Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 17 września 1999 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy urządzeniach i instalacjach energetycznych.

§ 1. Rozporządzenie określa wymagania bezpieczeństwa

i higieny pracy pracowników zatrudnionych przy eksploatacji urządzeń i instalacji energetycznych.

§ 2. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o

1) urządzeniu energetycznym - należy przez to rozumieć urządzenia techniczne stosowane w procesach wytwarzania, przetwarzania, przesyłania

i dystrybucji, magazynowania oraz użytkowania

paliw i energii,

2) instalacji energetycznej - należy przez to rozumieć

urządzenia energetyczne z układami połączeń mię­

dzy nimi,

3) sieci cieplnej - należy przez to rozumieć urządze­

nia i instalacje służące do przesyłania i dystrybucji

ciepła z układami połączeń między nimi,

4) instalacji gazowej - należy przez to rozumieć urzą­

dzenia gazowe z układami połączeń między nimi,

zasilane z sieci gazowej, znajdującej się na terenie

i w obiekcie odbiorcy,

5) pomieszczeniu lub terenie ruchu energetycznego

- należy przez to rozumieć odpowiednio wydzielone pomieszczenie lub teren bądż część pomieszczenia lub terenu albo przestrzeni w budynkach lub

poza budynkami, w których zainstalowane są urzą­

dzenia energetyczne dostępne tylko dla upoważ­

nionych osób,

6) miejscu pracy - należy przez to rozumieć odpowiednio przygotowane stanowisko pracy lub określoną strefę pracy w zakresie niezbędnym dla bezpiecznego wykonywania pracy przy urządzeniach

i instalacjach energetycznych,

7) instrukcji eksploatacji - należy przez to rozumieć

zatwierdzoną przez pracodawcę instrukcję określającą procedury i zasady wykonywania czynności niezbędnych przy eksploatacji urządzeń i instalacji energetycznych, opracowaną na podstawie

odrębnych przepisów oraz dokumentacji producenta,

8) świadectwie kwalifikacyjnym -

należy przez to rozumieć świadectwo stwierdzające spełnienie przez

daną osobę odpowiednich wymagań kwalifikacyj-

nych do wykonywania pracy na stanowisku dozoru lub eksploatacji w ustalonym zakresie: obsługi,

konserwacji, napraw, kontrolno-pomiarowym,

montażu dla określonych rodzaJf>w urządzeń i instalacji energetycznych, uzyskanew trybie i na zasadach określonych w odrębnych ~rzepisach,

9) pracownikach uprawnionych - nalei:y przez to rozumieć pracowników posiadających sprawdzone

i właściwe kwalifikacje w zakresie eks.loatacji danego rodzaju urządzeń i instalacji ener~tycznych,

potwierdzone świadectwem kwalifikac'#l~m,

10) pracownikach upoważnionych - nale~Y\")rzez to

rozumieć pracowników, którzy w ramach lwoich

obowiązków służbowych lub na podstawie'p,recenia służbowego wykonują określone prace,

11) zespole pracowników - należy przez to rozum~ć

grupę pracowników, w której skład wchodzą <"1 1

najmniej dwie osoby wykonujące pracę,

~.

12) zespole pracowników kwalifikowanych - należy !

przez to rozumieć grupę pracowników, w której co

najmniej połowa, lecz nie mniej niż dwie osoby, posiada ważne świadectwa kwalifikacyjne,

13) urządzeniach i instalacjach energetycznych nieczynnych - należy przez to rozumieć urządzenia

i instalacje energetyczne, do których za pomocą istniejących łączników i armatury nie ma możliwości

podania czynników stwarzających zagrożenie,

14) urządzeniu powszechnego użytku - należy przez

to rozumieć urządzenie energetyczne przeznaczone dla indywidualnych potrzeb ludności lub uży­

wane w gospodarstwach domowych,

15) poleceniodawcy - należy przez to rozumieć pracownika, upoważnionego pisemnie przez prowadzącego eksploatację urządzeń i instalacji energetycznych do wydawania poleceń na wykonanie

pracy, posiadającego ważne świadectwo kwalifikacyjne na stanowisku dozoru,

16) koordynującym - należy przez to rozumieć wyznaczonego przez poleceniodawcę pracownika komórki organizacyjnej sprawującej dozór nad eksploatacją urządzeń i instalacji energetycznych, przy

których będzie wykonywana praca, posiadającego

ważne świadectwo kwalifikacyjne na stanowisku

dozoru,

17) dopuszczającym - należy przez to rozumieć wyznaczonego przez poleceniodawcę pracownika posiadającego ważne świadectwo kwalifikacyjne na

stanowisku eksploatacji i upoważnionego pisemnie przez prowadzącego eksploatację urządzeń i instalacji energetycznych do wykonywania czynności łączeniowych w celu przygotowania miejsca

pracy,

18) nadzorującym - należy przez to rozumieć wyznaczonego przez poleceniodawcę pracownika posiadającego ważne świadectwo kwalifikacyjne na sta-

-

4330-

nowisku dozoru lub eksploatacji, wykonującego

wyłącznie czynności nadzoru,

19) kierującym zespołem pracowników - należy przez

to rozumieć wyznaczonego przez poleceniodawcę

pracownika posiadającego ważne świadectwo

kwalifikacyjne M stanowisku eksploatacji, kierują­

cego zespołem~)racowników,

20) kierowniku rQ)ót - należy przez to rozumieć wyznaczonego rrzez poleceniodawcę pracownika posiadającego ważne świadectwo kwalifikacyjne na

stanowiskl' dozoru, do koordynacji prac, gdy

w jednyrr obiekcie energetycznym jednocześnie

pracuje vięcej niż jeden zespół pracowników.

§ 3. )s~de urządzenie i instalacja energetyczna

przed do,-tJszczeniem do eksploatacji powinny posiadać vyyr,!agany odrębnymi przepisami certyfikat na

znak b~pieczeństwa, o ile taki obowiązek istnieje, albo

posiarać deklarację zgodności z Polskimi Normami

wprc1lVadzonymi do obowiązkowego stosowania oraz

wy,iaganiami określonymi odrębnymi przepisami.

.j .

.; § 4. Przepisów rozporządzenia nie stosuje się do

Jrac wykonywanych przy

1) urządzeniach i instalacjach energetycznych użytko­

wanych w zakładach produkcji, przesyłania i rozprowadzania gazu - paliw gazowych oraz prowadzeniu robót budowlano-montażowych sieci gazowych,

2) urządzeniach i instalacjach elektroenergetycznych

o napięciu bezpiecznym określonych w przepisach

o ochronie przeciwporażeniowej oraz przy urządze­

niach energetycznych powszechnego użytku.

§ 5. Przed przystąpieniem do robót ziemnych zwią­

zanych z pracami przy urządzeniach i instalacjach energetycznych, na terenie przyszłych robót, należy rozpoznać i oznaczyć uzbrojenie podziemne, a w szczególności

sieci elektroenergetyczne, telekomunikacyjne,

cieplne, gazowe, wodne i inne.

§ 6. Obiekty z zainstalowanymi urządzeniami i in-

stalacjami energetycznymi oraz urządzenia i instalacje

energetyczne powinny być oznakowane zgodnie z odrębnymi przepisami.

§ 7. 1. Pomieszczenia lub teren ruchu energetycznego powinny być dostępne tylko dla osób upoważ­

nionych.

2. Urządzenia i instalacje energetyczne stwarzające

zagrożenia dla zdrowia i życia ludzkiego należy zabezpieczyć przed dostępem osób nieupoważnionych.

§ 8. 1. Urządzenia i instalacje energetyczne powin-

ny być eksploatowane tylko przez upoważnionych pracowników z zachowaniem postanowień określonych

w instrukcjach eksploatacji.

2. Prace rozruchowe, próby techniczne urządzeń

i instalacji energetycznych powinny być prowadzone

zgodnie z wymaganiami Polskich Norm, odrębnych

przepisów, instrukcji eksploatacji oraz uzgodnione z ich

użytkownikiem.

Poz. 912

§ 9. 1. Miejsce pracy powinno być właściwie przygotowane, oznaczone i zabezpieczone w sposób określony w ogólnych przepisach bezpieczeństwa i higieny

pracy.

2. W każdym miejscu pracy, w którym wykonuje

pracę zespół pracowników, powinien być wyznaczony

kierujący tym zespołem.

§ 10. 1. Urządzenia, instalacje energetyczne lub ich

części, przy których będą prowadzone prace konserwacyjne, remontowe lub modernizacyjne, powinny być

wyłączone z ruchu, pozbawione czynników stwarzają­

cych zagrożenia i skutecznie zabezpieczone przed ich

przypadkowym uruchomieniem oraz oznakowane.

2. Jeżeli ruch urządzeń znajdujących się w pobliżu

miejsca wykonywania prac, o których mowa w ust. 1,

lub w pobliżu miejsca instalowania urządzeń i instalacji energetycznych zagraża bezpieczeństwu pracowników, to urządzenia te powinny być na czas wykonywania tych prac wyłączone z ruchu.

3. Wymagania, o których mowa w ust. 1, nie dotyprac, dla których zastosowana technologia nie

przewiduje wyłączeń urządzeń z ruchu.

czą

§ 11. Zabronione jest

1) eksploatowanie urządzeń i instalacji energetycznych bez przewidzianych dla tych urządzeń i instalacji środków ochrony i zabezpieczeń,

2) dokonywanie zmian środków ochrony i zabezpieczeń przez osoby nieupoważnione.

§ 12. 1. Prace wewnątrz urządzeń i instalacji energetycznych, a w szczególności w kotłach, kanałach, tunelach, zbiornikach, zasobnikach, studzienkach, rurociągach, walczakach, komorach paleniskowych, powinny być wykonywane zgodnie z wymaganiami określonymi w ogólnych przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy.

2. Przy wykonywaniu prac spawalniczych wewnątrz urządzeń i instalacji energetycznych butle spawalnicze nie mogą się znajdować w ich wnętrzach.

§ 13. 1. Prace w kotłach oraz w komorach, kanałach

i rurociągach sieci cieplnych nie powinny być wykonywane w temperaturze powyżej 40°C, z uwzględnieniem

przepisu ust. 2.

2. Pracodawca, w przypadku usuwania awarii przy

urządzeniach, o których mowa w ust. 1, w temperaturze powyżej 40°C, jest obowiązany zapewnić pracowni-

kom

1) napoje chłodzące i środki obniżające temperaturę

powietrza otaczającego bezpośrednio pracownika,

2) środki ochrony indywidualnej,

3) przerwy w pracy i miejsce odpoczynku na zewnątrz

pomieszczenia, ustalane indywidualnie w zależno­

ści od warunków i specyfiki pracy.

§ 14. 1. Prace w warunkach szczególnego zagroże­

nia dla zdrowia i życia ludzkiego, określone w ogólnych

przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy jako prace

-

4331 -

szczególnie niebezpieczne, powinny być wykonywane

co najmniej przez dwie osoby, z wyjątkiem prac eksploatacyjnych z zakresu prób i pomiarów, konserwacji

i napraw urządzeń i instalacji elektroenergetycznych

o napięciu znamionowym do 1 kV, wykonywanych

przez osobę wyznaczoną na stałe do tych prac w obecności

pracownika asekurującego, przeszkolonego

w udzielaniu pierwszej pomocy.

2. Rodzaje prac, które powinny być wykonywane

co najmniej przez dwie osoby, określają odrębne przepisy.

§ 15. Do prac wykonywanych przy urządzeniach

i instalacjach energetycznych w warunkach szczególnego zagrożenia dla zdrowia i życia ludzkiego należy

zaliczyć w szczególności prace

1) wewnątrz komór paleniskowych kotłów, kanałów

spalin, elektrofiltrów, walczaków kotła, zasobników, kanałów i lejów zsypowych oraz w zbiornikach paliw płynnych i gazowych,

2) wewnątrz zasobników węgla, pyłu węglowego,

żużla i popiołu oraz innych zbiorników i pomieszczeń, w których mogą znajdować się gazy lub ciecze trujące, żrące, duszące, palne lub wybuchowe,

3) w obiegach przygotowywania pyłu węglowego,

wewnątrz młynów węglowych, przy wentylatorach

młynowych, cyklonach i separatorach,

4) wymagające odkrycia kadłubów turbin, wymontowania wirników turbiny i generatora oraz naprawy

i wyważania tych wirników,

5) w obiegach wody elektrowni i elektrociepłowni wymagające wejścia do kanałów, rurociągów, rur

ssawnych i zbiorników, jak również prace na uję­

ciach i zrzutach wody wykonywane z pomostów,

łodzi lub barek oraz prowadzone pod powierzchnią

wody,

6) konserwacyjne, modernizacyjne i remontowe przy

urządzeniach elektroenergetycznych znajdujących

się pod napięciem,

7) wykonywane w pobliżu nie osłoniętych urządzeń

elektroenergetycznych lub ich części, znajdujących

się pod napięciem,

8) przy wyłączonych spod napięcia, lecz nie uziemionych, urządzeniach elektroenergetycznych lub

uziemionych w taki sposób, że żadne z uziemień uziemiaczy nie jest widoczne z miejsca pracy,

9) przy opuszczaniu i zawieszaniu przewodów na wyłączonych spod napięcia elektroenergetycznych liniach napowietrznych w przęsłach krzyżujących

drogi kolejowe, wodne i kołowe,

Poz. 912

13) przy wyłączonych spod napięcia lub znajdujących

się w budowie elektroenergetycznych liniach napowietrznych, które krzyżują się w strefie ograniczonej

uziemieniami ochronnymi z liniami znajdującymi

się pod napięciem lub mogącymi znaleźć się pod

napięciem i przewodami traką elektrycznej,

14) przy wykonywaniu prób i pOll1iarów, z wyłącze­

niem prac wykonywanych stale ,orzez upoważnio­

nych pracowników w ustalonych Tliejscach,

15) konserwacyjne i remontowe przy Ullądzeniach rozładowczych paliw płynnych i gazolt'ych, jak rurociągi spustowe i pompy rozładowczewraz z ich instalacjami,

16) przy neutralizatorach radioizotopowyct i wysokonapięciowych stosowanych do neutralitlcji ładunków elektrostatycznych,

.

17) w wykopach wykonywanych przy napra~ćh lub

przeglądach gazociągów lub innych urząd i'ń ga'.

zowniczych,

18) przy remontach lub wymianie pomp głębinow\t;h.

zaworów, rurociągach i zbiornikach niebezpieq_

nych środków chemicznych i ścieków poregeneró

cyjnych,

19) wymagające stosowania chemicznych środków

służących do czyszczenia kotłów, rurociągów,

zbiorników ciśnieniowych , odwadniaczy, odolejaczy i zasobników ciśnieniowych,

20) wewnątrz zbiorników i pomieszczeń, w których

znajduje się lub może być doprowadzone sprężone

powietrze, na rurociągach sprężonego powietrza

o nadciśnieniu roboczym równym lub większym

od 50 kPa, wymagających demontażu elementów

sprężarki,

21) na rurociągach wody, pary wodnej, sprężonego

powietrza, oleju, mazutu, instalacjach gaśniczych

o nadciśnieniu roboczym równym lub większym

od 50 kPa, wymagających demontażu armatury lub

odcinka rurociągu albo naruszenia podpór i zawiesi rurociągów.

§ 16. 1. Narzędzia pracy i sprzęt ochronny należy

przechowywać w miejscach wyznaczonych, w warun-

kach zapewniających utrzymanie ich w pełnej sprawności. Sposób ewidencjonowania i kontroli sprzętu

ochronnego ustala pracodawca.

2. Narzędzia pracy i sprzęt ochronny powinny być

poddawane okresowym próbom w zakresie ustalonym w Polskich Normach lub w dokumentacji producenta.

10) związane z identyfikacją i przecinaniem kabli elektroenergetycznych,

3. Sprzęt ochronny, o którym mowa w ust. 1, powinien być oznakowany w sposób trwały przez podanie

numeru ewidencyjnego, daty następnej próby okresowej oraz cechy przeznaczenia.

11) przy spawaniu, lutowaniu, wymianie stojaków oraz

pojedynczych ogniw i całej baterii w akumulatorach,

4. Zabronione jest używanie narzędzi i sprzętu, które nie są oznakowane.

12) przy wyłączonym spod napięcia torze dwutorowej

elektroenergetycznej linii napowietrznej o napięciu

1 kV i powyżej, jeżeli drugi tor linii pozostaje pod

napięciem,

5. Osoby dozoru powinny okresowo sprawdzać

stan techniczny, stosowanie, przechowywanie i ewidencję sprzętu ochronnego oraz środków ochrony indywidualnej.

-

4332-

§ 17. 1. Stan techniczny narzędzi pracy i sprzętu

ochronnego należy sprawdzać bezpośrednio przed jego użyciem.

2. Narzędzia praCY i sprzęt ochronny, niesprawne

lub które utraciły ważność próby okresowej, powinny

być niezwłocznie wVcofane z użycia .

3. Zabrania sę używania uszkodzonych lub niesprawnych narz~zi pracy i sprzętu ochronnego.

§ 18. Praccdawca jest obowiązany zapoznać pracowników, zg.dnie z odrębnymi przepisami, z

1) ryzykierPzawodowym i zagrożeniami dla zdrowia

i życia ,Jracowników, które występują na danym

stanmłisku pracy, oraz zastosowanymi środkami

IikwicUjącymi lub ograniczającymi to ryzyko i zagro13 nia ,

2) sz9!egółowymi instrukcjami z zakresu bezpieczeń­

swa i higieny pracy dotyczącymi wykonywanych

.Jrzez nich prac.

Rozdział 2

Wykonywanie prac przy urządzeniach i instalacjach

energetycznych

§ 19. 1. Zabronione jest wchodzenie i przechodze-

nie przez urządzenia przeładunkowe, a zwłaszcza: wywrotnice wagonowe, przenośniki taśmowe, ładowarki,

w czasie ruchu lub chwilowego postoju tych urządzeń.

2. Przepis ust. 1 nie stosuje się do stałych pomostów i innych wyznaczonych przejść nad i pod urządze­

niami przeładunkowymi.

§ 20. 1. Paliwa ciekłe i gazowe powinny być magazynowane tylko w specjalnie do tego celu przystosowanych i oznakowanych pomieszczeniach lub zbiornikach.

2. Pomieszczenia dystrybucyjne i kontrolno-pomiarowe bez stałej obsługi oraz komory podziemnych sieci paliw ciekłych i gazowych powinny być dostępne tylko dla osób upoważnionych.

§ 21. W pomieszczeniach magazynowych paliw ciekłych i gazowych powinna być zainstalowana skutecznie działająca wentylacja i przeprowadzana okresowa

kontrola koncentracji par i gazów, zgodnie z odrębny­

mi przepisami oraz w sposób określony w instrukcji

eksploatacji.

§ 22. 1. Prace wewnątrz zasobników węgla, mły­

nów, wentylatorów, separatorów, cyklonów oraz innych urządzeń do nawęglania powinny być wykonywane po

1) opróżnieniu ich z paliwa,

2) oczyszczeniu z pyłu węglowego i przewietrzeniu,

Poz. 912

2. Wykonywanie prac wewnątrz zasobników węgla

podczas pracy kotła jest dozwolone po całkowitym

i pewnym odcięciu dopływu węgla i jego odpływu oraz

po zastosowaniu środków zabezpieczających, określo­

nych w instrukcjach eksploatacji tych urządzeń.

3. Prace wewnątrz zasobników węgla, na których

zainstalowano izotopowe sygnalizatory poziomu paliwa, powinny być wykonywane po uprzednim zabezpieczeniu przed promieniowaniem osób wykonują­

cych te prace.

§ 23. 1. W pomieszczeniach kotłowni powinna być

zainstalowana skutecznie działająca wentylacja nawiewno-wywiewna, zgodnie z wymaganiami określo­

nymi w odrębnych przepisach.

2. Zabronione jest instalowanie urządzeń mechanicznej wentylacji wywiewnej w kotłowniach o naturalnym ciągu spalin kotłowych.

§ 24. Przed każdym wejściem do komory paleniskowej kotła lub przestrzeni zamkniętych należy sprawdzić, czy stężenie par lub gazów nie przekracza dopuszczalnych norm.

§ 25. 1. Urządzenia kruszące, młyny, przewody pyłowe

i inne urządzenia do nawęglania powinny być

utrzymane w stanie technicznym nie powodującym zapylenia pomieszczeń.

2. Urządzenia do mechanicznego transportu pyłu

i zbiorniki pyłu powinny być szczelne, posiadać wskaź­

nik do pomiaru temperatury i klapyeksplozyjne.

3. Szczelność i sprawność działania urządzeń,

o których mowa w ust. 1 i 2, powinna być sprawdzana

okresowo, zgodn ie z instrukcją eksploatacji.

§ 26. 1. Stanowiska robocze pracowników obsługi

urządzeń

do nawęglania powinny być wyposażone

w sprawne urządzenia łączności i sygnalizacji w zakresie ustalonym w instrukcji eksploatacji.

2. Urządzenia do nawęglania powinny być wyposażone w wyłączniki awaryjne.

§ 27. 1. Klapy eksplozyjne w obiegach pyłowych

z pośrednim podawaniem pyłu powinny być tak rozmieszczone, aby wykluczyć możliwość spowodowania

wypadku.

2. Jeżeli w wyniku wybuchu w obiegu pyłowym nastąpiło otwarcie klap eksplozyjnych, ponowne urucho-

mienie obiegu pyłowego młyna może nastąpić po cał­

kowitej likwidacji przyczyn i skutków tego wybuchu.

3. Gazy spalinowe lub powietrze nośne wydalane

z obiegów pyłowych młynów na zewnątrz powinny

być oczyszczane z pyłów.

3) wyłączeniu z ruchu przenośników oraz innych urzą­

dzeń podających i odbierających paliwo,

4. Z pomieszczeń, w których znajdują się przewody

i inne elementy obiegów pyłowych młynów, powinien

być usuwany gromadzący się pył.

4) trwałym odcięciu od współpracujących urządzeń,

z których mogłyby przedostać się spaliny, gorące

powietrze lub para wodna.

§ 28. 1. Prace wewnątrz kotłów, a w szczególności

w komorach paleniskowych i ciągach konwekcyjnych,

powinny być wykonywane po

-

4333-

1) wygaszeniu, rozprężeniu, wychłodzeniu, przewietrzeniu i zastosowaniu zabezpieczenia w miejscach

połączenia kotła z instalacjami lub urządzeniami,

które mogą być źródłem zagrożenia dla pracowników,

2) usunięciu nawisów żużla, cegieł wypadających ze

ścian i sklepienia oraz popiołu z lejów, przewodów

i zsypów.

2. Włazy do walczaka kotła mogą być otwarte dopiero po sprawdzeniu, że w walczaku nie ma wody lub

pary pod ciśnieniem.

3. Wejście do walczaka kotła może nastąpić po jego odłączeniu technologicznym, skutecznym przewietrzeniu oraz zabezpieczeniu przed wystąpieniem czynnika stwarzającego zagrożenia, w sposób określony

w instrukcji eksploatacji.

§ 29. Zabronione jest wykonywanie prac wewnątrz

kotłów na dwóch poziomach równocześnie, przy usy-

tuowaniu stanowisk pracy jednego nad drugim bez

wymaganego zabezpieczenia.

§ 30. 1. Pracownicy przed przystąpieniem do pracy

przy usuwaniu żużla i popiołu powinni być zabezpieczeni przed oparzeniem i szkodliwym działaniem pyłów i gazów.

2. Żużel i popiół należy gasić w specjalnie do tego

celu przeznaczonych miejscach lub pomieszczeniach,

przy użyciu urządzeń lub instalacji określonych w instrukcji eksploatacji.

§ 31. Otwieranie włazów i innych otworów komory

żużlowej lub leja żużlowego jest dozwolone tylko przez

obsługę kotła w czasie ustabilizowanej pracy kotła

i przy podwyższonym podciśnieniu w komorze paleni-

skowej.

§ 32. 1. Zasady składowania żużla i popiołu oraz

eksploatacji urządzeń na składowiskach powinny być

określone w sposób szczegółowy w instrukcjach eksploatacji.

2. Składowisko żużla i popiołu należy zabezpieczyć

przed wtórnym pyleniem do otoczenia oraz oznaczyć

odpowiednimi tablicami ostrzegawczymi.

3. Zabronione jest jednoczesne wykonywanie prac

wewnątrz kotłów i lejów zsypowych żużla i popiołu bez

wymaganego zabezpieczenia.

§ 33. Urządzenia i instalacje pracujące z czynnikiem

o temperaturze wyższej niż 60°C powinny być wyposażone w izolację termiczną tak zaprojektowaną i utrzymaną, aby temperatura zewnętrzna na jej powierzchni

w miejscach dostępnych nie przekraczała 60°C.

Poz. 912

2. Włazy do komór podziemnych powinny być zakryte pokrywami. Pokrywy włazowe do komór i kanałów po otwarciu powinny być wyposażone w zabezpieczenie uniemożliwiające samoczynne lub przypadkowe ich zamknięcie.

§ 36. Wejścia do komór, kanałów i węzłów, o których mowa w § 34 i 35, nie powinny być zastawione

przedmiotami utrudniającymi swobodny dostęp do

nich lub ograniczającymi swobodę ruchów w tych

miejscach.

§ 37. 1. Prace remontowe przy sieciach cieplnych

powinny być poprzedzone

1) zapoznaniem pracowników z aktualną dokumentacją sieci,

2) uzgodnieniami z właścicielem lub użytkownikiem

znajdujących się w pobliżu prowadzonych prac remontowych elementów uzbrojenia technicznego

terenu - w przypadku sieci podziemnych.

2. Prace remontowe przy rurociągach i węzłach

cieplnych należy wykonywać po

1) odłączeniu odcinków remontowanych poprzez zamknięcie armatury odcinającej; gdy zachodzi potrzeba, zamknięcia należy dokonać z obydwu stron

oraz od strony odgałęzień,

2) założeniu odpowiedniej zaślepki lub wymontowaniu części rurociągu, jeżeli niewystarczającym zabezpieczeniem jest zamknięcie armatury odcinają­

cej z powodu jej nieszczelności,

3) zabezpieczeniu armatury odcinającej przed nieprzewidywalną zmianą położenia,

4) wygrodzeniu i oznakowaniu miejsc niebezpiecznych,

5) otwarciu w remontowanym odcinku armatury sp ustowej, odpowietrzającej i rozruchowej.

§ 38. 1. Jeśli wykonywanie prac remontowych wymaga obecności pracowników wewnątrz urządzeń i instalacji cieplnych, a w szczególności wewnątrz rurocią­

gów, zbiorników, wymienników, zasobników, konieczne jest zabezpieczenie remontowanego odcinka rurociągu lub urządzenia zaślepkami dostosowanymi do ciśnienia roboczego występującego w czasie pracy sieci

lub urządzeń, lub odcięcie dopływu czynnika przez dwa

szczelne zawieradła z każdej strony, z której może zagrozić dopływ tego czynnika.

2. Zabezpieczeniem, o którym mowa w ust~ 1, może być również zamknięcie dwóch zawieradeł z możli­

wością rozprężenia

czynnika pomiędzy nimi lub zdemontowanie części rurociągu.

§ 34. Komory i kanały przechodnie podziemnych

sieci cieplnych powinny być wyposażone w niezbędną

ilość włazów odpowiednio rozmieszczonych i zaopatrzonych w sprawne pod względem technicznym drabiny lub klamry.

§ 39. Wejście do komór i kanałów sieci cieplnych

powinno być poprzedzone kontrolą stężenia gazów

i sprawdzeniem, czy wewnątrz znajduje się odpowiednia ilość tlenu w powietrzu.

§ 35. 1. Komory naziemne, węzły cieplne, przepompownie powinny być zabezpieczone przed dostępem

osób nieupoważnionych.

§ 40. Podczas prac w komorach sieci cieplnych co

najmniej jedna osoby powinna być na zewnątrz komory dla zabezpieczenia osób pracujących wewnątrz.

-

4334-

§ 41. 1. Zabrania się w urządzeniach i instalacjach

cieplnych

1) sprawdzania obecności gazów za pomocą otwartego ognia,

2) wykonywania prac remontowych i konserwacyjnych rurociągów polegających na spawaniu, rozkręcaniu połączeń kołnierzowych, wymianie armatury, jeżeli znajdują się one pod ciśnieniem czynnika lub napełnione są gorącą wodą o temperaturze

powyżej 50°C,

3) rozkręcania złączy na rurociągach znajdujących się

pod ciśnieniem czynnika,

4) odkopywania lub odkrywania przeizolowanych rurociągów sieci cieplnych będących w stanie naprę­

żeń wewnętrznych na odcinkach dłuższych niż dopuszczalne.

2. Zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, nie dotyczy

kompensatorów dławicowych i dławików

armatury, gdy jest to dozwolone przez producenta

dokręcenia

urządzeń.

§ 42.1. Przed przystąpieniem do prac remontowych

przy rurociągach i armaturze urządzeń hydrotechnicznych należy zamknąć dopływ czynnika, rozprężyć i odwodnić te rurociągi.

2. Osoby zatrudnione na sprzęcie pływającym naw specjalistyczny sprzęt ratunkowy

chroniący przed utonięciem.

leży wyposażyć

§ 46. 1. Wykonujący prace przy urządzeniach i instalacjach gazowych, zainstalowanych w pomieszczeniach i strefach obiektów, są obowiązani do przestrzegania wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy oraz

stosowania zabezpieczeń przewidzianych dla danego

rodzaju gazu oraz urządzeń i instalacji gazowych.

2. Sposób eksploatacji urządzeń i instalacji gazowych, o których mowa w ust. 1, określa instrukcja eksploatacji tych urządzeń i instalacji.

3.

Urządzenia

i instalacje gazowe powinny pod

odpowiadać warunkom

technicznym określonym w Polskich Normach oraz

w odrębnych przepisach.

względem

bezpieczeństwa

§ 47. 1. Podczas prac przy urządzeniach i instalacjach gazowych należy przestrzegać wymagań dotyczących ochrony przed pożarem i wybuchem.

2. W pomieszczeniach, w których znajdują się instalacje gazowe, powinna być zainstalowana skutecznie

działająca wentylacja wywiewno- nawiewna.

3. W pomieszczeniach zamkniętych, w których znajduje się instalacja gazowa, należy kontrolować stęże­

nie gazów, zgodnie z odrębnymi przepisami.

2. Wykonywanie prac w odwodnionych rurocią­

gach, sztolniach, spiralach turbinowych z ciśnienio­

wym doprowadzeniem wody, wieżach wyrównawczych i innych urządzeniach lub instalacjach hydrotechnicznych jest dozwolone tylko po podwójnym odcięciu wody górnej za pomocą zamknięcia ruchowo-awaryjnego i zamknięcia remontowego oraz po specjalnym zabezpieczeniu przed przypadkowym otwarciem tych zamknięć.

§ 48. 1. Urządzenia do spalania paliw gazowych powinny zapewniać samoczynne odcięcie gazu w przypadku zgaśnięcia płomienia i spadku ciśnienia gazu.

3. Gdy istniejące rozwiązanie konstrukcyjne uniezastosowanie podwójnego odcięcia wody,

dopuszcza się wykonywanie prac, o których mowa

w ust. 2, bez takiego odcięcia pod warunkiem zachowania specjalnych środków ostrożności określonych w instrukcjach eksploatacji urządzeń lub instalacji hydrotechnicznych.

§ 49. Przed każdym palnikiem w przewodzie gazowym powinno znajdować się ręczne urządzenie odcinające dopływ gazu, obsługiwane ręcznie lub działają­

ce samoczynnie, z możliwością sterowania ręcznego.

możliwia

§ 43. Prace w odwodnionych rurach ssących turbin

wodnych, pompo-turbinach i turbinach wodnych

umieszczonych w komorach otwartych oraz komorach

odwodnień powinny być wykonywane po odcięciu dopływu wody za pomocą zamknięć.

§ 44. Prace podwodne w siłowniach wodnych i bu-

dowlach hydrotechnicznych, jak również wewnątrz

sztolni, rurociągów doprowadzających i odprowadzających, powinny być wykonywane zgodnie z wymaganiami określonymi w odrębnych przepisach oraz przy

wyłączonych i zabezpieczonych przed załączeniem turbinach, hydrozespołach i pompach.

§ 45. 1. Prace przy urządzeniach, instalacjach i budowlach hydrotechnicznych z użyciem sprzętu pływa­

jącego powinny być wykonywane przy wyłączonych

i zabezpieczonych przed załączeniem turbinach, hydrozespołach i pompach.

2. Palnik gazowy powinien być wyposażony w urzą­

dzenie zabezpieczające przed cofnięciem się płomienia

do instalacji lub oderwania się płomienia.

§ 50. Jeżeli paleniska gazowe sterowane są ręcznie,

to urządzenia zamykające dopływ gazu znajdujące się

przed paleniskiem lub grupą palników powinny być tak

usytuowane, aby pracownicy obsługujący mieli możli­

wość obserwacji płomienia zapalającego i płomienia

głównego podczas wykonywania tych czynności.

§ 51. Do przedmuchiwania instalacji gazowej powinna być stosowana para wodna lub gazy obojętne,

nie tworzące mieszanek wybuchowych.

§ 52. Pracodawca użytkujący paliwa gazowe jest

obowiązany

1) zatrudniać odpowiednio przeszkolony personel

służby eksploatacyjnej i remontowej,

2) posiadać niezbędny sprzęt ratunkowy i ochronny

wraz z instrukcją jego używania,

3) posiadać

aparaturę

kontrolno-pomiarową

urządzenia do sygnalizacji i wykrywania gazu.

oraz

-

4335-

§ 53. Przed przystąpieniem do pracy w strefie generato rów elektrycznych chłodzonych wodorem, przy

zbiornikach wodoru, elektrolizerach oraz składach butli napełnionych wodorem lub innych zbiornikach z gazem zagrożonych pożarem lub wybuchem, powinny

być przeprowadzone pomiary obecności gazów i ich

stężenia.

cinek rurociągu od strony dopływu wodoru z widoczną przerwą.

§ 55. 1. Prace przy urządzeniach i instalacjach elektroenergetycznych, w zależności od zastosowanych

metod i środków zapewniających bezpieczeństwo pracy, mogą być wykonywane

1) przy całkowicie wyłączonym napięciu,

§ 54. Przed przystąpieniem do remontu generato-

2) w pobliżu napięcia,

rów elektrycznych, instalacji i zbiorników wodoru lub

elektrolizerów należy

1) usunąć z tych urządzeń wodór i przedmuchać ga-

zem obojętnym,

2) założyć zaślepki w rurociągach łączących te urzą­

dzenia ze źródłem wodoru, niezależnie od zamknię­

cia odpowiednich zaworów, lub zdemontować od-

Poz. 912

3) pod napięciem.

2. Odległości wokół nie osłoniętych urządzeń i instalacji elektroenergetycznych lub ich części znajdują­

cych się pod napięciem, wyznaczające granice strefy

prac w pobliżu napięcia i strefy prac pod napięciem,

wynoszą

Napięcie

Strefa

znamionowe

urządzenia

prac pod napięciem

prac w pobliżu napięcia

kV

m

m

do 1

do 0,3

powyżej 0,3 do 0,7

powyżej 1 do 30

do 0,6

powyżej 0,6 do 1,4

110

do 1,1

powyżej 1,1 do 2,1

220

do 2,5

powyżej 2,5 do 4,1

400

do 3,5

powyżej 3,5 do 5,4

750

do 6,4

powyżej 6,4 do 8,4

3. Odległości określone w ust. 2, dla urządzeń i instalacji elektroenergetycznych o napięciu znamionowym do 1 kV, dotyczą tylko linii napowietrznych.

4. Prace w pobliżu napięcia powinny być wykonywane przy użyciu środków ochronnych odpowiednich

do występujących warunków pracy.

§ 57. 1. Przed przystąpieniem do wykonywania

prac przy urządzeniach i instalacjach elektroenergetycznych wyłączonych spod napięcia należy

1) zastosować

odpowiednie zabezpieczenie przed

przypadkowym załączeniem napięcia,

2) wywiesić tablicę ostrzegawczą w miejscu wyłącze-

nia obwodu o treści: "Nie załączać",

5. Prace pod napięciem należy wykonywać w oparciu o właściwą technologię pracy i przy zastosowaniu

wymaganych narzędzi i środków ochronnych, określo­

nych w instrukcji wykonywania tych prac.

1. Wyłączenie urządzeń i instalacji elektroenergetycznych spod napięcia powinno być dokonane

w taki sposób, aby uzyskać przerwę izolacyjną w obwodach zasilających urządzenia i instalacje.

§ 56.

2. Za przerwę izolacyjną, o której mowa w ust. 1,

uważa się

1) otwarte zestyki łącznika w odległości określonej

w Polskiej Normie lub w dokumentacji producenta,

2) wyjęte wkładki bezpiecznikowe,

3) zdemontowanie części obwodu zasilającego,

4) przerwanie ciągłości połączenia obwodu zasilają­

cego w łącznikach o obudowie zamkniętej, stwierdzone w sposób jednoznaczny w oparciu o poło­

żenie wskaźnika odwzorującego otwarcie łączni­

ka.

3) sprawdzić brak napięcia w wyłączonym obwodzie,

4) uziemić wyłączone urządzenia,

5) zabezpieczyć i oznaczyć miejsce pracy odpowiedni-

mi znakami i tablicami ostrzegawczymi.

2. Odpowiednim zabezpieczeniem przed przypadkowym załączeniem napięcia, o którym mowa w ust. 1

pkt 1, jest

1) w urządzeniach o napięciu znamionowym do 1 kV

- wyjęcie wkładek bezpiecznikowych w obwodzie

zasilającym lub zablokowanie napędu otwartego

łącznika,

2) w urządzeniach o napięciu znamionowym powyżej

unieruchomienie i zablokowanie napędów

lub wstawienie przegród izolacyjnych

między otwarte styki łączników.

1 kV -

łączników

§ 58. 1. Uziemienia należy wykonać tak, aby miejsce pracy znajdowało się w strefie ograniczonej uziemieniami; co najmniej jedno uziemienie powinno być

widoczne z miejsca pracy.

-

4336-

2. W razie zasilania wielostronnego, uziemienia powinny być wykonane od każdej strony zasilania.

§ 59. 1. Jeżeli rozwiązanie konstrukcyjne urządze­

nia lub instalacji elektroenergetycznej albo rodzaj wykonywanej pracy nie pozwala na wykonanie uziemienia w sposób określony w § 58 ust. 1, dopuszcza się zastosowanie innych środków technicznych i organizacyjnych zapewniających bezpieczeństwo pracy.

2. W sytuacji, o której mowa w ust. 1, poleceniodawca, w pisemnym poleceniu wykonania pracy, jest

obowiązany umieścić odpowiedni zapis o zastosowaniu innych środków zapewniających bezpieczeństwo

pracy.

§ 60. Przy wykonywaniu prac na elektroenergetycznych liniach napowietrznych, które krzyżują się w strefie ograniczonej uziemieniami ochronnymi z liniami

znajdującymi się pod napięciem lub które znajdują się

w pobliżu takich linii, należy krzyżujące lub sąsiednie linie wyłączyć również spod napięcia i uziemić lub zastosować inne środki techniczno-organizacyjne niezbęd­

ne dla bezpiecznego wykonania pracy.

§ 61. 1. Podczas prac wykonywanych przy wyłączo­

nym jednym torze dwutorowej elektroenergetycznej linii napowietrznej o napięciu znamionowym 110,

220 i 400 kV należy

1) tor linii, na którym będą wykonywane prace, wyłą­

czyć spod napięcia i uziemić we wszystkich punktach zasilania oraz założyć uziemiacze na przewody robocze na najbliższych słupach ograniczają­

cych miejsce pracy,

2) zablokować automatykę samoczynnego powtórnego załączenia na torze pozostającym pod napię­

ciem, a w miejscu pracy oznaczyć tor pozostający

pod napięciem,

3) założyć dodatkowe uziemiacze

a) na przewody robocze na każdym słupie, na którym wykonywane są prace wymagające dotykania przewodów roboczych,

b) po obu stronach mostka przewodu roboczego

przy jego rozłączaniu lub łączeniu,

c) na przewód odgromowy w miejscu wykonywania na nim prac w warunkach przerwania metalicznego połączenia przewodu odgromowego

z konstrukcją słupa.

2. Przy pracach wykonywanych przy wyłączonej

jednotorowej elektroenergetycznej linii napowietrznej

należy założyć dodatkowe uziemiacze, o których mowa

w ust. 1 pkt 3, jeżeli przebiega ona równolegle na odcinkach o łącznej długości większej niż 2 km od elektroenergetycznej linii napowietrznej o napięciu znamionowym

1) 110 kV - w odległości mniejszej niż 100 m,

2) 220 kV - w odległości mniejszej niż 150 m,

w odległości mniejszej niż 200 m,

4) 750 kV - w odległości mniejszej niż 250 m.

3) 400 kV -

§ 62. Zabronione jest podczas oględzin urządzeń

i instalacji elektroenergetycznych wykonywanie jakich-

kolwiek prac wymagających zdejmowania osłon i barier ochronnych, otwierania celek, wchodzenia na konstrukcje oraz zbliżania się do nie osłoniętych części

urządzeń i instalacji znajdujących się pod napięciem,

na odległość mniejszą niż odległości określone w § 55

ust. 2.

§ 63. Zabronione jest wykonywanie prac na napowietrznych liniach elektroenergetycznych, stacjach

i rozdzielniach oraz na wysokich konstrukcjach w czasie wyładowań atmosferycznych.

Rozdział 3

Organizacja pracy przy urządzeniach i instalacjach

energetycznych

§ 64. 1. Prace na czynnych urządzeniach i instalacjach energetycznych mogą być wykonywane na polecenie pisemne, ustne lub bez polecenia.

2. Polecenia, o których mowa w ust. 1, wydaje poleceniodawca.

3. Prace w warunkach szczególnego zagrożenia dla

zdrowia i życia ludzkiego należy wykonywać na podstawie polecenia pisemnego, przy zastosowaniu odpowiednich środków zabezpieczających zdrowie i życie

ludzkie.

4. Pracownicy nie będący pracownikami zakładu

prowadzącego eksploatację danego urządzenia i instalacji powinni wykonywać prace wyłącznie na podstawie polecenia pisemnego, z wyjątkiem prac, dla których czynności związane z dopuszczeniem do pracy

ustalono odrębnie na piśmie.

5. Bez poleceń, o których mowa w ust. 3, dozwolone jest wykonywanie

1) czynności związanych z ratowaniem zdrowia i życia

ludzkiego,

2) zabezpieczenia urządzeń i instalacji przed zniszczeniem,

3) przez uprawnione i upoważnione osoby prac eksploatacyjnych określonych w instrukcjach.

§ 65. 1. Wydawanie poleceń i dopuszczenie pracowników do wykonywania pracy należy do obowiąz­

ków prowadzącego eksploatację urządzeń i instalacji

energetycznych.

2. W okresie wykonywania prac rozruchowych

obowiązki określone w ust. 1 spoczywają na wykonawcy rozruchu lub przyszłym użytkowniku, jeżeli została

zawarta między nimi umowa na piśmie.

3. Na czas wykonywania prac remontowych lub modernizacyjnych przy nieczynnych urządzeniach i instalacjach energetycznych obowiązki określone w ust. 1 mogą być przekazane wykonawcy tych prac, o ile obowiąz­

ki te określono w zawartej z nim umowie na piśmie.

§ 66. Prowadzący eksploatację urządzeń i instalacji

energetycznych jest obowiązany prowadzić wykazy

poleceniodawców, określające zakres udzielonego im

upoważnienia.

-

4337 -

§ 67. Polecenie wykonania pracy powinno w szczególności określać

2) poleceniodawca uzna to za konieczne ze względu

na szczególny charakter i warunki wykonywania

pracy.

1) zakres, rodzaj, miejsce i termin,

2) środki i warunki do bezpiecznego wykonania pracy,

3) liczbę pracowników skierowanych do pracy,

4) pracowników odpowiedzialnych za organizację

i wykonanie pracy, pełniących funkcję

a) koordynującego lub dopuszczającego, przez podanie stanowiska służbowego lub imiennie,

b) kierownika robót, nadzorującego lub kierujące­

go zespołem pracowników - imiennie,

5) planowane przerwy w czasie pracy.

2. Nadzorujący nie powinien wykonywać innych

prac poza czynnościami nadzoru.

3. Do obowiązków nadzorującego należy

1) sprawdzenie przygotowania miejsca pracy i jego

przejęcie od dopuszczającego, jeżeli zostało przygotowane właściwie,

2) zaznajomienie nadzorowanych pracowników z wa-

runkami bezpiecznego wykonywania pracy,

3) sprawowanie ciągłego nadzoru nad pracownikami,

§ 68. 1. Koordynującym powinien być pracownik

komórki organizacyjnej sprawującej dozór nad ruchem

urządzeń i instalacji energetycznych, przy których bę­

dzie wykonywana praca.

aby nie przekraczali granicy wyznaczonego miejsca pracy,

4) powiadomienie dopuszczającego lub koordynują­

cego o zakończeniu pracy.

2. W przypadku gdy dozór nad ruchem urządzeń

lub instalacji energetycznych, przy których będzie wykonywana praca, jest prowadzony przez różne komórki organizacyjne zakładu, koordynującym powinna być

osoba z kierownictwa jednej z tych komórek.

1) pracowników

3. Jeżeli dozór nad ruchem urządzeń lub instalacji

energetycznych, przy których będzie wykonywana praca, jest sprawowany przez poleceniodawcę, koordynującym powinien być sam poleceniodawca.

2) w przypadku zespołu, nie będącego zespołem pra-

4. Do obowiązków koordynującego w szczególności należy

1) koordynowanie wykonania prac, określonych w po-

leceniu, z ruchem urządzeń i instalacji energetycznych,

2) określenie

czynności

łączeniowych

związanych

z przygotowaniem miejsca pracy,

3) wydanie zezwolenia na przygotowanie miejsca pra-

cy, dopuszczenie do pracy i likwidację miejsca pracy,

4) podjęcie decyzji o uruchomieniu urządzeń i instala-

cji energetycznych, przy których była wykonywana

praca,

5) zapisanie w dokumentacji eksploatacji ustaleń wynikających z pkt 1-4.

§ 69. 1. Dopuszczający powinien być wyznaczony

przez poleceniodawcę do każdej pracy wykonywanej

na polecenie.

2. Do obowiązków dopuszczającego należy

1) przygotowanie miejsca pracy,

2) dopuszczenie do wykonania pracy,

3) sprawdzenie wykonania pracy,

4) zlikwidowanie miejsca pracy po jej zakończeniu.

§ 70. 1. Nadzorujący powinien

przez poleceniodawcę, jeżeli

być

wyznaczony

1) pracę wykonywać będzie zespół pracowników nie

będący zespołem pracowników kwalifikowanych

lub kierujący · zespołem nie posiada świadectwa

kwalifikacyjnego,

§ 71. 1. Funkcję kierującego zespołem

kwalifikowanych powinien pełnić

pracownik posiadający ważne świadectwo kwalifikacyjne, właściwe dla określonego w poleceniu zakresu pracy i rodzaju urządzeń i instalacji energetycznych, przy których będzie wykonywana praca,

cowników kwalifikowanych - może pełnić osoba

nie posiadająca świadectwa kwalifikacyjnego,

a posiadająca umiejętności zawodowe w zakresie

wykonywanej pracy, przeszkolona w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.

2. Do obowiązków kierującego zespołem pracowników kwalifikowanych w szczególności należy

1) dobór pracowników o umiejętnościach zawodo-

wych odpowiednich do wykonania poleconej pracy,

2) sprawdzenie przygotowania miejsca pracy i przeję­

cie go od dopuszczającego, jeżeli zostało przygotowane właściwie,

3) zaznajomienie podległych pracowników ze sposo-

bem przygotowania miejsca pracy, występującymi

miejscu pracy i w bezpośrednim

sąsiedztwie oraz warunkami i metodami bezpiecznego wykonywania pracy,

zagrożeniami w

4) zapewnienie wykonania pracy w sposób bezpiecz-

ny,

5) egzekwowanie od członków zespołu stosowania

właściwych

środków

ochrony indywidualnej,

odzieży i obuwia roboczego oraz właściwych narzędzi i sprzętu,

6) nadzorowanie przestrzegania przez podległych pracowników przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy w czasie wykonywania pracy,

7) powiadomienie dopuszczającego lub koordynują­

cego o zakończeniu pracy.

3. Do obowiązków kierującego zespołem pracowników nie posiadających kwalifikacji należą czynności

i zadania określone w ust. 2 pkt 1 i pkt 4-6.

-

4338-

§ 72. 1. W przypadku gdy na jednym obiekcie energetycznym wykonuje prace jednocześnie więcej niż jeden zespół pracowników, należy wyznaczyć kierowni ka robót, jeżeli poleceniodawca uzna to za konieczne.

2. Do obowiązków kierownika robót należy koordynowanie pracy różnych zespołów pracowników, w celu wyeliminowania zagrożeń wynikających z ich jednoczesnej pracy na jednym obiekcie.

§ 73. 1. Polecenie pisemne wykonania pracy po-

winno być wystawione

1) kierującemu zespołem lub nadzorującemu i przeka-

zane dopuszczającemu,

2) na prace wykonywane przez jeden zespół pracow-

ników w jednym miejscu pracy.

2. Dozwolone jest przekazywanie polecenia pisemnego środkami łączności.

3. Dozwolone jest wystawienie jednego polecenia

pisemnego na takie same prace wykonywane przez jeden zespół pracowników kolejno w innych miejscach

pracy, gdy zespół pracuje w tym samym czasie tylko

w jednym miejscu, a warunki bezpiecznego wykonania

pracy są takie same we wszystkich miejscach.

4. Miejsce pracy dla prac wykonywanych w budynkach powinno być ograniczone do jednego pomieszczenia lub strefy wyznaczonej w poleceniu. Poleceniodawca może dopuścić wykonywanie prac przez jednego lub kilku pracowników zespołu w różnych pomieszczeniach, dokonując odpowiedniego zapisu w poleceniu. Wykonujący prace w różnych pomieszczeniach powinni posiadać ważne świadectwo kwalifikacyjne.

§ 74. 1. Polecenie wykonania pracy jest ważne na

czas określony przez poleceniodawcę.

2. W razie potrzeby poleceniodawca może w poleceniu dokonać zmiany uprzednio podanych terminów

wykonania pracy oraz zmiany liczby pracowników

w składzie zespołu.

3. W poleceniu pisemnym wykonania pracy zmiany terminów i liczby pracowników, o których mowa

w ust. 2, powinny być odnotowane w odpowiedniej rubryce.

§ 75. 1. Polecenia wykonania pracy powinny być re-

jestrowane przez poleceniodawcę w rejestrze poleceń,

przy czym w przypadku polecenia ustnego powinna

być odnotowana jego treść. Formę ewidencji poleceń

ustala pracodawca.

2. Polecenia pisemne wykonania prac należy przechowywać przez okres 30 dni od daty zakończenia pra-

cy.

§ 76. Przygotowania miejsca pracy i dopuszczenia

do pracy dokonuje osoba pełniąca funkcję dopuszczającego. Przygotowanie miejsca pracy, o którym mowa

w § 69 ust. 2 pkt 1, polega na

1) uzyskaniu zezwolenia na rozpoczęcie przygotowania miejsca pracy od koordynującego, jeżeli został

on wyznaczony,

Poz. 912

2) uzyskaniu od koordynującego potwierdzenia o wy-

konaniu niezbędnych przełączeń oraz zezwolenia

na dokonanie przełączeń i założenia odpowiednich

urządzeń zabezpieczających, przewidzianych do

wykonania przez dopuszczającego,

3) wyłączeniu urządzeń z ruchu w zakresie określo­

nym w poleceniu i uzgodnionym z koordynującym,

4) zablokowaniu napędów łączników, zaworów, za-

suw w sposób uniemożliwiający przypadkowe uruchomienie wyłączonych urządzeń lub doprowadzenie czynnika,

5) sprawdzeniu, czy w miejscu pracy w wyłączonych

urządzeniach zostało usunięte zagrożenie -

napię­

cie, ciśnienie, temperatura, woda, gaz,

6) zastosowaniu wymaganych zabezpieczeń na wyłą­

czonych urządzeniach -

zaślepki, uziemienia,

7) założeniu ogrodzeń i osłon w miejscu pracy sto-

sownie do występujących potrzeb,

8) oznaczeniu miejsca pracy i wywieszeniu tablic

ostrzegawczych - w tym również w miejscach

zdalnego sterowania napędami wyłączonych urzą­

dzeń.

§ 77. Przy wykonywaniu czynności związanych

z przygotowaniem miejsca pracy może brać udział,

pod nadzorem dopuszczającego, członek zespołu, który będzie wykonywał pracę, jeżeli jest pracownikiem

uprawnionym.

§ 78. 1. Rozpoczęcie pracy jest dozwolone po

uprzednim przygotowaniu miejsca pracy oraz dopuszczeniu do pracy, polegającym na

1) sprawdzeniu przygotowania miejsca pracy przez

dopuszczającego

i kierującego zespołem pracowników lub nadzorującego,

2) wskazaniu zespołowi pracowników miejsca pracy,

3) pouczeniu zespołu pracowników o warunkach pra-

cy oraz wskazaniu zagrożeń występujących w są­

siedztwie miejsca pracy,

4) udowodnieniu, że w miejscu pracy zagrożenie nie

występuje,

5) potwierdzeniu dopuszczenia do pracy podpisami

w odpowiednich rubrykach dwóch egzemplarzy

polecenia pisemnego lub w przypadku polecenia

ustnego - w dzienniku operacyjnym prowadzonym przez dopuszczającego.

2. Po dopuszczeniu do pracy oryginał polecenia pisemnego powinien być przekazany kierownikowi robót lub kierującemu zespołem pracowników, lub nadzorującemu, a kopia polecenia powinna pozostać u dopuszczającego.

§ 79. Prace przy urządzeniach i instalacjach energetycznych mogą być wykonywane tylko przy zastosowaniu sprawdzonych metod i technologii. Dopuszcza się wykonywanie prac przy zastosowaniu nowych

metod i technologii, pod warunkiem wykonywania

tych prac w oparciu o opracowane specjalnie dla nich

instrukcje.

-

4339-

§ 80. 1. Przy wykonywaniu prac na polecenie jest

zabronione

1) rozszerzanie pracy poza zakres i miejsce określone

w poleceniu,

2) dokonywanie zmian położenia napędów, aparatury

i armatury odcinającej, użytej do przygotowania

miejsca pracy, usuwanie ogrodzeń, osłon, barier,

zaślepek i tablic ostrzegawczych oraz zdejmowanie

uziemiaczy, jeżeli ich zdjęcie nie zostało przewidziane w poleceniu.

2. Jeżeli w czasie pracy warunki bezpiecznego jej

wykonania nie pozwalają kierującemu zespołem pracowników na bezpośredni udział w pracy z jednoczesnym pełnieniem funkcji nadzoru i kontroli, nie powinien on bezpośrednio wykonywać tej pracy, a wykonywać tylko czynności nadzorowania zespołu pracowników.

§ 81. W razie konieczności opuszczenia miejsca

pracy przez kierującego zespołem pracowników lub

nadzorującego, dalsze wykonywanie pracy powinno

być przerwane, zespół pracowników wyprowadzony

z miejsca pracy, a miejsce pracy odpowiednio zabezpieczone przed dostępem osób postronnych .

§ 82. 1. Po przerwaniu pracy wykonywanej na polecenie jej wznowienie może nastąpić po ponownym

dopuszczeniu do pracy. Nie wymaga się ponownego

dopuszczenia do pracy po przerwie, jeżeli w czasie

trwania przerwy zespół pracowników nie opuścił miejsca pracy lub miejsce pracy na czas opuszczenia go

przez zespół pracowników zostało zabezpieczone

przed dostępem osób postronnych.

2. Kierujący zespołem pracowników lub nadzorują­

cy, przed wznowieniem pracy po przerwie nie wymagającej ponownego dopuszczenia, jest obowiązany

dokonać dokładnego sprawdzenia zabezpieczenia

miejsca pracy.

3. Jeżeli podczas sprawdzania, o którym mowa

w ust. 2, zostanie stwierdzona zmiana tego zabezpieczenia, wznowienie pracy jest niedozwolone.

4. O decyzji wstrzymania pracy kierujący zespołem

pracowników lub nadzorujący powinien niezwłocznie

powiadomić dopuszczającego lub koordynującego

oraz odnotować przerwę w poleceniu pisemnym wykonania pracy.

§ 83. 1. O przerwie w pracy wymagającej ponowne-

go dopuszczenia do pracy przed jej wznowieniem kierujący zespołem pracowników lub nadzorujący obowiązany jest powiadomić dopuszczającego lub koordynującego, a w razie wykonywania pracy na polecenie

pisemne przekazać to polecenie dopuszczającemu lub

koordynującemu po uprzednim podpisaniu.

2. Jeżeli w czasie trwania przerwy w pracy przewi dywana jest likwidacja miejsca pracy, kierujący zespołem pracowników obowiązany jest przed jego opuszczeniem przez zespół pracowników usunąć z niego materiały, narzędzia i sprzęt oraz powiadomić o tym dopuszczającego lub koordynującego.

§ 84. 1. Przy wykonywaniu pracy przez jeden zespół

pracowników kolejno w kilku miejscach pracy dopuszczenie w nowym miejscu pracy może nastąpić po zakończeniu pracy w poprzednim miejscu.

2. Samowolna zmiana miejsca pracy jest niedozwolona.

§ 85. 1. Zakończenie pracy na polecenie następuje ,

jeżeli cały zakres prac przewidziany poleceniem został

w pełni wykonany.

2. Po zakończeniu pracy

1) kierujący zespołem pracowników lub nadzorujący

jest obowiązany

a) zapewnić usunięcie materiałów, narzędzi oraz

sprzętu,

b) wyprowadzić zespół pracowników z miejsca pracy,

c) powiadomić dopuszczającego lub koordynują­

cego o zakończeniu pracy,

2) dopuszczający do pracy jest obowiązany

a) sprawdzić i potwierdzić zakończenie pracy,

b) zlikwidować miejsce pracy przez usunięcie technicznych środków zabezpieczających użytych do

jego przygotowania,

c) przygotować urządzenia do ruchu i powiadomić

o tym koordynującego.

3. W czynnościach związanych z likwidacją miejsca

pracy mogą brać udział, pod nadzorem dopuszczające­

go, kierujący zespołem pracowników i członkowie tego

zespołu.

§ 86. 1. Koordynujący zezwala na uruchomienie

urządzenia

lub instalacji energetycznej, przy których

była wykonywana praca, po otrzymaniu informacji od

dopuszczającego o gotowości urządzenia do ruchu .

2. Jeśli praca była wykonywana przez kilka zespołów pracowników, decyzję o uruchomieniu urządzenia

lub instalacji energetycznej koordynujący może podjąć

po otrzymaniu informacji, o której mowa w ust. 1, od

wszystkich dopuszczających.

Rozdział 4

Przepisy końcowe

§ 87. Traci moc rozporządzenie Ministra Górnictwa

i Energetyki z dnia 9 maja 1970 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładach energetycznych

oraz w innych zakładach przy urządzeniach elektroenergetycznych (Dz. U. Nr 14, poz. 125 i z 1974 r. Nr 12,

poz. 72).

§ 88. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie

sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia.

Minister Gospodarki: J. Steinhoff

-

4329-

Poz. 912

912

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI

z dnia 17 września 1999 r.

. ,'

\

W sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy urządzeniach i instalacjach energ~tycznych.

Na podstawie art. 237 15 § 2 Kodeksu pracy zarządza

się, co następuje

Rozdział 1

Przepisy ogólne