Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie.

§ 1. 1. Rozporzàdzenie okreÊla warunki techniczne,

jakim powinny odpowiadaç drogowe obiekty in˝ynierskie, zwane dalej „obiektami in˝ynierskimi”, oraz ich

usytuowanie.

2. Do obiektów in˝ynierskich zalicza si´

1) obiekty mostowe,

2) tunele,

3) przepusty,

4) konstrukcje oporowe.

3. Warunki techniczne, o których mowa w ust. 1,

przy zachowaniu przepisów Prawa budowlanego

i przepisów o drogach publicznych oraz innych ustaw,

a tak˝e wymagaƒ Polskich Norm, zapewniajà w szczególnoÊci

1) bezpieczeƒstwo konstrukcji w aspekcie zapewnienia noÊnoÊci i statecznoÊci,

2) bezpieczeƒstwo obiektów in˝ynierskich, w szczególnoÊci z uwagi na mo˝liwoÊç po˝aru, powodzi,

pochodu lodów, uderzenia statków i pojazdów,

wp∏ywu ruchu zak∏adu górniczego,

3) bezpieczeƒstwo u˝ytkowania,

4) bezpieczeƒstwo obs∏ugi i bie˝àcego utrzymania

obiektów in˝ynierskich,

5) trwa∏oÊç obiektów in˝ynierskich,

6) ochron´ Êrodowiska przyrodniczego, zwanego dalej „Êrodowiskiem”,

7) warunki u˝ytkowe uwzgl´dniajàce potrzeby osób

niepe∏nosprawnych.

§ 2. Przepisy rozporzàdzenia stosuje si´ przy projektowaniu i budowie obiektów in˝ynierskich, o których mowa w § 1 ust. 2, oraz zwiàzanych z nimi urzàdzeƒ budowlanych, a tak˝e przy odbudowie, rozbudowie i przebudowie obiektów in˝ynierskich.

§ 3. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o

1) obiekcie mostowym — rozumie si´ przez to budowl´ przeznaczonà do przeprowadzenia drogi, samodzielnego ciàgu pieszego lub pieszo-rowerowego,

szlaku w´drówek zwierzàt dziko ˝yjàcych lub innego rodzaju komunikacji gospodarczej nad przeszkodà terenowà, a w szczególnoÊci: most, wiadukt, estakad´, k∏adk´,

2) tunelu — rozumie si´ przez to budowl´ przeznaczonà do przeprowadzenia drogi, samodzielnego ciàgu pieszego lub pieszo-rowerowego, szlaku w´drówek zwierzàt dziko ˝yjàcych lub innego rodzaju

komunikacji gospodarczej przez lub pod przeszkodà terenowà, a w szczególnoÊci: tunel, przejÊcie

podziemne,

3) przepuÊcie — rozumie si´ przez to budowl´ o przekroju poprzecznym zamkni´tym, przeznaczonà do

przeprowadzenia cieków, szlaków w´drówek zwierzàt dziko ˝yjàcych lub urzàdzeƒ technicznych przez

korpus drogi,

4) konstrukcji oporowej — rozumie si´ przez to budowl´ przeznaczonà do utrzymywania w stanie

statecznoÊci uskoku naziomu gruntów rodzimych

lub nasypowych,

5) ruchomym obiekcie mostowym — rozumie si´

przez to obiekt mostowy, zawierajàcy co najmniej

jedno prz´s∏o obracane, podnoszone lub przesuwane,

6) sk∏adanym obiekcie mostowym — rozumie si´

przez to obiekt mostowy o prz´s∏ach wykonanych

z uprzednio przygotowanych elementów zaopatrzonych w z∏àcza wielokrotnego u˝ycia,

7) balustradzie — rozumie si´ przez to konstrukcj´ zabezpieczajàcà u˝ytkowników chodników, schodów

i pochylni przed upadkiem z wysokoÊci; okreÊlone

w Polskiej Normie obcià˝enia dzia∏ajàce na por´cz

obiektu mostowego uznaje si´ za dzia∏ajàce na balustrad´,

8) por´czy — rozumie si´ przez to element zwieƒczajàcy balustrad´ lub samodzielny element mocowany do konstrukcji obiektu in˝ynierskiego bàdê innego elementu, s∏u˝àcy do oparcia lub przytrzymania; okreÊlone w Polskiej Normie obcià˝enia dzia∏ajàce na pochwyt uznaje si´ za dzia∏ajàce na por´cz,

9) klasie drogi — rozumie si´ przez to okreÊlone w rozporzàdzeniu Ministra Transportu i Gospodarki

Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadaç

drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43,

poz. 430), klasy dróg i ich symbole, tj.

a) autostrady — symbol A,

b) ekspresowe — symbol S,

c) g∏ówne ruchu przyspieszonego — symbol GP,

d) g∏ówne — symbol G,

e) zbiorcze — symbol Z,

f) lokalne — symbol L,

g) dojazdowe — symbol D,

Poz. 735

10) przeszkodzie terenowej — rozumie si´ przez to

a) przeszkod´ naturalnà — element Êrodowiska,

a w szczególnoÊci dolin´, bagno, rzek´, wàwóz,

wzniesienie, szlak w´drówek zwierzyny dziko ˝yjàcej,

b) przeszkod´ sztucznà — dzie∏o ludzkie, a w szczególnoÊci drog´, lini´ kolejowà, kana∏, rurociàg,

ciàg pieszy lub rowerowy.

§ 4. Je˝eli obiekty in˝ynierskie, o których mowa

w § 1 ust. 2, zawierajà pomieszczenia spe∏niajàce funkcje u˝ytkowe budynków u˝ytecznoÊci publicznej,

a w szczególnoÊci punkty us∏ugowe lub handlowe, powinny byç równie˝ spe∏nione warunki techniczne, jakim powinny odpowiadaç budynki i ich usytuowanie.

§ 5. Konstrukcje oporowe utrzymujàce nasypy

i przepusty d∏ugotrwale pi´trzàce wod´ powinny byç

traktowane jako budowle spe∏niajàce warunki techniczne, jakim powinny odpowiadaç obiekty budowlane

gospodarki wodnej i ich usytuowanie.

Dzia∏ II

USYTUOWANIE OBIEKTÓW IN˚YNIERSKICH

W TERENIE

Rozdzia∏ 1

Wymagania ogólne

§ 6. Obiekt in˝ynierski powinien byç zaprojektowany i wykonany w sposób odpowiadajàcy wymaganiom

wynikajàcym z jego usytuowania i przeznaczenia, tak

aby by∏a zapewniona jego trwa∏oÊç oraz warunki prawid∏owej eksploatacji i utrzymania.

§ 7. 1. Usytuowanie obiektu in˝ynierskiego w terenie powinno byç dostosowane w szczególnoÊci do

przebiegu drogi, charakteru przeszkody (rzeka, dolina,

droga itp.) oraz uwzgl´dniaç warunki miejscowego

planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji

o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu

lub decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrad p∏atnych.

2. Usytuowanie obiektu in˝ynierskiego na terenach

podlegajàcych wp∏ywom ruchu zak∏adu górniczego

powinno uwzgl´dniaç w szczególnoÊci niekorzystne

oddzia∏ywania, które wyst´pujà bàdê mogà wystàpiç

w kolejnych etapach eksploatacji górniczej.

§ 8. Usytuowanie obiektów in˝ynierskich powinno

uwzgl´dniaç

wymagania

ochrony

Êrodowiska,

a w szczególnoÊci zalecenia ocen oddzia∏ywania na

Êrodowisko, sporzàdzonych dla inwestycji lub obiektów okreÊlonych w przepisach o ochronie Êrodowiska

jako mogàcych pogorszyç stan Êrodowiska.

§ 9. W obiektach mostowych usytuowanych w strefach ochronnych êróde∏ oraz uj´ç wody, z uwagi na

mo˝liwoÊç wystàpienia nadzwyczajnych zagro˝eƒ Êrodowiska, powinny byç zastosowane rozwiàzania zapewniajàce w szczególnoÊci

1) bezpieczeƒstwo ruchu pojazdów na obiekcie mostowym,

2) zabezpieczenie gruntu oraz wód powierzchniowych przed zanieczyszczeniem b´dàcym skutkiem

wypadków drogowych.

§ 10. 1. Dla zwierzàt dziko ˝yjàcych powinno byç zapewnione bezkolizyjne przemieszczanie si´ ich z jednej

na drugà stron´ drogi klas A, S, GP i G, z zastrze˝eniem

ust. 2, w miejscach nasilonej migracji, a w szczególnoÊci w wi´kszych kompleksach leÊnych oraz obszarach

bagiennych i innych przeci´tych drogà siedliskach

rzadkich i zagro˝onych gatunków, wskazanych przez

w∏aÊciwe organy administracji rzàdowej lub w∏aÊciwe

jednostki samorzàdu terytorialnego. Powinno to byç

realizowane jako

Poz. 735

2) wyst´pujà w szczególnoÊci rozga∏´zienia, starorzecza, jeziora — powodujàce odchylenia nurtu przy

wysokich stanach wód,

3) wyst´pujà niesprzyjajàce warunki geologiczne

w postaci nienoÊnych gruntów, du˝ego upadu

warstw, ˝y∏ wodnych pod ciÊnieniem, zjawisk krasowych.

§ 15. 1. Mosty w zale˝noÊci od ich przeznaczenia

i od przeszkody terenowej powinny zapewniç w szczególnoÊci

1) swobodny przep∏yw wód i sp∏yw lodów w ciekach,

2) ˝eglug´ pod mostami,

3) bezpieczny ruch pojazdów ko∏owych i szynowych,

4) bezpieczny ruch pieszych,

1) przejÊcia w tunelach w poprzek korpusu drogi,

5) przemieszczanie si´ zwierzàt dziko ˝yjàcych,

2) przejÊcia po k∏adkach (wiaduktach) nad drogà.

6) ciàg∏oÊç ekosystemu cieku.

2. Przepisu ust. 1 nie stosuje si´ do istniejàcych

dróg klas GP i G poddawanych odbudowie, rozbudowie i przebudowie.

2. Spe∏nienie wymagaƒ, o których mowa w ust. 1,

powinno byç zapewnione w szczególnoÊci poprzez odpowiednià d∏ugoÊç i szerokoÊç mostu, podzia∏ na prz´s∏a o w∏aÊciwej d∏ugoÊci w Êwietle oraz odpowiednie

usytuowanie wysokoÊciowe mostu w stosunku do

przeszkody — co gwarantuje, w zale˝noÊci od potrzeb,

odpowiednie skrajnie dla ruchu pojazdów, statków,

pieszych i przeÊwity umo˝liwiajàce przemieszczanie

si´ zwierzàt dziko ˝yjàcych.

§ 11. Obiekty mostowe i tunele przeznaczone do ruchu pieszych lub komunikacji gospodarczej powinny

byç usytuowane z uwzgl´dnieniem potrzeb miejscowych, odpowiednio do g´stoÊci zaludnienia i przebiegu dróg lub ciàgów pieszych.

§ 12. Obiekty mostowe z ustrojem noÊnym przewidzianym z dêwigarów prefabrykowanych powinny

krzy˝owaç si´ z przeszkodà pod kàtem prostym lub

zbli˝onym do niego. Dopuszczalne odst´pstwa nie powinny odbiegaç od kàta prostego

1) w prz´s∏ach p∏ytowych — o wi´cej ni˝ 30°,

2) w prz´s∏ach belkowych — o wi´cej ni˝ 45°.

Rozdzia∏ 2

Dostosowanie obiektów in˝ynierskich do warunków

terenowych

1. Mosty

§ 13. OÊ mostu i jego usytuowanie powinny byç dostosowane w szczególnoÊci do czynników komunikacyjnych i ukszta∏towania terenu w rejonie mostu oraz

czynników wodnych, regulacyjnych i eksploatacyjnych

cieku na odcinku przyleg∏ym do mostu.

§ 14. 1. Usytuowanie mostu i trasy dojazdowej nie

powinno spowodowaç istotnych zmian koryta cieku

oraz warunków przep∏ywu wód, jeÊli nie wynika to z koniecznoÊci regulacji koryta cieku.

2. Powinno si´ dà˝yç do usytuowania mostu w takim miejscu, gdzie koryto cieku jest najbardziej zbli˝one do prostego. Mosty nie powinny byç usytuowane

na odcinkach, na których

1) wyst´pujà gwa∏towne zw´˝enia koryta, ostre zakr´ty lub progi — powodujàce powstawanie zatorów

lodowych lub gromadzenie si´ rumowiska,

§ 16. W celu zapewnienia ciàg∏oÊci ruchu pojazdów

i pieszych powinny byç przewidziane mosty sta∏e. Mosty ruchome mogà byç zastosowane tylko w przypadkach, gdy warunki transportowe zmuszajà do takiego

rozwiàzania, a nat´˝enie ruchu drogowego bàdê ruchu

jednostek p∏ywajàcych pozwala na czasowe zamykanie

ruchu.

§ 17. Usytuowanie mostu nie powinno ograniczaç

˝eglugi przy ustalonych poziomach wód. Powinno ono

spe∏niç wymagania administratorów wód w szczególnoÊci w zakresie umiejscowienia podpór, pr´dkoÊci

przep∏ywu wód, odleg∏oÊci mostu od przystani, jeÊli

znajduje si´ w jej pobli˝u.

§ 18.1. D∏ugoÊç mostu powinna wynikaç z warunku

minimalnego Êwiat∏a mostu, zapewniajàcego swobod´ przep∏ywu miarodajnego, bez spowodowania nadmiernego spi´trzenia wody w cieku — wywo∏ujàcego

dodatkowe zagro˝enia i nieuzasadnione ekonomicznie

szkody — oraz bez spowodowania nadmiernych rozmyç koryta cieku, z uwzgl´dnieniem potrzeb ochrony

Êrodowiska, o których mowa w § 26.

2. Âwiat∏o mostu, o którym mowa w ust. 1, jest to

odleg∏oÊç mi´dzy Êcianami przyczó∏ków, mierzona na

poziomie miarodajnej rz´dnej zwierciad∏a wody prostopadle do kierunku przep∏ywu, zmniejszona o sum´

gruboÊci filarów na tym samym poziomie. W mostach

bez przyczó∏ków z prz´s∏ami zatopionymi w nasypie

Êwiat∏o mostu powinno byç odniesione do poziomu

okreÊlonego wy˝ej, jako odleg∏oÊç mi´dzy umocnionymi skarpami sto˝ków nasypowych, odpowiednio

zmniejszone o sum´ gruboÊci filarów.

3. Przep∏yw miarodajny, o którym mowa w ust. 1,

jest to maksymalny przep∏yw roczny, którego prawdopodobieƒstwo przekroczenia równe jest p. WartoÊç

Poz. 735

prawdopodobieƒstwa p, w zale˝noÊci od klasy drogi

i rodzaju obiektu, okreÊla tabela

WartoÊç prawdopodobieƒstwa p

klasa drogi

Rodzaj obiektu

A, S, GP

(%)

G, Z

(%)

L, D

(%)

Most

0,3

0,5

1

Most tymczasowy

2

3

3

W przypadku tymczasowych mostów objazdowych, wznoszonych na okres nie d∏u˝szy ni˝ 3 lata, dopuszcza si´ inne wartoÊci p, nie wi´ksze jednak ni˝ podwojone z tabeli.

§ 19. Przep∏yw miarodajny dla mostów usytuowanych na rzekach obwa∏owanych powinien uwzgl´dniaç

warunki ochrony przeciwpowodziowej dla danego odcinka rzeki.

§ 20. Dla mostów na kana∏ach z regulowanym przep∏ywem jako przep∏yw miarodajny powinien byç przyj´ty przep∏yw odpowiadajàcy warunkom pracy kana∏u.

§ 21. Przep∏yw miarodajny dla mostu usytuowanego poni˝ej budowli pi´trzàcej powinien byç skorelowany z ∏àcznym przep∏ywem przez sterowane urzàdzenia

upustowe budowli pi´trzàcej.

§ 22. Âwiat∏o mostu powinno byç ustalone w projekcie architektoniczno-budowlanym zgodnie z zasadami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia

„Obliczanie Êwiate∏ mostów i przepustów”, z zastrze˝eniem § 23 i 24.

§ 23. 1. W przypadku gdy sp∏yw lodów odbywa si´

na poziomie przep∏ywu miarodajnego, Êwiat∏o mostu

mniejsze ni˝ 30 m powinno byç okreÊlone na podstawie tego przep∏ywu zwi´kszonego o 15% jego wartoÊci.

2. Na potokach górskich i rzekach podgórskich oraz

na odcinkach cieków ∏àczàcych je

1) Êwiat∏o mostu powinno byç zwi´kszone o 15 % wartoÊci okreÊlonej w obliczeniach,

2) mosty o Êwietle nie wi´kszym ni˝ 25 m powinny byç

przewidziane jako jednoprz´s∏owe,

3) w mostach wieloprz´s∏owych nad Êrodkiem nurtu

powinno byç usytuowane prz´s∏o o Êwietle nie

mniejszym ni˝ 25 m.

3. Przez potoki górskie rozumie si´ cieki o poni˝szych cechach

1) powierzchnia zlewni jest nie wi´ksza ni˝ 180 km2,

2) stosunek przep∏ywu maksymalnego rocznego

o prawdopodobieƒstwie przekroczenia równym

1% do przep∏ywu Êredniego z wieloletniego okresu

jest wi´kszy ni˝ 120,

3) spadek zwierciad∏a jest nie mniejszy ni˝ 0,3%.

4. Przez rzeki podgórskie rozumie si´ cieki o poni˝szych cechach

1) powierzchnia zlewni jest wi´ksza ni˝ 180 km2,

2) stosunek przep∏ywów, o których mowa w ust. 3

pkt 2, jest wi´kszy ni˝ 50,

3) spadek zwierciad∏a jest nie mniejszy ni˝ 0,05%.

§ 24. Ustalenie Êwiat∏a mostu stanowiàcego cz´Êç

budowli pi´trzàcej i jego wysokoÊciowe usytuowanie

wchodzi w zakres projektowania budowli pi´trzàcej.

§ 25. Âwiat∏a mostów nad kana∏ami ˝eglownymi

powinny byç dostosowane do szerokoÊci kana∏ów,

z uwzgl´dnieniem wymagaƒ okreÊlonych w § 26.

§ 26. 1. W razie koniecznoÊci uwzgl´dnienia ekologicznej funkcji doliny cieku w funkcjonowaniu Êrodowiska i migracji zwierzàt, d∏ugoÊç mostu powinna byç

zwi´kszona o pasy terenu przybrze˝nego pokrytego roÊlinnoÊcià. Pasy te powinny mieç szerokoÊç nie mniejszà ni˝ 1,5 m mierzonà przy Êrednich poziomach wód,

z zastrze˝eniem ust. 2.

2. Pasy terenu, o których mowa w ust. 1, w przypadku przewidywanej migracji okreÊlonego gatunku zwierzàt, powinny mieç wymiary spe∏niajàce wymagania

okreÊlone w § 67 ust.1 i 2.

§ 27. 1. Przy rozga∏´zionych korytach rzek d∏ugoÊç

mostów powinna byç okreÊlona wed∏ug przep∏ywu

miarodajnego, rozdzielonego proporcjonalnie do zdolnoÊci przepustowych poszczególnych ramion rzeki. Do

ustalenia d∏ugoÊci ka˝dego mostu powinna byç przyj´ta odpowiadajàca mu cz´Êç przep∏ywu miarodajnego,

zwi´kszona o 20 % jego wartoÊci.

2. W przypadku trudnoÊci z ustaleniem rozdzia∏u

przep∏ywu, o którym mowa w ust. 1, powinny byç wykonane badania studialne, a w szczególnoÊci modelowe lub numeryczne.

§ 28. W przypadku przewidywanych w rejonie mostu prac regulacyjnych lub budowy obwa∏owaƒ powinny byç uwzgl´dnione warunki przep∏ywu w przebudowanym korycie.

§ 29. 1. D∏ugoÊç prz´se∏ mostu powinna wynikaç

nie tylko z czynników konstrukcyjnych, lecz równie˝ zapewniaç w szczególnoÊci swobodny przep∏yw miarodajny i sp∏yw lodów mi´dzy podporami oraz potrzeby

˝eglugi, jeÊli taka jest przewidywana.

§ 33. 1. Wzniesienie spodu konstrukcji, o którym

mowa w § 31 i 32, powinno zapewniç w szczególnoÊci

2. W mostach sta∏ych minimalne Êwiat∏o poszczególnych prz´se∏ w korycie rzeki, w celu zapewnienia

niezak∏óconego sp∏ywu lodów, nie powinno byç mniejsze ni˝ 1/10 normalnej szerokoÊci koryta mierzonej

w poziomie wody brzegowej, z zachowaniem wymagaƒ okreÊlonych w ust. 4 i § 23 ust. 2 pkt 3.

2) ulokowanie betonowych ciosów pod∏o˝yskowych

bàdê elementów przegubów betonowych i ˝elbetowych, wykazujàcych napr´˝enia rozciàgajàce w betonie, powy˝ej poziomu spi´trzonej miarodajnej

wody,

3. Przez wod´ brzegowà, o której mowa w ust. 2, rozumie si´ taki stan przep∏ywu, przy którym woda wype∏nia koryto cieku w granicach naturalnej linii brzegowej.

4. Âwiat∏a prz´se∏ ˝eglownych powinny byç ustalone dla poszczególnych klas wód Êródlàdowych zgodnie z odr´bnymi przepisami.

§ 30. 1. Rz´dna zwierciad∏a wody w przekroju mostowym, przy uwzgl´dnieniu przewidywanego rozmycia, nie powinna byç wy˝sza ni˝ miarodajna rz´dna

zwierciad∏a wody. Miarodajna rz´dna zwierciad∏a wody jest to rz´dna w niezabudowanym przekroju mostowym odpowiadajàca przep∏ywowi miarodajnemu.

2. Dla przeprowadzenia przep∏ywu miarodajnego

dopuszcza si´ zwi´kszenie wolnej powierzchni pod

mostem poprzez obni˝enie brzegów koryta cieku do

poziomu znajdujàcego si´ o 0,5 m od poziomu niskiej

wody, z zastrze˝eniem ust. 3, przy czym powierzchnia

obni˝enia nie mo˝e byç wi´ksza ni˝ 20% powierzchni

przep∏ywu pod mostem.

3. W przypadku usytuowania mostu na zakolu rzeki obni˝enie brzegów koryta, o którym mowa w ust. 2,

dozwolone jest tylko na brzegu o mniejszym promieniu krzywizny.

§ 31. 1. Wzniesienie dolnej kraw´dzi konstrukcji

mostu ponad najwy˝szy poziom spi´trzonej wody

przep∏ywu miarodajnego oraz ponad najwy˝szy poziom wody ˝eglownej okreÊlajà odr´bne przepisy.

2. Wzniesienie dolnej kraw´dzi konstrukcji tymczasowych mostów objazdowych, wznoszonych na okres

nie d∏u˝szy ni˝ 3 lata, okreÊlajà odr´bne przepisy.

§ 32. 1. Najwy˝szy poziom spi´trzonej wody przep∏ywu miarodajnego mo˝e si´gaç przed mostem trwa∏ym ∏ukowym o wezg∏owiach zamocowanych tylko do

tego punktu sklepienia, w którym styczna do niego jest

pochylona do poziomu pod kàtem 60°. JednoczeÊnie

sklepienie w kluczu powinno byç wzniesione nad poziom tej wody stosownie do wymagaƒ okreÊlonych

w odr´bnych przepisach.

2. Wzniesienie dolnych kraw´dzi prz´se∏ mostów

∏ukowych lub o krzywoliniowym zarysie nad najwy˝szy

poziom wody ˝eglownej odnosi si´ do tych punktów

spodu konstrukcji, które sà wyznaczone przez wymaganà szerokoÊç prz´s∏a ˝eglownego dla danej klasy

wód Êródlàdowych ˝eglownych.

1) ulokowanie odkrytych cz´Êci ∏o˝ysk powy˝ej spi´trzonej miarodajnej wody, przy czym warunek ten

odnosi si´ do ich najni˝szych elementów,

3) odleg∏oÊç konstrukcji ze stali trudno rdzewiejàcej

bez pow∏ok malarskich od lustra wody lub poziomu terenu chroniàcà przed zawilgoceniem, wynoszàcà

a) przy wodach stojàcych — 3 m,

b) przy wodach p∏ynàcych, ponad Êrednie stany

wód — 2,5 m,

c) od poziomu terenu — 1 m,

4) odleg∏oÊç nie mniejszà ni˝ 1,9 m od terenu lub odsadzki sto˝ka nasypowego w obr´bie przyczó∏ka,

gdy wymagany jest dost´p do ∏o˝ysk w przypadku

braku innych mo˝liwoÊci, z zastrze˝eniem ust. 2;

w mostach belkowych o przeÊwicie mi´dzy belkami nie mniejszym ni˝ 0,9 m odleg∏oÊç t´ odnosi si´

do spodu p∏yty pomostu.

2. Wymagania okreÊlone w ust.1 pkt 4 nie dotyczà

odbudowywanych, rozbudowywanych i przebudowywanych mostów, w których warunki terenowe lub

konstrukcja podpór nie pozwalajà na uzyskanie wymaganej odleg∏oÊci.

§ 34. 1. P∏aszczyzny boczne Êcian filarów oraz przyczó∏ków powinny byç dostosowane do przewidywanego kierunku przep∏ywu miarodajnego i nie powinny

tworzyç kàta wi´kszego ni˝ 20° z kierunkiem przep∏ywu

na poziomie normalnym, z zastrze˝eniem ust. 2 i 4.

W przypadku podpór a˝urowych przez p∏aszczyzn´

bocznà rozumie si´ p∏aszczyzn´ wyznaczonà przez elementy podpory.

2. Na rzekach ˝eglownych dopuszcza si´ odchylenie kierunku p∏aszczyzn filarów i przyczó∏ków od kierunku sp∏ywu wód ˝eglownych o kàt nie wi´kszy

ni˝ 10°.

3. W przypadku mostów w skosie p∏aszczyzny boczne Êcian filarów i Êciany przednie przyczó∏ków powinny byç usytuowane skoÊnie do osi mostu, z zachowaniem wymagaƒ okreÊlonych w ust. 1 i 2.

4. Wymagania okreÊlone w ust. 1 i 3 nie majà zastosowania do podpór estakad nad dolinami z ciekami

o niewielkim przep∏ywie.

5. Fundamenty podpór powinny byç dostosowane

do zmiennego ukszta∏towania dna koryta w przekroju

mostowym, spowodowanego rozmyciem dna. Dopuszczalne wartoÊci stopnia rozmycia, zale˝ne od rodzaju

fundamentu, okreÊla za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia.

§ 35. Osie podpór mostów usytuowanych obok siebie powinny znajdowaç si´ w tej samej linii.

§ 36. 1. Na terenach zalewowych rzek przegradzanych nasypami drogowymi, gdy zachodzà okolicznoÊci

okreÊlone w ust. 2, powinny byç wykonane wa∏y kierujàce, z zastrze˝eniem ust. 4.

pozostawienia odp∏ywu z lokalnego cieku przy normalnych stanach wód dodatkowym otworem w nasypie

drogi, pod warunkiem zamykania tego otworu przed

pojawieniem si´ wysokich stanów wód.

2. Wa∏y kierujàce, o których mowa w ust. 1, powinny byç zastosowane w szczególnoÊci, gdy

§ 38. Dla mostów o Êwietle nie wi´kszym ni˝

10 m i z umocnionym dnem, zwanych dalej „ma∏ymi

mostami”, powinny byç zastosowane zasady obliczeƒ

hydraulicznych i wymagania podobne jak dla przepustów. W szczególnoÊci dopuszcza si´

1) wyst´pujà jednoczeÊnie nast´pujàce czynniki

a) przep∏yw na terenach zalewowych jest wi´kszy

ni˝ 15% ca∏kowitego przep∏ywu miarodajnego,

b) Êrednia pr´dkoÊç wody na terenie zalewowym

jest wi´ksza ni˝ 0,6 m/s,

c) nasyp drogowy przegradza teren zalewowy na

odcinku wi´kszym ni˝ 1/3 jego szerokoÊci,

1) zwi´kszenie spi´trzenia wody przed mostem,

2) wywo∏anie ruchu krytycznego pod mostem,

pod warunkiem umocnienia dna cieku na odcinku za

mostem.

2) wody wyst´pujà z brzegów cz´Êciej ni˝ raz na 3 lata,

2. Przepusty

3) koryto rzeki jest nieuregulowane, niestabilne i wykazuje tendencje do tworzenia si´ zatorów lodowych,

§ 39. 1. Przepusty w miar´ mo˝liwoÊci powinny byç

usytuowane w miejscach naturalnych zag∏´bieƒ terenu.

4) w przekroju mostowym wyst´pujà zaburzenia przep∏ywu wywo∏ane niesymetrycznym usytuowaniem podpór mostu w stosunku do osi cieku.

2. Przepusty ∏àczàce przydro˝ne rowy powinny byç

usytuowane prostopadle do osi drogi.

3. Wa∏y kierujàce powinny byç zaprojektowane dla

przep∏ywu miarodajnego, zgodnie z zasadami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia.

4. Wa∏y kierujàce nie powinny byç zastosowane na

potokach górskich i rzekach podgórskich oraz na odcinkach cieków ∏àczàcych je.

§ 37. Na terenach zalewowych rzek przegrodzonych nasypami drogowymi dopuszcza si´ mo˝liwoÊç

§ 40. 1. Âwiat∏o przepustów powinno zapewniç

swobod´ przep∏ywu miarodajnego wody, z uwzgl´dnieniem ograniczeƒ dotyczàcych pr´dkoÊci przep∏ywu,

stopnia wype∏nienia przewodu przepustu oraz pochylenia pod∏u˝nego jego dna.

2. Przep∏yw miarodajny, o którym mowa w ust. 1,

powinien byç okreÊlony w zale˝noÊci od klasy drogi

i rodzaju obiektu w oparciu o wartoÊci prawdopodobieƒstwa p okreÊlone w tabeli

WartoÊç prawdopodobieƒstwa p

klasa drogi

Rodzaj obiektu

A, S, GP

(%)

G, Z

(%)

L, D

(%)

Przepust

1

1

2

Przepust tymczasowy

3

5

5

§ 41. 1. Przepusty powinny byç zastosowane na ciekach o pochyleniu pod∏u˝nym nie wi´kszym ni˝ 2%.

Przy pochyleniach równych lub wi´kszych ni˝ 2% oraz

na potokach górskich zastosowanie przepustu mo˝e

byç dopuszczone tylko dla dróg klasy L i D.

2. Dno przepustu na ciekach powinno mieç pochylenie pod∏u˝ne, zapewniajàce pokonanie oporów ruchu w przepuÊcie przy przep∏ywie miarodajnym, dostosowane do warunków nape∏nienia przepustu. JeÊli

zastosowanie takiego pochylenia wymaga∏oby nadmiernego podniesienia wlotu lub wylotu przepustu ponad naturalne dno cieku, to pochylenie powinno byç

odpowiednio skorygowane. Pochylenie nie mo˝e byç

jednak mniejsze ni˝ 0,5% z uwagi na niebezpieczeƒstwo nadmiernego zamulenia dna przepustu.

3. Ze wzgl´du na utrzymanie ciàg∏oÊci ekosystemu

dopuszcza si´ niewielkie zamulenie w przepustach na

ciekach stale prowadzàcych wod´.

§ 42. 1. Wymiary przewodu przepustu oraz ukszta∏towanie jego wlotu i wylotu powinny w szczególnoÊci

1) nie powodowaç

a) nadmiernego spi´trzenia wody przed przepustem,

b) nadmiernie wysokiego poziomu wody na wlocie

i w przewodzie przepustu w przypadku przepustów niezatopionych,

2) zapewniç odpowiednie warunki odp∏ywu wody od

przepustu,

3) zabezpieczyç przed istotnym rozmyciem lub zamuleniem dna cieku przed i za przepustem.

2. Pr´dkoÊç przep∏ywu wody nie powinna byç, przy

wysokoÊci przewodu przepustu

1) nie wi´kszej ni˝ 1,5 m — wi´ksza ni˝ 3,5 m/s,

2) wi´kszej ni˝ 1,5 m — wi´ksza ni˝ 3 m/s.

§ 43. 1. Przewody przepustów o przekrojach prostokàtnych, owalnych i ko∏owych powinny mieç szerokoÊç w Êwietle

1) dla dróg klas A i S — nie mniejszà ni˝ 1 m,

2) dla dróg klas GP, G i Z — nie mniejszà ni˝ 0,8 m,

3) dla pozosta∏ych dróg, gdy d∏ugoÊç przewodu przepustu

a) jest nie wi´ksza ni˝ 10 m — nie mniejszà ni˝

0,6 m,

b) jest równa lub wi´ksza ni˝ 10 m — nie mniejszà

ni˝ 0,8 m.

2. WysokoÊç przewodów przepustów o przekrojach

prostokàtnych i owalnych powinna wynosiç

1) przy d∏ugoÊci nie wi´kszej ni˝ 20 m pod drogami

klas L i D — nie mniej ni˝ 0,8 m,

2) przy d∏ugoÊci nie wi´kszej ni˝ 20 m pod drogami

pozosta∏ych klas — nie mniej ni˝ 1 m,

3) przy d∏ugoÊciach wi´kszych ni˝ 20 m — nie mniej

ni˝ 1,2 m,

wysokoÊç przewodów przepustów prze∏azowych zaÊ

powinna wynosiç nie mniej ni˝ 1,9 m.

3. Dopuszcza si´ zwielokrotnienie liczby otworów

kosztem Êrednicy przewodu ko∏owego w przypadku,

gdy przewód o du˝ej Êrednicy powoduje nadmierne

podniesienie niwelety jezdni, z zastrze˝eniem § 49

ust. 3.

§ 44. 1. Dopuszcza si´ wykorzystanie przepustów

jako przejÊç dla mniejszych zwierzàt poprzez odpowiednie zwi´kszenie ich Êwiat∏a i uformowanie przekroju, stosownie do wymagaƒ okreÊlonych w ust. 2.

2. Przepusty przewidziane do przechodzenia ma∏ych zwierzàt powinny mieç uformowanà Êcie˝k´ dla

zwierzàt o szerokoÊci nie mniejszej ni˝ 0,5 m, wzniesionà ponad zwierciad∏o Êredniej wody w przepuÊcie.

§ 45. W przepustach pracujàcych niepe∏nym przekrojem przewodu strop prostokàtnego oraz zwornik

ko∏owego lub owalnego przewodu przepustu powinny

byç wzniesione nie mniej ni˝ 0,25 m nad zwierciad∏em

wody przy przep∏ywie miarodajnym, a g∏´bokoÊç wody w przewodzie nie powinna byç wi´ksza ni˝ 75% wartoÊci jego wysokoÊci bàdê Êrednicy.

§ 46. Na ciekach, na których przy wysokich stanach

wód mogà pojawiaç si´ k∏ody drzew lub inne przedmioty mogàce zablokowaç przepust, powinny byç zastosowane przepusty o wlotach niezatopionych.

§ 47. G∏´bokoÊç spi´trzonej wody przed wlotem

przepustu, w zale˝noÊci od warunków jego pracy, okreÊla za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia.

Poz. 735

§ 48. 1. WielkoÊç przewodu przepustu powinna byç

tak przyj´ta, aby spi´trzenie wody wywo∏ane przepustem

1) nie spowodowa∏o zalania w szczególnoÊci gruntów

uprawnych, zabudowaƒ, okolicznych dróg, terenów szczególnie chronionych,

2) nie si´ga∏o korony drogi wy˝ej ni˝ okreÊla Polska

Norma.

2. Przez spi´trzenie wody przed przepustem rozumie si´ wzniesienie zwierciad∏a wody przed budowlà

ponad miarodajnà rz´dnà zwierciad∏a wody przy tym

samym przep∏ywie i w tym samym przekroju cieku

przed jego zabudowà.

§ 49. 1. Przepusty na ciekach, w których korytach

panuje ruch rwàcy, powinny mieç odpowiednio uformowane wloty i wyloty, zapewniajàce przep∏yw bez

zmiany jego charakteru.

2. W przepustach na potokach górskich z ruchem

spokojnym przekrój przewodu przepustu powinien byç

nie mniejszy ni˝ przekrój koryta cieku przy przep∏ywie

wody Êredniej rocznej, przy zachowaniu niezmienionego poziomu zwierciad∏a wody.

3. Na potokach górskich nie dopuszcza si´ zastosowania przepustów o wlotach zatopionych i wielootworowych oraz o przewodach ko∏owych.

§ 50. Je˝eli pr´dkoÊç wody na wylocie przepustu

przekracza dopuszczalnà pr´dkoÊç nie powodujàcà

rozmycia koryta cieku o wi´cej ni˝ 20% jej wartoÊci, to

odcinek koryta cieku poni˝ej wylotu przepustu powinien byç odpowiednio zaprojektowany oraz umocniony wed∏ug sposobów okreÊlonych w za∏àczniku nr 1 do

rozporzàdzenia.

3. Wiadukty, estakady, k∏adki

§ 51. 1. D∏ugoÊç wiaduktu nad drogà powinna zapewniç w szczególnoÊci bezpieczny ruch pojazdów

i pieszych na drodze z zachowaniem wymaganych

skrajni oraz nie spowodowaç zmiany parametrów

przekroju poprzecznego drogi.

2. D∏ugoÊç wiaduktu nad linià kolejowà powinna

zapewniç w szczególnoÊci bezpieczny ruch pociàgów,

niezmienione parametry uk∏adu torowego oraz skrajni´ budowli dla kolei odpowiednià do szerokoÊci torów.

§ 52. D∏ugoÊç wiaduktów, o których mowa § 51, powinna w szczególnoÊci uwzgl´dniç podzia∏ na prz´s∏a

dostosowane do poszczególnych skrajni oraz elementów zagospodarowania przestrzennego i podziemnego, jak równie˝ kszta∏towaç przestrzeƒ otoczenia

z uwzgl´dnieniem potrzeb ochrony Êrodowiska, architektury, urbanistyki i ekonomii przedsi´wzi´cia.

§ 53. Obiekt mostowy nad dolinà powinien byç usytuowany na odcinku najw´˝szym, o ∏agodnych zboczach, przy kàcie skrzy˝owania zbli˝onym do prostego,

pod warunkiem ˝e nie spowoduje to pogorszenia elementów geometrycznych trasy drogowej i zostanà zachowane wymagania przepisów o ochronie Êrodowiska.

§ 54. Przekroczenie kilku przeszkód terenowych,

usytuowanych w bliskim sàsiedztwie, jednym wspólnym obiektem mostowym lub kilkoma nad poszczególnymi przeszkodami powinno wynikaç z przes∏anek

ekonomicznych i mo˝liwoÊci technicznych oraz

ukszta∏towania terenu.

§ 55. 1. Przez poszczególne skrajnie, o których mowa w § 51 i 52, rozumie si´ odpowiednio

1) skrajni´ drogi okreÊlonej klasy,

2) skrajni´ autostrady p∏atnej,

3) skrajni´ chodnika,

4) skrajni´ budowli dla tras tramwajowych,

5) skrajni´ budowli linii kolejowych,

6) skrajni´ Êcie˝ki rowerowej,

Poz. 735

2. Wymagania bezpieczeƒstwa, o których mowa

w ust. 1, dotyczà

1) zabezpieczenia pojazdów przed mo˝liwoÊcià najechania na podpor´ na drogach okreÊlonych klas —

poprzez zastosowanie w szczególnoÊci drogowych

barier ochronnych, zwanych dalej „barierami”, lub

odpowiednio ukszta∏towanych coko∏ów,

2) zapewnienia odpowiedniej widocznoÊci drogi.

§ 57. 1. Podpory wiaduktów, o których mowa w § 51

ust. 2, pod warunkiem spe∏nienia wymagaƒ bezpieczeƒstwa ruchu, powinny byç usytuowane w szczególnoÊci

1) poza obrysem skrajni budowli linii jedno- i dwutorowej,

2. Skrajnie, o których mowa w ust. 1, okreÊlajà

2) na mi´dzytorzu przy wi´kszej liczbie torów — jeÊli

rozstaw torów na to pozwala, z uwzgl´dnieniem

równie˝ mo˝liwoÊci wykonania fundamentów

podpór,

1) drogi, chodnika, Êcie˝ki rowerowej — warunki techniczne, jakim powinny odpowiadaç drogi publiczne i ich usytuowanie,

3) na peronach stacyjnych — pod warunkiem zachowania wolnych przestrzeni mi´dzy torem a podporà dla ruchu pasa˝erów i wózków baga˝owych,

2) autostrady p∏atnej — przepisy techniczno-budowlane dotyczàce autostrad p∏atnych,

4) na stokach wykopów.

7) skrajnie budowli dla innych Êrodków transportu.

3) budowli dla tras tramwajowych — Polska Norma,

4) budowli linii kolejowych — Polskie Normy,

5) budowli dla innych Êrodków transportu — dokumentacja techniczno-ruchowa.

3. Przy wyznaczaniu wysokoÊci skrajni, o których

mowa w ust. 1, powinno si´ przyjmowaç pionowe odleg∏oÊci odpowiednio od najwy˝szego punktu nawierzchni jezdni, chodnika lub p∏aszczyzny g∏ówek

szyn tramwajowych i kolejowych do spodu najni˝ej

usytuowanego elementu konstrukcji prz´s∏a w obr´bie

danej skrajni, z uwzgl´dnieniem jego przemieszczeƒ

wywo∏anych obcià˝eniami, z zastrze˝eniem ust. 4. Odnosi si´ to do ca∏ego obszaru rzutu konstrukcji w obr´bie danej skrajni, z tym ˝e w pasach oddzielonych kraw´˝nikami, wchodzàcych w sk∏ad skrajni drogi, wysokoÊci te sà odpowiednio zmniejszone o wyniesienie

kraw´˝nika ponad poziom jezdni.

4. Dopuszcza si´ dostosowanie górnych zarysów

skrajni odpowiednio do pochyleƒ poprzecznych jezdni,

chodników i torowisk.

§ 56. 1. Podpory wiaduktów, o których mowa w § 51

ust. 1, pod warunkiem spe∏nienia wymagaƒ bezpieczeƒstwa ruchu, mogà byç usytuowane w szczególnoÊci

2. Wolne przestrzenie, o których mowa w ust. 1

pkt 3, powinny mieç

1) wysokoÊç mierzonà od powierzchni peronu do

spodu elementów konstrukcyjnych wiaduktu nie

mniejszà ni˝ 2,5 m,

2) szerokoÊç mierzonà od kraw´dzi peronu do elementów konstrukcyjnych podpory wi´kszà od sumy szerokoÊci strefy bezpieczeƒstwa i strefy swobodnego poruszania si´ po peronie, ustalonych dla

peronu, na którym ustawiana jest podpora.

3. Wymagania bezpieczeƒstwa, o których mowa

w ust. 1, dotyczà w szczególnoÊci

1) zabezpieczenia podpór przed skutkami wykolejenia

si´ taboru,

2) zapewnienia odpowiedniej widocznoÊci na szlaku

kolejowym lub stacji, zw∏aszcza widocznoÊci sygna∏ów kolejowych.

4. Zabezpieczenie podpór, o którym mowa w ust. 3

pkt 1, powinno byç przewidziane w szczególnoÊci, gdy

odleg∏oÊç lica podpory od osi toru kolei normalnotorowej jest mniejsza ni˝ 3,2 m, z zastrze˝eniem ust. 5, i wykonane wed∏ug sposobu okreÊlonego w warunkach

technicznych, jakim powinny odpowiadaç budowle kolejowe i ich usytuowanie.

3) na chodnikach — jeÊli ich szerokoÊç na to pozwala,

5. Odleg∏oÊç okreÊlona w ust. 4 dotyczy toru kolei

normalnotorowej na odcinku prostym; dla torów na

krzywiênie poziomej powinno byç uwzgl´dnione

zwi´kszenie odleg∏oÊci o wielkoÊci przewidziane w Polskich Normach dla poszerzenia skrajni na ∏ukach toru.

4) na mi´dzytorzu linii tramwajowej — jeÊli przewidziane sà odpowiednie przestrzenie,

§ 58. Wiadukty, o których mowa w § 10 ust.1 pkt 2,

powinny w szczególnoÊci

5) w bocznym pasie dzielàcym, oddzielajàcym jezdni´

zbierajàco-rozprowadzajàcà od jezdni g∏ównej

w w´êle.

1) byç wyposa˝one w pokryw´ wegetacyjnà i zieleƒ

ekranizujàcà rozmieszczonà wzd∏u˝ bocznych kraw´dzi obiektu,

1) w pasie dzielàcym lub w pasach oddzielajàcych poszczególne skrajnie bàdê poza skrajniami,

2) w pasie zieleni,

2) mieç szerokoÊç u˝ytkowà przeznaczonà dla poruszania si´ zwierzàt nie mniejszà ni˝ 10 m i w miar´

mo˝liwoÊci zwi´kszajàcà si´ ku przyczó∏kom,

2. Obiekty, o których mowa w ust. 1, powinny byç

usytuowane prostopadle do osi jezdni lub pod kàtem

zbli˝onym do prostego.

3) byç wyposa˝one w zas∏aniajàce ogrodzenia na dojÊciach do obiektu, odchylone od osi przejÊcia pod

kàtem zbli˝onym do 60° i ∏àczàce si´ z zielenià ekranizujàcà na obiekcie — w celu naprowadzenia

zwierzyny.

§ 64. 1. JeÊli w tunelach, ze wzgl´du na ich d∏ugoÊç,

przekrój poprzeczny i usytuowanie, brak wystarczajàcej widocznoÊci, powinno byç zastosowane sztuczne

oÊwietlenie od zmierzchu do Êwitu oraz w porze dziennej.

§ 59. 1. K∏adki dla pieszych nad drogami, liniami

tramwajowymi lub kolejowymi powinny byç przewidziane wed∏ug tych samych zasad, jakie okreÊlono dla

wiaduktów w zakresie ich d∏ugoÊci, podzia∏u na prz´s∏a

i zachowania skrajni pod obiektem.

2. Nie zachodzi potrzeba stosowania sztucznego

oÊwietlenia tuneli i podziemnych przejÊç dla pieszych

w porze dziennej, jeÊli usytuowane sà w linii prostej,

a stosunek powierzchni przekroju wejÊç do powierzchni nawierzchni jezdni i chodników jest nie mniejszy ni˝

1 :12 i zapewniony jest nieograniczony dost´p naturalnego Êwiat∏a do przejÊcia. Za elementy ograniczajàce

dost´p Êwiat∏a uznaje si´ w szczególnoÊci

2. DojÊcie do k∏adek, o którym mowa w ust. 1, powinno byç przewidziane jako pochylnia, a wyjàtkowo

jako schody, gdy warunki terenowe i brak miejsca nie

pozwalajà na wykonanie pochylni, pod warunkiem ˝e

zapewniono osobom niepe∏nosprawnym mo˝liwoÊç

przekroczenia przeszkody w poziomie w odleg∏oÊci nie

wi´kszej ni˝ 200 m.

4. Tunele

§ 60. 1. Tunel powinien zapewniç przeprowadzenie

elementów drogi, o których mowa w § 88 ust.1.

2. Poszczególne kierunki ruchu bàdê jego rodzaje

powinny byç umieszczone w oddzielnych tunelach. JeÊli konstrukcja tunelu mo˝e pomieÊciç obie jezdnie i torowisko tramwajowe, to jezdnie i torowisko powinny

byç wydzielone specjalnymi przegrodami lub barierami betonowymi.

§ 61. Przekrój tunelu powinien zapewniç zachowanie skrajni, o których mowa w § 55 ust.1 pkt 1, 2, 4, 7

oraz w ust. 3, identycznych jak na odcinkach przed i za

tunelem.

§ 62.1. Tunel przeznaczony do ruchu pieszych pod

drogà powinien mieç w szczególnoÊci szerokoÊç dostosowanà do nat´˝enia ruchu pieszych i d∏ugoÊci

przeszkody oraz zapewniç niezb´dnà skrajni´, warunki

widocznoÊci i wygod´ u˝ytkowników. Minimalne szerokoÊci tuneli jako przejÊç podziemnych wynikajà z warunków technicznych, jakim powinny odpowiadaç drogi publiczne i ich usytuowanie.

2. WysokoÊç skrajni tunelu, o którym mowa

w ust. 1, powinna spe∏niaç wymagania skrajni chodnika, o której mowa w § 55 ust. 2 pkt 1, a dla przypadków,

kiedy przewidywany jest przejazd pojazdów uprzywilejowanych o masie ca∏kowitej nie wi´kszej ni˝ 2,5 t —

powinna wynosiç 3 m.

3. DojÊcia do tuneli, o których mowa w ust. 1, powinny odpowiednio spe∏niaç wymagania okreÊlone

w § 59 ust. 2.

§ 63.1. Tunele przeznaczone do komunikacji gospodarczej mogà byç wykorzystane jako przejÊcia dla

zwierzàt dziko ˝yjàcych, jeÊli zostanà usytuowane na

szlakach przemieszczania si´ zwierzàt i spe∏nià wymagania okreÊlone w § 67 ust. 1 pkt 2 i 3.

1) skarp´ nasypu lub Êcian´ usytuowanà naprzeciw

wejÊç,

2) zadrzewienie lub zakrzewienie wokó∏ wejÊç,

3) wysokà zabudow´ w sàsiedztwie wejÊç.

§ 65. 1. OÊwietlenie tunelu powinno zapewniç równomierne oÊwietlenie jezdni w przekroju poprzecznym

tunelu, a zmienne — na jego d∏ugoÊci, oraz w∏aÊciwà

widocznoÊç w strefie przejÊciowej mi´dzy otwartà

przestrzenià a poczàtkiem tunelu.

2. OÊwietlenie w tunelu powinno byç wspomagane uzupe∏niajàcymi rozwiàzaniami, polegajàcymi

w szczególnoÊci na

1) zmianie barwy nawierzchni — z ciemnej na drodze

na jasnà w tunelu,

2) odpowiednim zadrzewieniu i zakrzewieniu oraz stosowaniu os∏on,

3) zastosowaniu jasnych oblicowaƒ Êcian tunelu nie

dajàcych refleksów.

§ 66. OÊwietlenie sztuczne przejÊç dla pieszych powinno zapewniç równomierne oÊwietlenie nawierzchni przejÊcia i nie wykazywaç ró˝nic nat´˝enia, wywo∏ujàcych olÊnienie przy wyjÊciu z przejÊcia na otwartà

przestrzeƒ.

§ 67. 1. Tunele, o których mowa w § 10 ust.1 pkt 1,

powinny mieç kszta∏t i wymiary dostosowane do wielkoÊci zwierzàt

1) ma∏ych — przekrój okràg∏y o Êrednicy nie mniejszej

ni˝ 1 m,

2) Êrednich — przekrój prostokàtny o wysokoÊci nie

mniejszej ni˝ 1,5 m i szerokoÊci nie mniejszej ni˝

3,5 m,

3) du˝ych — przekrój prostokàtny o wysokoÊci nie

mniejszej ni˝ 4 m i szerokoÊci wynikajàcej ze

wspó∏czynnika wzgl´dnej ciasnoty E nie mniejszego ni˝ 1,5, okreÊlonego w ust. 2.

2. Wspó∏czynnik wzgl´dnej ciasnoty E, wyra˝ajàcy

wzajemne relacje mi´dzy wysokoÊcià, szerokoÊcià

i d∏ugoÊcià przejÊcia przewidzianego jako otwór w korpusie drogi, okreÊla zale˝noÊç: E = (B x H) : L,

gdzie

B — szerokoÊç przejÊcia,

H — wysokoÊç,

L — d∏ugoÊç.

3. Rura tunelu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, powinna mieç u wlotu i wylotu na odcinkach o d∏ugoÊci

3 m pochylenie pod kàtem 15°, a na pozosta∏ym obni˝onym odcinku powinna byç w poziomie. Wlot i wylot

powinien byç wyposa˝ony w krat´ o oczkach

20 cm x 20 cm.

4. Tunele, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, powinny mieç

1) przeÊwity w stropie na odcinku pasa dzielàcego,

odpowiednio zabezpieczone barierami, o których

mowa w § 90 ust. 3 pkt 1 lit. b),

2) przy wlotach i wylotach

a) skoÊne Êciany czo∏owe, odchylone od osi przejÊcia pod kàtem nie mniejszym ni˝ 45° i zagospodarowane zbocza nasypów poprzez zastosowanie odpowiednich zakrzaczeƒ i zadrzewieƒ,

b) p∏oty zas∏aniajàce o d∏ugoÊci (30 ÷ 50) m —

w przypadku braku ogrodzenia na drodze.

5. Konstrukcje oporowe

§ 68. Konstrukcje oporowe mogà wyst´powaç

w szczególnoÊci jako

1) elementy konstrukcji obiektów mostowych obramowujàcych korpus drogi,

2) elementy konstrukcji tuneli i przepustów, stanowiàce ich g∏owice,

3) samodzielne konstrukcje zwiàzane z drogà.

§ 69. 1. Konstrukcje oporowe, w tym przyczó∏ki

i Êciany boczne, powinny spe∏niaç wymagania Polskich Norm odnoszàcych si´ do Êcian oporowych,

z wyjàtkiem obliczeƒ wytrzyma∏oÊciowych i wymiarowania, które podlegajà Polskim Normom dla obiektów

mostowych, oraz powinny uwzgl´dniaç wymagania

okreÊlone w ust. 2.

2. Minimalna gruboÊç elementów ˝elbetowych powinna wynosiç dla p∏yt

1) Êciennych — 0,18 m,

2) fundamentowych — 0,25 m.

§ 70. 1. Konstrukcje oporowe wykonane z elementów stalowych powinny mieç w szczególnoÊci

1) naddatki przekrojów na ubytki korozyjne w wielkoÊciach okreÊlonych w Polskiej Normie lub zapewnionà ochron´ katodowà w przypadku Êrodowiska

gruntowego silnie agresywnego,

2) zwieƒczenie zabezpieczajàce przed nierównomiernym przemieszczaniem si´ elementów palisady

oraz przed zagro˝eniami korozyjnymi.

Poz. 735

1) zmian temperatury,

2) skurczu betonu w konstrukcjach betonowych i ˝elbetowych,

3) nierównomiernego osiadania i przemieszczenia;

rozmieszczenie i wykonanie przerw dylatacyjnych powinno spe∏niaç wymagania Polskiej Normy.

2. Przerwy dylatacyjne

1) powinny przechodziç w jednej p∏aszczyênie pionowej przez Êcian´ i fundament, z wyjàtkiem przerw

a) oddzielajàcych Êcian´ przednià od Êcian bocznych przyczó∏ka, zamocowanych we wspólnym

fundamencie,

b) o których mowa w ust. 3,

2) mogà byç wykonane jako

a) szczelinowe — jeÊli oprócz zmian temperatury

i skurczu betonu zapewniajà swobod´ przemieszczeƒ wywo∏anych osiadaniem i przechyleniem rozdzielonych cz´Êci konstrukcji,

b) stykowe — jeÊli umo˝liwiajà tylko skrócenie rozdzielonych cz´Êci konstrukcji,

3. Dopuszcza si´ stosowanie pozornych przerw dylatacyjnych, wykonanych jako pionowe szczeliny obejmujàce tylko cz´Êç gruboÊci Êciany, spe∏niajàcych

nast´pujàce wymagania

1) szczeliny sà usytuowane naprzeciwlegle,

2) szczelina stanowi 1/6 gruboÊci Êciany,

3) odst´p szczelin wzd∏u˝ Êciany wynosi przy gruboÊci

Êciany

a) nie wi´kszej ni˝ 1 m — (5÷8) m,

b) wi´kszej ni˝ 1 m — (4÷6) m,

4) beton w miejscu przerw dylatacyjnych uzupe∏niony

jest odpowiednio zbrojeniem przeciwskurczowym,

identycznym jak przy powierzchniach zewn´trznych Êciany.

4. Szczeliny, o których mowa w ust. 2 pkt 2 lit. a)

i w ust. 3, powinny byç wype∏nione elastycznymi przek∏adkami zabezpieczonymi przed nasiàkaniem wodà

i wilgocià.

§ 72. Dopuszcza si´ stosowanie konstrukcji oporowych z gruntu zbrojonego, spe∏niajàcych wymagania

Polskiej Normy.

§ 73. Dopuszcza si´ wykorzystanie konstrukcji oporowych, o których mowa w § 72, do posadowienia fundamentów podpór obiektów mostowych, pod warunkiem zapewnienia

1) stanu granicznego noÊnoÊci w zakresie noÊnoÊci

pod∏o˝a i ogólnej statecznoÊci podpory,

2. Nie dopuszcza si´ stosowania stali trudno rdzewiejàcych na elementy konstrukcji oporowych.

2) odleg∏oÊci fundamentu podpory od kraw´dzi Êciany os∏onowej nie mniejszej ni˝ 1 m,

§ 71. 1. W konstrukcjach oporowych powinny byç

wykonane przerwy dylatacyjne zabezpieczajàce przed

skutkami

3) nieprzekazywania bezpoÊredniego oddzia∏ywania

fundamentu podpory obiektu mostowego na Êcian´ os∏onowà lub jej usztywnienie.

Rozdzia∏ 3

1) wi´ksze ni˝ 0,2 m — dla Êrednich osiadaƒ podstawy fundamentu,

Szczególne wymagania dotyczàce obiektów in˝ynierskich na terenach górniczych

2) wi´ksze ni˝ 0,01 rad — dla kàta obrotu podpory lub

poszczególnych wydzielonych jej cz´Êci.

§ 74. 1. Konstrukcja obiektu in˝ynierskiego na terenach górniczych powinna zapewniç w szczególnoÊci

4. Warstwy przek∏adkowe, o których mowa w ust. 1

pkt 3, powinny mieç gruboÊç nie mniejszà ni˝ 0,5 m i

byç wykonane z piasków Êrednioziarnistych o wskaêniku zag´szczenia nie wi´kszym ni˝ 0,85.

1) swobod´ przemieszczeƒ poszczególnych bry∏ konstrukcyjnych wywo∏anych deformacjà terenu spowodowanà robotami górniczymi,

2) mo˝liwoÊç rektyfikacji po∏o˝enia bry∏ konstrukcji

obiektów — w celu likwidacji odkszta∏ceƒ zagra˝ajàcych bezpieczeƒstwu ruchu pojazdów,

3) wymagane skrajnie uwzgl´dniajàce oprócz czynników, o których mowa w pkt 1 i 2, równie˝ przewidywane zmiany niwelety jezdni i usytuowania krzy˝ujàcych si´ dróg, linii kolejowych i cieków.

2. Do bry∏ konstrukcyjnych obiektu mostowego,

o których mowa w ust. 1, zalicza si´ konstrukcj´ prz´s∏a, filary, przyczó∏ki, cz´Êci przyczó∏ków dwudzielnych, Êciany oporowe.

§ 75. 1. Obiekty mostowe na terenach górniczych

powinny mieç zapewnionà podatnoÊç podpór do przejmowania odkszta∏ceƒ wywo∏anych eksploatacjà górniczà. PodatnoÊç podpór mo˝e byç osiàgni´ta w szczególnoÊci poprzez

1) oparcie podpór monolitycznych na g∏owicach pali,

bez ich zakotwienia,

2) posadowienie obiektów na gruntach s∏abszych, podatnych, niezbyt zag´szczonych,

3) zastosowanie warstw przek∏adkowych z piasków —

w przypadkach gruntów ma∏o podatnych (ska∏y,

gliny zwarte i pó∏zwarte, piasek i ˝wir o stopniu zag´szczenia bliskim jednoÊci) lub fundamentów

opieranych na p∏ytach zwieƒczajàcych pale, gdy

wyst´pujà trudnoÊci z zastosowaniem rozwiàzaƒ,

o których mowa w pkt 1.

2. W przypadku posadowieƒ na gruntach, o których

mowa w ust. 1 pkt 2, powinno byç zapewnione

1) ograniczenie osiadania podpór i nasypów drogowych oraz przechylenia podpór w szczególnoÊci

poprzez

a) zwi´kszenie wymiarów fundamentów lub posadowienie obu przyczó∏ków w przypadku krótkich

obiektów jednoprz´s∏owych na wspólnej p∏ycie

fundamentowej,

b) uprzednie lub równoczesne wykonanie nasypów z budowà podpór,

c) wzmocnienie pod∏o˝a za pomocà pali piaskowych,

d) zwi´kszenie zag∏´bienia fundamentów,

2) oparcie prz´se∏ na ∏o˝yskach po wystàpieniu osiadaƒ podpór, wywo∏anych ci´˝arem w∏asnym podpór i ustroju noÊnego oraz nasypów,

3. WartoÊci uogólnionych przemieszczeƒ od ci´˝aru w∏asnego konstrukcji, o których mowa w ust. 2 pkt 1,

nie powinny byç

§ 76. Podpory obiektów mostowych na terenach

górniczych, z wyjàtkiem mostów, z uwagi na trudnoÊci

z w∏aÊciwym ustawieniem ∏o˝ysk w przypadku prz´se∏

skoÊnych, zw∏aszcza o znacznej szerokoÊci i d∏ugoÊci,

powinny byç zaprojektowane w miar´ mo˝liwoÊci prostopadle do osi pod∏u˝nej obiektu.

§ 77. 1. Powinno si´ dà˝yç do tego, aby ustroje noÊne obiektów mostowych na terenach górniczych by∏y

przewidziane jako wolnopodparte, a uk∏ad ∏o˝ysk zapewnia∏ swobod´ przemieszczeƒ prz´s∏a.

2. Dopuszcza si´ zastosowanie ustrojów noÊnych

ciàg∏ych, z zastrze˝eniem ust. 3, pod warunkiem przygotowania konstrukcji do

1) przej´cia si∏ wywo∏anych dostosowywaniem si´

konstrukcji do odkszta∏ceƒ pod∏o˝a gruntowego,

2) zabezpieczenia przerw dylatacyjnych odpowiednimi przykryciami,

3) zmiennych warunków podparcia na ∏o˝yskach,

4) rektyfikacji prz´se∏.

3. Nie dopuszcza si´ projektowania kratowych

ustrojów noÊnych ciàg∏ych.

§ 78. Konstrukcja obiektu mostowego na terenach

górniczych powinna byç w szczególnoÊci

1) przygotowana do ustawienia konstrukcji pomocniczych i sprz´tu oraz narz´dzi niezb´dnych do podnoszenia i przesuwania prz´se∏ oraz podwy˝szania

podpór,

2) wyposa˝ona w dodatkowe elementy konstrukcyjne, s∏u˝àce do likwidacji lokalnych deformacji osi

jezdni obiektu w stosunku do osi jezdni drogi.

Dzia∏ III

POWIÑZANIE OBIEKTÓW IN˚YNIERSKICH Z DROGÑ

I TERENEM

Rozdzia∏ 1

Wymagania ogólne

§ 79. Po∏àczenie obiektu in˝ynierskiego z drogà powinno zapewniç w szczególnoÊci

1) kontynuacj´ ruchu drogowego,

2) w∏aÊciwe warunki pracy konstrukcji obiektu,

3) odpowiednie ukszta∏towanie przestrzeni pod obiektem mostowym w zale˝noÊci od rodzaju przeszkody i zagospodarowania terenu,

4) stabilnoÊç nasypu drogowego i terenu,

5) stabilnoÊç i szczelnoÊç nawierzchni jezdni.

§ 80. Bariery umieszczone na obiektach mostowych powinny stanowiç przed∏u˝enie barier na drodze.

JeÊli na drodze nie wyst´pujà bariery, to bariery

z obiektu mostowego powinny byç przed∏u˝one poza

obiekt mostowy na odcinkach, jakie wynikajà z wymagaƒ okreÊlonych w § 262 ust. 2, i spe∏niaç wymagania

okreÊlone w § 262 ust. 4.

§ 81. Balustrady znajdujàce si´ na obiektach mostowych powinny byç zastosowane tak˝e poza obiektem na takich odcinkach, aby zabezpieczy∏y pieszych

przed upadkiem z wysokoÊci, jeÊli ukszta∏towanie korpusu drogowego lub konstrukcja przyczó∏ka nie zapewniajà odpowiedniego zabezpieczenia.

§ 82. 1. JeÊli obiekt mostowy usytuowany jest nad

drogà w obszarze zabudowanym i zawiera w swoim

przekroju poprzecznym chodniki, to na skarpach nasypów lub wykopów bàdê w konstrukcji przyczó∏ków albo obok obiektu powinny byç wykonane schody dla

pieszych o szerokoÊciach dostosowanych do nat´˝enia

ruchu pieszych.

2. JeÊli w pobli˝u nie ma innych mo˝liwoÊci dla ruchu osób niepe∏nosprawnych, zw∏aszcza osób na

wózkach inwalidzkich, schody powinny byç zastàpione

pochylniami spe∏niajàcymi wymagania okreÊlone

w § 131—134 lub powinny byç wykonane schody i pochylnie, jeÊli korzystanie z pochylni wyd∏u˝y∏oby znacznie drog´ pieszych.

3. JeÊli w ciàgu drogi nie jest przewidywany ruch

pieszych, a d∏ugoÊç obiektu jest wi´ksza ni˝ 10 m, to na

skarpach nasypu o wysokoÊci wi´kszej ni˝ 2 m powinny byç wykonane schody przeznaczone dla ekip ratowniczych i obs∏ugi obiektu in˝ynierskiego, zwanej dalej

„obs∏ugà”.

§ 83. Elementy konstrukcji obiektu mostowego wykorzystywane dla podparcia schodów lub pochylni nie

powinny ograniczaç swobody wzajemnych przemieszczeƒ.

§ 84. Obiekt in˝ynierski powinien byç dost´pny dla

obs∏ugi w celu dokonywania przeglàdów i bie˝àcego

utrzymania. Dost´p ten mo˝e byç zrealizowany, z zachowaniem wymagaƒ okreÊlonych w dziale VI rozdzia∏

17, w szczególnoÊci poprzez

Poz. 735

chanicznie lub r´cznie — jeÊli brak bezpoÊredniego

dost´pu z terenu w obiektach o ca∏kowitej d∏ugoÊci

wi´kszej ni˝ 400 m i zawierajàcych prz´s∏a o d∏ugoÊci wi´kszej ni˝ 40 m,

5) zastosowanie drabin zejÊciowych,

6) wykonanie schodów na skarpach nasypów lub wykopów,

7) wykonanie odsadzek sto˝ków nasypowych przy

przyczó∏kach,

8) dostosowanie obiektu do specjalnych pojazdów

wysi´gnikowych z koszami, poruszajàcych si´ po

obiekcie mostowym lub w tunelu,

9) wykonanie niedost´pnych dla osób postronnych

zatok postojowych dla pojazdów s∏u˝b utrzymaniowych — gdy brak pasów awaryjnego postoju lub

utwardzonych poboczy przy obiektach o d∏ugoÊci

wi´kszej ni˝ 200 m.

§ 85. 1. Teren wokó∏ obiektu in˝ynierskiego powinien byç uporzàdkowany, a w obszarze niezabudowanym pasy terenu o szerokoÊci 20 m po obu stronach

obiektu mostowego oraz przy g∏owicach tuneli i przepustów powinny byç oczyszczone z krzewów oraz ∏atwo palnych przedmiotów i materia∏ów.

2. Teren, o którym mowa w ust. 1, w miar´ mo˝liwoÊci powinien byç wyrównany i dost´pny z drogi,

z tym ˝e w przypadku drewnianych obiektów mostowych wzd∏u˝ obiektu na dost´pnym terenie powinny

byç wykonane utwardzone pasy o szerokoÊci nie

mniejszej ni˝ 4,5 m dla pojazdów stra˝y po˝arnej,

§ 86. Poszczególne elementy obiektu in˝ynierskiego nie przeznaczone do ruchu powinny byç zabezpieczone przed dost´pem osób postronnych.

§ 87. 1. Obiekt in˝ynierski, w zale˝noÊci od potrzeb,

mo˝e byç wyposa˝ony w wewn´trznà instalacj´ elektrycznà spe∏niajàcà wymagania warunków technicznych, jakim powinna odpowiadaç ochrona przeciwpora˝eniowa w urzàdzeniach elektroenergetycznych

o napi´ciu do 1 kV, oraz warunków technicznych, jakim

powinny odpowiadaç instalacje elektroenergetyczne

i urzàdzenia oÊwietlenia elektrycznego, i odpowiednio

przy∏àczony do zewn´trznej sieci elektroenergetycznej.

1) wykonanie chodników dla obs∏ugi — gdy na obiekcie nie sà przewidziane chodniki dla pieszych, pasy

awaryjne, utwardzone pobocza i brak innych mo˝liwoÊci dost´pu do górnych powierzchni obiektu

mostowego,

2. W razie braku mo˝liwoÊci przy∏àczenia instalacji

elektrycznej, o której mowa w ust. 1, do sieci elektroenergetycznej, powinno byç zapewnione zasilanie z innych êróde∏, np. z agregatu pràdotwórczego.

2) wykonanie galerii lub pomostów wewnàtrz konstrukcji obiektów lub na odcinkach obiektu, do których brak bezpoÊrednio dost´pu z terenu lub dla

których nie przewidziano specjalnych urzàdzeƒ,

w szczególnoÊci wózków rewizyjnych, pojazdów

wysi´gnikowych z koszami,

Rozdzia∏ 2

3) wykonanie specjalnych przejÊç kontrolnych w przyczó∏kach i na filarach obiektów mostowych — jeÊli

brak bezpoÊredniego dost´pu z terenu do ∏o˝ysk,

4) podwieszenie do konstrukcji obiektu mostowego

specjalnych wózków rewizyjnych poruszanych me-

Elementy drogi na obiekcie mostowym

oraz w tunelu

§ 88. 1. Obiekt mostowy lub tunel, w zale˝noÊci od

potrzeb, przeznaczenia i usytuowania, powinien mieç

w szczególnoÊci

1) jezdni´,

2) torowisko tramwajowe,

3) utwardzone pobocze, pas dzielàcy, pas awaryjny,

4) chodnik, z wyjàtkiem tunelu do ruchu pojazdów,

5) Êcie˝k´ rowerowà, z wyjàtkiem tunelu do ruchu pojazdów.

2. Dopuszcza si´ umieszczenie torowiska tramwajowego, chodników dla pieszych bàdê Êcie˝ek rowerowych na innych poziomach ni˝ poziom jezdni, jeÊli nie

spowoduje to utrudnieƒ konstrukcyjnych i eksploatacyjnych obiektu.

§ 89. 1. Elementy przekroju poprzecznego na obiekcie mostowym lub w tunelu, o których mowa w § 88

ust. 1, powinny stanowiç kontynuacj´ elementów drogi przeznaczonych do ruchu, z wyjàtkiem przypadków

okreÊlonych w ust. 2.

Poz. 735

4. Jezdnie na obiekcie mostowym wraz z opaskami

lub poboczami, jeÊli wyst´pujà, oraz jezdnie w tunelach powinny byç ograniczone kraw´˝nikami, które powinny byç wyprowadzone poza obiekt. Na obiektach

odbudowywanych, rozbudowywanych i przebudowywanych dopuszcza si´ jezdnie bez kraw´˝ników.

5. PrzejÊcie z przekroju drogi z kraw´˝nikami na

obiekcie na przekrój bezkraw´˝nikowy na dojazdach

powinno byç wykonane, poczàwszy od koƒca obiektu

mostowego bàdê Êcian czo∏owych tunelu, na odcinkach przejÊciowych zapewniajàcych

1) bezpieczeƒstwo u˝ytkowników drogi,

2) mo˝liwoÊç usytuowania na koronie drogi w szczególnoÊci elementów odwodnienia.

2. W zale˝noÊci od d∏ugoÊci obiektu mostowego

i klasy technicznej drogi dopuszcza si´ zmniejszenie

szerokoÊci elementów drogi na obiekcie mostowym

lub w tunelu, z wyjàtkiem jezdni, z zastrze˝eniem ust. 3,

w nast´pujàcych przypadkach

§ 90. 1. Obiekty w ciàgu dróg klas A i S powinny byç

projektowane i wykonane jako rozdzielone dla ka˝dej

jezdni bez wzgl´du na d∏ugoÊç obiektu, z zastrze˝eniem

ust. 4 i 5, jeÊli szerokoÊç pasa dzielàcego (wraz z opaskami) jest w przypadku okreÊlonym

1) mostu lub wiaduktu o d∏ugoÊci wi´kszej ni˝

200 m zlokalizowanego w ciàgu drogi klasy S,

1) w ust. 3 pkt 1 lit. a) — nie mniejsza ni˝ 3 m,

2) mostu lub wiaduktu o d∏ugoÊci wi´kszej ni˝

100 m zlokalizowanego w ciàgu dróg klas GP, G i Z,

3) tunelu o d∏ugoÊci wi´kszej ni˝ 200 m w ciàgu dróg

klas A i S,

4) tunelu o d∏ugoÊci wi´kszej ni˝ 100 m w ciàgu drogi

klasy GP oraz dróg ni˝szych klas,

5) istniejàcych mostów i wiaduktów

a) w ciàgu dróg krajowych w∏àczonych do autostrad p∏atnych,

b) poddawanych odbudowie, rozbudowie i przebudowie w ciàgu dróg wszystkich klas.

3. Zmniejszenie szerokoÊci elementów, o której

mowa w ust. 2, powinno zapewniç zachowanie odleg∏oÊci

1) mi´dzy kraw´dzià jezdni a

a) prowadnicà bariery stalowej lub pionowym elementem zarysu Êciany bocznej bariery betonowej na drogach klas A, S, GP, G i Z,

b) balustradà na drogach klas G i Z,

c) Êcianà tunelu na drogach klas A, S i GP,

— nie mniejszej ni˝ 1 m,

2) mi´dzy kraw´dzià jezdni, jeÊli ograniczona jest kraw´˝nikiem wystajàcym ponad poziom nawierzchni

jezdni nie mniej ni˝ 0,14 m, a

a) prowadnicà bariery stalowej lub pionowym elementem zarysu Êciany bocznej bariery betonowej na drogach klas GP, G i Z na terenie zabudowy oraz dróg klas L i D,

b) balustradà na drogach klas L i D,

c) Êcianà tunelu na drogach klas G, Z, L i D,

d) prowadnicà bariery stalowej, przewidzianej

zgodnie z § 274, na drodze klasy GP i drogach

ni˝szych klas,

— nie mniejszej ni˝ 0,5 m.

2) w ust. 3 pkt 1 lit. b) — nie mniejsza ni˝ 4 m,

przy czym rozdzielenie dotyczy ustroju noÊnego i podpór.

2. Tunele, przejÊcia podziemne oraz przepusty krzy˝ujàce si´ z drogà klas A i S w obr´bie pasa dzielàcego powinny byç

1) nie rozdzielone — gdy przewidziane sà do ruchu

pojazdów i ruchu pieszych lub przeprowadzenia

cieków,

2) rozdzielone — gdy przewidziane sà do ruchu zwierzàt dziko ˝yjàcych.

3. Rozdzielenie, o którym mowa w ust. 1, powinno

polegaç

1) dla ustroju noÊnego — na zachowaniu przeÊwitu

mi´dzy kraw´dziami pomostu

a) o wielkoÊci 0,1 m, zabezpieczonego w sposób

okreÊlony w § 268 ust. 2 i 4 lub w § 270 ust. 1

pkt 2 lit. a) — gdy zapewniony jest dost´p od

spodu do elementów konstrukcji w celu dokonania przeglàdów i napraw,

b) nie mniejszego ni˝ 0,8 m, zabezpieczonego barierami spe∏niajàcymi wymagania okreÊlone

w § 265, usytuowanymi na sàsiednich kraw´dziach obiektów — gdy brak dost´pu, o którym

mowa w lit. a),

2) dla podpór — na wykonaniu szczelin dylatacyjnych

w osi obiektu, zabezpieczonych w przyczó∏kach

przed przenikaniem wody.

4. W obiektach, o których mowa w ust. 1, o d∏ugoÊciach nie wi´kszych ni˝ 20 m dopuszcza si´ wykonanie przykrycia przeÊwitu mi´dzy sàsiednimi ustrojami noÊnymi, pod warunkiem ˝e konstrukcja przykrycia

1) nie b´dzie sztywno po∏àczona z ustrojami noÊnymi

obiektów i nie b´dzie ogranicza∏a swobody przemieszczeƒ sàsiadujàcych prz´se∏,

2) b´dzie przystosowana do przenoszenia obcià˝eƒ,

jakie przewidziane sà dla danych obiektów,

3) mi´dzy kraw´dzià konstrukcji a skrajnià dla ruchu

pojazdów samochodowych — 50 cm.

3) b´dzie zapewnia∏a szczelnoÊç po∏àczenia z ustrojami noÊnymi obiektów.

§ 95. 1. Mi´dzy jezdnià a chodnikiem dla pieszych

lub mi´dzy jezdnià a wydzielonym torowiskiem tramwajowym powinien byç przewidziany kraw´˝nik, z zastrze˝eniem ust. 2.

5. Dla obiektów, o których mowa w ust. 1, lecz przy

szerokoÊci pasa dzielàcego w przypadku okreÊlonym w

1) ust. 3 pkt 1 lit. a) — mniejszej ni˝ 3 m,

2) ust. 3 pkt 1 lit. b) — mniejszej ni˝ 4 m,

dopuszcza si´ ustroje noÊne nierozdzielone, wspólne

dla obu jezdni.

§ 91. 1. SzerokoÊç skrajni obiektu in˝ynierskiego

wynika z szerokoÊci usytuowanych obok siebie rodzajów ruchu na danym obiekcie, z uwzgl´dnieniem wymagaƒ okreÊlonych w § 92—95.

2. Kraw´˝nik mi´dzy jezdnià a wydzielonym torowiskiem tramwajowym mo˝e byç zastosowany, gdy

jezdnia przylegajàca do torowiska zawiera co najmniej

dwa pasy ruchu.

§ 96. Liczba pasów poszczególnych rodzajów ruchu

na obiekcie, w zale˝noÊci od klasy drogi, wynika z warunków technicznych, jakim powinny odpowiadaç drogi publiczne i ich usytuowanie, oraz z rozporzàdzenia

w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczàcych autostrad p∏atnych.

2. SzerokoÊç skrajni jezdni, torowiska tramwajowego, chodników, Êcie˝ek rowerowych powinna byç ustalona jako wielokrotnoÊç szerokoÊci pasów ruchu lub

liczby torów. SzerokoÊç pasów ruchu lub wydzielonego torowiska tramwajowego okreÊlajà warunki techniczne, jakim powinny odpowiadaç drogi publiczne

i ich usytuowanie.

§ 97. 1. Obiekt in˝ynierski powinien byç dostosowany do elementów geometrycznych drogi, w ciàgu której jest usytuowany, a w szczególnoÊci do jej osi oraz

niwelety jezdni, poprzez dostosowanie konstrukcji

obiektu

§ 92. 1. Przy przewidywanym etapowaniu budowy

drogi szerokoÊç obiektu in˝ynierskiego powinna byç

dostosowana do docelowego standardu drogi, z zastrze˝eniem ust. 2.

2) w przekroju pod∏u˝nym — do niwelety jezdni i przyj´tych pochyleƒ poprzecznych na odcinkach prostych i krzywoliniowych.

2. Dopuszcza si´ w przypadku obiektów mostowych rozdzielonych w ciàgu dróg klas A i S wykonanie

obiektu tylko dla jednej jezdni, jeÊli wynika to z planów

budowy drogi.

1) o którym mowa w ust. 1 pkt 1, powinno obejmowaç

w szczególnoÊci elementy ustroju noÊnego, tj.

gzymsy, balustrady, p∏yt´ pomostu i w miar´ mo˝liwoÊci dêwigary g∏ówne,

§ 93. 1. Chodniki powinny byç usytuowane przy zewn´trznych kraw´dziach obiektu, a w obiektach z jazdà

do∏em lub poÊrednià — na zewnàtrz dêwigarów g∏ównych.

2. Âcie˝ki rowerowe, stanowiàce przed∏u˝enie Êcie˝ek na drodze, powinny byç umieszczone przy kraw´˝nikach w pasie jezdni lub chodników.

3. Torowisko tramwajowe nie powinno byç umieszczone mi´dzy jezdnià a chodnikiem.

4. S∏upy do podwieszenia sieci trakcyjnej, niezale˝nie od ich umiejscowienia na dojazdach do obiektu,

powinny byç umieszczone na kraw´dziach obiektu, poza skrajnià dla ruchu pojazdów i pieszych.

§ 94. Skrajnie dla ruchu pojazdów, w tym szynowych i dla ruchu pieszych, powinny byç oddzielone pasami bezpieczeƒstwa. SzerokoÊç pasów bezpieczeƒstwa powinna wynosiç

1) mi´dzy pasem ruchu pojazdów samochodowych

a pasem ruchu pieszych — 50 cm,

2) mi´dzy jezdnià a wydzielonym dwutorowym torowiskiem tramwajowym — wed∏ug wymagaƒ okreÊlonych w warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadaç drogi publiczne i ich usytuowanie,

1) w planie — do ∏uków ko∏owych lub ich kombinacji

i krzywych przejÊciowych,

2. Dostosowanie

2) o którym mowa w ust. 1 pkt 2, powinno obejmowaç

nie tylko nawierzchni´ jezdni i chodników wraz

z gzymsami, lecz równie˝ p∏yt´ pomostu oraz balustrady i bariery.

§ 98. 1. W celu w∏aÊciwego odprowadzenia wód

opadowych z obiektu in˝ynierskiego powinny byç zaprojektowane i wykonane pochylenia nawierzchni

jezdni i chodników. Pochylenia te powinny byç uzyskane poprzez odpowiednie zaprojektowanie i wykonanie

niwelety jezdni oraz pochyleƒ poprzecznych jezdni

i chodników.

2. Pochylenia jezdni, o których mowa w ust. 1, powinny byç przewidziane jako

1) daszkowe na jezdniach dwukierunkowych niezale˝nie od liczby pasów ruchu — na prostych odcinkach i na ∏ukach nie wymagajàcych jednostronnej

przechy∏ki,

2) z jednostronnym pochyleniem poprzecznym na

jezdniach

a) dróg dwujezdniowych,

b) dwukierunkowych przewidzianych w przysz∏oÊci

jako jezdnie dróg dwujezdniowych,

c) na poziomych ∏ukach ko∏owych,

d) dróg jednopasowych,

e) o przekroju pó∏ulicznym — dla dróg klas L i D,

3) o zmiennym pochyleniu poprzecznym, zmieniajàcym si´ od kszta∏tu daszkowatego do pochylenia

jednostronnego — na odcinkach przejÊciowych

mi´dzy odcinkami prostymi i krzywoliniowymi.

3. Pochylenie poprzeczne chodników, o którym mowa w ust. 1, powinno byç zaprojektowane i wykonane

jako jednostronne, skierowane do Êcieku przykraw´˝nikowego odprowadzajàcego wody opadowe.

§ 99. 1. W∏aÊciwy sp∏yw wód opadowych z jezdni

powinien byç uzyskany w szczególnoÊci poprzez

1) zastosowanie pochyleƒ niwelety jezdni nie mniejszych ni˝ 0,5%, z wyjàtkiem odcinków w obr´bie

wierzcho∏ków krzywych wypuk∏ych, gdzie dopuszcza si´ mniejsze pochylenie,

2) wyeliminowanie krzywych wkl´s∏ych oraz wkl´s∏ych za∏amaƒ niwelety jezdni w obr´bie obiektu

mostowego,

3) zastosowanie wartoÊci promieni krzywych wypuk∏ych niwelety jezdni, przewidzianych dla danej

klasy drogi, o wielkoÊciach zapewniajàcych uzyskanie co najmniej minimalnych pochyleƒ niwelety jezdni, o których mowa w pkt 1,

4) umieszczenie najni˝szego punktu krzywej wkl´s∏ej

niwelety jezdni w odleg∏oÊci nie mniejszej ni˝

20 m od koƒca obiektu, za który uznaje si´ poczàtek nasypu drogowego.

2. W przypadku trudnoÊci z uzyskaniem minimalnego pochylenia niwelety jezdni powinny byç zastosowane rozwiàzania okreÊlone w § 137.

§ 100. 1. Pochylenie niwelety jezdni na obiekcie

mostowym nie powinno byç wi´ksze ni˝ 4%, z zastrze˝eniem ust. 2.

2. Wi´ksze pochylenie mo˝e byç zastosowane

w przypadku, gdy rodzaj konstrukcji zapewnia statecznoÊç obiektu, a niweleta jezdni wymusza takie rozwiàzanie.

§ 101. Pochylenie poprzeczne jezdni na obiekcie

w ciàgu drogi na odcinku prostym powinno byç nie

mniejsze ni˝ 2%.

§ 102. 1. Na obiektach w ciàgu krzywoliniowych odcinków dróg powinny byç zastosowane, zale˝nie od

promienia ∏uku i pr´dkoÊci projektowej, pochylenia poprzeczne jezdni okreÊlone w warunkach technicznych,

jakim powinny odpowiadaç drogi publiczne i ich usytuowanie.

2. Na obiektach w ciàgu krzywoliniowych odcinków

dróg niezale˝nie od pochyleƒ, o których mowa w ust. 1,

powinny byç zastosowane poszerzenia jezdni okreÊlone w warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadaç drogi publiczne i ich usytuowanie.

§ 103. Pochylenie poprzeczne chodników, niezale˝nie od pochylenia poprzecznego jezdni, powinno wynosiç

1) na chodnikach dla pieszych i Êcie˝kach rowerowych, gdy liczba pasów ruchu

Poz. 735

a) jest nie wi´ksza ni˝ 2 — nie mniej ni˝ 3%,

b) jest wi´ksza ni˝ 2 — nie mniej ni˝ 2,5%,

2) na chodnikach dla obs∏ugi — nie mniej ni˝ 4%.

Rozdzia∏ 3

Po∏àczenie obiektu mostowego z drogà

§ 104. 1. Po∏àczenie obiektu mostowego z nasypem

drogowym, zale˝nie od d∏ugoÊci obiektu, ukszta∏towania przestrzeni pod obiektem, rodzaju przeszkody i warunków terenowych, mo˝e byç dokonane w szczególnoÊci poprzez

1) przyczó∏ki masywne,

2) przyczó∏ki Êciankowe,

3) Êciany ramownic skrzynkowych,

4) filary lub s∏upy ramownic przewidziane w nasypie

drogowym,

5) wsporniki prz´s∏a wprowadzonego w nasyp drogowy.

2. Przez nasyp drogowy, o którym mowa w ust. 1,

rozumie si´ nie tylko nasyp drogi stykajàcej si´ z obiektem, lecz równie˝ naziom gruntów rodzimych.

3. Po∏àczenie, o którym mowa w ust. 1, powinno zapewniç

1) zabezpieczenie nasypu drogowego przed osiadaniem i powstawaniem nierównoÊci nawierzchni,

2) zbli˝one warunki przejazdu pojazdów na jezdni

obiektu i drogi,

3) stabilnoÊç wzajemnych oddzia∏ywaƒ konstrukcji

obiektu i nasypu drogowego.

4. Zbli˝one warunki przejazdu, o których mowa

w ust. 3 pkt 2, powinny byç zapewnione w szczególnoÊci poprzez

1) zastosowanie nawierzchni o zgodnych parametrach technicznych (szorstkoÊç, równoÊç),

2) zabezpieczenie nawierzchni przed sp´kaniami wynikajàcymi z wzajemnych oddzia∏ywaƒ konstrukcji

obiektu i nasypu drogowego.

5. StabilnoÊç wzajemnych oddzia∏ywaƒ, o których

mowa w ust. 3 pkt 3, powinna byç zapewniona w szczególnoÊci poprzez

1) wykonanie nasypu na odcinkach przyleg∏ych do

obiektu z gruntów o w∏aÊciwoÊciach mechanicznych niezale˝nych od zawilgocenia,

2) wykonanie odwodnienia gruntu nasypu drogowego w obr´bie Êcian podpór lub prz´se∏ zatopionych

w nasypach.

StabilnoÊç wzajemnych oddzia∏ywaƒ powinna byç zagwarantowana w szczególnoÊci przy obiektach mostowych, w których wykorzystuje si´ spr´˝yste odkszta∏cenia podpór do przenoszenia wyd∏u˝eƒ konstrukcji ustrojów noÊnych w celu eliminacji ∏o˝ysk

przesuwnych.

§ 105. 1. Przyczó∏ki masywne powinny byç zastosowane, gdy istnieje koniecznoÊç stworzenia okreÊlonego kszta∏tu przestrzeni pod obiektem narzuconego

przez przeszkod´, zw∏aszcza przez rzek´, drog´, lini´

kolejowà, i zachodzi w szczególnoÊci potrzeba

1) wykorzystania masy przyczó∏ka lub spoczywajàcego na nim gruntu do regulacji si∏ wewn´trznych

w konstrukcji obiektu,

2) uzyskania stabilnych punktów podparcia dla prz´s∏a,

3) wype∏nienia przerw dylatacyjnych mi´dzy prz´s∏em a nasypem za pomocà urzàdzeƒ dylatacyjnych — gdy przewidywane sà znaczne i szybko wyst´pujàce przemieszczenia koƒca prz´s∏a,

4) wykonania pomieszczeƒ dla urzàdzeƒ obcych przechodzàcych przez obiekt,

5) zapewnienia swobody przemieszczeƒ poszczególnych bry∏ konstrukcyjnych obiektów na terenach

górniczych,

6) zwi´kszenia wymiarów podpór i ich ∏aw pod∏o˝yskowych w celu umo˝liwienia podwy˝szenia podpór oraz podnoszenia prz´se∏ w okresie eksploatacji obiektów na terenach górniczych.

2. Przyczó∏ki, o których mowa w ust. 1, na terenach

górniczych powinny byç wykonane jako

1) jedna bry∏a konstrukcyjna obejmujàca Êcian´

przednià i Êciany boczne na wspólnym fundamencie,

2) kilka zwartych bry∏ przedzielonych przerwami dylatacyjnymi i spoczywajàcych na oddzielnych fundamentach — w przypadku obiektów szerokich, spe∏niajàc jednoczeÊnie nast´pujàce wymagania

a) przerwy dylatacyjne rozmieszczone sà w odst´pach nie wi´kszych ni˝ 10 m,

b) przerwy dylatacyjne przyczó∏ków znajdujà si´

w jednej p∏aszczyênie pionowej z pod∏u˝nymi

przerwami dylatacyjnymi prz´se∏,

c) rozwarcia szczelin dylatacyjnych gwarantujà

swobod´ przemieszczeƒ poszczególnych bry∏

konstrukcyjnych wywo∏anych odkszta∏ceniem

terenu oraz si∏ami dzia∏ajàcymi na poszczególne

bry∏y konstrukcyjne.

3. Przy znacznej wysokoÊci przyczó∏ków na terenach górniczych dopuszcza si´ zastosowanie przyczó∏ków dwudzielnych, w których

1) cz´Êç przednia przenosi obcià˝enia prz´s∏a,

2) cz´Êç tylna przenosi oddzia∏ywania naziomu,

3) nie ma Êcian bocznych równoleg∏ych do osi pod∏u˝nej obiektu,

pod warunkiem spe∏nienia odpowiednio wymagaƒ

okreÊlonych w ust. 2 pkt 2.

§ 106. 1. Przyczó∏ki Êciankowe mogà byç zastosowane, z zastrze˝eniem ust. 2, w szczególnoÊci gdy istnieje koniecznoÊç stworzenia okreÊlonego kszta∏tu

przestrzeni pod obiektem, narzuconego przez przeszkod´, przy spe∏nieniu nast´pujàcych wymagaƒ

1) przyczó∏ek po∏àczony jest z prz´s∏em i oparty na

jednym rz´dzie pali,

Poz. 735

2) grunt zalegajàcy za Êcianà przyczó∏ka zapewnia

spr´˝yste odkszta∏cenia, umo˝liwiajàce przemieszczenia prz´s∏a,

3) rozpi´toÊç prz´s∏a jest nie wi´ksza ni˝ 20 m, a wysokoÊç nasypu drogowego jest nie wi´ksza ni˝ 5 m,

4) rozmycia dna w korycie rzeki sà niewielkie.

2. Przyczó∏ki Êciankowe nie powinny byç zastosowane na terenach górniczych.

§ 107. 1. Ramownice skrzynkowe powinny byç zastosowane w szczególnoÊci, gdy istnieje koniecznoÊç

stworzenia okreÊlonego kszta∏tu przestrzeni pod obiektem, narzuconego przez przeszkod´, i zachodzi potrzeba wykorzystania p∏yty dolnej ramownicy do przeniesienia nacisków na grunt w przypadku ma∏ej jego noÊnoÊci.

2. Na terenach górniczych konstrukcje, o których

mowa w ust. 1, powinny byç zastosowane jako ramownice otwarte, umo˝liwiajàce podnoszenie rygla górnego i nadbudow´ Êcianek nad∏o˝yskowych. Przez ramownice otwarte rozumie si´ konstrukcje skrzynkowe

z ryglem górnym opartym swobodnie na Êcianach pionowych.

§ 108. 1. Filary lub s∏upy ramownic przewidziane

w nasypie mogà byç zastosowane, gdy przestrzeƒ pod

obiektem mostowym mo˝e byç dowolnie ukszta∏towana, z mo˝liwoÊcià wprowadzenia sto˝ków nasypowych

w przeÊwit prz´s∏a, a w szczególnoÊci gdy

1) obiekt mostowy usytuowany jest nad drogà w wykopie,

2) spe∏nione sà warunki odnoÊnie do gruntu zasypowego, okreÊlone w § 106 ust. 1 pkt 2 — gdy podpora ma zapewniaç poziome przemieszczenia prz´s∏a.

2. Na terenach górniczych jako podpory s∏upowe

dopuszcza si´ zastosowanie pali wielkoÊrednicowych

nie zwiàzanych z ustrojem noÊnym obiektu. W przypadku zastosowania ∏o˝ysk skrajne podpory powinny

byç zakoƒczone Êciankami nad∏o˝yskowymi.

§ 109. 1. Wsporniki prz´se∏ wprowadzone w nasyp

mogà byç zastosowane w szczególnoÊci, gdy przestrzeƒ pod obiektem mostowym mo˝e byç dowolnie

ukszta∏towana i zachodzi potrzeba wykorzystania ci´˝aru prz´se∏ wspornikowych do regulacji si∏ wewn´trznych w konstrukcji obiektu, pod warunkiem

1) zapewnienia swobody

wsporników prz´se∏,

przemieszczeƒ

koƒców

2) nieuszkodzenia sto˝ków nasypowych,

3) utrzymania stabilnego po∏àczenia obiektu z drogà.

2. Rozwiàzania, o których mowa w ust. 1, mogà byç

zastosowane na terenach górniczych, gdy

1) dotyczà obiektów jednoprz´s∏owych,

2) kraw´dzie nasypu zabezpieczone sà blokami betonowymi, oddzielonymi przerwami dylatacyjnymi

od czo∏a konstrukcji prz´s∏a i stanowiàcymi oparcie

dla p∏yt przejÊciowych.

§ 110. 1. Korpus drogi stykajàcy si´ z obiektem mostowym mo˝e byç obramowany Êcianà czo∏owà i Êcianami bocznymi.

prowadzonà wzd∏u˝ tworzàcej powierzchni sto˝kowej

przylegajàcej do Êciany i spe∏niajàcej wymagania okreÊlone w § 111 ust. 2—4.

2. Âcian´ czo∏owà mo˝e stanowiç w szczególnoÊci

2. Âciana boczna o d∏ugoÊci wi´kszej ni˝ 5 m powinna byç wykonana jako Êciana oporowa, z zastrze˝eniem ust. 3, która mo˝e byç zakoƒczona skrzyd∏em

podwieszonym.

1) korpus przyczó∏ka masywnego lub Êciana przyczó∏ka Êciankowego bàdê ramy zamkni´tej — które sà

wymagane dla obiektów w ciàgu dróg klas A,

S i GP,

2) Êcianka nad∏o˝yskowa oczepu zwieƒczajàcego filar

osadzony w nasypie — którà dopuszcza si´ dla

obiektów w ciàgu dróg klas G, Z, L i D,

3) skrajna poprzecznica prz´s∏a — którà dopuszcza si´

dla obiektów w ciàgu dróg klas Z, L i D.

3. Âcian´ bocznà mo˝e stanowiç w szczególnoÊci

3. Âciana boczna o d∏ugoÊci wi´kszej ni˝ 7 m powinna byç zdylatowana z korpusem przyczó∏ka, z tym

˝e na terenach górniczych dylatacja powinna przechodziç równie˝ przez fundament.

4. D∏ugoÊç skrzyd∏a podwieszonego nie mo˝e byç

wi´ksza ni˝ 5 m.

1) wolno stojàca Êciana oporowa — która wymagana

jest dla obiektów w ciàgu dróg klas A i S,

5. Âciana boczna nie zakoƒczona skrzyd∏em podwieszonym powinna mieç kraw´dê od strony nasypu

odchylonà pod kàtem 60° od poziomu.

2) skrzyd∏o w kszta∏cie trójkàtnej tarczy podwieszone

do korpusu lub Êciany przyczó∏ka, do Êciany ramownicy skrzynkowej bàdê do oczepu zwieƒczajàcego filar przewidziany w nasypie albo do skrajnej

poprzecznicy — które dopuszcza si´ dla obiektów

w ciàgu dróg klas GP, G, Z, L i D.

6. Górna kraw´dê Êcian bocznych powinna byç dostosowana do linii gzymsu obiektu mostowego oraz do

przekroju poprzecznego drogi. Âciana boczna mo˝e

byç zwieƒczona p∏ytà chodnika, stanowiàcà przed∏u˝enie p∏yty chodnika obiektu mostowego.

4. Dopuszcza si´ rezygnacj´ ze Êcian bocznych

i utrzymanie nasypu tylko przez Êcian´ czo∏owà dostosowanà odpowiednio do skarp nasypu — dla obiektów

w ciàgu dróg klas L i D oraz dla obiektów, o których mowa w § 105 ust. 3.

§ 111. 1. Âciana boczna w zetkni´ciu z korpusem

nasypu powinna byç obsypana gruntem uformowanym jako wycinek sto˝ka Êci´tego, o nachyleniu tworzàcej, dostosowanym do pochylenia skarpy nasypu

drogowego.

2. Obsypanie, o którym mowa w ust. 1, odnosi si´

do kierunku pod∏u˝nego i poprzecznego nasypu drogowego i powinno wynosiç nie mniej ni˝ 1 m na poziomie p∏aszczyzny Êci´cia sto˝ka, wyznaczonym górnà

powierzchnià nasypu.

3. Podstawa sto˝ka nasypu powinna byç odsuni´ta

od przedniej powierzchni Êciany czo∏owej na odleg∏oÊç

nie mniejszà ni˝ 0,5 m w kierunku nasypu.

4. Tworzàca sto˝ka nasypu powinna byç odsuni´ta

na odleg∏oÊç nie mniejszà ni˝ 0,5 m od tylnej kraw´dzi

nieos∏oni´tej ∏awy pod∏o˝yskowej skrajnej podpory.

5. Przy Êcianie czo∏owej, od strony prz´s∏a, powinna byç wykonana przylegajàca do niej pozioma odsadzka o szerokoÊci nie mniejszej ni˝ 1 m, uformowana w sto˝ku nasypu lub na poziomie terenu. SzerokoÊç

odsadzki mo˝e wynosiç 0,5 m, gdy nie zapewnia dost´pu do ∏o˝ysk i teren lub sto˝ek nasypu sà umocnione.

6. Dopuszcza si´ pochylenie skarpy 1 :1 w kierunku

pod∏u˝nym obiektu mostowego, pod warunkiem odpowiedniego jej umocnienia i przy wysokoÊci nasypu

nie wi´kszej ni˝ 6 m.

§ 112. 1. D∏ugoÊç Êcian bocznych przy obiektach

mostowych powinna byç ustalona poprzez lini´ zarysu

obsypania Êciany, o którym mowa w § 111 ust. 1, prze-

§ 113. D∏ugoÊç Êcian g∏owic tuneli i przepustów powinna byç ustalona analogicznie jak d∏ugoÊç Êcian,

o których mowa w § 112 ust. 1, z tym ˝e odsuni´cie

podstawy sto˝ka o wielkoÊç okreÊlonà w § 111 ust. 3

powinno byç odniesione od koƒcowego punktu rzutu

otworu tunelu lub przewodu przepustu na p∏aszczyzn´

poziomà.

§ 114. 1. Skarpa pod prz´s∏em i sto˝ki nasypu powinny byç umocnione za pomocà materia∏ów, zapewniajàcych statecznoÊç zbocza i zabezpieczajàcych go

przed niszczàcym dzia∏aniem wiatru i wody oraz umo˝liwiajàcych porastanie roÊlinnoÊci, z zastrze˝eniem

ust. 2.

2. Umocnienie poprzez obsianie trawami, obsadzenie krzewami lub darniowanie powinno byç zastosowane na skarpach i sto˝kach nasypu, z wy∏àczeniem

odcinków skarpy pod prz´s∏em.

3. W zale˝noÊci od potrzeb, skarpa pod prz´s∏em

mo˝e byç zaopatrzona w szczególnoÊci w Êcieki skarpowe dla odprowadzenia wód opadowych i schody

umo˝liwiajàce wejÊcie na odsadzk´.

Rozdzia∏ 4

Szczególne wymagania dotyczàce nasypu drogowego przyleg∏ego do obiektu in˝ynierskiego

§ 115. Nasyp drogowy na odcinkach przyleg∏ych do

konstrukcji obiektów in˝ynierskich powinien byç wykonany z gruntów niespoistych, spe∏niajàcych wymagania Polskiej Normy.

§ 116. 1. Nasyp, o którym mowa w § 115, powinien

byç zabezpieczony przed osiadaniem i powstaniem

nierównoÊci nawierzchni, w szczególnoÊci poprzez

1) wykonanie i zag´szczenie gruntu nasypu drogowego, stosownie do wymagaƒ Polskiej Normy,

2) wykonanie p∏yt przejÊciowych mi´dzy obiektem

a nasypem, z zastrze˝eniem § 117 ust. 3,

3) wzmocnienie pod∏o˝a gruntowego, w zale˝noÊci

od potrzeby, w szczególnoÊci za pomocà

a) zag´szczenia pod∏o˝a gruntowego — w przypadku wyst´powania gruntów s∏abo zag´szczonych,

b) wymiany gruntu pod∏o˝a — w przypadku wyst´powania gruntów s∏abych lub nienoÊnych,

c) wype∏nienia pustek po p∏ytkiej eksploatacji górniczej.

2. Wskaênik zag´szczenia gruntu, o którym mowa

w ust. 1 pkt 1, powinien byç nie mniejszy ni˝ 1,0, z wyjàtkiem sto˝ków nasypu przy Êcianach bocznych oraz

sto˝ków nasypu, o których mowa w § 119 ust. 1 pkt 2,

dla których powinien byç on nie mniejszy ni˝ 0,95.

§ 117. 1. P∏yty przejÊciowe powinny byç umieszczone pod jezdnià drogi i poboczami. P∏yty przejÊciowe

powinny

Poz. 735

dywanych osiadaƒ i obrotów poszczególnych elementów konstrukcji obiektu. W tym celu p∏yty przejÊciowe

powinny

1) byç po∏àczone przegubowo z ustrojem noÊnym

obiektu,

2) mieç zagwarantowanà mo˝liwoÊç przemieszczeƒ

w nasypie drogowym w szczególnoÊci poprzez

a) odpowiedni kszta∏t — polegajàcy na zmiennej

gruboÊci oraz ostro zakoƒczonej kraw´dzi od

strony nasypu,

b) podparcie koƒcowej cz´Êci p∏yty w obszarze nasypu drogowego zapewniajàce odkszta∏cenia

kàtowe,

c) g∏adkà faktur´ powierzchni,

d) pokrycie nasypu w obr´bie przesuni´ç p∏yty pow∏okà o ma∏ym wspó∏czynniku tarcia,

e) oddzielenie od podbudowy jezdni przek∏adkà

podatnà z piasku — o gruboÊci nie mniejszej ni˝

5 cm.

1) byç posadowione na zag´szczonym gruncie nasypu poni˝ej podbudowy nawierzchni i oparte jednym koƒcem na konstrukcji obiektu,

§ 118. W celu ochrony nawierzchni jezdni przed sp´kaniem powinny byç przewidziane odpowiednie zabezpieczenia przerw dylatacyjnych mi´dzy ustrojem noÊnym a przyczó∏kiem, okreÊlone w dziale VI rozdzia∏ 3.

2) mieç d∏ugoÊç stanowiàcà 60% wysokoÊci nasypu,

lecz nie mniejszà ni˝ 4 m, przy czym w wysokoÊci

nasypu powinna byç uwzgl´dniona warstwa gruntu rodzimego naruszonego w wyniku wykonywania podpory,

§ 119.1. Nasyp drogowy, o którym mowa w § 115,

w zale˝noÊci od ukszta∏towania po∏àczenia obiektu

z nasypem, powinien byç wykonany w obr´bie

3) mieç pochylenie pod∏u˝ne — nie mniejsze ni˝ 10%

i nie wi´ksze ni˝ 12,5%,

4) byç przewidziane z betonu zbrojonego klasy nie

mniejszej ni˝ B30.

2. Dopuszcza si´ wykonanie p∏yt przejÊciowych

z elementów prefabrykowanych, pod warunkiem zapewnienia pe∏nego ich przylegania do elementów, na

których sà oparte.

3. Dopuszcza si´ rezygnacj´ z p∏yt przejÊciowych

w przypadku, kiedy nasyp drogowy spoczywa na fundamencie przyczó∏ka i jest obramowany na ca∏ej swojej wysokoÊci Êcianà przednià i obustronnymi Êcianami

bocznymi na odcinku odpowiadajàcym co najmniej

d∏ugoÊci p∏yty przejÊciowej, jakà nale˝a∏oby zastosowaç zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w ust. 1

pkt 2. SztywnoÊç Êcian przedniej i bocznych powinna

gwarantowaç wychylenie górnych kraw´dzi nie wi´ksze ni˝ 0,08% ich wysokoÊci, lecz nie wi´ksze ni˝

10 mm.

4. Nawierzchnia jezdni w obr´bie p∏yt przejÊciowych powinna byç przewidziana

1) na podbudowie sztywnej — z wykonaniem przek∏adki podatnej o gruboÊci nie mniejszej ni˝ 5 cm

mi´dzy p∏ytà przejÊciowà a podbudowà,

2) na podbudowie podatnej — bezpoÊrednio na podbudowie.

5. W przypadku wyst´powania szkód spowodowanych ruchem zak∏adu górniczego, konstrukcja p∏yt

przejÊciowych powinna byç dostosowana do przewi-

1) co najmniej klina od∏amu za podporà skrajnà, którego p∏aszczyzna od∏amu jest odchylona od poziomu pod kàtem nie wi´kszym ni˝ 45° i znajduje si´

w odleg∏oÊci 1 m od tylnej kraw´dzi

a) spodu fundamentu, z zastrze˝eniem ust. 2,

b) spodu oczepu lub Êciany, wieƒczàcych pale zag∏´bione poni˝ej poziomu terenu,

c) spodu skrajnej poprzecznicy wspornika prz´s∏a

wprowadzonego w nasyp,

d) pala na poziomie terenu — gdy wprowadzony

jest w nasyp,

2) sto˝ków nasypu zachodzàcych nie mniej ni˝ 1 m poza tylnà p∏aszczyzn´ podpór przewidzianych w nasypie,

3) nadsypki obiektu zag∏´bionego w gruncie — na wysokoÊç 1 m ponad najwy˝szy punkt jego konstrukcji, przy czym nadsypka powinna byç przeprowadzona równie˝ nad klinem od∏amu odpowiadajàcym wysokoÊci zag∏´bionego obiektu.

2. W przypadku gdy fundamenty Êcian bocznych

przyczó∏ków wystajà od strony nasypu poza fundament Êciany przedniej, p∏aszczyzna klina od∏amu,

o której mowa w ust. 1 pkt 1, powinna znajdowaç si´

na ca∏ej szerokoÊci przyczó∏ka na poziomie spodu fundamentów w odleg∏oÊci 1 m od pionowej p∏aszczyzny

wyznaczonej przez koƒce Êcian bocznych.

3. W przypadku wyst´powania w obszarze po∏àczenia obiektu mostowego z nasypem drogowym gruntów pod∏o˝a zmieniajàcych pod wp∏ywem wody cechy

wytrzyma∏oÊciowo-strukturalne, nasyp klina od∏amu

poni˝ej poziomu terenu powinien byç wykonany

z gruntów

1) spoistych nieprzepuszczalnych — gdy nie sà wymagane w∏aÊciwoÊci gruntu, o których mowa § 106

ust. 1 pkt 2,

1) uziarnienie zabezpieczajàce przed zamuleniem czàsteczkami gruntu nasypu, zgodnie z wymaganiami

Polskiej Normy, z zastrze˝eniem ust. 3,

2) przepuszczalnych, lecz przykrytych materia∏em zabezpieczajàcym przed przenikaniem wody,

2) gruboÊç nie mniejszà ni˝ 0,5 m, z zastrze˝eniem

ust. 2.

z nadaniem im odpowiednich pochyleƒ w celu odprowadzenia wody od podpory.

2. GruboÊç, o której mowa w ust. 1 pkt 2, powinna

byç zwi´kszona do 1 m, a warstwa filtracyjna powinna

byç wykonana ze ˝wiru, w przypadku blisko zalegajàcych warstw wodonoÊnych za klinem od∏amu i trudnoÊci z wykonaniem ukoÊnej warstwy filtracyjnej.

§ 120. 1. Nasyp drogowy w obr´bie po∏àczenia

z obiektem mostowym, niezale˝nie od odwodnienia

powierzchniowego, o którym mowa w § 139, powinien

mieç odwodnienie wg∏´bne w postaci warstw filtracyjnych.

2. Warstwy filtracyjne

w szczególnoÊci jako

mogà

byç

wykonane

1) pionowe i poziome przy podporach skrajnych,

2) ukoÊne, u∏o˝one na stoku zbocza za klinem od∏amu

— w celu eliminacji nadmiernego ciÊnienia sp∏ywowego wody gruntowej.

3. Warstwy filtracyjne pionowe w zale˝noÊci od

ukszta∏towania po∏àczenia obiektu mostowego z nasypem mogà byç wykonane w szczególnoÊci

1) w przyczó∏kach masywnych — przy Êcianie przedniej i Êcianach bocznych,

2) w przyczó∏kach Êciankowych i ramownicach

skrzynkowych — przy Êcianach pionowych,

3) w filarach lub s∏upach ramownic osadzonych w nasypie — przy Êcianie nad∏o˝yskowej oraz przy filarach lub s∏upach od strony nasypu,

4) w prz´s∏ach wspornikowych wprowadzonych w nasypy — przy skrajnej poprzecznicy prz´s∏a.

4. Warstwy filtracyjne poziome, w zale˝noÊci od

ukszta∏towania po∏àczenia obiektu mostowego z nasypem i w zale˝noÊci od potrzeb, mogà byç wykonane

w szczególnoÊci

1) na ∏awach fundamentowych,

2) na stropach ramownic skrzynkowych,

3) jako przewarstwienia nasypu drogowego.

§ 121. Warstwy filtracyjne w zale˝noÊci od ich usytuowania i rodzaju podpory bàdê zakoƒczenia prz´s∏a

mogà byç wykonane w szczególnoÊci

1) z gruntów niespoistych, tj. ze ˝wiru, pospó∏ki, piasku grubo- i Êrednioziarnistego o wspó∏czynniku

filtracji spe∏niajàcym wymagania Polskiej Normy

odnoszàcej si´ do odwodnienia dróg,

3. Dopuszcza si´ rezygnacj´ z doboru uziarnienia

warstwy filtracyjnej i wykonanie zabezpieczenia przed

zamuleniem za pomocà geow∏ókniny o odpowiednich

parametrach hydraulicznych, tj. wodoprzepuszczalnoÊci prostopadle do jej powierzchni i rozk∏adu porów we

w∏ókninie, oddzielajàcej warstw´ filtracyjnà od zasypki lub zbocza.

4. Dopuszcza si´ wykonanie nasypu w obr´bie klina od∏amu z gruntu niespoistego o w∏aÊciwoÊciach

okreÊlonych w § 121 pkt 1 i z zachowaniem odpowiednio wymagaƒ okreÊlonych w § 119 ust. 3.

§ 123. 1. Warstwa filtracyjna z pustaków, o w∏aÊciwoÊciach okreÊlonych w § 121 pkt 2, powinna stanowiç

samonoÊnà Êcian´ opartà w szczególnoÊci na odsadzce fundamentu podpory lub odpowiednio sztywnej ∏awie betonowej. Pustaki powinny byç zaopatrzone

w pionowe otwory u∏atwiajàce odprowadzenie przesàczajàcej si´ do nich wody.

2. Warstwa filtracyjna z pustaków powinna byç zabezpieczona przed

1) dostaniem si´ gruntu zasypowego do otworów

w pustakach — w szczególnoÊci za pomocà zwieƒczajàcych elementów wykonanych z betonu o w∏aÊciwoÊciach, jakie spe∏niajà pustaki,

2) zamuleniem — w szczególnoÊci za pomocà geow∏ókniny, o której mowa w § 122 ust. 3, umieszczonej od strony nasypu na Êcianie pustaków i wieƒczàcych jà elementach.

§ 124. 1. Geokompozyty drena˝owe na warstwy filtracyjne, o których mowa w § 121 pkt 3, powinny mieç

w szczególnoÊci rdzeƒ o wyraênie ukszta∏towanych

pustkach w kierunku pionowym lub rdzeƒ z grubow∏óknistych mat oraz warstw´ os∏aniajàcà od strony

gruntu zasypowego, zabezpieczajàcà przed zamuleniem i u∏atwiajàcà dop∏yw wody do rdzenia, z zastrze˝eniem ust. 2.

2) z pustaków z betonu porowatego klasy nie mniejszej ni˝ B15, o stopniu mrozoodpornoÊci nie mniejszym ni˝ F 75, o wspó∏czynniku filtracji nie mniejszym ni˝ 1,5 x 10-4 m/s,

2. Dopuszcza si´ stosowanie kompozytów drena˝owych pozbawionych fabrycznie wykonanych warstw

os∏aniajàcych, pod warunkiem uzupe∏nienia ich od

strony nasypu warstwà geow∏ókniny, o której mowa

w § 122 ust. 3.

3) z geokompozytów drena˝owych o strukturze wielowarstwowej lub z geow∏ókniny filtracyjnej, z tworzyw sztucznych, o wspó∏czynniku filtracji nie

mniejszym ni˝ 1,5 x 10-4 m/s.

§ 125. 1. Geow∏ókniny na warstwy filtracyjne, o których mowa w § 121 pkt 3, powinny mieç mià˝szoÊç zapewniajàcà przep∏yw wody równolegle do ich powierzchni.

§ 122. 1. Warstwa filtracyjna z gruntów, o których

mowa w § 121 pkt 1, powinna mieç

2. Geow∏ókniny, o których mowa w ust. 1, powinny

byç zabezpieczone przed zamuleniem w szczególnoÊci

za pomocà geow∏ókniny, o której mowa w § 122 ust. 3,

przy∏o˝onej od strony gruntu zasypowego w trakcie

wykonania warstwy filtracyjnej.

1) zastosowanie gruntów zasypowych z lekkich kruszyw, a w szczególnoÊci z kruszyw spiekanych popio∏oporytowych,

§ 126. 1. Woda zbierajàca si´ w dolnej cz´Êci

warstw filtracyjnych powinna byç uj´ta i odprowadzona poza obszar nasypu w szczególnoÊci za pomocà rurek drenarskich lub rynien Êciekowych, z zastrze˝eniem

ust. 2.

2) wype∏nienie klina od∏amu lekkimi materia∏ami

z tworzyw sztucznych, nie wywo∏ujàcymi parcia,

2. Dopuszcza si´ odprowadzenie wody, o której

mowa w ust. 1, bezpoÊrednio do pod∏o˝a, jeÊli zbudowane jest ono z gruntów niespoistych i nie ma przeciwwskazaƒ do odprowadzenia jej do wód gruntowych.

3. Rurki drenarskie lub rynny Êciekowe, o których

mowa w ust. 1, powinny byç umieszczone w szczególnoÊci

1) na dnie warstwy zasypowej klina od∏amu, jeÊli

grunt pod∏o˝a nie jest wra˝liwy na dzia∏anie wody

i istnieje mo˝liwoÊç odprowadzenia wody poza obszar nasypu,

2) na poziomie terenu lub powy˝ej, z zachowaniem

mo˝liwoÊci odprowadzenia wody i zabezpieczenia

jej przed zamarzaniem.

4. Woda z rurek drenarskich lub rynien Êciekowych

powinna byç odprowadzona, z zastrze˝eniem ust. 5,

w szczególnoÊci

1) na przylegajàcy do nasypu teren w pasie drogowym,

2) do rowów drogowych,

3) do drogowej kanalizacji deszczowej,

4) do wód stojàcych lub p∏ynàcych, pod warunkiem ˝e

poziom ujÊcia wody z rurek znajduje si´ 0,3 m powy˝ej poziomu wód stojàcych i 0,5 m powy˝ej

Êrednich stanów wód p∏ynàcych.

pod warunkiem i˝ korpus drogi wykonany z tych materia∏ów nie wyka˝e osiadania i nierównoÊci nawierzchni w stopniu wi´kszym ni˝ grunt zasypowy spe∏niajàcy

wymagania okreÊlone w niniejszym rozdziale.

2. Materia∏y, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, powinny byç zabezpieczone przed

1) czynnikami agresywnymi,

2) uszkodzeniami mechanicznymi,

3) wyparciem przez wod´.

Rozdzia∏ 5

Schody i pochylnie

§ 128. 1. Schody i pochylnie zwiàzane funkcjonalnie z obiektem mostowym, w zale˝noÊci od usytuowania obiektu mostowego nad terenem lub drogà i liczby

stopni w jednym biegu, powinny byç podzielone na

biegi i poÊrednie spoczniki.

2. Liczba stopni w biegu powinna byç nie wi´ksza

ni˝ 13 i nie mniejsza ni˝ 3.

3. W schodach jednobiegowych dopuszcza si´ liczb´ stopni nie wi´kszà ni˝ 17.

4. WysokoÊç stopnia nie powinna byç wi´ksza ni˝

17,5 cm, a szerokoÊç — nie wi´ksza ni˝ 35 cm i nie

mniejsza ni˝ 30 cm. Wzajemne relacje mi´dzy wysokoÊcià a szerokoÊcià stopnia okreÊlajà warunki techniczne, jakim powinny odpowiadaç budynki i ich usytuowanie.

5. Woda, o której mowa w ust. 4, nie mo˝e byç odprowadzona na nawierzchni´ jezdni i chodników.

5. SzerokoÊç stopnia schodów kr´conych oraz zabiegowych powinna wynosiç nie mniej ni˝ 25 cm w odleg∏oÊci 40 cm od wewn´trznej balustrady.

6. Dopuszcza si´ odprowadzenie wody z warstw filtracyjnych, o których mowa w § 121 pkt 1, przez otwory odp∏ywowe o Êrednicy nie mniejszej ni˝ 7 cm przewidziane w Êcianach podpór, z zastrze˝eniem ust. 5.

6. Stopnie schodów powinny byç bez nosków i nasuni´ç.

7. Wylot rurek drenarskich lub rynien Êciekowych

powinien byç

1) obsypany grubym t∏uczniem na odcinku o d∏ugoÊci

nie mniejszej ni˝ 25 cm — gdy dotyczy przypadków, o których mowa w ust. 4 pkt 1, 2 i 4,

7. Biegi schodów powinny byç przewidziane jako

proste lub ∏amane o kàcie skr´tu 90° lub 180°, z wyjàtkiem schodów usytuowanych na skarpach korpusu

drogi, które mogà mieç kàty odbiegajàce od okreÊlonych w przepisie.

§ 129.1. Spoczniki powinny byç przewidziane

2) umieszczony 20 cm powy˝ej dna rowu lub podstawy nasypu — gdy dotyczy przypadków, o których

mowa w ust. 4 pkt 1 i 2.

1) w ciàgu schodów — po wyczerpaniu dopuszczalnej

liczby stopni w jednym biegu okreÊlonej w § 128

ust. 2,

8. Rurki drenarskie powinny mieç Êrednic´ nie

mniejszà ni˝ 10 cm i powinny byç uk∏adane z pochyleniem nie mniejszym ni˝ 3%; z takim samym pochyleniem powinny byç uk∏adane rynny Êciekowe.

2) na za∏amaniach schodów — je˝eli nie przewiduje

si´ schodów zabiegowych,

§ 127. 1. W celu zmniejszenia parcia gruntu dzia∏ajàcego na konstrukcje oporowe dopuszcza si´

2. D∏ugoÊç spoczników poÊrednich, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, mierzona w osi biegów, powinna

3) jako zakoƒczenie górnego biegu schodów — na poziomie chodnika obiektu mostowego.

1) w schodach prostych bez wzgl´du na szerokoÊç

biegu wynosiç 1,5 m,

2) w schodach ∏amanych wynikaç z szerokoÊci biegu

schodów i ze skr´tu kierunku wchodzenia, tj. kàta

odchylenia sàsiednich biegów, i mieç wymiar

a) okreÊlony w pkt 1, odmierzony po po∏owie wielkoÊci od punktu za∏amania osi sàsiednich biegów — gdy d∏ugoÊci kraw´dzi rozgraniczajàcych

spocznik i bieg sà równe szerokoÊci biegu,

b) wyznaczony przez kraw´dzie biegów przechodzàce przez punkt ich styku — gdy nie zachodzà

okolicznoÊci okreÊlone w lit. a).

3. Dopuszcza si´ zastosowanie poÊrednich spoczników jako pó∏kolistych lub zaokràglonych, pod warunkiem zachowania szerokoÊci nie mniejszej ni˝ szerokoÊç biegów.

4. Spocznik, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, niezale˝nie od usytuowania schodów wzgl´dem obiektu,

powinien mieç d∏ugoÊç nie mniejszà ni˝ 1,2 m, mierzonà

1) wzd∏u˝ osi biegu od ostatniego stopnia — przy

schodach przewidzianych jako równoleg∏e bàdê

prostopad∏e do linii gzymsu obiektu,

2) od ostatniego stopnia, w obr´bie jego szerokoÊci

u˝ytkowej w punkcie najbardziej zbli˝onym do linii

gzymsu obiektu — przy schodach przewidzianych

jako skoÊne do linii gzymsu obiektu.

5. Po∏àczenie spocznika z biegiem schodów usytuowanych skoÊnie do kraw´dzi obiektu powinno byç

wykonane jako stopnie zabiegowe, z zachowaniem wymagaƒ okreÊlonych w ust. 4 pkt 2.

§ 130. Schody i pochylnie usytuowane na skarpach

powinny mieç

1) pochylenie biegu schodów — w przybli˝eniu 40%

(1:2,5),

2) pochylenie pochylni — okreÊlone w § 131 ust. 1.

§ 131.1. Pochylnie dla ruchu pieszych i dla osób

niepe∏nosprawnych nie powinny mieç pochylenia biegu wi´kszego ni˝ 8%, a wyjàtkowo nie wi´kszego ni˝

10% w przypadku pochylni zadaszonych, z uwzgl´dnieniem wymagaƒ okreÊlonych w ust. 2—5.

2. Pochylnie o d∏ugoÊci wi´kszej ni˝ 10 m powinny

mieç

1) biegi o d∏ugoÊci nie wi´kszej ni˝ 9 m, mierzonej

w rzucie na p∏aszczyzn´ poziomà,

2) spoczniki poÊrednie o d∏ugoÊci nie mniejszej

ni˝ 1,5 m.

3. Niezale˝nie od spoczników, o których mowa

w ust. 2, powinny byç przewidziane spoczniki przed

i na koƒcu pochylni, o d∏ugoÊci nie mniejszej ni˝

1,5 m.

4. Spoczniki, o których mowa w ust. 2 i 3, powinny

byç stosowane, z zachowaniem wymagaƒ okreÊlonych

w § 129 ust. 2—4.

Poz. 735

5. JeÊli nachylenie pochylni jest nie wi´ksze ni˝

6 %, dopuszcza si´ rezygnacj´ ze spoczników poÊrednich, pod warunkiem ˝e nie znajdujà si´ one w miejscach za∏amaƒ pochylni.

§ 132. 1. SzerokoÊç u˝ytkowa schodów i pochylni

powinna byç ustalona w oparciu o nat´˝enie ruchu pieszych i szerokoÊç chodników dla pieszych na obiektach, przy których sytuowane sà schody lub pochylnie,

przy czym szerokoÊç ta powinna byç wielokrotnoÊcià

pasa ruchu pieszych wynoszàcego 0,75 m i spe∏niaç

wymagania warunków technicznych, jakim powinny

odpowiadaç drogi publiczne i ich usytuowanie, z zastrze˝eniem § 133 ust. 2.

2. SzerokoÊç u˝ytkowà schodów lub pochylni mierzy si´ mi´dzy wewn´trznymi kraw´dziami balustrad,

a w przypadku Êcian lub s∏upów ograniczajàcych schody — mi´dzy por´czami mocowanymi do nich.

3. Przy schodach lub pochylniach, stanowiàcych

przed∏u˝enie przejÊç podziemnych lub k∏adek dla pieszych, szerokoÊç u˝ytkowa powinna byç dostosowana

do szerokoÊci przejÊcia lub k∏adki.

4. W przypadkach gdy za obiektami, o których mowa w ust. 3, nast´puje rozdzielenie ruchu pieszych, szerokoÊci poszczególnych biegów schodów lub rozga∏´zieƒ pochylni powinny byç odpowiednio zmniejszone

w stosunku do rozdzielonego ruchu, przy czym suma

rozdzielonych szerokoÊci nie mo˝e byç mniejsza od

szerokoÊci u˝ytkowej schodów lub pochylni, a poszczególne szerokoÊci powinny spe∏niaç odpowiednio wymagania okreÊlone w ust. 1.

§ 133. 1. Schody i pochylnie o ró˝nicy poziomów

wi´kszej ni˝ 0,5 m powinny byç wyposa˝one od strony

otwartej przestrzeni w balustrady z por´czami przewidzianymi równolegle do p∏aszczyzny nachylenia biegów lub spoczników.

2. Pochylnie powinny mieç wydzielony pas ruchu

dla osób niepe∏nosprawnych, wyposa˝ony w

1) obustronnà balustrad´ — o odst´pie mi´dzy por´czami 1 m, z zastrze˝eniem ust. 5,

2) ograniczniki zabezpieczajàce p∏aszczyzny ruchu,

przy czym szerokoÊç pasa ruchu dla ogó∏u pieszych,

poza wydzielonym pasem ruchu, powinna byç nie

mniejsza ni˝ 1,2 m.

3. WysokoÊç balustrad powinna byç przewidziana

analogicznie jak na obiekcie mostowym, z tym ˝e wymaganà wysokoÊç balustrady w obr´bie stopni biegów powinno si´ mierzyç od górnej kraw´dzi czo∏a

stopni.

4. Mo˝na zrezygnowaç z balustrady

1) na odcinkach zabezpieczonych Êcianà lub s∏upem

— pod warunkiem przymocowania por´czy na wysokoÊci odpowiadajàcej por´czy balustrady schodów lub pochylni,

2) w schodach usytuowanych skoÊnie na skarpie —

od strony wznoszàcej si´ skarpy nasypu, gdy szerokoÊç u˝ytkowa schodów wynosi nie mniej ni˝

1,2 m.

5. Balustrady i Êciany, zabezpieczajàce na pochylniach pasy ruchu przeznaczone dla osób niepe∏nosprawnych poruszajàcych si´ na wózkach inwalidzkich, powinny mieç dwie dodatkowe por´cze umieszczone na wysokoÊci 0,75 m i 0,9 m od p∏aszczyzny ruchu, spe∏niajàce wymagania okreÊlone w § 253 ust. 2

pkt 1, przy czym wysokoÊç Êciany musi spe∏niaç wymagania, jakie stosuje si´ w przypadku balustrady.

§ 134. 1. Schody i pochylnie powinny mieç wykoƒczenie powierzchni odró˝niajàce je od poziomych

p∏aszczyzn ruchu, polegajàce na zastosowaniu

1) kolorystyki — barwa ˝ó∏ta lub pomaraƒczowa, przewidziana w postaci pow∏ok malarskich twardych

i odpornych na Êcieranie i poÊlizg lub w postaci dodatków bàdê domieszek barwiàcych do betonów

lub zapraw,

2) guzkowatego wykoƒczenia powierzchni wyczuwalnego stopami.

2. Powierzchnie, o których mowa w ust. 1, powinny

byç przewidziane do wykoƒczenia w zakresie

Poz. 735

Rozdzia∏ 6

Odprowadzenie wód opadowych z obiektów in˝ynierskich

§ 136. 1. Z obiektów in˝ynierskich powinny byç odprowadzone zbierajàce si´ na nich wody opadowe.

2. Wody opadowe powinny byç szybko i skutecznie

odprowadzone z powierzchni obiektu mostowego lub

jezdni tunelu w wyniku zastosowania odpowiednich

pochyleƒ okreÊlonych w § 98 —103 i sprowadzone

w kierunku osi odwodnienia.

3. Osie odwodnienia, o których nowa w ust. 2, powinny byç przeprowadzone zgodnie z pochyleniem pod∏u˝nym jezdni i znajdowaç si´ poza jezdnià przy kraw´˝nikach w odleg∏oÊci nie mniejszej ni˝ 0,2 m. Osie

odwodnienia, z zachowaniem wymagaƒ okreÊlonych

w ust. 4, powinny byç umieszczone w szczególnoÊci

1) z obu stron jezdni o kszta∏cie daszkowym,

2) przy kraw´˝niku usytuowanym w dolnej cz´Êci

jezdni z pochyleniem jednostronnym,

1) kolorystyki

a) na czole i podnó˝ku pierwszego i ostatniego

stopnia ka˝dego z biegów schodów,

b) przy kraw´dziach biegów i spoczników pochylni,

w cz´Êciach przeznaczonych dla ruchu pieszych

— na pasach o szerokoÊci 30 cm z obu stron kraw´dzi,

4. Osie odwodnienia mogà byç stosowane w pasie

awaryjnym lub w utwardzonym poboczu, a wyjàtkowo

w opasce, w zale˝noÊci od mo˝liwoÊci osadzenia wpustów w konstrukcji ustroju noÊnego.

2) guzkowatego wykoƒczenia — jako pasy o szerokoÊci 30 cm

a) przed pierwszym stopniem i na podnó˝ku ostatniego stopnia ka˝dego z biegów schodów,

b) w miejscach okreÊlonych w pkt 1 lit. b) — w przypadku pochylni.

§ 137. 1. W przypadku pochyleƒ pod∏u˝nych jezdni

mniejszych ni˝ 0,5 % powinny byç przewidziane przy

kraw´˝nikach Êcieki pod∏u˝ne, uformowane poni˝ej

poziomu nawierzchni jezdni, z pochyleniem za∏amanym o d∏ugoÊci odcinków nie wi´kszych ni˝ 3 m i o pochyleniu pod∏u˝nym nie mniejszym ni˝ 1 %.

3) w osi pod∏u˝nej k∏adek dla pieszych z dwustronnym

pochyleniem poprzecznym skierowanym do osi.

3. Nawierzchnia pochylni powinna byç szorstka.

4. Stopnie schodów oraz spoczniki schodów i pochylni powinny mieç pochylenie, zapewniajàce sp∏yw

wody opadowej, nie mniejsze ni˝ 2%. Pochylenia te powinny byç wykonane zgodnie z nachyleniem biegu

schodów lub pochylni.

§ 135.1. Schody dla obs∏ugi przewidziane na skarpach nasypu powinny mieç szerokoÊç u˝ytkowà 0,8 m.

2. W schodach, o których mowa w ust. 1, dopuszcza si´

1) dostosowanie wysokoÊci i szerokoÊci stopni do nachylenia skarpy 1 :1,5,

2) wysokoÊç stopnia nie wi´kszà ni˝ 18 cm,

3) szerokoÊç stopnia nie mniejszà ni˝ 27 cm.

3. Schody, o których mowa w ust. 1, jeÊli ró˝nica

poziomów jest wi´ksza ni˝ 1 m, powinny byç zabezpieczone w szczególnoÊci

1) jednostronnà balustradà sk∏adajàcà si´ ze s∏upków

i por´czy — usytuowanà po prawej stronie schodzàcego,

2) por´czà

spe∏niajàcà

wymagania

okreÊlone

w § 252 pkt 1 oraz w § 253 ust. 2 — w przypadku

schodów usytuowanych przy Êcianie przyczó∏ka.

2. Âcieki pod∏u˝ne, o których mowa w ust. 1, powinny

1) byç wykonane z materia∏ów spe∏niajàcych wymagania okreÊlone w § 230 ust. 1,

2) mieç

a) szerokoÊç — nie mniejszà ni˝ 0,15 m,

b) zag∏´bienie poni˝ej poziomu nawierzchni przy

Êcieku — (0,01÷0,05) m,

3) zawieraç

a) wpusty mostowe, zwane dalej „wpustami” —

usytuowane w dolnych punktach za∏amaƒ pochyleƒ Êcieku,

b) odcinek poziomy przy wpuÊcie — równy co najmniej wymiarowi wpustu wzd∏u˝ Êcieku.

3. Wpusty, o których mowa w ust. 2 pkt 3 lit.a), jeÊli

usytuowane sà w obr´bie jezdni, nie powinny wystawaç poza kraw´dê Êcieku od strony nawierzchni jezdni.

Wpusty w tym przypadku mogà byç wprowadzone pod

kraw´˝nik, który dla u∏atwienia dop∏ywu wody powinien mieç

1) sfazowanie p∏aszczyzny pionowej wzd∏u˝ Êcieku —

o skosie 1 : 3 z obu stron wpustu,

2) przeÊwit nad kratkà Êciekowà — nie mniejszy ni˝

0,1 m.

§ 138.1. Wody opadowe z powierzchni obiektów

mostowych

1) powinny byç w szczególnoÊci uj´te do urzàdzeƒ odwadniajàcych i odprowadzone do Êrodowiska

w sposób zapewniajàcy spe∏nienie wymagaƒ ekologicznych okreÊlonych w Polskiej Normie,

2) nie powinny

a) sp∏ywaç na znajdujàce si´ pod obiektem nawierzchnie dróg i chodników oraz na torowiska

kolejowe bàdê tramwajowe,

b) powodowaç zalewania elementów konstrukcji.

2. Jako elementy urzàdzeƒ odwadniajàcych, o których mowa w ust. 1 pkt 1, powinny byç przewidziane

w szczególnoÊci

1) wpusty, sàczki, drena˝e,

2) rury: pod∏u˝ne, poprzeczne, pionowe,

Poz. 735

chodnych, zbiorniki na wody opadowe powinny byç

uzupe∏nione dodatkowymi urzàdzeniami oczyszczajàcymi.

§ 141. Do retencji i oczyszczenia wód opadowych

mo˝na ponadto zastosowaç w szczególnoÊci

1) rowy trawiaste,

2) powierzchnie trawiaste,

3) rowy infiltracyjne.

§ 142.1. Rowy trawiaste stosuje si´, gdy sp∏yw wód

opadowych z obiektu mostowego jest nie wi´kszy ni˝

40 l/s i wody sà w niewielkim stopniu zanieczyszczone.

2. Rowy trawiaste mogà byç wykorzystane równie˝

do odprowadzenia wód opadowych bez ich oczyszczenia do zbiorników przejmujàcych gwa∏towne opady,

po spe∏nieniu wymagaƒ okreÊlonych w ust. 4.

3) Êcieki na skarpie — do odprowadzania wód opadowych ze Êcieków przykraw´˝nikowych, wy∏àcznie

na drodze klasy G i drogach ni˝szych klas.

3. Rowy, o których mowa w ust. 1, powinny spe∏niaç nast´pujàce wymagania

§ 139. 1. Woda opadowa sp∏ywajàca z powierzchni

drogi w kierunku obiektu in˝ynierskiego powinna byç

uj´ta w szczególnoÊci do

2) pochylenie skarp — nie wi´ksze ni˝ 1 : 3,

1) studzienek Êciekowych odwodnienia drogi — znajdujàcych si´ w obr´bie przyczó∏ków lub g∏owic tuneli,

2) Êcieków skarpowych — usytuowanych przed przyczó∏kami obiektów mostowych bàdê wzd∏u˝ Êciany

konstrukcji oporowej, wy∏àcznie na drodze klasy

G i drogach ni˝szych klas.

2. Woda opadowa sp∏ywajàca z obszaru obiektu

w kierunku drogi powinna byç uj´ta przed jego zakoƒczeniem do wpustów.

3. W szczególnych przypadkach dopuszcza si´ rezygnacj´ z wpustów w obszarze obiektu, gdy

1) d∏ugoÊç obiektu mostowego pozwala na spe∏nienie

wymagaƒ okreÊlonych w § 241,

2) obiekt przeznaczony jest wy∏àcznie dla ruchu pieszych.

4. W obszarze opadania wody z wpustów na teren

powinny byç zastosowane warstwy odsàczajàce z narzutem kamiennym lub ˝wirowym bàdê koryta Êciekowe.

§ 140. 1. Wody opadowe z obiektu in˝ynierskiego,

w razie braku mo˝liwoÊci odprowadzenia do urzàdzeƒ

odwodnienia drogi bàdê do kanalizacji ogólnosp∏awnej, powinny byç odprowadzone do zbiorników na wody opadowe.

2. Zbiorniki na wody opadowe, w zale˝noÊci od ich

konstrukcji, powinny

1) pochylenie pod∏u˝ne dna — (0,2÷0,3)%,

3) pokrycie g´stà trawà, wysoko koszonà, odpornà na

wod´ zasolonà,

4) grunt rowu przepuszczalny, o wspó∏czynniku filtracji wi´kszym ni˝ 1,25 cm/h — gdy nie zachodzi niebezpieczeƒstwo zanieczyszczenia wód gruntowych, tj. przy gruntach nienawodnionych i o g∏´bokim poziomie zalegania wód gruntowych,

5) dno rowu wyposa˝one w przegrody obsypane kamieniami przeciwdzia∏ajàcymi wymywaniu gruntu.

4. Rowy s∏u˝àce tylko do przep∏ywu wód opadowych nie muszà spe∏niaç wymagaƒ okreÊlonych

w ust. 3. Powinny one mieç natomiast wi´ksze pochylenie pod∏u˝ne.

§ 143. 1. Powierzchnie trawiaste mo˝na zastosowaç, gdy sp∏yw wód opadowych z obiektu mostowego

jest niedu˝y i sà one w niewielkim stopniu zanieczyszczone, a teren w pasie drogowym ma odpowiednià powierzchni´, lub gdy istnieje mo˝liwoÊç odprowadzenia

wód opadowych na teren sàsiedni.

2. Powierzchnie trawiaste powinny spe∏niaç odpowiednio wymagania okreÊlone dla rowów w § 142

ust. 3 pkt 1, 3 i 4 oraz zapewniaç równomierne rozprzestrzenienie wód opadowych.

3. Rozprzestrzenienie wód opadowych, o którym

mowa w ust. 2, powinno byç uzyskane w szczególnoÊci za pomocà sztucznych przegród z otworami lub

kana∏ów wype∏nionych kamieniami, usytuowanych

poprzecznie do pochylenia terenu trawiastego.

2) przechwytywaç gwa∏towne opady.

4. WielkoÊç powierzchni trawiastej powinna wynikaç z warunku oczyszczenia pe∏nej obj´toÊci wód opadowych z obiektu, przy czasie eksfiltracji 72 h.

3. W szczególnych przypadkach, gdy wymagania

ochrony Êrodowiska b´dà wskazywa∏y na potrzeb´

oczyszczenia wód opadowych z produktów ropopo-

§ 144. 1. Rowy infiltracyjne mo˝na zastosowaç

w przypadkach du˝ego zanieczyszczenia wód opadowych. Powinny byç przewidziane w miejscach wyst´-

1) zapewniç retencj´ i oczyszczenie wód opadowych,

powania gruntu, zapewniajàcego szybkoÊç filtracji nie

mniejszà ni˝ 0,7 cm/h, i g∏´bokiego zalegania wód

gruntowych — co wymaga uprzedniego potwierdzenia

poprzez badania gruntu na g∏´bokoÊç 1,5 m poni˝ej

projektowanego dna rowu.

2. Rów infiltracyjny, o którym mowa w ust. 1, powinien spe∏niaç nast´pujàce wymagania

1) g∏´bokoÊç — (1÷2,5) m,

2) grunt rodzimy zastàpiony p∏ukanymi rozdrobnionymi kamieniami lub grubym ˝wirem o Êrednicy ziaren — (3,15÷6,3) cm,

3) Êciany boczne odizolowane od gruntu materia∏em

zabezpieczajàcym przed zamuleniem,

4) w górnej cz´Êci zasypki kamiennej umieszczona

przek∏adka z geow∏ókniny filtrujàcej — zabezpieczajàca przed zanieczyszczeniem materia∏ wype∏niajàcy rów,

5) dno wype∏nione filtrem piaskowym o gruboÊci —

(15÷30) cm,

6) od strony nap∏ywu wody przewidziane pasmo trawiastego terenu, a po przeciwnej stronie próg przelewowy,

7) wyposa˝enie w studni´ kontrolnà w postaci perforowanej pionowej rury z odpowiednim przykryciem.

3. Wymiary rowu infiltracyjnego powinny zapewniç eksfiltracj´ pe∏nej obj´toÊci wód opadowych do

gruntu w czasie 72 h.

§ 145. 1. Zbiorniki do przechwytywania gwa∏townych opadów powinny byç zastosowane w regionach

o du˝ym nat´˝eniu opadów i przy odprowadzeniu opadów z obiektów o du˝ych powierzchniach. JeÊli warunki topograficzne pozwalajà, powinny byç usytuowane

w miejscach naturalnych zag∏´bieƒ terenu, nawet

w oddaleniu od obiektu.

2. Zbiorniki, o których mowa w ust. 1, mogà byç

wykonane w zale˝noÊci od rodzaju pod∏o˝a w szczególnoÊci jako zbiorniki

1) infiltracyjne,

2) retencyjne,

Poz. 735

do zaakceptowania ryzyka wypadków oraz aby obcià˝enia mogàce na nie dzia∏aç w trakcie budowy i u˝ytkowania nie prowadzi∏y do

1) zniszczenia ca∏oÊci lub cz´Êci obiektu,

2) przemieszczeƒ i odkszta∏ceƒ o niedopuszczalnej

wielkoÊci,

3) uszkodzenia cz´Êci obiektów, po∏àczeƒ lub zainstalowanego wyposa˝enia w wyniku znacznych przemieszczeƒ elementów konstrukcji,

4) uszkodzenia na skutek wypadku w stopniu nieproporcjonalnym do wywo∏ujàcej go przyczyny.

§ 147. 1. Konstrukcja obiektu in˝ynierskiego powinna spe∏niaç warunki zapewniajàce nieprzekroczenie

stanów granicznych noÊnoÊci i stanów granicznych

u˝ytkowania w ka˝dym z jego elementów i w ca∏ej konstrukcji.

2. Stany graniczne noÊnoÊci uwa˝a si´ za przekroczone, jeÊli konstrukcja obiektu powoduje zagro˝enie

bezpieczeƒstwa budowli i jego u˝ytkowników. Oznacza

to, ˝e w konstrukcji obiektu nie powinny wystàpiç

1) utrata statecznoÊci po∏o˝enia lub statecznoÊci spr´˝ystej,

2) zmiana uk∏adu geometrycznie

w uk∏ad geometrycznie zmienny,

niezmiennego

3) zniszczenie elementu,

4) przekroczenie okreÊlonych napr´˝eƒ prowadzàce

do

a) uplastycznienia — z wyjàtkiem przegubów betonowych,

b) poÊlizgów w z∏àczach,

c) niebezpiecznego rozwarcia rys.

3. Stany graniczne u˝ytkowania uwa˝a si´ za przekroczone, je˝eli wymagania u˝ytkowe dotyczàce konstrukcji obiektu nie sà dotrzymane. Oznacza to, ˝e

w konstrukcji obiektu nie powinny wystàpiç

1) nadmierne ugi´cia — które mogà wp∏ywaç ujemnie

na przydatnoÊç u˝ytkowà i wyglàd konstrukcji

obiektu, jego wyposa˝enia, a tak˝e ograniczajàce

jego u˝ytkowanie zgodnie z przeznaczeniem,

spe∏niajàce wymagania Polskiej Normy.

2) zarysowania — które mogà wp∏ywaç ujemnie na

przydatnoÊç u˝ytkowà, trwa∏oÊç i wyglàd konstrukcji obiektu,

3. Odleg∏oÊç zbiorników na wody opadowe od zabudowy okreÊlajà warunki techniczne, jakim powinny

odpowiadaç drogi publiczne i ich usytuowanie.

3) nadmierne drgania — dokuczliwe dla u˝ytkowników lub powodujàce uszkodzenia konstrukcji

obiektu oraz jego wyposa˝enia,

3) odparowujàce,

4) drgania w∏asne o cz´stotliwoÊci mniejszej ni˝ 3 Hz.

Dzia∏ IV

NoÊnoÊç i statecznoÊç

4. Warunki bezpieczeƒstwa konstrukcji, o których

mowa w ust. 1, uznaje si´ za spe∏nione, je˝eli konstrukcja obiektu zosta∏a zaprojektowana zgodnie z Polskimi

Normami dotyczàcymi projektowania i obliczania konstrukcji i wykonana przez wykonawc´ spe∏niajàcego

warunki okreÊlone odr´bnymi przepisami.

§ 146. Obiekty in˝ynierskie i zwiàzane z nimi urzàdzenia powinny byç tak zaprojektowane i wykonane,

aby w trakcie u˝ytkowania nie stwarza∏y niemo˝liwego

§ 148. Na terenach górniczych powinny byç zastosowane zabezpieczenia konstrukcji obiektów in˝ynierskich odpowiednie do kategorii terenu górniczego.

BEZPIECZE¡STWO OBIEKTÓW IN˚YNIERSKICH

Rozdzia∏ 1

§ 149. 1. Odbudowa, rozbudowa i przebudowa

obiektu powinny byç poprzedzone ocenà stanu technicznego konstrukcji obiektu, z uwzgl´dnieniem stanu

pod∏o˝a gruntowego.

˝enie o jednà klas´ wy˝szà ni˝ przewidziano dla obiektów na danej drodze.

3. Tunele powinny byç zaprojektowane na dzia∏anie obcià˝eƒ, o których mowa w ust. 1, znajdujàcych

si´ nad tunelem lub w jego pobli˝u — gdy stosunek zag∏´bienia stropu H poni˝ej powierzchni tunelu do szerokoÊci wyrobiska B jest umownie przyj´ty mniejszy

ni˝ 5.

2. Ocena stanu technicznego, o której mowa

w ust. 1, niezale˝nie od oceny cech fizykochemicznych

i wytrzyma∏oÊciowych materia∏u konstrukcji, powinna

polegaç na okreÊleniu, w szczególnoÊci dla

1) betonu — jego w∏aÊciwoÊci ochronnych wzgl´dem

zbrojenia,

4. Obiekty in˝ynierskie usytuowane w ciàgu danej

drogi powinny byç projektowane na t´ samà klas´ obcià˝enia taborem samochodowym, z zastrze˝eniem

ust. 2.

2) stali zbrojeniowej — rozmieszczenia stref korozji,

3) stali konstrukcyjnej — wp∏ywu starzenia i zm´czenia materia∏u.

5. Klas´ obcià˝enia taborem samochodowym ustala zarzàdzajàcy drogà, zgodnie z wykazem aktualnych

klas obcià˝eƒ, okreÊlonym w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia, oraz wykazem pojazdów specjalnych, okreÊlonym w za∏àczniku nr 3 do rozporzàdzenia.

Rozdzia∏ 2

Klasy obcià˝eƒ

§ 150. 1. Obiekt in˝ynierski powinien byç zaprojektowany w szczególnoÊci na obcià˝enia ruchome,

w tym na jednà z klas obcià˝eƒ taborem samochodowym okreÊlonych w Polskiej Normie, oraz na obcià˝enie pojazdem specjalnym wed∏ug umowy standaryzacyjnej NATO (Stanag 2021), jakie zosta∏y przewidziane

dla obiektów mostowych na danej drodze, z zastrze˝eniem ust. 2 i 3.

§ 151.1. Tymczasowe obiekty mostowe powinny

byç zaprojektowane na obcià˝enia ruchome pionowe

taborem samochodowym wed∏ug klas przewidzianych

dla danej drogi lub taborem tramwajowym z odpowiednio zmniejszonymi wspó∏czynnikami obcià˝eƒ dla

stanów granicznych noÊnoÊci w zale˝noÊci od rodzaju

materia∏u przewidzianego na konstrukcj´ i zak∏adanego okresu eksploatacji. Rodzaje uk∏adów obcià˝enia

ustalajàcych wspó∏czynniki obcià˝enia, z zastrze˝eniem ust. 5, okreÊla tabela

2. Mosty o rozpi´toÊciach prz´se∏ wi´kszych lub

równych 50 m powinny byç zaprojektowane na obciàRodzaj materia∏u

Beton, stal

Poz. 735

Liczba lat eksploatacji (r.)

Rodzaj uk∏adu obcià˝enia ustalajàcego wspó∏czynnik obcià˝enia

≤5

wyjàtkowy

dodatkowy

≤3

dodatkowy

>3

podstawowy

Drewno

2. W obiektach przewidzianych z ró˝nych materia∏ów i zawierajàcych drewno jako elementy konstrukcyjne powinno si´ przyjmowaç wspó∏czynnik obcià˝eƒ

jak dla drewna.

3. Dla konstrukcji noÊnych mostów sk∏adanych

z elementów stalowych powinno si´ przyjmowaç pi´cioletni okres eksploatacji i klasy obcià˝enia taborem

samochodowym okreÊlone w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia.

4. Do zak∏adanego okresu eksploatacji mostów,

o których mowa w ust. 3, mo˝na nie wliczaç okresu

sk∏adowania elementów, jeÊli ich przeglàd techniczny

nie wyka˝e ubytków korozyjnych lub uszkodzeƒ mechanicznych, a elementy nie by∏y dotychczas u˝ytkowane.

5. Liczb´ lat eksploatacji wi´kszà ni˝ 5, lecz nie

wi´kszà ni˝ 20, dopuszcza si´ dla konstrukcji betonowych i stalowych w szczególnie uzasadnionych przypadkach.

Dzia∏ V

TRWA¸OÂå OBIEKTÓW IN˚YNIERSKICH

Rozdzia∏ 1

Wymagania ogólne

§ 152. Obiekty in˝ynierskie powinny byç tak zaprojektowane i wykonane, aby w przyj´tym okresie u˝ytkowania i poziomie utrzymania by∏a zapewniona ich

trwa∏oÊç rozumiana jako zdolnoÊç u˝ytkowania obiektu przy zachowaniu cech wytrzyma∏oÊciowych i eksploatacyjnych, których miernikiem sà stany graniczne

noÊnoÊci i stany graniczne u˝ytkowania.

§ 153. 1. Przyj´ty okres u˝ytkowania, o którym mowa w § 152, mo˝e odnosiç si´ w szczególnoÊci do

1) ca∏ego obiektu — jako Êrednia trwa∏oÊç podstawowych elementów nie podlegajàcych okresowej wymianie,

2) podstawowych elementów obiektu, tj. podpór,

dêwigarów i pomostu,

16) dla os∏on sieci trakcyjnej i barier— nie mniejszy ni˝

20 lat,

3) elementów podlegajàcych okresowej wymianie.

17) dla balustrad — nie mniejszy ni˝ 30 lat,

2. Dla elementów obiektu in˝ynierskiego przyjmuje

si´ okresy u˝ytkowania

1) dla podpór mostów

a) w nurtach rzek — nie mniejszy ni˝ 150 lat,

b) w wodach stojàcych o ustabilizowanym poziomie — nie mniejszy ni˝ 200 lat,

c) na terenach zalewowych — nie mniejszy ni˝

100 lat,

2) dla przyczó∏ków masywnych i konstrukcji oporowych — nie mniejszy ni˝ 100 lat,

3) dla podpór wiaduktów i lekkich przyczó∏ków — nie

mniejszy ni˝ 60 lat,

4) dla masywnych konstrukcji ∏ukowych i p∏ytowych

oraz tuneli — nie mniejszy ni˝ 100 lat,

5) dla ustrojów noÊnych prz´se∏ belkowych i skrzynkowych z pomostami

a) masywnymi — nie mniejszy ni˝ 80 lat,

b) lekkimi i g´sto˝ebrowymi — nie mniejszy ni˝

60 lat,

6) dla ustrojów noÊnych prz´se∏ spr´˝onych ca∏ym

przekrojem — nie mniejszy ni˝ 60 lat,

7) dla pomostów

a) masywnych — nie mniejszy ni˝ 40 lat,

b) lekkich i g´sto˝ebrowych — nie mniejszy ni˝

30 lat,

8) dla izolacji wodoszczelnych pomostów

a) masywnych — nie mniejszy ni˝ 30 lat,

b) lekkich i g´sto˝ebrowych — nie mniejszy ni˝

20 lat,

18) dla przepustów — nie mniejszy ni˝ 40 lat.

3. Przez pomost masywny, o którym mowa

w ust. 2 pkt 5 lit. a), pkt 7 lit. a) i pkt 8 lit. a), rozumie

si´ pomost z p∏yt betonowych o gruboÊci nie mniejszej ni˝ 25 cm, zamocowany w dêwigarach o du˝ej

sztywnoÊci skr´tnej, który nie jest poddany dzia∏aniu

momentów zginajàcych o przemiennych znakach, tj.

w szczególnoÊci pomost bez dodatkowych pod∏u˝nic

i poprzecznic. Przez pomost lekki, o którym mowa

w ust. 2 pkt 5 lit. b), pkt 7 lit. b) i pkt 8 lit. b), rozumie si´

pomost, który nie spe∏nia wymagaƒ pomostu masywnego.

4. Okresy u˝ytkowania, o których mowa w ust. 2,

dotyczà obiektów in˝ynierskich nowo zbudowanych.

Dla obiektów odbudowywanych, rozbudowywanych

i przebudowywanych powinien byç okreÊlony skorygowany okres u˝ytkowania, uwzgl´dniajàcy zakres wykorzystania elementów starej konstrukcji oraz ich stan

techniczny i wiek.

§ 154. 1. Materia∏y u˝yte do budowy powinny zapewniç trwa∏oÊç odpowiednio do przyj´tych okresów

u˝ytkowania poszczególnych elementów obiektów in˝ynierskich, o których mowa w § 153 ust. 2, z zastrze˝eniem ust. 2 i 3.

2. Przy ocenie trwa∏oÊci materia∏ów, o której mowa

w ust. 1, powinny byç brane pod uwag´ nie tylko cechy

fizyczne i mechaniczne, okreÊlone dla poszczególnych

wyrobów w Polskich Normach lub aprobatach technicznych, lecz równie˝ odpornoÊç na oddzia∏ywanie

Êrodowiska uwzgl´dniajàca czynniki okreÊlone w Polskich Normach.

10) dla p∏yt chodnikowych i belek podpor´czowych —

nie mniejszy ni˝ 20 lat,

3. W przypadkach gdy nie sà spe∏nione wymagania

okreÊlone w ust. 1, powinny byç zastosowane odpowiednie rozwiàzania ochronne ograniczajàce oddzia∏ywanie Êrodowiska, przewidziane jako zabezpieczenia

antykorozyjne, których skutecznoÊç dzia∏ania powinna

odpowiadaç przyj´tym okresom u˝ytkowania.

11) dla nawierzchni jezdni — nie mniejszy ni˝ 10 lat,

pod warunkiem ˝e nie sà przewidziane jako warstwy ochronne izolacji wodoszczelnych,

§ 155. 1. Rozwiàzania ochronne, o których mowa

w § 154 ust. 3, polegajàce w szczególnoÊci na odpowiednim

12) dla urzàdzeƒ dylatacyjnych — nie mniejszy ni˝

20 lat,

1) usytuowaniu obiektu in˝ynierskiego,

9) dla warstw ochronnych izolacji wodoszczelnych —

nie mniejszy, ni˝ przewidziano dla izolacji wodoszczelnych w pkt 8,

13) dla urzàdzeƒ odwadniajàcych — nie mniejszy ni˝

25 lat,

14) dla ∏o˝ysk

a) stycznych i wa∏kowych — nie mniejszy ni˝ 50 lat,

b) elastomerowych i z wk∏adkami Êlizgowymi —

nie mniejszy ni˝ 20 lat,

15) dla malarskich pow∏ok ochronnych konstrukcji stalowych

a) nowych — nie mniejszy ni˝ 15 lat,

b) przemalowanych — nie mniejszy ni˝ 5 lat,

2) ukszta∏towaniu konstrukcji — zwane dalej „ochronà konstrukcyjnà”,

3) doborze materia∏ów konstrukcyjnych lub doborze

sk∏adu oraz struktury materia∏ów wykonywanych

na budowie i w wytwórniach elementów — zwane

dalej „ochronà materia∏owo-strukturalnà”,

4) stosowaniu ochrony powierzchniowej konstrukcji

lub jej elementów — zwane dalej „ochronà powierzchniowà”,

powinny spe∏niaç wymagania Polskich Norm i rozporzàdzenia, z zastrze˝eniem ust. 2.

2. Jako uzupe∏nienie rozwiàzaƒ, o których mowa

w ust. 1, powinny byç zale˝nie od okolicznoÊci i w miar´ mo˝liwoÊci zastosowane

1) dodatkowe zabezpieczenia techniczne,

2) wyposa˝enie zabezpieczajàce prac´ konstrukcji.

3. Zabezpieczenia techniczne, o których mowa

w ust. 2 pkt 1, polegajà w szczególnoÊci na ochronie

1) katodowej

a) zbrojenia w konstrukcjach ˝elbetowych,

b) konstrukcji stalowych i ˝elbetowych — zabezpieczajàcej przed dzia∏aniem pràdów b∏àdzàcych,

2) protektorowej — polegajàcej na powlekaniu pr´tów zbrojenia preparatami zabezpieczajàcymi

przed korozjà.

Poz. 735

7) agresj´ biologicznà, a w szczególnoÊci ze strony

grzybów, bakterii, roÊlin i owadów,

8) dzia∏anie wód gruntowych, zw∏aszcza zanieczyszczonych Êrodkami chemicznymi.

3. Jako oddzia∏ywanie Êrodowiska materia∏owego,

o którym mowa w ust. 1 pkt 4, powinno si´ uwzgl´dniç

wzajemne reakcje sk∏adników wyrobu, a w szczególnoÊci

1) reaktywnoÊç alkalicznà kruszyw z cementem,

2) aktywnoÊç korozyjnà w stosunku do stali niektórych sk∏adników kruszyw, zapraw u˝ywanych do

napraw lub domieszek i dodatków do betonu,

3) jonizacj´ metali lub ich stopów w obecnoÊci elektrolitów.

4. Jako wyposa˝enie zabezpieczajàce, o którym

mowa w ust. 2 pkt 2, mogà byç zastosowane w szczególnoÊci

4. Jako oddzia∏ywanie Êrodowiska specjalnego,

o którym mowa w ust. 1 pkt 5, powinno si´ uwzgl´dniç

w szczególnoÊci

1) bariery os∏onowe — umieszczone przy podporach

wiaduktów i k∏adek usytuowanych w pobli˝u jezdni,

1) Êrodki chemiczne stosowane do walki z go∏oledzià,

2) odbojnice — umieszczone wewnàtrz toru pod wiaduktami i k∏adkami nad liniami kolejowymi i tramwajowymi,

3) dalby — umieszczone w pobli˝u podpór mostów.

Rozdzia∏ 2

Dostosowanie obiektów in˝ynierskich do Êrodowiska

§ 156. 1. Rozwiàzania konstrukcyjne obiektu in˝ynierskiego, rodzaj materia∏ów oraz zabezpieczenie antykorozyjne powinny byç dostosowane w szczególnoÊci do Êrodowiska

1) atmosferycznego,

2) wodnego,

3) gruntowo-wodnego,

4) materia∏owego,

5) specjalnego,

pod kàtem jego oddzia∏ywania fizycznego, chemicznego, fizykochemicznego, mechanicznego i stwarzanego zagro˝enia dla obiektu in˝ynierskiego i jego elementów sk∏adowych.

2. Jako oddzia∏ywanie Êrodowiska, o którym mowa

w ust. 1 pkt 1—3, powinno si´ uwzgl´dniç w szczególnoÊci

2) pràdy b∏àdzàce wywo∏ane trakcjà elektrycznà.

§ 157. Klasyfikacja i okreÊlenie Êrodowisk w zale˝noÊci od sposobu i stopnia oddzia∏ywania korozyjnego

(stopnia agresywnoÊci) na obiekty in˝ynierskie powinny byç przeprowadzone w oparciu o Polskie Normy.

§ 158. Przy ocenie pràdów b∏àdzàcych, o których

mowa w § 156 ust. 4 pkt 2, powinny byç okreÊlone

1) ró˝nica potencja∏ów w zakresie wartoÊci i znaków

mi´dzy stalowymi elementami konstrukcji, a w

szczególnoÊci mi´dzy tymi elementami a szynà,

2) rozk∏ad stref anodowych i katodowych na szynach.

Rozdzia∏ 3

Zabezpieczenia antykorozyjne

§ 159. Zabezpieczenia antykorozyjne obiektów in˝ynierskich powinny byç dostosowane do rodzaju materia∏u, z którego konstrukcja jest wykonana, i do Êrodowiska, w którym si´ znajduje.

1. Konstrukcje drewniane

§ 160. 1. Konstrukcje drewniane powinny byç zabezpieczone przed dzia∏aniem wilgoci i agresywnoÊcià

biologicznà poprzez ochron´

1) konstrukcyjnà,

2) powierzchniowà.

1) korozyjne dzia∏anie atmosfery, zw∏aszcza wilgotnej

i zanieczyszczonej agresywnymi gazami,

2. Ochrona, o której mowa w ust. 1 pkt 1, powinna

w szczególnoÊci

2) promieniowanie s∏oneczne powodujàce przedwczesne starzenie niektórych materia∏ów,

1) zabezpieczyç przed nasiàkaniem — poprzez zainstalowanie os∏on lub daszków,

3) cykliczne zmiany temperatury powodujàce zamra˝anie i odmra˝anie wody,

2) umo˝liwiç osuszenie drewna — poprzez zastosowanie otworów przewietrzajàcych, skraplaczy oraz

nawiewu powietrza.

4) opady atmosferyczne zawierajàce zanieczyszczenia

chemiczne,

5) erozyjne dzia∏anie wód p∏ynàcych i kry,

6) erozyjne dzia∏anie Êcieków,

3. Ochrona, o której mowa w ust. 1 pkt 2, powinna

zabezpieczyç przed korozjà biologicznà poprzez zastosowanie zgodnie z Polskà Normà, w szczególnoÊci

1) trudno zapalnych impregnatów bakterio-, grzybo- i

owadobójczych,

2) preparatów hydrofobowych lub pow∏ok lakierniczych.

2. Konstrukcje betonowe, ˝elbetowe i z betonu spr´˝onego

§ 161. Konstrukcje betonowe, ˝elbetowe i z betonu

spr´˝onego powinny byç zabezpieczone poprzez

ochron´

1) konstrukcyjnà,

2) materia∏owo-strukturalnà,

3) powierzchniowà.

Poz. 735

b) preparatów chroniàcych przed korozjà oraz

os∏on — w przypadku ci´gien spr´˝ajàcych usytuowanych na zewnàtrz przekroju elementu,

z zastrze˝eniem ust. 2,

c) otuliny na wystajàcych po obci´ciu ci´gnach

strunobetonowych i kablobetonowych wraz

z blokami kotwiàcymi.

2. Dopuszcza si´ zabezpieczenie ci´gien spr´˝ajàcych, o których mowa w ust.1 pkt 8 lit. b), tylko za pomocà preparatów chroniàcych przed korozjà, pod warunkiem ˝e pow∏oki z tych preparatów nie sà nara˝one

na uszkodzenia mechaniczne i uszkodzenia wywo∏ane

czynnikami atmosferycznymi.

§ 162. 1. Ochrona, o której mowa w § 161 pkt 1, powinna byç zrealizowana w szczególnoÊci poprzez

3. Elementy prefabrykowane, o których mowa

w ust. 1 pkt 2, powinny byç w szczególnoÊci zastosowane jako

1) zastosowanie w miar´ mo˝liwoÊci konstrukcji monolitycznych betonowanych na miejscu budowy

lub prefabrykowanych prz´se∏ jako jednolitych elementów,

1) zespolone z betonem wykonanym na budowie —

dla uk∏adów konstrukcyjnych gwarantujàcych

wspó∏prac´ ∏àczonych cz´Êci w przenoszeniu obcià˝eƒ,

2) zastosowanie

elementów

prefabrykowanych

w ustrojach noÊnych z zachowaniem warunków

okreÊlonych w ust. 3,

2) uciàglone — w przypadku wieloprz´s∏owych obiektów mostowych,

3) wyeliminowanie elementów prefabrykowanych

w korpusach podpór,

4) dobór odpowiednich kszta∏tów i wymiarów elementów konstrukcji, tak aby

a) zapewnione by∏y co najmniej minimalne gruboÊci otulin zewn´trznych pr´tów zbrojenia i ci´gien

spr´˝ajàcych przewidzianych przez Polskà Norm´,

b) uniemo˝liwione by∏o pojawienie si´ rys bàdê ich

rozwartoÊç nie przekracza∏a wartoÊci okreÊlonych za dopuszczalne w Polskiej Normie,

c) wyeliminowane zosta∏y zamkni´te przestrzenie

niedost´pne dla kontroli stanu konstrukcji,

d) zapewniona by∏a mo˝liwoÊç odprowadzenia

skroplin pary wodnej,

5) dobór stali zbrojeniowej i spr´˝ajàcej, z uwzgl´dnieniem w∏aÊciwego oszacowania strat, gwarantujàcy przenoszenie obcià˝eƒ podstawowych jak

i dodatkowych oraz spe∏nienie wymogu minimalnego procentu zbrojenia przewidzianego w Polskiej Normie,

6) zastosowanie rozwiàzaƒ zamykajàcych dost´p wód

opadowych do wn´trza elementów konstrukcji

w wyniku

a) zapewnienia odpowiednich pochyleƒ,

b) wykonania kapinosów,

c) osadzenia elementów wyposa˝enia przed betonowaniem konstrukcji, a w szczególnoÊci dolnych cz´Êci wpustów, kotwi, rur os∏onowych,

7) zastosowanie szczelnych zabezpieczeƒ przerw dylatacyjnych,

8) zabezpieczenie ci´gien spr´˝ajàcych przed korozjà

za pomocà

a) preparatów chroniàcych przed korozjà i zapewniajàcych przesuw ci´gien — w przypadku wype∏nienia kana∏ów na ci´gna spr´˝ajàce,

3) odpowiednio przygotowane do zespolenia w szczególnoÊci poprzez

a) obróbk´ p∏aszczyzn kontaktowych — usuni´cie

szkliwa cementowego i w szczególnych przypadkach dodatkowo ˝∏obkowanie,

b) wypuszczone zbrojenie — do po∏àczenia z betonem wykonanym na budowie,

c) pokrycie preparatami poprawiajàcymi przyczepnoÊç,

d) wype∏nienie styków kontaktowych klejem —

w przypadku spr´˝enia,

4) wspó∏pracujàce ze sobà w kierunku poprzecznym

— w szczególnoÊci poprzez spr´˝enie lub wype∏nienie przerw mi´dzy prefabrykatami betonem

zbrojonym, po spe∏nieniu odpowiednio wymagaƒ

pkt 3.

§ 163. 1. Ochrona betonu, o której mowa w § 161

pkt 2, powinna byç zrealizowana poprzez

1) odpowiednià klas´ betonu,

2) rodzaj cementu,

3) rodzaj kruszywa i jego uziarnienie,

4) dodatki i domieszki,

zgodnie z Polskimi Normami, z zastrze˝eniem ust. 2

oraz § 164—166.

2. Beton powinien mieç wytrzyma∏oÊç okreÊlonà

klasà

1) w fundamentach i podporach obiektów mostowych, tunelach i konstrukcjach oporowych, których najmniejszy wymiar jest wi´kszy ni˝ 60 cm,

znajdujàcych si´ w nieagresywnym Êrodowisku,

z wyjàtkiem podpór mostów nara˝onych na niszczàce dzia∏anie wody i kry — nie mniejszà ni˝ B25,

2) w elementach i konstrukcjach wymienionych

w pkt 1

a) znajdujàcych si´ w agresywnym Êrodowisku

lub nara˝onych na niszczàce dzia∏anie wody

i kry,

b) których najmniejszy wymiar jest nie wi´kszy

ni˝ 60 cm,

— nie mniejszà ni˝ B30,

3) w konstrukcjach noÊnych prz´se∏ i w elementach

ich wyposa˝enia, w przepustach — nie mniejszà

ni˝ B30,

4) w konstrukcjach spr´˝onych — nie mniejszà

ni˝ B35.

3. Beton, o którym mowa w ust. 2, powinien spe∏niaç wymagania w zakresie

1) nasiàkliwoÊci — okreÊlone Polskà Normà odnoszàcà si´ do obiektów mostowych, z zastrze˝eniem

ust. 4,

2) przepuszczalnoÊci wody — mierzone stopniem wodoszczelnoÊci nie mniejszym ni˝ W8,

3) mrozoodpornoÊci — okreÊlone Polskà Normà odnoszàcà si´ do obiektów mostowych.

4. Dopuszcza si´ w konstrukcjach poddawanych

odbudowie, rozbudowie i przebudowie nasiàkliwoÊç

betonu okreÊlonà u∏amkiem masowym nie wi´kszà

ni˝ 5%.

§ 164. 1. Do wykonania betonów, o których mowa

w § 163 ust. 2, powinien byç zastosowany cement portlandzki CEM I niskoalkaliczny

1) do betonu klasy B25 — klasy 32,5 NA,

2) do betonu klasy B30, B35 i B40 — klasy 42,5 NA,

3) do betonu klasy B45 i wi´kszej — klasy 52,5 NA,

spe∏niajàcy wymagania Polskiej Normy, z zastrze˝eniem ust. 2.

2. Cement, o którym mowa w ust. 1, powinien charakteryzowaç si´ nast´pujàcym sk∏adem

1) zawartoÊç okreÊlona u∏amkiem masowym krzemianu trójwapniowego (alitu) C3S — nie wi´ksza ni˝

60%,

2) zawartoÊç okreÊlona u∏amkiem masowym glinianu

trójwapniowego C3A — nie wi´ksza ni˝ 7%,

3) zawartoÊç

okreÊlona

u∏amkiem

masowym

C4AF + 2 x C3A — nie wi´ksza ni˝ 20%.

3. Dopuszcza si´, w razie potrzeby, zastosowanie

cementów o wysokiej wczesnej wytrzyma∏oÊci.

§ 165. 1. Kruszywo do wykonania betonów, o których mowa w § 163 ust. 2, powinno byç marki nie

mniejszej ni˝ symbol liczbowy klasy betonu i odpowiadaç wymaganiom Polskiej Normy dla kruszyw mineralnych, z zastrze˝eniem ust. 2 dla kruszywa grubego,

ust. 3 — dla kruszywa drobnego i ust. 4 — dla uziarnienia kruszywa.

2. Jako kruszywo grube powinny byç zastosowane

Poz. 735

1) do betonów klasy B30 i wi´kszych — grysy granitowe, bazaltowe lub z innych ska∏ zbadanych przez

uprawnionà jednostk´ badawczà, o maksymalnym

wymiarze ziarna nie wi´kszym ni˝ 16 mm, spe∏niajàce nast´pujàce wymagania

a) zawartoÊç okreÊlona u∏amkiem masowym py∏ów mineralnych — nie wi´ksza ni˝ 1%,

b) wskaênik okreÊlony u∏amkiem masowym rozkruszenia dla grysów bazaltowych i innych,

z wyjàtkiem granitowych — nie wi´kszy ni˝ 8%,

c) nasiàkliwoÊç dla kruszywa marki 30 i marki 50

odmiany II — nie wi´ksza ni˝ 1,2%,

d) mrozoodpornoÊç dla kruszywa marki 30

— wed∏ug metody bezpoÊredniej — nie wi´ksza

ni˝ 2%,

— wed∏ug zmodyfikowanej metody bezpoÊredniej — nie wi´ksza ni˝ 10%,

e) zalecana zawartoÊç okreÊlona u∏amkiem masowym

— podziarna — nie wi´ksza ni˝ 5%,

— nadziarna — nie wi´ksza ni˝ 10%,

2) do betonu klasy B25 — ˝wir o maksymalnym wymiarze ziarna nie wi´kszym ni˝ 31,5 mm, spe∏niajàcy nast´pujàce wymagania

a) w zakresie cech fizycznych i chemicznych okreÊlone w Polskiej Normie dla kruszywa marki 30,

b) mrozoodpornoÊç wed∏ug zmodyfikowanej metody bezpoÊredniej — nie wi´ksza ni˝ 10%,

c) zalecana zawartoÊç okreÊlona u∏amkiem masowym

— podziarna — nie wi´ksza ni˝ 5%,

— nadziarna — nie wi´ksza ni˝ 10%.

3. Jako kruszywo drobne powinny byç zastosowane piaski o uziarnieniu nie wi´kszym ni˝ 2 mm pochodzenia rzecznego lub kompozycja piasku rzecznego

i kopalnianego uszlachetnionego, spe∏niajàce wymagania

1) w zakresie zawartoÊci okreÊlonych u∏amkiem masowym poszczególnych frakcji w stosie okruchowym

a) ziarna nie wi´ksze ni˝ 0,25 mm — (14÷19)%,

b) ziarna nie wi´ksze ni˝ 0,5 mm — (33÷48)%,

c) ziarna nie wi´ksze ni˝ 1 mm — (57÷76)%,

z zastrze˝eniem wymagaƒ okreÊlonych w ust. 4,

2) w zakresie cech fizycznych i chemicznych

a) zawartoÊç okreÊlona u∏amkiem masowym py∏ów mineralnych — nie wi´ksza ni˝ 1,5%,

b) zawartoÊç okreÊlona u∏amkiem masowym

zwiàzków siarki — nie wi´ksza ni˝ 0,2%,

c) zawartoÊç okreÊlona u∏amkiem masowym zanieczyszczeƒ obcych — nie wi´ksza ni˝ 0,25%.

4. Uziarnienie kruszywa powinno

1) byç ustalone doÊwiadczalnie w czasie projektowania mieszanki betonowej — dla betonów klasy B35

i klas wi´kszych,

2) dla betonów klas B25 i B30 mieÊciç si´ odpowiednio w granicach dla ∏àcznego uziarnienia podanych

w tabeli

Wymiar boku oczka sita

(mm)

U∏amek masowy kruszywa przechodzàcego przez sito

wymiar ziarna ≤ 16 mm (%)

wymiar ziarna ≤ 31,5 mm (%)

0,25

3÷8

2÷8

0,50

7÷20

5÷18

1,0

12÷32

8÷28

2,0

21÷42

14÷37

4,0

36÷56

23÷47

8,0

60÷76

38÷62

16,0

100

62÷80

31,5

—

100

§ 166. Dopuszcza si´ zastosowanie domieszek i dodatków do betonu, a w szczególnoÊci

1) domieszek uplastyczniajàcych,

2) domieszek up∏ynniajàcych (superplastyfikatorów),

3) domieszek zwi´kszajàcych wiàêliwoÊç wody,

4) domieszek napowietrzajàcych,

5) domieszek przyspieszajàcych wiàzanie,

6) domieszek przyspieszajàcych poczàtkowy przyrost

wytrzyma∏oÊci (twardnienie),

7) domieszek opóêniajàcych wiàzanie,

8) domieszek i dodatków uszczelniajàcych,

9) domieszek i dodatków mineralnych,

10) domieszek barwiàcych, z zastrze˝eniem ˝e dotyczy

to tylko rozwiàzaƒ, o których mowa w § 134 ust. 1

pkt 1,

11) domieszek mrozochronnych.

§ 167. 1. Sk∏ad mieszanki betonowej powinien byç

ustalony w oparciu o recept´ i sprawdzony doÊwiadczalnie poprzez wykonanie wszystkich badaƒ przewidzianych w Polskiej Normie dla mieszanki betonowej

i betonu zwyk∏ego, z zastrze˝eniem ust. 2.

2. W przypadku zastosowania dodatków i domieszek badanie odpornoÊci betonu na dzia∏anie mrozu

powinno byç wykonane wed∏ug Polskiej Normy, z zastosowaniem wody oraz 2% roztworu solnego (NaCl),

na oddzielnych próbkach.

§ 168. 1. Ochrona betonu, o której mowa w § 161

pkt 3, powinna byç przewidziana w szczególnoÊci

w konstrukcjach obiektów

1) nowo zbudowanych, gdy ochrona, o której mowa

w § 162 i 163, nie stanowi wystarczajàcego zabezpieczenia przed korozjà, zw∏aszcza w Êrodowisku

o Êrednim lub silnym stopniu agresywnoÊci,

2) poddawanych odbudowie, rozbudowie i przebudowie, gdy

a) powierzchniowe warstwy betonu w wyniku karbonatyzacji zatraci∏y w∏aÊciwoÊci ochronne

w stosunku do stali zbrojeniowej,

b) gruboÊç otuliny stali zbrojeniowej przy powierzchniach odkrytych nie spe∏nia wymagaƒ

Polskiej Normy,

c) usytuowane sà w Êrodowisku agresywnym i ich

konstrukcja nie wykazuje rozwiàzaƒ, o których

mowa w § 162 i 163, a stopieƒ agresywnoÊci Êrodowiska wskazuje na potrzeb´ ochrony.

2. Uznaje si´, ˝e powierzchniowe warstwy betonu

nie zatraci∏y w∏aÊciwoÊci, o których mowa w ust. 1 pkt 2

lit. a), ale nastàpi∏o znaczne ich obni˝enie, gdy pH wyciàgu wodnego jest nie mniejsze ni˝ 11, z zastrze˝eniem § 169; przy pH mniejszym ni˝ 10 beton nie ma

w∏aÊciwoÊci ochronnych.

§ 169. 1. W konstrukcjach poddawanych odbudowie, rozbudowie i przebudowie powinny byç w przypowierzchniowych warstwach betonu okreÊlone w∏aÊciwoÊci ochronne betonu w stosunku do stali zbrojeniowej z uwagi na zawartoÊç chlorków.

2. Uznaje si´, i˝ beton zachowuje w∏aÊciwoÊci,

o których mowa w ust. 1, gdy zachowane sà wartoÊci

okreÊlone w tabeli

Rodzaj ska˝enia

Jednostka

miary

Graniczna wartoÊç

liczbowa wielkoÊci

%

nie wi´kszy ni˝ 0,4

U∏amek masowy jonów Cl w betonie nieskarbonatyzowanym

1) konstrukcji ˝elbetowych

2) konstrukcji spr´˝onych

U∏amek masowy jonów Cl w betonie skarbonatyzowanym

nie wi´kszy ni˝ 0,2

%

nie wi´kszy ni˝ 0,1

§ 170. Pod∏o˝e betonowe przewidziane do ochrony

powierzchniowej powinno mieç wytrzyma∏oÊç

1) na Êciskanie, okreÊlonà zgodnie z Polskà Normà —

nie mniejszà ni˝

a) w konstrukcjach nowo zbudowanych obiektów

— wytrzyma∏oÊç gwarantowanà wynikajàcà

z przyj´tej klasy betonu,

b) w konstrukcjach odbudowywanych, rozbudowywanych i przebudowywanych — 25 MPa,

2) na odrywanie

a) w konstrukcjach nowo zbudowanych obiektów

— nie mniejszà ni˝ 1,5 MPa,

b) w konstrukcjach odbudowywanych, rozbudowywanych i przebudowywanych — Êrednià nie

mniejszà ni˝ 1,5 MPa, przy wartoÊci minimalnej

nie mniejszej ni˝ 1 MPa.

§ 171. Jako ochrona powierzchniowa betonu powinny byç zastosowane w szczególnoÊci

1) impregnacja powierzchni, tj. nasàczenie stwardnia∏ego betonu cieczami lub gazami, powodujàcymi

zmian´ niektórych jego cech, np. hydrofobowoÊç,

2) pow∏oki malarskie o gruboÊci (0,1÷1,0) mm,

3) pow∏oki grubowarstwowe o gruboÊci (1÷2) mm

z ciek∏ych wyrobów ˝ywicznych lub komponentów

˝ywicznych,

4) wyprawy o gruboÊci (1÷10) mm z kompozytów ˝ywicznych, mineralnych lub mineralno-˝ywicznych

o konsystencji plastycznej,

Poz. 735

5) wyk∏adziny o gruboÊci wi´kszej ni˝ 5 mm — zespalane z chronionà konstrukcjà za pomocà klejów, kitów lub zapraw.

§ 172. 1. Materia∏y u˝ywane do ochrony powierzchniowej betonu powinny, z zastrze˝eniem ust. 3 i 4

1) byç dostosowane do stanu pod∏o˝a, jego zawilgocenia i szczelnoÊci,

2) stanowiç opór dla dyfuzji dwutlenku w´gla (CO2),

z zastrze˝eniem ust. 5 pkt 1,

3) nie stanowiç oporu dla dyfuzji pary wodnej, z zastrze˝eniem ust. 5 pkt 2.

2. Opór dyfuzji, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i 3,

powinien wynosiç

1) dla dwutlenku w´gla (CO2) — nie mniej ni˝

50 m oporu dyfuzji s∏upa powietrza,

2) dla pary wodnej — nie wi´cej ni˝ 4 m oporu dyfuzji

s∏upa powietrza.

3. Ochrona powierzchniowa betonu powinna

1) zapewniç zamkni´cie rys, z zastrze˝eniem ust. 4

pkt 1, zale˝nie od ich wielkoÊci w przedziale temperatur dodatnich i ujemnych, okreÊlonych w Polskiej Normie jako wartoÊci ekstremalne zmian

temperatury wywo∏ujàce si∏y wewn´trzne w konstrukcji,

2) spe∏niaç wymagania wytrzyma∏oÊci na oderwanie

od pod∏o˝a okreÊlone w tabeli

Wytrzyma∏oÊç na odrywanie

Rodzaj pow∏oki

Êrednia nie

mniejsza ni˝ (MPa)

minimalna

(MPa)

Pow∏oki bez zdolnoÊci pokrywania zarysowaƒ

0,8

0,5

Pow∏oki z minimalnà zdolnoÊcià pokrywania zarysowaƒ

1,0

0,6

a) na powierzchniach nie obcià˝onych ruchem

1,3

0,8

b) na powierzchniach obcià˝onych ruchem

1,5

1,0

Pow∏oki z podwy˝szonà zdolnoÊcià pokrywania zarysowaƒ

4. Nie dopuszcza si´ zastosowania ochrony powierzchniowej, która

1) zamyka rysy — na powierzchniach elementów znajdujàcych si´ od spodu elementu konstrukcji,

2) uniemo˝liwia zaobserwowanie ewentualnego pojawienia si´ zarysowaƒ oraz obserwacji propagacji

rys istniejàcych.

5. Dopuszcza si´ zastosowanie ochrony powierzchniowej, która

1) nie stanowi oporu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 —

na powierzchniach nie zarysowanych bàdê nie ulegajàcych zarysowaniu,

2) stanowi opór, o którym mowa w ust.1 pkt 3 — na

powierzchniach zarysowanych bàdê ulegajàcych

zarysowaniu, pod warunkiem zapewnienia mo˝li-

woÊci odprowadzenia pary wodnej z betonu, tj.

w szczególnoÊci poprzez niewykonanie pow∏oki ze

wszystkich stron elementu.

§ 173. Elementy konstrukcyjne nara˝one na niszczàce dzia∏anie wód p∏ynàcych, kry oraz na agresywnoÊç wody powinny byç zabezpieczone przed uszkodzeniem i utratà przekroju elementów. Zabezpieczenia

powinny byç dobrane w zale˝noÊci od przewidywanej

trwa∏oÊci elementu konstrukcyjnego. Rol´ zabezpieczeƒ mogà spe∏niaç w szczególnoÊci

1) przypowierzchniowe warstwy betonu konstrukcji

podpór odpowiednio zbrojone,

2) rury obsadowe pali — pozostawione w gruncie,

3) skrzynie stalowe lub formy u˝yte do wykonania

podpór — pozostawione w konstrukcji.

§ 174. W konstrukcjach odbudowywanych, rozbudowywanych i przebudowywanych rysy o rozwartoÊciach przekraczajàcych dopuszczalne wartoÊci, okreÊlone w Polskiej Normie, bàdê rysy, które nie mogà byç

zabezpieczone za pomocà ochrony powierzchniowej,

powinny byç zlikwidowane poprzez wype∏nienie kompozycjà iniekcyjnà.

4) powinny zapewniç w szczególnoÊci

a) odp∏yw zbierajàcych si´ wód opadowych lub

skroplin pary wodnej,

b) dost´p do wewn´trznych przestrzeni elementów

zamkni´tych — jeÊli ich wymiary pozwolà na poruszanie si´ obs∏ugi,

c) ochron´ przed gnie˝d˝eniem si´ ptactwa.

3. Konstrukcje stalowe

2. Szczelne po∏àczenia stykowe, o których mowa

w ust. 1 pkt 3 lit. a), powinny byç zapewnione w szczególnoÊci poprzez

§ 175. Konstrukcje stalowe powinny byç zabezpieczone poprzez ochron´

1) konstrukcyjnà,

2) materia∏owo-strukturalnà,

3) powierzchniowà.

§ 176.1. W ramach ochrony, o której mowa w § 175

pkt 1, konstrukcje obiektów mostowych oraz ich elementy

1) nie powinny mieç w szczególnoÊci

a) miejsc trudno dost´pnych, nieprzewiewnych —

uniemo˝liwiajàcych wykonanie pow∏ok ochronnych oraz nara˝onych na zbieranie si´ kurzu, py∏ów, wody lub skroplin pary wodnej,

b) rozcz∏onowanych elementów o g´stym skratowaniu i ma∏ych przekrojach — utrudniajàcych

wykonanie pow∏ok ochronnych i ich renowacj´,

c) stref kontaktu z materia∏ami porowatymi i higroskopijnymi,

d) miejsc (punktów) o nadmiernej koncentracji napr´˝eƒ, zw∏aszcza lokalnych,

2) powinny byç przewidziane w szczególnoÊci

a) z elementów o du˝ych g∏adkich powierzchniach,

z ˝ebrami usztywniajàcymi umieszczonymi od

strony wewn´trznej, chyba ˝e wzgl´dy konstrukcyjne wymagajà inaczej,

b) z elementów bez progów zatrzymujàcych wod´

i zanieczyszczenia,

c) z elementów zamkni´tych hermetycznie lub zapewniajàcych odprowadzenie skroplin pary

wodnej bàdê otwartych, o ma∏o rozwini´tej powierzchni i wyokràglonych naro˝ach i kraw´dziach,

d) z elementów bez karbów lub z rozwiàzaniami ∏agodzàcymi ich skutki,

3) powinny mieç w szczególnoÊci

a) szczelne po∏àczenia stykowe,

b) naddatki przekrojów na korozj´ w stalach trudno

rdzewiejàcych, jeÊli nie jest przewidywana pow∏oka ochronna, przy czym naddatki gruboÊci

przewidziane dla ka˝dej strony elementu nara˝onej na wp∏ywy atmosferyczne nie mogà byç

— wi´ksze ni˝ 1,5 mm — w atmosferze przemys∏owej lub w przypadku oddzia∏ywania chlorków,

— wi´ksze ni˝ 1 mm — w atmosferze miejskiej

i wiejskiej,

c) zapewnione odleg∏oÊci od powierzchni wód

i gruntu, zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi

w § 33 ust. 1 pkt 3,

1) zag´szczenie nitów lub Êrub,

2) umieszczenie Êrub trzpieniami od spodu ∏àczonych

elementów lub wyjàtkowo trzpieniami od góry

z zastosowaniem nakr´tek ko∏pakowych — w przypadkach specjalnych zaleceƒ Urz´du Dozoru Technicznego bàdê trudnoÊci konstrukcyjnych,

3) uszczelnienie szczelin mi´dzy elementami,

4) wykonanie ciàg∏ych spoin ∏àczàcych elementy na

ca∏ym obwodzie przylegania,

5) zastosowanie spoin pachwinowych dwustronnych

i spoin brze˝nych ca∏kowicie przetopionych.

3. Eliminowanie karbów, o których mowa w ust. 1

pkt 2 lit. d), powinno byç zapewnione w szczególnoÊci

poprzez

1) zaniechanie z∏àczy nak∏adkowych,

2) zastosowanie pasów dêwigarów z jednolitych

blach, z ∏agodnymi zmianami przekrojów zgodnymi z Polskà Normà,

3) zaniechanie spawanych po∏àczeƒ usztywnieƒ Êrodników z pasami rozciàganymi,

4) zastosowanie ∏agodnej zmiany przekroju w kszta∏cie zaokràgleƒ — przy prostopad∏ych po∏àczeniach

elementów.

4. Odp∏yw wody, o którym mowa w ust. 1 pkt 4

lit. a), powinien byç zapewniony, z zachowaniem odpowiednio wymagaƒ okreÊlonych w § 138, w szczególnoÊci

1) z przekrojów otwartych od góry — za pomocà

otworów o Êrednicy nie mniejszej ni˝ 50 mm zaopatrzonych w rurki odp∏ywowe, przewidzianych

w pó∏kach dêwigarów w odst´pach nie wi´kszych

ni˝ 3 m oraz w najni˝szych punktach,

2) z dolnych pasów dêwigarów za pomocà otworów

a) w usztywnieniach Êrodnika na styku z pasem —

o szerokoÊci nie mniejszej ni˝ 50 mm i o wysokoÊci nie mniejszej ni˝ 30 mm,

b) w miejscach przewidywanych zastoisk wody —

o Êrednicy nie mniejszej ni˝ 50 mm, zaopatrzonych w rurki odp∏ywowe,

3) z przekrojów zamkni´tych — za pomocà wyci´ç naro˝y w przeponach i otworów odp∏ywowych okreÊlonych w pkt 2 lit. b) przewidzianych w najni˝szych punktach.

5. Rurki odp∏ywowe, o których mowa w ust. 4 pkt 1,

pkt 2 lit. b) i pkt 3, powinny byç zakoƒczone ukoÊnie

i wystawaç nie mniej ni˝ 50 mm poza obrys elementu,

w którym sà osadzone.

6. Dêwigary kratownicowe, niezale˝nie od wymagaƒ okreÊlonych w ust. 1, powinny mieç w szczególnoÊci

1) mo˝na zaniechaç pow∏ok malarskich, jeÊli spe∏nione sà wymagania okreÊlone w § 33 ust. 1 pkt 3

i w § 176 ust. 1 pkt 3 lit. b),

1) w przypadku stosowania elementów o otwartych

przekrojach

a) pasy górne otwarte od do∏u,

b) pasy dolne dwucz∏onowe z przewiàzkami,

2) powinny byç zastosowane pow∏oki malarskie

w przestrzeniach zamkni´tych pozostajàcych pod

normalnym ciÊnieniem atmosferycznym, jeÊli

wzgl´dna wilgotnoÊç powietrza jest wi´ksza ni˝

60%.

2) w przypadku konstrukcji z jazdà do∏em i chodnikami przewidzianymi na zewnàtrz dêwigarów

a) pomost rozdzielony na cz´Êci — oddzielny pod

jezdni´ i chodniki,

b) otwory w pomoÊcie zabezpieczone przed nap∏ywem wody opadowej obrze˝ami o wysokoÊci

nie mniejszej ni˝ 50 mm — dla przenikania elementów dêwigara z zachowaniem przeÊwitów

50 mm, gdy nie zachodzà okolicznoÊci okreÊlone

w pkt 2 lit. a).

§ 177. W ramach ochrony, o której mowa w § 175

pkt 2, konstrukcje obiektów mostowych oraz ich elementy

1) nie powinny zawieraç w szczególnoÊci

a) materia∏ów o bardzo zró˝nicowanych potencja∏ach elektrochemicznych,

b) ˝u˝li i wtràceƒ metalicznych b´dàcych wynikiem

procesów spawalniczych,

2) powinny byç przewidziane w szczególnoÊci

a) z gatunków stali o podwy˝szonej odpornoÊci na

korozj´, tj. niskostopowych lub ze stali trudno

rdzewiejàcej u˝ytej w przypadkach zaniechania

pow∏ok malarskich, o gruboÊciach blach i profili

okreÊlonych w Polskiej Normie, z tym ˝e stal

trudno rdzewiejàca nie powinna byç zastosowana w pomieszczeniach zamkni´tych, zag∏´bionych w wodzie lub gruncie oraz w Êrodowisku

o silnej agresywnoÊci atmosfery,

b) z elementów ∏àczonych za pomocà spawania

materia∏ami spawalniczymi dostosowanymi do

∏àczonych gatunków stali.

§ 178. 1. W ramach ochrony, o której mowa w § 175

pkt 3, konstrukcje stalowe powinny byç zabezpieczone

przed oddzia∏ywaniem Êrodowiska niezale˝nie od

ochrony, o której mowa w § 176 i 177.

2. Ochrona powierzchniowa mo˝e byç zrealizowana w szczególnoÊci jako

4. Pow∏oki metalizacyjno-malarskie powinny byç

przewidziane równie˝, bez wzgl´du na planowany

okres trwa∏oÊci, w szczególnoÊci na powierzchniach

elementów urzàdzeƒ dylatacyjnych oraz elementów

wyposa˝enia pozbawionych dost´pu w celu renowacji

pow∏ok ochronnych.

5. GruboÊç pow∏ok metalizacyjnych na elementach

konstrukcyjnych okreÊla Polska Norma, z tym ˝e nie

powinna ona byç mniejsza ni˝ 150 µm.

§ 179. W konstrukcjach zespolonych stalowo-betonowych, niezale˝nie od odpowiedniej ochrony przewidzianej dla poszczególnych materia∏ów, powinno byç

zapewnione odprowadzenie skroplin pary wodnej wydostajàcych si´ z betonu i osadzajàcych si´ na pasach

elementów stalowych.

Dzia∏ VI

WYPOSA˚ENIE OBIEKTÓW IN˚YNIERSKICH

Rozdzia∏ 1

Wymagania ogólne

§ 180. W zale˝noÊci od potrzeb, przeznaczenia i usytuowania obiekt in˝ynierski powinien byç wyposa˝ony

w szczególnoÊci w

1) ∏o˝yska,

2) zabezpieczenia przerw dylatacyjnych,

3) izolacj´ wodoszczelnà, w szczególnoÊci pomostów

obiektów mostowych i powierzchni konstrukcji

oporowych stykajàcych si´ z gruntem,

4) nawierzchni´ jezdni i chodników,

5) kraw´˝niki oddzielajàce jezdni´ od chodników lub

torowiska bàdê ograniczajàce jezdnie w obiektach

bez chodników,

6) tory tramwajowe i s∏upy sieci trakcyjnej,

1) pow∏oki malarskie,

7) urzàdzenia odprowadzenia wód opadowych,

2) pow∏oki metalizacyjne, przewidziane na elementach wyposa˝enia z wyjàtkiem elementów konstrukcyjnych, z zastrze˝eniem ust. 4,

8) balustrady zabezpieczajàce pieszych i obs∏ug´

przed upadkiem z wysokoÊci,

3) pow∏oki metalizacyjno-malarskie,

wykonane na odpowiednio przygotowanym pod∏o˝u

zgodnie z Polskà Normà, o gruboÊci i liczbie warstw

pokrycia zale˝nych od przewidzianego materia∏u oraz

w dostosowaniu do stopnia agresywnoÊci Êrodowiska

i okresu u˝ytkowania obiektu.

3. W przypadku zastosowania stali trudno rdzewiejàcych

9) bariery przeciwdzia∏ajàce wyjechaniu pojazdu poza

jezdni´ lub obiekt bàdê zabezpieczajàce pojazdy

przed najechaniem na obiekt lub przeszkody sta∏e

znajdujàce si´ w pobli˝u jezdni,

10) os∏ony zabezpieczajàce przed pora˝eniem pràdem

sieci trakcyjnych,

11) ekrany przeciwha∏asowe,

12) os∏ony przeciwolÊnieniowe,

13) instalacje oÊwietleniowe,

14) urzàdzenia wentylacyjne,

15) urzàdzenia zabezpieczajàce dost´p do obiektu

w celach utrzymaniowych,

16) urzàdzenia mechaniczne dla ruchomych elementów konstrukcji,

17) p∏yty przejÊciowe w strefie po∏àczenia obiektu z nasypem drogowym,

18) elementy zabezpieczajàce podpory mostów przed

dzia∏aniem kry, sp∏awu i ˝eglugi oraz podpory wiaduktu przed najechaniem pojazdów i skutkami wykolejenia pojazdów szynowych,

19) tablice okreÊlajàce szlak ˝eglugowy zgodnie z odnoÊnymi przepisami,

20) sprz´t i Êrodki gaÊnicze,

21) specjalnie uformowane nisze podporowe na urzàdzenia umo˝liwiajàce podnoszenie ustroju noÊnego,

22) zabezpieczenia przed dost´pem

a) ptactwa, nietoperzy,

b) osób postronnych do pomieszczeƒ technicznych, urzàdzeƒ technicznych oraz przestrzeni zamkni´tych,

23) znaki pomiarowe.

§ 181. Na obiektach in˝ynierskich nie powinny byç

1) zainstalowane reklamy i dekoracje, nie stanowiàce

elementu plastycznego obiektu lub wyposa˝enia,

2) umieszczone na chodnikach maszty latarƒ i s∏upów

podtrzymujàcych sieç trakcyjnà — z wyjàtkiem linii

balustrady i poza balustradà.

Poz. 735

2. Dopuszcza si´ wykorzystanie przestrzeni pod

spocznikami i biegami schodów oraz pochylni w celu

budowy pomieszczeƒ technicznych, jeÊli nie stanowi to

zagro˝enia dla bezpieczeƒstwa ruchu pojazdów i ruchu

pieszych.

§ 186. Pomieszczenia techniczne i gospodarcze powinny spe∏niaç wymagania okreÊlone w warunkach

technicznych, jakim powinny odpowiadaç budynki i ich

usytuowanie.

Rozdzia∏ 2

¸o˝yska

§ 187. 1. Ustrój noÊny lub poszczególne elementy

konstrukcyjne obiektów mostowych powinny mieç zapewnione przekazanie si∏ w miejscach podparcia,

zgodnie z przyj´tym schematem statycznym konstrukcji.

2. Przekazywanie si∏, o którym mowa w ust. 1, powinno nastàpiç w szczególnoÊci poprzez bezpoÊrednie

oparcie jednego elementu na drugim lub za pomocà

elementów przek∏adkowych w postaci ∏o˝ysk bàdê

przegubów konstrukcyjnych kszta∏towanych w konstrukcjach betonowych lub ˝elbetowych, spe∏niajàcych wymagania Polskich Norm.

3. Dopuszcza si´ bezpoÊrednie oparcie belek na

podporach w przypadku

1) belek drewnianych le˝ajowych pojedynczych i z∏o˝onych, opartych na drewnianych oczepach bàdê

za pomocà siode∏ek lub siode∏ek z zastrza∏ami,

§ 182. Nawierzchnie jezdni, chodników, schodów,

pochylni oraz urzàdzeƒ, umo˝liwiajàcych dost´p do elementów obiektu mostowego, powinny byç wykonane

z materia∏ów o w∏aÊciwoÊciach przeciwpoÊlizgowych.

2) belek lub p∏yt ˝elbetowych o rozpi´toÊci nie wi´kszej ni˝ 10 m — jeÊli d∏ugoÊç podparcia spe∏nia wymagania Polskiej Normy, a elementy podpierajàce

sà zabezpieczone przed skutkami nadmiernej koncentracji si∏ na kraw´dzi elementu podpierajàcego,

z zastrze˝eniem ust. 4,

§ 183. Je˝eli przekrój poprzeczny na obiekcie mostowym nie stanowi kontynuacji elementów przekroju

poprzecznego drogi, to elementy wyposa˝enia obiektu

powinny byç zabezpieczone za pomocà kraw´˝ników

lub barier przed najechaniem przez pojazdy poruszajàce si´ po drodze.

3) walcowanych dêwigarów stalowych o rozpi´toÊci

nie wi´kszej ni˝ 18 m — jeÊli oparte sà na oczepach

drewnianych w mostach objazdowych o niewielkim nat´˝eniu ruchu i obcià˝eniu nie przekraczajàcym najmniejszego ci´˝aru pojazdu dopuszczonego do ruchu na drogach publicznych.

§ 184. 1. Dopuszcza si´ wykonanie pomostów a˝urowych w prz´s∏ach mostów ruchomych i sk∏adanych,

w celu zmniejszenia ci´˝aru pomostu i zmniejszenia

oddzia∏ywania parcia wiatru.

4. Wymagania okreÊlone w ust. 3 pkt 2 nie odnoszà

si´ do belek prefabrykowanych o rozpi´toÊciach wi´kszych ni˝ 10 m — jeÊli po∏àczone sà poprzez obetonowanie i powiàzanie odpowiednim zbrojeniem w szczególnoÊci z poprzecznicami podporowymi, oczepami

podpór lub elementami konstrukcji.

2. Pomosty, o których mowa w ust. 1, jeÊli przewidywany jest na nich ruch pieszych lub przep´d zwierzàt

hodowlanych, powinny spe∏niaç wymagania okreÊlone w § 307 ust. 4.

§ 185. 1. Pomieszczenia techniczne powinny byç

umieszczone

1) w specjalnych komorach przewidzianych poza

obiektem in˝ynierskim — dla urzàdzeƒ obcych,

2) w przyczó∏kach, jeÊli konstrukcja i rozmiary przyczó∏ka pozwolà na to — w szczególnoÊci na potrzeby obiektu.

§ 188. 1. Elementy przek∏adkowe, o których mowa

w § 187 ust. 2, w zale˝noÊci od rozwiàzaƒ konstrukcyjnych prz´se∏ i ich sztywnoÊci poprzecznej bàdê sztywnoÊci elementów w przekroju poprzecznym, powinny

zapewniç podparcie

1) punktowo-przechylne,

2) liniowo-przechylne.

2. Elementy przek∏adkowe powinny

1) gwarantowaç

a) statecznoÊç obiektu,

b) stabilne warunki podparcia,

c) przenoszenie si∏ pionowych oraz poziomych —

w przypadku ograniczenia swobody przesuwu

w okreÊlonym kierunku,

d) poziome przesuni´cia punktów podparcia prz´se∏ w zale˝noÊci od przyj´tego kierunku swobody przesuwu, wywo∏ane zmianami temperatury,

skurczu i pe∏zania betonu oraz spr´˝eniem i obcià˝eniami,

e) obroty przekrojów podporowych,

f) mo˝liwoÊç korygowania poziomu podparcia

w przypadkach przewidywanych osiadaƒ pod∏o˝a lub wyst´powania wp∏ywów eksploatacji górniczej,

2) byç odporne w zale˝noÊci od rodzaju zastosowanego materia∏u na

a) wp∏ywy atmosferyczne, a w szczególnoÊci niskie

i wysokie temperatury, ozon, promieniowanie

ultrafioletowe,

b) Êrodki chemiczne u˝ywane do walki z go∏oledzià

oraz smary i benzyny,

c) przyspieszone starzenie materia∏ów,

3) byç zabezpieczone przed

a) korozjà — w szczególnoÊci poprzez zapewnienie

odp∏ywu wód opadowych z ∏aw pod∏o˝yskowych i umieszczenie powy˝ej najwy˝szych poziomów wód w przypadku mostów,

b) zmianà po∏o˝enia elementu lub poszczególnych

jego cz´Êci sk∏adowych,

c) zanieczyszczeniem powierzchni Êlizgowych

i tocznych,

4) mieç zapewniony dost´p w celu przeglàdów, konserwacji i wymiany.

3. W prz´s∏ach wolnopodpartych o rozpi´toÊci

1) nie wi´kszej ni˝ 6 m,

2) nie wi´kszej ni˝ 10 m — pod warunkiem ograniczenia w osi podparcia w kierunku pod∏u˝nym d∏ugoÊci styku do 60 mm,

3) nie wi´kszej ni˝ 15 m — w tymczasowych obiektach

mostowych z belek walcowanych opieranych na

drewnianych oczepach, po spe∏nieniu wymagaƒ

pkt 2 odnoÊnie do d∏ugoÊci styku,

Poz. 735

1) p∏ytowych o prostokàtnym zarysie w planie bàdê

lekko zakrzywionych,

2) belkowych o du˝ej sztywnoÊci na zginanie w kierunku poprzecznym bàdê niewielkim odst´pie ∏o˝ysk w kierunku poprzecznym,

3) wspartych na podporach podatnych na zginanie

w kierunku poprzecznym,

4) skoÊnych p∏ytowych szerokich, okreÊlonych w § 190

ust. 3 pkt 2.

§ 190. 1. Podparcia, o których mowa w § 189, powinny umo˝liwiç swobod´ poziomych przemieszczeƒ

w dowolnych lub okreÊlonych kierunkach bàdê ca∏kowicie je ograniczyç, w zale˝noÊci od funkcji i rozmieszczenia w stosunku do g∏ównej osi przemieszczeƒ

obiektu.

2. G∏ówne osie przemieszczeƒ, o których mowa

w ust. 1, zale˝ne od kszta∏tu i wymiarów obiektu oraz

rodzaju podpór, powinny przechodziç wzd∏u˝ d∏ugoÊci

obiektu w szczególnoÊci

1) przez Êrodek szerokich prz´se∏ prostokàtnych, skoÊnych lub trapezowych,

2) pod jednà z kraw´dzi wàskiego obiektu lub skrajnym dêwigarem prz´se∏ dwudêwigarowych,

3) po ci´ciwie ∏àczàcej wewn´trzne skrajne punkty

podparcia obiektów zakrzywionych w planie,

4) przez rozwarte naro˝a skoÊnych p∏yt wàskich bàdê

o du˝ym skosie lub przez jedno z rozwartych naro˝y prostopadle do osi podparcia — w przypadku

skoÊnych p∏yt szerokich.

3. Przez wymienione w ust. 2 skoÊne prz´s∏o p∏ytowe

1) wàskie bàdê o du˝ym skosie — rozumie si´ p∏yt´,

w której prosta prostopad∏a do osi podparcia wystawiona w rozwartym naro˝u nie przecina przeciwleg∏ej osi podparcia lub przecina jà w odleg∏oÊci nie wi´kszej ni˝ 3 m od rozwartego naro˝a,

2) szerokie — rozumie si´ p∏yt´, w której prosta prostopad∏a do osi podparcia, okreÊlona w pkt 1, przecina przeciwleg∏à oÊ podparcia w odleg∏oÊci wi´kszej ni˝ 3 m od rozwartego naro˝a.

1) zakrzywionych lub ukoÊnych w planie,

4. Na g∏ównych osiach przemieszczeƒ powinny byç

przewidziane, dostosowane do ich kierunków, ∏o˝yska

sta∏e oraz ∏o˝yska jednokierunkowo-przesuwne, o liczebnoÊci zale˝nej od podatnoÊci podpór na si∏y poziome i liczby prz´se∏, z tym ˝e miejsce umieszczenia ∏o˝ysk sta∏ych uwarunkowane jest mo˝liwoÊcià zabezpieczenia przerw dylatacyjnych na koƒcach obiektu.

2) prostokàtnych o du˝ym rozstawie ∏o˝ysk lub ma∏ej

sztywnoÊci ustrojów noÊnych na zginanie w kierunku poprzecznym,

5. ¸o˝yska przewidziane poza g∏ównà osià przemieszczeƒ powinny zapewniç

dopuszcza si´ stosowanie p∏askich ∏o˝ysk stalowych

jako elementów przek∏adkowych.

§ 189. 1. Podparcie punktowo-przechylne powinno

byç zastosowane w szczególnoÊci w obiektach

3) o trudnych do okreÊlenia kierunkach przemieszczeƒ i obrotów ustrojów noÊnych,

4) o zró˝nicowanych lub niepewnych warunkach posadowienia podpór.

2. Podparcie liniowo-przechylne dopuszcza si´

w szczególnoÊci w obiektach mostowych

1) identyczne warunki podparcia oraz swobod´ przesuwów we wszystkich kierunkach, z wyjàtkiem osi

podparcia przechodzàcych przez ∏o˝yska sta∏e

prz´se∏ prostokàtnych, skoÊnych i trapezowych, na

których powinien byç zapewniony tylko przesuw

w kierunku zgodnym z kierunkiem osi podparcia,

z zastrze˝eniem ust. 6 i 7,

2) w miar´ mo˝liwoÊci obroty we wszystkich kierunkach, zale˝nie od zastosowanego podparcia.

6. Dopuszcza si´ przenoszenie si∏ poziomych dzia∏ajàcych w poprzek obiektu przez ∏o˝yska znajdujàce

si´ w sàsiedztwie g∏ównej osi przemieszczeƒ — w przypadku du˝ej koncentracji poziomych si∏ na ∏o˝yskach

przewidzianych na g∏ównej osi przemieszczeƒ.

7. W obiektach ze spr´˝eniem poprzecznym ∏o˝yska

znajdujàce si´ poza g∏ównà osià przemieszczeƒ powinny zapewniç swobod´ przemieszczeƒ w kierunkach

zgodnych z kierunkiem si∏ spr´˝ajàcych.

8. Dopuszcza si´

1) wykorzystanie podatnoÊci podpór na si∏y poziome

— do przenoszenia poziomych przemieszczeƒ

punktów podparcia,

2) wykorzystanie luzów w elementach ograniczajàcych przesuni´cia ∏o˝ysk w kierunku poprzecznym

— do przenoszenia wyd∏u˝eƒ prz´se∏ prostokàtnych w tym kierunku, pod warunkiem ˝e odleg∏oÊç

mi´dzy skrajnymi ∏o˝yskami na osi podparcia jest

mniejsza ni˝ 10 m i nie dotyczy to prz´se∏ ze spr´˝eniem w kierunku poprzecznym,

3) sta∏e podparcie liniowo-przechylne dla szerokich

skoÊnych prz´se∏ p∏ytowych — pod warunkiem ˝e

jego d∏ugoÊç jest mniejsza ni˝ 10 m, a przeciwleg∏e

mu podparcie liniowe zapewnia pod∏u˝ne i poprzeczne przesuni´cia p∏yty.

§ 191. 1. ¸o˝yska stalowe styczne

1) mogà byç zastosowane do podparcia prz´se∏ o d∏ugoÊciach nie wi´kszych ni˝ 12 m, a wyjàtkowo nie

wi´kszych ni˝ 18 m, pod warunkiem zapewnienia

wspó∏czynnika tarcia nie wi´kszego ni˝ 0,1 mi´dzy

p∏ytami ∏o˝yska, z zastrze˝eniem ust. 2,

2) powinny mieç co najmniej jednà z p∏yt o cylindrycznej powierzchni styku,

3) w miar´ potrzeby mogà byç wyposa˝one w elementy ograniczajàce przesuwy w okreÊlonych kierunkach i przenoszàce si∏y poziome z prz´s∏a na

podpory.

2. Niedopuszczalne jest zastosowanie ∏o˝ysk, o których mowa w ust. 1 pkt 1, do podparcia prz´se∏ zawieszonych w ciàg∏ych konstrukcjach przegubowych.

§ 192. 1. ¸o˝yska stalowe wa∏kowe powinny mieç

jeden wa∏ek o Êrednicy nie mniejszej ni˝ 120 mm

i wspó∏czynnik tarcia potoczystego nie wi´kszy ni˝

0,03.

2. Wa∏ki, o których mowa w ust. 1, powinny

1) mieç w obszarze przekazywania nacisku

a) g∏adkà walcowà powierzchni´ bez rowków lub

innych os∏abieƒ przekroju,

b) d∏ugoÊç nie mniejszà ni˝ Êrednica wa∏ka,

2) byç zaopatrzone w urzàdzenia zapewniajàce w∏aÊciwy kierunek toczenia si´, z tym ˝e rowki dla prowadnic lub lin prowadzàcych powinny byç przewidziane poza obszarem przekazywania nacisków,

z zastrze˝eniem ust. 3.

Poz. 735

3. Dopuszcza si´ zastosowanie wa∏ków z rowkami

dla prowadnic w obszarze przekazywania nacisków

w ∏o˝yskach o obcià˝eniach nie wi´kszych ni˝ 1000 kN,

pod warunkiem ˝e poszczególne odcinki wa∏ka spe∏niajà wymagania okreÊlone w ust. 2 pkt 1 lit. b).

§ 193. 1. Betonowe lub ˝elbetowe przeguby powinny byç wykonane z betonu klasy nie mniejszej ni˝ B30.

2. Beton przegubów betonowych powinien

1) byç poddany sta∏ym napr´˝eniom dociskajàcym,

wynoszàcym nie mniej ni˝ 25% i nie wi´cej ni˝

150% wytrzyma∏oÊci gwarantowanej betonu przy

uwzgl´dnieniu pracy przegubu w dwu wzajemnie

prostopad∏ych kierunkach,

2) przenosiç si∏y poprzeczne nie wi´ksze ni˝ 25% si∏

pionowych, wyst´pujàcych jednoczeÊnie z si∏ami

poziomymi (wypadkowà si∏ z obu kierunków).

3. Beton przegubów ˝elbetowych, przy uwzgl´dnieniu pracy w dwu wzajemnie prostopad∏ych kierunkach

1) powinien braç udzia∏ w przenoszeniu napr´˝eƒ normalnych ∏àcznie ze zbrojeniem przegubu,

2) nie powinien mieç napr´˝eƒ, analizowanych wed∏ug metody napr´˝eƒ liniowych w I fazie i okreÊlonych w Polskiej Normie

a) rozciàgajàcych — wi´kszych ni˝ obliczeniowe,

zapewniajàce 95% pewnoÊci niepojawienia si´

zarysowania,

b) Êciskajàcych — wi´kszych od wytrzyma∏oÊci obliczeniowej na Êciskanie,

c) Êcinajàcych — wi´kszych od wytrzyma∏oÊci obliczeniowej na Êcinanie, przy jednoczesnym wymaganiu, aby wypadkowa si∏ poziomych nie by∏a wi´ksza ni˝ 25% najmniejszej pionowej si∏y

Êciskajàcej, wyst´pujàcej w przegubie ∏àcznie

z wypadkowà si∏ poziomych.

§ 194. 1. ¸o˝yska elastomerowe powinny

1) byç wzmocnione stalowymi wk∏adkami, z zachowaniem wymagaƒ Polskiej Normy,

2) zapewniaç poziome przemieszczenia i obroty elementów podpieranych, przy dopuszczalnym kàcie

odkszta∏cenia postaciowego tg ϕ = 0,7 dobranych

gruboÊci warstw elastomeru, z zastrze˝eniem

§ 196 ust. 2,

3) mieç powierzchni´ gwarantujàcà przy obcià˝eniu

osiowym napr´˝enia dociskowe

a) dla powierzchni ∏o˝ysk nie wi´kszych ni˝

1200 cm2 — nie mniejsze ni˝ 3 MPa,

b) dla powierzchni ∏o˝ysk wi´kszych ni˝ 1200 cm2

— nie mniejsze ni˝ 5 MPa.

2. Przy naciskach mniejszych, ni˝ okreÊlono w ust. 1

pkt 3, ∏o˝yska powinny byç wyposa˝one w elementy

kotwiàce, przy czym pod ∏o˝yskami nie dopuszcza si´

napr´˝eƒ rozciàgajàcych od obcià˝eƒ przekazanych

przez ∏o˝ysko na podpor´.

§ 195. 1. ¸o˝yska, o których mowa w § 194, powinny byç umieszczone

1) krótszym wymiarem w miar´ mo˝liwoÊci równolegle do p∏aszczyzny najwi´kszych obrotów przekrojów podporowych,

stalowych elementów i powinny byç wyposa˝one

w kieszenie smarownicze, wype∏nione smarem spe∏niajàcym wymagania Polskiej Normy.

2) w jednym rz´dzie na podporze, poprzecznie do

g∏ównej osi przemieszczeƒ, z mo˝liwoÊcià skupienia kilku obok siebie, pod warunkiem ˝e wykazujà

identyczne w∏aÊciwoÊci, z zastrze˝eniem ust. 2,

§ 199. 1. ¸o˝yska czaszowe przewidziane do przenoszenia si∏ poziomych powinny byç wyposa˝one

w odpowiednie urzàdzenia ograniczajàce przesuw,

uformowane mi´dzy górnà i dolnà p∏ytà ∏o˝yska z pomini´ciem czaszy, z zastrze˝eniem ust. 2.

3) w p∏aszczyênie poziomej, z zastosowaniem ewentualnych podlewek lub podk∏adek wyrównawczych,

— w przypadku podparcia pochy∏ych p∏aszczyzn,

przy czym cz´Êci odkszta∏calne ∏o˝ysk nie mogà

byç obetonowane.

2. Dopuszcza si´ umieszczenie na jednej podporze

dwóch ∏o˝ysk usytuowanych w jednej linii wzd∏u˝ d∏ugoÊci obiektu, jeÊli odleg∏oÊç mi´dzy nimi jest nie

mniejsza ni˝ 2 m.

§ 196. 1. Dopuszcza si´ ustawienie prz´se∏ obiektów wy∏àcznie na ∏o˝yskach elastomerowych, bez zastosowania ∏o˝ysk sta∏ych.

2. W przypadku gdy odkszta∏calnoÊç ∏o˝ysk nie

spe∏nia wymagaƒ, o których mowa w § 194 ust. 1 pkt 2,

∏o˝yska powinny byç zaopatrzone w urzàdzenia Êlizgowe, zapewniajàce przemieszczenia w okreÊlonych kierunkach, regulowanych odpowiednimi prowadnicami.

§ 197. 1. ¸o˝yska czaszowe i garnkowe, z zastrze˝eniem ust. 2, powinny

1) byç zastosowane do przenoszenia nacisków nie

mniejszych ni˝ 2000 kN,

2) przekazywaç obcià˝enia pionowe ca∏à powierzchnià, z jednoczesnym zagwarantowaniem wielokierunkowych obrotów konstrukcji w punktach podparcia,

3) byç wyposa˝one w oddzielne powierzchnie do

przenoszenia przemieszczeƒ liniowych i kàtowych,

4) przekazywaç si∏y poziome z pomini´ciem powierzchni przenoszàcych naciski pionowe,

5) zapewniç ma∏e opory tarcia przy przemieszczeniach liniowych i kàtowych poprzez zastosowanie

w szczególnoÊci odpowiednio

a) wk∏adek z politetrafluoroetylenu (PTFE) o wspó∏czynniku tarcia nie wi´kszym ni˝ 0,03 — przy napr´˝eniach dociskajàcych nie mniejszych ni˝

30 MPa,

b) blach Êlizgowych z wysokostopowych stali austenitycznych o chropowatoÊci powierzchni

spe∏niajàcej wymagania Polskich Norm,

c) chromowanych zakrzywionych powierzchni Êlizgowych o chropowatoÊci powierzchni spe∏niajàcej wymagania Polskich Norm.

2. ¸o˝yska, o których mowa w ust. 1, nie powinny

przenosiç

2. Urzàdzenia ograniczajàce przesuw, o których

mowa w ust. 1, powinny byç tak skonstruowane, aby

nie ogranicza∏y obrotów ∏o˝yska i nie powodowa∏y jego zaklinowania.

§ 200. 1. ¸o˝yska garnkowe powinny w szczególnoÊci

1) mieç cz´Êç garnkowà ∏o˝yska z poduszkà elastomerowà

a) w ∏o˝yskach przesuwnych — w dolnej lub górnej

ich cz´Êci,

b) w ∏o˝yskach sta∏ych — w górnej ich cz´Êci,

2) byç wyposa˝one w

a) element dociskajàcy poduszk´ elastomerowà na

jej styku z przykrywà garnka i zabezpieczajàcy jà

przed wyciÊni´ciem, z zastrze˝eniem ust. 3,

b) dodatkowe p∏yty Êlizgowe na pokrywie garnka,

z odpowiednimi prowadnicami w przypadku

ukierunkowania przesuwu, z zastrze˝eniem

ust. 2,

c) uszczelnienia zapobiegajàce przenikaniu wilgoci

do garnka.

2. Prowadnice p∏yt Êlizgowych, o których mowa

w ust. 1 pkt 2 lit. b), powinny przenieÊç na pokryw´

garnka si∏y poziome dzia∏ajàce na ∏o˝ysko; si∏y te powinny byç przekazane na Êcianki garnka poprzez bezpoÊredni docisk, bez oddzia∏ywania na poduszk´ elastomerowà.

3. Osadzenie pokrywy w garnku nie powinno ograniczaç obrotów ∏o˝yska i nie powinno powodowaç jego zaklinowania.

§ 201. Poszczególne elementy ∏o˝ysk stalowych powinny byç zabezpieczone odpowiednio przed korozjà,

w szczególnoÊci za pomocà

1) pow∏ok metalizacyjnych lub pow∏ok specjalnie

utwardzonych na powierzchniach kontaktowych

∏o˝ysk,

2) materia∏ów nierdzewnych przewidzianych na powierzchnie kontaktowe,

3) zabezpieczeƒ antykorozyjnych identycznych, jakie

przewidziano dla konstrukcji stalowej przylegajàcej do ∏o˝yska,

1) obrotów wi´kszych ni˝ 0,01 rad,

4) smarów o w∏aÊciwoÊciach antykorozyjnych na powierzchniach kontaktowych.

2) si∏ poziomych wi´kszych ni˝ 10% wielkoÊci nacisków pionowych.

§ 202. ¸o˝yska, w zale˝noÊci od rodzaju i wielkoÊci,

powinny mieç w szczególnoÊci

§ 198. Wk∏adki z politetrafluoroetylenu powinny

byç osadzone cz´Êcià swej gruboÊci w zag∏´bieniach

1) elementy zabezpieczajàce powierzchnie Êlizgowe

i toczne przed zanieczyszczeniem,

2) wskaêniki przesuwu ∏o˝yska — przy przemieszczeniach poszczególnych cz´Êci ∏o˝ysk wi´kszych ni˝

20 mm,

3) elementy stabilizujàce wzajemne po∏o˝enie cz´Êci

∏o˝yska w czasie transportu i monta˝u,

4) uchwyty — usuwane po zmontowaniu ∏o˝yska.

§ 203. 1. ¸o˝yska, na które dzia∏ajà si∏y rozciàgajàce stale lub chwilowo, powinny byç wyposa˝one

w urzàdzenia kotwiàce i zabezpieczajàce prac´ ∏o˝yska.

2. Dopuszcza si´ zastosowanie spr´˝enia w ∏o˝yskach betonowych i ˝elbetowych w przypadku dzia∏ania ma∏ych si∏ Êciskajàcych lub wyst´powania napr´˝eƒ rozciàgajàcych w betonie przegubu nie spe∏niajàcych wymagaƒ okreÊlonych w § 193 ust. 3 pkt 2

lit. a).

§ 204. 1. Dopuszcza si´ umieszczenie ∏o˝ysk na warstwie podlewki z zaprawy niskoskurczowej o gruboÊci

(2÷3) cm i tymczasowe podparcie za pomocà klinów

stalowych, które powinny byç usuni´te po osiàgni´ciu

przez podlewk´ wymaganej wytrzyma∏oÊci. Wytrzyma∏oÊç podlewki powinna byç nie mniejsza ni˝ wartoÊç docisku okreÊlona na podstawie Polskiej Normy

przy dzia∏aniu obcià˝eƒ miejscowych, lecz nie mniejsza

ni˝ 30 MPa.

2. Grubsze warstwy wyrównawcze, ni˝ okreÊlono

w ust. 1, powinny byç przewidziane z betonu odpowiednio zbrojonego.

§ 205. ¸o˝yska sta∏e powinny byç umieszczone

w szczególnoÊci

1) w Êrodkowej cz´Êci obiektu w ustrojach ciàg∏ych —

gdy zachodzi potrzeba ograniczenia rozwarcia

przerw dylatacyjnych,

2) na podporach o niezb´dnej sztywnoÊci — w celu zapewnienia stabilnych punktów podparcia,

3) na podporach usytuowanych pod ni˝ej umieszczonym koƒcem prz´s∏a — w obiektach o du˝ym pochyleniu pod∏u˝nym.

§ 206. 1. ¸o˝yska obiektów mostowych na terenach

górniczych powinny zagwarantowaç swobod´ przesuni´ç i obrotów prz´se∏ wzgl´dem podpór zarówno

w p∏aszczyênie poziomej, jak i pionowej obiektu, przy

czym poziome przemieszczenia prz´se∏ wzgl´dem

podpór muszà uwzgl´dniaç przesuni´cia i obroty podpór i prz´se∏.

2. Swoboda obrotów i przesuni´ç, o której mowa

w ust. 1, powinna byç dostosowana do konstrukcji

obiektu i charakteru eksploatacji górniczej

1) dla obiektu krzy˝ujàcego si´ z przeszkodà pod kàtem prostym i w przypadku d∏ugiego frontu eksploatacji górniczej prostopad∏ego do osi pod∏u˝nej

obiektu — powinny byç zapewnione przesuni´cia

pod∏u˝ne prz´s∏a wzgl´dem jednej z podpór,

2) dla obiektu w skosie lub w przypadku gdy linia frontu eksploatacji górniczej przebiega skoÊnie w stosunku do osi lub linii podpór — powinny byç zapewnione obroty prz´s∏a w p∏aszczyênie poziomej,

Poz. 735

z zastrze˝eniem ust. 3, oraz swoboda przesuni´ç na

obu podporach poprzez zastosowanie

a) jednego ∏o˝yska nieprzesuwnego uzupe∏nionego ∏o˝yskiem przesuwnym dzia∏ajàcym w kierunku zgodnym z g∏ównà osià przemieszczeƒ

obiektu,

b) ∏o˝ysk przesuwnych we wszystkich kierunkach

lub w dwu wzajemnie prostopad∏ych — dla ∏o˝ysk poza g∏ównà osià przemieszczeƒ.

3. ¸o˝yska, o których mowa w ust. 2 pkt 2, powinny

zapewniç mo˝liwoÊç obrotu prz´s∏a wzgl´dem ich dolnych p∏yt.

4. Dopuszcza si´ oparcie prz´s∏a dwudêwigarowego na czterech ∏o˝yskach przesuwnych we wszystkich

kierunkach, pod warunkiem zastosowania dodatkowego ∏o˝yska spe∏niajàcego funkcj´ czopa skr´tu i przenoszàcego si∏´ hamowania.

5. Wymiary p∏yt ∏o˝ysk powinny byç odpowiednio

zwi´kszone o przewidywane przemieszczenia prz´se∏

wywo∏ane eksploatacjà górniczà.

6. Dopuszcza si´ przy zastosowaniu ∏o˝ysk elastomerowych stopniowe podnoszenie prz´s∏a w miar´

przesuwania si´ linii frontu eksploatacji górniczej —

w celu likwidacji przemieszczeƒ ∏o˝ysk i dostosowania

ich do przemieszczeƒ prz´s∏a.

Rozdzia∏ 3

Zabezpieczenie przerw dylatacyjnych

§ 207. 1. Przerwy dylatacyjne obiektów mostowych

powinny byç zabezpieczone w szczególnoÊci za pomocà

1) urzàdzeƒ dylatacyjnych — zamocowanych w konstrukcji obiektu mostowego,

2) bitumicznych przykryç dylatacyjnych — kszta∏towanych w nawierzchni jezdni, z zastrze˝eniem ust. 2.

2. Nie wymagajà zabezpieczeƒ, o których mowa

w ust. 1, przerwy dylatacyjne wykonane jako szczeliny

w nawierzchni jezdni i jej podbudowie na koƒcach

obiektu mostowego, jeÊli wyst´pujà tylko obroty przekrojów podporowych prz´s∏a lub przesuni´cia sà nie

wi´ksze ni˝ 5 mm, pod warunkiem wype∏nienia tych

szczelin elastycznà masà zalewowà z zachowaniem

wymagaƒ Polskiej Normy.

3. Przez przesuni´cia, o których mowa w ust. 2, rozumie si´ d∏ugoÊci poziomych odcinków, wzd∏u˝ których przemieszczajà si´ le˝àce naprzeciw siebie punkty szczeliny nawierzchni lub przerwy dylatacyjnej.

4. Zabezpieczenie przerw dylatacyjnych powinno

zapewniç

1) szczelnoÊç po∏àczenia,

2) równoÊç nawierzchni,

3) swobod´ odkszta∏ceƒ ustroju noÊnego obiektu,

4) zbli˝one warunki ruchu dla kó∏ pojazdów w obr´bie

nawierzchni i dylatacji,

5) swobod´ poziomych przemieszczeƒ zdylatowanych kraw´˝ników i odpowiednià os∏on´ szczelin

w obr´bie chodników.

5. Zabezpieczenie przerw dylatacyjnych powinno

byç nieprzerwane na ca∏ej szerokoÊci pomostu w obr´bie jezdni, pasów awaryjnych, opasek, utwardzonych

poboczy i chodników.

Poz. 735

3) mieç odpowiednio ukszta∏towane kraw´˝niki stanowiàce integralnà cz´Êç urzàdzenia.

3. Kàt za∏amania urzàdzenia, o którym mowa

w ust. 2 pkt 1 lit. b), powinien zapewniç swobod´ odkszta∏ceƒ elementów uszczelniajàcych i nie powodowaç ich uszkodzenia.

6. Na torach tramwajowych przewidzianych na pomoÊcie obiektu mostowego, gdy przesuni´cia przerwy

dylatacyjnej sà wi´ksze ni˝ 20 mm, powinny byç zastosowane przyrzàdy wyrównawcze.

§ 210. Urzàdzenie dylatacyjne, o którym mowa

w § 209 ust. 2 pkt 1 lit. a), powinno byç uzupe∏nione

w paÊmie chodników dodatkowà konstrukcjà, dostosowanà do wierzchu nawierzchni chodnika oraz do funkcji urzàdzenia dylatacyjnego.

§ 208. 1. Przykrycia dylatacyjne, o których mowa

w § 207 ust. 1 pkt 2, mogà byç zastosowane w obiektach mostowych betonowych, stalowych i zespolonych, w których

§ 211. Przed zabezpieczeniami przerw dylatacyjnych, o których mowa w § 207 ust. 1, powinny byç

przewidziane poprzeczne drena˝e umieszczone od

strony wody nap∏ywajàcej po izolacji wodoszczelnej.

1) wyst´puje nawierzchnia bitumiczna lub betonowa

o gruboÊci nie mniejszej ni˝ 6 cm i nie wi´kszej ni˝

15 cm,

§ 212. 1. Przerwy dylatacyjne tuneli, konstrukcji

oporowych oraz przepustów powinny byç zabezpieczone w szczególnoÊci za pomocà

2) przesuni´cia przerwy dylatacyjnej sà nie wi´ksze

ni˝ 25 mm,

1) elastycznych materia∏ów z tworzyw sztucznych

w postaci

a) profilowanych taÊm — zamocowanych wewnàtrz dylatowanych elementów konstrukcji lub

przy ich powierzchniach od strony materia∏u zasypowego,

b) profilowanych wk∏adek — zamocowanych

w szczelinach dylatowanych elementów konstrukcji, z tym ˝e wk∏adki na zewn´trznych p∏aszczyznach powinny os∏oniç szczelin´,

c) taÊm — przyklejonych na zdylatowanych elementach konstrukcji od strony materia∏u zasypowego,

3) istnieje mo˝liwoÊç ukszta∏towania nawierzchni

jezdni na ca∏ej szerokoÊci pomostu,

4) istnieje stabilne podparcie dla nawierzchni jezdni

z obu stron szczeliny dylatacyjnej.

2. Przykrycie dylatacyjne powinno

1) byç przewidziane w korycie wyci´tym w nawierzchni jezdni i chodników,

2) mieç szerokoÊç mierzonà w kierunku przesuni´cia

zdylatowanej kraw´dzi prz´s∏a — nie mniejszà

ni˝ 0,45 m i nie wi´kszà ni˝ 0,8 m,

3) mieç struktur´ wielowarstwowà — o gruboÊci

warstw nie wi´kszej ni˝ 3 cm,

4) zabezpieczyç szczelin´ przed przenikaniem masy

zalewowej,

5) umo˝liwiç przemieszczanie si´ masy zalewowej po

elemencie zabezpieczajàcym szczelin´.

§ 209. 1. Przerwy dylatacyjne o przesuni´ciach

wi´kszych ni˝ 25 mm powinny byç zabezpieczone wodoszczelnymi urzàdzeniami dylatacyjnymi, zamocowanymi w konstrukcji obiektu mostowego.

2. Urzàdzenia dylatacyjne, o których mowa

w ust. 1, powinny

1) przebiegaç w sposób ciàg∏y na ca∏ej szerokoÊci pomostu, w szczególnoÊci na wysokoÊci

a) wierzchniej warstwy nawierzchni w obr´bie

jezdni oraz pod chodnikami,

b) wierzchnich warstw nawierzchni jezdni i chodników, z za∏amaniem linii urzàdzenia dylatacyjnego mi´dzy jezdnià a chodnikiem w obr´bie kraw´˝ników, z zastrze˝eniem ust. 3,

2) byç zamocowane za pomocà Êrub lub kotwi we

wn´kach wyci´tych w nawierzchni lub uformowanych w konstrukcji obiektu, zapewniajàcych przenoszenie si∏ od dynamicznych oddzia∏ywaƒ kó∏ pojazdów,

2) materia∏ów uszczelniajàcych styki Êrubowych z∏àczy elementów konstrukcji.

2. Materia∏y u˝ywane do zabezpieczeƒ, o których

mowa w ust. 1, powinny

1) zapewniaç szczelnoÊç po∏àczeƒ,

2) zapewniaç zdolnoÊç do przenoszenia odkszta∏ceƒ

∏àczonych elementów konstrukcji w przedziale

temperatur (–30÷60)°C,

3) byç odporne, w zale˝noÊci od zastosowania, na

dzia∏anie wód gruntowych bàdê wód p∏ynàcych,

4) umo˝liwiaç wykonanie szczelnych po∏àczeƒ poszczególnych odcinków materia∏u,

5) byç niewra˝liwe na kontakt z materia∏em zabezpieczanych elementów konstrukcji oraz z materia∏em

zasypowym.

3. Elementy, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a)

i c), zainstalowane na zewn´trznych powierzchniach

elementów konstrukcji powinny byç zabezpieczone

przed mechanicznym uszkodzeniem w trakcie budowy.

Rozdzia∏ 4

Izolacje wodoszczelne pomostów obiektów mostowych

§ 213. 1. Pomosty obiektów mostowych powinny

byç zabezpieczone przed oddzia∏ywaniem wód opado-

wych i zawartych w nich Êrodków chemicznych, przenikajàcych przez nieszczelnoÊci w nawierzchni.

9) zapewniaç stabilnoÊç nawierzchni i przenoszenie

obcià˝eƒ z nawierzchni na pomost,

2. Zabezpieczenie, o którym mowa w ust. 1, powinno byç zapewnione w szczególnoÊci poprzez

10) byç odporne w trakcie uk∏adania warstw ochronnych lub warstw wià˝àcych nawierzchni na uszkodzenia mechaniczne i temperatur´

a) mieszanek bitumicznych zag´szczanych mechanicznie (wa∏owanych) — nie mniejszà ni˝ 160°C,

b) asfaltów lanych, gdy materia∏y izolacyjne nie

majà specjalnych zabezpieczeƒ przewidzianych

przez producentów — nie mniejszà ni˝ 200°C,

z zastrze˝eniem § 220.

1) zastosowanie szczelnych, trwa∏ych, g∏adkich i jednolitych izolacji wodoszczelnych, zwanych dalej

„izolacjami”, na ca∏ej szerokoÊci pomostu, który

nie powinien mieç odcinków o pochyleniu wi´kszym ni˝ 45°, z zastrze˝eniem ust. 3,

2) zastosowanie pochyleƒ nie mniejszych ni˝ pochylenia nawierzchni okreÊlone w § 99—103,

3) zastosowanie drena˝y u∏atwiajàcych sp∏yw wody

— w przypadku braku odpowiednich pochyleƒ na

izolowanych p∏aszczyznach lub w przypadku du˝ych odst´pów mi´dzy wpustami,

§ 215. 1. Izolacje na pomostach betonowych i stalowych powinny byç zastosowane na pod∏o˝u równym, g∏adkim, nieodkszta∏calnym, suchym, odpylonym i pozbawionym t∏ustych plam.

4) uszczelnienie styków technologicznych nawierzchni oraz styków nawierzchni w szczególnoÊci z kraw´˝nikami, wpustami odwadniajàcymi, urzàdzeniami dylatacyjnymi, studzienkami kontrolnymi.

2. Za pod∏o˝e równe uznaje si´ powierzchni´ pomostu o sta∏ym pochyleniu, która na dowolnie wybranych odcinkach o d∏ugoÊci 4 m nie wykazuje zag∏´bieƒ

3. Dopuszcza si´ w obiektach odbudowywanych,

rozbudowywanych i przebudowywanych, w których

konstrukcja chodnika uformowana jest wzd∏u˝ kraw´˝nika jako podwy˝szenie p∏yty pomostu, zastosowanie

izolacji tylko w obr´bie jezdni, pod warunkiem

1) wprowadzenia izolacji pod kraw´˝nik i w specjalnie

przygotowane wg∏´bienie w pionowej Êciance

podwy˝szenia p∏yty pomostu za kraw´˝nikiem,

2) wykonania izolacji na chodniku — z odpowiednim

przykryciem lub zabezpieczeniem szczeliny mi´dzy

podwy˝szeniem p∏yty a kraw´˝nikiem.

§ 214. 1. Izolacje na pomostach mogà byç wykonane z materia∏ów bitumicznych oraz z tworzyw sztucznych lub kombinacji materia∏ów bitumicznych i tworzyw sztucznych.

2. Izolacje, o których mowa w ust. 1, powinny

1) gdy pochylenie pomostu jest wi´ksze ni˝ 1,5% —

wi´kszych ni˝ 10 mm,

2) gdy pochylenie jest nie wi´ksze ni˝ 1,5% — wi´kszych ni˝ 5 mm.

3. Za pod∏o˝e g∏adkie uznaje si´ powierzchni´ pomostu nie wykazujàcà lokalnych nierównoÊci

1) w przypadku wybrzuszeƒ — wi´kszych ni˝ 3 mm,

2) w przypadku zag∏´bieƒ — wi´kszych ni˝ 2 mm,

przy czym nierównoÊci te nie mogà wykazywaç

ostrych kraw´dzi.

4. Za pod∏o˝e nieodkszta∏calne uznaje si´ pod∏o˝e

wykazujàce w∏aÊciwoÊci cia∏a sta∏ego w stanie spr´˝ystym w zakresie temperatur (–30÷200)°C.

5. Za pod∏o˝e betonowe suche uznaje si´ pod∏o˝e,

w którym wilgotnoÊç betonu nie przekracza 4%.

1) byç nieprzepuszczalne dla wody, pary wodnej i gazów oraz odporne na dzia∏anie substancji chemicznych zwiàzanych z eksploatacjà i utrzymaniem

dróg,

§ 216. Pomosty drewniane, w zale˝noÊci od rodzaju nawierzchni, powinny byç zabezpieczone przed

przenikaniem wody opadowej w szczególnoÊci za pomocà

2) mieç gruboÊç nie mniejszà ni˝ 5 mm przy arkuszowych oraz nie mniejszà ni˝ 2 mm przy pow∏okowych,

1) nawierzchni bitumicznych — uk∏adanych na pok∏adzie z bali,

3) mieç g∏adkà powierzchni´ u∏atwiajàcà sp∏yw wody,

4) zawieraç ca∏kowicie wtopionà w lepiszcze izolacji

osnow´ wzmacniajàcà — jeÊli wzmocnienie jest

przewidziane,

5) sk∏adaç si´ z materia∏ów o zbli˝onych wspó∏czynnikach rozszerzalnoÊci cieplnej i byç dostosowane do

materia∏u pomostu,

6) przenosiç ró˝nice temperatur nawierzchni i pomostu,

7) byç

elastyczne

w

przedziale

temperatur

(–30÷60)°C i nie ulegaç deformacjom,

8) mieç dobrà przyczepnoÊç do pod∏o˝a oraz gwarantowaç dobre po∏àczenie z warstwà ochronnà lub

z nawierzchnià,

2) pow∏ok arkuszowych — w celu oddzielenia poszczególnych pok∏adów dwuwarstwowej nawierzchni drewnianej,

3) materia∏ów nieprzepuszczalnych — w celu oddzielenia warstwy t∏ucznia od dyliny pomostu.

§ 217. 1. Po∏àczenie izolacji z pomostem stalowym

powinno byç zapewnione poprzez

1) nale˝yte oczyszczenie górnej powierzchni p∏yty pomostu z rdzy, zendry i wszelkich zanieczyszczeƒ do

stopnia czystoÊci Sa3 — okreÊlonego Polskà Normà,

2) wykonanie pow∏oki ochronnej zabezpieczajàcej

przed korozjà,

3) wykonanie warstwy sczepnej mi´dzy pow∏okà

ochronnà a uszczelniajàcà pomost.

2. Pow∏oki i warstwy, o których mowa w ust. 1 pkt 2

i 3, powinny byç jednolite pod wzgl´dem w∏aÊciwoÊci

fizykochemicznych i mechanicznych.

3. Dopuszcza si´ zastàpienie pow∏oki i warstwy,

o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, pow∏okà ochronnà

Poz. 735

stanowiàcà jednoczeÊnie warstw´ ochronnà i sczepnà

mi´dzy p∏ytà pomostu a nawierzchnià.

4. Wytrzyma∏oÊç na odrywanie pow∏oki i warstw,

o których mowa w ust. 1 i 3, powinna odpowiadaç wartoÊciom podanym w tabeli

Warstwa gruntujàca i sczepna z bitumów modyfikowanych

Wytrzyma∏oÊç na

odrywanie ((MPa)

≥ 0,5

Warstwa klejàca zapewniajàca po∏àczenie z nawierzchnià

≥ 1,5

Pow∏oka z ˝ywicy syntetycznej na pod∏o˝u metalizowanym, spe∏niajàca rol´

warstwy ochronnej i sczepnej z nawierzchnià

≥ 2,0

Rodzaj pow∏oki

§ 218. 1. Po∏àczenie izolacji z pomostem betonowym powinno byç zapewnione poprzez

5) spe∏niaç ∏àcznie z izolacjà wymagania okreÊlone

w § 214 ust. 2 pkt 7 i 9.

1) przygotowanie pod∏o˝a równego, uszorstnionego,

o wysokiej wytrzyma∏oÊci,

4. Warstwa ochronna, spe∏niajàca cechy, o których

mowa w ust. 3, mo˝e jednoczeÊnie stanowiç dolnà

warstw´ nawierzchni.

2) wykonanie warstwy gruntujàcej zaporowej w betonie, zamykajàcej pory i odcinajàcej dost´p pary

wodnej z betonu.

2. Pod∏o˝e pod izolacj´, o którym mowa w ust. 1

pkt 1, powinno mieç wytrzyma∏oÊç takà, jak pod∏o˝e

w przypadku ochrony powierzchniowej, o którym

mowa w § 170 pkt 1 i 2.

3. Wytrzyma∏oÊç na oderwanie izolacji od pod∏o˝a

spe∏niajàcego wymagania, o których mowa w ust. 1 i 2,

powinna byç w przypadku izolacji

1) pow∏okowych natryskiwanych — nie mniejsza

ni˝ 1,0 MPa,

2) arkuszowych, okreÊlona w temperaturze otoczenia

a) 22°C — nie mniejsza ni˝ 0,4 MPa,

b) 8°C — nie mniejsza ni˝ 0,7 MPa.

§ 219. 1. Izolacje pomostów powinny byç zabezpieczone warstwà ochronnà przed mechanicznym uszkodzeniem i wysokà temperaturà zwiàzanà z uk∏adaniem

i zag´szczaniem mieszanki nawierzchni, z zastrze˝eniem § 220.

2. Warstwa ochronna, o której mowa w ust. 1, powinna byç dostosowana do rodzaju nawierzchni i sposobu jej uk∏adania. Powinno si´ dà˝yç do zastosowania na izolacjach jednowarstwowych warstw ochronnych z asfaltu lanego modyfikowanego.

3. Warstwy ochronne, o których mowa w ust. 1, powinny

1) byç odporne na dzia∏anie substancji chemicznych

zwiàzanych z eksploatacjà i utrzymaniem dróg,

2) sk∏adaç si´ z elementów o zbli˝onych wspó∏czynnikach rozszerzalnoÊci cieplnej do wspó∏czynników

rozszerzalnoÊci cieplnej izolacji i nawierzchni,

3) gwarantowaç dobre po∏àczenie z izolacjà i nawierzchnià oraz mieç wytrzyma∏oÊç na odrywanie

od izolacji nie mniejszà ni˝ przewidziano dla

warstw izolacyjnych od pod∏o˝a,

4) byç odporne na wysokie temperatury i uszkodzenia

mechaniczne przy uk∏adaniu warstw nawierzchni,

§ 220. W celu zapewnienia po∏àczenia izolacji pow∏okowej natryskiwanej z warstwà nawierzchni powinna byç przewidziana warstwa ochronna z asfaltu lanego o temperaturze w trakcie uk∏adania na izolacji nie

mniejszej ni˝ 220°C.

§ 221. Jako uszczelnienia styków, o których mowa

w § 213 ust. 2 pkt 4, powinny byç zastosowane w szczególnoÊci

1) samoprzylepne taÊmy z mieszanek asfaltowokauczukowych lub podobnego typu, topliwe pod wp∏ywem temperatury uk∏adanych warstw nawierzchni,

2) masy zalewowe wprowadzone w szczeliny wykonane przez wyci´cie odpowiednimi maszynami.

§ 222. Izolacja pomostu przy wpustach, w celu u∏atwienia sp∏ywu wody, powinna byç wprowadzona na

ko∏nierze dolnych elementów wpustów, umieszczonych poni˝ej poziomu wierzchu p∏yty pomostu, a warstwa ochronna wokó∏ wpustów powinna byç zastàpiona warstwà filtracyjnà o szerokoÊci nie mniejszej ni˝

10 cm, przewidzianà z grysów jednofrakcjowych

(8÷16) mm, otoczonych kompozycjà z ˝ywicy spe∏niajàcà wymagania okreÊlone w § 223 ust. 3.

§ 223. 1. Drena˝e, o których mowa w § 213 ust. 2

pkt 3, mogà byç wykonane w szczególnoÊci jako

1) koryta uformowane lub wyci´te w warstwie

ochronnej izolacji lub w warstwie wià˝àcej nawierzchni, o szerokoÊci nie mniejszej ni˝ 15 cm

i wysokoÊci nie mniejszej ni˝ 4 cm — wype∏nione

warstwà filtracyjnà przewidzianà z grysu jednofrakcjowego (8 ÷16) mm ze ska∏ magmowych, otoczonego kompozycjà z ˝ywicy spe∏niajàcà wymagania okreÊlone w ust. 3,

2) paski o szerokoÊci nie mniejszej ni˝ 3 cm z podwójnie z∏o˝onej geow∏ókniny filtracyjnej, u∏o˝one na

warstwie izolacji i ob∏o˝one warstwà filtracyjnà

przewidzianà z grysu bazaltowego jednofrakcjowego (4÷6) mm otoczonego kompozycjà z ˝ywicy

spe∏niajàcà wymagania okreÊlone w ust. 3 — sze-

rokoÊç warstwy filtracyjnej nie mniejsza ni˝ 7 cm,

a gruboÊç nie mniejsza ni˝ 15 mm.

2. Drena˝e, o których mowa w ust. 1, powinny byç

1) umieszczone

a) wzd∏u˝ osi jezdni w osiach odwodnienia, o których mowa w § 136 ust. 2—4,

b) przed zabezpieczeniami przerw dylatacyjnych,

c) w miejscach przewidywanych zastoisk wody

sp∏ywajàcej po izolacji,

2) wyposa˝one w sàczki odwadniajàce osadzone

w p∏ycie pomostu i rozmieszczone w odst´pie

(3÷5) m.

3. IloÊç kompozycji ˝ywicy w warstwie filtracyjnej

powinna zapewniç tylko ca∏kowite otoczenie ziaren

kruszywa bez wype∏nienia pustek mi´dzy ziarnami.

4. Warstwy filtracyjne, o których mowa w ust. 1

i w § 222, oraz warstwa, o której mowa w § 232 ust. 1

pkt 2, powinny byç zabezpieczone przed zamuleniem

w przypadku przewidzianego kontaktu z betonem cementowym. Zabezpieczenie mo˝e byç wykonane

w szczególnoÊci za pomocà

1) geow∏ókniny filtracyjnej,

2) zaprawy cementowopiaskowej,

3) odpowiedniej konsystencji betonu — co najmniej

twardoplastycznej.

Rozdzia∏ 5

Nawierzchnia obiektu mostowego

§ 224. 1. Rodzaj nawierzchni powinien byç dostosowany do intensywnoÊci i charakteru ruchu pojazdów

oraz sztywnoÊci pomostu.

Poz. 735

2. Nawierzchnia w obr´bie pasów awaryjnych,

opasek i utwardzonych poboczy powinna byç identyczna jak w pasie jezdni.

§ 227. Nawierzchnie, o których mowa w § 226,

a w szczególnoÊci z asfaltu lanego modyfikowanego,

betonu asfaltowego lub mastyksu modyfikowanego,

powinny byç wykonane z mieszanek mineralnobitumicznych odpornych na odkszta∏cenia trwa∏e, o strukturze zamkni´tej dla warstw Êcieralnych z betonu asfaltowego.

§ 228. Nawierzchnia chodników powinna byç przewidziana jako jednowarstwowa, z wyjàtkiem przypadków, gdy pomost w obr´bie chodników nie jest zabezpieczony izolacjà wodoszczelnà lub kiedy nawierzchnia

stanowi warstw´ izolacyjnà chodnika.

Rozdzia∏ 6

Kraw´˝niki

§ 229. 1. Jezdnia obiektu in˝ynierskiego powinna

byç ograniczona kraw´˝nikami lub znakami poziomymi przewidzianymi na nawierzchni jezdni.

2. Torowisko tramwajowe obiektu in˝ynierskiego

powinno byç ograniczone kraw´˝nikami, jeÊli stanowi

ono wydzielonà cz´Êç jezdni i po ka˝dej jego stronie

znajdujà si´ co najmniej dwa pasy ruchu.

§ 230. 1. Na obiektach mostowych powinny byç

przewidziane kraw´˝niki wykonane z materia∏ów

1) nieodkszta∏calnych w przedziale temperatur —

(–30÷200)°C,

2) o wytrzyma∏oÊci na Êciskanie — nie mniejszej ni˝

40 MPa,

3) odpornych na Êcieranie — o ÊcieralnoÊci na tarczy

Boehmego nie wi´kszej ni˝ 2,5 mm,

2. Nawierzchnia na obiekcie powinna zapewniç

takie same warunki ruchu, jak na dojazdach do obiektu.

4) odpornych na dzia∏anie mrozu, o nasiàkliwoÊci

i przepuszczalnoÊci — wed∏ug kryteriów jak dla betonu, okreÊlonych w § 163 ust. 3.

§ 225. Nawierzchnia obiektu mostowego powinna

Dopuszcza si´ zastosowanie kraw´˝ników wykonanych z wyrobów stalowych, pod warunkiem ˝e nie

stanowià one elementów noÊnych konstrukcji.

1) rozk∏adaç obcià˝enia na pomost,

2) t∏umiç efekty dynamiczne obcià˝eƒ ruchomych,

3) mieç dobrà przyczepnoÊç do pod∏o˝a, przejmowaç

odkszta∏cenia p∏yty pomostu wywo∏ane zmianami

temperatury w przedziale (–30÷70)°C oraz dzia∏aniem obcià˝eƒ i mieç wytrzyma∏oÊç na odrywanie

nie mniejszà ni˝ wytrzyma∏oÊç warstw izolacji na

odrywanie okreÊlona w rozporzàdzeniu,

4) byç równa, szorstka,

5) byç odporna na Êcieranie, wp∏ywy reologiczne i powstawanie kolein,

6) byç niewra˝liwa na niskie i wysokie temperatury.

§ 226. 1. Nawierzchnia jezdni drogowych obiektów

mostowych powinna byç szczelna i sk∏adaç si´ co najmniej z dwóch warstw, o gruboÊciach okreÊlonych na

podstawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadaç drogi publiczne i ich usytuowanie.

2. Kraw´˝nik mo˝e byç przewidziany jako obrze˝e

˝elbetowych p∏yt chodnika, przy czym beton tych p∏yt

lub beton cz´Êci kraw´˝nikowej powinien spe∏niaç wymagania okreÊlone w ust. 1 i byç zabezpieczony przed

skutkami dzia∏ania chlorków.

§ 231. 1. Kraw´˝nik powinien wystawaç ponad poziom nawierzchni jezdni

1) jeÊli mi´dzy jezdnià a chodnikiem dla pieszych lub

obs∏ugi bàdê Êcie˝kà rowerowà

a) nie ma bariery — nie mniej ni˝ 0,14 m i nie wi´cej ni˝ 0,18 m,

b) jest bariera — nie mniej ni˝ 0,08 m i nie wi´cej

ni˝ 0,14 m,

2) jeÊli umieszczony jest przy barierze zamocowanej

na skraju obiektu — nie mniej ni˝ 0,14 m i nie wi´cej ni˝ 0,18 m.

2. Górna kraw´dê kraw´˝ników powinna byç dostosowana do pochylenia niwelety jezdni.

ku torowiska prz´se∏ o d∏ugoÊciach nie wi´kszych

ni˝ 30 m,

3. Kraw´˝nik powinien mieç Êci´cie od strony jezdni, powy˝ej poziomu nawierzchni, o pochyleniu nie

wi´kszym ni˝ 2,5 : 1 i nie mniejszym ni˝ 4 :1.

2) bezpoÊrednio do konstrukcji p∏yty pomostu za pomocà kotwi Êrubowych i podk∏adek spr´˝ystych

t∏umiàcych drgania, z zastrze˝eniem ust. 2,

§ 232. 1. Kraw´˝niki, z wyjàtkiem kraw´˝ników,

o których mowa w § 230 ust. 2, powinny byç osadzone

w szczególnoÊci na

1) zaprawie niskoskurczowej o spoiwie cementowym,

z zastrze˝eniem ust. 2,

2) warstwie wykonanej z grysu jednofrakcjowego

(4÷6) mm ze ska∏ magmowych, otoczonego kompozycjà z ˝ywicy spe∏niajàcà wymagania okreÊlone

w § 223 ust. 3,

wykonanych na warstwie izolacji dodatkowo wzmocnionej w paÊmie kraw´˝nika, z zastrze˝eniem ust. 2.

3) do podk∏adów umieszczonych na elementach pomostu stalowego.

2. Szyny przymocowane bezpoÊrednio do konstrukcji pomostu betonowego powinny byç umieszczone w specjalnych wn´kach stalowych lub przymocowane do specjalnych blach osadzonych w konstrukcji pomostu.

§ 237. Torowisko tramwajowe wed∏ug rozwiàzaƒ,

o których mowa w § 236 ust. 1 pkt 1 i 2, powinno mieç

zapewnione odwodnienie spe∏niajàce odpowiednio

wymagania okreÊlone w § 241 oraz wzmocnionà warstw´ ochronnà na izolacji.

2. Osadzenie kraw´˝ników na zaprawie, o której

mowa w ust. 1 pkt 1, wymaga wykonania drena˝u za

kraw´˝nikami od strony chodnika i odprowadzenia

z niego wody za pomocà sàczków lub przepuszczenia

jej przez otwory uformowane w zaprawie pod kraw´˝nikami — w celu odprowadzenia do wpustów lub sàczków drena˝u pod∏u˝nego, o którym mowa w § 223

ust. 2 pkt 1 lit. a).

§ 238. Wn´ki dla osadzenia szyn powinny byç wype∏nione masà zalewowà, a pionowe p∏aszczyzny szyn

i Êcianek wn´k powinny byç uszczelnione przy po∏àczeniu z warstwà Êcieralnà nawierzchni.

3. Wzmocnienie izolacji, o którym mowa w ust. 1,

mogà stanowiç w szczególnoÊci przyklejone taÊmy ze

stali nierdzewnej lub dodatkowe warstwy izolacji.

1) szyny bezstykowe,

§ 233. Kraw´˝niki w miejscach poprzecznych dylatacji ustroju noÊnego obiektów mostowych powinny

byç przerwane, a przerwy zabezpieczone.

Rozdzia∏ 7

Torowisko tramwajowe

§ 234. Torowisko tramwajowe powinno byç umieszczone na wydzielonym obiekcie lub wydzielonej cz´Êci przekroju poprzecznego. Dopuszcza si´ wbudowanie torowiska w jezdni´ drogowà, jeÊli szerokoÊç

obiektu nie pozwala na inne rozwiàzania. Torowisko

tramwajowe powinno spe∏niaç wymagania okreÊlone

w warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadaç drogi publiczne i ich usytuowanie.

§ 235. Po∏àczenie torowiska tramwajowego z obiektem powinno

1) zapewniç trwa∏e przenoszenie pionowych i poziomych oddzia∏ywaƒ kó∏ tramwaju poprzez szyn´ na

konstrukcj´ pomostu, z mo˝liwie najwi´kszym wyt∏umieniem wp∏ywów dynamicznych,

2) umo˝liwiç wykonanie izolacji na ca∏ej szerokoÊci

pomostu i odprowadzenie z niej wód opadowych,

3) zapewniç mo˝liwoÊç rektyfikacji po∏o˝enia szyn

w planie i profilu.

§ 239. W celu ochrony przed ha∏asem wywo∏anym

przez torowisko tramwajowe powinny byç zastosowane w szczególnoÊci

2) podk∏adki lub masy podlewowe pod szyny, t∏umiàce ha∏as i drgania,

3) podsypka wype∏niajàca torowisko.

Rozdzia∏ 8

Urzàdzenia odprowadzenia wód opadowych z obiektów mostowych

§ 240. 1. Woda opadowa z nawierzchni jezdni

i chodników powinna byç uj´ta w szczególnoÊci do

wpustów umieszczonych poza jezdnià, z zastrze˝eniem

ust. 2.

2. Dopuszcza si´ umieszczenie wpustów w obr´bie

pasów awaryjnych, utwardzonych poboczy lub opasek.

§ 241. 1. Odst´py mi´dzy wpustami wzd∏u˝ osi jezdni, z zastrze˝eniem ust. 2, powinny wynosiç przy pochyleniu niwelety jezdni

1) nie wi´kszym ni˝ 0,3% — (5÷8) m,

2) wi´kszym ni˝ 0,3%, lecz nie wi´kszym ni˝ 0,5% —

(8÷10) m,

3) wi´kszym ni˝ 0,5%, lecz nie wi´kszym ni˝ 1% —

(10÷15) m,

4) wi´kszym ni˝ 1%, lecz nie wi´kszym ni˝ 2% —

(15÷20) m,

5) wi´kszym ni˝ 2% — nie wi´cej ni˝ 25 m.

§ 236. 1. Szyny tramwajowe powinny byç przymocowane w szczególnoÊci

2. Droga sp∏ywu wody opadowej do wpustu nie powinna byç d∏u˝sza ni˝ 30 m.

1) do podk∏adów umieszczonych na warstwie t∏ucznia

w specjalnie uformowanym korycie — w przypad-

§ 242. 1. Konstrukcja wpustu mostowego powinna

umo˝liwiç regulacj´ jego wysokoÊci.

2. Dolny element wpustu powinien byç osadzony

w pomoÊcie

1) betonowym — przed jego betonowaniem,

2) stalowym — w specjalnie uformowanych wn´kach

dostosowanych do kszta∏tu dolnej cz´Êci wpustu

i odpowiednio przymocowany.

3. Wpusty powinny byç wyposa˝one w

1) ko∏nierz wokó∏ dolnej cz´Êci wpustu, o szerokoÊci

nie mniejszej ni˝ 80 mm — do przymocowania izolacji wodoszczelnej,

Poz. 735

2) os∏oni´te rurami o wi´kszych Êrednicach osadzonych w dêwigarach z betonu wykonanego na budowie — w przypadku przenikania przez dêwigary.

3. Przewody, o których mowa w ust. 1, powinny byç

wprowadzone do przewodów zbiorczych od góry, za

pomocà odga∏´zieƒ (trójników) odchylonych pod kàtem nie wi´kszym ni˝ 60°, mierzonym od osi przewodu

zbiorczego.

§ 245. 1. Przewody zbiorcze powinny byç wykonane z rur o Êrednicy nie mniejszej ni˝ 200 mm, z zastrze˝eniem ust. 2 i 3.

2) osadnik na zanieczyszczenia, z zastrze˝eniem ust. 4,

3) otwory na obwodzie górnej cz´Êci wpustu — do

umo˝liwienia sp∏ywu wody z izolacji wodoszczelnej,

4) kratki Êciekowe o przekroju przep∏ywu nie mniejszym ni˝ 500 cm2, o pr´tach kratki umieszczonych

prostopadle do osi pod∏u˝nej obiektu i o przeÊwicie kratek na powierzchniach przeznaczonych do

ruchu

a) pieszych — nie wi´kszym ni˝ 20 mm,

b) pojazdów — nie wi´kszym ni˝ 36 mm,

2. Dopuszcza si´ Êrednic´ rur 150 mm w przypadku

pod∏àczenia do przewodu zbiorczego nie wi´cej ni˝

trzech wpustów i gdy jego d∏ugoÊç jest nie wi´ksza ni˝

40 m.

3. W przypadku przewidzianego du˝ego nap∏ywu

wód opadowych lub pod∏àczenia wpustów na odcinku

obiektu o d∏ugoÊci wi´kszej ni˝ 150 m, Êrednice rur powinny byç odpowiednio zwi´kszone.

§ 246.1. Przewody zbiorcze, o których mowa

w § 245 ust. 1, powinny

zabezpieczone przed wyjmowaniem przez osoby

postronne, z zastrze˝eniem ust. 5,

1) mieç pochylenie nie mniejsze ni˝ 2%, z zastrze˝eniem ust. 3,

5) element dociskajàcy izolacj´ do ko∏nierza dolnej

cz´Êci wpustu,

2) przenikaç przez dêwigary poprzeczne w specjalnie

ukszta∏towanych otworach,

6) rur´ odp∏ywowà o Êrednicy wewn´trznej nie mniejszej ni˝ 150 mm.

3) byç wyposa˝one w czyszczaki po ka˝dym pod∏àczeniu przewodu odprowadzajàcego wod´ z wpustów

oraz na ka˝dej zmianie kierunku przewodu i w najni˝szym jego punkcie,

4. Dopuszcza si´ rezygnacj´ z osadników, jeÊli woda z wpustów nie jest uj´ta do przewodów odprowadzajàcych.

5. W przypadku wpustów z kratkami o przekroju

przep∏ywu nie spe∏niajàcym wymagaƒ okreÊlonych

w ust. 3 pkt 4, dopuszcza si´ ich zastosowanie pod warunkiem umieszczania obok siebie dwóch wpustów,

rozmieszczonych w odleg∏oÊciach gwarantujàcych ich

prawid∏owe osadzenie w p∏ycie pomostu.

4) mieç elastyczne po∏àczenie w miejscach przerw dylatacyjnych konstrukcji obiektu lub w miejscach

odprowadzenia wody do rur spustowych, z zastrze˝eniem ust. 2.

6. Wokó∏ otworów, o których mowa w ust. 3 pkt 3,

powinna byç wykonana warstwa filtracyjna, o której

mowa w § 222.

2. Zamiast elastycznych po∏àczeƒ, o których mowa

w ust. 1 pkt 4, dopuszcza si´ zastosowanie koryt zbiorczych zapewniajàcych zbieranie wody na odcinkach

przemieszczania si´ konstrukcji obiektu lub wylotu rury. Koryta zbiorcze powinny byç zastosowane równie˝

w przypadku rur spustowych d∏u˝szych ni˝ 20 m —

w celu umo˝liwienia ich odpowietrzenia.

§ 243. Wpusty kanalizacyjne umieszczone na powierzchniach przeznaczonych do ruchu pojazdów i pieszych powinny znajdowaç si´ w p∏aszczyênie nawierzchni, przy czym dopuszczalne jest obni˝enie kratek Êciekowych wpustów nie wi´cej ni˝ o 1 cm.

3. W przypadku trudnoÊci z uzyskaniem pochylenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, dopuszcza si´ pochylenie nie mniejsze ni˝ 1%, pod warunkiem odpowiedniego zwi´kszenia Êrednicy rur w stosunku do

wielkoÊci okreÊlonych w § 245.

§ 244. 1. Przewody ∏àczàce wpusty mostowe z przewodami zbiorczymi przewidzianymi wzd∏u˝ obiektu

powinny mieç pochylenie nie mniejsze ni˝ 5% i byç

wykonane z rur o Êrednicach dostosowanych do rur

odp∏ywowych wpustów.

4. W przypadku prowadzenia przewodów zbiorczych w zamkni´tych przekrojach konstrukcji obiektu,

powinno byç zapewnione odprowadzenie wody z tych

przekrojów na wypadek awarii.

2. Przewody, o których mowa w ust. 1, powinny

byç

1) otulone betonem o gruboÊci nie mniejszej ni˝ 8 cm

i nie mniejszej ni˝ 5 cm na odcinkach kielichów rur

— w przypadku wbudowania w p∏yt´ pomostu,

§ 247. 1. Ârednica rur spustowych powinna byç dostosowana do Êrednicy rur odp∏ywowych wpustów lub

Êrednicy koƒcowych odcinków rur przewodów zbiorczych.

2. Rury spustowe nie powinny byç wbetonowane

w filary lub przyczó∏ki.

3. Rury spustowe powinny byç wprowadzone do

studzienek rewizyjnych lub wyposa˝one w czyszczaki

umieszczone w dolnej ich cz´Êci — w przypadku odprowadzenia wody do przewodów kanalizacyjnych.

§ 248. 1. Powinno si´ dà˝yç do zastosowania wpustów i rur bezkielichowych, wykonanych z ˝eliwa oraz

∏àczonych za pomocà tulei spinajàcych ze stali nierdzewnej i elastycznych pierÊcieni uszczelniajàcych.

2. Rury i wpusty, o których mowa w ust. 1, powinny byç zabezpieczone antykorozyjnie.

§ 249. Przewody odprowadzajàce wody opadowe

powinny byç zawieszone lub u∏o˝one na specjalnych

wspornikach przymocowanych do konstrukcji obiektu.

Poz. 735

1) pieszych — nie mniej ni˝ 6 cm,

2) obs∏ugi — 3,5 cm.

§ 254. Balustrady umieszczone na obiektach in˝ynierskich powinny mieç konstrukcj´ przenoszàcà si∏y

okreÊlone w Polskiej Normie stosownie do ustaleƒ § 3

pkt 7.

§ 255. 1. Wype∏nienie balustrady oprócz por´czy

i s∏upków powinny stanowiç elementy poziome i pionowe lub kombinacje tych elementów. W balustradzie

chroniàcej ruch pieszych wype∏nienie powinno byç

przewidziane z elementów pionowych, a balustrada

powinna byç zabezpieczona za pomocà kraw´˝ników

lub barier przed najechaniem przez pojazdy.

§ 250. W celu dokonania czyszczenia i naprawy

urzàdzeƒ odprowadzenia wód opadowych powinien

byç zapewniony do nich dost´p za pomocà rozwiàzaƒ

okreÊlonych w § 299 —308.

2. Dopuszcza si´ zastosowanie balustrady pe∏noÊciennej, pod warunkiem uzupe∏nienia jej por´czà,

spe∏niajàcà wymagania okreÊlone w § 253 ust. 1.

Rozdzia∏ 9

3. Elementy poziome balustrady powinny przebiegaç w sposób ciàg∏y na ca∏ej d∏ugoÊci oprócz przerw

dylatacyjnych obiektu, z zastrze˝eniem ust. 4.

Balustrady

§ 251. 1. Obiekty in˝ynierskie powinny byç wyposa˝one w zabezpieczenia chroniàce przed upadkiem osób

z wysokoÊci, jeÊli odleg∏oÊci powierzchni, po których

mo˝e odbywaç si´ ruch pieszych, obs∏ugi lub rowerów,

od poziomu terenu lub dna cieku sà wi´ksze ni˝ 0,5 m.

2. Zabezpieczenie, o którym mowa w ust. 1, powinno znajdowaç si´ na ca∏ej d∏ugoÊci obiektu, nawet jeÊli

okolicznoÊci je wymuszajàce wyst´pujà na krótszym

odcinku. Nie powinno ono byç umieszczone poza zewn´trznymi kraw´dziami obiektu.

3. Zabezpieczenia, o których mowa w ust. 1, mogà

byç wykonane w szczególnoÊci jako

1) balustrady,

2) bariery uzupe∏nione por´czà oraz dodatkowymi

elementami poziomymi,

3) ekrany przeciwha∏asowe uzupe∏nione por´czà.

§ 252. WysokoÊç balustrady, o której mowa w § 251

ust. 3 pkt 1, powinna wynosiç

1) przy chodnikach dla pieszych i obs∏ugi— nie mniej

ni˝ 1,1 m,

2) przy Êcie˝kach rowerowych znajdujàcych si´ przy

balustradzie — nie mniej ni˝ 1,2 m,

3) przy chodnikach dla pieszych nad liniami kolejowymi — nie mniej ni˝ 1,3 m.

§ 253. 1. Balustrada powinna byç zwieƒczona por´czà, której szerokoÊç lub Êrednica powinna wynosiç dla

zabezpieczenia ruchu

1) pieszych i rowerów — nie mniej ni˝ 8 cm,

2) obs∏ugi i pieszych przy barierze wyposa˝onej w por´cz — 3,5 cm.

2. Por´cz na schodach lub pochylniach znajdujàcych si´ przy Êcianie przyczó∏ka oraz na ekranach

przeciwha∏asowych powinna byç przymocowana do

Êciany w odleg∏oÊci nie mniejszej ni˝ 5 cm. SzerokoÊç

por´czy powinna wynosiç przy zabezpieczeniu ruchu

4. Przerwy, o których mowa w ust. 3, powinny byç

zabezpieczone przed wzajemnymi przemieszczeniami

segmentów balustrady z jej p∏aszczyzny.

5. W obiektach usytuowanych w odleg∏oÊci nie

wi´kszej ni˝ 1000 m w szczególnoÊci od szkó∏, przedszkoli i terenów rekreacyjno-sportowych, na których

przewidziany jest ruch pieszych, balustrady powinny

byç zabezpieczone przed wspinaniem si´ na nie oraz

przed zsuwaniem si´ po por´czy.

6. Na schodach lub pochylniach, których szerokoÊç

jest wi´ksza ni˝ 4 m, powinna byç przewidziana w po∏owie ich szerokoÊci dodatkowa balustrada sk∏adajàca

si´ tylko z por´czy i s∏upków.

7. Por´cze przy schodach i pochylniach powinny

byç przed∏u˝one o 0,3 m poza oba koƒce biegu i mieç

zaokràglenia. Zaokràgleniami powinny byç zakoƒczone por´cze na obiektach.

8. Balustrady zabezpieczajàce ruch pieszych lub rowerów powinny zawieraç przeÊwity elementów wype∏nienia

1) pionowych — nie wi´ksze ni˝ 0,14 m,

2) poziomych rozmieszczonych do wysokoÊci 0,7 m —

nie wi´ksze ni˝ 0,15 m,

3) poziomego, ∏àczàcego elementy pionowe wype∏nienia — nie wi´ksze ni˝ 0,12 m od p∏aszczyzny

chodnika.

9. W balustradzie zabezpieczajàcej ruch obs∏ugi dopuszcza si´ zastosowanie oprócz por´czy tylko dwóch

równoleg∏ych do niej elementów, z których jeden powinien byç umieszczony w po∏owie jej wysokoÊci,

a drugi — na wysokoÊci nie wi´kszej ni˝ 0,15 m od

p∏aszczyzny chodnika lub schodów.

§ 256. 1. S∏upki lub Êcianka balustrady powinny byç

zamocowane w elementach konstrukcji obiektu in˝ynierskiego.

2. Rozstaw s∏upków, które przewidziane sà do zamocowania balustrady w elementach konstrukcji

obiektu, nie powinien byç wi´kszy ni˝ 2,5 m.

c) s∏upki — o wysokoÊciach przekrojów w kierunku

prostopad∏ym do osi obiektu nie mniejszych ni˝

100 mm,

§ 257. Balustrada przewidziana nad torami kolejowymi lub tramwajowymi, zasilanymi z napowietrznej

sieci energetycznej, powinna byç uzupe∏niona os∏onami, o których mowa w § 275 pkt 1.

d) rozstaw s∏upków — nie wi´kszy ni˝ 2 m,

§ 258. Dopuszcza si´ zastosowanie balustrady ze

specjalnymi zabezpieczeniami, przewidzianymi do

ochrony przed zrzucaniem z obiektu przedmiotów mogàcych stanowiç zagro˝enie dla pojazdów przeje˝d˝ajàcych pod obiektem.

Rozdzia∏ 10

Bariery ochronne

§ 259. 1. Obiekty in˝ynierskie, usytuowane w ciàgu

dróg publicznych, powinny byç wyposa˝one w urzàdzenia zabezpieczajàce przed zjechaniem pojazdu poza

kraw´dê obiektu.

2. Urzàdzenia zabezpieczajàce, o których mowa

w ust. 1, powinny byç

1) wykonane w szczególnoÊci jako bariery

a) stalowe,

b) betonowe pe∏ne,

c) stalowo-betonowe,

2) umieszczone

a) na skraju obiektu albo mi´dzy jezdnià a chodnikiem — jako bariery skrajne,

b) w pasie dzielàcym na obiektach w ciàgu dróg

dwujezdniowych jednoprzestrzennych bàdê rozdzielonych wàskà szczelinà — jako bariery dzielàce,

z zachowaniem wymagaƒ okreÊlonych w § 262 ust. 1.

§ 260. Bariery, o których mowa w § 259 ust. 2, traktowane w zale˝noÊci od ich odkszta∏cenia w czasie kolizji jako

1) podatne — przy odkszta∏ceniu nie wi´kszym ni˝

2 m,

2) wzmocnione (o ograniczonej podatnoÊci) — przy

odkszta∏ceniu nie wi´kszym ni˝ 0,85 m,

e) zachodzàce koƒce elementów prowadnicy zwrócone zgodnie z kierunkiem ruchu pojazdów przy

barierze,

2) betonowe pe∏ne

a) wysokoÊç — nie mniejszà ni˝ 0,81 m, mierzonà

jak w pkt 1 lit. b),

b) zarys Êciany bocznej od strony ruchu pojazdów

w kszta∏cie linii ∏amanej, zapewniajàcy wyprowadzenie naje˝d˝ajàcego pojazdu w kierunku

zbie˝nym lub bliskim linii bariery, z zastrze˝eniem ust. 3.

2. W przypadku gdy mi´dzy jezdnià a prowadnicà

bariery stalowej lub pionowym elementem zarysu

Êciany bocznej bariery betonowej znajduje si´ kraw´˝nik w odleg∏oÊci równej lub mniejszej ni˝ 0,2 m, wysokoÊç bariery, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b), powinna byç mierzona od powierzchni jezdni.

3. Dopuszcza si´ w barierach betonowych stosowanie pionowego zarysu Êciany bocznej na ca∏ej wysokoÊci, gdy pr´dkoÊç przeje˝d˝ajàcych samochodów

jest nie wi´ksza ni˝ 60 km/h.

§ 262. 1. Odleg∏oÊç prowadnicy bariery stalowej

lub pionowego elementu zarysu Êciany bocznej bariery betonowej od elementów przekroju poprzecznego

drogi okreÊlajà warunki techniczne, jakim powinny odpowiadaç drogi publiczne i ich usytuowanie.

2. Bariery przewidziane tylko na obiekcie mostowym powinny mieç d∏ugoÊç

1) dla barier skrajnych

a) w ciàgu dróg klas A i S — nie mniejszà ni˝ 60 m,

b) w ciàgu dróg klas GP i G — nie mniejszà ni˝

40 m, z zastrze˝eniem lit. c),

c) w przypadku barier stalowych przy pr´dkoÊci pojazdów

— mniejszej ni˝ 70 km/h — nie mniejszà ni˝ 28 m,

— (70÷100) km/h — nie mniejszà ni˝ 48 m,

3) sztywne (niepodatne) — przy odkszta∏ceniu równym lub zbli˝onym do 0 m,

— wi´kszej ni˝ 100 km/h — nie mniejszà ni˝

60 m,

powinny zapewniç przenoszenie odpowiednich wielkoÊci obcià˝eƒ od uderzenia pojazdów przewidzianych w Polskiej Normie.

nawet jeÊli d∏ugoÊci obiektów, ∏àcznie z d∏ugoÊcià

przyczó∏ków, sà mniejsze od podanych powy˝ej,

§ 261. 1. Bariery stalowe i betonowe pe∏ne powinny mieç

1) stalowe

a) prowadnice z profilowanej taÊmy stalowej zgodne z Polskà Normà,

b) wysokoÊç mierzonà od powierzchni, na której

podczas kolizji znajduje si´ ko∏o pojazdu, do górnej kraw´dzi prowadnicy — 0,75 m, z zastrze˝eniem ust. 2,

2) dla barier w pasie dzielàcym — nie mniejszà ni˝

60 m, a w wyjàtkowych przypadkach nie mniejszà

ni˝ d∏ugoÊç barier skrajnych okreÊlona w pkt 1.

3. Do d∏ugoÊci barier nie wlicza si´ wymaganych

odcinków poczàtkowych i koƒcowych barier.

4. Bariery powinny przebiegaç w sposób ciàg∏y, bez

przerw. W przypadku koniecznych przerw powinny byç

wykonane odpowiednie rozwiàzania, zabezpieczajàce

przed wjechaniem pojazdu na przerw´ w barierze.

§ 263. 1. Bariery na obiekcie powinny byç po∏àczone z barierami przed i za obiektem za pomocà odcinków

przejÊciowych, niwelujàcych ró˝nice ich sztywnoÊci.

2. Odcinki przejÊciowe powinny realizowaç zmian´

sztywnoÊci na d∏ugoÊci nie mniejszej ni˝ 12 m.

3. Zmiana sztywnoÊci, o której mowa w ust. 2, powinna byç dokonana w szczególnoÊci poprzez zmian´

sposobu zamocowania, profilu kszta∏townika s∏upka

lub odleg∏oÊci mi´dzy s∏upkami.

4. Odcinki przejÊciowe barier stanowià czynnà d∏ugoÊç bariery.

§ 264. Odleg∏oÊci mi´dzy s∏upkami w stalowych barierach ochronnych, umieszczonych na obiektach znajdujàcych si´ na ∏ukach poziomych, powinny byç odmierzone w licu bariery przebiegajàcej równolegle do

∏uku kraw´dzi jezdni i zachowujàcej wymagania okreÊlone w § 262 ust. 1.

§ 265. 1. Na skraju obiektu powinny byç zastosowane bariery sztywne.

2. P∏yty chodnika, w których zakotwione sà bariery

okreÊlone w ust. 1, powinny mieç zapewnionà statecznoÊç na obrót i przesuni´cie, jeÊli oddzielone sà od p∏yty pomostu warstwà izolacji.

Poz. 735

§ 268. 1. Bariery stalowe dzielàce, o których mowa

w § 259 ust. 2, mogà byç zastosowane, gdy

1) stanowià przed∏u˝enie barier na drodze dojazdowej

do obiektu,

2) obiekty w pasie dzielàcym rozdzielone sà otwartà

szczelinà o szerokoÊci nie wi´kszej ni˝ 0,1 m.

2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, przy

kraw´dzi jednego z obiektów powinna byç ustawiona

bariera dwustronna nieznacznie przesuni´ta od osi pasa dzielàcego, przy czym ró˝nica wysokoÊci mi´dzy

rozdzielonymi obiektami powinna zapewniç wymagania okreÊlone w § 261 ust. 1 pkt 1 lit. b) przy ka˝dej

z prowadnic bariery, a pochylenie poprzeczne wyrównujàce ró˝nic´ wysokoÊci mi´dzy obiektami nie mo˝e

byç wi´ksze ni˝ 15%.

3. S∏upki bariery, o której mowa w ust. 2, powinny

przenosiç obcià˝enia od uderzenia pojazdów przewidziane w Polskiej Normie dla barier podatnych.

4. W przypadku gdy przerwa, o której mowa w ust. 1

pkt 2, jest wi´ksza ni˝ 0,1 m lub nie sà spe∏nione warunki, o których mowa w ust. 2, powinna byç przy kraw´dzi ka˝dego z obiektów przewidziana bariera skrajna

spe∏niajàca wymagania okreÊlone w § 265 i 266.

§ 266. 1. Bariery stalowe sztywne powinny mieç

wzmocnione s∏upki, zakotwione bezpoÊrednio w konstrukcji obiektu lub zamocowane do podstaw p∏ytowych, po∏àczonych z obiektem za pomocà Êrub oraz

nakr´tek, i przenosiç obcià˝enia okreÊlone w Polskiej

Normie dla barier sztywnych.

§ 269. 1. Bariery betonowe, umieszczone na zewn´trznej kraw´dzi obiektu lub mi´dzy jezdnià i chodnikiem bàdê w pasie dzielàcym, powinny byç po∏àczone trwale z konstrukcjà pomostu w sposób zabezpieczajàcy ich nieprzesuwnoÊç oraz obrót pod dzia∏aniem

obcià˝enia przewidzianego w Polskiej Normie dla barier sztywnych, z zastrze˝eniem ust. 2.

2. Odleg∏oÊç od kraw´dzi obiektu lica kotwionych

s∏upków bezpoÊrednio w konstrukcji obiektu powinna

byç nie mniejsza ni˝ 0,2 m i zapewniaç zamocowanie

s∏upków zarówno w kierunku poprzecznym, jak i pod∏u˝nym.

2. Przy tymczasowych pasach ruchu dopuszcza si´

w czasie kolizji poprzeczne przesuni´cia barier betonowych pe∏nych przestawnych na odleg∏oÊç nie wi´kszà

ni˝ 0,5 m, pod warunkiem ˝e konstrukcja obiektu pozwala na takie przesuni´cie.

§ 267. 1. Bariery stalowe podatne i wzmocnione

mogà byç zastosowane mi´dzy jezdnià a chodnikiem

w przypadku, gdy stanowià liniowe przed∏u˝enie barier

na dojazdach i zachodzi potrzeba wykonania chodnika

dla pieszych lub obs∏ugi mi´dzy barierà a kraw´dzià

obiektu, z tym ˝e odleg∏oÊç prowadnicy bariery od kraw´dzi obiektu powinna wynosiç

3. Dopuszcza si´ wykonanie betonowych barier

pe∏nych z elementów prefabrykowanych, pod warunkiem ˝e konstrukcja spe∏nia wymagania okreÊlone

w ust. 1 oraz zapewnia

1) dla barier podatnych

a) wysi´gnikowych — nie mniej ni˝ 2 m, z zastrze˝eniem ust. 2,

b) przek∏adkowych i bezprzek∏adkowych — nie

mniej ni˝ 1,8 m,

1) g∏adkà powierzchni´ po∏àczonych elementów,

2) po∏àczenia nieroz∏àczalne w czasie kolizji.

§ 270. 1. Betonowe bariery pe∏ne mogà byç zastosowane

2. W przypadku barier, o których mowa w ust. 1

pkt 1 lit. a), dopuszcza si´ odleg∏oÊç nie mniejszà ni˝

1,4 m, pod warunkiem zastosowania s∏upków w rozstawie 1,33 m lub 1 m; w tym przypadku bariery te uwa˝a

si´ za bariery wzmocnione.

1) mi´dzy jezdnià a chodnikiem, gdy

a) stanowià przed∏u˝enie barier betonowych przed

i za obiektem, umieszczonych mi´dzy jezdnià

a chodnikiem,

b) zachodzi potrzeba rozdzielenia intensywnego

ruchu pieszych na chodniku od ruchu pojazdów

na jezdni obiektu, a ruch pieszych poza obiektem

prowadzony jest na chodnikach odsuni´tych od

kraw´dzi jezdni,

3. S∏upki barier, o których mowa w ust. 1, powinny

byç zakoƒczone standardowymi podstawami p∏ytowymi i ∏àczone do konstrukcji obiektu za pomocà Êrub

i nakr´tek.

2) w pasie dzielàcym, gdy

a) szerokoÊç jego jest nie wi´ksza ni˝ 3,5 m i znajduje si´ na obiekcie

— jednoprzestrzennym,

2) dla barier wzmocnionych — nie mniej ni˝ 1,1 m.

— rozdzielonym szczelinà nie wi´kszà ni˝ 0,1 m,

w którym ró˝nica poziomów sàsiednich kraw´dzi obiektu stanowi pionowy element zarysu bocznej Êciany bariery, przy czym na pasie

dzielàcym poza opaskami dopuszczone jest

pochylenie poprzeczne nie wi´ksze ni˝ 15%,

b) stanowi przed∏u˝enie bariery betonowej przed

i za obiektem,

3) na skraju obiektu, gdy

a) zachodzi koniecznoÊç pe∏nego zabezpieczenia

kraw´dzi obiektu przed sp∏ywem wód opadowych i zrzucaniem przedmiotów — nad liniami

tramwajowymi lub kolejowymi,

b) stanowià elementy sk∏adowe lub samodzielne

konstrukcje ekranów przeciwha∏asowych.

2. Bariery betonowe pe∏ne, o których mowa

w ust. 1 pkt 3, powinny spe∏niaç odpowiednio wymagania okreÊlone dla balustrad w § 252, § 255 ust. 2—4

i w § 257.

§ 271. 1. W przypadkach gdy zachodzi potrzeba

zmniejszenia ci´˝aru lub wysokoÊci Êciany, mogà byç

zastosowane bariery stalowo-betonowe zamiast barier

betonowych pe∏nych, spe∏niajàce wymagania okreÊlone w § 269.

2. Betonowa cz´Êç bariery, o której mowa w ust. 1,

powinna

1) mieç wysokoÊç nie mniejszà ni˝ 0,45 m i ukszta∏towanà p∏aszczyzn´ od strony pojazdu samochodowego odpowiednio do wymagaƒ okreÊlonych

w § 261 ust. 1 pkt 2 lit. b),

2) byç uzupe∏niona elementami stalowej bariery, które nie powinny wykraczaç poza zarys bariery betonowej o pe∏nej wysokoÊci.

§ 272. 1. Bariery stalowe, w zale˝noÊci od usytuowania i rodzaju ruchu, powinny byç wyposa˝one

w dodatkowe urzàdzenia zabezpieczajàce

1) u˝ytkowników motocykli i innych pojazdów jednoÊladowych — przed uderzeniem w s∏upki barier stalowych przy przewróceniu si´ pojazdu, w szczególnoÊci na drogach o znaczàcym ruchu motocykli lub

innych pojazdów jednoÊladowych, odbywajàcym

si´ z du˝à pr´dkoÊcià, i na wyjazdowych ∏àcznicach

o ma∏ych promieniach ∏uków dróg klas A i S,

2) pieszych przed upadkiem z wysokoÊci — w przypadku zastosowania barier przy kraw´dziach

obiektu,

3) pieszych przed pora˝eniem pràdem — w przypadku zastosowania barier przy kraw´dziach obiektu

usytuowanego nad linià tramwajowà lub kolejowà

z trakcjà elektrycznà.

2. Zabezpieczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1,

powinno polegaç w szczególnoÊci na zamocowaniu

dodatkowej ni˝ej umieszczonej prowadnicy lub wykonaniu elastycznych os∏on na s∏upkach bariery.

3. Zabezpieczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2,

powinno polegaç na wyposa˝eniu bariery w

1) por´cz,

Poz. 735

2) elementy poziome, a w szczególnoÊci pasy profilowe przymocowane do s∏upków barier stalowych,

z zachowaniem odpowiednio wymagaƒ okreÊlonych

w § 252, § 253 ust. 1 pkt 2 oraz w § 255 ust. 3, 4 i 8 pkt 2.

4. Zabezpieczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, powinno byç przewidziane na odcinkach obiektu okreÊlonych w § 276 ust. 1 pkt 1 i polegaç w szczególnoÊci na

1) zamocowaniu os∏on, o których mowa w § 275 pkt 1,

do bariery stalowej po zewn´trznej stronie,

2) uzupe∏nieniu bariery betonowej elementami os∏ony, o której mowa w § 275 pkt 1, spe∏niajàcymi odpowiednio wymagania okreÊlone w § 276 ust. 1

pkt 2—5.

§ 273. 1. Bariery powinny byç wyposa˝one w elementy odblaskowe — czerwone po prawej stronie

jezdni i bia∏e — po lewej stronie jezdni.

2. Odleg∏oÊç mi´dzy elementami odblaskowymi

okreÊlajà odr´bne przepisy.

§ 274. Dopuszcza si´ w odbudowywanym, rozbudowywanym i przebudowywanym obiekcie mostowym, gdy brak miejsca do ustawienia s∏upków, przymocowanie prowadnicy bariery bezpoÊrednio do elementów konstrukcji, a w szczególnoÊci do dêwigarów

kratownicowych, z zastosowaniem standardowych

przek∏adek barier.

Rozdzia∏ 11

Urzàdzenia zabezpieczajàce przed pora˝eniem pràdem sieci trakcyjnych

§ 275. Obiekty mostowe usytuowane nad liniami

kolejowymi lub tramwajowymi o trakcji elektrycznej

powinny byç wyposa˝one w szczególnoÊci w

1) os∏ony zabezpieczajàce pieszych przed pora˝eniem

pràdem elektrycznym z sieci jezdnej,

2) urzàdzenia zabezpieczajàce przed zetkni´ciem elementów sieci jezdnej z elementami prz´s∏a,

3) urzàdzenia zabezpieczajàce przed pojawieniem si´

napi´cia elektrycznego na konstrukcji obiektu.

§ 276. 1. Os∏ony, o których mowa w § 275 pkt 1,

w przypadku obiektów usytuowanych nad liniami kolejowymi, powinny

1) byç ustawione przy balustradzie lub barierze znajdujàcej si´ na skraju obiektu, na takich odcinkach

obiektu, aby pionowa kraw´dê os∏ony znajdowa∏a

si´ w odleg∏oÊci nie mniejszej ni˝ 2 m od

a) p∏aszczyzny pionowej wyznaczonej przez oÊ toru, w miejscu najwi´kszego zbli˝enia,

b) elementów sieci jezdnej znajdujàcej si´ pod napi´ciem elektrycznym, podwieszonej do konstrukcji obiektu,

2) mieç pe∏ne wype∏nienie o wysokoÊci 1,2 m, liczàc

od nawierzchni chodnika, uzupe∏nione wype∏nieniem a˝urowym do wysokoÊci 2,1 m,

3) przylegaç ÊciÊle do górnej powierzchni chodnika

lub gzymsu,

4) byç zamocowane do balustrady lub bariery za pomocà trwa∏ych z∏àczy,

5) sk∏adaç si´ z odcinków ∏àczonych za pomocà trwa∏ych i szczelnych z∏àczy.

2. Przyleganie os∏ony, o którym mowa w ust. 1

pkt 3, powinno byç zapewnione za pomocà elastycznych wodoszczelnych przek∏adek, umieszczonych mi´dzy powierzchnià chodnika lub gzymsu a os∏onà i uformowanych tak, aby nie zatrzymywa∏y wody przy dolnych obrze˝ach os∏on.

§ 277. Urzàdzenia, o których mowa w § 275 pkt 2 i 3,

powinny byç wykonane zgodnie z warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadaç budowle kolejowe

i ich usytuowanie.

§ 278. Urzàdzenia, o których mowa w § 275 pkt 3,

powinny byç zastosowane na ka˝dym obiekcie mostowym posiadajàcym elementy metalowe, przy czym za

elementy metalowe uznaje si´ równie˝ pr´ty zbrojenia

betonu.

Rozdzia∏ 12

Ekrany przeciwha∏asowe

§ 279. Obiekty in˝ynierskie usytuowane w pobli˝u

budynków mieszkalnych i budynków u˝ytecznoÊci publicznej, w których ruch drogowy powoduje przekroczenie dopuszczalnego poziomu dêwi´ków zak∏ócajàcych (ha∏asu) okreÊlonego w przepisach odr´bnych,

powinny byç wyposa˝one w ekrany przeciwha∏asowe,

zwane dalej „ekranami”, stanowiàce zapor´ dla fal

akustycznych.

§ 280. Ekrany, o których mowa w § 279, nie powinny utrudniç

1) dost´pu Êwiat∏a do budynków usytuowanych przy

obiekcie,

2) przewiewu powietrza w celu odprowadzenia spalin

z obiektu.

§ 281. 1. Ekrany, o których mowa w § 279, powinny

byç

1) dostosowane architektonicznie do otaczajàcej zabudowy w szczególnoÊci poprzez

a) kolorystyk´ materia∏ów,

b) ukszta∏towanie powierzchni i zarysu górnej kraw´dzi,

2) wykonane z materia∏ów lekkich, trudno zapalnych,

o dobrych w∏aÊciwoÊciach dêwi´koch∏onnych.

2) na obiektach w ciàgu dróg pozosta∏ych klas od kraw´dzi pasa ruchu, w przypadku ekranów

a) odbijajàcych — nie mniejszej ni˝ 1 m,

b) poch∏aniajàcych — nie mniejszej ni˝ 2 m,

z zastrze˝eniem ust. 2 i 3.

2. W przypadku gdy odleg∏oÊç ekranu od kraw´dzi

pasa ruchu jest nie wi´ksza ni˝ 9 m, ekrany powinny

byç w szczególnoÊci

1) zabezpieczone barierami,

2) umieszczone na barierach betonowych pe∏nych —

jako ich nadbudowa.

3. Dopuszcza si´ zmniejszenie odleg∏oÊci, o których

mowa w ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. b), pod warunkiem wykonania zabezpieczeƒ przed zachlapaniem ekranu.

4. Ekrany nie powinny ograniczaç widocznoÊci

u˝ytkownikom drogi.

§ 283. Dost´p Êwiat∏a do budynków, o którym mowa w § 280 pkt 1, mo˝e byç zapewniony w szczególnoÊci poprzez zastosowanie materia∏ów przezroczystych, które powinny byç odporne na uderzenia.

§ 284. 1. Âciany ekranów powinny byç uformowane jako p∏aszczyzny odbijajàco-rozpraszajàce lub zawieraç elementy dêwi´koch∏onne.

2. Âciany, o których mowa w ust. 1, powinny mieç

zapewnionà mo˝liwoÊç wymiany uszkodzonych elementów.

Rozdzia∏ 13

Os∏ony przeciwolÊnieniowe

§ 285. 1. W celu zapobie˝enia olÊnieniu u˝ytkowników dróg przez nadje˝d˝ajàce z przeciwka samochody

lub inne êród∏a Êwiat∏a na obiektach in˝ynierskich,

w ciàgu dróg dwujezdniowych lub dróg równoleg∏ych

o przeciwnych kierunkach ruchu, mogà byç zastosowane os∏ony przeciwolÊnieniowe, jeÊli taka potrzeba wynika z ukszta∏towania drogi na obiekcie.

2. Os∏ony przeciwolÊnieniowe powinny spe∏niaç

wymagania okreÊlone w warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadaç drogi publiczne i ich usytuowanie.

§ 286. Dopuszcza si´ przymocowanie os∏on przeciwolÊnieniowych do barier lub balustrad, pod warunkiem ˝e bariery lub balustrady b´dà przystosowane do

przeniesienia dodatkowych obcià˝eƒ i nie spowoduje

to zak∏ócenia ich pracy.

2. Faktura materia∏ów, o których mowa w ust. 1,

i farba ich pokryç powinny zabezpieczaç przed powstawaniem odblasków od Êwiate∏ pojazdów i s∏oƒca.

§ 282. 1. Ekrany powinny byç przewidziane blisko

êród∏a ha∏asu, jednak˝e w odleg∏oÊci

1) na obiektach w ciàgu dróg klas A i S

a) od kraw´dzi pasa awaryjnego postoju — nie

mniejszej ni˝ 1 m,

b) od kraw´dzi pasa ruchu — nie mniejszej ni˝ 3 m,

Poz. 735

Rozdzia∏ 14

Instalacja oÊwietleniowa

§ 287. 1. OÊwietlenia sztucznego wraz z odpowiednià instalacjà oÊwietleniowà, o której mowa w § 87

ust. 1, wymagajà

1) tunele,

2) przejÊcia podziemne,

3) obiekty mostowe, jeÊli

a) przewidywane jest oÊwietlenie jezdni na dojeêdzie lub na dojÊciu do k∏adek dla pieszych,

b) konstrukcja ma zamkni´te przekroje ustroju noÊnego lub podpór, wymagajàce dost´pu i oÊwietlenia w celach utrzymaniowych.

2. OÊwietlenie sztuczne powinno byç zgodne z Polskà Normà.

3. OÊwietlenie obiektów powinno byç dostosowane do rodzaju oÊwietlenia na dojeêdzie lub dojÊciu do

obiektu.

4. Przez zamkni´te przekroje, o których mowa

w ust. 1 pkt 3 lit. b), rozumie si´ w szczególnoÊci wn´trza dêwigarów skrzynkowych, pomieszczenia techniczne w przyczó∏kach lub filarach oraz przestrzenie

w wydrà˝onych filarach, dost´pne dla obs∏ugi. Przekroje zamkni´te, oprócz oÊwietlenia, powinny byç wyposa˝one w gniazda wtyczkowe.

5. OÊwietlenie przekrojów zamkni´tych powinno

zapewniç dostatecznà widocznoÊç przy poruszaniu si´

w nich obs∏ugi, a szczególnie w miejscach wejÊç

i wyjÊç, progów, stopni schodów, otworów i przeszkód

ograniczajàcych swobod´ poruszania si´.

6. OÊwietlenie, w zale˝noÊci od ukszta∏towania

przestrzennego obiektu, powinno byç przewidziane

w szczególnoÊci za pomocà opraw Êwietlnych mocowanych do elementów konstrukcji, balustrad lub do

masztów latarƒ.

§ 288. 1. Maszty latarƒ powinny byç umieszczone

1) w paÊmie balustrady,

2) poza balustradà

a) na poszerzeniach gzymsu,

b) na bocznych p∏aszczyznach gzymsu.

2. Maszty latarƒ powinny mieç w szczególnoÊci

1) poziome podstawy p∏ytowe s∏u˝àce do ∏àczenia

z konstrukcjà obiektu — dla przypadków okreÊlonych w ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a),

Rodzaj tunelu

rodzaj ruchu

Poz. 735

2) pionowe p∏yty kotwiàce s∏u˝àce do ∏àczenia z konstrukcjà obiektu — dla przypadków okreÊlonych

w ust. 1 pkt 2 lit. b).

§ 289. 1. Kable zasilajàce latarnie w energi´ elektrycznà powinny byç umieszczone w rurach ochronnych, osadzonych w konstrukcji lub podwieszonych do

konstrukcji.

2. Rury ochronne, o których mowa w ust. 1, powinny mieç

1) Êrednic´ nie mniejszà ni˝ 75 mm,

2) promienie krzywizn na za∏amaniach trasy kabla

wi´ksze ni˝ 0,5 m,

3) zapewniony odp∏yw zbierajàcej si´ w nich wody.

3. Kable, o których mowa w ust. 1, powinny spe∏niaç odpowiednio wymagania okreÊlone w dziale VII

dla urzàdzeƒ obcych.

Rozdzia∏ 15

Wentylacja

§ 290. W tunelach, w zale˝noÊci od ich d∏ugoÊci, powinna byç przewidziana wentylacja dla odprowadzenia spalin.

§ 291. Instalacje wentylacyjne tuneli drogowych

powinny zapewniç

1) wymian´ powietrza — aby nie zosta∏y przekroczone st´˝enia zanieczyszczeƒ zagra˝ajàce przebywajàcym w tunelu u˝ytkownikom dróg,

2) bezpieczeƒstwo i komfort jazdy — poprzez usuwanie dymów ograniczajàcych widocznoÊç oraz regulowanie temperatury i ruchu powietrza.

§ 292. 1. Wentylacja tuneli drogowych powinna byç

ustalona na podstawie st´˝enia okreÊlonego u∏amkiem

molowym tlenku w´gla i tlenku azotu w powietrzu tunelu oraz emisji dymów ograniczajàcych widocznoÊç.

2. Dopuszczalne st´˝enie okreÊlone u∏amkiem molowym tlenku w´gla w powietrzu tunelu okreÊla tabela

Dopuszczalne st´˝enie okreÊlone

u∏amkiem molowym tlenku w´gla

ruch pojazdów

p∏ynny, %

ruch pojazdów

utrudniony lub

zatrzymywany, %

W ciàgu ulic miejskich

0,015

0,015

W ciàgu dróg klas A i S

0,015

0,025

Górski

0,015

0,025

Na wyjÊciu z tunelu przy wentylacji pod∏u˝nej

0,025

0,025

Przebywanie w tunelu personelu wykonujàcego prac´

0,005

3. Dopuszczalne st´˝enie, okreÊlone u∏amkiem molowym tlenku azotu w powietrzu tunelu, wynosi

0,0025%.

Poz. 735

4. Dopuszczalne st´˝enie dymu w powietrzu tunelu, okreÊlone wspó∏czynnikiem widocznoÊci i komfortu

jazdy, podaje tabela

Wspó∏czynnik widocznoÊci i komfortu

jazdy

Rodzaj tunelu

rodzaj ruchu

ruch pojazdów

p∏ynny (m-1)

ruch pojazdów

utrudniony lub zatrzymywany (m-1)

0,005

0,0075

60—80 km/h

0,0075

0,009

100 km/h

0,005

0,009

W ciàgu ulic miejskich

Pozamiejski przy pr´dkoÊci pojazdów

Przebywanie w tunelu personelu wykonujàcego prac´

0,003

KoniecznoÊç zamkni´cia ruchu w tunelu

0,012

5. Dopuszczalne st´˝enie masowe sadzy w powietrzu tunelu wynosi 2 mg/m3.

§ 293. Wentylacja tuneli drogowych mo˝e byç wykonana w szczególnoÊci jako

1) naturalna,

2) mechaniczna

a) wzd∏u˝na,

b) poprzeczna,

c) mieszana.

§ 294.1. Wentylacj´ naturalnà, o której mowa

w § 293 pkt 1, dzia∏ajàcà dzi´ki ró˝nicy ciÊnieƒ mi´dzy g∏owicami tunelu oraz w wyniku ruchu pojazdów, dopuszcza

si´, z zastrze˝eniem ust. 2, w tunelach o d∏ugoÊci

1) w ciàgu dróg z ruchem jednokierunkowym, bez zatorów, gdy droga przebiega poza tunelem

a) w poziomie terenu lub na nasypie — nie wi´kszej

ni˝ 600 m,

b) w wykopie — nie wi´kszej ni˝ 400 m,

2) w ciàgu dróg o du˝ym nat´˝eniu ruchu, z zatorami

— nie wi´kszej ni˝ 200 m.

2. W przypadku korzystnych warunków topograficznych i klimatycznych dopuszcza si´ wentylacj´ naturalnà

w tunelach d∏u˝szych, ni˝ podano w ust. 1, pod warunkiem zastosowania rezerwowej wentylacji mechanicznej.

§ 295. 1. Wentylacj´ mechanicznà, o której mowa

w § 293 pkt 2, dzia∏ajàcà dzi´ki wymuszaniu przep∏ywu

powietrza wzd∏u˝ lub w poprzek osi tunelu, dopuszcza

si´, gdy d∏ugoÊç tunelu przy wentylacji

1) wzd∏u˝nej — jest nie wi´ksza ni˝ 1000 m,

2) poprzecznej — jest wi´ksza ni˝ 1000 m.

2. Wentylacja mechaniczna wzd∏u˝na wymaga

1) przy wentylatorach umieszczonych wzd∏u˝ stropu

tunelu

a) zachowania odleg∏oÊci od Êciany — dla ograniczenia wp∏ywu tarcia powietrza o Êcian´,

b) grupowania wentylatorów — aby odleg∏oÊci

mi´dzy grupami by∏y nie mniejsze ni˝ 60 m i nie

wi´ksze ni˝ 120 m,

c) odpowiedniej liczby wentylatorów w grupach —

dla zapewnienia równomiernego ciÊnienia powietrza,

2) przy zastosowaniu szybów wentylacyjnych — rozmieszczenia czerpni w pobli˝u g∏owic tuneli oraz

w Êrodkowej ich cz´Êci w przypadku nieparzystej

liczby czerpni.

3. Wentylacja mechaniczna poprzeczna, z poprzecznym ruchem powietrza na ca∏ej d∏ugoÊci tunelu, dzia∏ajàca w wyniku ró˝nicy ciÊnieƒ w kana∏ach umieszczanych wzd∏u˝ tunelu, wymaga umieszczenia otworów

1) do doprowadzenia powietrza — w dolnej cz´Êci tunelu na wysokoÊci kó∏ pojazdów,

2) do odprowadzenia powietrza — w cz´Êci stropowej, z zastrze˝eniem ust. 4.

4. W wentylacji, o której mowa w ust. 3, dopuszcza

si´ rezygnacj´ z kana∏ów odprowadzajàcych i usuwanie zu˝ytego powietrza przez g∏owice tuneli lub poÊrednie szyby wywiewne.

5. Pr´dkoÊç przep∏ywu powietrza w tunelu z wentylacjà mechanicznà nie powinna byç wi´ksza ni˝ 10 m/s.

§ 296. JeÊli zanieczyszczenia powietrza usuwanego

z tuneli przekraczajà dopuszczalne st´˝enia z uwagi na

ochron´ Êrodowiska, powinny byç zastosowane specjalne urzàdzenia oczyszczajàce przed wyemitowaniem do atmosfery.

§ 297. 1. Przestrzenie zamkni´te konstrukcji, pozostajàce pod normalnym ciÊnieniem atmosferycznym,

powinny byç wyposa˝one w otwory wentylacyjne

i otwory odprowadzajàce skropliny pary wodnej.

2. Otwory, o których mowa w ust. 1, powinny byç

1) rozmieszczone tak, aby zapewnia∏y ruch powietrza

wewnàtrz przekroju,

2) zabezpieczone przed opadami atmosferycznymi

oraz dost´pem ptactwa i nietoperzy,

3) wykonane w betonowych przekrojach skrzynkowych w szczególnoÊci za pomocà rur z tworzyw

sztucznych, o Êrednicy 150 mm, z zachowaniem

wymagaƒ okreÊlonych w § 138 ust.1 pkt 2.

Rozdzia∏ 16

Znaki pomiarowe

§ 298.1. Dla oceny prawid∏owej pracy obiektu in˝ynierskiego powinny byç przewidziane w szczególnoÊci

1) znaki wysokoÊciowe (repery) na obiektach,

2) wodowskazy przy mostach.

2. Znaki wysokoÊciowe, o których mowa w ust. 1,

powinny byç umieszczone

1) na g∏owicach tuneli — nie mniej ni˝ 3 sztuki,

2) na ka˝dej z podpór obiektu mostowego — nie mniej

ni˝ 4 sztuki,

3) po obu stronach prz´se∏

a) nad podporami,

b) w Êrodku rozpi´toÊci prz´se∏ d∏u˝szych ni˝ 21 m,

w osiach skrajnych dêwigarów lub w punktach znajdujàcych si´ nad dolnymi kraw´dziami ustrojów p∏ytowych.

3. Znaki wysokoÊciowe powinny byç powiàzane ze

sta∏ym znakiem wysokoÊciowym, wykonanym z trwa∏ego materia∏u i posadowionym na gruncie rodzimym

poni˝ej poziomu przemarzania, poza korpusem drogi

w niewielkiej odleg∏oÊci od obiektu.

4. Sta∏y znak wysokoÊciowy, o którym mowa

w ust. 3, powinien byç w miar´ mo˝liwoÊci dowiàzany

do niwelacji paƒstwowej, z zastrze˝eniem ust. 5.

5. Przy obiektach o d∏ugoÊci wi´kszej ni˝ 100 m powinny byç wykonane dwa znaki, o których mowa

w ust. 4, rozmieszczone w pobli˝u koƒców obiektu.

6. Powinno si´ dà˝yç do tego, aby obiekty mostowe o d∏ugoÊciach nie mniejszych ni˝ 200 m i wymagajàce sta∏ej obserwacji by∏y wyposa˝one w stanowiska

pomiarowe rozmieszczone poza nimi — w celu umo˝liwienia cyklicznych pomiarów niwelacyjnych (osiadanie, przechy∏y podpór, ugi´cia prz´se∏).

Rozdzia∏ 17

Urzàdzenia zapewniajàce dost´p do obiektów in˝ynierskich w celach utrzymaniowych

§ 299. 1. Urzàdzeniami umo˝liwiajàcymi dost´p do

elementów obiektu in˝ynierskiego w celu, o którym

mowa w § 84, mogà byç w szczególnoÊci chodniki dla

obs∏ugi, korytarze, pomosty, spoczniki, galerie, wózki

rewizyjne, windy, schody dla obs∏ugi, drabiny i klamry,

wykonywane z materia∏ów trwa∏ych i niepalnych.

2. Urzàdzenia, o których mowa w ust. 1, powinny

byç zabezpieczone przed dost´pem osób postronnych.

§ 300. SzerokoÊç chodników dla obs∏ugi, korytarzy

i pomostów powinna wynosiç, gdy s∏u˝à

1) jako przejÊcie lub dojÊcie — nie mniej ni˝ 0,9 m,

2) do wykonywania prac obs∏ugowych — nie mniej

ni˝ 1,2 m.

§ 301. 1. Jako przejÊcia do ∏o˝ysk, w przypadku braku dost´pu z terenu, mogà byç zastosowane w szczególnoÊci korytarze

1) w przyczó∏kach mi´dzy Êcianà nad∏o˝yskowà

a skrajnà poprzecznicà lub p∏aszczyznà stanowiàcà

zakoƒczenie dêwigarów,

2) w g∏owicach filarów — jeÊli uk∏ad konstrukcji prz´s∏a pozwala na uzyskanie odpowiedniej wysokoÊci do poruszania si´ obs∏ugi i istniejà zabezpieczenia przed upadkiem od strony otwartej przestrzeni.

Poz. 735

2. Rol´ korytarzy mogà spe∏niaç wewn´trzne przestrzenie dêwigarów skrzynkowych, umo˝liwiajàce komunikacj´ w obr´bie prz´s∏a bàdê mi´dzy prz´s∏ami

oraz dost´p do filarów.

3. Dost´p do korytarzy mo˝e byç zapewniony

w szczególnoÊci jako w∏az

1) zamykany w Êcianie przyczó∏ka — o szerokoÊci nie

mniejszej ni˝ 0,8 m i wysokoÊci nie mniejszej ni˝

1,6 m,

2) w p∏ycie chodnika lub w przegrodzie stropowej filara lub w p∏ycie dolnej ustroju skrzynkowego nad filarem, wyposa˝ony w drabin´ zamocowanà na sta∏e lub przestawnà — o wymiarach nie mniejszych

ni˝ 0,8 m x 0,8 m, z zastrze˝eniem ust. 4.

4. JeÊli otwory, o których mowa w ust. 3 pkt 2, przewidziane sà do

1) transportu materia∏ów — powinny mieç wymiary

nie mniejsze ni˝ 0,9 m x 0,9 m,

2) umieszczenia przestawnych drabin — powinny

spe∏niaç wymagania okreÊlone w § 308 ust. 9 pkt 3.

5. Otwory w∏azowe, o których mowa w ust. 3 i 4,

z wyjàtkiem otworów w p∏ycie chodnika, powinny byç

zabezpieczone za pomocà a˝urowych przykryw na zawiasach. Otwory w∏azowe w p∏ycie chodnika powinny

byç zabezpieczone przed nap∏ywem wody opadowej.

§ 302. 1. W st´˝eniach poprzecznych dêwigarów

skrzynkowych, o których mowa w § 301 ust. 2, powinny byç przewidziane otwory prze∏azowe o wymiarach

okreÊlonych w § 301 ust. 3 pkt 1.

2. WysokoÊç otworu, o którym mowa w ust. 1, powinna byç mierzona od

1) pod∏ogi korytarza — gdy suma wysokoÊci i szerokoÊci przegrody jest nie wi´ksza ni˝ 0,6 m,

2) od wierzchu przegrody — gdy suma wysokoÊci

i szerokoÊci jest wi´ksza ni˝ 0,6 m, z tym ˝e w przypadku progu o wysokoÊci wi´kszej ni˝ 0,4 m powinny byç przewidziane stopnie spe∏niajàce wymagania okreÊlone w § 135 ust. 2 pkt 2 i 3.

§ 303. 1. Pomosty mogà byç zastosowane mi´dzy

dêwigarami na ca∏ej d∏ugoÊci obiektu lub na odcinkach

wynikajàcych z potrzeb, jakim majà s∏u˝yç.

2. Dost´p do pomostów mo˝e byç zapewniony jak

dla korytarzy bàdê za pomocà schodów o szerokoÊci

biegu równej 0,8 m, bàdê drabin.

§ 304. 1. Galerie i spoczniki mogà byç zastosowane

na odcinkach konstrukcji obiektów mostowych bàdê pod

elementami ich wyposa˝enia, wymagajàcych napraw

lub czynnoÊci eksploatacyjnych. SzerokoÊç ich powinna

byç nie mniejsza ni˝ 1,2 m, a d∏ugoÊç powinna byç dostosowana do potrzeb wynikajàcych z przeznaczenia.

2. Dost´p do galerii i spoczników, o których mowa

w ust. 1, powinien byç zapewniony za pomocà schodów o szerokoÊci nie mniejszej ni˝ 0,8 m lub drabin.

§ 305. 1. Wózki rewizyjne, zwane dalej „wózkami”,

mogà byç zastosowane jako ruchome pomosty

umieszczone od spodu konstrukcji prz´se∏ albo wewnàtrz ich konstrukcji — w celu przemieszczania si´

wzd∏u˝ osi pod∏u˝nej prz´se∏ dla dokonania przeglàdów lub wykonania robót utrzymaniowych.

2. Konstrukcja prz´se∏ i podpór poÊrednich powinna byç tak przewidziana, aby umo˝liwiony by∏ przejazd

wózka wzd∏u˝ ca∏ego obiektu bez koniecznoÊci jego demonta˝u, przy czym powinna byç w szczególnoÊci zapewniona zmiana gabarytów wózka w celu przejazdu

nad podporami.

3. SzerokoÊç pomostu wózka, mierzona wzd∏u˝ osi

pod∏u˝nej obiektu, powinna byç nie mniejsza ni˝

2 m i swym zasi´giem powinna obejmowaç ca∏à szerokoÊç obiektu. JeÊli uformowanie konstrukcji obiektu od

spodu wykazuje znaczne ró˝nice poziomów, wózki powinny byç wyposa˝one w szczególnoÊci w dodatkowe

rusztowania.

4. Wózki powinny byç podwieszone do specjalnych

torów jezdnych zamocowanych do konstrukcji obiektu.

Tor jezdny powinien zapewniç

1) statecznoÊç wózka bez wzgl´du na umieszczenie

pomostu i obcià˝enie wynikajàce z funkcji, jakà wózek ma spe∏niaç,

2) sta∏y rozstaw i prostoliniowy przebieg szyn,

3) p∏ynnoÊç przejazdu kó∏ wózka,

4) pochylenie pod∏u˝ne nie wi´ksze ni˝ 3% w przypadku nap´du r´cznego,

5) mo˝liwoÊç ograniczenia ruchu i zablokowania wózka w czasie postoju.

5. Wózki powinny mieç cztery zestawy kó∏, po dwa

zestawy kó∏ na ka˝dej szynie, nap´dzane r´cznie lub

mechanicznie. Rozstaw kó∏ w kierunku pod∏u˝nym

obiektu powinien zagwarantowaç statecznoÊç wózka

bez wzgl´du na umieszczenie pomostu i obcià˝enie

wynikajàce z funkcji, jakà wózek spe∏nia. Wymagania

w zakresie poruszania i nap´du wózka podlegajà przepisom Urz´du Dozoru Technicznego.

6. Dost´p do wózków, zale˝nie od sytuacji, mo˝e

byç zapewniony w szczególnoÊci z poziomu terenu,

z ∏awy pod∏o˝yskowej przyczó∏ka lub z chodnika obiektu.

§ 306. 1. Schody dla obs∏ugi mogà

1) byç umieszczone na skarpach — zapewniajàc dost´p do obiektu,

2) stanowiç niezale˝ne konstrukcje lub byç powiàzane

z konstrukcjà pomostów, galerii lub spoczników —

jako elementy zapewniajàce do nich dost´p.

2. Schody, o których mowa w ust. 1 pkt 2, powinny

spe∏niaç wymagania okreÊlone w § 128 ust. 2 i 3, § 135

ust. 2 pkt 2 i 3 oraz w § 307 ust. 5.

§ 307. 1. Urzàdzenia, o których mowa w § 303—305

i § 306 ust. 1 pkt 2, powinny zapewniç wysokoÊç

w Êwietle do poruszania si´ obs∏ugi nie mniejszà

ni˝ 1,9 m.

2. Dopuszcza si´ ograniczenie wysokoÊci, o której

mowa w ust. 1, przez wystajàce elementy na odcinkach

przejÊcia nie d∏u˝szych ni˝ 1,5 m, pod warunkiem ˝e zostanà one odpowiednio oznakowane i przeÊwit pod nimi b´dzie nie mniejszy ni˝ 1,6 m. Ograniczenie wysokoÊci nie mo˝e byç zastosowane na odcinkach przejÊcia, na których przewidziane jest wykonanie napraw

lub czynnoÊci obs∏ugowych.

3. Nawierzchnia urzàdzeƒ okreÊlonych w ust. 1 powinna mieç w∏aÊciwoÊci przeciwpoÊlizgowe.

Poz. 735

4. Nawierzchnie a˝urowe nie mogà mieç otworów

o powierzchni wi´kszej ni˝ 1700 mm2 i wymiarów

umo˝liwiajàcych przejÊcie kuli o Êrednicy wi´kszej

ni˝ 36 mm.

5. Urzàdzenia okreÊlone w ust. 1 powinny byç zabezpieczone od strony otwartej przestrzeni balustradà

o wysokoÊci 1,1 m, sk∏adajàcà si´ z por´czy oraz przeciàgów rozmieszczonych w po∏owie wysokoÊci balustrady i na wysokoÊci 15 cm od pod∏ogi.

§ 308. 1. W przypadkach braku miejsca lub mo˝liwoÊci przewidywanego sporadycznego wykorzystania, dopuszcza si´ zastosowanie drabin lub klamer zamiast schodów dla obs∏ugi.

2. Klamry powinny byç zastosowane jako zamocowane na sta∏e do konstrukcji obiektu, a drabiny

w szczególnoÊci jako

1) sta∏e — zamocowane do konstrukcji obiektu,

2) przestawne — gdy zamocowanie na sta∏e jest niemo˝liwe lub niewskazane z uwagi na dost´p osób

postronnych,

3) sta∏e lub ruchome — zawieszone na por´czy balustrady.

3. SzerokoÊç u˝ytkowa drabin lub klamer, o których

mowa w ust. 1, powinna byç nie mniejsza ni˝ 0,5 m,

a odst´py mi´dzy szczeblami drabiny lub pionowymi

klamrami nie mogà byç wi´ksze ni˝ 0,3 m. Poczàwszy

od wysokoÊci 3 m od poziomu pod∏ogi, drabiny i klamry powinny byç wyposa˝one w urzàdzenia zabezpieczajàce przed upadkiem. Przez szerokoÊç u˝ytkowà

drabin rozumie si´ d∏ugoÊç szczeblin drabiny w przeÊwicie jej pobocznic.

4. Jako zabezpieczenie przed upadkiem, o którym

mowa w ust. 3, powinny byç zastosowane poziome obr´cze. Rozstaw obr´czy powinien byç nie wi´kszy ni˝

0,8 m, przy czym obr´cze powinny byç usztywnione

pionowymi pr´tami, rozmieszczonymi w odst´pie nie

wi´kszym ni˝ 0,3 m. Odleg∏oÊç obr´czy ochronnej od

drabiny lub klamer w miejscu najbardziej oddalonym

nie powinna byç mniejsza ni˝ 0,7 m i wi´ksza ni˝ 0,8 m.

5. Odleg∏oÊç drabiny lub klamer od Êciany bàdê innego elementu konstrukcji, do których sà zamocowane, powinna byç nie mniejsza ni˝ 0,15 m.

6. Drabiny sta∏e i zawieszone oraz ciàgi klamer

o wysokoÊci wi´kszej ni˝ 10 m powinny byç wyposa˝one w spoczniki o wymiarach nie mniejszych ni˝

0,8 m x 0,8 m, rozmieszczone w odst´pie (8÷10) m.

Spoczniki umieszczone z boku drabin lub ciàgu klamer

powinny byç zabezpieczone por´czà spe∏niajàcà wymagania okreÊlone w § 307 ust. 5, a w konstrukcji urzàdzeƒ zabezpieczajàcych przed upadkiem powinny byç

przewidziane odpowiednie wyci´cia pr´tów pod∏u˝nych umo˝liwiajàce wejÊcie na spocznik.

7. Drabiny sta∏e, o których mowa w ust. 2 pkt 1, powinny byç zamocowane pionowo. Zamocowanie drabiny nie powinno ograniczaç wzajemnych przemieszczeƒ ∏àczonych elementów konstrukcji.

8. Drabiny lub klamry powinny wystawaç 1,1 m ponad poziom, do którego prowadzà. Drabiny sta∏e,

w razie braku mo˝liwoÊci wyprowadzenia do wymaganej wysokoÊci, powinny byç przed∏u˝one

1) klamrami — rozmieszczonymi jak szczeble drabiny,

2) dwoma pionowymi klamrami o d∏ugoÊci 1 m — rozmieszczonymi w odst´pie 0,6 m.

9. Drabiny przestawne, o których mowa w ust. 2

pkt 2, powinny mieç

1) nachylenie do poziomu ~70°,

2) zabezpieczenie podstawy przed przesuni´ciem,

3) przeÊwit mi´dzy kraw´dzià otworu, w którym zosta∏y umieszczone, a p∏aszczyznà drabiny od strony

wchodzàcego — nie mniejszy ni˝ 0,8 m.

10. Drabiny zawieszone, o których mowa w ust. 2

pkt 3, niezale˝nie od spe∏nienia odpowiednio wymagaƒ okreÊlonych w ust. 3—7, powinny mieç pobocznice i urzàdzenia zabezpieczajàce przed upadkiem, wystajàce 1,1 m ponad poziom por´czy, oraz powinny byç

dodatkowo wyposa˝one w szczególnoÊci w

1) uchwyty — do podnoszenia w czasie monta˝u,

2) spocznik w dolnej cz´Êci drabiny o wymiarach nie

mniejszych ni˝ 0,8 m x 1,2 m, przewidziany asymetrycznie w stosunku do drabiny i zabezpieczony balustradami zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi

w § 307 ust. 5,

3) drabin´ od strony chodnika — do umo˝liwienia

wejÊcia na poziom por´czy,

4) blachy dociskowe przymocowane do pobocznic

drabiny na poziomie belki gzymsowej obiektu mostowego — do opierania drabiny o konstrukcj´

obiektu.

11. Nawierzchnia spoczników drabin, o których

mowa w ust. 6 i 10, powinna spe∏niaç wymagania okreÊlone w § 307 ust. 3 i 4.

Dzia∏ VII

URZÑDZENIA OBCE NA OBIEKTACH IN˚YNIERSKICH

Rozdzia∏ 1

Wymagania ogólne

§ 309. 1. Wszelkie urzàdzenia obce w postaci przewodów: gazowych i z cieczami palnymi, wodociàgowych, kanalizacyjnych, sieci cieplnej oraz kabli elektroenergetycznych, teletechnicznych itp. powinny byç

umieszczone na specjalnie w tym celu wykonanych

konstrukcjach, nie zwiàzanych z konstrukcjà obiektu in˝ynierskiego, z zastrze˝eniem ust. 2.

2. W wyjàtkowych przypadkach, gdy nie ma mo˝liwoÊci zastosowania rozwiàzaƒ, o których mowa

w ust. 1, dopuszcza si´ przeprowadzenie tych urzàdzeƒ

przez obiekty mostowe, z wyjàtkiem tymczasowych

obiektów mostowych, pod warunkiem uzyskania zgody zarzàdzajàcego obiektem i spe∏nienia wymagaƒ

okreÊlonych w § 310.

Poz. 735

1) nie powinny

a) zagra˝aç bezpieczeƒstwu ruchu na obiekcie i pod

obiektem,

b) zagra˝aç bezpieczeƒstwu konstrukcji,

c) pogarszaç wyglàdu obiektu przez wystajàce elementy urzàdzeƒ,

d) byç wbudowane w elementy konstrukcji obiektu,

e) utrudniaç robót utrzymaniowych obiektu,

f) utrudniaç wykonywania przeglàdów technicznych obiektu,

2) powinny

a) byç umieszczone na specjalnych galeriach lub

wspornikach przewidzianych mi´dzy dêwigarami lub pod wspornikami chodnikowymi z zastosowaniem odpowiednich os∏on maskujàcych,

spe∏niajàc wymagania okreÊlone w § 319 ust. 5,

b) zachowaç odleg∏oÊci mi´dzy przewodami i urzàdzeniami spe∏niajàce wymagania Polskiej Normy i zapewniajàce ich przeglàdy i naprawy,

c) mieç zapewniony dost´p w celach utrzymaniowych,

d) przechodziç przez elementy poprzeczne obiektu

w specjalnie uformowanych otworach lub rurach ochronnych,

e) spe∏niaç wymagania okreÊlone w odnoÊnych

przepisach, dotyczàcych budowy i eksploatacji

przewidzianych dla poszczególnych urzàdzeƒ,

f) byç zaopatrzone w rozwiàzania techniczne

umo˝liwiajàce samokompensacj´ wyd∏u˝eƒ

cieplnych oraz eliminacj´ ewentualnych odkszta∏ceƒ urzàdzeƒ obcych wywo∏anych deformacjà lub osiadaniem obiektu,

g) byç zabezpieczone antykorozyjnie, jeÊli wykonane sà ze stali; odnosi si´ to równie˝ do konstrukcji podpierajàcych, o których mowa w lit. a).

§ 311.1. Urzàdzenia odcinajàce dop∏yw gazu, cieczy

lub energii elektrycznej powinny byç zainstalowane

poza obiektem w miejscach ∏atwo dost´pnych i zabezpieczonych przed wp∏ywami atmosferycznymi, uszkodzeniami mechanicznymi i dost´pem osób postronnych; miejsca te powinny byç odpowiednio oznakowane.

2. W przypadku przeprowadzenia przewodów z cieczami w zamkni´tych (skrzynkowych) lub korytowych

konstrukcjach obiektu, powinny byç przewidziane

otwory umo˝liwiajàce odp∏yw cieczy z tych obiektów

w sytuacjach awaryjnych.

Rozdzia∏ 2

Rurociàgi i przewody gazowe

3. Urzàdzenia obce emitujàce ha∏asy, drgania i pràdy b∏àdzàce, zainstalowane w pomieszczeniach technicznych, o których mowa w § 185, lub podwieszone

do obiektu in˝ynierskiego, nie powinny przekazywaç

szkodliwych oddzia∏ywaƒ na konstrukcj´ obiektu i pomieszczeƒ oraz na otoczenie.

§ 312. 1. Rurociàgi i przewody gazowe przeprowadzone przez obiekt mostowy, spe∏niajàce wymagania

Polskiej Normy, powinny byç umieszczone na ca∏ej

d∏ugoÊci obiektu w stalowych szczelnych rurach

ochronnych wystajàcych poza koƒce obiektu i nie

ograniczajàcych swobody przemieszczeƒ ustroju noÊnego. Rury stalowe powinny byç zabezpieczone przed

wp∏ywem pràdów b∏àdzàcych, stosownie do wymagaƒ Polskiej Normy.

§ 310. Urzàdzenia, o których mowa w § 309 ust. 1,

i dopuszczone do przeprowadzenia przez obiekt in˝ynierski

2. Przewody gazowe powinny byç zaopatrzone

w zawory odcinajàce, umieszczone na odcinkach poza rurami ochronnymi po obu stronach obiektu w od-

leg∏oÊci nie mniejszej ni˝ 25 m i nie wi´kszej ni˝

110 m.

3. Rury ochronne, o których mowa w ust. 1, powinny byç wyprowadzone poza koniec obiektu (Êcian´

przyczó∏ka, skrajnà poprzecznic´ prz´s∏a zatopionego

w nasypie, p∏yt´ przejÊciowà) przy ciÊnieniu gazu

1) nie wi´kszym ni˝ 0,4 MPa — na odleg∏oÊç 4 m,

2) wi´kszym ni˝ 0,4 MPa — na odleg∏oÊci okreÊlone

w warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadaç sieci gazowe.

4. Rury ochronne, o których mowa w ust. 1, powinny byç zakoƒczone studniami z odpowiednià wentylacjà grawitacyjnà lub mechanicznà — w przypadku g´stoÊci gazu wi´kszej ni˝ g´stoÊç powietrza. Wylot przewodu wentylacyjnego powinien byç wyprowadzony

poza korpus drogi i umieszczony na wysokoÊci

1) od terenu — nie mniejszej ni˝ 2,5 m,

2) od przewodu z gazem l˝ejszym od powietrza — nie

mniejszej ni˝ 1 m.

Rozdzia∏ 3

Przewody kanalizacyjne

§ 313. 1. Przewody kanalizacyjne przeprowadzone

przez obiekt mostowy powinny byç umieszczone

w stalowych szczelnych rurach ochronnych, spe∏niajàcych wymagania okreÊlone w § 312 ust. 1.

2. Przewody kanalizacyjne powinny byç zaopatrzone w zawory odcinajàce

1) od strony nap∏ywu Êcieków — przy cyrkulacji grawitacyjnej,

2) z obu stron obiektu — przy cyrkulacji ciÊnieniowej.

3. Rury ochronne, o których mowa w ust. 1, powinny mieç zapewnionà mo˝liwoÊç odprowadzenia Êcieków do specjalnych zbiorników rezerwowych, umieszczonych poza drogà.

Rozdzia∏ 4

Przewody wodociàgowe

§ 314. 1. Przewody wodociàgowe przeprowadzone

przez obiekt mostowy, usytuowany w szczególnoÊci

nad drogà, powinny byç umieszczone w stalowych

szczelnych rurach ochronnych, spe∏niajàcych wymagania okreÊlone w § 312 ust. 1.

2. Przewody wodociàgowe powinny byç zaopatrzone w zawory odcinajàce, umieszczone poza obiektem

po obu jego stronach.

3. Rury ochronne, o których mowa w ust. 1, powinny mieç zapewnionà mo˝liwoÊç odprowadzenia wody

do kanalizacji.

Rozdzia∏ 5

Rurociàgi i przewody cieplne

§ 315. Rurociàgi i przewody cieplne przeprowadzone przez obiekt mostowy powinny byç umieszczone

w stalowych szczelnych rurach ochronnych, spe∏niajàcych wymagania okreÊlone w § 312 ust. 1 oraz w § 314

ust. 2 i 3.

Poz. 735

Rozdzia∏ 6

Linie elektroenergetyczne i telekomunikacyjne oraz

instalacje elektroenergetyczne i telekomunikacyjne

§ 316. 1. Zabrania si´ przeprowadzenia przez obiekt

mostowy kabli elektroenergetycznych o napi´ciu wi´kszym ni˝ 20 kV. Kable elektroenergetyczne i telekomunikacyjne powinny byç umieszczone w rurach ochronnych stalowych, zabezpieczonych przed wp∏ywem pràdów b∏àdzàcych, stosownie do wymagaƒ Polskiej Normy, lub w rurach z tworzyw sztucznych, nie ograniczajàcych swobody przemieszczeƒ ustrojów noÊnych

obiektów.

2. Kable elektroenergetyczne powinny byç zaopatrzone w urzàdzenia do wy∏àczenia napi´cia, umieszczone poza obiektem po obu jego stronach, w odleg∏oÊci okreÊlonej w § 319 ust. 6.

§ 317. Studnie kablowe instalacji telekomunikacyjnej powinny byç umieszczone poza konstrukcjà obiektu. Dopuszcza si´ ich instalowanie pod pomostem

obiektu, gdy zachodzi koniecznoÊç spe∏nienia wymagaƒ Polskiej Normy odnoÊnie do przelotów mi´dzy

studniami.

Dzia∏ VIII

BEZPIECZE¡STWO PO˚AROWE

§ 318. 1. Obiekty in˝ynierskie powinny byç zaprojektowane i wykonane z materia∏ów niepalnych, z zastrze˝eniem ust. 3.

2. Urzàdzenia umo˝liwiajàce dost´p do elementów

obiektu in˝ynierskiego, o którym mowa w ust. 1, oraz

do urzàdzeƒ obcych przeprowadzonych przez obiekt,

o których mowa w § 312—316, powinny byç zaprojektowane i wykonane z materia∏ów niepalnych.

3. Dopuszcza si´ zaprojektowanie i wykonanie k∏adek z materia∏ów trudno zapalnych.

§ 319. 1. Pod obiektami mostowymi oraz w ich konstrukcji nie powinny byç umieszczone rozdzielnie, stacje energetyczne, transformatory oraz pompownie cieczy i gazów palnych.

2. Pod obiektami mostowymi zabrania si´ usytuowania obiektów zagro˝onych wybuchem oraz obiektów, w których wyst´pujà materia∏y palne, a obcià˝enie ogniowe jest wi´ksze ni˝ 500 MJ/m2.

3. Obiekty, o których mowa w ust. 2, powinny byç

wykonane z materia∏ów niepalnych i znajdowaç si´

w odleg∏oÊci nie mniejszej ni˝ 6 m od rzutu poziomego

obiektu mostowego.

4. Przestrzenie pod obiektami mogà byç wykorzystane na gara˝owanie samochodów osobowych, pod

warunkiem ˝e spód ustroju noÊnego znajduje si´ od

poziomu terenu na wysokoÊci

1) dla konstrukcji stalowych — nie mniejszej ni˝ 4,5 m,

2) dla konstrukcji betonowych — nie mniejszej ni˝

3 m.

Inne wykorzystanie przestrzeni pod prz´s∏ami obiektów

mostowych mo˝e byç dopuszczone za zgodà jednostek

zarzàdzajàcych tymi obiektami oraz w∏aÊciwej komendy

powiatowej Paƒstwowej Stra˝y Po˝arnej, przy zapewnieniu swobodnych dojazdów i dróg ewakuacyjnych.

3) zaistnienia ∏àcznie okolicznoÊci wymienionych

w pkt 1 i 2 — o 75% ich wartoÊci.

5. Kable elektroenergetyczne nie powinny byç

umieszczone z przewodami gazowymi i cieczami palnymi we wspólnych kana∏ach lub w tych samych przedzia∏ach mi´dzy dêwigarami lub pod∏u˝nicami.

3. Tunele dwukomorowe o d∏ugoÊci wi´kszej ni˝

400 m powinny byç wyposa˝one w przejÊcia ewakuacyjne mi´dzy komorami, zast´pujàce nisze ratunkowe

sàsiadujàcych ze sobà Êcian komór, rozmieszczone

w odst´pach nie wi´kszych ni˝ 100 m lub zwi´kszonych

zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w ust. 2.

6. Zawory odcinajàce dop∏yw gazu lub cieczy palnych oraz urzàdzenia do wy∏àczenia napi´cia w kablach elektroenergetycznych powinny byç zainstalowane poza obiektem w odleg∏oÊci nie mniejszej ni˝

25 m od przyczó∏ków.

7. DojÊcia do kana∏ów lub pomostów, w których

umieszczone sà przewody gazowe lub z cieczami palnymi, powinny byç zapewnione w obiektach o d∏ugoÊci wi´kszej ni˝ 100 m w ka˝dym prz´Êle, przy czym odleg∏oÊci mi´dzy dojÊciami i w∏azami nie powinny byç

mniejsze ni˝ 50 m; dojÊcia i w∏azy powinny byç dostosowane do wprowadzenia sprz´tu i Êrodków gaÊniczych. Wymiary i oznakowanie w∏azów powinno byç

uzgodnione z w∏aÊciwà komendà powiatowà Paƒstwowej Stra˝y Po˝arnej.

§ 323. 1. Kanalizacja deszczowa w tunelach powinna umo˝liwiç szybkie przyj´cie rozlanych benzyn lub

olejów nap´dowych z uszkodzonych cystern i odprowadzenie ich do specjalnych zbiorników umieszczonych poza obiektem.

2. Kanalizacja, o której mowa w ust. 1, powinna zapobiec rozprzestrzenieniu si´ po˝aru.

§ 324. 1. Elementy tymczasowych obiektów mostowych przewidziane na okres d∏u˝szy ni˝ 3 lata powinny

byç wykonane z materia∏ów co najmniej trudno zapalnych.

3. Zasilanie oÊwietlenia i sygnalizacji w energi´

elektrycznà powinno byç przeprowadzone z obu koƒców tunelu i rozdzielone na sekcje.

2. Tymczasowe obiekty mostowe przewidziane na

okres nie d∏u˝szy ni˝ 3 lata, wykonane w ca∏oÊci lub

cz´Êciowo z materia∏ów palnych, powinny byç wyposa˝one w nast´pujàcy sprz´t i Êrodki gaÊnicze

1) skrzynie z suchym piaskiem po obu stronach obiektu w pobli˝u przyczó∏ków, o pojemnoÊci nie mniejszej ni˝ 0,5 m3,

2) jednà beczk´ z wodà o pojemnoÊci 200 l oraz jednà

skrzyni´ z suchym piaskiem o pojemnoÊci nie

mniejszej ni˝ 0,25 m3 — na obiektach, których d∏ugoÊç jest wi´ksza ni˝ 50 m, a nie przekracza 100 m,

3) beczki z wodà i skrzynie z piaskiem o pojemnoÊciach, jak okreÊlono w pkt 2, rozmieszczone w odst´pie nie wi´kszym ni˝ 100 m — na obiektach

o d∏ugoÊci wi´kszej ni˝ 100 m.

4. Wentylatory umieszczone w stropie tunelu przy

wentylacji wzd∏u˝nej powinny byç przystosowane do

oddymiania w przypadku po˝aru.

3. W okresach jesienno-zimowych woda, o której

mowa w ust. 2 pkt 2 i 3, powinna zawieraç substancje

obni˝ajàce temperatur´ krzepni´cia.

5. W tunelach z wentylacjà poprzecznà kana∏y Êwie˝ego i zu˝ytego powietrza powinny byç oddzielone

przegrodami z materia∏ów niepalnych o odpornoÊci

ogniowej nie mniejszej ni˝ 120 minut.

§ 325. Pod prz´s∏ami tymczasowych obiektów mostowych

1) nie powinny znajdowaç si´ zabudowania i sk∏adowiska materia∏ów,

2) powinny byç zainstalowane oddymnice z blach

o gruboÊci nie mniejszej ni˝ 2 mm lub z innych materia∏ów niepalnych — jeÊli obiekty usytuowane sà

nad torami linii kolejowych z trakcjà parowà lub

spalinowà.

§ 320. Przewody i kable umieszczone w obiektach

in˝ynierskich powinny mieç cech´ nierozprzestrzeniania ognia.

§ 321. 1. Konstrukcja tunelu powinna byç wykonana

z materia∏ów niepalnych i mieç odpornoÊç ogniowà nie

mniejszà ni˝ 240 minut, a elementy wystroju jego wn´trza powinny byç wykonane z materia∏ów niepalnych.

2. Kable elektroenergetyczne oraz oÊwietlenia awaryjnego powinny byç umieszczone w dolnej cz´Êci tunelu i odporne na dzia∏anie wysokiej temperatury.

6. Wentylatory wywiewne we wszystkich systemach wentylacyjnych powinny byç przystosowane do

pracy w podwy˝szonej temperaturze lub ch∏odzone.

§ 322. 1. Tunele o d∏ugoÊci wi´kszej ni˝ 100 m powinny byç wyposa˝one w nisze ratunkowe rozmieszczone mijankowo na przeciwleg∏ych Êcianach, w odleg∏oÊciach nie wi´kszych ni˝ 100 m mi´dzy niszami na

ka˝dej ze Êcian, z tym ˝e w tunelach o d∏ugoÊci nie

wi´kszej ni˝ 200 m dopuszcza si´ jednà nisz´ na ka˝dej

Êcianie. Nisze powinny byç wyposa˝one w instalacj´

wentylacyjnà nadciÊnieniowà w stosunku do atmosfery tunelu oraz w oÊwietlenie awaryjne w∏àczane automatycznie w razie po˝aru.

2. D∏ugoÊci i odst´py, o których mowa w ust. 1, mogà byç powi´kszone w przypadku

1) tuneli wy˝szych ni˝ 5 m — o 25% ich wartoÊci,

2) zastosowania automatycznych urzàdzeƒ oddymiajàcych — o 50% ich wartoÊci,

Dzia∏ IX

PRZEPISY PRZEJÂCIOWE I KO¡COWE

§ 326. Przepisów rozporzàdzenia nie stosuje si´ do

obiektów in˝ynierskich, dla których zosta∏a wydana decyzja o pozwoleniu na budow´ lub zosta∏ z∏o˝ony wniosek o wydanie takiej decyzji, przed dniem wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia.

§ 327. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

Minister Transportu i Gospodarki Morskiej

T. Syryjczyk

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra

Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia

30 maja 2000 r. (poz. 735)

Za∏àcznik nr 1

OBLICZANIE ÂWIATE¸ MOSTÓW I PRZEPUSTÓW

Za∏àcznik nr 2

KLASY OBCIÑ˚E¡ TABOREM SAMOCHODOWYM OBIEKTÓW IN˚YNIERSKICH

Za∏àcznik nr 3

POJAZDY SPECJALNE WED¸UG UMOWY STANDARYZACYJNEJ NATO

(STANAG 2021)

Wydawca: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

Redakcja: Rzàdowe Centrum Legislacji — Redakcja Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej i Dziennika Urz´dowego Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”,

ul. Marsza∏kowska 3/5, 00-624 Warszawa, tel. 825-46-79

Sk∏ad, druk i kolporta˝: Wydzia∏ Wydawnictw i Poligrafii Gospodarstwa Pomocniczego Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa, tel.: 694-67-50, 694-67-52; fax: 694-64-77, 694-62-06

Bezp∏atna infolinia: 0-800-287-581

www.gpkprm.gov.pl

e-mail: dziust@gpkprm.gov.pl

T∏oczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Wydziale Wydawnictw i Poligrafii Gospodarstwa Pomocniczego Kancelarii Prezesa Rady Ministrów,

ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa

Zam. 340/W/C/2000

ISSN 0867-3411

Cena 8,28 z∏

Warszawa, dnia 3 sierpnia 2000 r.

Nr 63

TREÂå

Poz.

ROZPORZÑDZENIE

735 — Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie warunków

technicznych, jakim powinny odpowiadaç drogowe obiekty in˝ynierskie i ich usytuowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3841

735

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA TRANSPORTU i GOSPODARKI MORSKIEJ

z dnia 30 maja 2000 r.

w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadaç drogowe obiekty in˝ynierskie

i ich usytuowanie.

Na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. — Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414,

z 1996 r. Nr 100, poz. 465, Nr 106, poz. 496 i Nr 146,

poz. 680, z 1997 r. Nr 88, poz. 554 i Nr 111, poz. 726,

z 1998 r. Nr 22, poz. 118 i Nr 106, poz. 668, z 1999 r.

Nr 41, poz. 412, Nr 49, poz. 483 i Nr 62, poz. 682 oraz

z 2000 r. Nr 12, poz. 136, Nr 29, poz. 354 i Nr 43,

poz. 489) zarzàdza si´, co nast´puje

Dzia∏ I

PRZEPISY OGÓLNE