Obwieszczenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o drogach publicznych.

Drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii

dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami

i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

1.

Drogi publiczne ze względu na funkcje w sieci drogowej dzielą się na następujące kategorie

1)

drogi krajowe,

2)

drogi wojewódzkie,

3)

drogi powiatowe,

4)

drogi gminne.

2.

Ulice leżące w ciągu dróg wymienionych w ust. 1 należą do tej samej kategorii co te

drogi.

3.

Drogi publiczne ze względów funkcjonalno-technicznych dzielą się na klasy określone

w warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi i ich usytuowanie.

1.

Drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa.

2.

Drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa,

powiatu lub gminy.

Drogi publiczne ze względu na stopień dostępności i obsługi przyległego terenu dzielą

się na

1)

drogi ogólnodostępne,

2)

drogi ekspresowe,

3)

autostrady.

Użyte w ustawie określenia oznaczają

1)

droga lub pas drogowy - wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów

oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami,

zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami,

ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi

związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu,

2)

ulica - drogę na terenach zabudowy miast i wsi, łącznie z torowiskiem pojazdów szynowych

komunikacji miejskiej, wydzieloną liniami rozgraniczającymi, która jest przeznaczona

do obsługi bezpośredniego otoczenia oraz umieszczania urządzeń technicznych nie związanych

z ruchem pojazdów lub pieszych,

3)

jezdnia - część drogi przeznaczoną do ruchu pojazdów,

4)

korona drogi - jezdnię z poboczami, zatokami autobusowymi, a przy drogach dwujezdniowych

- również z pasami awaryjnego postoju i pasem dzielącym jezdnie,

5

droga ekspresowa - drogę przeznaczoną wyłącznie dla ruchu pojazdów samochodowych i

nie obsługującą przyległego terenu

a)

wyposażoną w jedną lub dwie jezdnie,

b)

posiadającą wielopoziomowe skrzyżowania z przecinającymi ją innymi drogami komunikacji,

z dopuszczeniem wyjątkowo jednopoziomowych skrzyżowań z drogami publicznymi,

c)

wyposażoną w urządzenia obsługi podróżnych, pojazdów i przesyłek, przeznaczone wyłącznie

dla użytkowników drogi,

6

autostrada - drogę przeznaczoną wyłącznie dla ruchu pojazdów samochodowych i nie obsługującą

przyległego terenu

a)

wyposażoną przynajmniej w dwie trwale rozdzielone jednokierunkowe jezdnie,

b)

posiadającą wielopoziomowe skrzyżowania ze wszystkimi przecinającymi ją drogami komunikacji,

c)

wyposażoną w urządzenia obsługi podróżnych, pojazdów i przesyłek, przeznaczone wyłącznie

dla użytkowników autostrady,

7)

obiekt mostowy - most, wiadukt, estakadę, tunel, kładkę dla pieszych, przejście podziemne

i przepust,

8)

budowa drogi - wykonywanie nowego połączenia drogowego między określonymi miejscami

lub miejscowościami,

9)

modernizacja drogi - wykonywanie robót, w których wyniku następuje podwyższenie parametrów

technicznych i eksploatacyjnych istniejącej drogi,

10)

utrzymanie drogi - wykonywanie robót remontowych, przywracających jej pierwotny stan,

oraz robót konserwacyjnych, porządkowych i innych, zmierzających do zwiększenia bezpieczeństwa

i wygody ruchu, w tym także odśnieżanie i zwalczanie śliskości zimowej,

11)

ochrona drogi - działanie mające na celu niedopuszczenie do przedwczesnego zniszczenia

drogi oraz niewłaściwego jej użytkowania,

12)

(skreślony).

2.

(skreślony).

Rada Ministrów ustali, w drodze rozporządzenia, sieć autostrad, dróg ekspresowych

oraz dróg o znaczeniu obronnym.

Minister Transportu i Gospodarki Morskiej ogłosi w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej

Polskiej jednolity tekst ustawy o drogach publicznych, z uwzględnieniem zmian wynikających

z przepisów ogłoszonych przed dniem wydania jednolitego tekstu.

1.

Do dróg krajowych zalicza się

1)

autostrady i drogi ekspresowe oraz drogi leżące w ich ciągach do czasu wybudowania

autostrad i dróg ekspresowych,

2)

drogi międzynarodowe,

3)

drogi stanowiące inne połączenia zapewniające spójność sieci dróg krajowych,

4

drogi dojazdowe do ogólnodostępnych przejść granicznych obsługujących ruch osobowy

i towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów (zespołu pojazdów) lub wyłącznie

ruch towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów (zespołu pojazdów),

5)

drogi alternatywne dla autostrad płatnych,

6)

drogi stanowiące ciągi obwodnicowe dużych aglomeracji miejskich,

7)

drogi o znaczeniu obronnym.

2.

Zaliczenie do kategorii dróg krajowych następuje w drodze rozporządzenia Rady Ministrów

na wniosek ministra właściwego do spraw transportu, przedłożony w porozumieniu z ministrami

właściwymi do spraw administracji publicznej, spraw wewnętrznych oraz obrony narodowej

po zasięgnięciu opinii właściwych sejmików województw.

3

Przebieg dróg krajowych ustala, w drodze rozporządzenia, minister właściwy do spraw

transportu po zasięgnięciu opinii właściwych zarządów województw, a w miastach na

prawach powiatu - właściwych zarządów miast.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.

1.

Do dróg wojewódzkich zalicza się drogi inne niż określone w art. 5 ust. 1, stanowiące

połączenia między miastami, mające znaczenie dla województwa, i drogi o znaczeniu

obronnym nie zaliczone do dróg krajowych.

2.

Zaliczenie do kategorii dróg wojewódzkich następuje w drodze uchwały sejmiku województwa

w porozumieniu z ministrami właściwymi do spraw transportu oraz obrony narodowej.

3

Przebieg dróg wojewódzkich ustala sejmik województwa w planie regionalnym po zasięgnięciu

opinii zarządów powiatów, na obszarze których przebiega droga, a w miastach na prawach

powiatu - opinii zarządów miast.

1.

Do dróg powiatowych zalicza się drogi inne niż określone w art. 5 ust. 1 i art. 6

ust. 1, stanowiące połączenia miast będących siedzibami powiatów z siedzibami gmin

i siedzib gmin między sobą.

2

Zaliczenie do kategorii dróg powiatowych następuje w drodze uchwały rady powiatu w

porozumieniu z marszałkiem województwa po zasięgnięciu opinii zarządów gmin, na obszarze

których przebiega droga, oraz po zasięgnięciu opinii zarządów sąsiednich powiatów.

3

Przebieg dróg powiatowych ustala rada powiatu po zasięgnięciu opinii zarządów gmin,

na obszarze których przebiega droga.

1.

Do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym nie zaliczone do innych kategorii,

stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg

wewnętrznych.

2

Zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu

opinii właściwego zarządu powiatu.

3

Przebieg dróg gminnych ustala zarząd gminy.

1.

Drogi nie zaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych, w szczególności drogi w

osiedlach mieszkaniowych, dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych, dojazdowe do obiektów

użytkowanych przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą, place przed dworcami

kolejowymi, autobusowymi i portami są drogami wewnętrznymi.

2.

Budowa, utrzymanie, zarządzanie i oznakowanie dróg wewnętrznych należy do zarządcy

terenu.

3.

Finansowanie zadań, o których mowa w ust. 2, należy do zarządcy terenu.

4.

Budowa, utrzymanie i oznakowanie skrzyżowań dróg wewnętrznych z drogami publicznymi

oraz urządzeń bezpieczeństwa i organizacji ruchu związanych z funkcjonowaniem skrzyżowań

należy do zarządu drogi publicznej.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Jeżeli droga niezbędna dla komunikacji publicznej nie została zaliczona do kategorii

dróg wojewódzkich, powiatowych lub gminnych, zaliczenie do odpowiedniej kategorii

może nastąpić w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw transportu.

1

Organ właściwy do zaliczenia drogi do odpowiedniej kategorii jest właściwy również

do pozbawienia jej tej kategorii. Pozbawienie drogi dotychczasowej kategorii i zaliczenie

jej do innej kategorii następuje do końca trzeciego kwartału, z mocą od dnia 1 stycznia

następnego roku.

2.

Nowo wybudowany odcinek drogi, w tym także obwodnica miejscowości, staje się drogą

tej samej kategorii, w której ciągu leży.

3

Drogom publicznym i obiektom mostowym nadaje się numerację.

4

Dla poszczególnych kategorii dróg właściwy zarządca drogi prowadzi ewidencję dróg.

5

Minister właściwy do spraw transport określi, w drodze rozporządzenia, sposób numeracji

oraz zakres, treść i sposób prowadzenia ewidencji dróg i obiektów mostowych.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1998 r., z wyjątkiem wchodzących w życie

z dniem ogłoszenia

1)

art. 3, art. 4 i art. 9, które mają zastosowanie do projektów ustaw budżetowych począwszy

od projektu na 1998 r.,

2)

art. 7 pkt 3 i 5, które stosuje się do wydania aktów wykonawczych do ustawy, o której

mowa w art. 7.

(skreślony).

(skreślony).

1.

Korzystanie z dróg publicznych może być uzależnione, w przypadkach określonych w ust.

2, od wniesienia opłat drogowych.

2.

Opłaty mogą być pobierane za

1)

(skreślony),

1a

przejazdy po autostradach budowanych i eksploatowanych lub wyłącznie eksploatowanych

jako płatne w trybie przepisów o autostradach płatnych,

2)

przeprawy promowe na drogach publicznych,

3

przejazdy po drogach publicznych pojazdów zarejestrowanych w kraju lub za granicą,

z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających

wielkości określone w odrębnych przepisach,

4)

parkowanie pojazdów samochodowych na drogach,

5

przejazdy przez obiekty mostowe,

6

wjazd i poruszanie się po drogach strefy śródmiejskiej.

2a

Za przejazd po drogach publicznych pojazdów, o których mowa w ust. 2 pkt 3, bez zezwolenia

określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi

w zezwoleniu oraz za nieuiszczenie opłat, o których mowa w ust. 2 pkt 4, pobiera się

opłaty podwyższone.

3

Od opłat, o których mowa w ust. 2 pkt 2, 3, 5 i 6, zwolnione są przejazdy pojazdów

1

Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Straży Granicznej, pogotowia

ratunkowego, służby więziennej, urzędów celnych,

2)

zarządów dróg albo jednostek, którym powierzono eksploatację autostrady lub drogi

ekspresowej,

3

sił zbrojnych państw obcych, jeżeli umowa międzynarodowa, której Rzeczpospolita Polska

jest stroną, tak stanowi,

4

innych wskazanych przez radę miasta w odniesieniu do dróg strefy śródmiejskiej.

3a

Minister właściwy do spraw transportu może w uzasadnionych przypadkach zwolnić z opłat

niektóre przejazdy pojazdów wykonywane w ramach pomocy humanitarnej, medycznej i ratownictwa

lub w przypadku klęsk żywiołowych.

4

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady wprowadzania opłat,

o których mowa w ust. 2 pkt 2-5 i ust. 2a, oraz organ właściwy do ustalania stawek

opłat i organ właściwy do ich pobierania, z uwzględnieniem w szczególności: kategorii

pojazdów, czasu parkowania i organizacji ruchu lokalnego.

5

Zasady ustalania i pobierania opłat za przejazdy autostradami, o których mowa w ust.

2 pkt 1a, regulują przepisy o autostradach płatnych.

Zadania w zakresie budowy i eksploatacji autostrad i dróg ekspresowych mogą być realizowane

1)

na zasadach ogólnych określonych w ustawie,

2)

na zasadach określonych w przepisach o autostradach płatnych.

1.

Ustanowienie strefy śródmiejskiej, o której mowa w art. 13 ust. 2 pkt 6, jest możliwe,

jeżeli

1)

strefa nie obejmuje drogi krajowej,

2)

istnieje układ dróg wojewódzkich umożliwiających ominięcie strefy,

3)

strefa obsługiwana jest przez lokalny transport zbiorowy,

4)

zapewniony jest system parkingów,

5)

sposób pobierania opłat nie utrudnia ruchu i nie powoduje zagrożeń w ruchu.

2.

Organem właściwym do ustanowienia strefy śródmiejskiej jest rada gminy.

3.

Rada gminy, ustanawiając strefę śródmiejską, określa

1)

granice strefy,

2)

wysokość opłaty,

3)

przejazdy pojazdów zwolnionych z opłaty,

4)

przejazdy pojazdów, od których pobierane są opłaty obniżone,

5)

tryb pobierania opłaty.

4.

Opłata, o której mowa w art. 13 ust. 2 pkt 6, stanowi dochód gminy.

5.

Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe

zasady ustalania przez radę gminy strefy śródmiejskiej. W szczególności w rozporządzeniu

określa się warunki i sposób ustalania granic strefy, tryb i zakres opiniowania projektu

ustanawiania strefy śródmiejskiej przez organy zarządzające drogami i ruchem na drogach

oraz wymagania odnośnie do sposobu pobierania opłat.

(skreślony).

1.

Podmioty prowadzące działalność gospodarczą są obowiązane do udziału w kosztach budowy,

modernizacji oraz utrzymania dróg, jeżeli użytkowanie tych dróg jest związane bezpośrednio

z potrzebami tych podmiotów.

2.

Udział podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w kosztach utrzymania dróg następuje

w wypadku, gdy obciążenie ruchem drogowym, wywołanym działalnością tego podmiotu,

przekracza 20% ogólnego obciążenia drogi.

3.

Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady udziału podmiotów

prowadzących działalność gospodarczą w kosztach, o których mowa w ust. 1 i 2.

Realizacja oraz koszty budowy lub modernizacji dróg, spowodowane inwestycją niedrogową,

należą do inwestora tego przedsięwzięcia.

1.

Do zakresu działania ministra właściwego do spraw transportu należy

1)

określanie kierunków rozwoju sieci drogowej,

2)

wydawanie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg i obiektów mostowych,

3)

koordynacja działań w zakresie przygotowania dróg dla potrzeb obrony państwa na zasadach

określonych w przez Radę Ministrów w drodze rozporządzenia,

4)

sprawowanie nadzoru nad Generalnym Dyrektorem Dróg Publicznych.

1.

Centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach dróg krajowych jest

Generalny Dyrektor Dróg Publicznych, do którego należy

1)

wykonywanie zadań zarządcy dróg krajowych,

2)

realizacja budżetu państwa w zakresie dróg krajowych.

2.

Do Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych należy również

1)

współudział w realizacji polityki transportowej w zakresie dróg,

2)

gromadzenie danych i sporządzanie informacji o sieci dróg publicznych,

3)

nadzór nad przygotowaniem infrastruktury drogowej na potrzeby obrony państwa,

4)

koordynowanie zagadnień powodziowych w zakresie dróg publicznych,

5

wydawanie zezwoleń na przejazdy po drogach publicznych pojazdów z ładunkiem lub bez

ładunku o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone

w odrębnych przepisach, jeżeli miejsce rozpoczęcia i zakończenia przejazdu znajduje

się na obszarze różnych województw lub trasa przejazdu przekracza granice państwa,

6)

współpraca z administracjami drogowymi innych państw i organizacjami międzynarodowymi,

7

zarządzanie ruchem na drogach krajowych.

3.

Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych powołuje i odwołuje Prezes Rady Ministrów na

wniosek ministra właściwego do spraw transportu.

4.

Zastępców Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych powołuje i odwołuje minister właściwy

do spraw transportu na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych.

5.

Generalny Dyrektor Dróg Publicznych realizuje swoje zadania przy pomocy Generalnej

Dyrekcji Dróg Publicznych. Generalna Dyrekcja Dróg Publicznych wykonuje również zadania

zarządu dróg krajowych.

6.

W skład Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych wchodzą oddział centralny w Warszawie

oraz następujące oddziały terenowe

1)

północno-zachodni z siedzibą w Szczecinie,

2)

północny z siedzibą w Gdańsku,

3)

północno-wschodni z siedzibą w Białymstoku,

4)

zachodni z siedzibą w Poznaniu,

5)

wschodni z siedzibą w Lublinie,

6)

południowo-zachodni z siedzibą we Wrocławiu,

7)

południowy z siedzibą w Katowicach,

8)

południowo-wschodni z siedzibą w Krakowie.

7.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zasięg terytorialny oddziałów

Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych, z uwzględnieniem granic powiatów.

8.

Do oddziału należy

1)

wykonywanie zadań zarządu drogi na obszarze jego działania,

2)

wykonywanie zadań zarządcy drogi na obszarze jego działania, powierzonych przez Generalnego

Dyrektora Dróg Publicznych na podstawie upoważnienia określonego w ust. 9.

9.

Generalny Dyrektor Dróg Publicznych może upoważnić pracowników Generalnej Dyrekcji

Dróg Publicznych do załatwiania określonych spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie,

a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych.

10.

Minister właściwy do spraw transportu, w drodze rozporządzenia, nadaje Generalnej

Dyrekcji Dróg Publicznych statut określający jej organizację.

11.

Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia, tryb sporządzania

informacji, gromadzenia i udostępniania danych o sieci dróg publicznych.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1989 r., z wyjątkiem art. 18, który wchodzi

w życie z dniem ogłoszenia.

1.

Organ administracji rządowej lub jednostki samorządu terytorialnego, do właściwości

których należą sprawy z zakresu planowania, budowy, modernizacji, utrzymania i ochrony

dróg, jest zarządcą drogi.

2

Zarządcami dróg, z zastrzeżeniem ust. 3, 5 i 6, są dla dróg

1)

krajowych - Generalny Dyrektor Dróg Publicznych,

2)

wojewódzkich - zarząd województwa,

3)

powiatowych - zarząd powiatu,

4)

gminnych - zarząd gminy.

3

Generalny Dyrektor Dróg Publicznych jest zarządcą autostrady wybudowanej na zasadach

określonych w ustawie do czasu przekazania jej koncesjonariuszowi w drodze porozumienia

zawartego pomiędzy Generalnym Dyrektorem Dróg Publicznych, Prezesem Agencji Budowy

i Eksploatacji Autostrad oraz koncesjonariuszem. Koncesjonariusz pełni funkcję zarządcy

autostrady płatnej na warunkach określonych w umowie koncesyjnej, z wyjątkiem zadań,

o których mowa w art. 20 pkt 1, 8 i 17, z zastrzeżeniem ust. 3a.

3a

Minister właściwy do spraw transportu może udzielić zgody, na warunkach określonych

w drodze decyzji administracyjnej, na zajęcie pasa drogowego autostrady płatnej w

celu umieszczenia urządzeń infrastruktury technicznej i innych obiektów nie związanych

z tą autostradą.

4.

Zarządzanie drogami publicznymi może być przekazywane między zarządcami w trybie porozumień.

5.

W granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem

autostrad i dróg ekspresowych, jest zarząd miasta.

6

W granicach miasta stołecznego Warszawy zarządcą dróg publicznych

1)

krajowych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych,

2)

wojewódzkich i powiatowych

- jest zarząd miasta stołecznego Warszawy.

Do zarządcy drogi należy w szczególności

1)

opracowanie projektów planów rozwoju sieci drogowej,

2)

opracowanie projektów planów finansowania budowy, utrzymania i ochrony dróg oraz obiektów

mostowych,

3)

pełnienie funkcji inwestora,

4)

utrzymanie nawierzchni, chodników, obiektów inżynierskich, urządzeń zabezpieczających

ruch i innych urządzeń związanych z drogą,

5)

realizacja zadań w zakresie inżynierii ruchu,

6)

przygotowanie infrastruktury drogowej dla potrzeb obronnych oraz wykonywanie innych

zadań na rzecz obronności kraju,

7)

koordynacja robót w pasie drogowym,

8)

wydawanie zezwoleń na zajęcie pasa drogowego, na zjazdy z dróg, na przejazdy po drogach

publicznych pojazdów z ładunkiem lub bez ładunku o masie, naciskach osi lub wymiarach

przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach oraz pobieranie opłat

i kar pieniężnych,

9)

prowadzenie ewidencji dróg i drogowych obiektów mostowych,

10)

przeprowadzanie okresowych kontroli stanu dróg i obiektów mostowych,

11)

wykonywanie robót interwencyjnych, robót utrzymaniowych i zabezpieczających,

12)

przeciwdziałanie niszczeniu dróg przez ich użytkowników,

13)

przeciwdziałanie niekorzystnym przeobrażeniom środowiska mogącym powstać lub powstającym

w następstwie budowy lub utrzymania dróg,

14)

wprowadzanie ograniczeń bądź zamykanie dróg i drogowych obiektów mostowych dla ruchu

oraz wyznaczanie objazdów, gdy występuje bezpośrednie zagrożenie bezpieczeństwa osób

lub mienia,

15)

dokonywanie okresowych pomiarów ruchu drogowego,

16

sadzenie, utrzymanie oraz usuwanie drzew i krzewów oraz pielęgnacja zieleni w pasie

drogowym,

17)

prowadzenie gospodarki gruntami i innymi nieruchomościami pozostającymi w zarządzie

organu zarządzającego drogą.

1

Zarządca drogi, o którym mowa w art. 19 ust. 2 pkt 2-4 oraz ust. 5 i 6, może wykonywać

swoje obowiązki przy pomocy jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi, utworzonej

odpowiednio przez sejmik województwa, radę powiatu, radę miasta stołecznego Warszawy

lub radę gminy. Jeżeli jednostka taka nie została utworzona, zadania zarządu drogi

wykonuje zarządca.

1a

Zarządca drogi może upoważnić pracowników, odpowiednio: urzędu marszałkowskiego, starostwa,

urzędu miasta, urzędu miasta stołecznego Warszawy lub gminy albo pracowników jednostki

organizacyjnej będącej zarządem drogi, do załatwiania spraw w jego imieniu, w ustalonym

zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych.

2.

Zarządy dróg, o których mowa w ust. 1 oraz art. 18 ust. 5, mają prawo do

1)

wstępu na grunty przyległe do pasa drogowego, jeżeli jest to niezbędne do wykonywania

czynności związanych z utrzymaniem i ochroną dróg,

2)

urządzenia czasowego przejazdu przez grunty przyległe do pasa drogowego w razie przerwy

komunikacji na drodze,

3)

ustawiania na gruntach przyległych do pasa drogowego zasłon przeciwśnieżnych.

3.

Właścicielom lub użytkownikom gruntów, którzy ponieśli szkody w wyniku czynności wymienionych

w ust. 2, przysługuje odszkodowanie na zasadach określonych w przepisach o gospodarce

nieruchomościami.

1.

Zarząd drogi sprawuje nieodpłatny trwały zarząd gruntami w pasie drogowym.

2

Grunty, o których mowa w ust. 1, zarząd drogi może oddawać innym podmiotom gospodarczym

w dzierżawę, najem albo je użyczać w drodze umowy na cele związane z gospodarką drogową, potrzebami ruchu drogowego i obsługi

uczestników ruchu oraz pod reklamy. Przepisu art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia

1997 r. o gospodarce nieruchomościami

(Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543) nie stosuje się.

3.

W przypadku nabywania gruntów przeznaczonych pod pas drogowy, zarząd drogi może wystąpić

z wnioskiem o dokonanie podziału lub scalenia nieruchomości zgodnie z przepisami o

gospodarce nieruchomościami.

(wygasły).

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.

1.

Budowa, modernizacja, utrzymanie i ochrona skrzyżowań dróg różnych kategorii, wraz

z nawierzchnią drogową i obiektami mostowymi w pasie drogowym oraz urządzeniami bezpieczeństwa

i organizacji ruchu, związanymi z funkcjonowaniem tego skrzyżowania, należy do zarządu

właściwego dla drogi wyższej kategorii.

2.

Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do skrzyżowań z drogami wewnętrznymi.

Budowa, modernizacja, utrzymanie i ochrona przepraw promowych w ciągu drogi, łącznie

z jednostkami przeprawowymi, należy do zarządu drogi tej drogi.

(skreślony).

1.

Budowa, modernizacja, utrzymanie i ochrona skrzyżowań dróg z liniami kolejowymi w

poziomie szyn, wraz z zaporami, urządzeniami sygnalizacyjnymi, znakami kolejowymi,

jak również nawierzchnią drogową w obszarze skrajni kolejowej, należy do zarządu kolei.

2.

Do zarządów kolei należy również

1)

konserwacja znajdującej się nad skrajnią kolejową dolnej części konstrukcji wiaduktów

drogowych, łącznie z urządzeniami zabezpieczającymi,

2)

budowa i utrzymanie urządzeń odwadniających wiadukty kolejowe nad drogami, łącznie

z urządzeniami odprowadzającymi wodę poza koronę drogi,

3)

budowa skrzyżowań dróg z torami kolejowymi w różnych poziomach w razie budowy nowej

lub zmiany trasy istniejącej linii kolejowej, zwiększenia ilości torów, elektryfikacji

linii, zwiększenia szybkości lub częstotliwości ruchu pociągów.

Wykonanie lub przebudowa zjazdu z drogi do pól uprawnych i zabudowań należy

1)

w wypadku budowy lub modernizacji drogi - do zarządu drogi,

2)

w pozostałych wypadkach - do właściciela lub użytkownika gruntów przyległych do drogi,

po uzyskaniu zgody zarządu drogi.

Utrzymywanie zjazdów należy do właścicieli lub użytkowników gruntów przyległych do

drogi.

Utrzymywanie przejść dla pieszych pod lub nad jezdnią drogi publicznej należy do zarządu

drogi.

W razie gdy budowa lub modernizacja drogi w miejscu przecięcia się z inną drogą komunikacji

lądowej - z wyjątkiem skrzyżowania z linią kolejową w poziomie szyn (art. 28 ust.

1) - wodnej, korytarzem powietrznym w strefie lotniska lub urządzeniem typu liniowego

(linią energetyczną, telekomunikacyjną, rurociągiem, taśmociągiem itp.) powoduje naruszenie

tych obiektów lub konieczność zmian dotychczasowego stanu, dokonanie zmiany lub przywrócenie

poprzedniego stanu należy do zarządu drogi, chyba że zainteresowane strony postanowią

inaczej.

1.

Wykonanie skrzyżowań nowo budowanych lub modernizowanych obiektów, o których mowa

w art. 32 oraz linii kolejowych z drogą, powodujące naruszenie stanu istniejącego

drogi lub konieczność dokonania zmian elementów drogi, należy do zarządu prowadzącego

budowę lub modernizację tych obiektów.

2.

Przepisy ust. 1 oraz art. 32 stosuje się również do znajdujących się w pasie drogowym

urządzeń nie związanych z gospodarką drogową lub potrzebami ruchu.

Odległość granicy pasa drogowego od zewnętrznej krawędzi wykopu, nasypu, rowu lub

od innych urządzeń wymienionych w art. 4 pkt 1 i 2 powinna wynosić co najmniej 0,75

m, a dla autostrad i dróg ekspresowych - co najmniej 2 m.

1.

W planach zagospodarowania przestrzennego należy rezerwować pod przyszłą budowę lub

modernizację dróg pas terenu o szerokości uwzględniającej ochronę użytkowników dróg

i terenu przyległego przed wzajemnym niekorzystnym oddziaływaniem. Rezerwację terenu

realizuje się przez odmowę wydawania zezwoleń budowlanych.

2

Zarezerwowany pas terenu, o którym mowa w ust. 1, powinien być wykorzystany na cele

rolnicze lub gospodarcze o tymczasowym charakterze, za zezwoleniem właściwego organu,

po zasięgnięciu opinii zarządu drogi.

3.

W zarezerwowanym pasie terenu mogą być wznoszone tylko tymczasowe budynki lub konstrukcje

budowlane; ich usunięcie w wypadku budowy lub modernizacji drogi następuje na koszt

właściciela, bez odszkodowania.

4.

Lokalizowanie zabudowy wzdłuż zarezerwowanych pasów terenu, nowo wybudowanych dróg

(w tym obwodnic miejscowości) oraz istniejących dróg może nastąpić tylko w wypadku

włączenia ruchu drogowego - spowodowanego tą zabudową - do istniejącej lub projektowanej

drogi, wyłącznie w miejscach określonych przez zarząd drogi.

W razie samowolnego naruszenia pasa drogowego lub zarezerwowanego pasa terenu, właściwy

zarządca drogi orzeka o przywróceniu ich do stanu poprzedniego.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.

1.

W pasie drogowym mogą znajdować się budynki i urządzenia związane z gospodarką drogową

i obsługą ruchu drogowego oraz obiekty uznane za zabytki kultury materialnej lub pomniki

przyrody.

2

W pasie drogowym należy, zależnie od potrzeby, sadzić i utrzymywać zieleń, w tym drzewa

i krzewy.

3.

Minister właściwy do spraw transportu

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r.

1.

Istniejące w pasie drogowym budynki, obiekty inżynierskie i urządzenia nie związane

z gospodarką drogową lub obsługą ruchu, które nie powodują zagrożenia i utrudnień

ruchu drogowego i nie zakłócają wykonywania zadań zarządu drogi, mogą pozostać w dotychczasowym

stanie.

2

Wykonanie przebudowy lub kapitalnego remontu obiektów i urządzeń, o których mowa w

ust. 1, wymaga zgody zarządcy drogi.

1.

Zabrania się dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie

lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać

bezpieczeństwu ruchu drogowego. W szczególności zabrania się

1)

lokalizacji budynków, umieszczania urządzeń, przedmiotów i materiałów nie związanych

z gospodarką drogową lub potrzebami ruchu drogowego,

2)

włóczenia po drogach oraz porzucania na nich przedmiotów lub używania pojazdów niszczących

nawierzchnię drogi,

3)

poruszania się po drogach pojazdów, których nacisk na pojedynczą oś przekracza 80

kN (8 t), a na oś składową osi wielokrotnej, jeżeli przekracza wartość od 57,5 kN

(5,75 t) do 72,5 kN (7,25 t) w zależności od rozstawu osi składowych, oraz pojazdów

nie odpowiadających parametrom technicznym ustalonym w przepisach określających ich

warunki techniczne,

4)

samowolnego ustawiania, zmieniania i uszkadzania znaków drogowych i urządzeń ostrzegawczo-zabezpieczających,

5)

umieszczania poza obszarami zabudowanymi tablic z hasłami reklamowymi lub propagandowymi,

6)

umieszczania urządzeń zastępujących obowiązujące znaki drogowe,

7)

niszczenia rowów, skarp, nasypów i wykopów oraz samowolnego rozkopywania drogi,

8)

zaorywania lub zwężania w inny sposób pasa drogowego,

9)

odprowadzania wody i ścieków z urządzeń melioracyjnych, gospodarskich lub zakładowych

do rowów przydrożnych lub na jezdnię drogi,

10)

wypasania zwierząt gospodarskich,

11)

rozniecania ognisk w pobliżu obiektów mostowych oraz przejeżdżania przez nie z otwartym

ogniem,

12)

usuwania, niszczenia i uszkadzania zadrzewień przydrożnych.

2.

Przepisów ust. 1 pkt 2 i 3 nie stosuje się do pojazdów specjalnych sił zbrojnych,

dla których warunki poruszania się po drogach określają przepisy szczególne.

3

W szczególnie uzasadnionych wypadkach lokalizowanie w pasie drogowym urządzeń lub

obiektów nie związanych z gospodarką drogową lub potrzebami ruchu, jak również umieszczanie

takich urządzeń na obiektach mostowych może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego

zarządcy drogi.

4.

Utrzymanie obiektów i urządzeń, o których mowa w ust. 3, należy do ich posiadaczy.

1

Prowadzenie robót w pasie drogowym wymaga zezwolenia właściwego zarządcy drogi, z

zastrzeżeniem art. 22 ust. 2.

2.

Organ, o którym mowa w ust. 1, może zmienić warunki określone w zezwoleniu lub cofnąć

zezwolenie ze szczególnie ważnych powodów, nie dających się przewidzieć w chwili wydania

zezwolenia.

3.

Za szkody poniesione w związku ze zmianą warunków określonych w zezwoleniu lub jego

cofnięciem przysługuje odszkodowanie.

4

Za zajęcie pasa drogowego i za umieszczenie w nim urządzeń nie związanych z funkcjonowaniem

dróg pobiera się opłaty, a za niedotrzymanie warunków określonych w zezwoleniu lub

zajęcie pasa bez zezwolenia pobiera się kary pieniężne, z zastrzeżeniem art. 22 ust.

2.

5

Przepisu ust. 1 nie stosuje się w razie konieczności usunięcia awarii urządzeń nie

związanych z obsługą ruchu, a znajdujących się w pasie drogowym, z tym że po zlokalizowaniu

awarii prowadzący roboty niezwłocznie zawiadamia o tym zarząd drogi, właściwy urząd

spraw wewnętrznych

6.

Zajmujący pas drogowy jest obowiązany zapewnić bezpieczne warunki ruchu i przywrócić

pas do poprzedniego stanu użyteczności w określonym terminie.

7.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa zasady i warunki udzielania zezwoleń

na zajmowanie pasa drogowego i umieszczanie w nim urządzeń nie związanych z funkcjonowaniem

drogi oraz opłaty z tego tytułu, jak również kary pieniężne za zajęcie pasa drogowego

i umieszczanie w nim urządzeń bez zezwolenia oraz tryb dochodzenia roszczeń z tytułu

szkód poniesionych w związku ze zmianą warunków określonych w zezwoleniu lub jego

cofnięciem (ust. 3) i organy właściwe w tych sprawach.

Opłaty pochodzące ze źródeł, o których mowa w art. 13 ust. 2 pkt 1-5 i 2a, oraz opłaty

i kary określone w art. 40 ust. 4 stanowią dochody środków specjalnych zarządów dróg

przeznaczonych na utrzymanie dróg, a opłaty ze zezwolenia na przejazd pojazdów wymienionych

w art. 13 ust. 2 pkt 3 i ust. 2a, których trasa przekracza granicę państwa, stanowią

dochody środka specjalnego Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych przeznaczonego na

budowę i utrzymanie dróg krajowych.

1.

Osoby upoważnione przez dyrektora urzędu celnego są uprawnione do kontroli pojazdów

wykonujących międzynarodowy transport drogowy w zakresie masy, nacisków osi lub wymiarów

określonych przepisami Prawa o ruchu drogowym.

2.

W razie przekroczenia dopuszczalnej masy, nacisków osi lub wymiarów pojazdów, urzędy

celne pobierają opłaty ustalone zgodnie z art. 13 ust. 4.

3.

Urzędu celne otrzymują prowizję od pobranych opłat.

4.

Minister właściwy do spraw transportu

1

Minister właściwy do spraw transportu, w drodze rozporządzenia, ustala sieć dróg krajowych

oraz na wniosek właściwego zarządcy dróg wojewódzkich - sieć dróg wojewódzkich, po

których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na pojedynczą oś do 100

kN (10 t), a na oś składową osi wielokrotnej od 57,5 kN (5,75 t) do 80 kN (8 t) w

zależności od rozstawu osi składowych.

2.

Koszty związane z określeniem tras przejazdu oraz z przystosowaniem odcinków dróg

do przewozu ładunków o masie lub gabarytach przekraczających dopuszczalne normy albo

przejazdu pojazdów nienormatywnych ponosi dokonujący tych przewozów lub przejazdów.

3.

Minister właściwy do spraw transportu

1.

Napowietrzne linie telekomunikacyjne i elektroenergetyczne, przebiegające wzdłuż pasów

drogowych, poza obszarem zabudowanym, powinny być usytuowane poza granicami pasa drogowego,

w odległości co najmniej 5,0 m od granicy pasa, chyba że organ określony w art. 39

ust. 3 wyrazi zgodę na odstępstwo od tej zasady.

2.

Napowietrzne linie telekomunikacyjne i elektroenergetyczne mogą być umieszczane, na

warunkach ustalonych przez organ określony w art. 39 ust. 3

1)

na terenach zalewowych - na skarpach nasypów drogowych, z wyjątkiem nasypów spełniających

jednocześnie funkcje wałów przeciwpowodziowych, a w braku takiej możliwości - na krawędzi

korony drogi,

2)

na terenach górskich i zalesionych - w pasie drogowym poza koroną drogi.

1.

Obiekty budowlane przy drogach powinny być usytuowane w odległości od zewnętrznej

krawędzi jezdni co najmniej

Lp.

Rodzaj drogi

Na terenie zabudowy miast i wsi

Poza terenem zabudowy

1

Autostrada

30 m

50 m

2

Droga ekspresowa

20 m

40 m

3

Droga ogólnodostępna

a) krajowa

10 m

25 m

b) wojewódzka, powiatowa

8 m

20 m

c) gminna

6 m

15 m

2.

W szczególnie uzasadnionych przypadkach właściwy zarząd drogi może wyrazić zgodę na

usytuowanie obiektu budowlanego przy drodze, o której mowa w ust. 1 lp. 3 tabeli,

w odległości mniejszej niż określona.

3.

Przepisów ust. 1 lp. 2 i 3 tabeli nie stosuje się do podziemnych obiektów telekomunikacyjnych,

lokalizowanych poza jezdnią drogi na terenie zabudowy miast i wsi oraz poza koroną

drogi na terenach zalewowych i górskich na warunkach ustalonych przez zarząd drogi.

W wypadku gdy środki techniczne, którymi dysponuje zarząd drogi, są niewystarczające,

wojewoda na wniosek zarządu drogi może wprowadzić obowiązek odpłatnych świadczeń rzeczowych

w celu zapobieżenia zagrożeniu lub przerwaniu komunikacji na skutek wystąpienia niekorzystnych

warunków atmosferycznych, powstania zatoru drogowego w wyniku katastrofy lub wypadku

drogowego, jak również pozostawienia na drodze pojazdu utrudniającego ruch lub zagrażającego

bezpieczeństwu ruchu drogowego.

1.

Świadczenia, o których mowa w art. 44, polegają na obowiązku dostarczenia pojazdów

samochodowych lub sprzętu budowlanego wraz z obsługą, niezbędnych do wykonania robót

objętych świadczeniem.

2.

Do wykonania świadczeń rzeczowych są obowiązane jednostki gospodarki uspołecznionej,

posiadające pojazdy lub sprzęt budowlany, na terenie objętym zarządzeniem wojewody.

Za uszkodzenie, zniszczenie lub utratę dostarczonego pojazdu lub sprzętu, które nastąpiło

bez winy posiadacza lub obsługującego pojazd lub sprzęt w związku z wykonywaniem świadczeń,

przysługuje odszkodowanie.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 27 maja 1990 r.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa zasady i sposób wykonywania świadczeń

na rzecz utrzymania dróg, odpłatność, tryb dochodzenia roszczeń z tego tytułu oraz

zwolnienie od obowiązku świadczeń, a także organy właściwe w tych sprawach.

W Kodeksie wykroczeń art. 98 otrzymuje brzmienie

«

Art. 98.

Kto, prowadząc pojazd poza drogą publiczną, nie zachowuje należytej ostrożności, czym

zagraża bezpieczeństwu innych osób, lub nie stosuje się do przepisów regulujących

korzystanie z dróg wewnętrznych lub innych miejsc dostępnych dla ruchu pojazdów,

podlega karze grzywny albo karze nagany.

»

(pominięty).

W ustawie z dnia 19 grudnia 1975 r. o niektórych podatkach i opłatach terenowych (Dz.

U. Nr 45, poz. 229, z 1982 r. Nr 7, poz. 55, z 1983 r. Nr 6, poz. 35 i z 1985 r. Nr

12, poz. 50) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 19

a)

oznaczenie pkt 1 skreśla się,

b)

pkt 2 skreśla się;

2)

w art. 20

a)

oznaczenie ust. 1 skreśla się,

b)

ust. 2 i 3 skreśla się.

(pominięty).

Użyte w art. 27 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu

terytorialnego (Dz. U. Nr 41, poz. 185 i Nr 62, poz. 286 oraz z 1984 r. Nr 21, poz.

100 i Nr 31, poz. 173) określenie «drogi państwowe» oznacza w rozumieniu niniejszej

ustawy drogi krajowe, określone w art. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c).

(pominięty).

1.

Z dniem wejścia ustawy w życie

1)

grunty państwowe położone poza granicami miast, oddane osobom fizycznym w zamian za

grunty zajęte pod budowę dróg publicznych, stają się z mocy prawa własnością tych

osób; grunty takie położone w granicach miast przechodzą na własność lub w użytkowanie

wieczyste osób fizycznych, stosownie do przepisów szczególnych,

2)

grunty oddane i zajęte pod drogi publiczne, wybudowane z udziałem czynu społecznego

i istniejące w tym dniu, stają się z mocy prawa własnością Państwa.

2.

Przepisu ust. 1 pkt 2 nie stosuje się do gruntów zajętych pod istniejące drogi publiczne,

w odniesieniu do których zostało wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe przed dniem

wejścia ustawy w życie.

Traci moc ustawa z dnia 29 marca 1962 r. o drogach publicznych

(Dz. U. Nr 20, poz. 90 i z 1971 r. Nr 12, poz. 115).

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 1985 r.

2.

Na okres roku od dnia wejścia w życie ustawy utrzymuje się w mocy przepisy wydane

na podstawie art. 16d pkt 2 ustawy, o której mowa w ust. 1.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.

Przepisy wykonawcze, wydane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy na podstawie

upoważnień zmienianych w ustawach nowelizowanych tą ustawą, zachowują moc do dnia

30 czerwca 2000 r.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, z wyjątkiem

1)

art. 71, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1999 r.,

2)

art. 5 pkt 6 i 8, art. 8 pkt 3, art. 25 pkt 26 i art. 29 pkt 2, które wchodzą w życie

z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 2000 r.,

3)

art. 24 pkt 6-10 i art. 41 pkt 2, które wchodzą w życie z dniem 1 kwietnia 2000 r.,

4)

art. 63 ust. 2, który wchodzi w życie z dniem 1 września 2000 r.,

5)

art. 2, art. 14 pkt 2 lit. a), c)-e), pkt 3, 4 i 5 lit. a), art. 15 pkt 10 lit. d),

art. 26 pkt 1, art. 30 pkt 1, art. 39 pkt 1 lit. a), art. 40 pkt 2 lit. b), art. 46

i art. 62, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2001 r.,

6)

art. 25 pkt 20, który wchodzi w życie z dniem 1 września 2001 r.

Przepisy wykonawcze wydane przed dniem wejścia w życie ustawy na podstawie upoważnień,

o których mowa w art. 1–43 pkt 1 i w art. 44–79, zachowują moc do czasu wydania przepisów

na podstawie upoważnień w brzmieniu określonym ustawą.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 1989 r.

Kto, prowadząc pojazd poza drogą publiczną, nie zachowuje należytej ostrożności, czym

zagraża bezpieczeństwu innych osób, lub nie stosuje się do przepisów regulujących

korzystanie z dróg wewnętrznych lub innych miejsc dostępnych dla ruchu pojazdów,

podlega karze grzywny albo karze nagany.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r., z wyjątkiem art. 26, art. 128 pkt

2, art. 139 pkt 1 i 10, art. 145 ust. 2 i 4, art. 146 ust. 2 i 4 oraz art. 147 ust.

2 i 3, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, i art. 34 pkt 1, art. 36 pkt 23,

art. 48 pkt 1 i 3, art. 84, art. 97 pkt 1-3, 5-10 i 12-36 oraz art. 139 pkt 9 lit.

a), które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2000 r.