Ustawa z dnia 22 stycznia 2000 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów.

Ustawa określa ogólne wymagania dotyczące bezpieczeństwa produktów, zasady i tryb

przeciwdziałania naruszeniom tych wymagań przez przedsiębiorców oraz organy sprawujące

nadzór nad bezpieczeństwem produktów.

Ustawa nie narusza odrębnych przepisów prawnych regulujących szczególne warunki bezpieczeństwa

określonych produktów.

Użyte w ustawie określenia oznaczają

1)

produkt - dostarczaną przez przedsiębiorcę, zarówno odpłatnie, jak i nieodpłatnie,

rzecz ruchomą przeznaczoną do użytku konsumentów lub nadającą się do takiego użytku;

produktem jest zarówno rzecz nowa, jak i używana lub naprawiana bądź regenerowana,

a także energia; w rozumieniu ustawy produktem nie są jednak rzeczy używane wprowadzane

na rynek jako antyki albo jako rzeczy wymagające naprawy lub remontu przed użyciem,

jeżeli dostarczający powiadomił konsumenta o właściwościach tych rzeczy,

2)

producent - przedsiębiorcę, który wytwarza, wprowadza do obrotu lub naprawia produkt,

a także jego przedstawiciela oraz każdą osobę, która występuje jako wytwórca, umieszczając

na produkcie bądź do niego dołączając swoje nazwisko, nazwę, znak towarowy bądź inne

odróżniające oznaczenie; za producenta uważa się również importera oraz każdego, kto

prowadząc działalność gospodarczą może wpływać na bezpieczeństwo produktu,

3)

sprzedawca - przedsiębiorcę, który uczestniczy w obrocie handlowym i którego działalność

nie wpływa na bezpieczeństwo produktu.

1.

Produktem bezpiecznym jest produkt, który w zwykłych lub w innych, dających się rozsądnie

przewidzieć, warunkach jego używania, włączając czas korzystania z produktu, nie stwarza

żadnego zagrożenia dla konsumentów lub stwarza znikome zagrożenie, dające się pogodzić

z jego zwykłym używaniem i uwzględniające wysoki poziom wymagań dotyczących ochrony

bezpieczeństwa, życia i zdrowia ludzkiego.

2.

Oceniając bezpieczeństwo produktu uwzględnia się

1)

kategorie konsumentów narażonych na zwiększone niebezpieczeństwo związane z używaniem

produktu, a zwłaszcza dzieci,

2)

cechy i właściwości produktu, w szczególności jego skład, konstrukcję i wykończenie,

opakowanie, instrukcję jego montażu i konserwacji,

3)

oddziaływanie produktu na inne produkty, jeżeli możliwe było do przewidzenia ich łączne

używanie,

4)

wygląd lub prezentację produktu, jego oznakowanie, instrukcję użycia i obsługi, sposób

przechowywania i pozbywania się oraz wszelkie inne dane lub informacje pochodzące

od producenta.

3.

Nie wystarcza do uznania produktu za niebezpieczny możliwość osiągnięcia wyższego

poziomu bezpieczeństwa lub dostępność innych produktów stwarzających niższy stopień

zagrożenia dla konsumentów.

Jeżeli ustanowiono szczególne przepisy dotyczące bezpieczeństwa produktów, w szczególności

z zakresu kontroli technicznej, sanitarnej lub ochrony środowiska, produkt powinien

odpowiadać wymaganiom określonym w tych przepisach.

Jeżeli do produktu nie mają zastosowania przepisy, o których mowa w art. 5, bezpieczeństwo

produktu ocenia się uwzględniając stopień spełniania przez produkt wymagań określonych

w stosowanych dobrowolnie Polskich Normach; w przypadku braku Polskich Norm bezpieczeństwo

produktu ocenia się uwzględniając inne właściwe specyfikacje techniczne, zasady dobrej

praktyki zawodowej, a także poprzez odwołanie się do stanu wiedzy i techniki lub do

uzasadnionych oczekiwań konsumentów co do bezpieczeństwa danego produktu.

Spełnianie przez produkt wymagań określonych w art. 5 i 6 nie wyłącza możliwości zastosowania

środków, o których mowa w art. 14-16, jeżeli produkt stanowi zagrożenie dla konsumentów.

Producent jest obowiązany wprowadzać do obrotu produkty bezpieczne.

1.

Producent jest obowiązany

1)

dostarczać konsumentom i sprzedawcom właściwą i pełną informację umożliwiającą im

ocenę zagrożeń związanych z produktem w czasie normalnego lub możliwego do przewidzenia

sposobu i okresu jego używania, jeżeli takie zagrożenia nie są, w braku odpowiedniego

ostrzeżenia, natychmiast zauważalne, oraz informację dotyczącą możliwości przeciwdziałania

tym zagrożeniom,

2)

podejmować odpowiednie do właściwości produktu wprowadzanego do obrotu środki zapobiegające

powstawaniu zagrożeń, o których mowa w pkt 1, a w szczególności: testować próbki produktów,

analizować składane skargi i reklamacje, oznaczać produkty lub ich serie w sposób

umożliwiający ich właściwą identyfikację,

3)

podejmować, w razie konieczności, działania mające na celu niezwłoczne wycofanie produktu

z obrotu, jeżeli produkt stwarza lub mógłby stwarzać zagrożenie dla życia lub zdrowia

konsumentów,

4)

powiadamiać o zagrożeniach związanych z produktem organy właściwe - ze względu na

te zagrożenia - do podejmowania działań administracyjnych, zwane dalej „właściwymi

organami”.

2.

Informacje i oznaczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, należy formułować w języku

polskim, w sposób jasny i zrozumiały; winny one również zawierać nazwę produktu, znak

towarowy, firmę, nazwę lub imię i nazwisko producenta oraz jego adres.

3.

Sposób oznakowania produktów określają odrębne przepisy.

Sprzedawca jest obowiązany współdziałać z należytą starannością z producentami oraz

właściwymi organami w zakresie zapewnienia zgodności produktu z ogólnymi wymaganiami

bezpieczeństwa, a w szczególności

1)

nie dostarczać produktów, które, zgodnie z wiedzą, jaką posiada lub jakiej można od

niego oczekiwać, nie spełniają tych wymagań,

2)

przyjmować informacje od konsumentów o zagrożeniach powodowanych przez produkty i

przekazywać je producentom oraz właściwym organom, a także współdziałać z nimi w celu

uniknięcia takich zagrożeń.

1.

Organem sprawującym nadzór nad bezpieczeństwem produktów jest Prezes Urzędu Ochrony

Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej „organem nadzoru”, który wykonuje swoje zadania

przy pomocy Inspekcji Handlowej.

2.

Nadzór, o którym mowa w ust. 1, obejmuje wykonywanie czynności i stosowanie środków

określonych w ustawie oraz w przepisach dotyczących zakresu działania organu nadzoru,

a także Inspekcji Handlowej.

3.

Przepis ust. 1 nie ogranicza kompetencji innych właściwych organów, wynikających z

odrębnych przepisów regulujących szczególne warunki bezpieczeństwa określonych produktów.

1.

Organ nadzoru może żądać od organów inspekcji i innych jednostek, do których zadań

należy wykonywanie badań bezpieczeństwa produktów, przeprowadzenia kontroli w tym

zakresie, powiadamiając równocześnie o tym właściwy organ sprawujący nadzór nad tymi

organami lub jednostkami.

2.

Organy i jednostki, o których mowa w ust. 1, oraz organy administracji rządowej i

samorządowej są obowiązane niezwłocznie zawiadamiać organ nadzoru o stwierdzonych

zagrożeniach związanych z bezpieczeństwem produktów i podjętych w związku z tym działaniach.

Organ nadzoru podejmuje środki na podstawie ustawy odpowiednie do stopnia zagrożenia

powodowanego przez produkty. Mogą one zmierzać jedynie do odwrócenia grożącego niebezpieczeństwa

lub usunięcia już istniejącego oraz mieć na celu zapewnienie bezpieczeństwa, zdrowia

i życia konsumentów.

1.

Jeżeli przed wprowadzeniem produktu do obrotu okoliczności wskazują wystarczająco,

że produkt nie spełnia wymagań bezpieczeństwa określonych w art. 4, organ nadzoru

może nakazać producentowi dostarczenie wszelkich informacji o produkcie i związanych

z nim zagrożeniach.

2.

W przypadku stwierdzenia, iż produkt nie spełnia wymagań bezpieczeństwa określonych

w art. 4, organ nadzoru może

1)

w zakresie uzasadnionym okolicznościami, zobowiązać producenta do poddania produktu

badaniu we właściwym akredytowanym laboratorium, określając przedmiot i termin przeprowadzenia

badania, lub

2)

na okres niezbędny do przeprowadzenia kontroli lub badań, zakazać prezentowania, oferowania,

wprowadzania do obrotu i dostarczania produktu lub grupy produktów powodujących zagrożenie,

lub

3)

zakazać wprowadzania produktu lub grupy produktów do obrotu, do czasu spełnienia przez

nie wymagań bezpieczeństwa.

3.

W przypadkach określonych w ust. 2 pkt 1 w razie stwierdzenia, że produkt nie spełnia

wymagań bezpieczeństwa, koszty badań ponosi producent.

1.

Jeżeli produkt wprowadzony do obrotu nie spełnia wymagań bezpieczeństwa określonych

w art. 4, organ nadzoru może

1)

zażądać od producenta informacji o zagrożeniach związanych z produktem oraz informacji

dotyczącej środków ostrożności niezbędnych do odwrócenia grożącego niebezpieczeństwa,

2)

zobowiązać producenta do poddania produktu badaniu we właściwym akredytowanym laboratorium,

określając przedmiot i termin przeprowadzenia badania; w przypadku stwierdzenia, że

produkt nie spełnia wymagań bezpieczeństwa, koszty badań ponosi producent,

3)

nakazać producentowi podanie odpowiednich ostrzeżeń do publicznej wiadomości w określony

sposób,

4)

określić szczegółowe obowiązki producenta dotyczące udzielania konsumentom odpowiednich

informacji o produkcie,

5)

nakazać producentowi zapewnienie zgodności produktu z wymaganiami bezpieczeństwa,

6)

nakazać producentowi wycofanie produktu z obrotu lub podjęcie działań zmierzających

do odkupienia produktu od osób, które faktycznie nim władają,

7)

nakazać producentowi zniszczenie produktu, gdy stanowi to jedyny środek zapewniający

usunięcie niebezpieczeństwa.

2.

Środki przewidziane w ust. 1 mogą być stosowane odpowiednio wobec sprzedawcy.

3.

Organ nadzoru może we własnym zakresie dokonać czynności określonych w ust. 1 pkt

2 i 3.

4.

Środki określone w ust. 1 winny być wprowadzone natychmiast i - z wyjątkiem badań

określonych w ust. 1 pkt 2 - na koszt zobowiązanego do ich podjęcia. W przypadku stwierdzenia,

że produkt nie spełnia wymagań bezpieczeństwa, koszty badań ponosi producent.

Jeżeli produkt nie spełnia wymagań bezpieczeństwa określonych w art. 4, organ nadzoru

może także zakazać jego reklamowania.

1.

Przedsiębiorca, do którego organ nadzoru skierował żądanie, działając na podstawie

art. 14-16, może przedstawić swoje stanowisko w tej sprawie w terminie 3 dni od dnia

otrzymania żądania.

2.

W przypadku braku stanowiska lub odmowy uwzględnienia żądania, o którym mowa w ust.

1, organ nadzoru może nałożyć obowiązki określone w art. 14-16 w drodze decyzji. Art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

3.

W zakresie, w jakim jest to niezbędne, organ nadzoru może żądać od każdego przedsiębiorcy

lub instytucji współdziałania w celu zapobieżenia zagrożeniom stwarzanym przez produkt.

4.

Od decyzji, o których mowa w ust. 2, służy skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

1.

Producenci i sprzedawcy są obowiązani zapewniać upoważnionym pracownikom Urzędu Ochrony

Konkurencji i Konsumentów, jego delegatur oraz Inspekcji Handlowej odpowiednie warunki

do przeprowadzenia kontroli.

2.

Przedmiotem kontroli jest ustalenie, czy produkt spełnia wymagania bezpieczeństwa,

a jeżeli ich nie spełnia i w związku z tym zostały wydane odpowiednie decyzje - czy

decyzje te zostały wykonane.

3.

Upoważnieni do przeprowadzenia kontroli pracownicy mają prawo

1)

wstępu do wszystkich pomieszczeń kontrolowanego przedsiębiorcy,

2)

wglądu do dokumentów kontrolowanego przedsiębiorcy oraz żądania odpisów i wyciągów

z tych dokumentów,

3)

żądania wyjaśnień od pracowników kontrolowanego przedsiębiorcy,

4)

zabezpieczenia dokumentów i innych dowodów,

5)

pobrania i zabezpieczenia próbek produktów.

4.

Przeprowadzający kontrole mają obowiązek przeprowadzać je w sposób sprawny i możliwie

nie zakłócający funkcjonowania kontrolowanego.

5.

Uzyskane w trakcie kontroli informacje dotyczące stosowanej przez kontrolowanego technologii

lub stanowiące tajemnicę handlową są objęte tajemnicą służbową; nie dotyczy to informacji,

które muszą być ujawnione ze względu na konieczność usunięcia zagrożeń związanych

z produktem.

W szczególnie uzasadnionych przypadkach organ nadzoru może poinformować opinię publiczną

o zagrożeniach związanych z produktem; koszty tej informacji ponosi producent.

1.

Tworzy się krajowy system informowania o produktach niebezpiecznych (KSIPN), do którego

zadań należy szybkie informowanie organów administracji rządowej i samorządowej, zainteresowanych

instytucji oraz konsumentów o produktach niebezpiecznych.

2.

Tworzy się krajowy system monitorowania wypadków konsumenckich (KSMWK), do którego

zadań należy gromadzenie informacji, w tym danych o stanie zdrowia, w celu zapobiegania

powstawaniu zagrożeń.

3.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady organizacji i

działania systemów, o których mowa w ust. 1 i 2, zarządzania tymi systemami oraz obowiązki

podmiotów w zakresie przekazywania systemom gromadzonych przez nie danych, a w szczególności

1)

organy sprawujące nadzór nad funkcjonowaniem systemów,

2)

organy zarządzające systemami (administratorów systemów), tryb ich powoływania i odwoływania

oraz zadania i obowiązki organów związane z tym zarządzaniem,

3)

sposób zbierania, przetwarzania i udostępniania danych w ramach systemów,

4)

pojęcie wypadków konsumenckich,

5)

wzór rejestru produktów niebezpiecznych,

6)

wzory formularzy wykorzystywanych przy gromadzeniu danych o wypadkach konsumenckich.

1.

Jeżeli organ celny podczas kontroli celnej produktów, które mają być objęte procedurą

dopuszczenia do obrotu, stwierdzi, że produkty mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia,

życia lub bezpieczeństwa, zatrzymuje produkty i występuje do właściwych organów o

wydanie stosownej opinii.

2.

Jeżeli właściwy organ wyda opinię potwierdzającą, że produkt stanowi zagrożenie dla

życia, zdrowia lub bezpieczeństwa, organ celny cofa produkt za granicę.

3.

Koszty cofnięcia produktu za granicę ponosi producent.

4.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia

1)

produkty, które podlegają zatrzymaniu w trybie określonym w ust. 1 ze względu na brak

dokumentacji lub oznakowania wymaganego szczególnymi przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa

tych produktów,

2)

tryb postępowania organów celnych przy zatrzymywaniu produktów, o których mowa w ust.

1,

3)

organy, o których mowa w ust. 1, oraz ich właściwość i zadania w tym zakresie, ze

szczególnym uwzględnieniem zadań krajowego systemu informowania o produktach niebezpiecznych

(KSIPN).

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może określić szczegółowe warunki bezpieczeństwa

lub znakowania określonych produktów.

1.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzeń, szczegółowe warunki dotyczące

1)

bezpieczeństwa zabawek,

2)

bezpieczeństwa innych produktów, które stwarzają zagrożenie dla konsumentów przez

to, że ich wygląd wskazuje na inne przeznaczenie niż rzeczywiste,

3)

bezpieczeństwa i znakowania produktów włókienniczych.

2.

W rozporządzeniach, o których mowa w ust. 1, Rada Ministrów określa w szczególności

1)

wymagania dotyczące wytwarzania produktów,

2)

informacje, które powinny zostać umieszczone na etykiecie lub opakowaniu produktu,

3)

sposób ponoszenia kosztów związanych z badaniem produktów na zgodność ze szczególnymi

wymogami bezpieczeństwa, z uwzględnieniem zasad określonych w art. 15,

4)

organ sprawujący nadzór nad bezpieczeństwem produktów oraz tryb wykonywania tego nadzoru.

1.

Kto narusza, chociażby nieumyślnie, którykolwiek z obowiązków określonych w art. 9

lub w art. 10, bądź narusza, chociażby nieumyślnie, którykolwiek z obowiązków wynikających

z decyzji organu nadzoru wydanej na podstawie art. 17 ust. 2, podlega grzywnie.

2.

Tej samej karze podlega, kto nie wykonuje, chociażby nieumyślnie, żądania organu nadzoru

skierowanego na podstawie art. 14-16 lub art. 17 ust. 3.

Kto będąc w zakresie działalności przedsiębiorstwa odpowiedzialnym za wykonanie obowiązku

określonego w art. 9 lub art. 10 albo wynikającego z żądania organu nadzoru skierowanego

na podstawie art. 14-16 lub art. 17 ust. 3, bądź z decyzji organu nadzoru wydanej

na podstawie art. 17 ust. 2, dopuszcza do naruszenia któregokolwiek z tych obowiązków,

podlega grzywnie.

1.

Sąd może orzec przepadek przedmiotów pochodzących z przestępstwa, będących produktami

stwarzającymi zagrożenie dla życia, zdrowia lub bezpieczeństwa konsumentów, choćby

nie stanowiły własności sprawcy.

2.

Sąd może zarządzić zniszczenie przedmiotów, których przepadek orzeczono, niezależnie

od ich wartości.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.