji,

14) wybrane zagadnienia z zakresu ekonomii

12) rozró˝niaç êród∏a prawa administracyjnego,

13) prowadziç rozliczenia finansowe, w tym z tytu∏u podatków, zgodnie z przepisami prawa,

14) przestrzegaç przepisów prawa pracy (nawiàzanie,

rozwiàzanie i wygaÊni´cie stosunku pracy, wynagrodzenie za prac´, czas pracy),

15) stosowaç zasady bezpieczeƒstwa i higieny pracy,

a) system gospodarczy i przedsi´biorcy,

16) interpretowaç poszczególne akty prawne.

b) przedsi´biorstwo a rynek,

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

15) organizacja administracji publicznej i jej rola w zapewnieniu bezpieczeƒstwa i porzàdku publicznego,

16) poj´cie terroryzmu oraz cele i metody dzia∏aƒ terrorystycznych,

17) motywy i formy dzia∏aƒ terrorystycznych,

18) ochrona informacji niejawnych,

19) etyka zawodowa pracownika ochrony.

BLOK PRAWNY

TreÊci kszta∏cenia uj´te sà w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

1) podstawowe wiadomoÊci i poj´cia z zakresu prawa,

2) system prawa w Rzeczypospolitej Polskiej,

3) wybrane zagadnienia z zakresu prawa cywilnego

a) zdolnoÊç prawna i zdolnoÊç do czynnoÊci prawnych,

b) osoba fizyczna i osoba prawna,

c) rodzaje zobowiàzaƒ,

d) instytucja spó∏ki cywilnej,

1. Cele kszta∏cenia

e) w∏asnoÊç i posiadanie oraz ich ochrona prawna,

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

4) wybrane zagadnienia z zakresu prawa karnego materialnego i prawa wykroczeƒ

1) charakteryzowaç system prawa w Rzeczypospolitej

Polskiej,

a) êród∏a i podzia∏ prawa karnego i prawa wykroczeƒ,

b) formy pope∏niania przest´pstw i wykroczeƒ oraz

zasady odpowiedzialnoÊci karnej,

c) okolicznoÊci wy∏àczajàce odpowiedzialnoÊç karnà,

d) rodzaje przest´pstw,

5) wybrane zagadnienia z zakresu prawa karnego procesowego

Poz. 887

5) ustalaç niezb´dne wyposa˝enie pracowników

ochrony w Êrodki przymusu bezpoÊredniego

i uzbrojenie,

6) opracowywaç plany ochrony obszarów, obiektów

i urzàdzeƒ podlegajàcych obowiàzkowej ochronie,

7) opracowywaç za∏o˝enia taktyczno-techniczne przeciwdzia∏ania atakom,

a) podmioty procesu karnego,

8) organizowaç grupy ochronne,

b) czynnoÊci procesowe,

9) zabezpieczaç miejsce zdarzenia (przest´pstwa) i podejmowaç pierwsze czynnoÊci po zaistnieniu przest´pstwa,

c) Êrodki dowodowe,

d) post´powanie przygotowawcze,

6) wybrane zagadnienia z zakresu prawa handlowego

a) podmioty prawa handlowego,

b) poj´cie firmy,

c) spó∏ka z ograniczonà odpowiedzialnoÊcià —

struktura, organizacja, odpowiedzialnoÊç,

d) spó∏ka akcyjna — struktura, organizacja, odpowiedzialnoÊç,

7) wybrane zagadnienia z zakresu prawa finansowego

a) podstawy prawne rachunkowoÊci,

b) podatek dochodowy od osób fizycznych, od

osób prawnych oraz od towarów i us∏ug,

8) wybrane zagadnienia z zakresu prawa pracy

a) êród∏a prawa pracy,

b) nawiàzanie, rozwiàzanie i wygaÊni´cie stosunku

pracy,

c) wynagrodzenie za prac´,

d) regulamin i czas pracy,

e) badania lekarskie pracowników oraz bezpieczeƒstwo i higiena pracy,

f) odpowiedzialnoÊç za wykroczenia przeciwko prawom pracownika.

BLOK ZAWODOWY

1. Cele kszta∏cenia

10) stosowaç chwyty z zakresu samoobrony,

11) stosowaç techniki interwencyjne,

12) organizowaç nadzór i kontrol´ nad wykonywaniem

zadaƒ przez pracowników ochrony,

13) organizowaç i realizowaç konwój wartoÊci pieni´˝nych oraz innych przedmiotów wartoÊciowych lub

niebezpiecznych,

14) planowaç trasy konwoju,

15) prowadziç dokumentacj´ zwiàzanà z konwojem,

16) opracowywaç instrukcje o systemie regulacji i kontroli ruchu osobowego oraz materia∏owego

w chronionym obiekcie lub na chronionym obszarze,

17) dokonywaç oceny rodzajów i metod zagarni´cia

mienia wyst´pujàcych w zak∏adach produkcyjnych, przyczyn sprzyjajàcych dokonywaniu zagarni´cia mienia oraz zadaƒ pracowników ochrony

w zakresie zapobiegania zagarni´ciu mienia i jego

wykrywania,

18) wykorzystywaç techniczne Êrodki zabezpieczania

obiektów,

19) opracowywaç zasady wspó∏pracy z Policjà w zakresie ochrony obszarów, obiektów i urzàdzeƒ oraz

sposoby zapobiegania przest´pczoÊci,

20) okreÊlaç zadania pracowników ochrony w zwiàzku

z zagro˝eniem zamachami przest´pczymi i terrorystycznymi,

21) prowadziç dokumentacj´ ochronnà,

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

22) prowadziç szkolenia pracowników ochrony,

1) pos∏ugiwaç si´ terminologià fachowà,

23) organizowaç i realizowaç szkolenie strzeleckie oraz

u˝ywaç broni palnej,

2) organizowaç i prowadziç ochron´ fizycznà i zabezpieczenie techniczne osób,

24) udzielaç pomocy przedlekarskiej,

3) organizowaç i prowadziç ochron´ fizycznà i zabezpieczenie techniczne obszarów, obiektów i urzàdzeƒ podlegajàcych obowiàzkowej ochronie,

25) przyswajaç bie˝àce piÊmiennictwo zawodowe.

4) dokonywaç analizy zaistnia∏ych i potencjalnych zagro˝eƒ,

TreÊci kszta∏cenia uj´te sà w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

1) ogólne zasady przygotowywania i prowadzenia

ochrony

9) nadzór i kontrola nad wykonywaniem zadaƒ przez

podleg∏ych pracowników ochrony,

a) analiza zaistnia∏ych i potencjalnych zagro˝eƒ,

b) organizacja, struktura i wykonywanie ochrony,

10) przepisy prawa zwiàzane z ochronà wartoÊci pieni´˝nych,

c) kalkulacja i dyslokacja si∏ i Êrodków,

11) zasady organizacji konwoju,

d) niezb´dne wyposa˝enie i uzbrojenie pracowników ochrony,

12) planowanie tras konwoju,

e) przydzielanie zadaƒ pracownikom ochrony,

2) podstawowe formy realizowania fizycznej ochrony

osób i mienia

a) ochrona sta∏a,

13) prowadzenie dokumentacji zwiàzanej z konwojem,

14) opracowywanie instrukcji o systemie regulacji

i kontroli ruchu osobowego oraz materia∏owego

w granicach chronionego obiektu i obszaru,

15) rodzaje i metody zagarni´cia mienia wyst´pujàce

w zak∏adach produkcyjnych, przyczyny sprzyjajàce

dokonywaniu zagarni´cia mienia oraz zadania pracowników ochrony w zakresie zapobiegania zagarni´ciu mienia i jego wykrywania,

b) ochrona doraêna,

c) dozór sygna∏ów alarmowych,

d) konwój,

3) warunki psychofizyczne niezb´dne do wykonywania poszczególnych zadaƒ pracownika ochrony,

4) opracowywanie planów ochrony oraz procedur

bezpieczeƒstwa,

5) opracowywanie instrukcji w zakresie ochrony osób

i mienia,

6) wyszkolenie strzeleckie

a) budowa i zasady dzia∏ania broni,

b) zasady bezpiecznego obchodzenia si´ z bronià,

c) technika pos∏ugiwania si´ bronià,

d) instrukcja szkolenia strzeleckiego pracowników

ochrony,

16) techniczne Êrodki zabezpieczania obiektów

a) budowlane,

b) mechaniczne,

c) elektroniczne,

17) wspó∏praca z Policjà, jednostkami ochrony przeciwpo˝arowej, obrony cywilnej i stra˝ami gminnymi (miejskimi) w zakresie ochrony obszarów,

obiektów i urzàdzeƒ podlegajàcych obowiàzkowej

ochronie oraz przeciwdzia∏ania przest´pczoÊci,

18) zadania pracowników ochrony w zwiàzku z zagro˝eniem zamachami przest´pczymi i terrorystycznymi,

19) prowadzenie dokumentacji ochrony,

7) samoobrona,

20) zasady, formy i metody szkolenia pracowników

ochrony,

8) techniki interwencyjne,

21) udzielanie pomocy przedlekarskiej.

Za∏àcznik nr 8

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE TECHNIK ORGANIZACJI REKLAMY

SYMBOL CYFROWY 342[01]

I. ZA¸O˚ENIA PROGRAMOWO-ORGANIZACYJNE

KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE

A. OPIS KWALIFIKACJI ABSOLWENTA

W wyniku kszta∏cenia w zawodzie absolwent powinien umieç

1) organizowaç stanowisko pracy w∏asnej oraz kierowanego zespo∏u,

2) rozró˝niaç podstawowe kategorie ekonomiczne

i najwa˝niejsze przedsi´biorstwa w gospodarce

rynkowej,

3) wykorzystywaç podstawy finansów oraz prawa do

samodzielnej dzia∏alnoÊci gospodarczej,

4) okreÊlaç przewagi i s∏aboÊci rynkowe przedsi´biorstwa i interpretowaç je pod kàtem dzia∏alnoÊci reklamowej,

5) wykorzystywaç podstawy psychologii i socjologii

pracy na potrzeby organizowania reklamy,

6) opracowywaç oferty handlowe z zakresu sprzeda˝y

us∏ug reklamowych,

7) definiowaç szczegó∏owy cel reklamy przedsi´biorstwa (klienta agencji reklamowej),

8) dobieraç metody prowadzenia badaƒ rynkowych

i reklamowych oraz weryfikowaç i interpretowaç

wyniki tych badaƒ,

28) pozyskiwaç informacje o nowoÊciach i trendach

rozwojowych w reklamie, o dost´pnych materia∏ach, sprz´cie i ich producentach,

9) dobieraç Êrodki i noÊniki reklamy w zale˝noÊci od

celu (funkcji) reklamy oraz bran˝y towarowej,

29) oceniaç w∏asne mo˝liwoÊci zawodowe oraz prezentowaç w odpowiedni sposób walory osobiste

i umiej´tnoÊci zawodowe podczas poszukiwania

pracy,

10) pos∏ugiwaç si´ komputerem jako narz´dziem pracy,

11) stosowaç ró˝norodne techniki reklamowe, sprz´t

i materia∏y wykorzystywane w reklamie,

12) wspó∏pracowaç z klientami firmy prowadzàc negocjacje i rozmowy handlowe,

13) tworzyç tekst i slogan reklamowy oraz oceniaç skutecznoÊç tych form,

14) stosowaç rysunek, zasady kompozycji, koloru i liternictwa w pracach projektowych,

15) tworzyç podstawy projektu graficznego reklamy

wizualnej,

16) tworzyç ogólny scenariusz reklamy radiowej i telewizyjnej,

30) korzystaç z literatury zawodowej, polskiej i obcoj´zycznej.

B. SPECYFICZNE WYMAGANIA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE

1. Wymagania psychofizyczne w∏aÊciwe dla zawodu

1) dobry wzrok i s∏uch,

2) dobra sprawnoÊç ruchowa,

3) odpornoÊç na stres,

4) poczucie estetyki,

5) umiej´tnoÊci plastyczne,

17) nadzorowaç prace przygotowalni poligraficznej

i drukarni,

6) kreatywnoÊç i myÊlenie abstrakcyjne,

18) organizowaç sesje fotograficzne i filmowe na potrzeby reklamowe oraz przygotowywaç produkcj´

filmów reklamowych,

8) gotowoÊç do samokszta∏cenia (podnoszenia kwalifikacji zawodowych).

19) organizowaç produkcj´ dêwi´kowych nagraƒ reklamowych,

20) planowaç, rezerwowaç i kupowaç powierzchni´

i czas reklamowy w ró˝nych typach mediów reklamowych w oparciu o zgromadzone informacje,

21) testowaç projekty i przekazy reklamowe przed ich

publikacjà,

22) oceniaç przebieg, skutecznoÊç i efektywnoÊç przeprowadzonej kampanii reklamowej,

23) organizowaç miejsce sprzeda˝y oraz dzia∏alnoÊç

wystawienniczà na targach i wystawach bran˝owych,

24) organizowaç dzia∏alnoÊç informacyjnà przedsi´biorstwa (public relations), w tym konferencje prasowe,

25) realizowaç konkursy, loterie, pokazy, degustacje,

demonstracje próbek towarów w ramach promocji

sprzeda˝y,

26) wykorzystywaç znajomoÊç j´zyka angielskiego do

realizacji zadaƒ zawodowych, w szczególnoÊci przy

wspó∏pracy z klientem zagranicznym oraz kooperacji z firmami zagranicznymi,

27) oceniaç walory estetyczne przygotowywanych reklam,

7) predyspozycje organizatorskie,

2. Technik organizacji reklamy mo˝e byç zatrudniony w nast´pujàcych miejscach pracy na stanowiskach

1) pe∏noprofilowe i specjalistyczne agencje reklamowe

a) agent reklamowy (pracownik dzia∏u obs∏ugi

klienta),

b) pracownik zespo∏u do spraw obs∏ugi zlecenia

(account manager),

c) pracownik dzia∏u kreatywnego,

d) autor tekstów i sloganów (copywriter),

e) projektant grafiki (art designer),

f) pracownik dzia∏u produkcyjnego,

g) pracownik dzia∏u planowania publikacji,

h) pracownik dzia∏u badaƒ rynkowych,

2) dzia∏y marketingu i reklamy przedsi´biorstw produkcyjnych i handlowych

a) specjalista do spraw marketingu,

b) specjalista do spraw reklamy,

c) specjalista do spraw kontaktów z prasà i kszta∏towania opinii publicznej (public relations),

3) biura og∏oszeƒ Êrodków masowego przekazu

a) pracownik biura reklamy,

b) akwizytor,

4) dzia∏y promocji Êrodków masowego przekazu,

5) agencje scenariuszowe i studia graficzne

Poz. 887

Kszta∏cenie w tym zawodzie powinno zapewniç

osiàgni´cie wysokiego poziomu umiej´tnoÊci i ÊwiadomoÊci dzia∏ania w∏aÊciwych dla tego zawodu i koniecznych, ze wzgl´du na coraz wi´ksze nak∏ady finansowe przeznaczane na reklam´.

a) autor tekstów i sloganów (copywriter),

b) projektant grafiki (art designer),

6) studia produkcyjne — specjalista do spraw produkcji,

7) agencje do spraw kontaktów z prasà i kszta∏towania opinii publicznej (public relations)

a) autor tekstów i sloganów (copywriter),

b) organizator dzia∏aƒ promocyjnych.

3. W zale˝noÊci od miejsca pracy zakres podstawowych zadaƒ zawodowych technika organizacji reklamy

zawiera

1) pozyskiwanie klientów do wspó∏pracy z agencjami

reklamowymi i mediami,

2) okreÊlanie celów reklamowych przedsi´biorstwa

i wyznaczanie sposobów ich realizacji,

3) gromadzenie informacji niezb´dnych do realizacji

zadaƒ reklamowych,

4) tworzenie przekazów reklamowych na potrzeby

ró˝nych typów mediów,

5) produkcj´ przekazów reklamowych na potrzeby

ró˝nych typów mediów,

6) publikacj´ przekazów reklamowych w ró˝nych typach mediów reklamowych,

7) zlecanie i wykorzystywanie wyników badaƒ o charakterze reklamowym,

8) organizacj´ dzia∏aƒ promocyjnych przedsi´biorstwa,

9) organizacj´ dzia∏alnoÊci wystawienniczej.

4. W zale˝noÊci od potrzeb lokalnego rynku pracy

oraz szczególnych potrzeb regionu, w którym jest zlokalizowana szko∏a, przy zachowaniu zasady kszta∏cenia

szerokoprofilowego, przewiduje si´ mo˝liwoÊç specjalizacji w koƒcowym okresie kszta∏cenia, w szczególnoÊci w zakresie

1) tworzenia tekstów i sloganów reklamowych,

2) komputerowego opracowywania publikacji reklamowych,

3) organizacji dzia∏alnoÊci wystawienniczej,

4) produkcji reklamy radiowej i telewizyjnej.

Szerokoprofilowy zawód technik organizacji reklamy jest zawodem wymagajàcym ∏àczenia w sobie,

mi´dzy innymi, wiedzy ekonomicznej, plastycznej,

psychologicznej i lingwistycznej.

Reklama jest zjawiskiem ÊciÊle zwiàzanym z gospodarkà rynkowà i stanowi jej integralnà cz´Êç, dlatego

wa˝nym celem procesu kszta∏cenia w zawodzie technik

organizacji reklamy jest wyposa˝enie absolwenta w taki zakres wiedzy i umiej´tnoÊci o charakterze ekonomicznym, który pozwoli na komunikowanie si´ i kszta∏towanie konsumpcji w skali makro- i mikroekonomicznej.

Technik organizacji reklamy powinien docieraç do

odbiorców ró˝nymi Êrodkami reklamy, skutecznie oddzia∏ywaç na ich pozytywne postawy, emocje, przekonania. Dlatego w procesie dydaktycznym nale˝y po∏o˝yç nacisk na kszta∏towanie takich cech i postaw, jak

komunikatywnoÊç, odpowiedzialnoÊç i systematycznoÊç w dzia∏aniu, umiej´tnoÊç prowadzenia negocjacji,

kszta∏towania prawid∏owych stosunków interpersonalnych, ∏atwoÊç nawiàzywania kontaktów, stosowanie

si´ do zasad prawa, etyki i kultury zawodowej.

Potrzeba sta∏ego mierzenia skutecznoÊci i efektywnoÊci reklamy wymusza ciàg∏e korzystanie z literatury

fachowej i innych êróde∏ informacji, równie˝ w j´zyku

angielskim.

Szeroki zakres zadaƒ zawodowych oraz zatrudnienie na ró˝nych stanowiskach wymagajà od absolwenta specyficznych umiej´tnoÊci plastycznych, poczucia

estetyki i wyobraêni przestrzennej. Zdobycie tych

umiej´tnoÊci w cyklu kszta∏cenia pozwala nie tylko na

ocen´ walorów estetycznych i testowanie projektów,

ale i samodzielne tworzenie wizualnych Êrodków reklamy.

5. Prawid∏owe ukszta∏towanie umiej´tnoÊci niezb´dnych w tym zawodzie wymaga, aby szko∏a dysponowa∏a w∏aÊciwym wyposa˝eniem technicznym i dydaktycznym. Szko∏a powinna posiadaç nast´pujàce

pracownie

1) komputerowà,

2) plastycznà,

3) techniki reklamy,

4) fotograficznà,

5) multimedialnà (do realizacji kszta∏cenia specjalistycznego).

Pracownia komputerowa powinna byç wyposa˝ona w

1) 8 stanowisk pracy — jedno stanowisko maksymalnie dla dwóch uczniów,

2) 8 komputerów IBM Pentium 233 MMX lub lepszych,

3) 8 monitorów 17”,

4) drukark´ atramentowà w po∏àczeniu sieciowym,

7) obiektywy, Êwiat∏omierze, zestawy oÊwietleniowe.

5) skaner stacjonarny,

Pracownia technik multimedialnych powinna byç

wyposa˝ona w

6) oprogramowanie: Corel Draw 8.0, Foto Shop 5.0,

Word 97 lub nowsze, Excel.

Pracownia plastyczna powinna byç wyposa˝ona w

1) 2 magnetofony,

2) mikrofony,

1) 15 sztalug drewnianych malarskich,

3) wzmacniacz,

2) 15 desek kreÊlarskich 100x70 cm,

4) miksery (konsole),

3) 15 taboretów,

5) p∏ytotek´,

4) materia∏y rysunkowe i malarskie (papier, o∏ówki,

w´giel, pastele, farby, p´dzle).

6) odtwarzacz wideo,

7) kamer´ amatorskà,

Pracownia techniki reklamy powinna byç wyposa˝ona w

8) zestawy monta˝owe,

1) 15 stanowisk pracy,

9) sprz´t towarzyszàcy (statywy, stojaki).

2) stó∏ podÊwietlany,

6. Technik organizacji reklamy powinien umieç pos∏ugiwaç si´ nowoczesnymi urzàdzeniami i sprz´tem

technicznym oraz odpowiednio u˝ytkowaç i konserwowaç narz´dzia pracy.

3) kserokopiark´,

4) rzutnik,

5) materia∏y rysunkowe i kreÊlarskie (papier, o∏ówki,

rapidografy, przybory kreÊlarskie).

Pracownia fotograficzna powinna byç wyposa˝ona

w

1) 5 aparatów fotograficznych (ma∏oobrazkowe i w

formacie 6x6 cm),

Ukszta∏towanie i opanowanie umiej´tnoÊci stanowiàcych kwalifikacje w zawodzie technika organizacji

reklamy wymaga kszta∏cenia szerokoprofilowego w takim zakresie, aby absolwent uzyska∏ podbudow´ zarówno teoretycznà, jak i praktycznà, dajàcà dobre przygotowanie zawodowe.

2) ciemni´ fotograficznà,

Kierujàc si´ powy˝szymi kryteriami i analizujàc

umiej´tnoÊci zawodowe, wyodr´bniono cztery bloki

programowe

3) 5 powi´kszalników,

1) ekonomiczny,

4) kuwety, koreksy,

2) organizacja reklamy,

5) odczynniki chemiczne,

3) plastyczny,

6) suszark´,

4) techniki reklamy.

II. PODZIA¸ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

Minimalna liczba godzin

w cyklu kszta∏cenia w %*

Nazwa bloku programowego

Ekonomiczny

15

Organizacja reklamy

20

Plastyczny

20

Techniki reklamy

25

Razem

80**

** Podzia∏ godzin na bloki programowe dotyczy kszta∏cenia w szko∏ach dla m∏odzie˝y i w szko∏ach dla doros∏ych (w formie stacjonarnej i zaocznej).

** Pozosta∏e 20% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania

na dostosowanie kszta∏cenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizacj´.

III. PODSTAWY PROGRAMOWE KSZTA¸CENIA

W BLOKACH PROGRAMOWYCH

BLOK EKONOMICZNY

1. Cele kszta∏cenia

Poz. 887

21) charakteryzowaç poj´cie marketingu i strategii

marketingowej,

22) okreÊlaç miejsce marketingu w dzia∏alnoÊci gospodarczej (planowanie, organizowanie i kontrola

dzia∏alnoÊci marketingowej),

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

23) charakteryzowaç produkt, cen´, dystrybucj´ towarów i aktywizacj´ sprzeda˝y jako elementy marketingu,

1) pos∏ugiwaç si´ podstawowymi kategoriami ekonomicznymi,

24) pos∏ugiwaç si´ typowymi metodami badaƒ marketingowych,

2) wyjaÊniaç istot´ mechanizmów rynkowych,

3) okreÊlaç decyzje producenta i konsumenta na rynku,

4) charakteryzowaç dzia∏alnoÊç producenta w ró˝nych

rodzajach konkurencji,

5) pos∏ugiwaç si´ poj´ciami efektywnoÊci ekonomicznej,

6) stosowaç zasady racjonalnego dzia∏ania,

7) charakteryzowaç funkcjonowanie rynku finansowego, w szczególnoÊci system pieni´˝no-kredytowy,

pozyskiwanie kapita∏ów, podatki i sposób ich rozliczania,

25) przeprowadzaç analiz´ i interpretowaç rezultaty badaƒ rynku,

26) stosowaç g∏ówne rodzaje strategii marketingowych,

27) gromadziç i wykorzystywaç informacje o konkurencji,

28) okreÊlaç miejsce reklamy w strategii marketingowej firmy,

29) pos∏ugiwaç si´ podstawowymi poj´ciami z zakresu

prawa i etyki,

30) interpretowaç i stosowaç podstawowe przepisy

prawa pracy,

8) charakteryzowaç gospodark´ w skali makro,

31) korzystaç z ró˝nych êróde∏ prawa,

9) okreÊlaç rol´ rynku pracy w gospodarce, z uwzgl´dnieniem problematyki bezrobocia,

32) pos∏ugiwaç si´ podstawowymi poj´ciami z zakresu

towaroznawstwa,

10) okreÊlaç znaczenie inflacji w gospodarce,

33) klasyfikowaç towary zgodnie z obowiàzujàcymi zasadami,

11) uwzgl´dniaç cykliczny rozwój gospodarki w dzia∏alnoÊci firmy,

12) pos∏ugiwaç si´ podstawowymi poj´ciami dotyczàcymi handlu zagranicznego,

13) okreÊlaç istot´ ekonomiki i organizacji przedsi´biorstw,

14) charakteryzowaç podstawowe formy dzia∏alnoÊci

przedsi´biorstw,

15) rozró˝niaç i okreÊlaç g∏ówne rodzaje struktur organizacyjnych przedsi´biorstw,

16) organizowaç dzia∏alnoÊç firmy, w szczególnoÊci

okreÊlaç podstawy prawne, wymagane dokumenty, êród∏a finansowania,

17) okreÊlaç zakres przemys∏owej dzia∏alnoÊci gospodarczej,

18) charakteryzowaç zagadnienia zwiàzane z obrotem

towarowym,

34) odczytywaç i interpretowaç oznaczenia na towarach, opakowaniach i w publikacjach reklamowych,

35) wykorzystywaç wiedz´ o towarach z zakresu normalizacji i certyfikacji przy zakupie towarów, redagowaniu oferty towarowej i reklamie towarów,

36) dokonywaç oceny jakoÊciowej produktu z zastosowaniem odpowiednich metod, wykorzystaniem

przepisów, norm i wzorów jakoÊci,

37) przestrzegaç warunków racjonalnego przechowywania i transportu towarów,

38) aktualizowaç na bie˝àco wiedz´ o towarach i materia∏ach stosowanych w reklamie,

39) stosowaç aktywne metody poszukiwania pracy,

40) korzystaç z literatury fachowej i innych êróde∏ informacji.

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

19) wykonywaç typowe prace zwiàzane z planowaniem

i analizà ekonomicznà,

20) korzystaç z materia∏ów statystycznych i w∏aÊciwie

je interpretowaç,

TreÊci kszta∏cenia uj´te sà w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

1) podstawowe kategorie ekonomiczne,

2) rynek i jego elementy,

3) gospodarka w skali makro,

4) system finansowy,

5) funkcjonowanie przedsi´biorstw,

6) organizowanie dzia∏alnoÊci gospodarczej,

7) planowanie i analiza ekonomiczna,

Poz. 887

marketingu mix w podejmowaniu okreÊlonych

dzia∏aƒ reklamowych,

7) dobieraç Êrodki reklamowe w zale˝noÊci od celu

(funkcji), podmiotu, przedmiotu, sposobów finansowania, Êrodków przekazu i metod oddzia∏ywania

reklamy na klientów,

8) stosowaç zasady tworzenia Êrodków reklamowych

i procesów komunikowania si´ z nabywcami za

poÊrednictwem reklamy,

8) przemys∏owa dzia∏alnoÊç gospodarcza,

9) obrót towarowy,

10) istota marketingu,

11) badania marketingowe,

12) produkt jako element marketingu,

13) kszta∏towanie cen,

14) dystrybucja towarów,

15) aktywizacja sprzeda˝y,

16) strategie marketingowe,

17) elementy prawa

a) podstawowe poj´cia prawne,

b) rodzaje i przyk∏ady zdarzeƒ prawnych,

c) wybrane dzia∏y prawa,

9) odczytywaç i oceniaç znaki firmowe oraz inne elementy systemu identyfikacji firmy,

10) projektowaç i wykonywaç kompozycj´ wystawy

sklepowej,

11) aran˝owaç miejsce sprzeda˝y,

12) oceniaç reklamowà funkcj´ opakowaƒ i ich walory

estetyczne,

13) organizowaç dzia∏alnoÊç wystawienniczà na targach i wystawach bran˝owych,

14) opracowywaç nowoczesny przekaz reklamowy, pos∏ugujàc si´ wiedzà o komunikacji werbalnej (j´zyk

reklamy),

15) ∏àczyç tekst i elementy graficzne w druku reklamowym,

16) odpowiednio wybieraç medium, w którym ma si´

ukazaç publikacja reklamowa,

18) wybrane zagadnienia z towaroznawstwa

a) klasyfikacja rodzajowa towarów,

b) normalizacja,

c) oznakowanie towarów,

d) logistyka towarów.

17) testowaç projekty i przekazy reklamowe przed ich

publikacjà,

18) tworzyç konstrukcj´ ró˝nych form reklamy radiowej,

19) organizowaç produkcj´ dêwi´kowych nagraƒ reklamowych,

BLOK: ORGANIZACJA REKLAMY

1. Cele kszta∏cenia

20) organizowaç sesje fotograficzne na potrzeby reklamy,

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

21) stworzyç za∏o˝enia scenariusza filmu reklamowego,

1) urzàdziç i wyposa˝yç stanowisko pracy organizatora i twórcy reklamy,

22) przygotowywaç produkcj´ filmów reklamowych,

2) zorganizowaç w sposób estetyczny w∏asne stanowisko pracy,

23) okreÊlaç wielkoÊç Êrodków przeznaczonych na reklam´ i promocj´,

24) oceniaç wp∏yw reklamy na wielkoÊç sprzeda˝y,

3) przeprowadzaç konkursy, loterie, pokazy, degustacje, demonstracje próbek towarów w ramach promocji sprzeda˝y,

25) oceniaç skutecznoÊç i efektywnoÊç kampanii reklamowej,

4) organizowaç dzia∏alnoÊç informacyjnà przedsi´biorstwa (public relations) poprzez wspó∏prac´ ze

Êrodkami masowego przekazu,

26) pos∏ugiwaç si´ podstawowymi poj´ciami z zakresu psychologii, z uwzgl´dnieniem psychologii spo∏ecznej, psycholingwistyki i psychologii procesów

poznawczych,

5) opracowywaç skuteczne plany reklamowe,

6) wykorzystywaç wzajemne powiàzania elementów

27) okreÊlaç mechanizmy rzàdzàce ludzkimi zachowaniami,

28) okreÊlaç sposoby oddzia∏ywania twórców reklamy

na postawy, emocje i zachowania ludzi, do których

reklama dociera,

29) oceniaç wp∏yw zjawisk demograficznych, kulturowych i socjologicznych na prawa rzàdzàce rynkiem,

30) wzbudzaç, ukierunkowywaç i utrzymywaç uwag´

odbiorcy przekazem reklamowym,

31) okreÊlaç relacje mi´dzy wielkoÊcià reklamy a jej zauwa˝alnoÊcià,

Poz. 887

d) sponsorowanie,

e) reklama jako dzia∏anie promocyjne,

2) plan reklamowy

a) cele reklamy,

b) wybór adresatów reklamy,

c) wybór Êrodków reklamowych,

d) bud˝et reklamowy,

3) tworzenie Êrodków reklamowych

32) oceniaç mo˝liwoÊci i ograniczenia reklamy,

a) znak jako noÊnik reklamy wizualnej,

33) skutecznie przeciwstawiaç si´ stereotypom w reklamie,

b) szyld (reklama Êwietlna),

34) tworzyç pozytywny wizerunek Êrodowiska reklamowego,

d) reklama wewnàtrz sklepu,

35) rozró˝niaç i stosowaç normy spo∏eczne (prawne,

etyczne, estetyczne, zwyczajowe) obowiàzujàce

w przedsi´biorstwie,

36) uto˝samiaç si´ z firmà i kszta∏towaç pozytywne

o niej opinie poprzez rozumienie celów firmy i wiàzanie ich z celami w∏asnymi,

37) porozumiewaç si´ zgodnie z zasadami kultury j´zyka,

c) wystawa sklepowa (witryna, gablota),

e) opakowanie, etykieta, papier pakowy, torba reklamowa,

f) plansza reklamowa (billboard),

g) reklama na Êrodkach komunikacji,

h) przestrzenne formy reklamowe,

i) targi,

j) og∏oszenia reklamowe,

k) ulotka reklamowa,

38) stosowaç zasady prowadzenia negocjacji,

39) wykorzystywaç znajomoÊç j´zyka angielskiego do

realizacji zadaƒ zawodowych, w szczególnoÊci przy

wspó∏pracy z klientem zagranicznym oraz kooperacji z firmami zagranicznymi,

40) dokonywaç autoprezentacji, panowaç nad negatywnymi emocjami, unikaç konfliktów, dokonywaç samooceny w celu korygowania takich cech charakteru, które utrudniajà kszta∏towanie prawid∏owych

stosunków interpersonalnych (z∏oÊç, agresja),

41) stosowaç ogólne zasady i przepisy dotyczàce reklamy postrzeganej jako instrument oddzia∏ywania na

spo∏eczeƒstwo,

l) prospekt,

m) katalog,

n) plakat, afisz,

o) reklama radiowa,

p) reklama telewizyjna, film reklamowy,

r) reklama komputerowa,

s) reklama rzeczowa (gad˝ety),

t) reklama alternatywna,

4) kampania reklamowa,

5) psychologia reklamy (j´zyk reklamy),

42) stosowaç si´ do zakazów zawartych w przepisach

o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji,

43) wykorzystywaç literatur´ fachowà i inne êród∏a informacji.

6) skutecznoÊç i efektywnoÊç reklamy,

7) prawo i etyka w reklamie,

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

8) zasady kszta∏towania stosunków mi´dzyludzkich

w pracy.

TreÊci kszta∏cenia uj´te sà w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

BLOK PLASTYCZNY

1) reklama w systemie marketingu

1. Cele kszta∏cenia

a) promocja sprzeda˝y,

b) sprzeda˝ osobista,

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

c) dzia∏alnoÊç informacyjna przedsi´biorstwa (public relations),

1) pos∏ugiwaç si´ podstawowymi poj´ciami z zakresu

sztuk plastycznych,

2) pos∏ugiwaç si´ poj´ciami z zakresu formy istnienia

dzie∏a plastycznego (orygina∏, kopia, reprodukcja,

odbitka),

3) operowaç Êrodkami wypowiedzi plastycznej (kreska, plama, bry∏a),

4) okreÊlaç genez´ i funkcj´ sztuki,

5) dostrzegaç i okreÊlaç istot´ pi´kna w malarstwie,

rzeêbie i sztuce u˝ytkowej,

Poz. 887

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

TreÊci kszta∏cenia uj´te sà w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

1) podstawowe wiadomoÊci z zakresu sztuk plastycznych,

2) historia sztuki i reklamy,

3) rysunek,

6) charakteryzowaç poszczególne style chronologicznie w oparciu o ich pod∏o˝e oraz warunki rozwoju,

4) kompozycja,

7) odró˝niaç i okreÊlaç najbardziej charakterystyczne

dzie∏a sztuki w poszczególnych stylach,

6) liternictwo

5) kolor,

a) systematyka krojów pisma,

8) pos∏ugiwaç si´ podstawowymi poj´ciami z zakresu

kompozycji,

9) tworzyç ró˝ne typy i rodzaje uk∏adów kompozycyjnych,

10) pos∏ugiwaç si´ podstawowymi poj´ciami z zakresu

koloru,

b) budowa liter i cyfr,

c) uk∏ady liternicze,

d) techniki wykonywania napisów,

e) liternictwo w reklamie.

BLOK: TECHNIKI REKLAMY

11) tworzyç kompozycje barwne,

12) wykorzystywaç dzia∏anie barw i ich symbolik´ dla

celów reklamy,

13) pos∏ugiwaç si´ podstawowymi poj´ciami z zakresu

formy, proporcji, perspektywy,

14) wychwytywaç najbardziej charakterystyczne cechy

przedmiotów i zjawisk,

15) sprawnie i jasno przedstawiaç w∏asne wyobra˝enia

rzeczy, stosujàc ró˝ne Êrodki wyrazu plastycznego,

16) pos∏ugiwaç si´ podstawowymi poj´ciami z zakresu

liternictwa,

1. Cele kszta∏cenia

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

1) organizowaç stanowiska pracy w∏asnej oraz kierowanego zespo∏u,

2) pos∏ugiwaç si´ podstawowymi poj´ciami z zakresu

informatyki,

3) obs∏ugiwaç komputer: korzystaç z systemu operacyjnego, bazy danych,

4) pos∏ugiwaç si´ wybranym edytorem tekstu w tworzeniu og∏oszeƒ reklamowych,

17) tworzyç ró˝ne rodzaje uk∏adów literniczych,

18) stosowaç ró˝ne techniki wykonywania napisów,

5) opracowywaç na komputerze wydawnicze Êrodki

reklamowe,

19) dostosowywaç ró˝ne rodzaje pisma do treÊci i przeznaczenia wizualnych Êrodków reklamy handlowej,

6) opracowywaç na komputerze znaki firmowe i towarowe, stanowiàce element systemu identyfikacji

firmy,

20) pos∏ugiwaç si´ krojem i wielkoÊcià pisma, odpowiednià interlinià i d∏ugoÊcià wiersza w celu tworzenia prawid∏owych kompozycji typograficznych,

7) opracowywaç na komputerze plansze reklamowe

zawierajàce znaki firmowe, korzystajàc z programów graficznych i skanerów,

21) pos∏ugiwaç si´ podstawowymi poj´ciami z zakresu

historii reklamy,

8) przygotowywaç publikacje reklamowe do druku

przy u˝yciu techniki komputerowej,

22) wykorzystywaç w reklamie najnowsze trendy i nowinki sztuki wspó∏czesnej,

9) opracowywaç na komputerze projekty stoisk targowych i wystaw sklepowych w aksonometrii i perspektywie zbie˝nej,

23) okreÊlaç i oceniaç treÊç i form´ wizualnych przekazów reklamowych,

24) aktualizowaç na bie˝àco wiedz´ o sztuce.

10) pos∏ugiwaç si´ urzàdzeniami i nowoczesnym

sprz´tem technicznym (powi´kszalnik, kserokopiarka, komputer, ploter, skaner, kamera wideo),

11) wykorzystywaç podstawowe poj´cia z zakresu

optyki i fotografii,

Poz. 887

25) pozyskiwaç informacje o nowoÊciach technicznych

i technologicznych w reklamie, o dost´pnych materia∏ach, sprz´cie i ich producentach,

12) stosowaç sprz´t i materia∏y fotograficzne,

13) stosowaç technik´ wideo w oparciu o wiadomoÊci

i umiej´tnoÊci z fotografii,

14) stosowaç wybrane programy do grafiki wektorowej i obróbki zdj´ç,

15) pos∏ugiwaç si´ kadrowaniem, kompozycjà, stylizacjà, perspektywà fotograficznà, oÊwietleniem w celu budowania obrazu fotograficznego,

26) okreÊlaç korzyÊci wynikajàce ze stosowania post´pu technicznego,

27) odpowiednio u˝ywaç i konserwowaç narz´dzia pracy,

28) stosowaç przepisy bezpieczeƒstwa i higieny pracy,

przeciwpo˝arowe i ochrony Êrodowiska.

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

16) stosowaç rastrowanie i kola˝,

TreÊci kszta∏cenia uj´te sà w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

17) oceniaç wartoÊç technicznà zdj´ç przeznaczonych

do reprodukcji w poligrafii,

1) organizacja stanowiska pracy,

18) pos∏ugiwaç si´ podstawowymi poj´ciami z zakresu

grafiki i poligrafii,

19) dobieraç odpowiednià technik´ druku dla okreÊlonej publikacji reklamowej,

20) przygotowywaç publikacj´ reklamowà do druku,

21) dobieraç odpowiedni rodzaj i gatunek papieru do

zamierzonego efektu druku,

2) obs∏uga komputera

a) czynnoÊci operatorskie,

b) obs∏uga programów graficznych,

c) opracowywanie na komputerze publikacji reklamowych,

d) rozwiàzywanie problemów projektowych za pomocà komputera,

22) wykorzystywaç ró˝ne techniki uszlachetniania druku,

3) obs∏uga Êrodków technicznych, takich jak: powi´kszalnik, kserokopiarka, stó∏ podÊwietlany, kamera

wideo,

23) klasyfikowaç podstawowe maszyny i urzàdzenia

wykorzystywane w drukarstwie,

4) fotografika,

24) oceniaç jakoÊç publikacji na podstawie otrzymanych próbek (cromalin lub matchprint),

5) techniki wydawnicze,

6) bezpieczeƒstwo i higiena pracy.

Za∏àcznik nr 9

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE TECHNIK TECHNOLOGII DREWNA

SYMBOL CYFROWY 311[32]

I. ZA¸O˚ENIA PROGRAMOWO-ORGANIZACYJNE

KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE

3) stosowaç wiedz´ z zakresu mechaniki technicznej,

elektroniki, automatyki i informatyki w procesie

produkcyjnym,

A. OPIS KWALIFIKACJI ABSOLWENTA

W wyniku kszta∏cenia w zawodzie absolwent powinien umieç

1) rozpoznawaç rodzaje i oceniaç jakoÊç drewna, tworzyw drzewnych i innych materia∏ów stosowanych

w procesie wytwórczym,

2) dobieraç materia∏y podstawowe i pomocnicze do

produkowanych wyrobów,

4) zabezpieczaç drewno i wyroby z drewna przed dzia∏aniem czynników zewn´trznych,

5) sterowaç procesem suszenia materia∏ów drzewnych i kontrolowaç jego przebieg,

6) nadzorowaç przygotowanie do pracy, ustawienie

i obs∏ug´ obrabiarek, maszyn i urzàdzeƒ, linii obróbczych i produkcyjnych,

7) projektowaç oprzyrzàdowanie i pomoce warsztatowe,

B. SPECYFICZNE WYMAGANIA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE

8) obs∏ugiwaç i konserwowaç obrabiarki i urzàdzenia

w procesie produkcyjnym,

du

9) organizowaç stanowiska pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii,

10) wykonywaç badania laboratoryjne, interpretowaç

i wdra˝aç ich wyniki,

11) organizowaç i kontrolowaç procesy technologiczne,

12) pos∏ugiwaç si´ programami komputerowego

wspomagania przygotowania i prowadzenia procesów produkcyjnych,

13) odczytywaç, interpretowaç i wykonywaç szkice i rysunki techniczne,

14) projektowaç wyroby z drewna i tworzyw drzewnych,

15) opracowywaç instrukcje technologiczne i stanowiskowe,

16) opracowywaç normy materia∏owe, czasowe i warunki techniczne na wyroby,

1. Wymagania psychofizyczne w∏aÊciwe dla zawo1) zainteresowania i uzdolnienia techniczne,

2) wyobraênia przestrzenna,

3) koncentracja i podzielnoÊç uwagi, szybka orientacja,

4) cierpliwoÊç, wytrwa∏oÊç i systematycznoÊç,

5) spostrzegawczoÊç i opanowanie,

6) zdyscyplinowanie, poczucie odpowiedzialnoÊci,

7) ∏atwoÊç nawiàzywania kontaktów spo∏ecznych,

8) umiej´tnoÊç wspó∏pracy w zespole, zdolnoÊci organizacyjne,

9) zdolnoÊç do analizowania sytuacji i podejmowania

decyzji,

10) gotowoÊç do podnoszenia kwalifikacji zawodowych.

17) sporzàdzaç kosztorysy,

2. Absolwent szko∏y kszta∏càcej w zawodzie technik

technologii drewna powinien byç przygotowany do

wykonywania nast´pujàcych zadaƒ

18) kontrolowaç i oceniaç jakoÊç elementów, podzespo∏ów i wyrobów,

1) organizowania i nadzorowania procesów produkcyjnych w zak∏adach przemys∏u drzewnego,

19) stosowaç energooszcz´dne technologie produkcji,

2) oceniania jakoÊci materia∏ów i wyrobów,

20) okreÊlaç zdolnoÊci produkcyjne obrabiarek i urzàdzeƒ,

3) sporzàdzania dokumentacji projektowej, konstrukcyjnej i technologicznej,

21) ustalaç warunki magazynowania,

transportu materia∏ów i wyrobów,

pakowania,

22) pos∏ugiwaç si´ podstawowymi kategoriami ekonomicznymi,

23) stosowaç zasady gospodarki rynkowej w planowaniu produkcji,

24) przygotowywaç oferty handlowe, prowadziç reklam´ i marketing,

25) wykonywaç naprawy i renowacje wyrobów z drewna,

26) stosowaç przepisy bezpieczeƒstwa i higieny pracy,

ochrony przeciwpo˝arowej, prawa pracy i zasady

ochrony Êrodowiska,

4) programowania, nadzorowania i obs∏ugi obrabiarek, urzàdzeƒ, linii obróbczych i produkcyjnych,

5) okreÊlania stanu technicznego i zdolnoÊci produkcyjnych maszyn i urzàdzeƒ.

3. Szerokoprofilowe kszta∏cenie w zawodzie technik technologii drewna daje mo˝liwoÊç zatrudnienia

w zak∏adach przemys∏u drzewnego: meblarskiego, tartacznego, stolarki budowlanej, produkcji tworzyw

drzewnych, opakowaƒ, galanterii drzewnej oraz

w oÊrodkach projektowania i marketingu wyrobów

z drewna.

Absolwenci mogà byç zatrudniani w dzia∏ach

techniczno-produkcyjnych i nieprodukcyjnych, w laboratoriach zak∏adowych oraz bran˝owych na stanowiskach

1) kierownik zak∏adu, dzia∏u produkcyjnego, magazynu,

27) korzystaç z literatury technicznej, norm oraz innych

êróde∏ informacji.

2) mistrz dzia∏u produkcyjnego,

3) technik kontroli jakoÊci,

4) technik laborant,

Poz. 887

putery klasy IBM z oprogramowaniem niezb´dnym do

przetwarzania wyników, drukark´, panel LCD z rzutnikiem pisma. W pracowni rysunku technicznego i konstrukcji nale˝y dodatkowo zainstalowaç ploter.

5) technolog,

6) technik konstruktor, projektant,

7) operator obrabiarek, urzàdzeƒ, linii obróbczych

i produkcyjnych,

8) rzeczoznawca — konsultant w placówkach obrotu

drewnem, p∏ytami i wyrobami,

9) specjalista do spraw bezpieczeƒstwa i higieny pracy.

4. Zakres umiej´tnoÊci i treÊci kszta∏cenia wynikajàcych z opisu kwalifikacji absolwenta jest uj´ty w czterech blokach programowych

1) materia∏owo-laboratoryjnym,

2) konstrukcyjno-technologicznym,

3) eksploatacyjno-wytwórczym,

Nieodzownym elementem procesu kszta∏cenia sà

warsztaty szkolne. Ze wzgl´du na ich funkcj´ powinny

byç wyodr´bnione nast´pujàce dzia∏y szkoleniowo-produkcyjne: obróbka maszynowa, obróbka r´czna

i monta˝, klejarnia, wykaƒczalnia, narz´dziownia, sterowanie procesem wytwarzania, kontrola techniczna.

Warsztaty powinny byç wyposa˝one w podstawowe uniwersalne maszyny, urzàdzenia, narz´dzia i pomoce.

6. Rozwój przemys∏u drzewnego, zmiany w technice, technologii i organizacji pracy wymagajà zarówno

kszta∏cenia szerokoprofilowego, jak i specjalistycznego

przygotowania zawodowego.

Na podstawie analizy potrzeb rynku pracy szko∏a

mo˝e prowadziç w koƒcowym okresie kszta∏cenia zaj´cia specjalizujàce. Przewiduje si´ w szczególnoÊci specjalizacje w zakresie

4) spo∏eczno-ekonomicznym.

1) meblarstwa i stolarki budowlanej,

Blok materia∏owo-laboratoryjny zawiera umiej´tnoÊci i treÊci kszta∏cenia dotyczàce surowców, materia∏ów, pó∏fabrykatów i wyrobów oraz ich oceny na podstawie badaƒ laboratoryjnych.

Blok konstrukcyjno-technologiczny obejmuje podstawowe rozwiàzania konstrukcyjne wyrobów z drewna i tworzyw drzewnych, sposoby i metody przetwarzania surowców i materia∏ów w procesie wytwórczym.

Blok eksploatacyjno-wytwórczy zawiera umiej´tnoÊci i treÊci kszta∏cenia dotyczàce przygotowania i zastosowania maszyn i urzàdzeƒ oraz ich eksploatacji

w warunkach produkcyjnych.

2) tartacznictwa i wyrobów drzewnych,

3) tworzyw drzewnych.

7. W trakcie realizacji procesu kszta∏cenia szko∏a

powinna utrzymywaç sta∏à wspó∏prac´ z pracodawcami, która umo˝liwia uzupe∏nianie i pog∏´bianie przygotowania zawodowego uczniów (s∏uchaczy), w szczególnoÊci

1) zastosowanie nabytej wiedzy i umiej´tnoÊci w warunkach produkcyjnych,

2) korzystanie z maszyn, urzàdzeƒ i sprz´tu specjalistycznego,

Blok spo∏eczno-ekonomiczny obejmuje tematyk´

z zakresu organizacji produkcji, podstaw ekonomii, gospodarki rynkowej, ekologii, bezpieczeƒstwa i higieny

pracy.

3) poznanie przez uczniów warunków przysz∏ej pracy,

5. Szko∏a podejmujàca kszta∏cenie w zawodzie

technik technologii drewna powinna posiadaç nast´pujàce pracownie

Wspó∏praca szko∏y z pracodawcami mo˝e byç prowadzona w szczególnoÊci w formach

4) poznanie najnowszych technik i technologii wytwarzania oraz organizacji pracy.

1) wycieczek dydaktycznych,

1) materia∏oznawstwa i badaƒ laboratoryjnych,

2) zaj´ç w laboratoriach zak∏adowych,

2) rysunku technicznego i konstrukcji,

3) zaj´ç praktycznych,

3) technologii,

4) praktyk zawodowych,

4) maszyn i urzàdzeƒ.

5) zaj´ç specjalizujàcych,

Pracownie powinny byç wyposa˝one w podstawowe Êrodki dydaktyczne umo˝liwiajàce realizacj´ szczegó∏owych celów kszta∏cenia w zawodzie oraz w kom-

6) zaj´ç w oÊrodkach informacji naukowo-technicznej.

II. PODZIA¸ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

Minimalna liczba godzin w cyklu kszta∏cenia w %*

podbudowa

programowa: szko∏a

podstawowa

podbudowa

programowa: szko∏a

zasadnicza; zawody

stolarz, tapicer

podbudowa

programowa: liceum

ogólnokszta∏càce

Materia∏owo-laboratoryjny

15

15

15

Konstrukcyjno-technologiczny

25

25

25

Eksploatacyjno-wytwórczy

30

30

30

Spo∏eczno-ekonomiczny

10

10

10

80**

80**

80**

Nazwa bloku programowego

Razem

** Podzia∏ godzin na bloki programowe dotyczy kszta∏cenia w szko∏ach dla m∏odzie˝y i w szko∏ach dla doros∏ych (w formie

stacjonarnej i zaocznej).

** Pozosta∏e 20% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie

kszta∏cenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizacj´.

III. PODSTAWY PROGRAMOWE KSZTA¸CENIA W BLOKACH PROGRAMOWYCH

BLOK MATERIA¸OWO-LABORATORYJNY

9) rozpoznawaç okleiny naturalne i sztuczne, okreÊlaç

ich w∏aÊciwoÊci i zastosowanie,

1. Cele kszta∏cenia

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

1) rozpoznawaç i okreÊlaç charakterystyczne cechy

budowy drewna,

2) okreÊlaç funkcje poszczególnych elementów anatomicznej budowy drewna,

3) rozró˝niaç gatunki drewna,

4) rozpoznawaç wady i okreÊlaç ich wp∏yw na jakoÊç

drewna,

10) rozpoznawaç tworzywa drzewne, okreÊlaç ich jakoÊç i zastosowanie,

11) rozró˝niaç materia∏y pomocnicze i okreÊlaç ich zastosowanie,

12) rozpoznawaç metale i stopy oraz okreÊlaç ich zastosowanie,

13) rozpoznawaç rodzaje i typy okuç,

14) rozró˝niaç ∏àczniki i inne elementy z tworzyw

sztucznych,

15) rozpoznawaç kleje naturalne i syntetyczne,

5) okreÊlaç fizyczne, chemiczne i mechaniczne w∏aÊciwoÊci drewna,

16) rozpoznawaç materia∏y wykoƒczeniowe,

6) okreÊlaç u˝ytkowe i technologiczne w∏aÊciwoÊci

drewna,

17) okreÊlaç czynniki powodujàce niszczenie drewna

i wyrobów,

7) rozró˝niaç sortymenty drewna okràg∏ego i materia∏ów tartych,

18) rozró˝niaç Êrodki zabezpieczajàce drewno i wyroby

oraz okreÊlaç ich w∏aÊciwoÊci i zastosowanie,

8) okreÊlaç jakoÊç i klasyfikowaç tarcic´ i pó∏fabrykaty drzewne,

19) rozpoznawaç i okreÊlaç w∏aÊciwoÊci materia∏ów tapicerskich,

20) rozpoznawaç pó∏fabrykaty tapicerskie oraz okreÊlaç

ich w∏aÊciwoÊci,

Poz. 887

BLOK KONSTRUKCYJNO-TECHNOLOGICZNY

1. Cele kszta∏cenia

21) korzystaç z norm przedmiotowych z zakresu badaƒ

laboratoryjnych,

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

22) okreÊlaç rodzaje badaƒ laboratoryjnych,

23) rozró˝niaç i obs∏ugiwaç urzàdzenia do badaƒ laboratoryjnych,

24) okreÊlaç i wykonywaç badania materia∏ów stosowanych w procesie produkcyjnym,

1) stosowaç zasady wykonywania rysunków technicznych,

2) stosowaç zasady rzutowania, wymiarowania i wykonywania przekrojów,

25) oceniaç jakoÊç materia∏ów i wyrobów,

3) wykonywaç i czytaç rysunki techniczne wyrobów,

podzespo∏ów i elementów,

26) kontrolowaç materia∏y przeznaczone do produkcji,

4) odczytywaç i stosowaç uproszczenia rysunkowe,

27) prowadziç podstawowe badania wody i Êcieków,

5) sporzàdzaç szkice wyrobów,

28) interpretowaç wyniki badaƒ.

6) rozró˝niaç i klasyfikowaç wyroby z drewna i tworzyw drzewnych, wed∏ug funkcji i konstrukcji,

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

7) rozró˝niaç style w meblarstwie i w innych wyrobach,

TreÊci kszta∏cenia uj´te sà w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

1) budowa drewna,

2) wady drewna,

3) w∏aÊciwoÊci drewna,

4) drewno okràg∏e,

5) materia∏y tarte,

6) okleiny i ob∏ogi,

7) sklejka,

8) p∏yty stolarskie,

9) p∏yty pilÊniowe i MDF,

8) rozró˝niaç podstawowe cz´Êci wyrobów i ich po∏àczenia,

9) okreÊlaç czynniki wp∏ywajàce na mechaniczne w∏aÊciwoÊci po∏àczeƒ, w zale˝noÊci od konstrukcji wyrobów,

10) dobieraç materia∏y podstawowe do konstrukcji wyrobów, z uwzgl´dnieniem optymalnych fizycznych

i mechanicznych w∏aÊciwoÊci materia∏ów oraz jakoÊci produkowanych wyrobów,

11) ustalaç zasady ∏àczenia materia∏ów podstawowych

i pomocniczych w wyrobie,

12) dobieraç materia∏y pomocnicze do konstrukcji

i przeznaczenia wyrobów (∏àczniki, okucia i akcesoria, kleje, materia∏y tapicerskie i wykoƒczeniowe),

11) lignofon i lignoston,

13) projektowaç i konstruowaç wyroby drzewne,

z uwzgl´dnieniem zasad funkcjonalnoÊci, technologicznoÊci i estetyki,

12) wyroby hutnicze,

14) pos∏ugiwaç si´ uk∏adem tolerancji i pasowaƒ,

13) ∏àczniki, okucia i akcesoria,

15) okreÊlaç wytrzyma∏oÊç projektowanych konstrukcji,

10) p∏yty wiórowe,

14) tworzywa sztuczne,

15) kleje,

16) materia∏y wykoƒczeniowe,

16) okreÊlaç organizacj´ pracy przy manipulacji drewna okràg∏ego, ustalaç metody przetarcia i sk∏adowania tarcicy,

17) materia∏y impregnacyjne,

17) okreÊlaç i stosowaç metody suszenia oraz kontrolowaç przebieg procesu,

18) materia∏y tapicerskie,

18) ustalaç i stosowaç metody zabezpieczania drewna,

19) normalizacja i kontrola jakoÊci,

19) wykonywaç trasowanie i manipulacj´ materia∏ów,

z uwzgl´dnieniem nadmiarów na obróbk´,

20) badania materia∏ów i wyrobów,

21) kontrola parametrów procesów produkcyjnych.

20) rozró˝niaç sposoby i kolejnoÊç operacji obróbki

skrawaniem,

21) okreÊlaç i dokonywaç pomiarów parametrów narz´dzi oraz dobieraç je do rodzaju obróbki,

1) zasady wykonywania rysunku technicznego — rzuty, widoki, przekroje, wymiarowanie,

22) okreÊlaç sposoby i parametry technologiczne gi´cia i wykonywania elementów gi´toklejonych,

2) rysunek techniczny wyrobów,

23) okreÊlaç receptury roztworów roboczych materia∏ów malarsko-lakierniczych,

24) okreÊlaç sposoby i materia∏y do wykonania uk∏adów tapicerskich,

3) rysunek techniczny maszynowy,

4) szkicowanie,

5) podzia∏ wyrobów drzewnych,

6) style meblarstwa i innych wyrobów,

25) okreÊlaç uk∏ady tapicerskie oraz ich jakoÊç,

26) dobieraç materia∏y wykoƒczeniowe w zale˝noÊci

od przeznaczenia wyrobu,

27) dobieraç sposoby wykaƒczania, parametry nak∏adania i utwardzania pow∏ok,

7) konstrukcje wyrobów,

8) projektowanie wyrobów,

9) suszenie i konserwacja drewna,

10) obróbka skrawaniem,

28) okreÊlaç receptury roztworów klejowych, dobieraç

parametry klejenia i oklejania,

11) hydrotermiczna i plastyczna obróbka drewna,

29) okreÊlaç i stosowaç sposoby monta˝u wyrobów,

12) technologia klejenia i oklejania,

30) okreÊlaç parametry technologiczne produkcji tworzyw drzewnych,

13) metody wytwarzania wyrobów tapicerowanych,

14) technologia wykaƒczania powierzchni,

31) dobieraç sposoby uszlachetniania powierzchni

tworzyw drzewnych,

32) okreÊlaç kolejnoÊç i parametry operacji technologicznych,

33) kontrolowaç przebieg procesu technologicznego

dla elementów, podzespo∏ów i wyrobów,

34) korzystaç z dokumentacji konstrukcyjnej, technologicznej, norm i literatury technicznej,

35) organizowaç stanowiska pracy, z uwzgl´dnieniem

zasad ergonomii, bezpieczeƒstwa i higieny pracy,

36) wykonywaç

i urzàdzeƒ,

szkice

rozmieszczenia

obrabiarek

15) monta˝,

16) produkcja tworzyw drzewnych,

17) proces technologiczny wyrobów,

18) dokumentacja techniczna,

19) wyposa˝enie stanowisk pracy i ich rozmieszczenie,

20) jakoÊç wyrobów,

21) pakowanie, magazynowanie i transport,

22) naprawa, renowacja i konserwacja wyrobów,

23) techniki komputerowe w produkcji wyrobów.

37) okreÊlaç czynniki wp∏ywajàce na wydajnoÊç obrabiarek, urzàdzeƒ i linii produkcyjnych,

38) kontrolowaç jakoÊç obróbki i usuwaç wady produkcyjne,

39) okreÊlaç zasady oceny materia∏ów i wyrobów,

40) okreÊlaç zasady sk∏adowania i pakowania materia∏ów, elementów, podzespo∏ów i wyrobów,

BLOK EKSPLOATACYJNO-WYTWÓRCZY

1. Cele kszta∏cenia

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

1) okreÊlaç sposoby obróbki metali i stopów,

41) ustalaç zasady i techniki napraw, renowacji i konserwacji wyrobów,

2) rozpoznawaç silniki i okreÊlaç ich przeznaczenie,

42) pos∏ugiwaç si´ podstawowymi programami komputerowymi,

3) dokonywaç obliczeƒ si∏y, mocy i sprawnoÊci maszyn,

43) pos∏ugiwaç si´ programami komputerowymi

wspomagajàcymi projektowanie.

4) dokonywaç obliczeƒ z zakresu termodynamiki

i energetyki cieplnej,

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

5) dokonywaç obliczeƒ wytrzyma∏oÊci materia∏ów,

TreÊci kszta∏cenia uj´te sà w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

6) rozpoznawaç pompy, okreÊlaç ich przeznaczenie

i dokonywaç obliczeƒ ich wydajnoÊci,

7) rozró˝niaç i dobieraç narz´dzia do operacji technologicznych,

33) rozpoznawaç, okreÊlaç przeznaczenie i obs∏ugiwaç

urzàdzenia monta˝owe,

8) okreÊlaç stan przygotowania narz´dzi do pracy, zasady ich konserwacji i zabezpieczania,

34) oceniaç jakoÊç obróbki,

9) mocowaç narz´dzia w zespo∏ach roboczych,

35) okreÊlaç czynniki wp∏ywajàce na wydajnoÊç obrabiarek i urzàdzeƒ,

10) rozró˝niaç maszyny, urzàdzenia oraz okreÊlaç ich

parametry techniczne,

36) obliczaç wydajnoÊç maszyn i urzàdzeƒ na podstawie danych technicznych,

11) rozpoznawaç i obs∏ugiwaç maszyny i urzàdzenia do

produkcji tworzyw drzewnych,

37) okreÊlaç wydajnoÊç linii produkcyjnych,

12) rozró˝niaç zespo∏y obrabiarek do drewna, okreÊlaç

ich przeznaczenie i zadania,

38) rozró˝niaç obrabiarki przenoÊne i narz´dzia zmechanizowane, okreÊlaç sposób obs∏ugi i konserwacji,

13) okreÊlaç zasady dzia∏ania, budow´ i przygotowanie

do pracy obrabiarek,

39) okreÊlaç i dobieraç sposoby transportu mi´dzyoperacyjnego elementów i podzespo∏ów,

14) okreÊlaç sposób obs∏ugi i ustawiaç zespo∏y obrabiarek,

40) pos∏ugiwaç si´ przyrzàdami kontrolno-pomiarowymi.

15) obs∏ugiwaç maszyny i urzàdzenia sterowane numerycznie,

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

16) wykonywaç obróbk´ skrawaniem,

17) kontrolowaç parametry technologiczne pracy maszyn i urzàdzeƒ,

18) okreÊlaç i stosowaç zasady konserwacji maszyn

i urzàdzeƒ,

19) okreÊlaç zakres pracy i wydajnoÊç maszyn przez zastosowanie urzàdzeƒ pomocniczych,

20) rozpoznawaç rodzaje oraz typy suszarƒ i okreÊlaç

ich przeznaczenie,

21) uk∏adaç materia∏y do suszenia i kontrolowaç przebieg procesu,

22) rozró˝niaç i obs∏ugiwaç urzàdzenia stosowane

w procesach zabezpieczania drewna i wyrobów,

23) wykonywaç obróbk´ hydrotermicznà i plastycznà,

24) ustalaç dobór gi´tarek i okreÊlaç sposób ich obs∏ugi,

25) okreÊlaç sposób obs∏ugi urzàdzeƒ do przygotowania i nanoszenia klejów oraz pras,

TreÊci kszta∏cenia uj´te sà w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

1) podstawy maszynoznawstwa i elektrotechniki,

2) narz´dzia do obróbki r´cznej i maszynowej,

3) maszyny i urzàdzenia,

4) obrabiarki do drewna, oprzyrzàdowanie,

5) suszarnie,

6) urzàdzenia do hydrotermicznej i plastycznej obróbki drewna,

7) maszyny i urzàdzenia do przygotowania i nak∏adania klejów,

8) maszyny i urzàdzenia do klejenia,

9) maszyny i urzàdzenia tapicerskie,

10) maszyny i urzàdzenia do wykaƒczania powierzchni,

11) urzàdzenia do okuwania,

26) dokonywaç klejenia i oklejania,

12) urzàdzenia monta˝owe,

27) okreÊlaç sposób obs∏ugi i konserwacji oklejarek

wàskich powierzchni oraz spajarek forniru,

13) linie produkcyjne,

28) okreÊlaç sposób obs∏ugi maszyn i urzàdzeƒ do ∏àczenia elementów,

14) obrabiarki przenoÊne,

15) urzàdzenia transportu wewn´trznego.

29) okreÊlaç przeznaczenie i obs∏ugiwaç urzàdzenia tapicerskie,

BLOK SPO¸ECZNO-EKONOMICZNY

30) rozró˝niaç i obs∏ugiwaç maszyny i urzàdzenia do

wykaƒczania powierzchni,

1. Cele kszta∏cenia

31) przygotowywaç roztwory robocze materia∏ów malarsko-lakierniczych,

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

32) okreÊlaç typy urzàdzeƒ do okuwania elementów

przed monta˝em,

1) okreÊlaç zasady organizacji poszczególnych stanowisk pracy,

2) okreÊlaç wp∏yw oprzyrzàdowania na prawid∏owoÊç

operacji technologicznych oraz bezpieczeƒstwo

pracy,

3) rozró˝niaç i stosowaç urzàdzenia ochronne i zabezpieczajàce,

4) analizowaç, organizowaç miejsce i proces pracy

z uwzgl´dnieniem przepisów bezpieczeƒstwa i higieny pracy oraz ergonomii,

5) okreÊlaç i stosowaç przepisy bezpiecznej obs∏ugi

maszyn i urzàdzeƒ,

6) okreÊlaç i stosowaç przepisy ochrony przeciwpo˝arowej w zak∏adach drzewnych,

7) oceniaç wp∏yw czynników fizycznych, biologicznych i chemicznych na organizm ludzki w Êrodowisku pracy,

8) okreÊlaç i stosowaç sposoby zagospodarowania

lub neutralizacji odpadów technologicznych,

9) okreÊlaç êród∏a zanieczyszczeƒ Êrodowiska naturalnego powodowane przez przedsi´biorstwa,

10) okreÊlaç i wdra˝aç ekologiczne technologie produkcji wyrobów,

11) oceniaç wp∏yw zu˝ycia surowców, wody i energii

w procesie produkcyjnym na ochron´ Êrodowiska,

12) stosowaç zasady ochrony Êrodowiska naturalnego,

Poz. 887

25) ustalaç zapotrzebowanie materia∏ów podstawowych i pomocniczych na wyroby,

26) obliczaç wskaêniki wydajnoÊci materia∏ów,

27) ustalaç normy czasu na wykonanie operacji i wyrobu,

28) obliczaç koszty produkcji wyrobów,

29) okreÊlaç zu˝ycie energii w procesie produkcyjnym,

30) obliczaç wydajnoÊç maszyn, urzàdzeƒ i linii produkcyjnych,

31) analizowaç energoch∏onnoÊç, stosowaç energooszcz´dne technologie,

32) wykorzystywaç normy przedmiotowe do opracowywania dokumentacji technologicznej,

33) korzystaç ze êróde∏ informacji, gromadziç i przetwarzaç dane.

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

TreÊci kszta∏cenia uj´te sà w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

1) zasady bezpieczeƒstwa i higieny pracy,

2) prawa i obowiàzki pracownika i pracodawców w zakresie bezpieczeƒstwa i higieny pracy,

3) ochrona zdrowia,

13) wykorzystywaç wyniki badaƒ surowców i materia∏ów do efektywnej produkcji,

4) Êwiadczenia przys∏ugujàce z tytu∏u warunków pracy,

14) okreÊlaç przyczyny zagro˝eƒ wypadkowych i sposoby zabezpieczeƒ,

5) zasady organizacji miejsca pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii,

15) udzielaç w razie potrzeby pomocy przedlekarskiej,

6) zasady ochrony Êrodowiska pracy i Êrodowiska naturalnego,

16) pos∏ugiwaç si´ podstawowymi poj´ciami ekonomicznymi,

17) interpretowaç kategorie i mechanizmy gospodarki

rynkowej,

18) korzystaç z ekonomicznych i prawnych êróde∏ informacji,

19) podejmowaç dzia∏ania zwiàzane z poszukiwaniem

pracy,

20) sporzàdzaç dokumenty oraz stosowaç procedury

zwiàzane z podejmowaniem i prowadzeniem dzia∏alnoÊci gospodarczej,

21) pos∏ugiwaç si´ Kodeksem pracy, przestrzegaç praw

i obowiàzków pracownika,

22) stosowaç zasady sporzàdzania ofert handlowych,

23) badaç zapotrzebowanie na wyroby, prowadziç reklam´, marketing,

24) stosowaç dzia∏ania w celu zmniejszenia kosztów

produkcji wyrobu,

7) zasady zapobiegania szkodliwemu wp∏ywowi czynników Êrodowiska pracy na zdrowie pracowników,

8) zagro˝enia wypadkowe i metody zapobiegania,

9) ochrona przeciwpo˝arowa,

10) êród∏a zanieczyszczeƒ Êrodowiska naturalnego,

11) sposoby ograniczania emisji zanieczyszczeƒ,

12) wykorzystanie produktów ubocznych i odpadów

przemys∏owych,

13) podstawowe kategorie ekonomiczne — elementy

systemu bankowego, marketing, rentownoÊç

przedsi´biorstwa, popyt, poda˝,

14) prawo pracy, zatrudnienie, wynagrodzenie,

15) zasady funkcjonowania gospodarki — mechanizmy

rynkowe,

16) przedsi´biorstwa,

17) dzia∏alnoÊç gospodarcza.

Za∏àcznik nr 10

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE TECHNIK TECHNOLOGII ODZIE˚Y

SYMBOL CYFROWY 311[34]

I. ZA¸O˚ENIA PROGRAMOWO-ORGANIZACYJNE

KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE

A. OPIS KWALIFIKACJI ABSOLWENTA

W wyniku kszta∏cenia w zawodzie absolwent powinien umieç

1) projektowaç wyroby odzie˝owe na ró˝nego typu

figury,

2) opracowywaç podstawowà dokumentacj´ techniczno–technologicznà wyrobów odzie˝owych,

3) dobieraç materia∏y odzie˝owe i dodatki krawieckie

do wyrobów odzie˝owych, z uwzgl´dnieniem ich

funkcji u˝ytkowych oraz zasad konserwacji,

4) wykonywaç formy i szablony elementów wyrobów

odzie˝owych,

5) wykonywaç modelowanie konstrukcyjne i wtórne

wyrobów odzie˝owych, zgodnie z projektem plastycznym i aktualnà linià mody,

6) utrzymywaç stan gotowoÊci u˝ytkowej maszyn

i urzàdzeƒ odzie˝owych stosowanych w procesie

technologicznym wyrobów odzie˝owych,

7) obs∏ugiwaç podstawowe maszyny i urzàdzenia

odzie˝owe przy wytwarzaniu wyrobów odzie˝owych, zgodnie z wymaganiami technologicznymi,

przepisami przeciwpo˝arowymi oraz bezpieczeƒstwa i higieny pracy,

8) realizowaç kolejne etapy wytwarzania wyrobów

odzie˝owych, zgodnie z wymaganiami technologicznymi, przepisami przeciwpo˝arowymi oraz

bezpieczeƒstwa i higieny pracy,

9) stosowaç zasady sk∏adowania i przechowywania

oraz transportu materia∏ów odzie˝owych, dodatków krawieckich i wyrobów odzie˝owych,

10) organizowaç proces produkcyjny, przestrzegajàc

przepisów przeciwpo˝arowych oraz bezpieczeƒstwa i higieny pracy,

11) stosowaç zasady normowania materia∏ów odzie˝owych i dodatków krawieckich,

12) stosowaç zasady kontroli zapewniajàce wysokà jakoÊç wyrobów odzie˝owych,

13) wyznaczaç rentownoÊç wyrobu odzie˝owego przy

jednoczesnej analizie jego funkcji u˝ytkowych,

14) okreÊlaç w∏asne umiej´tnoÊci i mo˝liwoÊci zawodowe w zale˝noÊci od wybranej drogi zawodowej,

15) wyjaÊniç zasady podejmowania dzia∏alnoÊci gospodarczej.

B. SPECYFICZNE WYMAGANIA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE

1. Wymagania psychofizyczne w∏aÊciwe dla zawodu

1) zainteresowania techniczne,

2) przeci´tny stopieƒ koordynacji wzrokowo-ruchowej,

3) spostrzegawczoÊç,

4) wyobraênia przestrzenna,

5) sprawnoÊç ruchowa koƒczyn dolnych i górnych,

6) wra˝liwoÊç estetyczna,

7) koncentracja i podzielnoÊç uwagi.

2. Do podstawowych zadaƒ zawodowych technika

technologii odzie˝y nale˝y

1) opracowanie dokumentacji wzorca odzie˝y,

2) nadzorowanie wykonania wzorca odzie˝y,

3) organizowanie, nadzorowanie i kontrolowanie pracy zespo∏u pracowników wytwarzajàcych wyroby

odzie˝owe,

4) badanie oraz kontrolowanie jakoÊci materia∏ów

odzie˝owych i wyrobów gotowych,

5) nadzorowanie eksploatacji maszyn szwalniczych

i urzàdzeƒ odzie˝owych,

6) organizowanie procesu wytwarzania odzie˝y miarowej w zak∏adzie us∏ugowym.

Aby kszta∏cenie zawodowe by∏o efektywne, umiej´tnoÊci kszta∏towane w szkole powinny odpowiadaç

wymaganiom pracodawców. Analiza zadaƒ nowoczesnego zak∏adu odzie˝owego wskazuje na szczególne

wartoÊci kszta∏cenia szerokoprofilowego. W koƒcowej

fazie okresu kszta∏cenia mo˝liwe jest uszczegó∏owienie niektórych umiej´tnoÊci zawodowych, zgodnie

z bie˝àcymi potrzebami rynku pracy. Ponadto szko∏a

przygotowuje do pracy samokszta∏ceniowej oraz korzystania ze êróde∏ informacji technicznej.

3. Technik technologii odzie˝y mo˝e zostaç zatrudniony w zak∏adach przemys∏u odzie˝owego w laboratorium, we wzorcowni, w dziale przygotowania produkcji, w krojowni, w szwalni, w dziale kontroli jakoÊci

na nast´pujàcych stanowiskach

1) brygadzista,

2) mistrz,

3) technolog.

Mo˝e tak˝e podjàç zatrudnienie w zak∏adach us∏ugowych, w szczególnoÊci w krawiectwie miarowym.

Mo˝e te˝ otworzyç w∏asny zak∏ad wytwórczy lub us∏ugowy. Bez wzgl´du na miejsce zatrudnienia w obszar

pracy technika technologii odzie˝y wchodzi udzia∏

w planowaniu, organizowaniu, nadzorowaniu i kontrolowaniu procesów wytwarzania odzie˝y.

Zmiany w technologii odzie˝y, konstrukcji maszyn,

urzàdzeƒ i narz´dzi oraz organizacji pracy powodujà

zanikanie jednych stanowisk pracy i tworzenie nowych, modernizacj´ wyposa˝enia technicznego stanowisk roboczych i w konsekwencji cz´stà zmian´ zadaƒ

dla pracowników zatrudnionych w przemyÊle odzie˝owym i w odzie˝owych zak∏adach us∏ugowych. Wymaga si´ od nich umiej´tnoÊci adaptacyjnych, wysokiego

poziomu kwalifikacji zawodowych i wiedzy ogólnej.

4. Realizacja kszta∏cenia w zawodzie jest mo˝liwa

w szko∏ach dysponujàcych odpowiednià bazà dydaktycznà.

Poz. 887

c) proporcji sylwetek ludzkich,

d) strojów historycznych i regionalnych,

6) stela˝e do organizowania wystaw,

7) manekiny,

8) formy i szablony wyrobów odzie˝owych,

9) tabele antropometryczne,

10) rysunki modelowe wyrobów,

11) siatki konstrukcyjne ró˝nych asortymentów odzie˝y,

12) konstrukcje ró˝nych asortymentów odzie˝y,

13) gabloty z wykazem etapów modelowania form wyrobów odzie˝owych.

Pracownia materia∏oznawstwa odzie˝owego powinna byç wyposa˝ona w

Do prawid∏owego ukszta∏towania umiej´tnoÊci zawodowych, jakie musi opanowaç absolwent szko∏y,

niezb´dne sà dobrze zorganizowane i wyposa˝one pracownie

1) przyrzàdy do okreÊlania warunków klimatycznych

termometry, higrometr,

1) pracownia projektowania i modelowania odzie˝y,

3) mikroskopy z oprzyrzàdowaniem do identyfikacji

w∏ókien — jeden mikroskop dla trzech uczniów,

2) pracownia materia∏oznawstwa odzie˝owego,

2) przyrzàdy do aklimatyzacji próbek,

3) warsztaty szkolne,

4) zestawy odczynników chemicznych do identyfikacji

w∏ókien,

4) pracownia eksploatacji maszyn.

5) wagi laboratoryjne,

Ponadto szko∏a powinna dysponowaç salà z podestami do prezentowania modeli w trakcie pokazów mody.

6) lupy,

Wskazane by∏oby wyposa˝enie pracowni w stanowiska komputerowe z programami do wspomagania

projektowania odzie˝y. Stanowiska takie mogà byç zainstalowane w dodatkowym pomieszczeniu.

Pracownia projektowania i modelowania odzie˝y

powinna byç wyposa˝ona w ergonomiczne stanowiska do prac kreÊlarskich, projektowych i modelujàcych,

w szczególnoÊci w sto∏y kreÊlarskie z prawid∏owym

oÊwietleniem — jedno stanowisko dla jednego ucznia,

szafy do przechowywania materia∏ów kreÊlarskich

i projektowych oraz prac uczniowskich. Niezb´dne sà

nast´pujàce Êrodki dydaktyczne

1) eksponaty odzie˝y we fragmentach i w ca∏oÊci,

2) kolekcja materia∏ów w∏ókienniczych (tkaniny, dzianiny),

3) zestaw dodatków konfekcyjnych i zdobniczych,

4) ˝urnale i albumy,

5) filmy i plansze dotyczàce

a) podstaw rysunku technicznego odzie˝y,

b) podstaw kolorystyki,

7) zrywark´ do badaƒ wytrzyma∏oÊci na rozciàganie

materia∏ów odzie˝owych,

8) zestaw Polskich Norm dotyczàcych zasad przeprowadzania badaƒ,

9) kolekcj´ wyrobów w∏ókienniczych,

10) kolekcj´ w∏ókien naturalnych i chemicznych,

11) katalogi nici i nitek szwalniczych,

12) kolekcj´ wyrobów w∏ókienniczych z nitek: tkaniny,

dzianiny, plecionki,

13) kolekcj´ podstawowych typów tkanin i dzianin

z ró˝nych surowców, o ró˝nych splotach i wykoƒczeniu,

14) kolekcj´ materia∏ów odzie˝owych wykonanych nowymi technikami,

15) kolekcj´ dodatków krawieckich.

Znaczna cz´Êç umiej´tnoÊci powinna byç ukszta∏towana w ramach zaj´ç praktycznych, które odbywaç si´

mogà w warsztatach szkolnych lub u pracodawców.

W warsztatach szkolnych praca ma charakter szkoleniowy. Podczas zaj´ç nale˝y zwróciç uwag´ na autentyczne warunki procesu technologicznego, jego orga-

nizacj´, wymagania i zgodnoÊç z przepisami bezpieczeƒstwa i higieny pracy oraz ergonomii. Warsztaty

szkolne powinny byç wyposa˝one w

Poz. 887

a) rysunku technicznego,

b) cz´Êci maszyn,

c) tworzenia Êciegu,

1) niezb´dne przybory do szycia,

2) maszyny szwalnicze, stebnówki p∏askie i owerloki,

3) urzàdzenia do prasowania (˝elazko z wytwornicà

pary, ˝elazka elektryczne, r´kawnik, poduszka, deska ig∏owa),

4) urzàdzenia do krojenia (no˝e krojcze pionowe lub

tarczowe, no˝yczki),

5) katalog Êciegów r´cznych,

6) manekiny,

7) eksponaty odzie˝y we fragmentach i w ca∏oÊci,

d) oprzyrzàdowania pomocniczego maszyn szwalniczych,

e) transportu w zak∏adzie odzie˝owym,

f) nap´du maszyn odzie˝owych.

Wskazane jest, aby zaj´cia dydaktyczne dotyczàce

modelowania odzie˝y i materia∏oznawstwa prowadzone by∏y w grupach nie wi´kszych ni˝ 15 osób, zaj´cia

praktyczne w grupach 8—10-osobowych, praktyka zawodowa natomiast w grupach nie wi´kszych ni˝ 6-osobowe.

8) komplet dokumentacji techniczno-technologicznej,

5. Zakres kszta∏cenia technika technologii odzie˝y

okreÊlajà trzy bloki programowe, wyodr´bnione wed∏ug kryterium nast´pstwa poszczególnych etapów

procesu produkcyjnego

9) zestawy Polskich Norm zwiàzanych z konfekcjonowaniem wyrobów.

1) surowcowo-projektowy,

Pracownia eksploatacji maszyn powinna byç wyposa˝ona w

1) eksponaty maszyn szwalniczych,

2) eksponaty cz´Êci maszyn,

3) prospekty nowoczesnych maszyn i urzàdzeƒ odzie˝owych,

4) zestaw Polskich Norm z zakresu maszynoznawstwa

i odzie˝ownictwa,

5) filmy i plansze z zakresu

2) techniczno-technologiczny,

3) organizacyjno-ekonomiczny.

6. Ogromny wp∏yw na efekty procesu dydaktyczno-wychowawczego ma wi´ê szko∏y z pracodawcami.

Wszystkie jej formy, w szczególnoÊci takie, jak: wycieczki, odbywanie cz´Êci zaj´ç w przedsi´biorstwach,

odbywanie praktyk zawodowych u pracodawców, powinny sprzyjaç poznaniu przez uczniów (s∏uchaczy)

warunków przysz∏ej pracy zawodowej, co ma du˝e znaczenie w kszta∏towaniu si´ w∏aÊciwych postaw

uczniów (s∏uchaczy) wobec szko∏y oraz przysz∏ego zawodu.

II. PODZIA¸ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

Minimalna liczba godzin w cyklu kszta∏cenia w %*

podbudowa

programowa: szko∏a

podstawowa

podbudowa

programowa

szko∏a zasadnicza;

zawód: krawiec

podbudowa

programowa: liceum

ogólnokszta∏càce

Surowcowo-projektowy

18

18

18

Techniczno-technologiczny

46

46

46

Organizacyjno-ekonomiczny

16

16

16

80**

80**

80**

Nazwa bloku programowego

Razem

** Podzia∏ godzin na bloki programowe dotyczy kszta∏cenia w szko∏ach dla m∏odzie˝y i w szko∏ach dla doros∏ych (w formie

stacjonarnej i zaocznej).

** Pozosta∏e 20% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie

kszta∏cenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizacj´.

III. PODSTAWY PROGRAMOWE KSZTA¸CENIA W BLOKACH

PROGRAMOWYCH

BLOK SUROWCOWO-PROJEKTOWY

1. Cele kszta∏cenia

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

Poz. 887

22) dobieraç zapi´cia do wyrobu odzie˝owego,

23) dobieraç podszewk´ do wyrobu odzie˝owego,

24) dobieraç materia∏y usztywniajàce, konstrukcyjno -noÊne i termoizolacyjne,

25) dobieraç dodatki zdobnicze do wyrobu odzie˝owego,

1) okreÊlaç parametry klimatu w pomieszczeniu za

pomocà urzàdzeƒ kontrolno-pomiarowych,

26) oceniaç na podstawie badaƒ laboratoryjnych w∏aÊciwoÊci higieniczne, estetyczne i wytrzyma∏oÊciowe materia∏ów odzie˝owych,

2) obs∏ugiwaç podstawowà aparatur´ laboratoryjnà,

s∏u˝àcà do badania surowców w∏ókienniczych

i materia∏ów odzie˝owych,

27) wykazywaç w∏aÊciwoÊci konfekcyjne materia∏ów

odzie˝owych,

3) wykonywaç badania laboratoryjne surowców i materia∏ów odzie˝owych,

4) stosowaç normy dotyczàce badaƒ w∏aÊciwoÊci

w∏ókien i materia∏ów odzie˝owych,

28) objaÊniaç zasady konfekcjonowania materia∏ów

odzie˝owych,

29) dobieraç materia∏ odzie˝owy i dodatki krawieckie

do asortymentu odzie˝y,

5) opracowywaç wyniki badaƒ laboratoryjnych,

30) objaÊniaç zasady konserwacji materia∏ów i wyrobów odzie˝owych,

6) stosowaç do identyfikacji w∏ókien badania mikroskopowe, chemiczne i organoleptyczne,

31) planowaç rodzaj i zakres badaƒ, które sà niezb´dne

do oceny w∏aÊciwoÊci materia∏ów odzie˝owych,

7) rozpoznawaç w∏ókna naturalne i materia∏y z nich

wykonane,

32) wykonywaç rysunki techniczne prostych wyrobów

odzie˝owych,

8) rozpoznawaç w∏ókna chemiczne i materia∏y z nich

wykonane,

33) interpretowaç rysunki ˝urnalowe,

9) rozpoznawaç mieszanki w∏ókiennicze i materia∏y

z nich wykonane,

10) okreÊlaç w∏aÊciwoÊci nitek na podstawie badaƒ laboratoryjnych,

11) wykazywaç wp∏yw w∏aÊciwoÊci nitek na w∏aÊciwoÊci materia∏ów odzie˝owych,

12) okreÊlaç parametry splotów tkackich,

13) okreÊlaç parametry struktury tkaniny i jej wymiary

liniowe,

14) wykazywaç wp∏yw budowy tkaniny i sposobu wykoƒczenia na jej w∏aÊciwoÊci u˝ytkowe,

34) wykonywaç rysunki modelowe wyrobów odzie˝owych na sylwetkach podstawowych,

35) dobieraç zestawienia kolorystyczne w projekcie

odzie˝y,

36) dobieraç materia∏y odzie˝owe i dodatki do modeli

odzie˝y,

37) projektowaç wyroby odzie˝owe dla typowych sylwetek, zgodnie z tendencjami mody i przeznaczeniem,

38) projektowaç wyroby odzie˝owe dla nietypowych

sylwetek, zgodnie z tendencjami mody i przeznaczeniem,

15) okreÊlaç parametry splotów dziewiarskich,

39) projektowaç wyroby odzie˝owe inspirowane sztukà i strojami historycznymi,

16) okreÊlaç parametry struktury dzianiny i jej wymiary liniowe,

40) projektowaç wyroby odzie˝owe inspirowane strojami regionalnymi.

17) wykazywaç wp∏yw budowy dzianiny i sposobu wykoƒczenia na jej w∏aÊciwoÊci u˝ytkowe,

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

18) identyfikowaç wyroby plecione,

TreÊci kszta∏cenia uj´te sà w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

19) identyfikowaç materia∏y odzie˝owe wytwarzane

nowymi technikami,

1) metody przeprowadzania badaƒ warunków klimatycznych w pomieszczeniach laboratoryjnych,

20) wykazywaç zastosowanie materia∏ów wytwarzanych nowymi technikami,

2) podstawowe metody badaƒ w∏ókien i materia∏ów

odzie˝owych,

21) dobieraç nici szwalnicze do materia∏ów odzie˝owych,

3) metody opracowania wyników badaƒ laboratoryjnych,

4) rodzaje i w∏aÊciwoÊci w∏ókien,

9) stosowaç zasady modelowania przestrzennego,

5) nitki odzie˝owe,

10) wykonywaç modelowanie form odzie˝y fantazyjnej,

6) budowa tkaniny,

7) sposoby wykoƒczenia tkanin,

11) pobieraç wymiary z nietypowej sylwetki,

8) budowa dzianiny,

12) wykonywaç modelowanie form wyrobów odzie˝owych na najcz´Êciej spotykane nietypowe sylwetki,

9) sposoby wykoƒczenia dzianin,

13) ustalaç wielkoÊç dodatku na szwy i podwini´cia,

10) wyroby plecione,

14) wykonywaç szablony elementów wyrobów odzie˝owych,

11) materia∏y odzie˝owe wytwarzane nowymi technikami,

12) dodatki krawieckie,

15) wykonywaç stopniowanie szablonów podstawowych elementów wyrobów odzie˝owych,

13) w∏aÊciwoÊci u˝ytkowe materia∏ów odzie˝owych,

16) wykonywaç uk∏ad szablonów na materiale odzie˝owym,

14) podstawowe wiadomoÊci o normowaniu w przemyÊle odzie˝owym,

17) kroiç elementy wyrobu odzie˝owego,

15) konserwacja materia∏ów i wyrobów odzie˝owych,

18) dobieraç odpowiednie maszyny i urzàdzenia,

16) podstawy rysunku technicznego,

19) stosowaç podstawowe maszyny szwalnicze,

17) podstawy kolorystyki,

20) stosowaç odpowiednie parametry obróbki termicznej,

18) dobór materia∏ów odzie˝owych i dodatków do modeli odzie˝y,

19) zasady projektowania odzie˝y,

21) organizowaç w∏asne stanowisko pracy, zgodnie

z przepisami przeciwpo˝arowymi, bezpieczeƒstwa

i higieny pracy oraz ergonomii,

20) inspiracja sztukà i strojami historycznymi w projektowaniu odzie˝y,

22) stosowaç w∏aÊciwe po∏àczenie elementów wyrobu

odzie˝owego,

21) inspiracja strojami regionalnymi w projektowaniu

ubiorów wspó∏czesnych.

23) wykonywaç podstawowe wyroby odzie˝owe,

24) wykonywaç fantazyjne wyroby odzie˝owe,

BLOK TECHNICZNO-TECHNOLOGICZNY

1. Cele kszta∏cenia

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

1) definiowaç poj´cia z zakresu konstrukcji i modelowania form odzie˝y,

2) wykonywaç pomiary krawieckie na wyroby odzie˝owe,

3) stosowaç zasady obliczania odcinków konstrukcyjnych,

25) przeprowadzaç kontrol´ jakoÊci w kolejnych fazach

procesu technologicznego,

26) przeprowadzaç kontrol´ jakoÊci gotowego wyrobu

odzie˝owego,

27) stosowaç zasady sk∏adowania i przechowywania

materia∏ów i wyrobów gotowych,

28) stosowaç zasady ergonomii, bezpieczeƒstwa i higieny pracy,

29) stosowaç Êrodki zapobiegajàce wypadkom w Êrodowisku pracy,

4) stosowaç zasady ustalania dodatku konstrukcyjnego,

30) wyjaÊniaç zasady zachowania si´ w razie wypadku

przy pracy,

5) stosowaç zasady wyprowadzania linii modelowych,

31) udzielaç pomocy przedlekarskiej.

6) rysowaç siatki konstrukcyjne elementów wyrobów

odzie˝owych,

7) rysowaç kszta∏ty elementów wyrobów odzie˝owych,

8) stosowaç zasady modelowania wtórnego,

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

TreÊci kszta∏cenia uj´te sà w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

1) zasady konstrukcji i modelowania form odzie˝y,

2) metody otrzymywania form odzie˝y,

3) modelowanie

odzie˝owych,

form

— 4663 —

podstawowych

Poz. 887

wyrobów

11) wykazywaç ró˝nice mi´dzy przemys∏owym a us∏ugowym normowaniem materia∏ów,

4) modelowanie form wyrobów zgodnie z projektem

plastycznym,

12) stosowaç zasady sk∏adowania i przechowywania

materia∏ów i wyrobów gotowych,

5) modelowanie przestrzenne,

13) charakteryzowaç zasady organizowania transportu

wewnàtrzzak∏adowego,

6) modelowanie form odzie˝y dla figur nietypowych,

7) wykonanie szablonów wyrobów odzie˝owych,

8) stopniowanie szablonów,

9) etapy wytwarzania odzie˝y

a) krojenie elementów odzie˝y,

b) ∏àczenie elementów odzie˝y,

c) obróbka termiczna,

d) kontrola jakoÊci,

e) przechowywanie materia∏ów i wyrobów gotowych,

10) ergonomia i higiena pracy.

BLOK ORGANIZACYJNO-EKONOMICZNY

1. Cele kszta∏cenia

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

1) czytaç schematy kinematyczne podstawowych maszyn i urzàdzeƒ odzie˝owych,

14) objaÊniaç zasady organizowania stanowiska pracy,

zgodnie z wymaganiami bezpieczeƒstwa pracy i ergonomii,

15) objaÊniaç zasady organizowania procesu produkcyjnego w przedsi´biorstwie odzie˝owym, zgodnie

z wymaganiami bezpieczeƒstwa pracy i ergonomii,

16) objaÊniaç zasady organizowania procesu wytwórczego w zak∏adzie miarowo-us∏ugowym, zgodnie

z wymaganiami bezpieczeƒstwa pracy i ergonomii,

17) wykazywaç ró˝nice mi´dzy miarowo–us∏ugowym

a przemys∏owym wytwarzaniem odzie˝y,

18) stosowaç zasady organizowania procesu technologicznego w szwalni,

19) okreÊlaç kryteria klasyfikacji wielkoÊci wyrobów

odzie˝owych,

20) stosowaç zasady kontroli materia∏ów i wyrobów

odzie˝owych w kolejnych fazach procesu produkcyjnego,

21) przewidywaç konsekwencje z tytu∏u naruszenia

przepisów i zasad bezpieczeƒstwa i higieny pracy

w trakcie realizacji zadaƒ zawodowych,

2) dobieraç maszyny i urzàdzenia odzie˝owe do odpowiednich faz procesu technologicznego,

22) oceniaç przyczyny zm´czenia w czasie pracy,

3) identyfikowaç mechanizmy w maszynach i urzàdzeniach odzie˝owych,

24) pos∏ugiwaç si´ podstawowymi poj´ciami ekonomicznymi,

4) okreÊlaç zasady przekazywania nap´dów w maszynach i urzàdzeniach odzie˝owych,

25) wyjaÊniç istot´ mechanizmów rynkowych,

23) stosowaç zasady wspó∏dzia∏ania w zespole,

26) wykazaç relacje mi´dzy popytem, poda˝à a cenà,

5) charakteryzowaç zasady tworzenia Êciegu maszynowego,

27) stosowaç zasady obliczania progu rentownoÊci wyrobu i jego ceny,

6) okreÊlaç zastosowanie maszyn i urzàdzeƒ odzie˝owych,

28) klasyfikowaç przedsi´biorstwa,

7) wyjaÊniaç wp∏yw konstrukcji i metod eksploatacji

maszyn i urzàdzeƒ na bezpieczeƒstwo pracy,

29) porównywaç systemy zarzàdzania przedsi´biorstwami,

8) opracowywaç podstawowà dokumentacj´ techniczno-technologicznà,

9) okreÊlaç kolejne czynnoÊci wynikajàce z graficznego zapisu w´z∏ów technologicznych w wyrobie

odzie˝owym,

10) stosowaç zasady normowania materia∏ów w produkcji miarowo-us∏ugowej i przemys∏owej,

30) przedstawiaç czynniki wp∏ywajàce na struktur´ organizacyjnà przedsi´biorstwa,

31) sporzàdziç zawiadomienie o podj´ciu dzia∏alnoÊci

gospodarczej,

32) zawieraç umow´ o prac´ i umow´ zlecenia,

33) zaproponowaç formy aktywnego poszukiwania

pracy.

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

3) normowanie materia∏ów,

TreÊci kszta∏cenia uj´te sà w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

4) ergonomia i higiena pracy,

1) maszyny i urzàdzenia odzie˝owe,

Poz. 887

5) zasady bezpiecznej pracy,

6) podstawowe poj´cia i kategorie ekonomiczne,

2) organizowanie procesów wytwarzania odzie˝y

a) krojenie elementów odzie˝y,

7) gospodarka rynkowa,

b) ∏àczenie elementów odzie˝y,

8) podejmowanie dzia∏alnoÊci gospodarczej,

c) obróbka termiczna,

9) organizacja i zarzàdzanie w∏asnà firmà,

d) kontrola jakoÊci,

e) przechowywanie materia∏ów i wyrobów gotowych,

10) prawo pracy,

11) poszukiwanie pracy.

Za∏àcznik nr 11

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE TECHNIK W¸ÓKIENNIK

SYMBOL CYFROWY 311[41]

I. ZA¸O˚ENIA PROGRAMOWO-ORGANIZACYJNE

KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE

A. OPIS KWALIFIKACJI ABSOLWENTA

W wyniku kszta∏cenia w zawodzie absolwent powinien umieç

1) czytaç dokumentacj´ techniczno-technologicznà

wyrobu w∏ókienniczego gotowego,

2) charakteryzowaç podstawowe technologie w∏ókiennicze,

3) planowaç proces technologiczny wyrobu w∏ókienniczego,

4) stosowaç w∏aÊciwe kryteria w ocenie przydatnoÊci

technologicznej surowców, pó∏produktów oraz

Êrodków pomocniczych,

10) stosowaç zasady zarzàdzania jakoÊcià zapewniajàce prawid∏owy przebieg procesów technologicznych oraz wysokà jakoÊç wyrobów gotowych,

11) opracowywaç progi rentownoÊci wyrobu w∏ókienniczego, majàc na uwadze jego funkcje u˝ytkowe,

12) stosowaç przepisy prawa obowiàzujàce przy podejmowaniu indywidualnej w∏ókienniczej dzia∏alnoÊci

gospodarczej,

13) okreÊlaç i oceniaç w∏asne umiej´tnoÊci i mo˝liwoÊci zawodowe w zale˝noÊci od wybranej drogi zawodowej.

B. SPECYFICZNE WYMAGANIA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE

1. Wymagania psychofizyczne w∏aÊciwe dla zawodu

5) stosowaç w∏aÊciwe kryteria w ocenie przydatnoÊci

u˝ytkowej wyrobów w∏ókienniczych gotowych,

1) zainteresowania techniczne,

6) wykonywaç pomiary parametrów charakteryzujàcych surowce, pó∏produkty i wyroby gotowe,

3) spostrzegawczoÊç,

7) zorganizowaç stanowisko pracy, z uwzgl´dnieniem

przepisów przeciwpo˝arowych, bezpieczeƒstwa

i higieny pracy oraz ergonomii i ochrony Êrodowiska,

8) stosowaç zasady magazynowania, przechowywania i transportu surowców, wyrobów gotowych

oraz Êrodków pomocniczych,

9) obs∏ugiwaç maszyny i urzàdzenia stosowane

w technologiach w∏ókienniczych,

2) wyobraênia przestrzenna,

4) koncentracja i podzielnoÊç uwagi,

5) sprawnoÊç manualna,

6) zdolnoÊci organizacyjne.

2. Specyfikà przemys∏u w∏ókienniczego jest nieustanna zmiennoÊç technologii, wyposa˝enia technicznego, produkowanego asortymentu i stosowanego

wzornictwa. Spowodowana jest ona wytwarzaniem

wyrobów, których w∏aÊciwoÊci u˝ytkowe uzale˝nione

sà od potrzeb i gustów odbiorców.

Szko∏a powinna wyposa˝yç uczniów (s∏uchaczy)

w takie umiej´tnoÊci, które znajdà szeroki zakres zastosowania w pracy zawodowej. Absolwent szko∏y powinien byç mobilny zawodowo, co oznacza, ˝e nie bojàc

si´ zmian w miejscu pracy, b´dzie zdolny do szybkiego

przekwalifikowania si´, nawet kilka razy w toku pracy

zawodowej. Powinien te˝ umieç myÊleç kategoriami

ekonomicznymi.

3. Do podstawowych zadaƒ zawodowych technika

w∏ókiennika nale˝y

1) udzia∏ w opracowywaniu dokumentacji techniczno–technologicznej wyrobów w∏ókienniczych,

2) udzia∏ w projektowaniu procesów technologicznych,

3) sprawowanie dozoru technicznego nad pracà urzàdzeƒ i maszyn,

4) u˝ytkowanie przyrzàdów i urzàdzeƒ kontrolno-pomiarowych,

5) planowanie i kontrolowanie przebiegu procesów

technologicznych,

6) organizowanie pracy w∏asnej i podleg∏ych pracowników,

7) stosowanie przepisów bezpieczeƒstwa i higieny

pracy oraz przeciwpo˝arowych,

Poz. 887

Laboratorium pomiarów w∏ókienniczych powinno

sk∏adaç si´ z dwóch pomieszczeƒ

1) gabinetu pomiarowego,

2) gabinetu przedmiotowego.

W gabinecie pomiarowym powinny znajdowaç si´

stanowiska badawcze — jedno dla jednego ucznia.

Wskazane sà te˝ stanowiska komputerowe (jedno dla

dwóch uczniów) ze specjalistycznym oprogramowaniem, umo˝liwiajàcym opracowanie wyników pomiarów. Gabinet pomiarowy powinien byç wyposa˝ony

w niezb´dnà aparatur´ laboratoryjnà i aparaty pomiarowe

1) mikroskopy biologiczne — minimum jeden dla

dwóch uczniów,

2) mikroskop biologiczny sprz´˝ony z kamerà,

3) mikroskopy stereoskopowe — 5 szt.,

4) skr´tomierze — 3 szt.,

5) zrywarka do w∏ókien,

6) zrywarki do nitek — 2 szt.,

7) zrywarki do p∏askich wyrobów w∏ókienniczych —

2 szt.,

8) gruboÊciomierze — 2 szt.,

8) uczestniczenie w okreÊlaniu rentownoÊci produkowanych wyrobów,

9) aparaty do kondycjonowania — 2 szt.,

9) dbanie o ochron´ Êrodowiska.

10) aparaty do badania odpornoÊci na Êcieranie —

2 szt.,

4. Technik w∏ókiennik mo˝e podjàç zatrudnienie

w zak∏adach w∏ókienniczych na nast´pujàcych stanowiskach

11) aparaty do badania gniotliwoÊci — 2 szt.,

1) technik w dziale przygotowania produkcji,

13) aparaty do badania przepuszczalnoÊci powietrza —

2 szt.,

2) technik oddzia∏u produkcyjnego,

3) technik w dziale normowania pracy,

4) technik kontroli jakoÊci surowców i wyrobów,

5) technik w laboratorium w∏ókienniczym,

12) aparaty do badania odpornoÊci na pilling — 2 szt.,

14) aparat do badania odpornoÊci wyrobów w∏ókienniczych na ciÊnienie statyczne,

15) aparat do badania odpornoÊci wyrobów w∏ókienniczych na ciÊnienie dynamiczne,

6) technik w dziale marketingu.

16) aparaty do badania stopnia czystoÊci prz´dzy —

2 szt.,

Mo˝e te˝ prowadziç w∏asny zak∏ad produkcyjny lub

us∏ugowy.

17) aparaty do badania odpornoÊci wybarwieƒ na tarcie — 2 szt.,

5. Wi´kszoÊç zaj´ç w szkole powinna odbywaç si´

w odpowiednio wyposa˝onych pracowniach. Niezb´dne sà nast´pujàce pracownie

18) urzàdzenia do badania równowagi skr´tu nitek —

2 szt.,

1) laboratorium pomiarów w∏ókienniczych,

2) pracownia technologii w∏ókienniczych,

3) warsztaty szkolne,

4) pracownia eksploatacji maszyn i urzàdzeƒ w∏ókienniczych.

19) termosuszarki elektryczne — 2 szt.,

20) psychrometry Assmana (aspiratorowe) — 3 szt.,

21) higrometry w∏osowe — 3 szt.,

22) licznoÊciomierze — 5 szt.,

23) wagi analityczne — 4 szt.,

24) motaki elektryczne — 2 szt.,

Poz. 887

przeêroczy, tablica magnetyczna z kratkówkà, tablica

bia∏a z kolorowymi mazakami, stanowiska komputerowe IBM PC, drukarki, TV CODER z kolorowym monitorem lub rzutnik (panel) LCD.

25) sprawdziany pasmowe — 2 szt.,

26) szk∏o laboratoryjne,

27) odczynniki chemiczne.

Do gabinetu pomiarowego powinna byç doprowadzona bie˝àca woda i gaz oraz powinna byç w nim zainstalowana odpowiednia klimatyzacja.

Wskazane jest, by w gabinecie przedmiotowym

znajdowa∏y si´: telewizor, magnetowid, rzutnik do folii z ekranem, rzutnik do przeêroczy, tablica magnetyczna z kratkówkà, tablica bia∏a z kolorowymi mazakami,

stanowisko komputerowe IBM PC, drukarka.

Zaleca si´ przygotowanie nast´pujàcych Êrodków

dydaktycznych

Wyposa˝enie w Êrodki dydaktyczne tej pracowni

zale˝ne jest w du˝ym stopniu od realizowanego przez

szko∏´ programu nauczania. Wskazane jest, aby znajdowa∏y si´ w niej nast´pujàce Êrodki dydaktyczne

1) filmy dydaktyczne z zakresu w∏ókiennictwa,

2) plansze, foliogramy, fazogramy, przeêrocza, materia∏y fotograficzne dotyczàce wszystkich technologii w∏ókienniczych,

3) katalogi surowców w∏ókienniczych, pó∏produktów,

nitek, p∏askich wyrobów w∏ókienniczych, Êrodków pomocniczych,

4) kalkulatory (jeden dla dwóch uczniów),

1) filmy dydaktyczne z zakresu w∏ókiennictwa,

5) modele maszyn i urzàdzeƒ w∏ókienniczych,

2) plansze, foliogramy, fazogramy, przeêrocza z zakresu w∏ókiennictwa,

3) katalogi surowców w∏ókienniczych, pó∏produktów,

nitek, p∏askich wyrobów w∏ókienniczych,

6) schematy kinematyczne i technologiczne maszyn

w∏ókienniczych,

7) cz´Êci i elementy robocze maszyn w∏ókienniczych,

8) artyku∏y techniczne do maszyn w∏ókienniczych,

4) poradniki z zakresu w∏ókiennictwa,

9) Êrodki pomocnicze stosowane we w∏ókiennictwie,

5) instrukcje obs∏ugi maszyn i urzàdzeƒ w∏ókienniczych,

10) poradniki z zakresu w∏ókiennictwa,

6) foldery, katalogi i prospekty maszyn i urzàdzeƒ w∏ókienniczych,

11) instrukcje obs∏ugi maszyn i urzàdzeƒ w∏ókienniczych,

7) normy (ISO, PN, BN, ZN) z zakresu w∏ókiennictwa,

12) foldery, katalogi i prospekty maszyn i urzàdzeƒ w∏ókienniczych,

8) dokumentacje techniczno-technologiczne

wyrobów w∏ókienniczych,

(DTT)

9) literatura fachowa (ksià˝ki, skrypty, czasopisma,

normy, prace dyplomowe) z zakresu w∏ókiennictwa,

10) foldery, katalogi i prospekty surowców oraz wyrobów w∏ókienniczych,

11) przepisy przeciwpo˝arowe, bezpieczeƒstwa i higieny pracy,

13) normy (ISO, PN, BN, ZN) z zakresu w∏ókiennictwa,

14) dokumentacje techniczno-technologiczne (DTT)

wyrobów w∏ókienniczych,

15) dokumentacje techniczno-ruchowe (DTR) maszyn

i urzàdzeƒ w∏ókienniczych,

16) literatura fachowa (ksià˝ki, skrypty, czasopisma,

normy, prace dyplomowe),

12) regulamin pracowni,

17) foldery, katalogi i prospekty surowców oraz wyrobów w∏ókienniczych,

13) zbiory çwiczeƒ i zadaƒ do wykonania na zaj´ciach

przygotowane przez nauczyciela,

18) przepisy przeciwpo˝arowe oraz bezpieczeƒstwa

i higieny pracy,

14) licencyjne oprogramowanie komputerowe na ka˝de stanowisko: system operacyjny, program wspomagajàcy projektowanie, arkusze kalkulacyjne, programy statystyczne, specjalistyczne programy do

projektowania wyrobów w∏ókienniczych i bezpoÊredniego sterowania maszynami w∏ókienniczymi,

15) komputerowe bazy literatury fachowej.

W pracowni technologii w∏ókienniczych powinny

znajdowaç si´: telewizor (monitor) z kamerà, magnetowid (odtwarzacz), rzutnik do folii z ekranem, rzutnik do

19) regulamin pracowni,

20) zbiory çwiczeƒ i zadaƒ do wykonania na zaj´ciach

przygotowane przez nauczyciela,

21) licencyjne oprogramowanie komputerowe: system

operacyjny, program wspomagajàcy projektowanie, arkusze kalkulacyjne, programy statystyczne,

specjalistyczne programy do projektowania wyrobów w∏ókienniczych i bezpoÊredniego sterowania

maszynami w∏ókienniczymi,

22) komputerowe bazy literatury fachowej.

W∏ókiennicze warsztaty szkolne powinny byç urzàdzone na wzór ma∏ego zak∏adu produkcyjnego. Stopieƒ nowoczesnoÊci maszyn i urzàdzeƒ nie powinien

odbiegaç od stopnia nowoczesnoÊci maszyn i urzàdzeƒ stosowanych w przedsi´biorstwach. Ró˝norodnoÊç, iloÊç maszyn i urzàdzeƒ w∏ókienniczych, ich wielkoÊç oraz koszt utrudniajà spe∏nienie tego warunku,

dlatego zaleca si´, aby cz´Êç zaj´ç praktycznych odbywa∏a si´ w przedsi´biorstwach. Szczegó∏owe wyposa˝enie warsztatów szkolnych jest uzale˝nione od realizowanej w szkole specjalizacji. Na minimalne wyposa˝enie warsztatów szkolnych sk∏adajà si´

1) maszyny stosowane do wytwarzania nitek (prz´dzalnicze),

Poz. 887

Niezb´dne Êrodki dydaktyczne to

1) licencyjne oprogramowanie komputerowe na ka˝de stanowisko: system

operacyjny, program

wspomagajàcy projektowanie, arkusze kalkulacyjne, programy statystyczne, specjalistyczne programy do projektowania wyrobów w∏ókienniczych

i bezpoÊredniego sterowania maszynami w∏ókienniczymi,

2) filmy dydaktyczne z zakresu w∏ókiennictwa,

3) plansze, foliogramy, fazogramy, przeêrocza, materia∏y fotograficzne z zakresu w∏ókiennictwa,

2) maszyny oddzia∏u przygotowawczego do tkania,

4) katalogi surowców w∏ókienniczych, pó∏produktów,

nitek, p∏askich wyrobów w∏ókienniczych, katalogi

Êrodków pomocniczych,

3) krosna,

5) kalkulatory (jeden dla dwóch uczniów),

4) maszyny przygotowawcze do procesu dziania,

6) modele maszyn i urzàdzeƒ w∏ókienniczych,

5) maszyny dziewiarskie,

7) schematy kinematyczne i technologiczne maszyn

w∏ókienniczych,

6) maszyny wykaƒczalnicze stosowane we w∏ókiennictwie,

8) cz´Êci i elementy robocze maszyn w∏ókienniczych,

7) maszyny do konserwacji wyrobów tekstylnych,

9) artyku∏y techniczne do maszyn w∏ókienniczych,

8) artyku∏y techniczne do maszyn,

10) Êrodki pomocnicze stosowane we w∏ókiennictwie,

9) narz´dzia i aparaty pomiarowe,

11) poradniki z zakresu w∏ókiennictwa,

10) Êrodki podstawowe i pomocnicze stosowane w danej technologii,

12) instrukcje obs∏ugi maszyn i urzàdzeƒ w∏ókienniczych,

11) przyrzàdy i urzàdzenia pomocnicze do procesu

technologicznego,

13) foldery, katalogi i prospekty maszyn i urzàdzeƒ w∏ókienniczych,

12) dokumentacja magazynowa,

13) przyrzàdy niezb´dne do kontroli jakoÊci pó∏produktów i wyrobów,

14) karty napraw maszyn w∏ókienniczych,

15) regulaminy pracy,

16) wykaz zadaƒ i obowiàzków na ró˝nych stanowiskach pracy,

17) poradniki mistrza,

18) przepisy przeciwpo˝arowe, bezpieczeƒstwa i higieny pracy.

14) normy (ISO, PN, BN, ZN) z zakresu w∏ókiennictwa,

15) dokumentacje techniczno-technologiczne (DTT)

wyrobów w∏ókienniczych,

16) dokumentacje techniczno-ruchowe (DTR) maszyn

i urzàdzeƒ w∏ókienniczych,

17) literatura fachowa (ksià˝ki, skrypty, czasopisma,

prace dyplomowe),

18) foldery, katalogi i prospekty surowców oraz wyrobów w∏ókienniczych,

19) przepisy przeciwpo˝arowe, bezpieczeƒstwa i higieny pracy,

20) regulamin pracowni,

Pracownia eksploatacji maszyn i urzàdzeƒ w∏ókienniczych powinna byç wyposa˝ona w techniczne Êrodki

kszta∏cenia: telewizor (monitor) z kamerà, magnetowid

(odtwarzacz), rzutnik do folii z ekranem, rzutnik do

przeêroczy, tablic´ magnetycznà z kratkówkà, tablic´

bia∏à z kolorowymi mazakami, stanowiska komputerowe IBM PC (jedno na 2 uczniów), drukarki, TV CODER

z kolorowym monitorem lub rzutnik (panel) LCD. Poza

tym wskazane jest, aby pracownia wyposa˝ona by∏a

w stanowiska umo˝liwiajàce uczniom sporzàdzanie rysunków technicznych.

21) zbiory çwiczeƒ i zadaƒ do wykonania na zaj´ciach

przygotowane przez nauczyciela,

22) komputerowe bazy literatury fachowej.

6. Analiza zadaƒ zawodowych, do których realizacji

szko∏a kszta∏càca w zawodzie technik w∏ókiennik powinna przygotowaç absolwenta, pozwoli∏a wyodr´bniç cztery bloki programowe

1) materia∏oznawczo-pomiarowy,

2) technologiczno-organizacyjny,

1) mechaniczne technologie w∏ókiennicze,

3) eksploatacyjno-maszynowy,

2) chemiczne technologie w∏ókiennicze,

4) ekonomiczno-ekologiczny.

3) konserwacja wyrobów w∏ókienniczych.

7. Ze wzgl´du na szeroki zakres prac w przemyÊle

w∏ókienniczym, w podstawie programowej kszta∏cenia

w zawodzie technik w∏ókiennik przewidziano 20% ca∏kowitej liczby godzin przeznaczonych na realizacj´

kszta∏cenia zawodowego w danym typie szko∏y, do rozdysponowania przez autorów programów na specjalizacj´ zawodowà, w szczególnoÊci na dostosowanie

kszta∏cenia do potrzeb rynku pracy. Zaj´cia specjalizujàce powinny byç realizowane pod koniec okresu

kszta∏cenia. Mogà one obejmowaç jednà dziedzin´

w∏ókiennictwa lub kilka dziedzin. Mogà to byç w szczególnoÊci

Mo˝liwoÊç wyboru zaj´ç specjalizujàcych nie mo˝e

ograniczyç kszta∏cenia szerokoprofilowego w zawodzie, które zwi´ksza szanse absolwentów — techników

w∏ókienników na podj´cie zatrudnienia w przedsi´biorstwach w∏ókienniczych o ró˝nych profilach produkcji. Zmiana profilu produkcji zak∏adu, w którym absolwent podjà∏ prac´, umo˝liwia mu pozostanie w nim

nadal, po stosunkowo krótkim przekwalifikowaniu.

W programach nauczania dla zawodu nale˝y

uwzgl´dniç nowe rozwiàzania technologiczne oraz nowe

rodzaje produktów i us∏ug przemys∏u w∏ókienniczego.

II. PODZIA¸ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

Minimalna liczba godzin w cyklu kszta∏cenia w %*

Nazwa bloku programowego

podbudowa

programowa: szko∏a

podstawowa

podbudowa

programowa: szko∏a

zasadnicza; zawód

operator maszyn

w przemyÊle

w∏ókienniczym

Materia∏oznawczo-pomiarowy

15

15

15

Technologiczno-organizacyjny

45

45

45

Eksploatacyjno-maszynowy

15

15

15

Ekonomiczno-ekologiczny

5

5

5

80**

80**

80**

Razem

podbudowa

programowa: liceum

ogólnokszta∏càce

** Podzia∏ godzin na bloki programowe dotyczy kszta∏cenia w szko∏ach dla m∏odzie˝y i w szko∏ach dla doros∏ych (w formie

stacjonarnej i zaocznej).

** Pozosta∏e 20 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie

kszta∏cenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizacj´.

III. PODSTAWY PROGRAMOWE KSZTA¸CENIA

W BLOKACH PROGRAMOWYCH

BLOK MATERIA¸OZNAWCZO-POMIAROWY

1. Cele kszta∏cenia

4) charakteryzowaç techniki wytwarzania i struktur´ liniowych i p∏askich wyrobów w∏ókienniczych,

5) rozró˝niaç podstawowe parametry charakteryzujàce nitk´,

6) rozró˝niaç parametry charakteryzujàce tkanin´,

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

7) rozró˝niaç parametry charakteryzujàce dzianin´,

1) charakteryzowaç surowce w∏ókiennicze,

8) rozró˝niaç parametry charakteryzujàce w∏ókniny,

prz´dziny oraz inne wyroby w∏ókiennicze,

2) klasyfikowaç pod wzgl´dem surowcowym pó∏produkty oraz liniowe i p∏askie wyroby w∏ókiennicze,

3) charakteryzowaç w∏aÊciwoÊci u˝ytkowe surowców,

pó∏produktów, liniowych i p∏askich wyrobów w∏ókienniczych,

9) charakteryzowaç Êrodki pomocnicze stosowane we

w∏ókiennictwie,

10) wyjaÊniaç zasady pobierania i formowania próbek

liniowych i p∏askich wyrobów w∏ókienniczych,

11) wykonywaç pomiary warunków klimatycznych pomieszczeƒ laboratoryjnych i produkcyjnych,

10) klasyfikacja wyrobów w∏ókienniczych ze wzgl´du

na ich przeznaczenie,

12) wykonywaç pomiary wilgotnoÊci surowców, liniowych i p∏askich wyrobów w∏ókienniczych,

11) Êrodki pomocnicze stosowane we w∏ókiennictwie,

13) wykonywaç pomiary parametrów struktury liniowych i p∏askich wyrobów w∏ókienniczych,

12) badanie odpadów i Êcieków przemys∏owych.

BLOK TECHNOLOGICZNO-ORGANIZACYJNY

14) wykonywaç pomiary parametrów wytrzyma∏oÊci liniowych i p∏askich wyrobów w∏ókienniczych,

1. Cele kszta∏cenia

15) wykonywaç badania okreÊlajàce jakoÊç Êrodków

pomocniczych,

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

16) wykonywaç badania parametrów jakoÊci odpadów

i Êcieków przemys∏owych,

1) dobieraç surowce w∏ókiennicze do wytworzenia

okreÊlonego wyrobu gotowego,

17) opracowywaç wyniki wykonanych pomiarów,

2) przedstawiaç zasady projektowania p∏askich wyrobów w∏ókienniczych,

18) identyfikowaç rodzaj surowca w wyrobach w∏ókienniczych i odzie˝owych,

3) wyznaczaç parametry budowy podstawowych wyrobów w∏ókienniczych,

19) okreÊlaç sk∏ad iloÊciowy i jakoÊciowy sk∏adników

w wyrobie w∏ókienniczym o wskazanym przeznaczeniu u˝ytkowym,

4) przedstawiaç procesy wytwarzania nitki,

20) rysowaç sploty typowych wyrobów w∏ókienniczych,

21) wykonywaç pomiary parametrów w∏aÊciwoÊci

u˝ytkowych wyrobu w∏ókienniczego,

22) okreÊlaç zastosowanie danego wyrobu w∏ókienniczego,

5) przedstawiaç procesy wytwarzania p∏askich wyrobów w∏ókienniczych,

6) przedstawiaç procesy chemicznej obróbki wyrobów w∏ókienniczych,

7) przedstawiaç procesy konserwacji wyrobów w∏ókienniczych i odzie˝owych,

8) charakteryzowaç zjawiska fizykochemiczne zachodzàce podczas obróbki technologicznej,

23) okreÊlaç wp∏yw sposobu i technik wytwarzania na

funkcje u˝ytkowe wyrobu gotowego,

9) proponowaç sposób kontroli poszczególnych etapów procesu technologicznego,

24) analizowaç wp∏yw zastosowanego surowca w wyrobie w∏ókienniczym na rodzaj obróbki konserwacyjnej wyrobów odzie˝owych.

10) objaÊniaç normy techniczne, zasady bezpieczeƒstwa i higieny pracy oraz ochrony Êrodowiska stosowane w procesie technologicznym,

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

11) obliczaç iloÊç Êrodków podstawowych i pomocniczych wymaganych w technologiach w∏ókienniczych,

TreÊci kszta∏cenia uj´te sà w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

1) klasyfikowanie i charakterystyka surowców i wyrobów w∏ókienniczych,

2) warunki wykonywania badaƒ w laboratoriach w∏ókienniczych,

3) surowce w∏ókiennicze,

4) nitki,

12) przedstawiaç zasady tworzenia dokumentacji techniczno-technologicznej,

13) odczytywaç informacje zawarte w dokumentacji

techniczno-technologicznej,

14) planowaç etapy procesu technologicznego,

15) odtwarzaç w oparciu o dostarczone instrukcje cykl

produkcyjny zapewniajàcy synchronizacj´ maszyn

i urzàdzeƒ dla podstawowego asortymentu wyrobów w∏ókienniczych,

5) tkaniny,

6) dzianiny,

7) w∏ókniny i prz´dziny,

16) opracowywaç instrukcje wykonawcze do poszczególnych etapów procesu technologicznego typowego asortymentu,

8) inne wyroby w∏ókiennicze,

17) obliczaç iloÊç odpadów produkcyjnych powsta∏ych

w wyniku zastosowanej technologii,

9) wyznaczanie podstawowych parametrów charakteryzujàcych wyroby w∏ókiennicze,

18) przedstawiaç opinie dotyczàce efektywnoÊci wybranej technologii;

19) ustawiaç parametry maszyn i urzàdzeƒ, zgodnie

z za∏o˝eniami dokumentacji techniczno–technologicznej,

4) technologia tkanin,

20) charakteryzowaç poszczególne etapy pracy maszyny i urzàdzenia w∏ókienniczego,

6) technologia w∏óknin, prz´dzin i innych wyrobów,

21) przedstawiaç sposób wykonania kontroli procesu

obróbczego,

8) konserwacja wyrobów w∏ókienniczych,

22) wykazywaç zwiàzki mi´dzy planowaniem, normami i metodami pomiaru a kontrolà rzeczywistych

osiàgni´ç,

23) charakteryzowaç w∏aÊciwoÊci chemiczne i fizyczne

Êrodków pomocniczych stosowanych w technologiach w∏ókienniczych,

24) uzasadniaç wp∏yw zastosowanego Êrodka pomocniczego na w∏aÊciwoÊci wyrobu gotowego,

5) technologia dzianin,

7) chemiczna obróbka wyrobów w∏ókienniczych,

9) jakoÊç liniowych i p∏askich wyrobów w∏ókienniczych,

10) Êrodki podstawowe i pomocnicze stosowane

w technologiach w∏ókienniczych,

11) dokumentacja techniczno-technologiczna,

12) magazynowanie surowców i wyrobów w∏ókienniczych,

13) organizowanie procesu produkcyjnego,

25) ustalaç parametry wody stosowanej w technologiach w∏ókienniczych,

14) gospodarka odpadami w∏ókienniczymi,

26) przedstawiaç wymagania u˝ytkowe stawiane wyrobom przez dostawców i odbiorców,

15) gospodarka wodno–Êciekowa w zak∏adzie w∏ókienniczym.

27) przedstawiaç projekt organizacji miejsca pracy,

z uwzgl´dnieniem zasad bezpieczeƒstwa i higieny

pracy oraz ochrony Êrodowiska,

BLOK EKSPLOATACYJNO-MASZYNOWY

28) opracowywaç plan produkcyjny typowego asortymentu w∏ókienniczego,

29) stosowaç zasady skutecznej komunikacji interpersonalnej,

30) stosowaç zasady rozwiàzywania konfliktów interpersonalnych, powstajàcych w typowych warunkach produkcyjnych,

31) rozwiàzywaç proste problemy ekonomiczne za pomocà arkusza kalkulacyjnego,

32) odczytywaç informacje zawarte w bazie danych dotyczàce procesu technologicznego,

33) obliczaç mas´ legalnà i handlowà magazynowanych surowców i wyrobów w∏ókienniczych,

34) ustalaç warunki magazynowania i przechowywania surowców, wyrobów i Êrodków pomocniczych,

35) rozró˝niaç rodzaje magazynów i Êrodki transportu

stosowane we w∏ókiennictwie.

1. Cele kszta∏cenia

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

1) odczytywaç rysunki z∏o˝eniowe i wykonawcze mechanizmów i podzespo∏ów typowych maszyn

i urzàdzeƒ stosowanych we w∏ókiennictwie,

2) przedstawiaç zasady pracy typowych uk∏adów mechanicznych znajdujàcych si´ w maszynach i urzàdzeniach w∏ókienniczych,

3) przedstawiaç zasady pracy typowych uk∏adów hydraulicznych znajdujàcych si´ w maszynach i urzàdzeniach w∏ókienniczych,

4) przedstawiaç zasady pracy typowych uk∏adów

pneumatycznych znajdujàcych si´ w maszynach

i urzàdzeniach w∏ókienniczych,

5) klasyfikowaç poszczególne uk∏ady robocze w typowych maszynach i urzàdzeniach stosowanych

w danej technologii w∏ókienniczej,

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

6) objaÊniaç rol´ podstawowych mechanizmów typowej maszyny i urzàdzenia,

TreÊci kszta∏cenia uj´te sà w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

7) sporzàdzaç na podstawie modelu rysunek wykonawczy prostego elementu z naniesieniem wymiarów,

1) klasyfikacja liniowych i p∏askich wyrobów w∏ókienniczych,

2) wartoÊç u˝ytkowa liniowych i p∏askich wyrobów

w∏ókienniczych,

3) technologia nitek,

8) identyfikowaç podstawowe elementy sk∏adowe

mechanizmów i podzespo∏ów maszyn i urzàdzeƒ

stosowanych we w∏ókiennictwie,

9) przedstawiaç symbole graficzne stosowane

w schematach obwodów elektrycznych i elektro-

nicznych w dokumentacji techniczno-ruchowej

maszyny i urzàdzenia w∏ókienniczego,

10) stosowaç zasady bezpiecznej pracy przy obs∏udze

maszyn i urzàdzeƒ w∏ókienniczych,

11) rozró˝niaç uk∏ady elektryczne, elektroniczne i automatyki przemys∏owej w maszynach i urzàdzeniach

w∏ókienniczych,

12) przedstawiaç cele stosowania poszczególnych

uk∏adów elektrycznych, elektronicznych i automatyki przemys∏owej w maszynach i urzàdzeniach

w∏ókienniczych,

Poz. 887

BLOK EKONOMICZNO-EKOLOGICZNY

1. Cele kszta∏cenia

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

1) stosowaç przepisy dotyczàce ochrony pracownika

w miejscu pracy,

2) przewidywaç konsekwencje prawne i inne z tytu∏u

naruszenia przepisów i zasad bezpieczeƒstwa i higieny pracy w trakcie realizacji zadaƒ zawodowych,

13) odczytywaç wskazania urzàdzeƒ kontrolno–pomiarowych uk∏adów regulacji automatycznej,

3) organizowaç miejsce pracy i proces pracy pod

wzgl´dem wymagaƒ bezpieczeƒstwa pracy i ergonomii,

14) przedstawiaç

przeznaczenie typowej maszyny

i urzàdzenia w∏ókienniczego,

4) oceniaç wp∏yw czynników fizycznych, chemicznych

i biologicznych na zdrowie cz∏owieka w Êrodowisku pracy,

15) odczytywaç z dokumentacji techniczno–ruchowej

sk∏adowe elementy robocze maszyn i urzàdzeƒ

stosowanych w przemyÊle w∏ókienniczym,

5) przewidywaç zagro˝enia wyst´pujàce w Êrodowisku pracy,

16) wyjaÊniaç zasady wspó∏dzia∏ania poszczególnych

elementów roboczych maszyny i urzàdzenia w∏ókienniczego,

17) ustawiaç parametry poszczególnych elementów

roboczych uczestniczàcych w wykonaniu zadania

technologicznego,

6) stosowaç Êrodki zapobiegajàce wypadkom i chorobom zwiàzanym z czynnikami Êrodowiska pracy,

7) oceniaç przyczyny zm´czenia fizycznego i psychicznego w czasie pracy,

8) stosowaç odpowiednie proporcje czasu pracy i wypoczynku,

9) stosowaç zasady zdrowego stylu ˝ycia,

18) zaplanowaç czynnoÊci zabezpieczajàce przed wypadkiem podczas pracy przy maszynie w∏ókienniczej,

19) sprawdzaç gotowoÊç maszyny i urzàdzenia do podj´cia pracy,

10) przedstawiaç zasady zachowania si´ w razie wypadku przy pracy, po˝aru i w innych sytuacjach zagro˝enia,

11) wyjaÊniaç wp∏yw konstrukcji i metod eksploatacji

maszyn na bezpieczeƒstwo i higien´ pracy,

20) wybraç w∏aÊciwe Êrodki ochrony osobistej wymagane w pracy przy maszynie w∏ókienniczej.

12) charakteryzowaç zagro˝enia zwiàzane z transportem magazynowym i wewnàtrzmagazynowym,

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

13) udzielaç pomocy przedlekarskiej,

TreÊci kszta∏cenia uj´te sà w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

14) opisywaç êród∏a zanieczyszczeƒ Êrodowiska naturalnego powodowanych przez technologie w∏ókiennicze,

1) podstawy rysunku technicznego maszynowego,

15) przedstawiaç wymagania ochrony Êrodowiska dotyczàce zasobów wodnych i odprowadzanych Êcieków,

2) materia∏y konstrukcyjne,

3) cz´Êci maszyn,

4) elektrotechnika,

5) maszyny i urzàdzenia transportowe,

6) maszyny i urzàdzenia energetyczne,

7) wentylacja i klimatyzacja,

8) eksploatacja maszyn i urzàdzeƒ,

9) podstawy automatyki przemys∏owej.

16) opisaç g∏ówne rodzaje produktów ubocznych i odpadów w∏ókienniczych oraz sposoby ich wykorzystania lub neutralizacji,

17) stosowaç zasady ustalania rentownoÊci wyrobu

i us∏ugi,

18) charakteryzowaç koszty w uk∏adzie rodzajowym

i kalkulacyjnym oraz koszty zmienne i sta∏e wyrobu

w∏ókienniczego,

19) objaÊniaç zasady tworzenia kalkulacji kosztów wyrobu i us∏ugi,

20) okreÊlaç w przybli˝eniu cen´ sprzeda˝y wyrobu

w∏ókienniczego,

21) klasyfikowaç rodzaje przedsi´biorstw,

22) przedstawiaç cele dzia∏alnoÊci gospodarczej,

23) przedstawiaç zasady dzia∏ania przedsi´biorstw,

24) charakteryzowaç poszczególne etapy tworzenia

przedsi´biorstwa,

25) wykonywaç spis z natury towarów na koniec roku

kalendarzowego,

26) wype∏niç wniosek o otwarcie rachunku bankowego

i uzyskanie numeru REGON,

27) sporzàdziç zawiadomienie o podj´ciu dzia∏alnoÊci

gospodarczej,

28) objaÊniaç ró˝nice mi´dzy rodzajami umów o prac´,

29) przedstawiç drogi w∏asnego rozwoju zawodowego,

30) napisaç list motywacyjny i ˝yciorys w celu otrzymania pracy,

Poz. 887

34) przedstawiç prawa i obowiàzki pracownika wynikajàce z kodeksu pracy i innych przepisów prawa pracy,

35) przedstawiç sposób post´powania przy ubieganiu

si´ o zasi∏ek dla bezrobotnych,

36) przeprowadziç rozmow´ kwalifikacyjnà zwiàzanà

z ubieganiem si´ o prac´.

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

TreÊci kszta∏cenia uj´te sà w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

1) prawo pracy,

2) ergonomia i higiena pracy,

3) zasady zdrowego stylu ˝ycia,

4) zasady bezpiecznej pracy,

5) ochrona Êrodowiska,

6) potrzeby ludzkie i Êrodki ich zaspokajania,

7) ogniwa cyklu gospodarczego,

31) przedstawiç na piÊmie zakres obowiàzków pracownika na okreÊlonym stanowisku w danej bran˝y

w∏ókienniczej,

8) rynek i gospodarka rynkowa,

32) wype∏niç kwestionariusz osobowy,

10) organizacja przedsi´biorstwa,

33) zawrzeç umow´ o prac´ i umow´ zlecenia,

11) rynek kapita∏owy.

9) przedsi´biorstwa,

Za∏àcznik nr 12

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE MECHANIK POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH

SYMBOL CYFROWY 723[04]

I. ZA¸O˚ENIA PROGRAMOWO-ORGANIZACYJNE

KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE

A. OPIS KWALIFIKACJI ABSOLWENTA

W wyniku kszta∏cenia w zawodzie absolwent powinien umieç

1) klasyfikowaç pojazdy samochodowe wed∏ug ich

przeznaczenia i budowy,

2) interpretowaç podstawowe zjawiska i prawa z zakresu mechaniki ruchu i budowy pojazdów samochodowych, technologii mechanicznej oraz elektrotechniki,

5) czytaç i interpretowaç proste rysunki techniczne

oraz schematy (w tym instalacji elektrycznej),

6) pos∏ugiwaç si´ instrukcjami u˝ytkowania i obs∏ugi

samochodów, katalogami cz´Êci samochodowych

oraz dokumentacjà technologicznà monta˝u i naprawy,

7) sporzàdzaç szkice prostych cz´Êci maszyn,

8) wykonywaç podstawowe operacje obróbki r´cznej

i mechanicznej,

9) wykonywaç operacje monta˝u i demonta˝u zespo∏ów i pojazdów,

3) interpretowaç procesy robocze oraz zu˝yciowo-starzeniowe zachodzàce w pojazdach samochodowych,

10) stosowaç w monta˝u pojazdów samochodowych

podstawowe metody ∏àczenia materia∏ów i elementów,

4) interpretowaç zasady dzia∏ania oraz znaç budow´

i przeznaczenie maszyn i urzàdzeƒ wyposa˝enia

elektrycznego samochodów,

11) pos∏ugiwaç si´ narz´dziami i oprzyrzàdowaniem

(uniwersalnym i specjalistycznym) do monta˝u

i naprawy samochodów,

12) mierzyç podstawowe wielkoÊci fizyczne i geometryczne oraz interpretowaç wyniki pomiarów,

13) stosowaç wymiennoÊç zespo∏ów i

(z uwzgl´dnieniem grup wymiarowych),

cz´Êci

14) rozpoznawaç podstawowe materia∏y eksploatacyjne i charakteryzowaç ich w∏asnoÊci,

15) oceniaç stan techniczny pojazdów i zespo∏ów z wykorzystaniem metod diagnostyki samochodowej

(w tym diagnozowania wspomaganego komputerem),

16) wywa˝aç statycznie i dynamicznie wirujàce cz´Êci

maszyn,

17) stosowaç w procesie naprawy podstawowe metody regeneracji cz´Êci,

18) obs∏ugiwaç typowe urzàdzenia diagnostyczne i obs∏ugowo-naprawcze,

19) wykonywaç próby kontrolne zespo∏ów i pojazdów

po naprawie,

20) pos∏ugiwaç si´ dokumentacjà eksploatacyjnà samochodu,

21) interpretowaç akty prawne dotyczàce eksploatacji

technicznej samochodów,

22) wykorzystywaç technik´ komputerowà w praktyce

warsztatowej,

23) kierowaç pojazdami samochodowymi w zakresie

kategorii B,

24) kalkulowaç koszty typowych us∏ug motoryzacyjnych,

25) oceniaç jakoÊç wykonywanej pracy,

26) organizowaç i utrzymywaç w nale˝ytym porzàdku

swoje miejsce pracy,

27) stosowaç zasady bezpieczeƒstwa i higieny pracy,

ochrony przeciwpo˝arowej oraz ochrony Êrodowiska,

28) prezentowaç swoje kwalifikacje podczas poszukiwania pracy.

B. SPECYFICZNE WYMAGANIA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE

Poz. 887

dzia∏ania pojazdów oraz procesów technologicznych

ich wytwarzania, obs∏ugiwania i naprawiania, z drugiej strony zaÊ — znajomoÊç warunków i sposobów

eksploatacji pojazdów. W procesie produkcji mechanik pojazdów samochodowych uczestniczy we wszystkich etapach procesu technologicznego, w których

znajomoÊç budowy i eksploatacji pojazdów decyduje

o poprawnoÊci wykonania danych operacji. Nale˝à do

nich przede wszystkim operacje monterskie oraz czynnoÊci kontrolno-odbiorcze. W procesie wytwórczym

samochodów stosuje si´ tak˝e ró˝ne specjalne technologie, gdzie wymagane sà kwalifikacje b´dàce domenà mechaników specjalizujàcych si´ w poszczególnych rodzajach obróbki, a nie mechanika pojazdów samochodowych.

W procesie eksploatacji samochodów kwalifikacje

mechanika pojazdów samochodowych sà niezb´dne

na ró˝nych szczeblach s∏u˝by technicznej. Zakres zadaƒ zawodowych b´dzie jednak odmienny w du˝ych

gospodarstwach samochodowych i w ma∏ych zak∏adach obs∏ugowo-naprawczych, co wynika z mo˝liwoÊci i potrzeby specjalizowania si´ w poszczególnych

pracach. Wspólnà cechà tych zadaƒ b´dzie znajomoÊç

teoretyczna oraz praktyczna budowy i eksploatacji pojazdów samochodowych.

3. Realizacja wy˝ej wymienionych zadaƒ zawodowych jest uwarunkowana nabyciem w procesie kszta∏cenia odpowiednich umiej´tnoÊci intelektualnych

i praktycznych. Wymaga to w∏aÊciwego doboru metod

i form realizacyjnych pracy z uczniem w procesie dydaktyczno-wychowawczym.

Podstawowà formà realizacyjnà procesu dydaktycznego we wszystkich typach szkó∏ sà lekcje prowadzone w specjalistycznych pracowniach dydaktycznych oraz zaj´cia praktyczne w odpowiednio wyposa˝onym zapleczu warsztatowym.

W szkole kszta∏càcej mechaników pojazdów samochodowych powinny byç wydzielone nast´pujàce pracownie

1) rysunku technicznego,

2) informatyczna,

3) technologii mechanicznej,

du

4) elektrotechniki i urzàdzeƒ elektrycznych samochodów,

1) zainteresowania techniczne,

5) pomiarów warsztatowych,

2) koordynacja zmys∏owo-ruchowa,

6) budowy i eksploatacji samochodów.

3) wyobraênia przestrzenna,

Wyposa˝enie poszczególnych pracowni musi odpowiadaç wspó∏czesnym wymogom techniki. Modele

i eksponaty z zakresu techniki motoryzacyjnej powinny

byç zgodne z aktualnymi rozwiàzaniami konstrukcyjnymi w budowie samochodów.

1. Wymagania psychofizyczne w∏aÊciwe dla zawo-

4) podzielnoÊç uwagi,

5) szybka orientacja i spostrzegawczoÊç,

6) koncentracja uwagi,

7) odpornoÊç na warunki Êrodowiska pracy.

2. Na uzyskanie kwalifikacji zawodowych mechanika pojazdów samochodowych sk∏ada si´ z jednej strony umiej´tnoÊç wykorzystania wiedzy ogólnotechnicznej umo˝liwiajàcej zrozumienie budowy i zasad

Szkolne zaplecze warsztatowe powinno umo˝liwiaç realizacj´ zaj´ç praktycznych w zakresie podstawowych operacji obróbki r´cznej i maszynowej oraz

w zakresie badaƒ kontrolnych, obs∏ugi technicznej oraz

napraw bie˝àcych pojazdów samochodowych i ich zespo∏ów. Wa˝ne jest, aby wyposa˝enie warsztatów

szkolnych przewy˝sza∏o przeci´tny poziom wyposa˝e-

nia typowych stanowisk pracy w zapleczu technicznym

motoryzacji. Natomiast ich organizacja powinna byç

zbli˝ona do typowego uk∏adu technologiczno-organizacyjnego w stacjach obs∏ugi i zak∏adach naprawczych

samochodów.

4. Podstawa programowa kszta∏cenia w zawodzie

zawiera obligatoryjny zbiór treÊci kszta∏cenia (dzia∏ów

programowych) w postaci trzech wyodr´bnionych bloków programowych

1) techniczne podstawy zawodu,

2) budowa i eksploatacja pojazdów samochodowych,

3) przedsi´biorczoÊç, organizacja i bezpieczeƒstwo

pracy.

5. Rozwój w budowie pojazdów samochodowych

wyra˝a si´ ciàg∏ym wprowadzaniem do eksploatacji

nowych modeli, typów i odmian pojazdów.

Mechanik pojazdów samochodowych, korzystajàc

z odpowiedniej dokumentacji, musi umieç wykorzy-

Poz. 887

staç nabyte ogólne umiej´tnoÊci w obs∏udze i naprawie ka˝dego samochodu. W przypadku samochodów

produkcji zagranicznej korzystanie z dokumentacji

(zw∏aszcza obs∏ugowo-naprawczej) oraz urzàdzeƒ specjalnych dostarczanych przez producenta wymaga

umiej´tnoÊci pos∏ugiwania si´ podstawowym s∏ownictwem z zakresu techniki motoryzacyjnej w j´zyku

obcym. T´ umiej´tnoÊç nale˝y traktowaç na równi z innymi umiej´tnoÊciami zawodowymi.

We wspó∏czesnych samochodach coraz wi´ksza

liczba zespo∏ów nie wymaga okresowych zabiegów

obs∏ugowych, a ich naprawa polega na wymianie na

nowe. Zrozumienie zasad dzia∏ania i budowy tych zespo∏ów nie jest konieczne do poprawnego wykonania

zadaƒ zawodowych.

6. Specyficznym zagadnieniem zwiàzanym z nauczaniem praktycznym jest nauka jazdy samochodem,

która powinna koƒczyç si´ przygotowaniem umo˝liwiajàcym przystàpienie do egzaminu paƒstwowego

w zakresie prawa jazdy kategorii B.

II. PODZIA¸ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

Minimalna liczba godzin w cyklu

kszta∏cenia w %*

Nazwa bloku programowego

Techniczne podstawy zawodu

20

Budowa i eksploatacja pojazdów samochodowych

55

Przedsi´biorczoÊç, organizacja i bezpieczeƒstwo pracy

5

Razem

80**

** Podzia∏ godzin na bloki programowe dotyczy kszta∏cenia w szko∏ach dla m∏odzie˝y i w szko∏ach dla doros∏ych (w formie stacjonarnej i zaocznej).

** Pozosta∏e 20% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na

dostosowanie kszta∏cenia do potrzeb rynku pracy.

III. PODSTAWY PROGRAMOWE KSZTA¸CENIA W

BLOKACH PROGRAMOWYCH

BLOK: TECHNICZNE PODSTAWY ZAWODU

1. Cele kszta∏cenia

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

1) wykorzystywaç wiedz´ z zakresu mechaniki technicznej do charakteryzowania elementów maszyn

i ich po∏àczeƒ oraz analizowania dzia∏ania i budowy typowych mechanizmów,

2) charakteryzowaç i rozpoznawaç podstawowe materia∏y konstrukcyjne (metalowe i niemetalowe)

i eksploatacyjne oraz okreÊlaç ich zastosowanie

w budowie maszyn,

3) charakteryzowaç w∏asnoÊci pó∏wyrobów w budowie maszyn i wyjaÊniaç istot´ procesu odlewania,

obróbki plastycznej, obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej,

4) charakteryzowaç i stosowaç typowe technologie ∏àczenia materia∏ów i monta˝u elementów maszynowych,

5) charakteryzowaç i stosowaç typowe operacje obróbki r´cznej i maszynowej, wykorzystujàc w∏aÊciwe urzàdzenia i oprzyrzàdowanie,

6) przedstawiaç w odpowiednich rzutach kszta∏t i wielkoÊç elementów maszyn i ich po∏àczeƒ oraz zespo∏ów konstrukcyjnych,

7) wykorzystywaç odpowiednie materia∏y i urzàdzenia do sporzàdzania graficznego odwzorowania

konstrukcji mechanicznych,

8) stosowaç uk∏ad tolerancji i pasowaƒ,

9) wykorzystywaç wiedz´ z zakresu elektrotechniki do

analizowania obwodów i obliczania podstawowych wielkoÊci elektrycznych,

10) interpretowaç budow´ i dzia∏anie podstawowych

maszyn i urzàdzeƒ elektrycznych oraz okreÊlaç ich

zastosowanie,

BLOK: BUDOWA I EKSPLOATACJA POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH

11) interpretowaç dzia∏anie i budow´ podstawowych

elementów i uk∏adów elektronicznych,

1. Cele kszta∏cenia

12) mierzyç podstawowe wielkoÊci fizyczne i geometryczne oraz interpretowaç wyniki pomiarów,

13) pos∏ugiwaç si´ dokumentacjà konstrukcyjnà, technologicznà i techniczno-ruchowà maszyn i urzàdzeƒ mechanicznych oraz katalogami i normami,

14) interpretowaç podstawowe zjawiska i procesy degradacji materia∏ów i zu˝ywania elementów maszynowych,

15) obs∏ugiwaç komputer typu PC oraz wspó∏pracujàce urzàdzenia zewn´trzne,

16) instalowaç i u˝ytkowaç typowe oprogramowanie

wspomagajàce prace biurowe i warsztatowe,

17) kierowaç pojazdami samochodowymi w zakresie

uprawnieƒ kategorii B,

18) korzystaç z literatury i Êledziç rozwój techniki motoryzacyjnej.

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

1) rozró˝niaç pojazdy samochodowe ze wzgl´du na

ich przeznaczenie i rozwiàzania konstrukcyjne,

2) wykorzystywaç wiedz´ z zakresu mechaniki do analizowania ruchu samochodu i dzia∏ania jego mechanizmów,

3) analizowaç schematy kinematyczne oraz odczytywaç rysunki konstrukcyjne i na ich podstawie wyjaÊniaç dzia∏anie i budow´ zespo∏ów i uk∏adów

funkcjonalnych pojazdu,

4) wykorzystywaç wiedz´ z zakresu elektrotechniki do

analizowania budowy i dzia∏ania odbiorników oraz

maszyn elektrycznych stanowiàcych wyposa˝enie

pojazdu,

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

5) poprawnie odczytywaç schematy instalacji elektrycznych oraz rozró˝niaç rodzaje obwodów wyst´pujàcych w instalacjach elektrycznych pojazdów,

TreÊci kszta∏cenia uj´te sà w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

6) okreÊlaç rol´ i rodzaj elementów elektronicznych

stosowanych w budowie samochodów,

1) elementy maszyn i ich po∏àczenia,

7) charakteryzowaç w∏asnoÊci materia∏ów konstrukcyjnych i eksploatacyjnych stosowanych w pojazdach samochodowych,

2) mechanizmy,

3) podstawy metaloznawstwa i obróbki cieplnej,

4) materia∏y niemetalowe,

5) odlewnictwo i obróbka plastyczna,

6) techniki ∏àczenia materia∏ów,

7) podstawowe operacje obróbki r´cznej i trasowanie,

8) obróbka mechaniczna skrawaniem,

9) zasady szkicowania elementów w rzutach prostokàtnych i aksonometrycznych,

10) sporzàdzanie rysunków technicznych z wykorzystaniem widoków, przekrojów i k∏adów,

11) wymiarowanie przedmiotów i oznaczenia symboliczne na rysunkach,

12) uproszczenia rysunkowe i rysunki schematyczne,

13) rysunki wykonawcze i z∏o˝eniowe, gospodarka rysunkami i innymi noÊnikami informacji,

14) tolerancje i pasowania,

15) obwody elektryczne i êród∏a energii elektrycznej,

16) maszyny i mierniki elektryczne,

17) podstawowe elementy i uk∏ady elektroniczne,

18) pomiary warsztatowe,

19) fizykochemiczne podstawy eksploatacji maszyn,

20) urzàdzenia techniki komputerowej,

21) wybrane oprogramowanie u˝ytkowe,

22) prawo o ruchu drogowym,

23) nauka jazdy samochodem.

8) charakteryzowaç przebieg procesu technologiczno-organizacyjnego wytwarzania samochodów,

9) interpretowaç dane zawarte w charakterystyce

technicznej pojazdu i oceniaç jego w∏asnoÊci trakcyjne oraz przydatnoÊç eksploatacyjnà,

10) okreÊlaç warunki techniczne dla pojazdów dopuszczonych do ruchu na drogach publicznych,

11) wyjaÊniaç zasady techniki kierowania samochodem w ró˝nych warunkach drogowych i atmosferycznych,

12) interpretowaç zjawiska i procesy powodujàce zmiany stanu technicznego pojazdów podczas eksploatacji,

13) odró˝niaç typowe niedomagania i uszkodzenia

oraz systematyzowaç je w relacji: postaç — przyczyna — skutek,

14) sprawdzaç stan techniczny samochodu oraz jego

zespo∏ów i elementów, stosujàc odpowiednie metody diagnozowania i weryfikacji,

15) wykonywaç operacje monterskie, obs∏ugowe i naprawcze, zgodnie z wymogami dokumentacji technologicznej,

16) wykorzystywaç w procesie produkcji, obs∏ugi i naprawy odpowiednie oprzyrzàdowanie uniwersalne

i specjalistyczne,

17) obs∏ugiwaç urzàdzenia stanowiàce wyposa˝enie

typowych stanowisk obs∏ugowo-naprawczych

i diagnostycznych.

24) technologia naprawy silnika,

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

TreÊci kszta∏cenia uj´te sà w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

1) ogólna charakterystyka pojazdów samochodowych,

2) w∏asnoÊci trakcyjne samochodu,

3) podstawy teoretyczne dzia∏ania t∏okowych silników

spalinowych,

25) technologia naprawy podwozi,

26) technologia naprawy nadwozi,

27) zaplecze obs∏ugowo-naprawcze samochodów.

BLOK: PRZEDSI¢BIORCZOÂå, ORGANIZACJA I BEZPIECZE¡STWO PRACY

4) budowa silników samochodowych,

1. Cele kszta∏cenia

5) mechanizmy nap´dowe,

Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien

umieç

6) uk∏ady hamulcowe,

1) pos∏ugiwaç si´ podstawowymi poj´ciami ekonomicznymi,

7) uk∏ady kierownicze,

8) uk∏ad noÊny samochodu,

2) interpretowaç i objaÊniaç mechanizmy rynkowe,

9) ko∏a i ogumienie,

3) korzystaç ze êróde∏ wiedzy ekonomicznej i prawnej,

10) nadwozia,

11) obwody elektryczne: zasilania, rozruchu i zap∏onowy,

12) wyposa˝enie elektryczne nadwozi,

13) elektryczne i elektroniczne uk∏ady sterujàce uk∏adami funkcjonalnymi i wyposa˝eniem pojazdu,

14) przyczepy i naczepy,

4) podjàç dzia∏ania zwiàzane z poszukiwaniem pracy,

5) stosowaç si´ do przepisów prawa pracy i dzia∏aç

zgodnie z obowiàzkami pracowniczymi,

6) zorganizowaç prac´ na swoim stanowisku,

7) przestrzegaç zasad bezpiecznej pracy podczas u˝ytkowania urzàdzeƒ elektrycznych i mechanicznych,

15) motocykle,

8) udzielaç pierwszej pomocy osobom poszkodowanym,

16) technologia i organizacja wytwarzania samochodów oraz zarzàdzanie jakoÊcià produkcji,

9) przestrzegaç zasad ochrony Êrodowiska naturalnego.

17) zmiany stanu technicznego pojazdów w procesie

eksploatacji,

2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)

18) technika utrzymania pojazdów w gotowoÊci technicznej,

19) badania kontrolne i obs∏uga techniczna silnika,

20) badania kontrolne i obs∏uga techniczna mechanizmów podwozi,

21) badania kontrolne i obs∏uga techniczna wyposa˝enia elektrycznego,

22) ogólne zasady technologii naprawy pojazdów i ich

zespo∏ów,

23) typowe technologie naprawy zespo∏ów i regeneracji cz´Êci,

TreÊci kszta∏cenia uj´te sà w nast´pujàcych dzia∏ach programowych

1) wprowadzenie w zagadnienia Êrodowiska pracy

i gospodarki,

2) przedsi´biorstwo i jego pracownicy,

3) podejmowanie dzia∏alnoÊci gospodarczej,

4) zasady bezpieczeƒstwa i higieny pracy, przepisy

przeciwpo˝arowe i ochrony Êrodowiska na stanowisku pracy.

Wydawca: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

Redakcja: Rzàdowe Centrum Legislacji — Redakcja Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej i Dziennika Urz´dowego Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”,

ul. Marsza∏kowska 3/5, 00-624 Warszawa, tel. 825-46-79

Sk∏ad, druk i kolporta˝: Wydzia∏ Wydawnictw i Poligrafii Gospodarstwa Pomocniczego Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa, tel.: 694-67-50, 694-67-52; fax: 694-64-77, 694-62-06

Bezp∏atna infolinia: 0-800-287-581

www.gpkprm.gov.pl

e-mail: dziust@gpkprm.gov.pl

T∏oczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Wydziale Wydawnictw i Poligrafii Gospodarstwa Pomocniczego Kancelarii Prezesa Rady Ministrów,

ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa

Zam. 451/W/C/2000

ISSN 0867-3411

Cena 7,56 z∏

Warszawa, dnia 21 wrzeÊnia 2000 r.

Nr 78

TREÂå

Poz.

ROZPORZÑDZENIE

887 — Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 sierpnia 2000 r. w sprawie podstaw programowych

kszta∏cenia w zawodach: technik archiwista, technik budownictwa, technik geodeta, technik handlowiec, technik hutnik, technik instrumentów muzycznych, technik ochrony fizycznej osób i mienia, technik organizacji reklamy, technik technologii drewna, technik

technologii odzie˝y, technik w∏ókiennik i mechanik pojazdów samochodowych

. . 4593

887

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ

z dnia 3 sierpnia 2000 r.

w sprawie podstaw programowych kszta∏cenia w zawodach: technik archiwista, technik budownictwa, technik geodeta, technik handlowiec, technik hutnik, technik instrumentów muzycznych, technik ochrony

fizycznej osób i mienia, technik organizacji reklamy, technik technologii drewna, technik technologii odzie˝y,

technik w∏ókiennik i mechanik pojazdów samochodowych.

Na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia

7 wrzeÊnia 1991 r. o systemie oÊwiaty (Dz. U. z 1996 r.

Nr 67, poz. 329 i Nr 106, poz. 496, z 1997 r. Nr 28,

poz. 153 i Nr 141, poz. 943, z 1998 r. Nr 117, poz. 759

i Nr 162, poz. 1126 oraz z 2000 r. Nr 12, poz. 136, Nr 19,

poz. 239 i Nr 48, poz. 550) zarzàdza si´, co nast´puje