Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 28 lutego 2000 r. w sprawie warunków sanitarnych oraz zasad przestrzegania higieny przy produkcji obrocie środkami spożywczymi, używkami i substancjami dodatkowymi dozwolonymi.
Table of Provisions (67)
Statutory Text (67 Articles)
§ 1. Za wydanie dowodu rejestracyjnego pojazdu
wraz z kompletem znaków legalizacyjnych i nalepkà
kontrolnà na szyb´ pojazdu pobiera si´ op∏at´ w wysokoÊci 55,00 z∏, na którà sk∏ada si´ op∏ata za
1) dowód rejestracyjny z folià do jego laminacji —
30,00 z∏,
b) motocyklowych — 50,00 z∏.
2. Za wydanie jednej tablicy rejestracyjnej, o której
mowa w ust. 1 pkt 1 i 4 oraz pkt 5 lit. a), pobiera si´
op∏at´ w wysokoÊci 50% op∏aty okreÊlonej w tym przepisie.
3. Za wydanie z urz´du tablic tymczasowych pobiera si´ nast´pujàce op∏aty
1) samochodowych — 30,00 z∏,
2) motocyklowych — 12,00 z∏,
3) motorowerowych — 12,00 z∏.
4. Za wydanie z urz´du jednej tablicy tymczasowej,
o której mowa w ust. 3 pkt 1, pobiera si´ op∏at´ w wysokoÊci 50% op∏aty okreÊlonej w tym przepisie.
2) komplet znaków legalizacyjnych — 10,00 z∏,
3) nalepk´ kontrolnà na szyb´ pojazdu — 15,00 z∏.
§ 2. 1. Za wydanie pozwolenia czasowego dla pojazdu wraz z kompletem nalepek na tablice tymczasowe pobiera si´ op∏at´ w wysokoÊci 25,00 z∏, na którà
sk∏ada si´ op∏ata za
1) pozwolenie czasowe z folià do jego laminacji —
15,00 z∏,
2) komplet nalepek na tablice tymczasowe — 10,00 z∏.
2. Za wydanie jednej nalepki na tablice tymczasowe, o której mowa w ust. 1 pkt 2, pobiera si´ op∏at´
w wysokoÊci 50% op∏aty okreÊlonej w tym przepisie.
§ 3. 1. Za wydanie tablic rejestracyjnych pobiera si´
nast´pujàce op∏aty
1) samochodowych — 80,00 z∏,
2) motocyklowych — 40,00 z∏,
5. Za wydanie na wniosek w∏aÊciciela tablic tymczasowych, w przypadkach, o których mowa w art. 74
ust. 2 pkt 2 lit. b) i c) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r.
— Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602,
Nr 123, poz. 779 i Nr 160, poz. 1086, z 1998 r. Nr 106,
poz. 668 i Nr 133, poz. 872, z 1999 r. Nr 106, poz. 1216
oraz z 2000 r. Nr 12, poz. 136), pobiera si´ op∏aty okreÊlone w ust. 3. Przepis ust. 4 stosuje si´ odpowiednio.
6. Za wydanie na wniosek w∏aÊciciela tablic tymczasowych w celu umo˝liwienia wywozu pojazdu za
granic´ pobiera si´ op∏aty okreÊlone w ust. 1. Przepis
ust. 2 stosuje si´ odpowiednio.
§ 4. Traci moc rozporzàdzenie Ministra Transportu
i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie wysokoÊci op∏at za wydanie dowodu rejestracyjnego, pozwolenia czasowego i tablic (tablicy) rejestracyjnych pojazdu (Dz. U. Nr 57, poz. 611).
§ 5. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem 1 maja 2000 r.
3) motorowerowych — 30,00 z∏,
4) indywidualnych — 1000,00 z∏,
5) zabytkowych
a) samochodowych — 100,00 z∏,
Minister Transportu i Gospodarki Morskiej
T. Syryjczyk
377
ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA
z dnia 28 lutego 2000 r.
w sprawie warunków sanitarnych oraz zasad przestrzegania higieny przy produkcji
i obrocie Êrodkami spo˝ywczymi, u˝ywkami i substancjami dodatkowymi dozwolonymi.
Na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 13 listopada 1963 r. o zwalczaniu chorób zakaênych (Dz. U. Nr 50,
poz. 279, z 1971 r. Nr 12, poz. 115, z 1974 r. Nr 47,
poz. 280, z 1989 r. Nr 35, poz. 192, z 1990 r. Nr 34,
poz. 198, z 1997 r. Nr 60, poz. 369, z 1998 r. Nr 106,
poz. 668 oraz z 2000 r. Nr 12, poz. 136) oraz art. 17 ust. 3
ustawy z dnia 25 listopada 1970 r. o warunkach zdrowotnych ˝ywnoÊci i ˝ywienia (Dz. U. Nr 29, poz. 245,
z 1971 r. Nr 12, poz. 115, z 1985 r. Nr 12, poz. 49, z 1989 r.
Nr 35, poz. 192, z 1992 r. Nr 33, poz. 144 i Nr 91,
poz. 456, z 1997 r. Nr 43, poz. 272, Nr 60, poz. 369
i Nr 88, poz. 554 oraz z 1998 r. Nr 106, poz. 668) zarzàdza si´, co nast´puje
§ 1. 1. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa bez bli˝szego okreÊlenia o
1) artyku∏ach spo˝ywczych — nale˝y przez to rozumieç Êrodki spo˝ywcze, u˝ywki i substancje dodatkowe dozwolone,
2) zak∏adzie — nale˝y przez to rozumieç zak∏ad produkcyjny lub zak∏ad wprowadzajàcy artyku∏y spo˝ywcze do obrotu.
2. Przepisów rozporzàdzenia nie stosuje si´ do produkcji i sk∏adowania Êrodków spo˝ywczych pochodzenia zwierz´cego w zakresie uregulowanym w przepisach odr´bnych.
§ 2. Produkcj´ lub obrót artyku∏ami spo˝ywczymi
wolno prowadziç w zak∏adzie przeznaczonym do tego
celu, w nale˝ytych warunkach sanitarnych i higienicznych, zapewniajàcych w∏aÊciwà jakoÊç zdrowotnà produkowanych lub wprowadzanych do obrotu Êrodków
spo˝ywczych i u˝ywek.
§ 3. 1. Na terenie, na którym znajduje si´ zak∏ad,
musi byç odpowiednia kanalizacja z krytym odprowadzeniem Êcieków do sieci kanalizacji publicznej.
W miejscowoÊciach nie posiadajàcych sieci kanalizacyjnej zak∏ad powinien mieç w∏asne urzàdzenia kanalizacyjne, odpowiednio zlokalizowane i spe∏niajàce wymagania okreÊlone w § 12.
2. Zak∏ad produkcyjny — w zale˝noÊci od potrzeb
— powinien mieç na swoim terenie
1) hydranty doprowadzajàce wod´ do zmywania powierzchni,
2) wydzielone, kryte i odpowiednio wyposa˝one miejsca do mycia Êrodków transportu.
3. Drogi i place w granicach terenu zak∏adu powinny mieç nawierzchni´ utwardzonà i przystosowanà do
ruchu ko∏owego oraz ukszta∏towanà w sposób uniemo˝liwiajàcy gromadzenie si´ wody i b∏ota.
4. Teren, na którym znajduje si´ zak∏ad, oraz rampa
powinny byç utrzymywane w czystoÊci i porzàdku.
§ 4. 1. Opa∏, materia∏y budowlane, opakowania i inne materia∏y nale˝y, w miar´ mo˝liwoÊci, przechowywaç w miejscach obudowanych i zadaszonych, poza
budynkiem.
2. Zu˝yte opakowania i sprz´t nale˝y, w miar´ mo˝liwoÊci, przechowywaç w miejscach wydzielonych i zabezpieczonych przed wp∏ywem warunków atmosfe-
Poz. 377
rycznych oraz systematycznie usuwaç z miejsc sk∏adowania. Dopuszcza si´ mo˝liwoÊç sk∏adowania opakowaƒ na rampie zadaszonej.
§ 5. 1. Zak∏ad nie mo˝e s∏u˝yç za miejsce zamieszkiwania lub noclegu ani prowadzenia dzia∏alnoÊci nie
zwiàzanej z okreÊlonym zakresem produkcji i obrotu
artyku∏ami spo˝ywczymi.
2. Zak∏ad zajmujàcy w ca∏oÊci odr´bny budynek powinien znajdowaç si´ na terenie ogrodzonym i zabezpieczonym przed dost´pem osób nieupowa˝nionych
i zwierzàt, z tym ˝e zak∏ad wprowadzajàcy do sprzeda˝y bezpoÊredniej artyku∏y spo˝ywcze powinien zapewniç odpowiedni dost´p osobom kupujàcym.
3. Pomieszczenia zak∏adu znajdujàcego si´ w budynku mieszkalnym lub w budynku o innym przeznaczeniu powinny byç w sposób trwa∏y oddzielone od
pomieszczeƒ nie nale˝àcych do zak∏adu. Zaplecze zak∏adu powinno byç zabezpieczone przed dost´pem
osób nieupowa˝nionych i zwierzàt. Osoby postronne
nie mogà korzystaç z pomieszczeƒ sanitarnohigienicznych przeznaczonych dla pracowników oraz z dróg komunikacyjnych zak∏adu.
4. Dostawa towarów na zaplecze powinna odbywaç si´ odr´bnym wejÊciem od strony zaplecza.
§ 6. W zak∏adzie nale˝y zapewniç odpowiednià do
potrzeb iloÊç bie˝àcej wody zimnej i ciep∏ej. Woda powinna odpowiadaç wymaganiom przewidzianym dla
wody do picia i na potrzeby gospodarcze, okreÊlonym
w odr´bnych przepisach. Woda powinna byç doprowadzona z wodociàgu publicznego lub z uj´cia w∏asnego.
§ 7. 1. Para wodna u˝ywana do bezpoÊredniego
kontaktu z artyku∏ami spo˝ywczymi oraz lód u˝ywany
do Êrodków spo˝ywczych bàdê do powierzchni kontaktujàcych si´ z nimi powinny byç wytwarzane z wody,
o której mowa w § 6.
2. Woda do celów przeciwpo˝arowych, zmywania
powierzchni otoczenia zak∏adu, zraszania zieleƒców
i innych celów technicznych, nie odpowiadajàca wymaganiom, o których mowa w § 6, powinna mieç odr´bnà instalacj´, odpowiednio oznaczonà, inaczej ni˝
instalacja dla wody do picia i na potrzeby gospodarcze.
3. Uj´cie wody powinno spe∏niaç warunki okreÊlone w odr´bnych przepisach. PrzydatnoÊç wody u˝ywanej w zak∏adzie, z wyjàtkiem wody, o której mowa
w ust. 2, powinna byç potwierdzona wynikami badaƒ
laboratoryjnych. Wyniki badaƒ laboratoryjnych wody
powinny byç przechowywane w dokumentacji zak∏adu
i udost´pniane organom nadzoru sanitarnego.
4. Uj´cie wody i sieç jà rozprowadzajàca powinny
byç zabezpieczone przed zanieczyszczeniami, z zacho-
waniem stref ochronnych dla uj´ç, zgodnie z odr´bnymi przepisami.
2. Materia∏y, z których zosta∏y wykonane budynki
i instalacje, nie mogà
§ 8. 1. W zak∏adzie powinien byç zorganizowany system odprowadzania Êcieków i usuwania odpadów, tak
aby Êcieki i odpady by∏y usuwane na bie˝àco. Urzàdzenia
i sprz´t s∏u˝àce do tego celu powinny byç utrzymywane
we w∏aÊciwym stanie technicznym i sanitarnym.
1) powodowaç emisji czynników szkodliwych dla
zdrowia w iloÊciach wy˝szych ni˝ okreÊlone w odr´bnych przepisach,
2. Odpady z produkcji powinny byç przechowywane w oddzielnych pomieszczeniach dost´pnych wy∏àcznie z zewnàtrz i zabezpieczonych przed szkodnikami. Pomieszczenia na odpady powinny byç ch∏odzone
i, w miar´ potrzeby, zlokalizowane od strony pó∏nocy.
Wymaganie posiadania ch∏odzonych pomieszczeƒ na
odpady nie dotyczy takiego zak∏adu, w którym podczas
produkcji powstaje niewielka iloÊç odpadów ∏atwo
psujàcych si´ lub wywóz tych odpadów odbywa si´ na
bie˝àco.
3. Przy poszczególnych stanowiskach pracy odpady z produkcji powinny byç przechowywane w szczelnych, wykonanych z nienasiàkliwego materia∏u, pojemnikach i usuwane z pomieszczeƒ produkcyjnych
niezw∏ocznie po wype∏nieniu 2/3 obj´toÊci pojemnika,
a w ka˝dym przypadku — po zakoƒczeniu pracy. Po
usuni´ciu odpadów pojemniki i sprz´t kontaktujàcy si´
z odpadami nale˝y umyç i wydezynfekowaç w pomieszczeniu przeznaczonym do tego celu.
4. Odpady sta∏e powinny byç sk∏adowane w miejscach przeznaczonych do tego celu, spe∏niajàcych
warunki techniczne okreÊlone w odr´bnych przepisach.
5. Pomieszczenia, w których jest dokonywany obrót, w przypadkach uzasadnionych, powinny byç wyposa˝one w szczelne, wykonane z nienasiàkliwego materia∏u, pojemniki do przechowywania odpadów. Pojemnik powinien byç opró˝niany niezw∏ocznie po wype∏nieniu 2/3 obj´toÊci, a w ka˝dym przypadku — po
zakoƒczeniu pracy. Opró˝nione pojemniki powinny
byç umyte i wydezynfekowane w pomieszczeniu przeznaczonym do tego celu.
6. Sposób gromadzenia odpadów, usuwania ich
z pomieszczeƒ zak∏adu, a tak˝e mycia i dezynfekcji nie
mo˝e powodowaç zanieczyszczenia artyku∏ów spo˝ywczych.
7. Gospodark´ Êciekami, wymagania, jakim powinny odpowiadaç miejsca gromadzenia odpadów, a tak˝e sposób ich unieszkodliwiania regulujà odr´bne
przepisy.
§ 9. 1. Budynki i instalacje z nimi zwiàzane, a tak˝e
urzàdzenia, w których jest prowadzona produkcja i obrót artyku∏ami spo˝ywczymi, powinny posiadaç odpowiednio trwa∏à konstrukcj´ i byç utrzymywane w dobrym stanie technicznym.
2) wchodziç w reakcje chemiczne z artyku∏ami spo˝ywczymi w przypadku zetkni´cia si´ z nimi.
3. Budynki i pomieszczenia powinny byç funkcjonalne i mieç odpowiednià powierzchni´ roboczà w celu zachowania w∏aÊciwych warunków sanitarnohigienicznych w zak∏adzie.
4. Budynki i instalacje z nimi zwiàzane, w tym tak˝e
elementy wykoƒczenia Êcian i stropów oraz drzwi
i okna, powinny byç tak wykonane, aby istnia∏a mo˝liwoÊç ∏atwego utrzymania ich czystoÊci i zapewnienia
ochrony przed zanieczyszczeniami zewn´trznymi i dost´pem szkodników.
5. Budynki, pomieszczenia, a tak˝e urzàdzenia powinny byç tak usytuowane, zaplanowane i wykonane,
aby zapewnia∏y
1) ciàg produkcji zapobiegajàcy krzy˝owaniu si´ dróg
surowców i gotowych wyrobów,
2) organizacj´ sprzeda˝y artyku∏ów spo˝ywczych
w wyznaczonych miejscach powodujàcà, ˝e artyku∏y takie przeznaczone do bezpoÊredniego spo˝ycia sà oddzielone od artyku∏ów, które sà sprzedawane w celu poddania ich dalszej obróbce przez
kupujàcych.
6. Pomieszczenia produkcyjne powinny byç rozplanowane w sposób zapewniajàcy w∏aÊciwy kierunek
procesów technologicznych. Ciàgi produkcyjne powinny przebiegaç mo˝liwie w linii prostej w taki sposób,
aby ka˝dy nast´pny cykl produkcyjny odbywa∏ si´
w coraz czystszej cz´Êci pomieszczeƒ.
7. Budynki, pomieszczenia, instalacje i urzàdzenia,
o których mowa w ust. 1—6, powinny równie˝ spe∏niaç
inne wymagania okreÊlone w odr´bnych przepisach.
§ 10. 1. Pod∏ogi w zak∏adzie powinny byç g∏adkie,
nienasiàkliwe, ∏atwo zmywalne, niepylàce, nieÊliskie
oraz odporne na Êcieranie i uderzenia mechaniczne.
Pod∏ogi nie mogà byç uszkodzone, a w pomieszczeniach, w których u˝ywa si´ ∏ugów i kwasów — powinny byç odporne na ich dzia∏anie. Odpowiednio do potrzeb pod∏oga powinna mieç nachylenie do kanalizacyjnych wpustów pod∏ogowych.
2. Powierzchnie Êcian i sufitów powinny byç g∏adkie, bia∏e lub w jasnych kolorach, bez uszkodzeƒ
i szczelin, zabezpieczone przed kondensacjà pary oraz
wzrostem pleÊni.
3. Âciany w pomieszczeniach produkcyjnych, zmywalni sprz´tu kuchennego, naczyƒ sto∏owych i pojemników transportowych oraz w pomieszczeniach wyposa˝onych w urzàdzenia ch∏odnicze muszà byç pokryte
materia∏em ∏atwo zmywalnym, nienasiàkliwym, nietoksycznym, odpornym na dzia∏anie wilgoci — do wysokoÊci co najmniej 2 m, mierzàc od poziomu pod∏ogi.
4. Âciany pomieszczeƒ szczególnie nara˝onych na
wilgoç i zanieczyszczenia, jak np. komór ch∏odniczych
i miejsc gromadzenia odpadów, nale˝y pokryç materia∏em spe∏niajàcym wymagania, o których mowa
w ust. 3, do pe∏nej wysokoÊci pomieszczenia.
5. Wystrój sal konsumenckich i sal sprzeda˝y powinien gwarantowaç utrzymywanie ich we w∏aÊciwym
stanie sanitarnym. Âciany stoisk mi´snych, mi´sno-w´dliniarskich, nabia∏owych, rybnych, owocowo-warzywnych, z artyku∏ami garma˝eryjnymi, paczkarni,
rozbieralni mi´sa i innych tego rodzaju powinny byç
pokryte materia∏em ∏atwo zmywalnym — do wysokoÊci co najmniej 2 m, mierzàc od poziomu pod∏ogi.
6. W nowo budowanych budynkach zak∏adów produkcyjnych po∏àczenie pod∏óg ze Êcianami, s∏upami
i filarami, jak równie˝ po∏àczenia Êcian i inne tego rodzaju po∏àczenia powinny byç wyokràglone w celu u∏atwienia czyszczenia, mycia i dezynfekcji.
7. W nowo budowanych budynkach zak∏adów produkcyjnych, w celu u∏atwienia utrzymania czystoÊci,
parapety okienne powinny mieç spadek o nachyleniu 45°.
8. Naro˝niki Êcian przy ciàgach komunikacyjnych
powinny byç zabezpieczone przed uszkodzeniami mechanicznymi.
9. Okna, z wy∏àczeniem okien (witryn) wystawowych, powinny mieç konstrukcj´ umo˝liwiajàcà sta∏e
wietrzenie pomieszczeƒ przez górne skrzyd∏a lub
wietrzniki umieszczone w górnych cz´Êciach okien, ∏atwe do otwierania z poziomu pod∏ogi.
10. Okna powinny byç g∏adkie, szczelne, dostosowane do zmywania wodà, mieç konstrukcj´ zapobiegajàcà zbieraniu si´ kurzu i umo˝liwiajàcà — w razie potrzeby — za∏o˝enie ram z siatkami chroniàcymi przed
dost´pem gryzoni i owadów.
11. Drzwi powinny byç szczelne i mieç powierzchni´ g∏adkà, dostosowanà do zmywania wodà. Drzwi do
zaplecza i zewn´trzne do magazynu powinny byç metalowe lub obite blachà na ca∏ej wysokoÊci, a drzwi
w miejscach sprzeda˝y — do wysokoÊci co najmniej
30 cm, mierzàc od poziomu pod∏ogi. Progi powinny
byç metalowe lub obite blachà. Drzwi wewn´trzne
w zak∏adzie produkcyjnym powinny byç wahad∏owe.
Rodzaj drzwi i sposób ich wykoƒczenia powinien byç
dostosowany do funkcji pomieszczenia. W pomieszczeniach produkcyjnych, w których ze wzgl´dów tech-
Poz. 377
nicznych oraz szczególnych wymagaƒ higieny produkcji nie jest wskazane stosowanie okien otwieranych,
nale˝y zapewniç w∏aÊciwà wymian´ powietrza przez
zastosowanie wentylacji mechanicznej, a w razie potrzeby — klimatyzacji.
12. Schody, windy i platformy powinny mieç konstrukcj´ odpowiednià do prowadzonej dzia∏alnoÊci
i byç pokryte materia∏em spe∏niajàcym wymagania
okreÊlone w ust. 1.
§ 11. Do urzàdzania wn´trz pomieszczeƒ innych ni˝
okreÊlone w § 10 nie nale˝y u˝ywaç materia∏ów ∏atwo
nasiàkliwych, trudnych do mycia i dezynfekcji.
§ 12. 1. Przewody instalacji wodnej, kanalizacyjnej,
parowej i innych instalacji wewn´trznych oraz grzejniki powinny byç g∏adkie, szczelne, o konstrukcji zapobiegajàcej opadaniu ewentualnych skroplin lub
zanieczyszczeƒ na artyku∏y spo˝ywcze. W nowo budowanych budynkach zak∏adów nie nale˝y prowadziç
instalacji po wierzchu Êcian. Wymaganie to nie dotyczy pod∏àczeƒ do odbiorników. Instalacje powinny
byç prowadzone pod tynkiem (w bruzdach) lub zabezpieczone os∏onami. Instalacje powinny ponadto
spe∏niaç wymagania okreÊlone w odr´bnych przepisach.
2. W obr´bie budynku wewn´trzne instalacje kanalizacji sanitarnej odprowadzajàce Êcieki z misek ust´powych, pisuarów i innych tego rodzaju urzàdzeƒ nie
mogà byç pod∏àczone do wewn´trznej instalacji kanalizacji technologicznej odprowadzajàcej Êcieki poprodukcyjne.
3. Kanalizacyjne wpusty pod∏ogowe powinny byç
zabezpieczone kratkami i posiadaç zamkni´cia syfonowe oraz ∏atwe do czyszczenia osadniki.
4. W nowo budowanych budynkach zak∏adu
odt∏uszczowniki powinny byç usytuowane na zewnàtrz
budynku lub w wydzielonym pomieszczeniu w cz´Êci
techniczno-gospodarczej zak∏adu, zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w odr´bnych przepisach.
§ 13. 1. W pomieszczeniach powinna byç wentylacja grawitacyjna lub mechaniczna, zgodna z wymaganiami bezpieczeƒstwa i higieny pracy.
2. Nad otwartymi urzàdzeniami, z których wydobywa si´ para, py∏, dym itp., powinny byç zainstalowane
okapy z wyciàgiem mechanicznym (odciàgi miejscowe).
3. Na otworach wentylacyjnych powinny byç zainstalowane kratki z materia∏u nierdzewnego, o konstrukcji ∏atwej do zdejmowania (demonta˝u) i mycia.
4. Usytuowanie nawiewu i wywiewu powietrza powinno umo˝liwiaç swobodny ruch powietrza w ca∏ym
pomieszczeniu, bez tworzenia si´ tzw. martwych stref.
Kierunek przep∏ywu powietrza powinien odbywaç si´
od strony, w której nie wyst´pujà zanieczyszczenia gazowe, tj. od strony czystej do strony brudnej pomieszczenia.
5. Pomieszczenia o ró˝nym poziomie wymagaƒ sanitarnych nie mogà byç ∏àczone we wspólny uk∏ad
wentylacji mechanicznej.
§ 14. 1. OÊwietlenie naturalne i sztuczne, temperatura i wilgotnoÊç w pomieszczeniach powinny byç dostosowane do wykonywanych w nich czynnoÊci i odpowiadaç wymaganiom bezpieczeƒstwa i higieny pracy.
2. Punkty oÊwietlenia elektrycznego powinny byç
wyposa˝one w niet∏ukàce os∏ony, chroniàce przed odpryskami szk∏a w razie st∏uczenia ˝arówek lub kloszy,
oraz mieç konstrukcj´ umo˝liwiajàcà ich ∏atwe czyszczenie.
3. Punkty oÊwietlenia elektrycznego powinny zapewniaç prawid∏owe oÊwietlenie przy ka˝dym stanowisku pracy. Âwiat∏o nie powinno zmieniaç barw, a jego nat´˝enie w zak∏adzie produkcyjnym nie mo˝e byç
mniejsze ni˝
1) 500 luksów — na wszystkich stanowiskach kontroli,
2) 300 luksów — w pomieszczeniach roboczych,
3) 200 luksów — w pozosta∏ych pomieszczeniach.
§ 15. 1. W zak∏adzie powinny si´ znajdowaç, odpowiednio do potrzeb, urzàdzenia do mycia i dezynfekcji
pomieszczeƒ, aparatury, naczyƒ, opakowaƒ oraz sprz´tu, wykonane z materia∏u nierdzewnego.
2. Odpowiednio wydzielone i urzàdzone stanowiska do mycia i dezynfekcji powinny byç we wszystkich
pomieszczeniach i miejscach, gdzie jest to niezb´dne
ze wzgl´du na rodzaj wykonywanych prac.
3. W zak∏adzie ˝ywienia zbiorowego, z zastrze˝eniem ust. 5, powinny byç wydzielone odr´bne pomieszczenia przeznaczone do mycia naczyƒ i sprz´tu
kuchennego, naczyƒ sto∏owych, pojemników (termosów) i tac. W szczególnoÊci zmywanie naczyƒ, sprz´tu kuchennego, naczyƒ sto∏owych i tac powinno odbywaç si´ w kuchni (w aneksie lub na wydzielonym
stanowisku). Zak∏ady ˝ywienia zbiorowego produkujàce posi∏ki dla innych zak∏adów powinny mieç dodatkowo wydzielone pomieszczenia do mycia pojemników (termosów) i wydawania tych pojemników (termosów).
4. Wydawanie naczyƒ czystych, zwrot naczyƒ brudnych oraz usuwanie odpadów ze zmywalni powinno
si´ odbywaç w sposób zapobiegajàcy krzy˝owaniu si´
dróg czystych i brudnych naczyƒ oraz gwarantowaç ∏a-
Poz. 377
twe usuwanie odpadów, bez koniecznoÊci przechodzenia przez inne pomieszczenia.
5. W zak∏adach ˝ywienia zbiorowego bez obs∏ugi
kelnerskiej zmywalnia naczyƒ sto∏owych powinna
mieç bezpoÊrednie po∏àczenie z salà konsumenckà
w celu odbioru brudnych naczyƒ sto∏owych oraz odr´bne bezpoÊrednie po∏àczenie z wydawalnià posi∏ków
lub kuchnià. Je˝eli w zak∏adzie jest obs∏uga kelnerska,
to zmywalnia powinna ∏àczyç si´ bezpoÊrednio z rozdzielnià kelnerskà, a rozdzielnia — z kuchnià.
6. Wymaganie urzàdzania zmywalni naczyƒ sto∏owych nie dotyczy zak∏adów ˝ywienia zbiorowego wydajàcych posi∏ki w naczyniach jednorazowego u˝ytku.
§ 16. 1. W zak∏adach, w miejscach obrotu, odpowiednio do charakteru dzia∏alnoÊci oraz rodzaju artyku∏ów spo˝ywczych, powinny znajdowaç si´ w∏aÊciwe
urzàdzenia i sprz´t do odbioru tych artyku∏ów, transportu wewn´trznego, przechowywania, porcjowania,
eksponowania, wa˝enia i pakowania.
2. Sprz´t taki, jak: no˝e, szufle, ∏y˝ki, szczypce, widelce, deski, naczynia, powinien byç wydzielony dla
poszczególnych asortymentów artyku∏ów spo˝ywczych i nieuszkodzony. Blaty sto∏ów i lady powinny byç
wykonane z materia∏u trwa∏ego, g∏adkie i ∏atwe do
utrzymania w czystoÊci.
3. Wszystkie powierzchnie urzàdzeƒ oraz sprz´t
i opakowania, kontaktujàce si´ z artyku∏ami spo˝ywczymi, powinny spe∏niaç wymagania okreÊlone w odr´bnych przepisach.
4. W sklepach samoobs∏ugowych powinny byç wyznaczone pomieszczenia do mycia i dezynfekcji koszy
oraz wózków dla kupujàcych.
5. Umyte i wydezynfekowane sprz´t i opakowania
powinny byç przechowywane w wydzielonych i odpowiednio zabezpieczonych pomieszczeniach.
§ 17. W miejscach, w których jest dokonywany obrót, powinny znajdowaç si´ w dostatecznej iloÊci opakowania odpowiednie do rodzaju artyku∏ów spo˝ywczych. Opakowania nale˝y przechowywaç w warunkach zapewniajàcych ochron´ przed zanieczyszczeniem.
§ 18. 1. W zak∏adzie powinny byç zainstalowane
umywalki do mycia ràk w ka˝dym miejscu, gdzie jest to
konieczne ze wzgl´du na proces produkcji lub obrotu.
Ka˝da umywalka powinna byç wyposa˝ona w armatur´ umo˝liwiajàcà mieszanie ciep∏ej i zimnej wody, przy
czym wskazane jest instalowanie kranów dzia∏ajàcych
bez dotyku ràk, a tak˝e pojemnik z myd∏em w p∏ynie
oraz zasobnik z r´cznikami jednorazowego u˝ytku lub
suszark´ do ràk. W pobli˝u umywalek powinny znajdowaç si´ pojemniki z nierdzewnego materia∏u na zu˝yte
r´czniki.
2. W zak∏adzie wy∏àcznie wprowadzajàcym do obrotu artyku∏y spo˝ywcze, z wyjàtkiem zak∏adów, o których mowa w § 19 ust. 10, umywalki do mycia ràk muszà byç zainstalowane w ka˝dym pomieszczeniu. Mogà one byç wyposa˝one w zwyk∏à armatur´ doprowadzajàcà ciep∏à i zimnà wod´ oraz w myd∏o i r´czniki jednorazowego u˝ytku lub suszark´ do ràk.
mieç spusty do sp∏ukiwania bie˝àcà wodà, a w pomieszczeniu musi znajdowaç si´ papier toaletowy.
W przedsionku izolujàcym powinna byç umywalka wyposa˝ona w sposób okreÊlony w § 18 ust. 1, wieszak na
odzie˝ oraz umieszczony w widocznym miejscu napis
informujàcy o koniecznoÊci umycia ràk po opuszczeniu
toalety.
3. W szczególnie uzasadnionych przypadkach w∏aÊciwy powiatowy inspektor sanitarny, na wniosek zak∏adu, mo˝e w drodze decyzji zezwoliç na odst´pstwo
na czas okreÊlony od wymagaƒ okreÊlonych w ust. 1
i 2, ustalajàc warunki zapewniajàce, ˝e odst´pstwa te
nie spowodujà zagro˝enia jakoÊci zdrowotnej Êrodków
spo˝ywczych i u˝ywek produkowanych lub wprowadzanych do obrotu w tym zak∏adzie.
7. W zak∏adzie ˝ywienia zbiorowego powinna byç
urzàdzona szatnia wyposa˝ona w szafki dwudzielne do
przechowywania odzie˝y i obuwia osobistego pracowników oraz odzie˝y i obuwia roboczego, a tak˝e Êrodków ochrony indywidualnej. Szatnia powinna mieç
bezpoÊrednie po∏àczenie z w´z∏em sanitarnym wyposa˝onym w sposób okreÊlony w ust. 4.
§ 19. 1. W ka˝dym zak∏adzie powinny byç wydzielone szatnie lub miejsca na odzie˝ i przedmioty osobistego u˝ytku oraz na odzie˝ i obuwie robocze, a tak˝e
Êrodki ochrony indywidualnej.
8. W zak∏adach takich, jak bufety, sto∏ówki zale˝ne
lub punkty ma∏ej gastronomii, szatnie powinny byç
urzàdzone w wydzielonych pomieszczeniach lub w ich
cz´Êciach i wyposa˝one w zamykane dwudzielne szafki lub dwie oddzielne szafki przeznaczone do indywidualnego u˝ytku ka˝dego pracownika.
2. W zak∏adach produkcyjnych urzàdza si´
1) szatnie odzie˝y osobistej,
2) szatnie odzie˝y i obuwia roboczego oraz Êrodków
ochrony indywidualnej,
3) w´ze∏ sanitarny majàcy po∏àczenie z szatniami,
o których mowa w pkt 1 i 2.
3. WejÊcia do szatni powinny byç dost´pne z pomieszczeƒ komunikacji ogólnej, bez koniecznoÊci przechodzenia przez pomieszczenia produkcyjne i magazynowe; przy szatni odzie˝y roboczej nale˝y usytuowaç
myjni´ oraz suszarni´ odzie˝y roboczej z urzàdzeniem
rotacji suchego powietrza.
4. W´ze∏ sanitarny, o którym mowa w ust. 2, powinien byç wyposa˝ony w jeden natrysk na 8 pracowników i jednà umywalk´ do mycia ràk na 10 pracowników
spe∏niajàcà warunki okreÊlone w § 18 ust. 1 oraz co najmniej jednà misk´ ust´powà na 10 natrysków, lecz nie
mniej ni˝ jednà przy liczbie natrysków mniejszej ni˝ 10.
5. W∏aÊciwy powiatowy inspektor sanitarny mo˝e,
na wniosek zak∏adu, w drodze decyzji zezwoliç na okreÊlony czas na odst´pstwo od wymagania urzàdzania
szatni, o której mowa w ust. 2 pkt 2, je˝eli podczas wykonywanej pracy zabrudzenie odzie˝y i obuwia roboczego wyst´puje w tak ma∏ym stopniu, ˝e nie stwarza
ryzyka zanieczyszczenia odzie˝y osobistej pracowników. W tym przypadku mo˝e byç zorganizowana jedna
szatnia wyposa˝ona w dwudzielne szafki lub odr´bne
wieszaki na odzie˝ i obuwie robocze oraz odzie˝ i obuwie osobiste.
6. WejÊcia do ust´pów powinny prowadziç z pomieszczeƒ o charakterze komunikacji ogólnej poprzez
izolujàcy przedsionek. Miski ust´powe i pisuary muszà
9. W zak∏adach, o których mowa w ust. 8, przy zatrudnieniu do 2 osób na zmian´, dopuszcza si´ ustawienie dwudzielnych szafek w cz´Êci komunikacyjnej
zaplecza lub w przedsionku izolujàcym, o którym mowa w ust. 6, o odpowiednio du˝ej powierzchni.
10. W zak∏adach takich, jak punkty ma∏ej gastronomii, kioski lub przyczepy kempingowe, powinny si´
znajdowaç
1) umywalka do mycia ràk z doprowadzonà zimnà
i ciep∏à wodà, myd∏o, r´czniki jednorazowego u˝ytku lub suszarka do ràk,
2) zapas odzie˝y i obuwia roboczego oraz Êrodków
ochrony indywidualnej, przechowywany w oddzielnych miejscach,
3) sprz´t do utrzymania w czystoÊci pomieszczenia
i wyposa˝enia,
4) zapas Êrodków do mycia i dezynsekcji w oznakowanych opakowaniach, przechowywany w wydzielonej szafie,
5) oddzielne miejsca na odzie˝ i obuwie robocze oraz
Êrodki ochrony indywidualnej oraz odzie˝ i obuwie
osobiste pracowników,
6) zlewozmywak dwukomorowy z doprowadzonà
zimnà i ciep∏à wodà.
11. Sprzedawcy zatrudnieni w zak∏adach, o których
mowa w ust. 10, powinni mieç wydzielony do w∏asnych potrzeb ust´p, a w razie braku takiej mo˝liwoÊci
powinni korzystaç z ust´pu przeznaczonego wy∏àcznie
dla osób zatrudnionych przy produkcji lub obrocie
w innym zak∏adzie.
12. W zak∏adzie, o którym mowa w ust. 8 i 10, ust´p
powinien byç dost´pny z pomieszczeƒ komunikacji
ogólnej poprzez przedsionek izolujàcy, wyposa˝ony
w sposób okreÊlony w ust. 6.
13. W zak∏adzie ˝ywienia zbiorowego przy sali konsumenckiej nale˝y usytuowaç ust´p dla konsumentów,
dost´pny poprzez przedsionek izolujàcy, wyposa˝ony
w sposób okreÊlony w ust. 6.
14. Dla konwojentów artyku∏ów spo˝ywczych powinny byç wydzielone ust´py w cz´Êci administracyjnej zak∏adu, dost´pne z pomieszczeƒ komunikacji
ogólnej i wyposa˝one w sposób okreÊlony w ust. 6.
15. W zak∏adzie powinny byç wydzielone pomieszczenia przeznaczone na magazyn na czystà odzie˝ i na
magazyn na brudnà bielizn´.
16. Powiatowy inspektor sanitarny mo˝e, na wniosek zak∏adu, w drodze decyzji zezwoliç na czas okreÊlony na odst´pstwo od wymagaƒ okreÊlonych w ust. 13
i 14, ustalajàc warunki zapewniajàce w∏aÊciwà higien´
w zak∏adzie.
§ 20. W zakresie nie uregulowanym w rozporzàdzeniu do budynków, pomieszczeƒ pracy, terenu zak∏adu,
procesów pracy, pomieszczeƒ i urzàdzeƒ sanitarnohigienicznych stosuje si´ ogólne przepisy bezpieczeƒstwa i higieny pracy.
§ 21. 1. W zak∏adzie musi byç wydzielone pomieszczenie przeznaczone na jadalni´ dla pracowników, wyposa˝one w sposób umo˝liwiajàcy zjedzenie posi∏ku
i umycie naczyƒ. W zak∏adach, o których mowa w § 19
ust. 8 i 10, dopuszcza si´ spo˝ywanie posi∏ków równie˝
w innych pomieszczeniach.
2. Palenie tytoniu jest dozwolone wy∏àcznie w odpowiednio przystosowanych pomieszczeniach (palarniach) lub w innych wyodr´bnionych miejscach wyposa˝onych w sprawnie dzia∏ajàcà wentylacj´.
§ 22. Urzàdzenia ch∏odnicze i zamra˝alnicze powinny mieç sprawnie dzia∏ajàce termometry, a pasteryzatory, sterylizatory i inne urzàdzenia przeznaczone do
procesów termicznych — aparatur´ rejestrujàcà temperatury i czas procesów. W pomieszczeniach magazynowych i innych, w których przechowywane sà artyku∏y spo˝ywcze, w przypadku gdy jest to uzasadnione rodzajem tych artyku∏ów, powinny byç sprawne higrometry i termometry.
§ 23. 1. W pomieszczeniach zak∏adu nie nale˝y
Poz. 377
3) przechowywaç rzeczy osobistych, paliç tytoniu
i spo˝ywaç posi∏ków, chyba ˝e sà to pomieszczenia
przeznaczone do tego celu.
2. Do pomieszczeƒ zak∏adu nie mogà wchodziç
osoby w nim niezatrudnione, z wyjàtkiem osób upowa˝nionych przez organy kontroli i osób zwiedzajàcych zak∏ad, które przed wejÊciem do zak∏adu powinny
otrzymaç odzie˝ i obuwie robocze oraz Êrodki ochrony
indywidualnej. Nie dotyczy to pomieszczeƒ, w których
jest prowadzona sprzeda˝ artyku∏ów spo˝ywczych.
§ 24. 1. W zak∏adzie nale˝y stosowaç skuteczne, posiadajàce wymagane atesty, Êrodki ochrony przed dost´pem i bytowaniem szkodników.
2. Zwalczanie szkodników przy u˝yciu Êrodków
chemicznych mo˝e byç dokonywane wy∏àcznie przez
uprawniony personel, przy zachowaniu warunków
ochrony artyku∏ów ˝ywnoÊciowych przed pozosta∏oÊciami Êrodków chemicznych.
§ 25. 1. Znajdujàce si´ w zak∏adzie substancje chemiczne powinny byç przechowywane wy∏àcznie
w przeznaczonym do tego celu pomieszczeniu, odpowiednio zabezpieczonym, w opakowaniach znakowanych w sposób widoczny i umo˝liwiajàcy identyfikacj´
tych substancji, zgodnie z odr´bnymi przepisami. Wydawanie i u˝ywanie takich substancji powinno byç
udokumentowane i odbywaç si´ pod nadzorem osoby
uprawnionej.
2. Substancji chemicznych, które mogà zanieczyÊciç artyku∏y spo˝ywcze, nie wolno u˝ywaç ani przechowywaç w miejscach, gdzie znajdujà si´ artyku∏y
spo˝ywcze, z wyjàtkiem przypadków, gdy sà one niezb´dne do celów produkcyjnych lub higienicznych.
§ 26. W zak∏adzie powinna znajdowaç si´ ∏atwo dost´pna w ka˝dym czasie i odpowiednio wyposa˝ona
apteczka pierwszej pomocy.
§ 27. W zak∏adzie wydziela si´ miejsca do przechowywania
1) sprz´tu do utrzymania w czystoÊci pomieszczeƒ
i urzàdzeƒ w iloÊci dostosowanej do rodzaju i funkcji pomieszczenia,
2) zapasu Êrodków do mycia i dezynfekcji innych ni˝
okreÊlone w § 25, posiadajàcych odpowiednie atesty.
§ 28. 1. Osoba kierujàca zak∏adem jest obowiàzana
do zapewnienia
1) przetrzymywaç zwierzàt, z wyjàtkiem zwierzàt rzeênych, przeznaczonych do uboju, je˝eli jest to zgodne z zakresem produkcji zak∏adu,
1) posiadania przez zak∏ad instrukcji dobrej praktyki
higienicznej,
2) wykonywaç czynnoÊci innych ni˝ przewidziane
w danym pomieszczeniu,
2) posiadania przez pracowników bioràcych udzia∏
w produkcji lub obrocie artyku∏ami spo˝ywczymi
kwalifikacji w zakresie podstawowych zagadnieƒ
higieny okreÊlonych w odr´bnych przepisach,
3) warunków do utrzymania wymaganej higieny osobistej przez pracowników wymienionych w pkt 2
i kontroli przestrzegania higieny przez tych pracowników,
4) przestrzegania okreÊlonych w odr´bnych przepisach wymagaƒ dotyczàcych stanu zdrowia i przeprowadzania badaƒ lekarskich pracowników wymienionych w pkt 2.
2. Pracownik chory lub podejrzany o chorob´ zakaênà, chory na biegunk´, uporczywe zapalenie jelit,
uporczywe infekcje górnych dróg oddechowych lub
ropne schorzenia skóry powinien byç niezw∏ocznie odsuni´ty od pracy wymagajàcej kontaktu z artyku∏ami
spo˝ywczymi.
3. Wymagania okreÊlone w ust. 1 pkt 2—4 i ust. 2
stosuje si´ odpowiednio do osoby kierujàcej zak∏adem.
§ 29. Osoby podejmujàce prac´ w zak∏adzie i pracownicy podlegajà badaniom lekarskim na zasadach
przewidzianych w odr´bnych przepisach.
§ 30. 1. Pracownicy wykonujàcy prace przy produkcji i obrocie powinni
1) przed rozpocz´ciem pracy za∏o˝yç bia∏à lub w jasnych kolorach, czystà, nieuszkodzonà odzie˝ roboczà, zast´pujàcà lub ca∏kowicie zakrywajàcà ich
odzie˝ osobistà (w∏asnà), oraz odpowiednie nakrycie g∏owy i obuwie robocze, a tak˝e stosowaç wymagane Êrodki ochrony indywidualnej,
2) u˝ywaç opatrunków wodoszczelnych w razie skaleczenia lub otarcia skóry,
3) przestrzegaç higieny osobistej,
4) nie u˝ywaç do odzie˝y w czasie pracy szpilek, agrafek, ∏atwo t∏ukàcych si´ i ostrych przedmiotów oraz
takich ozdób, jak: pierÊcionki, kolczyki, broszki i korale,
5) przed wejÊciem do ust´pu, wyjÊciem poza teren zak∏adu i miejsce sprzeda˝y zdjàç odzie˝ i obuwie robocze oraz Êrodki ochrony indywidualnej,
6) myç r´ce myd∏em i szczoteczkà pod bie˝àcà wodà
po opuszczeniu ust´pu oraz po ka˝dym powrocie
do zak∏adu i po ka˝dej czynnoÊci powodujàcej zabrudzenie ràk,
7) powiadomiç niezw∏ocznie bezpoÊredniego prze∏o˝onego o schorzeniach, o których mowa w § 28 ust. 2,
8) posiadaç niezb´dne przy produkcji danego rodzaju
artyku∏ów spo˝ywczych lub obrocie r´kawiczki jed-
Poz. 377
norazowego u˝ycia, maseczki ochronne oraz przechowywaç je w miejscach do tego przeznaczonych,
odpowiednio zabezpieczone przed zanieczyszczeniem,
9) stosowaç wymagane na danym stanowisku odzie˝
i obuwie robocze oraz Êrodki ochrony indywidualnej, okreÊlone w odr´bnych przepisach.
2. Osoby kontrolujàce albo zwiedzajàce zak∏ad sà
zaopatrywane w odzie˝ roboczà bia∏à lub w jasnych kolorach oraz obuwie robocze, a tak˝e w Êrodki ochrony
indywidualnej.
3. Podczas kontroli i zwiedzania zak∏adu nale˝y
przestrzegaç zasady kierunku ruchu — od produktu
gotowego do surowców.
§ 31. 1. Procesy produkcyjne muszà si´ odbywaç
pod kontrolà osób posiadajàcych odpowiednie kwalifikacje z zakresu technologii i higieny.
2. Stosowane zabiegi i procesy produkcyjne nie
mogà obni˝aç wartoÊci zdrowotnej ˝ywnoÊci ani jej
wartoÊci ˝ywieniowej, chyba ˝e jest to technologicznie
uzasadnione. Procesy produkcyjne brudne, jak np.
czyszczenie warzyw, ryb, mycie i dezynfekcja jaj, muszà byç prowadzone w wydzielonych pomieszczeniach, z zachowaniem izolacji od procesów produkcyjnych czystych.
3. Wszystkie etapy procesu produkcyjnego, ∏àcznie
z pakowaniem, a w zak∏adach ˝ywienia zbiorowego —
∏àcznie z wydawaniem potraw konsumentom, powinny przebiegaç bez zb´dnych przestojów w warunkach
chroniàcych artyku∏ spo˝ywczy przed zanieczyszczeniem, zepsuciem i rozwojem drobnoustrojów chorobotwórczych.
4. Metody niszczenia szkodników nie mogà powodowaç zanieczyszczenia artyku∏ów spo˝ywczych ani
stanowiç ryzyka dla zdrowia ludzi spo˝ywajàcych te artyku∏y.
§ 32. 1. Do produkcji artyku∏ów spo˝ywczych mogà
byç u˝ywane tylko czyste i w∏aÊciwej jakoÊci surowce
i sk∏adniki. Surowce i sk∏adniki powinny byç kontrolowane i sortowane, a je˝eli zachodzi taka potrzeba —
równie˝ badane laboratoryjnie.
2. Surowce i sk∏adniki, zawierajàce szkodniki lub
toksyczne substancje obce bàdê inne zanieczyszczenia,
które nie mogà byç usuni´te do poziomu nie stanowiàcego zagro˝enia dla zdrowia ludzi w drodze normalnych zabiegów w zak∏adzie, nie mogà byç przyj´te do
zak∏adu i u˝yte do produkcji.
3. Surowce i sk∏adniki artyku∏ów spo˝ywczych powinny byç przechowywane w zak∏adzie w warunkach
uniemo˝liwiajàcych zanieczyszczenie i zepsucie. Nale˝y przestrzegaç zasady rozdzielnego przechowywania
w szczególnoÊci takich Êrodków spo˝ywczych, jak: mi´so, w´dliny, drób, jaja, nabia∏, ryby, produkty suche,
warzywa, owoce i kiszonki. Niedozwolone jest przechowywanie surowców razem z produktami gotowymi, z towarami nie b´dàcymi ˝ywnoÊcià ani te˝ z takimi produktami, które mogà na siebie oddzia∏ywaç, powodujàc zmian´ smaku lub zapachu.
§ 36. Na czas usuwania awarii, napraw, remontów
instalacji i budowlanych, produkcja w pomieszczeniu,
w którym sà one dokonywane, powinna byç przerwana. Mogà byç przeprowadzane drobne naprawy po zapewnieniu izolacji miejsca naprawy od pozosta∏ej cz´Êci pomieszczenia w taki sposób, aby artyku∏y spo˝ywcze nie ulega∏y zanieczyszczeniu.
4. Kontrola warunków przechowywania artyku∏ów
spo˝ywczych, w tym temperatury, wilgotnoÊci, wietrzenia, terminu ich przydatnoÊci do spo˝ycia lub daty
minimalnej trwa∏oÊci, rotacji i jakoÊci przechowywanych artyku∏ów spo˝ywczych, musi byç dokonywana
na bie˝àco.
§ 37. 1. Opakowania powinny spe∏niaç wymagania
okreÊlone w odr´bnych przepisach. Opakowanie musi
byç czyste i nieuszkodzone, chroniç przed zanieczyszczeniem, odpowiadaç rodzajowi artyku∏u spo˝ywczego i przewidywanym warunkom przechowywania.
Opakowania nale˝y przechowywaç w warunkach nie
powodujàcych ich zanieczyszczenia i zniszczenia.
§ 33. 1. Sprz´t, narz´dzia i naczynia u˝ywane
w pierwszej fazie produkcji do obróbki surowców i pó∏fabrykatów nie powinny mieç kontaktu z ˝ywnoÊcià
w koƒcowej fazie produkcji; w razie potrzeby powinny
byç odpowiednio oznaczone.
2. Pracownicy zatrudnieni przy obróbce surowców
i pó∏fabrykatów, w razie potrzeby kontaktu z koƒcowymi produktami, ka˝dorazowo przed zetkni´ciem si´
z tymi produktami, muszà dokonaç zmiany wymaganych Êrodków ochrony indywidualnej na czyste oraz
dok∏adnie si´ umyç.
3. Sprz´t, narz´dzia i naczynia, po u˝yciu w toku
produkcji, powinny byç umyte i wydezynfekowane
oraz przechowywane w sposób nie powodujàcy zagro˝enia dla jakoÊci zdrowotnej artyku∏ów spo˝ywczych.
4. Sprz´t u˝ywany do sprzàtania, mycia i dezynfekcji powinien byç przechowywany w wydzielonych
miejscach, przeznaczonych wy∏àcznie do tego celu.
§ 34. Pracownicy zatrudnieni przy produkcji i obrocie powinni
1) powiadamiaç niezw∏ocznie swojego bezpoÊredniego prze∏o˝onego o ka˝dym uszkodzeniu lub wadliwym funkcjonowaniu aparatury, urzàdzeƒ lub
sprz´tu, jak równie˝ o wyst´powaniu bàdê podejrzeniu niew∏aÊciwej jakoÊci zdrowotnej surowców
lub wytwarzanych produktów,
2) zachowywaç w ka˝dym czasie czystoÊç i porzàdek
na swoim stanowisku pracy, po zakoƒczeniu pracy
danego dnia dok∏adnie umyç u˝ywany sprz´t, narz´dzia i naczynia oraz usunàç wszelkie odpadki,
3) wykonywaç prac´ zgodnie z wymaganiami sanitarnohigienicznymi.
§ 35. Wszelkie uszkodzenia i awarie powinny byç
niezw∏ocznie usuwane w sposób nie powodujàcy zagro˝enia dla jakoÊci zdrowotnej Êrodków spo˝ywczych
i u˝ywek.
2. Pojemniki na artyku∏y spo˝ywcze nie mogà byç
u˝ywane do innych celów, a bezpoÊrednio przed u˝yciem powinny byç sprawdzone i, je˝eli zachodzi taka
potrzeba, umyte, wydezynfekowane i wysuszone.
W pomieszczeniach do pakowania mogà znajdowaç
si´ tylko opakowania przeznaczone do natychmiastowego u˝ycia.
3. Pakowanie artyku∏ów spo˝ywczych musi przebiegaç w warunkach wykluczajàcych mo˝liwoÊç ich zanieczyszczenia.
4. Ka˝de opakowanie artyku∏ów spo˝ywczych musi
byç znakowane w sposób okreÊlony w odr´bnych przepisach.
5. Posi∏ki w zak∏adzie ˝ywienia zbiorowego powinny byç wydawane konsumentom w naczyniach czystych i suchych oraz nie uszkodzonych. Przyprawy
znajdujàce si´ na stolikach konsumentów powinny byç
w pojemnikach zamkni´tych.
§ 38. 1. Przebieg procesów produkcyjnych powinien byç kontrolowany i rejestrowany w odniesieniu
do ka˝dej partii artyku∏u spo˝ywczego. Okres przechowywania zapasów powinien przekraczaç ustalony czas
trwa∏oÊci produktu, nie d∏u˝ej jednak ni˝ o 2 lata, chyba ˝e specjalne wskazania przemawiajà za ustaleniem
d∏u˝szego okresu przechowywania. Przechowywaç nale˝y równie˝ zapis rejestrujàcy dat´ pierwszego wprowadzenia do obrotu partii artyku∏u spo˝ywczego.
2. W zak∏adzie ˝ywienia zbiorowego nale˝y przechowywaç próbki kontrolne wydawanych lub sprzedawanych Êrodków spo˝ywczych w iloÊciach i w warunkach okreÊlonych w odr´bnych przepisach.
§ 39. 1. Surowce, pó∏fabrykaty lub koƒcowe produkty powinny byç przechowywane i transportowane
w sposób zabezpieczajàcy przed zanieczyszczeniem,
zepsuciem i rozmna˝aniem drobnoustrojów oraz
uszkodzeniem opakowaƒ.
2. W czasie przechowywania artyku∏y spo˝ywcze
powinny byç kontrolowane okresowo i na bie˝àco; do
obrotu mogà byç dopuszczone tylko artyku∏y spo˝ywcze spe∏niajàce wymagania jakoÊci zdrowotnej.
§ 40. 1. W zak∏adzie powinna znajdowaç si´ ksià˝ka
kontroli sanitarnej, wed∏ug wzoru okreÊlonego w odr´bnych przepisach, oraz teczka dokumentacji sanitarnej.
2. Teczka dokumentacji sanitarnej powinna zawieraç
1) wyniki badania wody,
2) protoko∏y kontroli sanitarnej, decyzje i inne dokumenty wydawane przez organy nadzoru sanitarnego oraz wyniki próbek badaƒ pobieranych w zak∏adzie przez ten organ,
3) uzgodnionà z w∏aÊciwym organem nadzoru sanitarnego list´ pracowników zatrudnionych przy produkcji artyku∏ów spo˝ywczych i ich obrocie, którzy
wymagajà okresowych badaƒ lekarskich,
4) dokumenty potwierdzajàce posiadanie kwalifikacji,
o których mowa w § 28 ust. 1.
3. W zak∏adach ˝ywienia zbiorowego wydajàcych
posi∏ki okreÊlonym grupom ludnoÊci powinny byç ponadto przechowywane raporty magazynowe okreÊlajàce iloÊç dziennà Êrodków spo˝ywczych dla jednej osoby, z podaniem ich wartoÊci kalorycznej i sk∏adników
od˝ywczych.
4. Osoba kierujàca zak∏adem jest obowiàzana udost´pniç na ka˝de ˝àdanie organów nadzoru sanitarnego ksià˝k´ kontroli sanitarnej oraz dokumenty wymienione w ust. 2 i 3, jak równie˝ wyniki badaƒ laboratoryjnych i wewn´trznej kontroli sanitarnej zak∏adu.
§ 41. W zak∏adzie produkcyjnym powinien byç wyznaczony pracownik odpowiedzialny za przeprowadzanie zabiegów mycia oraz dezynfekcji pomieszczeƒ,
urzàdzeƒ, aparatury, sprz´tu, naczyƒ, opakowaƒ itp.,
a tak˝e za nadzór nad skutecznoÊcià tych zabiegów.
§ 42. 1. Zabiegi mycia i dezynfekcji pomieszczeƒ,
urzàdzeƒ, aparatury, sprz´tu, naczyƒ, opakowaƒ itp.
nale˝y przeprowadzaç zgodnie z instrukcjà dost´pnà
w ka˝dym czasie dla pracowników dokonujàcych tych
zabiegów.
2. Instrukcja, o której mowa w ust. 1, powinna odpowiednio do konstrukcji mytych powierzchni, materia∏u, z którego sà wykonane, oraz rodzaju artyku∏u
spo˝ywczego stykajàcego si´ z tymi powierzchniami
w produkcji szczegó∏owo okreÊlaç
1) poszczególne fazy mycia, dezynfekcji oraz cz´stotliwoÊç tych zabiegów,
2) rodzaj chemicznych Êrodków myjàcych oraz chemicznych Êrodków dezynfekujàcych; ich st´˝enia,
temperatury i czas dzia∏ania na powierzchnie,
Poz. 377
3) w przypadku fizycznych metod dezynfekcji (goràce
powietrze, para lub woda) — temperatury i czas ich
dzia∏ania na powierzchnie,
4) sposób suszenia umytych powierzchni,
5) sposób mycia, dezynfekcji i przechowywania sprz´tu i urzàdzeƒ u˝ywanych do zabiegów mycia i dezynfekcji (zlewozmywaki, wiadra, szczotki itp.).
3. Pracownicy dokonujàcy zabiegów mycia i dezynfekcji powinni byç przeszkoleni w tym zakresie i wyposa˝eni w niezb´dny sprz´t i Êrodki ochrony indywidualnej oraz odzie˝ i obuwie robocze zgodnie z przepisami bezpieczeƒstwa i higieny pracy.
4. Ârodki do mycia i dezynfekcji powinny byç w oryginalnych, szczelnych opakowaniach, z czytelnym
oznakowaniem i znakami ostrzegawczymi. Je˝eli wymaga tego rodzaj Êrodka, ich przechowywanie powinno odbywaç si´ w oddzielnych pomieszczeniach, dost´pnych wy∏àcznie dla pracowników, o których mowa
w ust. 3.
5. W zak∏adzie powinno byç wydzielone pomieszczenie odpowiednio wyposa˝one do przygotowywania
roztworów o odpowiednim st´˝eniu do mycia i dezynfekcji.
§ 43. Ka˝de mycie z u˝yciem Êrodków chemicznych
powinno byç poprzedzone dok∏adnym usuni´ciem
resztek artyku∏ów spo˝ywczych i zanieczyszczeƒ z u˝yciem odpowiedniego sprz´tu, jak szczotki, skrobaczki,
zmywaki itp., oraz sp∏ukaniem wodà.
§ 44. Przed zabiegiem dezynfekcji powierzchnie powinny byç umyte i sp∏ukane silnym strumieniem wody
oraz wysuszone. W przypadku dezynfekcji chemicznej
sp∏ukiwanie i suszenie powinno byç równie˝ wykonywane po dezynfekcji.
§ 45. Przewody instalacji, o których mowa w § 12
ust. 1, nale˝y myç i dezynfekowaç po pod∏àczeniu do
obiegu zamkni´tego z u˝yciem odpowiednich Êrodków
myjàcych i dezynfekujàcych wprowadzonych pod ciÊnieniem i w okreÊlonym czasie. W razie potrzeby przewody nale˝y myç równie˝ po rozmontowaniu, ze szczególnym uwzgl´dnieniem z∏àczy i kolanek.
§ 46. Zabiegi mycia i dezynfekcji nale˝y przeprowadzaç tak, aby na artyku∏ach spo˝ywczych nie wyst´powa∏y pozosta∏oÊci Êrodków myjàcych i dezynfekcyjnych.
§ 47. SkutecznoÊç zabiegów mycia i dezynfekcji nale˝y sprawdzaç badaniem mikrobiologicznym, a ewentualne pozosta∏oÊci Êrodków myjàcych i dezynfekcyjnych — badaniem chemicznym powierzchni kontaktujàcych si´ z artyku∏ami spo˝ywczymi oraz artyku∏ów
spo˝ywczych, we wszystkich fazach cyklu produkcyjnego.
§ 48. Przy pobieraniu próbek do badaƒ mikrobiologicznych z powierzchni urzàdzeƒ kontaktujàcych si´
z artyku∏ami spo˝ywczymi nale˝y stosowaç Êrodki neutralizujàce w celu wyeliminowania pozosta∏oÊci Êrodka
dezynfekcyjnego.
Poz. 377
§ 55. Warzywa i owoce luzem mogà byç sprzedawane w miejscu sprzeda˝y innych Êrodków spo˝ywczych na wydzielonym stanowisku, a warzywa korzeniowe — tylko wówczas, gdy sà oczyszczone z ziemi.
§ 49. Opakowane artyku∏y spo˝ywcze powinny byç
sk∏adowane na przewiewnych i ∏atwych do przesuwania podk∏adach.
§ 56. Dietetyczne Êrodki spo˝ywcze powinny byç
rozmieszczone w miejscu sprzeda˝y z uwzgl´dnieniem
przepisów o szczególnych warunkach obrotu tymi
Êrodkami spo˝ywczymi oraz wymagaƒ ustalonych
w decyzjach w∏aÊciwych organów nadzoru.
§ 50. 1. Ârodki spo˝ywcze sprzedawane luzem,
z wy∏àczeniem owoców i warzyw, powinny byç w pojemnikach z przykrywami lub w oszklonych gablotach,
chroniàcych je przed zanieczyszczeniem.
§ 57. 1. Przy rozwa˝aniu sypkich Êrodków spo˝ywczych ró˝nego rodzaju nale˝y u˝ywaç oddzielnego
sprz´tu. Nie dotyczy to wag.
2. Pieczywo nale˝y przechowywaç na rega∏ach lub
pó∏kach i zapewniç, aby przy sprzeda˝y samoobs∏ugowej sprawdzanie Êwie˝oÊci pieczywa przez konsumentów nie powodowa∏o jego zanieczyszczenia.
§ 51. Ârodki spo˝ywcze ∏atwo psujàce si´ oraz te,
dla których producent okreÊli∏ temperatur´ przechowywania ni˝szà ni˝ temperatura otoczenia, powinny byç
przechowywane w urzàdzeniach ch∏odniczych, a mro˝onki — w zamra˝arkach.
§ 52. 1. Jaja, mi´so, drób, ryby, mleko i przetwory
mleczne powinny byç sprzedawane w opakowaniach
jednostkowych okreÊlonych w odr´bnych przepisach.
Te Êrodki spo˝ywcze, je˝eli jest to dopuszczalne, mogà
byç porcjowane, wa˝one i pakowane oraz sprzedawane w specjalistycznych sklepach lub w odpowiednio
wydzielonych stoiskach w innych sklepach.
2. Mi´so mielone mo˝e byç wprowadzane do obrotu, je˝eli
1) zosta∏o wyprodukowane zgodnie z wymaganiami
ustalonymi w przepisach w sprawie szczególnych
warunków weterynaryjnych obowiàzujàcych przy
wytwarzaniu i sk∏adowaniu mi´sa mielonego,
2) w miejscach obrotu sà zapewnione warunki sk∏adowania mi´sa mielonego ustalone w przepisach,
o których mowa w pkt 1.
§ 53. 1. Ârodki kosmetyczne i higieniczne mogà byç
sprzedawane w sklepach spo˝ywczych przy zapewnieniu odpowiedniego oddzielenia tych Êrodków od Êrodków spo˝ywczych w miejscu sprzeda˝y i magazynie
i uwzgl´dnieniu emisji zapachów przez te Êrodki.
2. Przy równoczesnej sprzeda˝y artyku∏ów przemys∏owych i spo˝ywczych powinny byç wyodr´bnione
stanowiska oraz powierzchnie magazynowe.
§ 54. W sklepach mi´snych w´dliny mogà byç
sprzedawane wy∏àcznie na wyodr´bnionych stanowiskach i przez odr´bnego sprzedawc´.
2. Nie opakowane artyku∏y spo˝ywcze powinny byç
sprzedawane przy u˝yciu sprz´tu uniemo˝liwiajàcego
dotykanie tych artyku∏ów r´kami przez sprzedawc´.
3. Przy porcjowaniu Êrodków spo˝ywczych nale˝y
u˝ywaç sprz´tu zapewniajàcego w∏aÊciwà higien´.
§ 58. Sprz´t (wagi, naczynia itp.) u˝ywany do czynnoÊci zwiàzanych ze sprzeda˝à Êrodków spo˝ywczych
powinien byç czysty, nie zniszczony oraz znajdowaç si´
w odpowiednim miejscu zapewniajàcym w∏aÊciwy
stan sanitarny.
§ 59. Zu˝yte opakowania nale˝y natychmiast usuwaç do pomieszczenia przeznaczonego do tego celu.
§ 60. Artyku∏y spo˝ywcze nale˝y chroniç przed
s∏oƒcem oraz innymi czynnikami mogàcymi mieç niekorzystny wp∏yw na jakoÊç zdrowotnà artyku∏ów spo˝ywczych; na wystawy nale˝y wystawiaç atrapy.
§ 61. Sprzeda˝y Êrodków spo˝ywczych porcjowanych powinny dokonywaç co najmniej dwie osoby,
z których jedna powinna przyjmowaç wy∏àcznie pieniàdze.
§ 62. Artyku∏y spo˝ywcze powinny byç codziennie
przeglàdane w celu usuni´cia z obrotu artyku∏ów zepsutych, przeterminowanych, w zniszczonych opakowaniach; artyku∏y te, do czasu usuni´cia ich z miejsca
sprzeda˝y, powinny byç sk∏adowane w oznaczonym
miejscu w sposób jednoznacznie Êwiadczàcy o wycofaniu ich z obrotu.
§ 63. Sprzedawca powinien mieç wszelkie informacje o oferowanych artyku∏ach spo˝ywczych, a zg∏aszane przez nabywców skargi dotyczàce jakoÊci zdrowotnej tych artyku∏ów powinny byç przedmiotem niezw∏ocznych dzia∏aƒ ze strony osób wprowadzajàcych
artyku∏y do obrotu.
§ 64. Osoba kierujàca zak∏adem jest zobowiàzana
do zorganizowania i prowadzenia w zak∏adzie wewn´trznej kontroli jakoÊci zdrowotnej Êrodków spo˝ywczych i u˝ywek oraz przestrzegania higieny, na zasadach okreÊlonych w odr´bnych przepisach.
§ 65. Przed przyj´ciem artyku∏ów spo˝ywczych do
sprzeda˝y odbiorca powinien sprawdziç
1) warunki transportu, w tym czystoÊç Êrodka transportu i opakowaƒ, czas transportu i inne warunki
majàce wp∏yw na jakoÊç zdrowotnà przewo˝onych
artyku∏ów oraz sposób wy∏adowania zapobiegajàcy ich zanieczyszczeniu,
2) dokumentacj´ dotyczàcà artyku∏ów spo˝ywczych,
w tym pochodzenia, producenta i daty produkcji,
Êwiadectwo kontroli jakoÊci,
3) opakowania zbiorcze i jednostkowe: obce zapachy,
uszkodzenia, zawilgocenie, bomba˝ puszek, obecnoÊç szkodników itp.,
4) znakowanie artyku∏ów spo˝ywczych, a zw∏aszcza
termin przydatnoÊci do spo˝ycia i dat´ minimalnej
trwa∏oÊci, czytelnoÊç i trwa∏oÊç znakowania,
5) cechy organoleptyczne, widoczne zanieczyszczenia, zapleÊnienia, szkodniki itp.
§ 66. Artyku∏y spo˝ywcze budzàce podejrzenie lub
o widocznych cechach niew∏aÊciwej jakoÊci zdrowotnej nie mogà byç wprowadzane do obrotu.
§ 67. 1. Artyku∏y spo˝ywcze przyj´te bez zastrze˝eƒ
nale˝y rozmieÊciç w sali sprzeda˝y i pomieszczeniach
magazynu przeznaczonych do ich przechowywania
zgodnie z zasadami okreÊlonymi w § 24—28.
2. Temperatura, wilgotnoÊç, czas i inne parametry
przechowywania poszczególnych rodzajów Êrodków
spo˝ywczych powinny byç zgodne z wymaganiami
okreÊlonymi w odr´bnych przepisach oraz wymaganiami okreÊlonymi przez producenta i podanymi
w znakowaniu na ich opakowaniach.
§ 68. Artyku∏y spo˝ywcze nale˝y chroniç przed zanieczyszczeniem, sk∏adajàc je, zale˝nie od w∏aÊciwoÊci,
w odpowiednich pojemnikach (opakowaniach) na rega∏ach, podk∏adach, w izolacji od Êcian i sufitów,
w sposób umo˝liwiajàcy ich rotacj´.
§ 69. 1. Pomieszczenie magazynu przeznaczone do
przechowywania artyku∏ów spo˝ywczych powinno byç
tak urzàdzone, aby istnia∏a mo˝liwoÊç
1) zachowania warunków, o których mowa w § 67 i 68,
Poz. 377
3. Pomieszczenie magazynu musi byç suche, czyste, szczelne, z wentylacjà grawitacyjnà, zabezpieczone
przed dost´pem Êwiat∏a s∏onecznego, szkodników,
przystosowane w zakresie temperatury do rodzaju magazynowanych artyku∏ów, zaopatrzone w sprawne termometry i higrometry do mierzenia temperatury i wilgotnoÊci powietrza.
§ 70. W pomieszczeniu magazynu nale˝y codziennie dokonywaç kontroli warunków sk∏adowania artyku∏ów spo˝ywczych, ich jakoÊci oraz rotacji towarów,
aby nie dopuÊciç do ich przeterminowania i psucia si´.
§ 71. Pomieszczenie magazynu powinno byç okresowo, nie rzadziej jednak ni˝ co 6 miesi´cy, oraz doraênie — w przypadku stwierdzenia obecnoÊci szkodników — obj´te zabiegami dezynsekcji i deratyzacji przez
uprawnionych pracowników, w sposób nie stanowiàcy
zagro˝enia dla jakoÊci zdrowotnej artyku∏ów spo˝ywczych.
§ 72. 1. U˝ywane w pomieszczeniach magazynu
sprz´t i naczynia powinny byç w dobrym stanie technicznym. Muszà byç przechowywane czyste w wyznaczonych do tego celu miejscach (rega∏y, szafki, pó∏ki).
2. Zu˝yte opakowania, odpady Êrodków spo˝ywczych, zb´dny sprz´t i naczynia nale˝y niezw∏ocznie
usuwaç z pomieszczeƒ magazynu.
§ 73. 1. Artyku∏y spo˝ywcze przeterminowane,
w uszkodzonych opakowaniach lub budzàce podejrzenie niew∏aÊciwej jakoÊci zdrowotnej nale˝y usunàç
z pomieszczenia magazynu; takie artyku∏y spo˝ywcze
nie mogà byç wprowadzane do obrotu.
2. W razie wàtpliwoÊci co do jakoÊci zdrowotnej
przechowywanych artyku∏ów spo˝ywczych nale˝y
zg∏osiç je do badania organowi nadzoru sanitarnego
i wstrzymaç ich sprzeda˝ do czasu uzyskania wyników
badaƒ o ich przydatnoÊci do spo˝ycia.
§ 74. Tracà moc
1) rozporzàdzenie Ministra Spraw Wewn´trznych
z dnia 21 lipca 1930 r. o dozorze nad wyrobem
i obiegiem t∏uszczów i olejów jadalnych (Dz. U.
Nr 53, poz. 453, z 1937 r. Nr 21, poz. 137 i z 1958 r.
Nr 56, poz. 275),
3) utrzymania czystoÊci i porzàdku.
2) rozporzàdzenie Ministra Opieki Spo∏ecznej z dnia
18 lutego 1937 r. o dozorze nad wyrobem i obiegiem màki i wyrobów màcznych (Dz. U. Nr 25,
poz. 171, z 1946 r. Nr 43, poz. 255, z 1951 r. Nr 32,
poz. 252 i z 1958 r. Nr 56, poz. 275),
2. Pomieszczenie magazynu powinno mieç wejÊcia
bezpoÊrednio z pomieszczeƒ komunikacji ogólnej oraz
byç wyposa˝one w urzàdzenia niezb´dne do przyjmowania artyku∏ów spo˝ywczych.
3) rozporzàdzenie Ministra Opieki Spo∏ecznej z dnia
13 maja 1937 r. w sprawie przepisów sanitarnych
dla publicznych miejsc spo˝ycia (Dz. U. Nr 41,
poz. 327),
2) ∏atwego dost´pu do wszystkich artyku∏ów spo˝ywczych,
4) rozporzàdzenie Ministra Zdrowia z dnia 11 lipca
1947 r. o dozorze nad wyrobem i obrotem napojami ch∏odzàcymi i gazowanymi (Dz. U. Nr 52,
poz. 283, z 1950 r. Nr 33, poz. 303, z 1951 r. Nr 64,
poz. 443, z 1954 r. Nr 33, poz. 139, z 1958 r. Nr 56,
poz. 275, z 1960 r. Nr 4, poz. 29, z 1963 r. Nr 45,
poz. 256 i z 1967 r. Nr 12, poz. 54),
5) rozporzàdzenie Ministra Zdrowia z dnia 15 kwietnia
1948 r. o dozorze nad wyrobem i obiegiem artyku∏ów zast´pczych (surogatów) artyku∏ów ˝ywnoÊci
i przedmiotów u˝ytku (Dz. U. Nr 24, poz. 167),
6) rozporzàdzenie Ministra Zdrowia z dnia 9 sierpnia
1948 r. w sprawie sztucznych Êrodków s∏odzàcych
(Dz. U. Nr 41, poz. 299, z 1955 r. Nr 1, poz. 7, z 1960 r.
Nr 6, poz. 36 i z 1963 r. Nr 45, poz. 255),
Poz. 377 i 378
8) rozporzàdzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia
1949 r. w sprawie u˝ywania lodu naturalnego do
ch∏odzenia i konserwowania artyku∏ów ˝ywnoÊci
(Dz. U. Nr 65, poz. 537),
9) rozporzàdzenie Ministra Zdrowia z dnia 28 lutego
1950 r. w sprawie wyrobu oraz obiegu octów
i esencji octowej (Dz. U. Nr 9, poz. 95 i z 1951 r.
Nr 28, poz. 220),
10) rozporzàdzenie Ministra Zdrowia i Opieki Spo∏ecznej z dnia 31 grudnia 1960 r. w sprawie nadzoru sanitarnego nad produkcjà i obrotem mi´sem mielonym lub siekanym ch∏odzonym lub mro˝onym
(Dz. U. z 1961 r. Nr 4, poz. 27).
§ 75. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie
3 miesi´cy od dnia og∏oszenia.
7) rozporzàdzenie Ministra Zdrowia z dnia 4 listopada
1948 r. o dozorze nad wyrobem i obiegiem lodów
(Dz. U. Nr 56, poz. 446 i z 1954 r. Nr 33, poz. 140),
Minister Zdrowia: w z. M. Piróg
378
ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA
z dnia 23 marca 2000 r.
w sprawie szczegó∏owych zasad i trybu post´powania w sprawach wydawania zezwoleƒ i wpisu do rejestru
indywidualnych praktyk lekarskich, indywidualnych specjalistycznych praktyk lekarskich i grupowych praktyk lekarskich oraz ustalenia danych obj´tych wpisem i sposobu prowadzenia rejestrów.
Na podstawie art. 50b ust. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza (Dz. U. z 1997 r. Nr 28,
poz. 152 i Nr 88, poz. 554, z 1998 r. Nr 106, poz. 668
i Nr 162, poz. 1115, z 1999 r. Nr 60, poz. 636 i Nr 64,
poz. 729 oraz z 2000 r. Nr 12, poz. 136) zarzàdza si´, co
nast´puje
§ 1. 1. Lekarz, lekarz stomatolog, zamierzajàcy wykonywaç indywidualnà praktyk´ lekarskà, lub lekarz,
lekarz stomatolog posiadajàcy specjalizacj´ I stopnia
lub II stopnia lub tytu∏ specjalisty, zamierzajàcy wykonywaç indywidualnà specjalistycznà praktyk´ lekarskà,
zwani dalej „lekarzem”, albo lekarze, lekarze stomatolodzy, zamierzajàcy udzielaç Êwiadczeƒ zdrowotnych
w ramach grupowej praktyki lekarskiej, zwani dalej „lekarzami”, w celu uzyskania zezwolenia i wpisu do rejestru indywidualnych praktyk lekarskich, indywidualnych specjalistycznych praktyk lekarskich albo grupowych praktyk lekarskich, zwanego dalej „rejestrem”,
sk∏adajà okr´gowej radzie lekarskiej okr´gowej izby lekarskiej, której sà cz∏onkami, z zastrze˝eniem ust. 2, odpowiednio nast´pujàce dokumenty
1) wniosek o wydanie zezwolenia na wykonywanie
indywidualnej praktyki lekarskiej i wpis do rejestru, na formularzu wed∏ug wzoru stanowiàcego
za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia, lub wniosek
o wydanie zezwolenia na wykonywanie indywidualnej specjalistycznej praktyki lekarskiej i wpis do
rejestru, na formularzu wed∏ug wzoru stanowiàcego za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia, albo wniosek
o wydanie zezwolenia na prowadzenie grupowej
praktyki lekarskiej i wpis do rejestru, na formularzu wed∏ug wzoru stanowiàcego za∏àcznik nr 3 do
rozporzàdzenia,
2) kserokopi´ „Prawa wykonywania zawodu lekarza”
lub „Prawa wykonywania zawodu lekarza stomatologa”,
3) dokumenty potwierdzajàce prawo lekarza, lekarzy
do korzystania z pomieszczenia, w którym ma byç
wykonywana indywidualna praktyka lekarska, indywidualna specjalistyczna praktyka lekarska albo
ma byç prowadzona grupowa praktyka lekarska,
376
ROZPORZÑDZENIE MINISTRA TRANSPORTU I GOSPODARKI MORSKIEJ
z dnia 14 kwietnia 2000 r.
w sprawie wysokoÊci op∏at za wydanie dowodu rejestracyjnego, pozwolenia czasowego
i tablic (tablicy) rejestracyjnych pojazdów.
Na podstawie art. 76 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia
20 czerwca 1997 r. — Prawo o ruchu drogowym (Dz. U.
Nr 98, poz. 602, Nr 123, poz. 779 i Nr 160, poz. 1086,
z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 133, poz. 872, z 1999 r.
Nr 106, poz. 1216 oraz z 2000 r. Nr 12, poz. 136) zarzàdza si´, co nast´puje