Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 17 września 1999 r. w sprawie warunków technicznych tramwajów i trolejbusów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia.

§ 1. 1. Tramwaje i trolejbusy uczestniczące w ruchu

drogowym powinny odpowiadać warunkom technicznym określonym w niniejszym rozporządzeniu.

2. Przepis ust. 1 nie dotyczy

1) tramwajów poruszających się wyłącznie po torowiskach oddzielonych od dróg publicznych, zbudowanych i wyposażonych według odrębnych przepisów,

2) trolejbusów poruszających się wyłącznie po drogach niepublicznych.

§ 2. Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają

1) tramwaj - pojazd przeznaczony do przewozu osób

lub rzeczy, poruszający się po szynach i zasilany

energią elektryczną dostarczaną z napowietrznej

sieci trakcyjnej, składający się z jednego lub więcej

połączonych ze sobą wagonów,

2) wagon silnikowy - wagon wyposażony w elektryczne urządzenia napędowe i stanowisko motorniczego, stanowiący pierwszy wagon zespołu

tramwajowego,

3) wagon doczepny czynny - wagon wyposażony

w elektryczne urządzenia napędowe, sterowany

z wagonu silnikowego,

4) wagon doczepny bierny - wagon nie wyposażony

w urządzenia napędowe, przeznaczony do łączenia

z innymi wagonami, z których jeden jest wagonem

silnikowym,

5) wagon przegubowy - wagon składający się co najmniej z dwóch członów, połączonych ze sobą przegubem w sposób umożliwiający bezpośrednie

przechodzenie między członami,

6) zespół tramwajowy - dwa lub więcej wagonów

połączonych ze sobą sprzęgami mechanicznymi

i łączami elektrycznymi, z których pierwszy jest wagonem silnikowym,

7) trolejbus -

autobus zasilany energią elektryczną

dostarczaną z napowietrznej sieci trakcyjnej,

-

4733-

8) trolejbus przegubowy - trolejbus składający się

z dwóch lub więcej członów połączonych przegubem w sposób umożliwiający bezpośrednie przechodzenie między członami,

9) pasażer - osoba przewożona tramwajem lub trolejbusem wraz z podręcznym bagażem,

10) znamionowa liczba miejsc - suma liczby miejsc do

siedzenia i miejsc do stania, przy przyjęciu O,15m 2

powierzchni na jednego pasażera stojącego,

11) maksymalna liczba miejsc - suma liczby miejsc do

siedzenia i miejsc do stania, przy przyjęciu 0,10 m 2

powierzchni na jednego pasażera stojącego,

Poz. 993

7. Wagon powinien być tak zbudowany, aby istniała możliwość jazdy do tyłu.

8. Wagon powinien być tak zbudowany i utrzymany, aby poziom hałasu nie przekraczał

1) przy stałej prędkości 50 km/h, na torowisku wydzielonym z podkładami żelbetowymi na tłuczniu , na

zewnątrz wagonu, w odległości 7,5 m od osi toru

i na wysokości 1,60 m od główki szyny - 88 d B(A),

2) na postoju, w odległości 3,00 m od dowolnej ścia­

ny wagonu, na wysokości 1,60 m od główki szyny

- 70 dB(A); nie dotyczy to wagonów wyprodukowanych przed dniem 1 stycznia 1999 r.

12) masa znamionowa - suma masy własnej wagonu

gotowego do jazdy, masy motorniczego i masy pasażerów przy znamionowej liczbie miejsc; masę

motorniczego przyjmuje się - równą 75 kg, a masę pasażera - równą 68 kg,

9. Z podzespołów i układów wagonu nie mogą występować wyraźne wycieki w postaci spadających kropel materiałów eksploatacyjnych.

13) dopuszczalna masa całkowita - suma masy wła­

snej wagonu, masy motorniczego i masy pasaże­

rów przy maksymalnej liczbie miejsc.

Wyposażenie

Rozdział 2

Załącznik nr 2

WARUNKI SZCZEGÓŁOWE DOTYCZĄCE ŚWIATEŁ ZEWNĘTRZNYCH WAGONÓW TRAMWAJOWYCH

I WAGONÓW DOCZEPNYCH

§ 1. 1. Dwa lub więcej świateł, takich samych lub

różnych, lecz o jednakowym przeznaczeniu i jednako-

wej barwy, uważa się za jedno światło, jeżeli rzut ich

powierzchni świetlnych na płaszczyznę poprzeczną zajmuje co najmniej 60% powierzchni naj mniejszego prostokąta opisanego na rzutach tych powierzchni świetl­

nych oraz pod warunkiem, że światła te zostały homologowane jako jedno światło; nie dotyczy to świateł

drogowych, świateł mijania i świateł przeciwmgło­

wych przednich.

2. Ilekroć w niniejszych przepisach jest mowa o odległości rozmieszczenia świateł, należy rozumieć, że

1) największą wysokość mierzy się od płaszczyzny wytyczonej przez najwyższe punkty główek szyn toru

jezdnego do najwyższego punktu powierzchni

świetlnej przy pojeździe nieobciążonym,

2) najmniejszą wysokość mierzy się od płaszczyzny

wytyczonej przez najwyższe punkty główek szyn

toru jezdnego do najniższego punktu powierzchni

świetlnej przy pojeździe nieobciążonym,

3) odległość od bocznego obrysu pojazdu mierzy się

od najbardziej odległego od podłużnej płaszczyzny

symetrii pojazdu punktu powierzchni świetlnej,

§ 4. Wagon powinien być wyposażony w

1) tabliczkę znamionową trwale umieszczoną w miejscu łatwo dostępnym, określającą co najmniej

DZIAŁ II

a) nazwę wytwórni lub znak firmowy producenta

wagonu,

Tramwaje

Rozdział 1

b) rok produkcji wagonu,

c) typ wagonu,

Wymagania ogólne

§ 3. 1. Długość zespołu tramwajowego nie może

przekraczać 54 m.

d) numer rozpoznawczy wagonu; numer ten powinien być również umieszczony w sposób trwały

na podwoziu/nadwoziu;

2. Szerokość wagonu, bez uwzględnienia lusterek

na przegubowych wysięgnikach i świateł umieszczonych na jego bokach, nie może przekraczać 2,40 m;

przy otwartych drzwiach szerokość może być większa

co najwyżej o 150 mm po stronie drzwi.

nie dotyczy to wagonów wyprodukowanych przed

dniem 1 stycznia 1999 r.,

3. Kształt wagonu powinien być ustalony w oparciu

o metodykę obliczeń skrajni określonej Polską Normą

wymienioną w załączniku nr 1 do niniejszego rozporzą­

dzenia.

3) urządzenie sygnalizacyjne, świetlne lub akustyczne, pozwalające na sygnalizowanie motorniczemu

przez pasażera powstania niebezpieczeństwa,

4. Wysokość wagonu nie może przekraczać

1) łącznie z nadbudową

-

3,40 m,

2) ze złożonym odbierakiem prądu

-

3,90 m.

5. Nacisk na tor jednej osi wagonu o dopuszczalnej

masie całkowitej nie może przekraczać 100 kN.

6. Wagon powinien być przystosowany do pokonywania co najmniej

1) wzniesienia o pochyleniu 5%,

2) łuku poziomego o promieniu 18,00 m,

3) łuku pionowego o promieniu 1000,00 m.

2) miejsca dostosowane do zamontowania tablic kierunkowych z możliwością zasilania energią elektryczną,

4) przedni i tylny zderzak spełniający następujące wa runki

a) odległość dolnej krawędzi od poziomu główki

szyny nie może przekraczać 800 mm,

b) powinien być umieszczony symetrycznie wzglę ­

dem pionowej, podłużnej płaszczyzny symetrii

wagonu,

5) odgarniacz umieszczony przed przednią osią nieobciążonego wagonu na wysokości nie większej

niż 0,10 m od powierzchni główki szyny; wagon

przystosowany do użytkowania dwukierunkowego, zwany dalej "wagonem dwukierunkowym",

powinien mieć odgarniacze z przodu i z tyłu,

6) uchwyty lub przyciski włączające hamulce bezpieczeństwa umieszczone w widocznym i łatwo do-

-

stępnym miejscu; obok uchwytów lub przycisków

powinien być umieszczony napis objaśniający sposób ich użycia; liczba uchwytów lub przycisków nie

powinna być mniejsza niż

a) w każdym wagonie -

Poz. 993

4734-

dwa,

b) w każdym członie wagonu przegubowego przekraczającym 6 m długości - jeden;

nie dotyczy to wagonów wyprodukowanych przed

dniem 1 stycznia 1985 r.,

bezpieczony przed dostępem osób niepowołanych;

dodatkowy pulpit sterujący powinien być wyposażony /

I

w urządzenie zatrzymujące wagon, zwane "czuwakiem", i umożliwiać

1) jazdę do tyłu,

2) hamowanie przynajmniej dwoma rodzajami hamulców,

3) włączanie sygnału dźwiękowego.

Rozdział 3

7) odpowiednio oznakowane miejsca do awaryjnego

podnoszenia w razie wykolejenia.

§ 5. Wagon silnikowy, poza wymaganiami określo­

nymi w § 4, powinien być wyposażony w

1) co najmniej jedno lusterko zewnętrzne po prawej

stronie wagonu w stosunku do kierunku jazdy, zapewniające co najmniej strefę widoczności toru do

tyłu o szerokości 3,50 m w prawo od prawego

bocznego

obrysu

wagonu,

w

odległości

30,00 m od powierzchni lusterka, z tym że wodległości 4,00 m od powierzchni lusterka szerokość ta

powinna wynosić co najmniej 0,75 m,

.

Instalacja elektryczna

§ 7. 1. Instalacja elektryczna powinna spełniać wymagania Polskich Norm, wymienionych w załączniku

nr 1 do niniejszego rozporządzenia.

2. Instalacja elektryczna powinna być tak zbudowana i utrzymana, aby

1) części będące pod napięciem były niedostępne dla

pasażerów i innych nieupoważnionych osób lub

odpowiednio zabezpieczone przed dotknięciem

przez te osoby,

2) co najmniej jedno lusterko wewnętrzne, zapewniające motorniczemu widoczność wnętrza wagonu,

2) była zabezpieczona przed uszkodzeniem mechanicznym, korozją i zalaniem,

3) urządzenie sterujące sygnałem dźwiękowym lub

świetlnym, ostrzegającym pasażerów o zamiarze

zamknięcia drzwi wagonu,

3) nie wytwarzała nadmiernych zakłóceń radioelektrycznych.

4) sygnał dźwiękowy o ciągłym nieprzeraźliwym tonie, o poziomie dżwięku mierzonym podczas postoju z odległości 3,00 m od czoła wagonu na wysokości 1,60 m, nie mniejszym niż 93 dB(A); poziom dźwięku nie dotyczy wagonów silnikowych

wyprodukowanych przed dniem 1 stycznia

1999 r. ,

3. Instalacja elektryczna powinna być wyposażona

w łącznik umieszczony w dostępnym dla motorniczego

miejscu, umożliwiający odłączanie baterii akumulatorów od instalacji bez użycia narzędzi, z wyjątkiem tramwajowego klucza uniwersalnego.

4. Instalacja wysokiego napięcia powinna być wyposażona w

5) samoczynną wycieraczkę przedniej szyby; nie dotyczy to wagonów silnikowych wyprodukowanych

przed dniem 1 stycznia 1976 r.,

1) wyłącznik nadmiarowy, wyłączający urządzenia obwodu głównego spod napięcia w razie zwarcia lub

nadmiernego wzrostu prądu,

6) urządzenie do zmywania przedniej szyby; nie dotyczy to wagonów silnikowych wyprodukowanych

przed dniem 1 stycznia 1999 r.,

2) odłącznik umieszczony w dostępnym dla motorniczego miejscu, umożliwiający odłączenie obwodu

głównego bez użycia narzędzi; rolę odłącznika może spełniać wyłącznik nadmiarowy, pod warunkiem że jest wyposażony w uchwyt ręczny.

7) gaśnicę śniegową o zawartości 5 kg dwutlenku wę­

gla lub gaśnicę proszkową o zawartości 6 kg proszku przeznaczonego do gaszenia pożarów grup

ABC, umieszczoną w miejscu łatwo dostępnym,

w pobliżu stanowiska motorniczego.

§ 6. 1. Zespół tramwajowy powinien być wyposażony w następujące elementy

1) co najmniej w 2 gaśnice spełniające wymagania

określone w § 5 pkt 7,

Rozdział 4

Drzwi i okna

§ 8. 1. Wagon powinien być wyposażony w drzwi

w liczbie nie mniejszej niż

2) osłony boczne sprzęgów międzywagonowych.

1) trzy - w wagonie pojedynczym; nie dotyczy to wagonów wyprodukowanych przed dniem 1 stycznia

1967 r., które mogą być wyposażone w dwoje

drzwi,

2. Dopuszcza się wyposażenie tramwaju w umieszczony na jego końcu dodatkowy pulpit sterujący, za-

2) jedne - w każdym członie wagonu przegubowego,

jeśli długość tego członu jest większa niż 6 m.

-

-

4735-

2. Drzwi powinny być umieszczone po prawej stronie wagonu w stosunku do kierunku jazdy. W przypadku wagonu dwukierunkowego taka sama liczba drzwi

powinna być umieszczona po jego lewej stronie, przy

czym nie powinno być możliwości otwarcia drzwi znajdujących się po lewej stronie wagonu.

3. Szerokość drzwi w stanie otwartym powinna wynosić co najmniej 1,30 m, przy czym dopuszcza się stosowanie na skosach z przodu i z tyłu wagonu drzwi jednoskrzydłowych o szerokości 0,65 m. Co najmniej jedno wejście powinno być przystosowane do potrzeb

osób niepełnosprawnych i posiadać odpowiednie

oznakowanie; nie dotyczy to wagonów wyprodukowanych przed dniem 1 stycznia 1999 r.

4. Drzwi wagonu powinny odpowiadać następują­

cym wymaganiom

1) powinny być tak skonstruowane, aby ułatwiały

wsiadanie i wysiadanie oraz powinny posiadać

przynajmniej jeden system zabezpieczający pasażera przed przytrzaśnięciem; nie dotyczy to wagonów wyprodukowanych przed dniem 1 stycznia

1999 r.,

2) powinny być zamykane i otwierane mechanicznie

w taki sposób, aby niemożliwe było samoczynne

lub niezamierzone ich otwarcie się; sterowanie powinno odbywać się ze stanowiska motorniczego,

na którym powinna być umieszczona sygnalizacja

o stanie zamknięcia drzwi we wszystkich wagonach zespołu tramwajowego,

5. Kabina motorniczego powinna być oddzielona

przynajmniej częściowo stałą przegrodą od pomieszczenia dla pasażerów. Kabina motorniczego może być

całkowicie wydzielona z pomieszczenia dla pasażerów

i połączona z nim drzwiami.

6. Konstrukcja wagonu musi wykluczać możliwość

jazdy z otwartymi drzwiami w warunkach normalnej

eksploatacji.

§ 9. 1. Co najmniej 3/4 liczby okien w ścianach bocznych, nie licząc wyjść awaryjnych, powinna być otwierana w górnej części, tak aby

1) wysokość otwieranej części nie była większa niż 1/3

wysokości okna; nie dotyczy to wagonów wyprodukowanych przed dniem 1 stycznia 1975 r.,

2) okna nie otwierały się na zewnątrz, a ich otwieranie

powinno być możliwe wyłącznie z wnętrza wagonu; nie dotyczy to okien urządzonych jako wyjścia

awaryjne.

2. Okna przednie i tylne powinny być wykonane jako stałe, nie otwierane; nie dotyczy to wagonów wyprodukowanych przed dniem 1 stycznia 1975 r.

3. Szyby w razie rozbicia nie powinny dawać

ostrych odprysków oraz powinny być ocechowane

w miejscu widocznym od zewnątrz; przednia szyba powinna zapewniać motorniczemu pełną i wyraźną widoczność bez zniekształceń obrazu, a w razie rozbicia

- zapewnić jeszcze dostateczną widoczność drogi.

Rozdział 5

3) powinny być wyposażone w urządzenie, o którym

mowa w § 5 pkt 3; nie dotyczy to wagonów wyprodukowanych przed dniem 1 stycznia 1999 r.,

4) indywidualne otwieranie lub zamykanie drzwi z zewnątrz i z wnętrza wagonu przez pasażerów odpowiednimi do tego celu urządzeniami, w szczególności przyciskami umieszczonymi przy drzwiach,

powinno być możliwe tylko po włączeniu przez

motorniczego odpowiedniego przełącznika lub

przycisku,

5) w razie niebezpieczeństwa albo uszkodzenia napę­

du powinna istnieć możliwość ręcznego ich otwarcia od wewnątrz i od zewnątrz, jeśli w pojeździe po

stronie drzwi nie przewidziano innego wyjścia bezpieczeństwa; siła potrzebna do otwarcia w ten sposób drzwi powinna być nie większa niż 125 N na

każde skrzydło drzwi,

6) powinny być tak oświetlone, aby przy otwartych

drzwiach natężenie oświetlenia mierzone na wysokości 850 mm od powierzchni stopnia lub powierzchni przed drzwiami nie było mniejsze niż

a) 20 Ix dla stopni,

b) 10 Ix dla przestrzeni przed drzwiami, w odległo­

ści 500 mm;

nie dotyczy to wagonów wyprodukowanych przed

dniem 1 stycznia 1999 r.

Poz. 993

Wyjścia awaryjne

§ 10. 1. Liczba wyjść awaryjnych po każdej stronie

wagonu nie może być mniejsza niż

1) dwa -

w wagonie pojedynczym,

2) jedno -w każdym członie wagonu przegubowego,

jeżeli długość tego członu jest większa niż 6 m.

2. Jako wyjścia awaryjne mogą być urządzone

a) drzwi przedziału pasażerskiego,

b) okna,

c) klapy w dachu.

3. Szyby okien urządzonych jako wyjścia awaryjne

powinny być w razie awarii łatwe do usunięcia w drodze otwarcia okna lub usunięcia szyby; dopuszcza się

możliwość rozbicia szyby młotkiem umieszczonym

wewnątrz wagonu.

4. Urządzenia do otwierania wyjść awaryjnych powinny być dostępne zarówno z zewnątrz, jak i z wnę­

trza wagonu. Wymóg ten nie dotyczy młotków do rozbijania szyb.

5. Wyjście awaryjne powinno być wyraźnie oznakowane umieszczonym wewnątrz napisem barwy czerwonej, ze wskazaniem sposobu korzystania z niego.

-

4736-

Rozdział 6

Wnętrze

§ 11. Wnętrze wagonu powinno być wykonane

z materiałów

b) awaryjne, włączające się samoczynnie w razie

zaniku napięcia w sieci trakcyjnej przy włączo­

nym oświetleniu zasadniczym,

2) urządzenia zapewniające przewietrzanie i ogrzewanie z możliwością regulacji temperatury,

a) dopuszczających czyszczenie na mokro i oddziaływanie środkami dezynfekcyjnymi,

3) fotele do siedzenia trwale przymocowane do nadwozia,

b) co najmniej trudno zapalnych, których produkty

rozpadu termicznego są nietoksyczne według

Polskich Norm wymienionych w punktach 10

i 12 załącznika nr 1 do niniejszego rozporządze­

nia.

4) poręcze do trzymania się dla pasażerów stojących;

poręcze powinny kończyć się płynnym przejściem

do sufitu lub ściany nadwozia albo być zamocowane pionowo.

§ 12. 1. Kabina motorniczego powinna być

2. W przedziale dla pasażerów powinna znajdować

się wolna powierzchnia przeznaczona dla wózków inwalidzkich i wózków dziecięcych. Powierzchnia ta powinna znajdować się w pobliżu odpowiednio oznako-

1) oddzielona od przedziału pasażerskiego stałą przegrodą, przynajmniej częściowo przeszkloną, aby

możliwa była obserwacja przedziału dla pasażerów

w lusterku wewnętrznym; nie dotyczy to wagonów

wyprodukowanych przed dniem 1 stycznia 1975 r.,

2) wyposażona w

a) prędkościomierz umieszczony w polu widzenia

motorniczego oraz w licznik kilometrów,

b) urządzenia do odmrażania szyb,

c) osłonę za miejscem motorniczego, zapobiegają­

cą pogorszeniu widoczności drogi przez oświe­

tlenie wnętrza wagonu,

d) urządzenie do oświetlenia jej wnętrza,

e) urządzenie zapobiegające uruchomieniu wagonu przez osoby niepowołane,

f) urządzenie zatrzymujące wagon, zwane "czuwakiem"; nie dotyczy to wagonów wyprodukowanych przed dniem 1 stycznia 1964 r.,

g) urządzenia zapewniające przewietrzanie i ogrzewanie kabiny z możliwością regulacji temperatury; urządzenie grzewcze powinno zapewniać

w strefie nóg motorniczego temperaturę nie niż­

szą niż + 15°C przy temperaturze zewnętrznej -25°C; temperatura ta powinna być osiągnięta

najpóźniej po upływie 0,5 h od chwili uruchomienia urządzenia.

wanych drzwi, o których mowa w § 8 ust. 3 zdanie 2;

nie dotyczy to wagonów wyprodukowanych przed

dniem 1 stycznia 1999 r.

3. Podłoga i stopnie wagonu powinny być wykonane z materiału antypoślizgowego. Krawędzie stopni

i występów w podłodze powinny być trwale i widocznie oznakowane kolorem żółtym lub podświetlone.

4. Między sąsiednimi częściami podłogi wagonu

przegubowego nie powinno być nie przykrytej szczelinyo szerokości większej niż 10 mm, a różnica wysokości między wymienionymi elementami nie powinna

być większa niż 10 mm.

5. W obrębie przegubu wagonu powinna znajdować się osłona uniemożliwiająca dostęp pasażerów do

miejsc, gdzie nie ma podłogi lub jest nie przykryta

szczelina o szerokości większej niż 10 mm, oraz w przypadku gdy przemieszczanie powierzchni i części wagonu może być niebezpieczne dla pasażerów.

Rozdział 7

Światła zewnętrzne

§ 14. 1. Wagon silnikowy powinien być wyposażony w następujące światła zewnętrzne

1) drogowe,

2) mijania,

2. Fotel motorniczego powinien być tak zbudowany, aby możliwa była regulacja jego położenia w pionie, jak i w poziomie.

§ 13. 1. Przedział dla pasażerów powinien być wyposażony w

1) oświetlenie wnętrza włączane i wyłączane ze stanowiska motorniczego lub samoczynnie

a) zasadnicze, którego natężenie oświetlenia mierzone na wysokości 850 mm od podłogi nie powinno być mniejsze niż 100 Ix dla wnętrza przedziału i 30 Ix dla przedsionków w pobliżu wyjścia,

3) kierunkowskazy,

4) hamowania "stop",

5) pozycyjne przednie,

6) pozycyjne tylne,

7) odblaskowe tylne inne niż trójkąt,

8) odblaskowe boczne,

9) awaryjne,

1O) przeciwmgłowe tylne; nie dotyczy to wagonów wyprodukowanych przed dniem 1 stycznia 1999 r.,

-

4737-

11) cofania; nie dotyczy to wagonów wyprodukowanych przed dniem 1 stycznia 1999 r.

2. Ponadto dopuszcza się wyposażenie wagonu

w następujące światła

1) przeciwmgłowe przednie,

2) odblaskowe przednie,

1) roboczy elektrodynamiczny, wykorzystujący silniki

trakcyjne - przeznaczony do zmniejszania pręd­

kości pojazdu i zatrzymania go w sposób niezawodny, szybki i skuteczny, niezależny od obciąże­

nia pojazdu i w miarę możliwości technicznych od

jego prędkości, z możliwością regulacji intensywności hamowania; w zespole tramwajowym hamulec ten może działać we wszystkich wagonach lub

tylko w wagonie silnikowym,

3) jazdy dziennej,

4) umieszczone na dachu, służące do oświetlania zna-

ków zawieszonych na sieci trakcyjnej.

§ 15. Wagon doczepny powinien być wyposażony

w światła zewnętrzne, o których mowa w § 14 ust. 1 pkt

3 i 4 oraz pkt 6 -11; dopuszcza się wyposażenie

w światła, o których mowa w § 14 ust. 1 pkt 5 i ust. 2

pkt 2.

§ 16. Każdy wagon powInien być wyposażony

w światła oświetlające tat:>lice kierunkowe lub w świe­

cące tablice kierunkowe.

§ 17. 1. Światła powinny odpowiadać następują­

cym warunkom ogólnym

1) światła przeznaczone do oświetlania drogi (torów)

powinny być umieszczone w ,sposób umożliwiają­

cy łatwą regulację kierunku strumienia świetlnego

w pionie i w poziomie,

2) światła tego samego rodzaju powinny mieć takie

same właściwości świetlne i powinny być umieszczone symetrycznie względem podłużnej płaszczy­

zny symetrii wagonu,

3) światła nie powinny oślepiać innych uczestników

2) awaryjny szynowy -

przeznaczony do zatrzymania

wagonu w razie awarii hamulca roboczego lub

w razie konieczności natychmiastowego zatrzymania wagonu,

3) postojowy mechaniczny -przeznaczony do unie-

ruchamiania wagonu podczas postoju; powinna

być możliwość użycia tego hamulca w warunkach

zagrożenia bezpieczeństwa,

4) bezpieczeństwa -

przeznaczony do zatrzymywania

wagonu przez pasażera w razie zagrożenia bezpieczeństwa; nie dotyczy to wagonów wyprodukowanych przed dniem 1 stycznia 1964 r.

§ 19. 1. Hamulce powinny zachowywać wymaganą

sprawność niezależnie od drgań wagonu

i wpływów

atmosferycznych.

2. Wszystkie rodzaje hamulców powinny być tak

zbudowane, aby było możliwe ich równoczesne uży­

cie, nawet w razie uszkodzenia jednego z nich.

3. Hamulce, w tym także hamulce zespołu tramwajowego, powinny być uruchamiane ze stanowiska motorniczego; nie dotyczy to hamulca bezpieczeństwa.

ruchu; nie dotyczy to świateł drogowych,

4) w wagonach dwukierunkowych światła czerwone

- zapalone nie mogą być widoczne z przodu, a białe - zapalone z tyłu wagonu gotowego do jazdy;

nie dotyczy to świateł cofania w czasie jazdy do tyłu,

5) połączenia elektryczne powinny zapewniać

a) równoczesne włączanie się i wyłączanie świateł

pozycyjnych przednich i tylnych,

b) możliwość włączania świateł drogowych, świa­

teł mijania i świateł przeciwmgłowych przednich tylko wówczas, gdy włączone są światła pozycyjne.

2. Światła powinny ponadto odpowiadać warunkom szczegółowym określonym w załączniku nr 2 do

niniejszego rozporządzenia.

Rozdział 8

Hamulce

§ 18. Wagon powinien być wyposażony w następu­

jące rodzaje hamulców

4. Hamulec postojowy powinien

1) być tak skonstruowany, aby było niemożliwe sa-

moczynne jego zwolnienie,

2) mieć wyraźne oznakowanie kierunku uruchamiania

w przypadku napędu ręcznego.

5. Hamulce powinny działać również przy jeździe

do tyłu.

6. W razie oderwania się wagonu doczepnego od

tramwajowego pow~nien uruchamiać się

w nim samoczynnie przynajmniej hamulec postojowy.

zespołu

7. Przy jeździe do tyłu, kierowanej z pulpitu sterują­

cego znajdującego się na końcu tramwaju, powinny

działać co najmniej dwa rodzaje hamulców.

§ 20. 1. Hamulce uważa się za sprawne, jeżeli droga hamowania od prędkości 30 km/h do zatrzymania

wagonu nieobciążonego, na prostym, poziomym i suchym odcinku toru, nie przekracza wartości podanych

w poniższej tabeli

-

4738-

Poz. 993

Opóźnienie

Lp.

Wagon

wyprodukowany

Rodzaj

hamowania

Droga

hamowania (m)

hamowania (m/s 2 )

1

2

3

4

5

1

do dnia 31 grudnia 1963 r.

17,3

43,4

2,0

0,8

15,8

28,9

34,7

2,2

1,2

1,0

13,3

28,9

23,1

2,6

1,2

1,5

12,4

26,7

23,1

2,8

1,3

1,5

11,5

24,8

19,3

3,0

1,4

1,8

nagłe

robocze lub awaryjne

2

po dniu 31 grudnia 1963 r.

nagłe

robocze lub awaryjne

bezpieczeństwa

3

po dniu 1 stycznia 1999 r.

nagłe

robocze lub awaryjne

bezpieczeństwa

4

po dniu 1 stycznia 2002 r.

nagłe

robocze lub awaryjne

bezpieczeństwa

5

po dniu 1 stycznia 2005 r.

nagłe

robocze lub awaryjne

bezpieczeństwa

przy czym hamowanie nagłe jest to hamowanie, w którym użyte są jednocześnie hamulce: roboczy, awaryjny i postojowy.

2. Droga hamowania zespołu tramwajowego zło­

żonego z wagonu silnikowego i wagonów doczepnych

biernych może być dłuższa nie więcej niż o 20 % w stosunku do wartości podanych w powyższej tabeli.

3. Hamulec postojowy powinien zapewniać unieruchomienie maksymalnie obciążonego tramwaju na

wzniesieniu lub spadku toru o pochyleniu co najmniej

5%.

DZIAŁ III

Trolejbusy

Rozdział 1

Wymagania ogólne

§ 21. Z zastrzeżeniem przepisów § 22 i § 23 do trolejbusu mają odpowiednie zastosowanie przepisy

w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia dotyczące autobusu, z tym że

1) poziom hałasu zewnętrznego

a) przy stałej prędkości 50 km/h na drodze poziomej o nawierzchni twardej, suchej i czystej, mierzony z odległości 3,00 m od osi trolejbusu po jego prawej stronie na wysokości 1,60 m, nie może przekraczać 85 dB(A),

b) na postoju przy pracującym silniku pomocniczym, mierzony z odległości 3,00 m od trolejbusu z przodu, z tyłu i pośrodku boku trolejbu-

su na wysokości 1,60 m nie może przekraczać

70 dB(A),

2) podłoga i stopnie powinny być pokryte materiałem

dielektrycznym,

3) poręcze i uchwyty powinny być pokryte materiałem

dielektrycznym lub odizolowane od nadwozia.

Rozdział 2

Instalacja elektryczna

§ 22. 1. Instalacja elektryczna powinna spełniać wymagania Polskich Norm wymienionych w punktach

2-7 w załączniku nr 1 do niniejszego rozporządzenia.

2. Instalacja elektryczna powinna być tak zbudowana i utrzymana, aby

1) części będące pod napięciem były niedostępne dla

pasażerów i innych nieupoważnionych osób lub

odpowiednio zabezpieczone przed dotknięciem

przez te osoby,

2) była zabezpieczona przed uszkodzeniem mechanicznym, korozją i zalaniem,

3) instalacja niskiego napięcia była wyposażona w ła­

two dostępny dla kierowcy wyłącznik, umożliwia­

jący odłączenie akumulatora od instalacji elektrycznej bez użycia narzędzi,

4) instalacja wysokiego napięcia była wyposażona .

w łatwo dostępny dla kierowcy wyłącznik, umożli­

wiający odłączenie napięcia w obwodzie głównym

bez użycia narzędzi; rolę wyłącznika może spełniać

wyłącznik nadmiarowy, jeśli jest wyposażony

w uchwyt ręczny,

-

4739-

5) natężenie prądu upływu w warunkach największej

wilgotności nie może być większe niż 0,7 mA,

6) rezystancja izolacji obwodu głównego, galwanicz-

nie integralnego, w warunkach największej wilgotności nie może być mniejsza niż 1,3 Mn,

7) izolacja obwodu głównego z odłączonymi maszy-

nami elektrycznymi powinna wytrzymywać przyło­

żone napięcie 4,5 kV o częstotliwości 50 Hz przez

czas nie krótszy niż 60 s,

8) rezystancja izolacji obwodu sterowania w warunkach największej wilgotności nie może być mniejsza niż 0,5 Mn,

9) instalacja obwodu głównego miała izolację dwustopniową,

Poz. 993

a) regulowania intensywności hamowania,

b) dokonywania hamowania z miejsca kierowcy

z możliwością trzymania kierownicy przynajmniej jedną ręką,

4) postojowy -

przeznaczony do unieruchamiania

pojazdu na wzniesieniu i spadku, z możliwością

al działania podczas nieobecności kierowcy, przy

czym robocze części hamulca powinny pozostać

w położeniu zahamowania za pomocą wyłącz­

nie mechanicznego urządzenia,

b) dokonywania hamowania z miejsca kierowcy;

hamulca postojowego nie wymaga się, jeżeli hamulec awaryjny, o którym mowa w pkt 3, speł­

nia warunki określone w niniejszym punkcie.

10) urządzenia elektryczne nie wytwarzały nadmiernych zakłóceń radioelektrycznych.

2. Hamulce powinny zachowywać wymaganą sprawność, niezależnie od drgań i wpływów atmosferycznych, na jakie są narażone w normalnych warunkach

3. Odbieraki prądu powinny być tak zbudowane,

aby

eksploatacji.

1) zapewniały swobodę poruszania się trolejbusu

3. Hamulce powinny ponadto odpowiadać nastę­

pującym warunkom

w granicach ±4,5 m od osi sieci trakcyjnej,

2) siła docisku odbieraków do sieci, w zakresie ich pra-

cy, mieściła się w granicach 100-140 N.

Rozdział 3

Hamulce

§ 23. 1. Trolejbus powinien być wyposażony w następujące rodzaje hamulców

1) roboczy elektrodynamiczny, wykorzystujący siłę

hamowania silnika trakcyjnego, działający na koła

osi napędowej, przeznaczony do zmniejszania

prędkości pojazdu, z możliwością

a) regulowania intensywności hamowania,

b) dokonywania hamowania z miejsca kierowcy

bez użycia rąk; hamulec ten powinien mieć

pierwszeństwo działania w stosunku do rozruchu, powinien być uruchamiany tym samym pedałem co hamulec roboczy mechaniczny, o którym mowa w pkt 2, w pierwszej fazie ruchu pedału,

2) roboczy mechaniczny działający na wszystkie koła

pojazdu - przeznaczony do zmniejszania prędko­

pojazdu i zatrzymywania go w sposób niezawodny, szybki i skuteczny, niezależnie od jego

prędkości i obciążenia oraz od kąta wzniesienia lub

spadku jezdni, z możliwością

ści

a) regulowania intensywności hamowania,

b) dokonywania hamowania z miejsca kierowcy

bez użycia rąk,

3) awaryjny działający na koła co najmniej jednej osi

przeznaczony do zatrzymywania trolejbusu

w razie awarii hamulca roboczego, z możliwością

1l równoczesne uruchomienie hamulca roboczego

i awaryjnego nie może ujemnie wpływać na działa­

nie żadnego z nich, zarówno gdy oba hamulce są

sprawne, jak i w razie uszkodzenia jednego z nich,

2) zużycie hamulców powinno być łatwo kompenso-

wane systemem ręcznej lub samoczynnej regulacji; elementy układu hamulcowego powinny mieć

taki zapas ruchu, aby po nagrzaniu hamulców lub

po osiągnięciu \ określonego stopnia zużycia okła­

dzin możliwe było hamowanie bez konieczności

natychmiastowej regulacji,

3) w przypadku hamulca uruchamianego za pomocą

energii znajdującej się w zbiorniku, jeżeli hamowanie z wymaganą skutecznością nie jest możliwe bez

użycia zgromadzonej energii, pojazd powinien być

wyposażony, poza manometrem, w urządzenie wysyłające świetlne lub akustyczne sygnały, ostrzegające o obniżeniu zapasu energii do poziomu równego lub mniejszego niż 65% normalnego poziomu,

4) pierwszeństwo działania hamulca roboczego elek-

trodynamicznego przy równoczesnym naciśnięciu

pedałów rozruchu i hamowania powinno polegać

na

al dalszym utrzymaniu w bezruchu pojazdu stoją­

cego,

b) rozpoczęciu hamowania, jeśli pojazd jest w ruchu.

4. Hamulec roboczy elektrodynamiczny uważa się

za sprawny, jeżeli droga hamowania nieobciążonego

trolejbusu od prędkości 30 km/h do zatrzymania na

drodze poziomej o nawierzchni twardej, równej, suchej

i czystej wynosi nie więcej niż 24,80 m, co odpowiada

opóźnieniu 1,4 m/s2 •

-

4740-

DZIAŁ IV

Poz. 993

§ 25. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie

14 dni od dnia ogłoszenia.

Przepisy końcowe

§ 24. Traci moc zarządzenie Ministra Administracji

i Gospodarki Przestrzennej z dnia 20 sierpnia 1984 r.

w sprawie warunków technicznych tramwajów oraz zakresu ich wyposażenia (Monitor Polski Nr 23, poz. 161).

Minister Transportu i Gospodarki Morskiej

w z. K. J. Tchórzewski

-

4732 -

Poz. 992 i 993

Załącznik

nr 13

Wzór

PIECZĄTKA IDENTYFIKACYJNA PRACOWNIKA INSTYTUTU

UPOWAŻNIONEGO DO BADAŃ TECHNICZNYCH TROLEJBUSÓW

Instytut Gospodarki Przestrzennej

i Komunalnej

E

E

UPOWAŻNIONY DO BADAŃ TROLEJBUSÓW

o

..-

mgr inż. Marek Kowalski

30mm

993

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU I GOSPODARKI MORSKIEJ

z dnia 17 września 1999 r.

w sprawie warunków technicznych tramwajów i trolejbusów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia.

Na podstawie art. 66 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98,

poz. 602, Nr 123, poz. 779 i Nr 160, poz. 1086 oraz

z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 133, poz. 872) zarządza

się, co następuje

DZIAŁ I

Przepisy ogólne

Załączniki do rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki

Morskiej z dnia 17 września 1999 r. (poz. 993)

Załącznik nr 1

WYKAZ POLSKICH NORM (PN) DOTYCZĄCYCH POJAZDÓW TRAKCYJNYCH

1. PN-K-92008 Komunikacja miejska. Skrajnia kinematyczna wagonu tramwajowego.

2. PN-E-06120 Pojazdy trakcyjne. Aparaty elektryczne

prądu stałego. Ogólne badania i wymagania

-

odpowiednik lEC 77/68.

3. PN-E-06122 Pojazdy trakcyjne. Wyposażenie elektroniczne. Przepisy ogólne

-

odpowiednik lEC 572-1977.

4. PN-E-06077 Przekształtniki mocy dla trakcji elektrycznej. Bezpośrednie przekształtniki prądu stałe­

go (przekształtniki impulsowe prądu stałego) dla

taboru

-

odpowiednik lEC 411-4(1986).

5. PN-E-05108 Przemysłowe zakłócenia radioelektryczne. Trakcja elektryczna i spalinowo-elektryczna. Dopuszczalne poziomy zakłóceń. Ogólne wymagania i badania.

6. PN-E-06001 Trakcja elektryczna. Elektryczne maszyny wirujące do pojazdów szynowych i drogowych

-

odpowiednik lEC 349(1991).

7. PN-88/E-02000 Napięcia znamionowe

-

odpowiednik lEC 38(1983).

8. PN-ISO 3795 Pojazdy drogowe oraz ciągniki, maszyny rolnicze i leśne. Określenie palności materiałów stosowanych wewnątrz pojazdów.

9. PN-K-02500 Tabor kolejowy pasażerski. Wymagania i badania materiałów pod względem ochrony

przeciwpoża rowej.

10. PN-K-02501 Tabor kolejowy. Intensywność dymienia materiałów podczas spalania. Wymagania i badania.

11. PN-K-02502 Tabor kolejowy. Podatność na zapalenie siedzeń wagonowych. Wymagania i badania.

12. PN-K-02505 Tabor kolejowy. Stężenie tlenku i dwutlenku węgla wydzielanych podczas rozkładu termicznego lub spalania materiałów. Wymagania

i badania.

13. PN-K-02506 Elektryczne pojazdy trakcyjne. Zabezpieczenie przeciwpożarowe. Wytyczne konstrukcyjne.