Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w odlewniach metali.

§ 8. Do czasu przeprowadzenia rozpoznania przedmiotu niebezpiecznego i jego wywiezienia poza teren

zak∏adu przez organy wymienione w § 7 ust. 4, pracodawca jest zobowiàzany

Poz. 36 i 37

3) zapewniç bezpiecznà ewakuacj´ pracowników do

wyznaczonych miejsc, gdy jest to konieczne ze

wzgl´dów bezpieczeƒstwa,

4) wydaç polecenie wznowienia pracy po likwidacji

wyst´pujàcego zagro˝enia.

§ 9. Pracodawca jest obowiàzany opracowaç, w terminie 30 dni od dnia wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia,

szczegó∏owà instrukcj´ okreÊlajàcà zasady bezpieczeƒstwa i higieny pracy przy czynnoÊciach wykonywanych

w danym zak∏adzie pracy i zwiàzanych z eliminowaniem przedmiotów niebezpiecznych, w tym wybuchowych, ze z∏omu metali, kierujàc si´ zasadami okreÊlonymi w Polskich Normach. Z instrukcjà nale˝y zapoznaç wszystkich pracowników zatrudnionych przy pracach w kontakcie ze z∏omem metali.

§ 10. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

30 dni od dnia og∏oszenia.

1) powiadomiç niezw∏ocznie wszystkich pracowników, którzy sà lub mogà byç nara˝eni na powa˝ne

i nieuniknione niebezpieczeƒstwa, w tym o podj´-

Minister Gospodarki: J. Steinhoff

37

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI

z dnia 30 grudnia 1999 r.

w sprawie bezpieczeƒstwa i higieny pracy w odlewniach metali.

§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla wymagania bezpieczeƒstwa i higieny pracy w odlewniach stopów ˝elaza

i metali nie˝elaznych.

2. Przy drzwiach do pomieszczeƒ produkcyjnych

odlewni, w których temperatura powietrza w wyniku

procesu technologicznego jest wysoka, nale˝y zainstalowaç zas∏ony powietrzne lub inne urzàdzenia zapobiegajàce gwa∏townemu dop∏ywowi zimnego powietrza,

szczególnie w okresie jesienno-zimowym.

§ 2. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o odlewniach, nale˝y przez to rozumieç zak∏ady pracy lub ich

cz´Êci zajmujàce si´ wytwarzaniem odlewów ze stopów ˝elaza i metali nie˝elaznych.

§ 5. W przypadku stosowania na terenie odlewni

wózków szynowych do transportu ciek∏ego metalu,

g∏ówka szyny powinna pokrywaç si´ z powierzchnià

pod∏ogi lub z nawierzchnià drogi.

Na podstawie art. 23715 § 2 Kodeksu pracy zarzàdza

si´, co nast´puje

§ 3. 1. Drogi, place manewrowe, postojowe i sk∏adowe powinny byç przystosowane do oczyszczania

metodà zmywania lub poprzez odpylanie w sposób

zmechanizowany.

2. Roz∏adunek, sk∏adowanie i transport materia∏ów

przeznaczonych do dalszej przeróbki nale˝y przeprowadzaç w sposób zmechanizowany i przy u˝yciu urzàdzeƒ ograniczajàcych rozprzestrzenianie si´ py∏ów.

§ 4. 1. Powierzchnia pod∏ogi w odlewniach powinna

spe∏niaç wymagania odpornoÊci na dzia∏anie podwy˝szonej temperatury, iskier i odprysków ciek∏ego metalu.

§ 6. 1. Materia∏y wsadowe do pieców odlewniczych

powinny byç posortowane, a ich miejsca sk∏adowania

— wydzielone i oznakowane w sposób pozwalajàcy na

identyfikacj´ poszczególnych materia∏ów.

2. Wsad przeznaczony do pieców odlewniczych powinien byç suchy i pozbawiony wszelkich zanieczyszczeƒ, w tym zanieczyszczeƒ po masie formierskiej lub

rdzeniowej.

3. Przepis ust. 2 nie dotyczy wsadu przeznaczonego

do ˝eliwiaka.

4. Niedopuszczalne jest ∏adowanie do pieców odlewniczych zamkni´tych zbiorników lub butli oraz materia∏ów nieznanego pochodzenia.

§ 7. 1. Sortowanie z∏omu oraz przygotowanie wsadu do pieca odlewniczego nale˝y wykonywaç zgodnie

z wymaganiami okreÊlonymi w odr´bnych przepisach

dotyczàcych eliminowania przedmiotów niebezpiecznych, w tym wybuchowych, ze z∏omu metali.

2. W przypadku gdy w sortowanym z∏omie znajdujà si´ przedmioty niebezpieczne, nale˝y przerwaç sortowanie i powiadomiç prze∏o˝onego lub osob´ nadzorujàcà prac´.

3. Teren, na którym rozdrabnia si´ z∏om, powinien

byç niedost´pny dla osób postronnych i odpowiednio

zabezpieczony przed rozpryskiem od∏amków z∏omu.

§ 8. 1. Procesy przygotowania mas formierskich lub

rdzeniowych oraz transport sk∏adników mas powinny

byç zmechanizowane i wykonywane w sposób ograniczajàcy rozprzestrzenianie si´ py∏ów do Êrodowiska

pracy.

2. Niedopuszczalne jest pobieranie próbek masy

formierskiej w czasie pracy urzàdzeƒ do jej przygotowania.

3. Przepis ust. 2 nie dotyczy pobierania próbek masy formierskiej w sposób zautomatyzowany.

§ 9. Ka˝dorazowe wejÊcie pracownika do przestrzeni roboczej maszyny lub innego urzàdzenia technicznego w celu wykonania prac naprawczych lub porzàdkowych powinno byç poprzedzone wy∏àczeniem zasilania nap´du i wywieszeniem tabliczki ostrzegawczej.

§ 10. Dopuszcza si´ sk∏adowanie wielkogabarytowych skrzyƒ formierskich w stosy wy˝sze ni˝ 2,0 metry,

pod warunkiem ˝e stosy nie b´dà stanowiç zagro˝enia

bezpieczeƒstwa dla pracowników, a stosunek wysokoÊci stosu, wyra˝onej w metrach, do pola podstawy stosu, wyra˝onego w metrach kwadratowych, nie b´dzie

wi´kszy ni˝ dwa do jednego.

§ 11. Skrzynki formierskie nale˝y ustawiaç w stosy

na pod∏o˝u równym, przestrzegajàc nast´pujàcych wysokoÊci sk∏adowania

1) do 1,50 metra — dla skrzynek uk∏adanych r´cznie,

2) do 2,0 metrów — dla skrzynek uk∏adanych mechanicznie.

§ 12. Niedopuszczalne jest wykonywanie prac pod

zawieszonà formà odlewniczà lub w zasi´gu rozprysku

ciek∏ego metalu.

§ 13. 1. Proces wykonywania form odlewniczych

powinien byç w miar´ posiadanych mo˝liwoÊci technicznych zmechanizowany, a r´czne wykonywanie takich form nale˝y ograniczyç do niezb´dnego minimum.

2. W razie koniecznoÊci r´cznego wykonywania

form w pozycji kl´czàcej, pracownika nale˝y wyposa˝yç w odpowiednie ochraniacze kolan, a ∏àczny czas

wykonywania pracy w tej pozycji nale˝y ograniczyç do

4 godzin w czasie zmiany roboczej.

Poz. 37

3. Stanowisko pracy do zag´szczania form lub rdzeni nale˝y odpowiednio os∏oniç.

4. Dopuszcza si´ stosowanie ubijaków i innych

r´cznych narz´dzi pneumatycznych do wykonywania

form i rdzeni oraz czyszczenia odlewów w sytuacji, gdy

wzgl´dy technologiczne nie pozwalajà na wykonanie

tych prac w sposób zmechanizowany.

5. Prace, o których mowa w ust. 4, nale˝y ograniczyç do niezb´dnego minimum.

§ 14. Formierki z zespo∏em prasujàcym nale˝y wyposa˝yç w urzàdzenia do obur´cznego sterowania lub

w inne urzàdzenia zabezpieczajàce pracownika przed

urazem.

§ 15. Do∏y odlewnicze do wykonywania i zalewania

form powinny byç odpowiednio osuszone i ogrodzone.

§ 16. Pomosty wsadowe ˝eliwiaków i do obs∏ugi

dysz oraz schody prowadzàce do tych pomostów powinny byç wykonane z materia∏ów odpornych na dzia∏anie ognia.

§ 17. 1. Przed uruchomieniem pieca do topienia

metali nie˝elaznych, opalanego paliwem ciek∏ym lub

gazowym, nale˝y sprawdziç stan techniczny palników

i instalacji zasilania w paliwa.

2. W piecu, o którym mowa w ust. 1, powinny byç

zainstalowane palniki olejowe lub gazowe o dzia∏aniu

automatycznym.

3. Palniki pieca, o którym mowa w ust. 1, nale˝y zapalaç przy pomocy specjalnego urzàdzenia lub przyrzàdu.

§ 18. 1. Narz´dzia u˝ywane w procesie topienia metali i obróbki pozapiecowej powinny byç ca∏kowicie

wysuszone i wygrzane do odpowiedniej temperatury.

2. Niedopuszczalne jest suszenie i wygrzanie narz´dzi, o których mowa w ust. 1, przy pomocy ciek∏ego

metalu.

§ 19. 1. Niedopuszczalne jest topienie metalu w piecach odlewniczych z uszkodzonà wyk∏adzinà komory

pieca.

2. Przepis ust. 1 stosuje si´ odpowiednio do tygli

i kadzi odlewniczych.

§ 20. 1. Prace remontowe zwiàzane z wejÊciem pracownika do komory pieca odlewniczego powinny byç

poprzedzone od∏àczeniem zasilania elektrycznego,

a komora pieca wystudzona do temperatury nie wy˝szej ni˝ 50°C.

2. Prace, o których mowa w ust. 1, nale˝y traktowaç

jako prace szczególnie niebezpieczne.

§ 21. Dodatki stopowe i ˝u˝lotwórcze, topniki i inne

materia∏y dodawane do ciek∏ego metalu w czasie procesu wytapiania i obróbki pozapiecowej powinny byç

suche.

§ 22. 1. Spust ciek∏ego metalu powinien odbywaç

si´ do kadzi suchych i wygrzanych oraz powinien byç

poprzedzony sygna∏em dêwi´kowym.

2. Czas i sposób suszenia oraz wygrzania kadzi wyk∏adzinowych i bezwyk∏adzinowych okreÊlajà instrukcje zak∏adowe.

§ 23. 1. Do przewozu kadzi z ciek∏ym metalem mogà byç stosowane

1) pojazdy szynowe zdalnie sterowane z ko∏ami wyposa˝onymi w zgarniacze,

2) wózki jezdne wyposa˝one w ko∏a o ogumieniu pe∏nym.

2. Pojazdy, o których mowa w ust. 1, nale˝y wyposa˝yç w urzàdzenia umo˝liwiajàce stateczne ustawienie kadzi nie powodujàce podczas transportu rozlewania ciek∏ego metalu oraz w sygnalizacj´ Êwietlnà

i dêwi´kowà.

3. Kadzie powinny byç nape∏niane ciek∏ym metalem do wysokoÊci nie powodujàcej rozlewania si´ tego

metalu w czasie przenoszenia r´cznego lub transportu

mechanicznego.

4. W przypadku gdy pojazdy stosowane do przewozu kadzi z ciek∏ym metalem sà wyposa˝one w kabiny sterownicze, kabiny te powinny byç

1) wykonane z materia∏u niepalnego,

2) wyposa˝one w szyby ze szk∏a bezodpryskowego.

5. W kabinach, o których mowa w ust. 4, powinien

byç zapewniony komfort cieplny.

§ 24. 1. Elementy suwnicy nara˝one bezpoÊrednio

na dzia∏anie promieniowania cieplnego lub odprysków

ciek∏ego metalu powinny byç os∏oni´te.

2. Okna kabiny suwnicy, o której mowa w ust. 1, nale˝y zabezpieczyç siatkà ochronnà.

3. Kabina suwnicy powinna byç wyposa˝ona

w urzàdzenia zapewniajàce komfort cieplny.

Poz. 37

2. Odlewy z formy nale˝y wybijaç po ca∏kowitym

zakrzepni´ciu metalu.

3. Przy czyszczeniu r´cznym drobnych odlewów

stó∏ powinien byç wyposa˝ony w krat´ z dolnym odciàgiem py∏ów.

4. Niedopuszczalne jest r´czne czyszczenie odlewów, których temperatura powierzchni przekracza

50°C.

§ 27. 1. W celu zmniejszania zapylenia i zagro˝eƒ

zwiàzanych ze stosowaniem urzàdzeƒ generujàcych

drgania, podczas wybijania odlewów z form i ich czyszczenia nale˝y stosowaç wybijarki i oczyszczarki mechaniczne.

2. W przypadku stosowania urzàdzeƒ, o których

mowa w ust. 1, sterowanie powinno odbywaç si´ poza

komorà oczyszczarki.

3. W razie koniecznoÊci stosowania oczyszczarek

wodnych i sterowania strumieniem wody z wn´trza komory wodnej, pracownicy zatrudnieni przy wodnym

wybijaniu i czyszczeniu odlewów powinni byç wyposa˝eni w wodoodporne kombinezony i he∏my z doprowadzeniem czystego powietrza do ich wn´trza.

§ 28. 1. Czyszczenie odlewów strumieniem piasku

lub Êrutu powinno odbywaç si´ w odpowiednich komorach wyposa˝onych w urzàdzenia odpylajàce.

2. Urzàdzenia pneumatyczne stosowane do czyszczenia odlewów powinny posiadaç rozwiàzania techniczne ograniczajàce ha∏as i drgania mechaniczne.

3. Stanowiska pracy czyszczenia odlewów powinny

byç wyposa˝one w odpowiednio przystosowane kabiny lub oddzielone od siebie ekranami.

§ 29. Pracownika majàcego bezpoÊredni kontakt

z ciek∏ym metalem nale˝y wyposa˝yç w odpowiednie

Êrodki ochrony indywidualnej, a w szczególnoÊci w

1) odzie˝ trudno palnà, wykonanà z tkaniny we∏nianej

lub metalizowanà,

2) okulary ochronne z odpowiednim filtrem,

§ 25. 1. Przenoszona przez jednego pracownika masa ciek∏ego metalu przy r´cznym zalewaniu form nie

mo˝e wraz z kadzià przekraczaç 25 kg, a drogi przenoszenia kadzi nie powinny krzy˝owaç si´ z innymi drogami.

2. Stanowiska zalewania form i ich bezpoÊrednie

otoczenie powinny posiadaç posadzki suche, a w bezpoÊrednim sàsiedztwie tych stanowisk nie powinny

znajdowaç si´ ˝adne p∏yny lub materia∏y ∏atwo palne.

3. Formy przygotowane do zalewania powinny byç

obcià˝one lub spi´te odpowiednimi klamrami oraz odpowiednio uszczelnione w p∏aszczyênie podzia∏u formy.

4. Formy wirujàce przy odÊrodkowym odlewaniu

powinny byç os∏oni´te w sposób zabezpieczajàcy pracowników przed odpryskami ciek∏ego metalu.

§ 26. 1. Proces wybijania i czyszczenia odlewów powinien byç zmechanizowany lub zautomatyzowany.

3) os∏ony twarzy chroniàce przed odpryskami ciek∏ego metalu,

4) ochraniacze goleni lub getry ochraniajàce przed

przeci´ciem, iskrami i odpryskami ciek∏ego metalu.

§ 30. W pomieszczeniach, w których wyst´puje dla

pracownika niebezpieczeƒstwo oparzenia lub zapalenia odzie˝y roboczej, powinny byç zainstalowane wodne natryski ratunkowe oraz oddzielne urzàdzenia do

przemywania oczu, spe∏niajàce wymagania okreÊlone

w odr´bnych przepisach.

§ 31. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

12 miesi´cy od dnia og∏oszenia, z wyjàtkiem § 30, który wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 24 miesi´cy od dnia

og∏oszenia.

Minister Gospodarki: J. Steinhoff

6. Przemieszczanie przedmiotów, o których mowa

w ust. 5, nale˝y przeprowadzaç, stosujàc zasady i Êrodki ostro˝noÊci okreÊlone w instrukcji stanowiskowej.

tych lub koniecznych do podj´cia dzia∏aniach dla

zapewnienia bezpieczeƒstwa,

2) wydaç polecenia w celu umo˝liwienia pracownikom przerwania pracy oraz w razie potrzeby natychmiastowego opuszczenia stanowisk pracy,

7. Unieszkodliwianie przedmiotów niebezpiecznych, w tym wybuchowych, nale˝y wykonywaç

w miejscu i w sposób okreÊlony przez w∏aÊciwe, dla

okreÊlonego rodzaju niebezpieczeƒstwa, organy wymienione w ust. 4.

8. Przy pracach zwiàzanych z eliminowaniem

przedmiotów niebezpiecznych ze z∏omu metali niedopuszczalne jest w szczególnoÊci

1) rzucanie tych przedmiotów, uderzanie w nie, rozkr´canie, przecinanie lub poddawanie obróbce termicznej,

2) odsy∏anie dostawcy z∏omu z ∏adunkiem zawierajàcym przedmiot niebezpieczny bez dokonania rozpoznania przez specjalistów reprezentujàcych organy, o których mowa w ust. 4.