Ustawa z dnia 14 kwietnia 2000 r. o umowach międzynarodowych.
Table of Provisions (27)
Statutory Text (27 Articles)
Ustawa określa zasady oraz tryb zawierania, ratyfikowania, zatwierdzania, ogłaszania,
wykonywania, wypowiadania i zmian zakresu obowiązywania umów międzynarodowych.
W rozumieniu niniejszej ustawy
1)
umowa międzynarodowa oznacza porozumienie między Rzecząpospolitą Polską a innym podmiotem
lub podmiotami prawa międzynarodowego, regulowane przez prawo międzynarodowe, niezależnie
od tego, czy jest ujęte w jednym dokumencie czy w większej liczbie dokumentów, bez
względu na jego nazwę oraz bez względu na to, czy jest zawierane w imieniu państwa,
rządu czy ministra kierującego działem administracji rządowej właściwego do spraw,
których dotyczy umowa międzynarodowa,
2)
zawieranie umowy międzynarodowej obejmuje: rozpoczęcie i prowadzenie negocjacji, przyjęcie
tekstu umowy, wyrażenie zgody na podpisanie umowy oraz podpisanie umowy, jeżeli jego
skutkiem nie jest związanie Rzeczypospolitej Polskiej umową międzynarodową,
3)
związanie umową międzynarodową obejmuje wszelkie czynności przewidziane w prawie międzynarodowym,
a w szczególności w Konwencji wiedeńskiej o prawie traktatów, sporządzonej w Wiedniu dnia 23 maja 1969 r.
(Dz. U. z 1990 r. Nr 74, poz. 439), w wyniku których Rzeczpospolita Polska staje się stroną tej umowy.
Z zastrzeżeniem przepisów ustawy, czynności w stosunkach międzynarodowych dotyczących
zawierania umów międzynarodowych, związania Rzeczypospolitej Polskiej takimi umowami
oraz obowiązywania i wypowiadania umów międzynarodowych dokonuje minister właściwy
do spraw zagranicznych.
Przepisy niniejszej ustawy odnoszące się do ministra stosuje się odpowiednio do kierownika
centralnego organu administracji rządowej.
1.
Minister kierujący działem administracji rządowej właściwy do spraw, których dotyczy
umowa międzynarodowa, po uzgodnieniu projektu umowy i instrukcji negocjacyjnej z ministrem
właściwym do spraw zagranicznych oraz z innymi zainteresowanymi ministrami, składa
Prezesowi Rady Ministrów wniosek o udzielenie zgody na rozpoczęcie negocjacji umowy
międzynarodowej.
2.
Prezes Rady Ministrów wyznacza organ właściwy do prowadzenia negocjacji oraz określa
zakres jego upoważnienia.
1.
Organ właściwy do prowadzenia negocjacji składa Radzie Ministrów, po uzgodnieniu z
ministrem właściwym do spraw zagranicznych oraz innymi właściwymi ministrami, wniosek
o udzielenie zgody na podpisanie umowy międzynarodowej i proponuje, w uzasadnionych
przypadkach, treść zastrzeżeń strony polskiej do umowy wielostronnej.
2.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, określa tryb związania umową międzynarodową Rzeczypospolitej
Polskiej.
3.
Rada Ministrów, w drodze uchwały, udziela zgody na podpisanie umowy międzynarodowej.
4.
Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio do umów międzynarodowych niepodpisywanych,
o których mowa w art. 13 ust. 1.
Rada Ministrów, na wniosek organu właściwego do prowadzenia negocjacji, podejmuje
uchwałę w sprawie sprzeciwu wobec zastrzeżenia innej umawiającej się strony złożonego
do umowy wielostronnej.
Rada Ministrów, mając na uwadze specyfikę stosunków międzynarodowych, określi, w drodze
rozporządzenia, tryb opracowania projektu umowy międzynarodowej i instrukcji negocjacyjnej,
uwzględniając przypadki, w których organ właściwy do prowadzenia negocjacji może je
prowadzić bez projektu umowy międzynarodowej lub pisemnej instrukcji negocjacyjnej,
oraz określi wzory wniosków, o których mowa w art. 5-7. Rozporządzenie określi w szczególności
sposób uzasadniania projektów umów międzynarodowych.
W przypadku gdy jest wymagane pełnomocnictwo do prowadzenia negocjacji oraz przyjęcia
tekstu umowy międzynarodowej, pełnomocnictwa udziela minister właściwy do spraw zagranicznych
na wniosek organu właściwego do prowadzenia negocjacji.
W przypadku gdy jest wymagane pełnomocnictwo do podpisania umowy międzynarodowej,
pełnomocnictwa udziela Prezes Rady Ministrów na wniosek ministra właściwego do spraw
zagranicznych.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wzory i terminy składania wniosków
w sprawach, o których mowa w art. 9 i 10.
1.
Związanie Rzeczypospolitej Polskiej umową międzynarodową wymaga zgody wyrażonej w
drodze ratyfikacji lub przez zatwierdzenie.
2.
Ratyfikacji podlegają umowy międzynarodowe, o których mowa w art. 89 ust. 1 i art. 90 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, oraz inne umowy międzynarodowe, które przewidują wymóg ratyfikacji albo ją dopuszczają,
a szczególne okoliczności to uzasadniają.
3.
Umowa międzynarodowa, która nie podlega ratyfikacji, wymaga zatwierdzenia przez Radę
Ministrów.
1.
Związanie Rzeczypospolitej Polskiej umową międzynarodową może nastąpić również w drodze
podpisania, wymiany not lub w inny sposób dopuszczony przez prawo międzynarodowe.
W takim przypadku zatwierdzenie w rozumieniu art. 12 ust. 3 jest dokonywane przez
udzielenie zgody, o której mowa w art. 6.
2.
Związanie Rzeczypospolitej Polskiej umową międzynarodową, w sposób określony w ust.
1, może nastąpić w szczególności, gdy
1)
ustawa upoważnia do zawarcia umowy międzynarodowej w ten sposób, a zawarta umowa międzynarodowa
nie narusza przepisów ustawy upoważniającej, lub
2)
umowa międzynarodowa ma charakter wykonawczy w stosunku do obowiązującej umowy międzynarodowej
i nie wypełnia przesłanek określonych w art. 89 ust. 1 lub art. 90 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, lub
3)
celem umowy międzynarodowej jest zmiana obowiązującej umowy, w tym załącznika do niej,
a zmiana umowy międzynarodowej lub załącznika nie wypełnia przesłanek określonych
w art. 89 ust. 1 lub art. 90 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, lub
4)
wymagają tego inne szczególne okoliczności, a umowa międzynarodowa nie wypełnia przesłanek
określonych w art. 89 ust. 1 lub art. 90 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Organ właściwy do prowadzenia negocjacji lub minister kierujący działem administracji
rządowej właściwy do spraw, których dotyczy umowa międzynarodowa, po uzgodnieniu z
zainteresowanymi ministrami, składa Radzie Ministrów, za pośrednictwem ministra właściwego
do spraw zagranicznych, wniosek o ratyfikację lub zatwierdzenie umowy międzynarodowej.
1.
Rada Ministrów podejmuje uchwałę o przedłożeniu umowy międzynarodowej Prezydentowi
Rzeczypospolitej Polskiej do ratyfikacji lub o jej zatwierdzeniu.
2.
Minister właściwy do spraw zagranicznych przedkłada Prezydentowi Rzeczypospolitej
Polskiej do ratyfikacji umowę międzynarodową wraz z uzasadnieniem oraz projektem dokumentu
ratyfikacyjnego.
3.
Przedłożenie umowy międzynarodowej Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej do ratyfikacji
jest dokonywane po uzyskaniu zgody, o której mowa w art. 89 ust. 1 i art. 90 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, lub po zawiadomieniu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z art. 89 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
4.
W przypadku wyrażenia przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej negatywnej opinii, w terminie
30 dni od dnia zawiadomienia, co do zasadności wyboru trybu ratyfikacji umowy międzynarodowej,
o którym mowa w art. 89 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Rada Ministrów zajmuje ponowne stanowisko w tej sprawie.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wzory wniosków, o których mowa w
art. 14, oraz rodzaje dokumentów, które przygotowuje i dołącza do tych wniosków minister
właściwy do spraw zagranicznych, uwzględniając w szczególności, aby wnioski zawierały
proponowany tekst zastrzeżeń lub deklaracji interpretacyjnych formułowanych przez
Rzeczpospolitą Polską lub sprzeciwów Rzeczypospolitej Polskiej wobec zastrzeżeń innych
umawiających się stron.
Przepisy niniejszej ustawy dotyczące ratyfikacji lub zatwierdzenia umowy międzynarodowej
stosuje się odpowiednio do przystąpienia do takiej umowy.
1.
Ratyfikowana umowa międzynarodowa wraz z dotyczącymi jej oświadczeniami rządowymi
oraz umowa międzynarodowa, o której mowa w art. 13 ust. 2 pkt 1 oraz pkt 2 i 3, o
ile stanowi umowę wykonawczą w stosunku do ratyfikowanej umowy międzynarodowej lub
zmienia ratyfikowaną umowę międzynarodową, jest ogłaszana niezwłocznie, wraz z dotyczącymi
jej oświadczeniami rządowymi, w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, zwanym
dalej „Dziennikiem Ustaw”.
2.
Ogłoszenie innej niż ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie umowy międzynarodowej,
o której mowa w ust. 1, zarządza Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek ministra
właściwego do spraw zagranicznych.
3.
Umowa międzynarodowa, inna niż wymieniona w ust. 1, jest ogłaszana wraz z dotyczącymi
jej oświadczeniami rządowymi niezwłocznie w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej
„Monitor Polski”, zwanym dalej „Monitorem Polskim”. Ogłoszenie zarządza Prezes Rady
Ministrów na wniosek ministra kierującego działem administracji rządowej właściwego
do spraw, których dotyczy ta umowa.
4.
Prezes Rady Ministrów, na wniosek ministra kierującego działem administracji rządowej
właściwego do spraw, których dotyczy umowa międzynarodowa, może w wyjątkowych przypadkach,
ze względu na istotny interes państwa, w szczególności interes obronności, bezpieczeństwa
państwa i obywateli, odstąpić od obowiązku ogłoszenia tej umowy w Monitorze Polskim.
5.
W uzasadnionych przypadkach, odpowiednio, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej lub
Prezes Rady Ministrów mogą odstąpić od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw lub Monitorze
Polskim dołączonego do umowy międzynarodowej aneksu lub załącznika, jeżeli zawierają
one szczegółowe przepisy o charakterze specjalistycznym, niezastrzeżone do regulacji
ustawowej, dotyczące niewielkiej liczby podmiotów i nieodnoszące się do praw obywateli.
W takim przypadku oświadczenie rządowe, ogłoszone wraz z umową międzynarodową w Dzienniku
Ustaw lub Monitorze Polskim, zawiera informację o miejscu udostępniania lub publikacji
tekstu aneksu lub załącznika.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady ogłaszania i przechowywania
umów międzynarodowych, mając w szczególności na uwadze udostępnienie umowy międzynarodowej
w języku polskim oraz w jednym z języków, w których został sporządzony tekst autentyczny.
1.
Minister kierujący działem administracji rządowej właściwy do spraw, których dotyczy
umowa międzynarodowa, jest odpowiedzialny za wykonywanie obowiązków i korzystanie
z praw wynikających dla Rzeczypospolitej Polskiej z tej umowy.
2.
Minister, o którym mowa w ust. 1, zawiadamia ministra właściwego do spraw zagranicznych
o przypadkach niewykonywania lub nieprawidłowego wykonywania umowy międzynarodowej.
W przypadku powstania sporu ze stroną lub stronami umowy międzynarodowej, o poddaniu
sporu sądowi, arbitrażowi lub koncyliacji decyduje Rada Ministrów na wniosek ministra
właściwego do spraw, których dotyczy ta umowa, uzgodniony z ministrem właściwym do
spraw zagranicznych.
1.
Do wypowiedzenia umowy międzynarodowej stosuje się odpowiednio przepisy art. 14 i
art. 15 ust. 1 i 2.
2.
Przedłożenie Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej do wypowiedzenia umowy międzynarodowej
ratyfikowanej za zgodą, o której mowa w art. 89 ust. 1 i art. 90 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jest dokonywane po uzyskaniu zgody wyrażonej w ustawie.
3.
Oświadczenia rządowe o wypowiedzeniu umowy międzynarodowej ogłasza się w trybie, w
jakim została ogłoszona umowa międzynarodowa.
Minister kierujący działem administracji rządowej właściwy do spraw, których dotyczy
umowa międzynarodowa, po uzgodnieniu z zainteresowanymi ministrami, składa Radzie
Ministrów, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw zagranicznych, wniosek o
1)
przedłużenie obowiązywania umowy międzynarodowej, która nie zawiera klauzuli o automatycznym
przedłużeniu mocy obowiązującej,
2)
zmianę, która nie polega na zawarciu nowej umowy międzynarodowej, w tym wycofanie
zastrzeżenia zgłoszonego przez Rzeczpospolitą Polską,
3)
zawieszenie lub przywrócenie stosowania umowy międzynarodowej.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wzór wniosku o wypowiedzenie umowy
międzynarodowej oraz wzory wniosków, o których mowa w art. 23, a także rodzaje dokumentów,
które przygotowuje i dołącza do wniosku minister właściwy do spraw zagranicznych.
Rozporządzenie określi w szczególności sposób uzasadniania wniosków.
1.
Decyzję w sprawie zmiany zakresu obowiązywania umowy międzynarodowej, o której mowa
w art. 23, podejmuje
1)
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, na wniosek Rady Ministrów - w przypadku ratyfikowanej
umowy międzynarodowej,
2)
Rada Ministrów - w przypadku innych umów międzynarodowych.
2.
Zmiana zakresu obowiązywania umowy międzynarodowej dotycząca umowy ratyfikowanej za
zgodą, o której mowa w art. 89 ust. 1 i art. 90 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, wymaga uprzedniej zgody wyrażonej w ustawie.
3.
Przedłożenie Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej wniosku dotyczącego umowy, o której
mowa w ust. 2, dokonywane jest po uzyskaniu zgody wyrażonej w ustawie.
4.
O dokonaniu czynności, o których mowa w ust. 1, dotyczących ratyfikowanej umowy międzynarodowej
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej zawiadamia Sejm i Senat Rzeczypospolitej Polskiej.
5.
Oświadczenie rządowe o zmianie zakresu obowiązywania umowy międzynarodowej, o której
mowa w art. 23, ogłasza się w trybie, w jakim została ogłoszona umowa międzynarodowa.
Do czynności dotyczących umów międzynarodowych, które zostały rozpoczęte, a niezakończone
przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy niniejszej ustawy.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.